Nota zienswijzen, overleg en ambtshalve wijzigingen SV Wind_11-11.pdf

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 82

worden. Ook zal het bestemmingsplan gewijzigd moeten worden. Uiteindelijk worden de turbines op zijn vroegst in 2024 geplaatst. Deze planning is uiteraard onder voorbehoud. In de afgelopen periode is veel gebeurd. Het was soms te druk, dit is ook terug te zien in het proces rondom de windgesprekken. In het totaal zijn er 119 windgesprekken gevoerd met bewoners uit en rond zoekgebied 5, met ondernemers en met belangenorganisaties als LTO, BIK en coöperaties. Ook is nader onderzoek gedaan naar wat er mogelijk is in het gebied en de potentiële effecten van grootschalige windenergie. De opbrengst van de digitale windgesprekken gesprekken was groot. Enkele punten die hieruit kwamen zijn: - laagfrequent geluid bleek een unanieme zorg te zijn. Dit is een bromtoon die tegen trilling aan zit. Sommige mensen horen deze toon. Momenteel wordt deze toon in de samenleving in verband gebracht met gezondheidseffecten. Dit is tot op heden echter nog niet bewezen; - veel gesprekspartners hebben geadviseerd om geen windturbines te plaatsen in het gebied. Men had zorgen over gezondheid, geluidsoverlast, slagschaduw en twijfelde aan de nut en noodzaak. Gesprekspartners adviseerde de gemeente alternatieven te onderzoeken zoals zon-op-dak.

Ook vroeg men zich af wat windenergie met bewoners doet en wat effecten zijn op de economie; - men vroeg zich af of het niet allang besloten was en meende dat er al kaarten waren waarop de windturbines ingetekend waren. Spreker vraagt of de aanwezigen hier nog aanvullingen op hebben. Dat blijkt niet het geval. De genoemde zorgen zijn meegenomen naar de structuurvisie. 4. Ontwerp Structuurvisie Wind In de ontwerp Structuurvisie Wind zijn de belangrijkste uitgangspunten voor windenergie opgenomen. De volgende vier punten staan in hoofdstuk 4 vermeld. - Tijdig en voldoende windenergie: dit slaat terug op de ambitie in de regionale energiestrategie en de gemeentelijke energievisie om tijdig een bepaalde hoeveelheid windenergie op te wekken binnen de gemeente. - Het minimaliseren van omgevingseffecten: het realiseren van windenergie op zo’n manier dat zo min mogelijk mensen daar zo min mogelijk overlast van ervaren. Dit vraagt een goede inpassing in het gebied en het nemen mitigerende maatregelen zoals stilstand bij te veel slagschaduw. - Een goede landschappelijke inpassing: grootschalige windenergie met tiphoogten rond de 225 meter vormt een nieuwe laag in het landschap. Vanuit de omgeving ziet men windturbines staan, daarom is het belangrijk dat ze op een goede plek staan en op een goede manier zijn gerealiseerd.

Uit onderzoek blijkt dat, als de turbines landschappelijk op een goede manier worden ingepast, gezondheidsklachten in de omgeving worden beperkt en men de turbines eerder accepteert. Deskundigen hebben recent geadviseerd om de turbines niet te verspreiden over grotere gebieden maar op één locatie te bundelen. Er is dan ook voor gekozen om de turbines te bundelen bij de A1, Bosch Beton en de stortlocatie. Dit zijn grotere structuren waar de turbines een goede plek zouden kunnen krijgen, dit volgt ook uit provinciaal beleid en de RES. - Men heeft een proces voor ogen met ruimte voor participatie, voor gesprek. Hier hoort de financiële participatie bij, in de toekomst zal men hierop terugkomen. De uitkomst is dat men een ontwikkeling voor ogen heeft voor drie grootschalige windturbines van maximaal 150 meter ashoogte en 150 meter rotordiameter. Dit betekent dat de aanhechting van de wieken 150 meter boven het maaiveld ligt en dat de breedte van de gezamenlijke wieken 150 meter is. De maximale tiphoogte is dan 225 meter. In de structuurvisie wordt zoekgebied 5 verkleind tot een realisatiegebied tussen de stortlocatie van Vink, Bosch Beton, de A1 en de Hanzeweg. Alleen in dit realisatiegebied wordt de ontwikkeling van grootschalige windenergie voorzien. In veel windgesprekken werd dit gebied ook genoemd.

Niet dat bewoners positief waren over de locatie, maar zij noemden de plek voor het geval dat de turbines toch geplaatst zouden moeten worden. Bij veel onderzoeken uit de afgelopen periode komt dit gebied ook naar voren. Spreker toont een sheet met drie mogelijke opstellingen van drie turbines. Er is nog geen initiatiefnemer met een plan, het is dus nog niet bekend hoe hoog de ashoogte zal zijn en waar de turbines exact komen te staan. De beelden komen uit het landschappelijk onderzoek, wat als bijlage is toegevoegd aan de structuurvisie.

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 83

Spreker geeft de aanwezigen de gelegenheid om vragen te stellen. Een bewoner wijst erop dat op de sheet met het realisatiegebied de afbakening niet parallel loopt aan de Wencopperweg. Hij vraagt wat hier de reden voor is, of hier wellicht gronden aanwezig zijn waar de plaatsing van windturbines een reële mogelijkheid is. De heer De Weerd antwoordt dat de mogelijkheden daar beperkt zijn. Bij de definiëring van gebied 5 is gekeken naar de landschappelijke eenheid. Bij de vervolgstappen zal blijken dat plaatsing in delen van het gebied onmogelijk zal zijn. In reactie hierop merkt een bewoner op dat de keuze voor het realisatiegebied dus landschappelijk ingegeven is, terwijl er mensen zijn die moeten inleveren. De heer De Weerd memoreert het tweede van de vier genoemde uitgangspunten: zo min mogelijk mensen moeten zo min mogelijk last hebben van de windenergie. Dit is vertaald in de structuurvisie en in de regeling daarin. Uiteindelijk zal de locatie van de drie windturbines binnen het gebied belangrijp blijken voor het effect op de omgeving. Bepalend bij dit effect is niet de afstand tussen turbine en woning maar het daadwerkelijke effect bij de woning. Dan kan het gaan om bijvoorbeeld het geluidsniveau op de gevel of de hoeveelheid slagschaduw. Aanvullend aan de wettelijke regeling kiest de structuurvisie om ook laag frequent geluid als toetsingskader mee te nemen.

Het meewegen van laag frequent geluid is een directe resultante van de windgesprekken. Een bewoner constateert dat uit het gehanteerde onderzoek blijkt dat er nauwelijks sprake is van gezondheidsklachten. Hij vraagt waar dit onderzoek heeft plaatsgevonden en of wel voldoende relevant is voor de Barneveldse situatie. De heer De Weerd licht toe dat sinds jaar en dag veelvuldig onderzoek is gedaan naar het effect van windturbines op de gezondheid. Het RIVM heeft recent een metastudie uitgevoerd waarin algemene conclusies zijn opgenomen. Wat de locatie ook is, mensen zijn mensen en een windturbine is een windturbine. Of het landschap rechte lijnen vertoont of meer bochten heeft; de effecten op een mens zullen niet wezenlijk anders zijn. De manier waarop windenergie ingepast wordt en als verstorend wordt gezien kan wel effect hebben op de mate waarin mensen gezondheidsklachten ervaren.

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 84

De bewoner vraagt of dergelijke onderzoeken bestaan. De heer De Weerd bevestigt dit. In de themasessie ‘Gezondheid en geluid’ zal over dit onderwerp overlegd worden met onafhankelijke experts. Zo wordt iedereen duidelijk wat fictie en wat feit is en hoe dit geïnterpreteerd moet worden. In de structuurvisie staan zoveel mogelijk bronnen vermeld, het betreft hier bron 17 en 46, het onderzoek Response to noise from modern wind farms in The Netherlands van E. Pedersen en het is gepubliceerd in The Journal of the Acoustical Society of America. De bewoner wijst erop dat het onderzoek uit 2009 stamt. Windmolens hadden in 2009 een andere hoogte. De heer De Weerd bevestigt dit. Dit wil echter niet zeggen dat de effecten anders zijn. De bewoner licht toe dat laagfrequent geluid veroorzaakt wordt door de beweging die wieken langs de mast maken. Het heeft dus wel degelijk te maken met de hoogte van een windmolen, hoe hoger de windmolen, hoe meer laagfrequent geluid aanwezig is. Naast het gebied ligt een groot recreatiemeer en het belangrijkste onderzoek is daar niet gedaan: een maatschappelijke kosten- en batenanalyse en een empirisch onderzoek onder de recreanten. Een actiecomité heeft dit wel gedaan. Bij campings zijn de lijsten weggehaald omdat mensen al aangaven het jaar erop niet meer terug te keren. Deze informatie wordt echter niet meegenomen.

In de Windvisie worden onderzoeken genoemd die niet te herleiden zijn. Windturbines veroorzaken overlast en ernstige gezondheidsklachten. De gemeente blijft roepen dat dit niet zo is en kijkt weg. Er wordt verwezen naar een onderzoek in Emmen waaruit zou blijken dat er geen effect is op recreanten. Maar als men zich erin verdiept, dan blijkt dat daar festivals gehouden worden en dat er geen vakantiegangers komen. Het is vervelend als men dergelijke dingen steeds ziet gebeuren. Wethouder Dorrestijn gaf aan dat windenergie nodig is voor de energietransitie. Het is echter bekend dat windenergie en biomassacentrales niet duurzaam zijn en ernstige gezondheidsklachten veroorzaken. Ook is duidelijk dat het netwerk al die energie niet aankan. De gemeente gaat maar door, als een kip zonder kop met de opdracht van hogerop. Er volgt een instemmend applaus van veel aanwezige bewoners. De heer De Weerd deelt de zorgen over het geluid. Het is echter niet zo zwart-wit als de bewoner stelt. De gemeente wil een dergelijk gesprek graag voeren met mensen die er veel over weten. Hiervoor worden kennisbijeenkomsten georganiseerd. In de bijeenkomst rondom Gezondheid en geluid kan gesproken worden met een audioloog van het LUMC over het effect van laagfrequent geluid en wat hieraan gedaan kan worden.

Uit het gesprek met experts zou eventueel kunnen blijken dat de gemeente zich op een verkeerd standpunt stelt. Spreker nodigt de aanwezigen uit om deel te nemen aan de themasessies en daar dergelijke vragen te stellen. In die sessie kan men de discussie met elkaar aangaan en kunnen de geleerde lessen worden vertaald in de definitieve structuurvisie. Een bewoner wijst op het geld dat erin omgaat, mensen worden monddood gemaakt. Hij benadrukt dat bij de themasessies onafhankelijke specialisten aan het woord moeten komen. Er moeten ook mensen aan het woord komen die kunnen aantonen dat er wel degelijk sprake is van gezondheidsschade en niet alleen mensen die gelieerd zijn aan of gesponsord worden door de tak windenergie. De heer De Weerd betwijfelt of iedereen die zegt dat er niet direct gezondheidsklachten komen, op de betaallijst van windenergie staat. Hij zou graag zien dat de aanwezigen de sessie een kans geven, daar hun vragen neerleggen en dan het diepgaande inhoudelijke gesprek met elkaar te voeren. De gemeente meent onafhankelijke experts daarvoor aangetrokken te hebben die naar eer en geweten hierover kunnen vertellen. Een bewoonster woont nog niet lang in de omgeving. Een aantal jaar geleden is gesproken over de locatie Zeumeren, dit ging toen niet door. De reden hiervoor is haar onbekend.

Zij vraagt waarom nu een locatie honderd meter verderop, in wezen dezelfde locatie dus, wel in beeld is. Wethouder Dorrestijn memoreert dat er indertijd een verzoek van initiatiefnemers lag om op Zeumeren, noordelijk van de A1, drie of vier windturbines te plaatsen. De Windvisie en Energievisie van de raad lagen er toen al, de raad had dus gesteld dat er 12 tot 24 MW windenergie opgewekt moest worden aan de oostkant

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 85

van Barneveld. Het college vroeg zich toen af of dit de beste plek zou zijn, er was veel weerstand tegen. Omdat niet eerst de gehele gemeente was bekeken was het niet zeker dat Zeumeren de beste locatie zou zijn. Toen is het MER onderzoek gestart waaruit de dertien zoeklocaties kwamen. Een aantal locaties vielen af omdat die zich te dicht bij de Veluwe of naast vliegroutes van defensie bevonden. Er resteerden vijf locaties. Aan de hand van onderzoeken, inspraak en beleidsconfrontatie is de zuidkant van gebied 5 overgebleven als locatie. Vervolgens is gekeken naar wat daar de realisatielocatie zou moeten zijn. De bewoonster wijst erop dat de locatie grenst aan het water en dat geluid nu eenmaal erg draagt over water. Wethouder Dorrestijn antwoordt dat dit in de themasessies besproken kan worden. De heer De Weerd licht toe dat het effect van geluid en hoever het draagt is doorberekend in het geluidsmodel. Er zijn windgesprekken gevoerd. Een bewoner informeert naar het percentage deelnemers dat echt tegen de locatie is. Hij vraagt of de locatie is bepaald door de gesprekken, hebben de burgers aangegeven dat het die locatie moest worden of waren zij tegen? De heer De Weerd heeft zojuist al aangegeven dat veel gesprekspartners tegen de komst van windturbines op de locatie waren. De bewoner begrijpt niet waarom de trein dan verder dendert.

Hij is niet tegen windenergie, maar heeft er bezwaar tegen dat de stroom die in Barneveld wordt opgewekt in bijvoorbeeld Limburg gebruikt wordt. Hij adviseert de burgers erbij te betrekken en ernaar te streven dat zij gezamenlijk minder stroom gaan gebruiken. Dan hoeven de windturbines er misschien niet te komen. De heer De Weerd benadrukt dat besparing een essentieel onderdeel is van de gemeentelijke en regionale energiestrategie. Maar ook met een maximale inzet hierop moet een bepaalde hoeveelheid duurzame energie worden opgewekt. Dit is onderzocht en beschreven in de RES en de structuurvisie. Een van de resultaten uit de windgesprekken was dat de gemeente het goede moet doen. Kan er meer bespaard worden, kan duurzame energie op een andere manier worden opgewekt? Uit de Energievisie (2015) blijkt al dat Barneveld meer wil besparen dan de regio bespaart. Barneveld is dus ambitieus op dit gebied. Er is ook gekeken of de duurzame energie door zon-op-land of zon-op-dak ingevuld kan worden. De wethouder gaf al aan dat de keuze voor wind op het moment een bijna onvermijdelijke keuze is. Dit hoeft in de toekomst niet het geval te zijn, de gemeente zet in op de tijdelijkheid van windenergie (25 jaar). Mogelijk zijn er na 25 jaar andere antwoorden in de energietransitie: nieuwe technieken, betere besparingsmogelijkheden.

Feit is dat het gebruik van elektriciteit de komende periode niet veel minder zal worden. Het deel fossiele energie moet dalen, dit is een verplichting naar de toekomst. Dit vraagt voor Barneveld windenergie. De heer De Weerd vervolgt de presentatie en gaat in op de opbrengst van de gesprekken en de onderzoeken die zijn meegenomen in de concept Structuurvisie Wind. o Het realisatiegebied komt deels uit de gevoerde gesprekken. Het is niet zo dat gesprekspartners enthousiast een locatie aanwezen. Wel gaven velen aan dat, als het niet anders kan en de gemeente doorzet, de locatie Harselaar-Driehoek, overwogen moet worden. De gesprekspartners hebben ingestemd met de gespreksverslagen en die zijn openbaar. Spreker adviseert de aanwezigen om die te bekijken, dan wordt duidelijk wat de gemeente is verteld. o De onderwerpen ‘herijking van mogelijke alternatieven’ en ‘tijdelijkheid van windturbines’ kwamen zojuist al naar voren. o De bewoners en ondernemers uit het gebied willen betrokken blijven bij het verdere proces. De gemeente heeft hiervoor een procesvoorstel gedaan dat ter toetsing is neergelegd bij de Nederlandse Vereniging voor Omwonenden van Windturbines. o Wat ook naar voren kwam is dat, als de windturbines er dan toch moeten komen, de lokale bevolking ervan moet kunnen profiteren. o Er moet een onafhankelijke regievoerder komen.

Hiermee is deze avond een aanzet gedaan door het aantrekken van een gespreksleider van buitenaf. De gemeente wil een regievoerder die ervoor zorgt dat de partijen, ook de initiatiefnemers, op een ordentelijke manier met elkaar in gesprek blijven. Iedereen moet aan het woord komen, niemand moet ondergesneeuwd raken. o Veel gesprekspartners gaven aan dat Barneveld in een windluw gebied ligt. Er is ook gekeken naar windsnelheden op hoogte en naar de gevolgen voor de energieopbrengst.

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 86

o

o

o o o o o

In de structuurvisie is een normering opgenomen voor laagfrequent geluid: de Vercammencurve. Dit is niet een gangbaar iets. Er komt een maximum, dat is geen gemiddelde maar een piekniveau. Er mag niet meer dan een bepaalde hoeveelheid op de gevels van de woningen komen te staan, ongeacht of het dag of nacht is, hard waait of windstil is. Voor bestaande bedrijven is een slagschaduwregeling opgenomen in de structuurvisie. Mensen in een woning zijn beschermd tegen slagschaduw in de Activiteitenregeling, bedrijven zijn dat niet. Bij bijvoorbeeld de huidige locatie, Hoefslag, mag onbeperkt slagschaduw gecreëerd worden. De gemeente wil dit niet, Harselaar is immers een belangrijk werkgebied. De effecten van windturbines worden als een geheel beschouwd, alle effecten worden bij elkaar opgeteld om de omgevingseffecten te minimaliseren. Het onderzoek naar de planschade voor woningen en onroerend goed rond de windturbines wordt openbaar gemaakt zodat iedereen dit kan inzien. Daarover kan een gesprek gevoerd worden. Er is onderzoek gedaan naar de slagschaduw en het geluid bij campings in Zeumeren. In veel gesprekken werden vogels genoemd. Er is onderzoek gedaan naar het effect van plaatsing van windturbines en of andere plaatsingsmogelijkheden effecten op de vogelstand kunnen beperken.

Er is een onderzoek gedaan naar hoe de windturbines gerealiseerd kunnen worden op zo’n manier dat het effect op het landschap zo klein mogelijk is. De opstelling, het uiterlijk en de onderlinge afstand van de turbines is daarbij van belang.

De opbrengst van de gesprekken was groot. Hij begrijpt echter dat bewoners nog steeds de vraag ‘waarom’ hebben. De gespreksleider geeft de aanwezigen de gelegenheid om vragen te stellen. Een bewoner vraagt wat een windturbine kost, 10 of 20 miljoen euro per stuk? Hij stelt voor om zon-op-dak toe te passen, dat is goedkoper. Het geld van de burger wordt makkelijk uitgegeven. Hij schat dat 90% van de aanwezigen geen voorstander is van windenergie op de locatie. De heer De Weerd kan geen inschatting maken van de kosten van een windturbine. Hij herinnert eraan dat gekeken is naar de kosten. Hij meent dat windenergie een van de meest effectieve duurzame energiebronnen is als men kijkt naar de kosten per kWh, zeker als men kijkt naar het vervoer van de stroom naar de omgeving. De gemeente heeft bekeken hoeveel land er nodig is als er gebruik gemaakt wordt van zon-op-land. Ook is het belangrijk dat er maximaal wordt ingezet op zon-op-dak. Hier wordt hard aan gewerkt, er worden gesprekken met bedrijven gevoerd. Het is de meest geaccepteerde vorm van duurzame energieopwekking. Een bewoonster zou graag over meer cijfers beschikken, bijvoorbeeld de verhouding tussen zon en wind, hoeveel moet worden opgebracht met windenergie, bijvoorbeeld 60% of 80%, hoeveel de Barneveldse huishoudens nodig hebben en of die opbrengst gegarandeerd kan worden.

De heer Donner licht toe dat zon-op-dak vaak als alternatief wordt genoemd. Dit gaat goed in Barneveld, er liggen al 100.000 panelen op de daken. Wat zon-op-land betreft, zijn er vier zonnevelden vergund en twee nog in procedure. Hierop komen ook ongeveer 130.000 panelen. Daarmee wordt twee-derde deel van de huishoudens in Barneveld voorzien van elektriciteit. Dit gaat goed. Als echter alleen zonne-energie in Barneveld gerealiseerd zou worden, dan krijgt men op zonnige dagen een zeer grote piekbelasting op het netwerk. Wil men die kunnen opvangen, dan moet het netwerk uitgebreid worden. De kosten hiervan bedragen voor de regio ongeveer €100 miljoen. De komende jaren moeten er al nieuwe kabels aangelegd worden waarbij het de vraag is of met het huidige netwerk en de voorgenomen inzet de zonne-energie ambitie waargemaakt kan worden. Met windturbines krijgt men ’s nachts en in de winter energie geleverd, momenten waarop het niet lukt met zonne-energie. De wethouder gaf het al aan, de balans in het netwerk is belangrijk. De windturbines leveren samen circa 0,042 TWh op. Dit is een vijfde van de totale gemeentelijke hoeveelheid duurzame energie in 2030. De rest wordt opgewekt met zon op dak en zon op land. Wat achter blijft, is de besparing op energie. Volgens de gespreksleider is dit een vraag die tijdens de themasessies besproken kan worden.

Een bewoner informeert naar wat wordt gedaan met de forse vermindering van de waarde van de woningen in het gebied. Het lijkt hem dat men daar niet wil wonen. De heer De Weerd benadrukt het belang van het transparant bespreken van dit onderwerp. Er komt een onderzoek naar het effect op woningwaardes. Dit onderzoek, een planschaderisicoanalyse, wordt openbaar

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 87

voor woningen en bedrijfspanden die binnen twee kilometer van de turbines liggen. Dan is ook duidelijk wat windenergie met de woningwaardes doet. Het voorstel is om vermindering van woningwaarde te vergoeden volgens de wettelijke standaard. De eerste procenten van waardevermindering vallen onder een soort maatschappelijk risico; als men in Nederland woont, kunnen er dingen rond het huis gebeuren. De vergoeding krijgt men vanuit het initiatief. Het mag niet zo zijn dat de rekening voor een maatschappelijke oplossing, de energietransitie, onevenredig op de schouders van de woningeigenaren landt. Dat moet men met elkaar ondervangen. De bewoner wijst erop dat nooit is gesproken met bewoners die binnen twee kilometer wonen. De heer De Weerd geeft aan dat bewoners en gemeente al langer een dialoog met elkaar voeren. Spreker is daarin inderdaad niet elk huis binnen de twee kilometer langsgegaan. Momenteel ligt een voorstel voor over wat er gedaan wordt. Het is aan de bewoners om erop te reageren en de gemeente middels een zienswijze van advies te voorzien. Een bewoonster geeft aan ook niet gevraagd te zijn voor de windgesprekken en zij woont binnen twee kilometer van het realisatiegebied. Haar opa woont verder weg en is wel uitgenodigd. Zij heeft zich met zijn brief herhaaldelijk aangemeld maar daar is niet op ingegaan.

Zij is het eens met de eerder gemaakte opmerking dat de eigenaren van de woningen die binnen twee kilometer liggen niet betrokken zijn bij de windgesprekken. De heer De Weerd vindt het vervelend om te horen. Er is veel moeite gestopt in de windgesprekken. Daarvoor is een brief met een uitnodiging voor een gesprek gestuurd naar de mensen die in het zoekgebied wonen. Daarnaast heeft de gemeente in de krant en op social media iedereen opgeroepen om met de gemeente in gesprek te gaan hierover. Het is jammer als mevrouw geen brief heeft ontvangen. Spreker zegt toe na de bijeenkomst hierover contact met mevrouw op te nemen. Hij is meer dan bereid alsnog een windgesprek met haar te voeren en het verslag hiervan toe te voegen aan de overige gesprekken. Het kan inderdaad zo zijn dat niet met alle individuele huiseigenaren in het gebied is gesproken. De gespreksleider herinnert eraan dat iedereen zienswijzen in kan dienen in reactie op de ontwerp Structuurvisie Wind. Een bewoner herkent het signaal dat zojuist gegeven werd. Hij heeft zelf pas in tweede instantie een brief ontvangen. In de samenvatting van de windgesprekken staat het mooier verwoord, hij noemt het bedrieglijk taalgebruik. Dit is belangrijk in het kader van de participatie. De heer De Weerd stelde in zijn inleiding dat de effecten van laagfrequent geluid niet bewezen zijn.

Spreker vraagt wanneer dit voor hem wel bewezen zou zijn. Hij heeft met twee collega’s en namens hun achterban een duidelijk schrijven aangeboden aan burgemeester Luteijn en wethouder Dorrestijn over de zorgen over de gezondheidseffecten, met een zorgvuldige uitwerking van de bronnen waarin dit aangetoond wordt. Hij vraagt of het daarmee niet bewezen is. De heer De Weerd meent dat dit een vraag is voor de themasessie. Over de vraag wat goed onderzoek en wat niet goed onderzoek is, wil hij geen uitspraak doen. In Nederland is er het RIVM, een rijksinstituut dat dit op de voet volgt en dat momenteel een nieuwe beoordeling uitvoert voor de normen voor geluid en slagschaduw op woningen. Daarmee wordt de laatste stand van zaken meegenomen. De gemeente laat zich voor een belangrijk deel adviseren door het RIVM, behalve op het punt van laagfrequent geluid. Daarover heeft hij zoveel zorgen horen uitspreken, dat de gemeente meent hier iets mee te moeten, ongeacht of dit wel of niet bewezen is. Daarvoor is dus de normering opgenomen waarmee laagfrequent geluid wordt beperkt. Die normering is niet nieuw in Nederland, men komt hem tegen bij industriële inrichtingen als zandwinning en sporadisch ook bij windenergie. De gemeente heeft ervoor gekozen om dit op te pakken om ervoor te zorgen dat het laagfrequent geluid vooraf en tijdens de exploitatie geen probleem kan zijn.

De bewoner vraagt welke garanties hiervoor gegeven worden. De heer De Weerd licht toe dat het opgenomen wordt als vergunningsvoorwaarde. Als het noodzakelijk is, laat men dit toetsen bij de motor zodat er een bronvermogen vandaan wordt gehaald. De gespreksleider herinnert eraan dat dergelijke vragen tijdens de themasessies gesteld kunnen worden. De experts kunnen die vragen nog beter beantwoorden.

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 88

5. Hoe nu verder? De heer Van Werven vervolgt de presentatie. Er komen drie themasessies via Zoom. Men kan zich vanaf woensdag 15 september via de website inschrijven hiervoor. 1. Waarom windenergie? Donderdag 30 september 2. Gezondheid en laagfrequent geluid. Maandag 4 oktober. 3. Participatie (financiering en proces). Maandag 11 oktober. Spreker nodigt de aanwezigen uit om hieraan mee te doen en daar de technische vragen te stellen. De ontwerp Structuurvisie Wind ligt ter inzage tot 16 oktober. Hier kunnen zienswijzen op ingediend worden, informatie hieromtrent is terug te vinden op de website. De gespreksleider vult aan dat men, voor de zienswijzen, moet inloggen met DigiD. Heeft iemand daar bezwaar tegen, dan kunnen zienswijzen ook schriftelijk worden ingediend. In het gemeentehuis liggen papieren versies van de ontwerp Structuurvisie Wind, wanneer iemand die wil afhalen moet diegene dit tevoren even melden.

Een bewoner informeert of het momenteel de tijd is om bezwaren in te dienen. De heer Van Werven bevestigt dit. Zolang er geen besluit is genomen, kunnen bezwaren worden ingediend. Na 16 oktober gaat de visie naar de gemeenteraad en in december neemt de raad hierover een besluit. De gespreksleider wijst erop dat dit belangrijk is in een democratie. De bewoners hebben de gemeenteraad gekozen als vertegenwoordiging. Uiteindelijk beslist die raad. Een bewoner vraagt zich af of hij wel in een democratie leeft. De gespreksleider benadrukt dat een democratie op die manier werkt. Als iemand fel tegenstander is van windenergie in het realisatiegebied, dan staat het diegene vrij om naar zijn of haar volksvertegenwoordiger te gaan om te protesteren. Een bewoner wijst erop dat het laagfrequent geluid is getoetst aan de gevel. Hij vraagt of dit ook getoetst wordt als men buiten zit. De heer De Weerd antwoordt dat dit rekentechnisch in de woning getoetst wordt, waarbij rekening is gehouden met een matige tot net onder het gemiddelde woningisolatie. Daarmee is het indirect ook getoetst in de omgeving van de woning. Op het terras zal men iets meer geluid kunnen ervaren. Dit natuurlijk afhankelijk van de plek van het terras, de positie van de woning en die van de windturbines. Zo werkt het met geluid in Nederland. Een bewoner vraagt naar de normering bij laagfrequent geluid.

De heer De Weerd licht toe dat men hierbij uitgaat van het piekniveau. Een bewoner vraagt aan wethouder Dorrestijn of een bijeenkomst als deze zin heeft. Wethouder Dorrestijn bevestigt dat die zin heeft. Als over Zeumeren een besluit was genomen, dan hadden daar windturbines gestaan. De zorgen van de bewoners over het geluid en het effect op de leefomgeving zijn ook haar zorgen. Het is een dilemma hoe die zo klein mogelijk gemaakt kunnen worden. De energietransitie moet doorgaan, windenergie moet doorgaan. Tegelijkertijd staat zij met lood in de schoenen omdat zij begrijpt dat de impact van de windturbines net zo groot is als ooit de aanleg van de A1. Verschillende bewoners protesteren hiertegen. Wethouder Dorrestijn vervolgt met te zeggen dat als men al jaren in het gebied woont, soms generatie op generatie, en er iedere keer dingen veranderen, dat veel is. Dat moet zorgvuldig gedaan worden. Uiteindelijk legt het college een voorstel voor aan de gemeenteraad en de raad zal er een besluit over nemen. Een bewoner vraagt of het de bedoeling is dat het college dit doordrukt. De gespreksleider is van mening dat het niet zo werkt. Het college komt met een voorstel, dat is de voorliggende structuurvisie. Uiteindelijk besluit de gemeenteraad of die het een goed voorstel vindt of niet. Het eventueel doordrukken is niet aan het college.

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 89

Een bewoner gaat in op de vergelijking die de wethouder maakte tussen de komst van de A1 en de komst van windturbines. Hij woont in het gebied en heeft geen last van de A1. Nu komt er een windmolen in zijn achtertuin. Er zijn gesprekken geweest en toen bleek dat niemand voorstander is van windturbines op die plek. Dan moet het ook gestopt worden, dan moet het college terug naar de gemeenteraad en melden dat de bewoners tegen zijn. Hij vraagt waarom de burgers van Barneveld hier niet bij betrokken worden. De wethouder zegt van de provincie de opdracht gekregen te hebben en dat de gemeente ermee door moet gaan. De heer De Weerd zei zojuist dat de mogelijkheid bestaat dat in Barneveld continu stroom wordt opgewekt die voor bijvoorbeeld Limburg zal zijn. Hij vraagt waarom er dan geen windturbine in zee wordt gezet. Dan is er sprake van stroomverlies, maar daar is ook sprake van als de elektriciteit wordt opgewekt voor Groningen of Limburg. Spreker is bereid om panelen op zijn dak te leggen. Als iedereen dat doet en een elektrische auto gaat rijden, is men klaar. De gespreksleider komt terug op de vraag van de vorige spreker waarom de burgers van Barneveld er niet bij betrokken worden. Zij vraagt wat de vorige spreker mist in de participatie. De bewoner zegt geen uitnodiging ontvangen te hebben. Van zijn eerste windgesprek op 1 april ontving hij geen verslag.

Dit bleek kwijt te zijn. Er volgde een nieuw gesprek. De uitnodiging voor deze avond heeft spreker niet gezien, de communicatie over de avond heeft hij gemist. De gespreksleider constateert dat het een kwestie van communicatie en zorgvuldigheid is. De bewoner bevestigt dit. Ook moeten de burgers van Barneveld erbij betrokken worden. Hij begrijpt dat de gemeente wat moet doen, maar laat de burgers dan zonnepanelen voor de eigen stroom plaatsen. Wethouder Dorrestijn herinnert eraan dat toen de Energievisie tot stand kwam, er 12 tot 24 MW aan wind zou worden opgewekt in Barneveld. Uiteindelijk is dat teruggebracht naar de onderkant van deze bandbreedte. De opgave voor zonnepanelen is veel groter gemaakt, van 55.000 in de Energievisie naar 600.000 stuks nu. Verreweg het grootste deel ligt op een dak. Zij is het met de spreker eens als die stelt dat men gericht moet zijn op zon-op-dak. Hier zet de gemeente echt op in. Dan blijft zon-op-land over. Ook daar zijn stappen gezet in 2019. LTO is hier niet blij mee, maar de gemeente heeft gezegd dat men het niet gaat redden zonder land, ook omdat de gemeente slechts beperkt windenergie wil toestaan. Er blijft daarmee wel een deel windenergie over. De vorige spreker vroeg zich af waar de stroom van de windenergie gebruikt gaat worden.

De wethouder zou willen kijken of dit lokaal gehouden kan worden, zodat de eigen ondernemers, die ook hun footprint moeten verkleinen, ervan profiteren. De vraag is of er afspraken gemaakt kunnen worden om het in eigen hand te houden. Om die reden heeft de gemeenteraad gezegd dat 51% lokaal eigendom moet worden, het zou niet zo moeten zijn dat de grote partijen ermee weglopen. Een bewoonster vraagt zich af waarom het proces ineens zo snel moet. COVID-19 heeft veel impact gehad en ineens komen er allerlei brieven over dit onderwerp. Er is niet veel tijd tot december. Wethouder Dorrestijn vindt het van belang om op een bepaald moment meer duidelijkheid te geven. De structuurvisie is een soort basis, als er initiatiefnemers komen, dan krijgen die daarmee een set randvoorwaarden mee. De gemeente is hier al sinds 2017 mee bezig. De bewoonster geeft aan dat camping Costa del Zeumeren straks Costa del Windmolens gaat worden. In haar naaste familie is de overlast van laagfrequent geluid bekend. Dit bestaat wel degelijk. Men kan hier depressief van worden. Ongeveer 360.000 mensen van allerlei leeftijden worstelen hiermee. De gespreksleider adviseert de bewoonster om aan te sluiten bij de themasessies. Een bewoner memoreert de woorden van de wethouder dat het college dit niet willens en wetens doordrukt. Dat vindt spreker verbazingwekkend. Sinds 2017 heeft hij anders meegemaakt.

De website RES in Beeld noemt Barneveld het hart van de windindustrie door hoe de gemeente zich hierbij opstelt. De NLVOW doet dit ook. Waterstof en thorium-kerncentrales worden niet genoemd als oplossing. Er is sprake van een schijndemocratie waarin wordt gezegd dat er participatie is. Hij vraagt hoe de wethouder met droge ogen kan beweren dat de gemeente Barneveld niet willens en wetens de windmolens erdoor drukt. Wethouder Dorrestijn ziet dit anders. Er is stap voor stap een zorgvuldig proces geweest. Een heel deel van Barneveld viel af. Al in 2016 zei men dat, als er dan windenergie moest komen, dit in Harselaar gedaan moest

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 90

worden. De gemeente is niet over een nacht ijs gegaan. Na allerlei onderzoeken blijkt dat Harselaar de minst slechte locatie is. De bewoner zegt tegen windturbines op land te zijn omdat die onrendabel zijn. Wethouder Dorrestijn zegt te staan voor het proces, dat is zuiver, goed en democratisch geweest. Wat blijft, is dat hier verschil van mening is. De bewoner is het niet eens met de opmerking dat het proces zuiver en goed is geweest. Een bewoonster merkt op dat uiteindelijk de gemeenteraad beslist. Zij vraagt of de raadsleden voor de bijeenkomst zijn uitgenodigd, zo ja, dan is het schandalig dat zij niet aanwezig zijn. Wethouder Dorrestijn laat weten dat twee raadsleden aanwezig zijn. Er komen nog twee avonden. De bewoonster zou wensen dat de raadsleden gedwongen worden om te komen zodat zij de bewoners horen. Wethouder Dorrestijn zegt toe de oproep door te geven. De gespreksleider deelt mee dat de raadsleden zijn uitgenodigd en dat zij het verslag van de avond zullen ontvangen. Een bewoner informeert ernaar of de eigenaren van de grond waar de turbines geplaatst gaan worden al gepolst zijn en of zij het eens zijn met de komst van de turbines. De heer De Weerd laat weten dat er gesprekken zijn gevoerd met de grondeigenaren. Er zijn twee grotere grondeigenaren in het gebied en daar zijn gesprekken mee gevoerd. Spreker is van mening dat zij neutraal hebben gereageerd.

Zij willen afwachten wat er in december in de gemeenteraadsvergadering gebeurt, dan kan dit op waarde geschat worden en moeten zij er misschien iets mee. Eerder werd de vraag gesteld wat er gebeurt als grondeigenaren geen medewerking verlenen en de windturbines niet gerealiseerd kunnen worden. In dat geval zal de gemeenteraad zich moeten herbezinnen op het vraagstuk hoe dan windenergie gerealiseerd wordt, wat de mogelijkheden zijn. Een bewoner vraagt of er onteigend kan worden. De heer De Weerd licht toe dat er tal van mogelijkheden zijn, waaronder onteigening. Hij meent dat daar niet op vooruitgelopen kan worden. Eerst moeten de zienswijzen en moet het besluit van de gemeenteraad worden afgewacht. Vervolgens moet bekeken worden hoe dit landt bij grondeigenaren en of windturbines te realiseren zijn. Een bewoner vraagt waarom het zoekgebied niet aan de kant van het deel Harselaar zit dat nog gerealiseerd moet worden, Zuid 2, richting Stationsweg. Als de turbines dan langs de spoorlijn worden geplaatst heeft Zeumeren er geen last van. De heer De Weerd herinnert eraan dat de locaties in het MER-onderzoek zijn onderzocht en dat deze locatie daarbij niet naar voren kwam. De bewoner informeert of dit komt door de clausule die erin zit. De heer De Weerd antwoordt dat de clausule geen betrekking heeft op de gebieden die in beeld zijn. De gespreksleider rondt de bespreking af.

Er zijn veel vragen gesteld, er is veel informatie gegeven. Als bewoners nog een vraag willen stellen, kan dit via de kaartjes die men op de stoelen aantrof. Ook kan men digitaal vragen indienen bij de website duurzaamheid@Barneveld.nl. Bewoners die hun mailadres bij binnenkomst hebben ingevuld, ontvangen een verslag van de avond. Het verslag zal over drie weken beschikbaar zijn op de website van de gemeente. Zij bedankt iedereen voor zijn aanwezigheid en beëindigt de bijeenkomst.

---------------------------------------------

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 91

BIJLAGE 1b Verslaglegging informatieavond d.d. 14-09-2021 Verslag van de informatiebijeenkomst voor ondernemers over de concept Structuurvisie Wind d.d. 14 september 2021 in Hoefslag, gemeente Barneveld Aanwezig: - gespreksleider: de heer Daniël Nagel - namens de gemeente Barneveld: wethouder Didi Dorrestijn, de heer Maarten De Weerd (projectleider Structuurvisie Wind) en de heer Michiel Van Werven (communicatieadviseur) - 24 ondernemers - notuliste: Magda Strijbos (bureau Voorneman Van Weerd)

1. Welkom De gespreksleider, de heer Nagel, heet de aanwezigen welkom. Het doel is de ondernemers zo goed mogelijk te informeren en ruimte te geven voor het stellen van vragen en opmerkingen. De projectleider, de heer De Weerd, zal een presentatie geven over de concept Structuurvisie Wind. Na een inventarisatie door de gespreksleider blijkt dat vijf van de aanwezige ondernemers ook wonen bij het bedrijf. De concept structuurvisie ligt momenteel ter inzage. Tot 16 oktober aanstaande kunnen zienswijzen ingediend worden via de website, dit kan eventueel ook schriftelijk. De zienswijzen worden met de gemeenteraad gedeeld en de raad neemt in december een besluit over de plannen. 2. Kort gesprek met wethouder Dorrestijn De gespreksleider vraagt de wethouder naar de reden van de bijeenkomst. Wethouder Dorrestijn licht toe dat in de Klimaatwet staat dat in 2030 35 TWh zon- en windenergie in Nederland moet worden opgewekt. De gemeenteraad heeft in 2015 gekozen voor een oplossing met een deel zonne-energie, een deel windenergie, wellicht een deel mestvergister en een deel biomassa. De biomassa is inmiddels uit de gratie. Vanaf 2018 is de gemeente bezig om de beste of minst slechte plek voor windturbines te vinden. Daarin zijn vele stappen gemaakt. Uiteindelijk ligt de concept Structuurvisie Wind voor.

De gemeente wil hier informatie over geven en de aanwezigen de gelegenheid geven om er vragen over te stellen. De gespreksleider memoreert dat windenergie weliswaar een goede bron van duurzame energie is, maar dat er tegelijkertijd in veel gemeente veel weerstand tegen bestaat. Wethouder Dorrestijn bevestigt dit. Zij begrijpt dit. Het zijn vaak grote turbines. Zij spreekt ook veel mensen die tegen het gebruik van windenergie zijn maar die wel achter de energietransitie staan. Juist ook omdat er voor hun kinderen en kleinkinderen dingen moeten veranderen om ervoor te zorgen dat de gevolgen van de klimaatverandering binnen de perken blijven. Als mensen in een dergelijk gebied wonen of hun bedrijf hebben, heeft dit natuurlijk veel invloed. Daarom was het proces om tot een locatie te komen ook lang. Uiteindelijk is er een deel van Harselaar waarvan wordt gezegd dat daar windturbines geplaatst zouden kunnen worden. Met elkaar moet bekeken worden op welke manier dit zou kunnen. Op de vraag van de gespreksleider wanneer de wethouder tevreden zou zijn over de avond, antwoordt de wethouder dat dit het geval is als er een goed gesprek is gevoerd en als voor- en tegenstanders luisteren naar elkaars argumenten. Wethouder en ambtenaren zullen goed luisteren en stilstaan bij wat de ondernemers naar voren brengen.

Het is de bedoeling dat de ondernemers meer informatie krijgen over de plannen van de gemeente en dat zij weten dat hun zorgen ook die van de gemeente zijn. De gespreksleider deelt mee dat de notuliste een verslag van de avond maakt. De aanwezigen die bij binnenkomst hun emailadres hebben opgegeven zullen dit ontvangen. De aanwezigen krijgen de gelegenheid om deze avond vragen te stellen. Met het oog op drie themasessies die in september/oktober georganiseerd worden, treffen de aanwezigen kaartjes met een kleur aan op hun stoel:

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 92

blauw is het thema ‘Waarom windenergie’, groen is het thema ‘Gezondheid en geluid’ en geel is het thema ‘Participatie’. De kaartjes kunnen worden gebruikt om vragen te stellen rond het thema. De aanwezigen treffen tevens een print van een tijdslijn aan op hun stoel. 3. Proces De heer De Weerd geeft een presentatie aan de hand van sheets. Op de sheet met de tijdslijn geeft hij aan waar men is aanbeland in het proces. In 2015 is het traject opgestart. Van 2018 tot 2020 is nagedacht over en onderzoek gedaan naar welke gebieden binnen de gemeente aangewezen kunnen worden voor grootschalige windenergie, dat zijn turbines groter dan 35 meter ashoogte. Ook is gekeken naar welke gebieden het meest kansrijk/het minst kwalijk zijn. In september 2020 gaf de gemeenteraad de opdracht om te onderzoeken hoe in het gebied rond Harselaar windenergie kan worden gerealiseerd. Dat is gebeurd in de afgelopen periode. In mei 2021 heeft de gemeenteraad ingestemd met de Regionale Energiestrategie (RES). Die geeft in aanvulling op de gemeentelijke Energievisie aan hoeveel windenergie de gemeente wil opwekken. De concept Structuurvisie Wind ligt ter inzage, hier kan men op reageren. De verwachting is dat de gemeenteraad in december 2021 hierover een besluit neemt. Als de gemeenteraad een positief besluit neemt, starten in 2022 de nadere gesprekken in het gebied.

Dan wordt gesproken over wat men belangrijk vindt, over of windenergie kan helpen met het versterken van het gebied en over hoe ervoor wordt gezorgd dat de lokale samenleving profiteert. In 2023 kan gestart worden met de vergunningverlening en bestemmingsplanwijziging rond een mogelijk initiatief. Niet eerder dan in 2024 kan tot realisatie van de windturbines worden overgegaan. De gemeente ontwikkelt dit niet, het gebeurt in samenwerking met de markt en de gemeente is daar dus afhankelijk van. De planning is uiteraard onder voorbehoud. In de afgelopen maanden zijn 119 windgesprekken gevoerd. Een groot deel daarvan was met bewoners of bewoners die tevens ondernemer zijn. Een beperkt aantal gesprekken was met ondernemers en werknemers in het gebied, spreker is daarom benieuwd naar de reactie van de aanwezigen op de structuurvisie. De gesprekken waren belangrijk voor de structuurvisie. Door de gesprekken heeft men het gebied en de mensen leren kennen. Er is veel informatie opgehaald. De gesprekken waren niet altijd leuk, maar het was belangrijk om de mening van mensen te horen die in het gebied wonen, werken en recreëren of op een andere manier met het gebied verbonden zijn (bijvoorbeeld LTO en BIK). Uit de gesprekken met de ondernemers kwam een grote diversiteit aan meningen. Sommige ondernemers zijn echt tegen windenergie in Barneveld.

Andere ondernemers geven aan dat zij hun duurzaamheidscertificeringen moeten halen en windenergie daarbij een belangrijke rol zou kunnen spelen. Zij geven aan voorstander te zijn. Andere ondernemers hebben hier geen mening over. Op een sheet staan bijdragen van ondernemers vermeld: snelle besluitvorming gewenst, wat doet het met de waarde van zakelijk vastgoed, wat is het effect op de recreatieve sector (Zeumeren), kan mijn bedrijf blijven bestaan (dat was bijvoorbeeld een zorg van de eigenaar van Hoefslag), effect van slagschaduw, zijn er mogelijkheden om mee te doen en stroom af te nemen van de turbines? De heer De Weerd vraagt of de aanwezigen zich hierin herkennen. Een ondernemer merkt op dat de trillingen niet genoemd worden, het laagfrequent geluid. In Deventer zijn bedrijven vertrokken omdat er niet meer te werken was door trillingen en slagschaduw. De heer De Weerd laat weten dat die zorg binnen de gemeente ook uitgesproken is. Barnveld heeft niet alleen de opgave om een deel van de energievoorziening te verduurzamen, maar ook de opgave van een goed bedrijventerrein en een goede economie met zoveel mogelijk mensen aan het werk. Een ondernemer vraagt hoeveel mensen opgeofferd zullen worden om door te kunnen gaan. De heer De Weerd antwoordt dat de gemeente niemand wil opofferen. Hier wordt goed naar gekeken. De heer De Weerd vervolgt zijn presentatie.

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 93

4. Structuurvisie Wind Aan de visie liggen vier uitgangspunten ten grondslag: - Er is tijdig en voldoende windenergie nodig. Dit is het hoofduitgangspunt van de structuurvisie. - Het minimaliseren van omgevingseffecten: zo min mogelijk mensen mogen zo min mogelijk overlast hebben van de windturbine. - Een goede landschappelijke inpassing: grootschalige windenergie ziet men van heinde en verre en voegt een nieuwe laag toe aan het landschap. Daar moet zorgvuldig mee worden omgegaan zodat mensen begrijpen waarom ze op een bepaalde plek staan. - Belangrijk is een proces met ruimte voor participatie. Dit gaat verder dan alleen spreken, hier hoort ook financiële participatie bij. In de toekomst komt men hierop terug. Deze vier uitgangspunten resulteerde in een realisatiegebied, het gebied waarin ook Hoefslag ligt. Alleen binnen dit gebied ziet de gemeente mogelijkheden voor grootschalige windturbines met een maximale ashoogte van 150 meter en 150 meter rotordiameter. De tiphoogte is dan maximaal 225 meter. Aan dit realisatiegebied is een zoektocht voorafgegaan. Sinds 2018 heeft de gemeente in het kader van de milieueffectrapportage naar mogelijkheden gezocht. Deze zoektocht resulteerde in 13 locaties waar eventueel windenergie mogelijk zou zijn. Een aantal viel af vanwege de radarinstallatie van defensie, een laagvlieggebied en de nabijheid van de Veluwe.

Locaties 1, 2, 3, 4, 5, en 12 bleven over. Uitgangspunt is dat de windturbines geclusterd worden gerealiseerd. Dit heeft minder effect op omgeving en landschap. Een aantal daarvan is zo klein dat er maar plaats is voor één windturbine. Dit is te weinig voor de doelstelling die de raad heeft meegegeven. Er resteren dus drie locaties: zoekgebied 5 (waar de bijeenkomst plaatsvindt), een zoekgebied ten noorden van de A1 en een zoekgebied ten westen van de A30. Die drie zoekgebieden zijn met elkaar vergeleken op omgevingseffecten, op het aantal mensen dat ernstige geluidshinder zal ondervinden, op het aantal woningen dat binnen de geluidscontour staat, op achtergrondgeluid (als er al veel lawaai is, ervaart men het geluid van de turbines minder) en op de effecten van slagschaduw op de voorkeuren vanuit het landschap (welke gebieden zijn van grote cultuurhistorische waarde en waar zijn bedrijventerreinen en snelwegen – een voorkeur in de RES en in provinciaal beleid). Na dit alles gewogen te hebben, kwam men uit op zoeklocatie 5. In de afgelopen maanden is onderzocht wat de exacte mogelijkheden zijn binnen de zoeklocatie. Het ging daarin niet alleen om waar windturbines kunnen staan, waar ook over waar wil men ze (niet)? In de windgesprekken is vaak aangegeven dat men moet wegblijven van Esvelderbeek en het Schaffelaarse Bos.

Omdat deze gebieden af zouden moeten vallen bleef voor veel mensen alleen de Harselaar-Driehoek en de stortlocatie van Vink als mogelijke realisatielocatie over. Een belangrijke conclusie uit het haalbaarheidsonderzoek en het landschapsonderzoek is dat dit gebied inderdaad de voorkeur krijgt. Daar zijn mogelijkheden om windenergie te realiseren, landschappelijk is dit het beste gebied en elders in het zoekgebied wil men het nadrukkelijk niet. Dit heeft ertoe geleid dat in de structuurvisie een realisatiegebied genoemd wordt waar men mogelijkheden ziet voor grootschalige windenergie. Een ondernemer vraagt naar het verschil tussen zoekgebied en realisatiegebied, of het zo is dat de rest van het zoekgebied vervalt. De heer De Weerd bevestigt dit. Alleen in het realisatiegebied wordt een mogelijkheid voor realisatie van grootschalige windenergie gezien. De rest van het zoekgebied valt daarmee af. Een ondernemer, aanwezig namens de camping Costa del Zeumeren, vraagt of de heer De Weerd op de kaart kan aanwijzen waar de turbines komen. De heer De Weerd zegt dit niet te kunnen. In de structuurvisie is een aantal varianten onderzocht. De eerdergenoemde uitgangspunten zijn een leidraad voor de structuurvisie. De uitgangspunten ‘minimaliseren van omgevingseffecten’ en een ‘goede landschappelijke inpassing’ zorgden ervoor dat is gekozen voor zoekgebied 5.

Er is gekeken naar het effect als de turbines verspreid door het zoekgebied worden geplaatst. Dit blijkt veel meer hinder te geven. Dit vraagt een bundeling in het realisatiegebied. In de structuurvisie worden een aantal aanvullende spelregels gegeven. De drie turbines moeten een eenheid vormen, er moeten niet drie verschillende turbines staan van verschillende lengtes en kleuren. Dan verrommelt het landschap. De turbines moeten er dus hetzelfde uitzien en de onderlinge afstand moet gelijk zijn. Binnen de spelregels zijn verschillende plaatsingsmogelijkheden mogelijk. In de structuurvisie en met name in het landschapsonderzoek zijn drie varianten in beeld gebracht, maar het zouden er veel meer kunnen zijn.

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 94

Een ondernemer vraagt of de heer De Weerd weet dat er een vuilnisbelt in het gebied staat. Dat betekent dat het realisatiegebied kleiner wordt. Dit is de heer De Weerd bekend. Aanvullend aan deze belt ligger er ook een spoor en wegen en er staan bedrijfspanden in het realisatiegebied. Het zoekgebied is niet een blanco canvas dat gevormd kan worden, het wordt een zoektocht. Dit is niet overigens niet alleen voor wind in het realisatiegebied. In heel Barneveld neemt de druk vanuit de randstad toe. Een ondernemer gaat in op de opmerking van de heer De Weerd dat niet bekend is waar de turbines komen. Er is veel industrie in het gebied, Vink zit er. Er zijn dus niet veel mogelijkheden om turbines neer te zetten. Spreker kan zich niet voorstellen dat men niet weet waar de turbines komen te staan. Hij vraagt waar ze komen te staan. De heer De Weerd antwoordt dat er inderdaad verschillende varianten bekend zijn. Eén van deze varianten behelst de plaatsing van drie turbines langs de spoorlijn, anderen gaan uit van plaatsing in driehoeksverband. Deze varianten zijn niet uitputtend onderzocht in het landschappelijke onderzoek, welke als bijlage bij de structuurvisie is opgenomen. De gemeente heeft dit niet verder uitgewerkt, het is immers nog onbekend hoe hoog de turbines worden, wat het type turbine wordt, waar ze exact komen te staan.

Op een volgende sheet laat spreker een visualisatie zien van de turbines, maar dit is schetsmatig. Het zijn mogelijke uitwerkingen bij de maximale bouwvolumes. Opbrengst windgesprekken en onderzoeken De heer De Weerd vervolgt de presentatie en gaat in op de opbrengst van de gesprekken en onderzoeken die het fundament vormen van de concept Structuurvisie Wind. o Bedrijfspanden zijn niet beschermd tegen slagschaduw. Dat is een oprechte zorg bij de gemeente, het werkklimaat op Harselaar moet goed blijven. Als de zon achter de wieken staat en op een pand schijnt, dan gaat het licht aldaar aan en uit. Daarom stelt de gemeente voor om voor bestaande bedrijven een slagschaduwregeling in te stellen zodat die niet ongelimiteerd slagschaduw kunnen krijgen. In de structuurvisie is een voorstel opgenomen om dit te maximaliseren tot drie kwartier per dag. Bij bewolking zal dit nul uren zijn, voor de gevallen dat het meer dan drie kwartier wordt, zal er een stand stillvoorziening moeten worden gemaakt. o Zijn er alternatieven onderzocht, zijn er alternatieven en hoe zien die eruit? Dit punt komt nog verder aan bod. In de structuurvisie is aangegeven dat over 25 jaar opnieuw een besluit moet worden genomen of men doorgaat met windenergie of niet. Als de gemeente niet doorgaat met windenergie, dan moeten de turbines weg.

Wellicht ziet het energielandschap er over 25 jaar heel anders uit en zijn er mogelijkheden voor bijvoorbeeld kernenergie of is het netwerk sterk genoeg voor zonne-energie. Misschien is windenergie dan niet meer wenselijk en moet het mogelijk zijn om te besluiten de turbines te verwijderen. o Een onafhankelijk regievoerder: dit punt is vaak genoemd. Deze avond is er een onafhankelijk gespreksleider. Ook bij volgende gesprekken en processen zal hiermee rekening gehouden worden. o Bewoners en ondernemers moeten het samen doen. Dit is voor de gemeente een uitgangspunt. De lusten en de lasten moeten goed verdeeld worden. De lokale samenleving, bewoners en ondernemers moet er echt wat aan hebben. Hiervoor is een voorzet gedaan in de structuurvisie. Dit is echter lang niet af, hierover moet men met elkaar in gesprek blijven. o Planschade: als er een initiatief komt, wordt open en eerlijk verteld wat de verwachte planschade is; wat de effecten zijn op zakelijk vastgoed en op woningen tot ongeveer twee kilometer afstand van de windturbine. o De recreatieve sector, met name ten noorden van de A1: stranden en verblijfsrecreatie-terreinen, voor zover het campingseizoen is (maart tot en met oktober), krijgen bij slagschaduw dezelfde bescherming als woningen. Er mag niet te veel slagschaduw optreden, men moet er kunnen recreëren.

Bij een van de opstellingen is dit doorberekend en toen bleek dat er geen slagschaduw zou optreden op de stranden en de verblijfsrecreatie-terreinen. Er zijn ook geluidsberekeningen gemaakt voor de sector en daaruit blijkt dat het omgevingsgeluid (overdag van Harselaar en snelweg, ’s nachts van de snelweg) zodanig is, dat dit vaak het geluid van de windturbines zal maskeren. Natuurlijk zal men het geluid af en toe horen, dat kan de heer De Weerd niet uitsluiten. Maar overwegend is er ook ’s nachts zoveel omgevingsgeluid dat het geluid van de turbines wegvalt. Dit is zeker het geval in de zomermaanden wanneer het overwegend minder hard waait en de turbines minder geluid maken.

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 95

o

o o

o o o

Het is een windluw gebied. Veel mensen gaven dit aan en vroegen zich af of de targets wel gehaald zouden worden. Straks staan er drie turbines en staan ze altijd stil. Er is onderzoek gedaan naar de energieopbrengst. Laagfrequent geluid: hiervoor is een normering opgenomen. Spreker kent één andere gemeente die dit ook heeft. Er zullen er meer zijn maar daarin loopt Barneveld wel voor op wat gangbaar is in Nederland. Men kijkt naar het totaal aan effecten van de windturbines. Als een windturbine 47 dB op een woning mag zetten, dan is het niet zo dat een andere turbine nog eens die hoeveelheid mag produceren. Er wordt cumulatief, dus naar het totaal, gekeken. Er is onderzoek gedaan naar alle vogels die in de windgesprekken genoemd zijn. Alternatieven voor windenergie: in de structuurvisie is gekeken naar alternatieven als er geen gebruik wordt gemaakt van windenergie. Hier komt men later in de bijeenkomst op terug. De keuze voor het realisatiegebied was uiteindelijk de minst kwalijke keuze.

5. Hoe nu verder? De heer Van Werven informeert de aanwezigen over de themasessies die gehouden gaan worden. Na de huidige fysieke bijeenkomsten worden drie online sessies gehouden. Daarin kunnen bewoners en ondernemers met raadsleden en experts in gesprek over de verschillende onderwerpen: 4. Waarom windenergie? Donderdag 30 september. 5. Gezondheid en laagfrequent geluid. Maandag 4 oktober. 6. Participatie (financiering en proces). Maandag 11 oktober. De experts zullen niet per se voorstander zijn van windenergie. Aan hen kan men de technische vragen stellen. Zij hebben meer kennis in huis. Spreker nodigt de aanwezigen uit om hieraan mee te doen. Vanaf woensdag 15 september kan men zich hiervoor inschrijven. De ontwerp Structuurvisie Wind ligt in het gemeentehuis ter inzage tot 16 oktober. Er kunnen zienswijzen op ingediend worden, informatie hieromtrent is terug te vinden op de website van de gemeente. Daar is een formulier te vinden dat men kan invullen. 6. Ruimte voor vragen De gespreksleider stelt een eerste vraag: waarom wordt niet alles vol gezet met zonnepanelen? Dan is men ervan af. De heer De Weerd meent dat dit laatste niet het geval zal zijn. Er ligt een grote opgave, 0,038TWh per jaar. Er is onderzocht hoe dit anders gedaan kan worden.

In de windgesprekken zeiden gesprekspartners dat eerst maar eens de daken in Harselaar vol met zonnepanelen gelegd moesten worden. Daar is niemand tegen. Ook werden kernenergie, zon-op-land en wind-op-zee genoemd. In de RES is de afweging gemaakt. Het moet binnen de gemeente opgelost worden en daarbij is gekeken naar zon en wind. Dat zijn momenteel de beschikbare technieken. Dit hoeven niet de beschikbare technieken van over tien of twintig jaar te zijn. Zonne-energie werd als alternatief gezien voor windenergie. Maar de gemeente zet al maximaal in op zon-op-dak en op zon-opland. Dit gaat goed, maar de doelstellingen worden niet gehaald. Er is iets extra’s nodig en dat kan alleen wind zijn. Een ondernemer is van mening dat de gemeente op het punt van zonne-energie/windenergie nog veel kan winnen in de structuurvisie. In het eerste rapport uit 2015 werd gezegd dat Barneveld 4500 TJ gebruikt voor wonen, werken en vervoer. De gemeente moet helder uitleggen dat windturbines op het industrieterrein worden neergezet en dat dit bij werken hoort. Wind en zon zouden goed in percentages verdeeld moeten worden, want daarmee laat men zien hoe de beslissing genomen wordt. Als het helder wordt verwoord, is voor de burger duidelijk hoe hoog de percentages zijn, hoe de verdeling is.

Wethouder Dorrestijn hoort hierin de suggestie dat de gemeente meer helder moet maken waar zij mee bezig is en hoe zich dit tot elkaar verhoudt. Zij benadrukt dat er een combinatie moet zijn van zon en wind. Bij zon-opland zitten 40 hectaren aan zonnepanelen in de planning. Dit zou verdubbeld moeten worden, maar iedereen weet hoe het gesteld is met landbouwgrond. Dit lukt niet, maar het zou ook niet goed zijn, want de zon geeft veel meer pieken en daarom zou er meer netwerk nodig zijn. De gemeente ziet de weerstand tegen wind. Daarom is in het verleden het besluit genomen om ook zon-op-land toe te staan en niet alleen zon-op-dak. De opgave voor zon-op-dak is vertienvoudigd, eerst sprak men over 55.000 zonnepanelen, er zijn er nu 100.000 en het moeten er minstens circa 500.000 worden. Voor bedrijven zijn er energieconsulenten om te helpen met kijken waar het mogelijk is.

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 96

Bij de RES is de gemeente bezig om te kijken of er een lobby richting Den Haag kan komen voor het beter kunnen verzekeren van panden met zon-op-dak. Om dit verder te stimuleren zijn ook coöperaties ondersteund met een behoorlijke garantstelling. De energieopgave is niet een kwestie van of/of maar van en/en. Een ondernemer wijst erop dat de daken van zijn negen bedrijfsunits zo ongeveer van karton zijn. Hij heeft het via de overheid laten berekenen en de terugverdientijd blijkt 19 jaar te zijn. In 2015 heeft de gemeente gezegd 12 tot 24 MW windenergie te willen. De zonnepanelen zijn ondertussen veel efficiënter geworden, iedere centimeter zonnepaneel geeft al vier keer zoveel energie als in 2015. Hij vraagt of de 12 tot 24 MW al eens opnieuw is doorgerekend en of is bekeken hoeveel extra panelen de gemeente nodig zou hebben. Wethouder Dorrestijn gaat ervan uit dat haar informatie klopt, de informatie komt niet uit 2015. Zij zal dit echter navragen. De heer De Weerd vult aan dat dit ook voor de gemeente een belangrijke vraag was. Er is een studie naar toekomstscenario’s gedaan en die zit als bijlage bij de structuurvisie. Panelen blijven efficiënter worden, dus is de vraag op hoeveel hectaren men dan uitkomt. Juist deze vraag is mede in het kader van de structuurvisie onderzocht.