Bijlage_Def Ontwerp-Programmabegroting 2023.pdf

165.294 20,0% 2.500 33.059

163.267 20,0% 2.500 32.653

157.022 20,0% 2.500 31.404

155.970 20,0% 2.500 31.194

5.729

15.323

15.074

14.864

Renterisico

Toets renterisiconorm Onderschrijding Overschrijding

Kasgeldlimiet

Om het risico van kortlopende financiering te beperken is in de Wet Fido de kasgeldlimiet vastgesteld. De kasgeldlimiet is een vastgesteld percentage berekend over de lastenkant van de begroting. Zodra de kortlopende financiering (rekening-courant en kasgeldleningen) boven dit bedrag uitkomt dient de gemeente over te gaan tot consolidatie. De kortlopende schuld kan dan omgezet worden in een langlopende geldlening (zodat de rente alsnog 'vast' komt te staan). Het verwachte financieringstekort in 2023 loopt op tot ca. € 12 miljoen en blijft daarmee onder de kasgeldlimiet van circa € 14 miljoen. Gedurende het jaar verwachten wij wel fluctuaties in de stand. Mede afhankelijk van het verwachte verloop van de financieringsbehoefte op middellange termijn en de renteontwikkeling wordt het bedrag in 2023 (deels) geconsolideerd. In de begroting is gecalculeerd met een rentepercentage van 1% voor korte financiering en 2,25% voor lange financiering om aan de nieuwe financieringsbehoefte te voldoen. Daarmee loopt de gemeente slechts een beperkt risico. Wij zullen de ontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt nauwgezet monitoren zodat, indien nodig, snel gehandeld kan worden.

bedragen x € 1.000 Kasgeldlimiet Netto vlottende schuld Omvang vlottende schulden - Bankschulden - Kasgeldleningen (looptijd < 1 jaar) Omvang vlottende schulden Omvang vlottende middelen - Liquide middelen

Begroting 2023

15.914 15.914

-

66

- Overige uitstaande gelden (looptijd < 1 jaar) Omvang vlottende middelen Netto vlottende schuld Toegestane kasgeldlimiet Omvang begroting (=grondslag) Kasgeldlimiet (in % van de grondslag) Toegestane kasgeldlimiet Toets kasgeldlimiet Onderschrijding Overschrijding

9.522 9.522 6.392

165.294 8,5% 14.050

7.658

4.5 Garantieverplichtingen

De gemeente verstrekt geen garanties, tenzij de gemeenteraad besluit om hiervan af te wijken. Dit kan de raad doen om een publiek doel te dienen, waarbij aan randvoorwaarden wordt voldaan. De mogelijkheden om deze garanties af te geven, bepaald in de wet Fido en het treasurystatuut, zijn beperkt. In 2010 is in de nota Garantstellingen uitgewerkt welke beleidsregels hierbij gehanteerd worden.

Ontwikkeling garantstellingen Per 2023 staat de gemeente Barneveld garant voor een bedrag van € 76 miljoen en zal de omvang hiervan gedurende het jaar iets aflopen. Een forse daling wordt voorzien in 2024 door het wegvallen van de garantstelling voor de vernieuwbouw van het Johannes Fontanus College. Overige dalingen worden veroorzaakt door de aflossingen op de garantstellingen WSW. Waarborgfonds Sociale Woningbouw De achtervangpositie van de gemeente in het Waarborgfonds Sociale Woningbouw vormt, samen met het aandeel van het Rijk, de derde zekerheid in de achtervangstructuur. De zekerstellingen zijn namelijk als volgt georganiseerd: de eerste zekerheid zijn de financiele middelen van de woningbouwcorporatie zelf. De tweede zekerheid bestaat uit de borgstellingreserve van het waarborgfonds. En als derde en laatste staan de overheden garant. Onderstaand is in grafiekvorm het globale verloop van de garantstellingen weergegeven voor de komende jaren. Uiteraard is deze grafiek een momentopname, omdat (zeker vanuit het Waarborgfonds Sociale Woningbouw) de kans aanwezig is, dat er nieuwe garantstellingen zullen ontstaan.

Verloop garantstellingen

67

Paragraaf 5 Grondbeleid 5.1 Inleiding

In de huidige Nota Grondbeleid zijn de kaders gesteld waarbinnen de gemeente haar grondbeleid vormgeeft. Actief en behoedzaam zijn daarin de kernbegrippen. Dat betekent dat de gemeente enerzijds zelf ontwikkelt en anderzijds ruimte biedt aan zelfrealisatie door derden en deze faciliteert. Eigen grondposities blijven voor de gemeente van belang om sturing te kunnen geven aan de gewenste invulling van projecten en waar mogelijk te kunnen delen in de revenuen van ontwikkelingen. De baten en lasten van de gemeentelijke grondexploitaties worden verantwoord onder programma 2 en 3 (respectievelijk Bedrijvigheid & Bereikbaarheid en Woon- & Leefomgeving). Een nadere toelichting is opgenomen in de Meerjarenprognose Grondexploitaties 31 december 2021 (MPG). Het projectmatige karakter van de grondexploitatie is duidelijk afwijkend ten opzichte van de rest van de gemeentelijke exploitatie. De baten en lasten worden geactiveerd en hebben als zodanig geen invloed op het resultaat in het betreffende jaar. Deze activering wordt zichtbaar op de balans van de gemeente onder 'voorraden'. Als complexen worden afgesloten dan worden de resultaten zichtbaar en verantwoord in de jaarrekening. Daarnaast is het mogelijk dat er tussentijds winstnemingen of verliezen worden genomen, voorafgaand aan het afsluiten van een project.

Het komende jaar wordt in het kader van de doorontwikkeling van de P&C, in samenwerking met de raad, bekeken hoe hier in de begroting 2023 mee kan worden omgegaan. De afgelopen jaren zijn diverse projecten waar de gemeente zelf gronden in eigendom heeft verder ontwikkeld en in uitvoering genomen. Woningbouwlocatie Bloemendal neemt hierbij een prominente plaats in. De huidige economische ontwikkelingen en hoge inflatie brengen onzekerheden met zich mee. De prijzen van materiaal stijgen als gevolg van de stijgende energiekosten en schaarste. Ook de kosten van arbeid nemen door schaarste toe. De Europese Centrale Bank probeert de hoge inflatie te beperken middels maatregelen waarmee de rente wordt verhoogd, met als gevolg dat ook de hypotheekrente stijgt. Mede hierdoor wordt de woningmarkt meer onzeker. Enerzijds is er een grote schaarste aan (voornamelijk betaalbare) woningen, anderzijds zijn de woningen door de prijsstijging van de afgelopen jaren en de hogere hypotheekrente steeds moeilijker betaalbaar en financierbaar geworden. In het eerste kwartaal van 2022 zijn de prijzen van woningen beperkt gedaald, waarna in het tweede kwartaal al weer een beperkte stijging zichtbaar was (op basis van kwartaalbericht Q2 Metafoor / cijfers van de NVM).

Verschillende bronnen geven verschillende toekomstverwachtingen, zo zijn er partijen die verwachten dat de prijzen stabiliseren, maar ook partijen die verwachten dat de prijzen blijven stijgen. De onzekerheid en stijgende kosten kunnen negatieve gevolgen gaan hebben op de huidige en toekomstige gemeentelijke grondposities. De problematiek omtrent de stikstofdepositie blijft actueel. Vanaf 1 januari 2022 heeft de gemeente nog 14 lopende grondexploitaties. Een deel hiervan heeft betrekking op projecten met een onherroepelijke bestemming en/of die binnenkort worden afgesloten. Deze projecten worden niet geraakt door de stikstofuitspraak. Een ander deel ondervindt geen hinder van stikstof omdat de uitstoot aantoonbaar verwaarloosbaar is (gasloos bouwen, nabijheid van bestaande grote wegen, grote afstand tot Natura 2000-gebieden, et cetera). Het gaat hierbij veelal om woningbouwlocaties. Op dit moment zijn er twee locaties die hinder ondervinden, te weten Harselaar-Zuid Fase 1B en 2 en, in mindere mate, de Verbindingsweg. Voor de locatie Verbindingsweg is het programma gewijzigd en ligt de nadruk op wonen (eventueel gecombineerd met werk aan huis). Voor dit project lijkt een oplossing in zicht. Genoemde aspecten zijn verwerkt in de geactualiseerde grondexploitatie zoals opgenomen in de MPG bij de jaarrekening 2021.

De locaties Harselaar-Zuid Fase 1B en 2 zijn opgenomen in één grondexploitatie. Voor fase 1B wordt gewerkt aan een oplossing. De woningbouwlocatie Bloemendal heeft een prominente positie in de ruimtelijke ontwikkeling van Barneveld, maar ondervindt vooralsnog geen hinder van de stikstofproblematiek. Het actieve maar behoedzame grondbeleid van de afgelopen jaren heeft de gemeente mogelijkheden verschaft om actief sturing te geven aan gewenste ruimtelijke ontwikkelingen.

68

Voor de verlieslatende grondexploitaties is een verliesvoorziening gevormd. Indien een verlieslatend project wordt afgesloten zal een reeds getroffen verliesvoorziening vrijvallen ter dekking van het tekort. Door deze werkwijze gaat dit verlies niet ten koste van de overige activiteiten van de gemeente. Via periodieke rapportages wordt u regelmatig op de hoogte gehouden van het verloop van deze voorziening op het niveau van de afzonderlijke complexen. Bijstelling vindt minimaal één keer per jaar, in ieder geval met de jaarverslaggeving, plaats. Met de totstandkoming van de MPG is sinds de jaarrekening van 2015 een verdere stap gezet in de optimale beheersing en aansturing van de nog steeds aanzienlijke grondportefeuille van de gemeente. De totale omvang is de afgelopen jaren sterk afgenomen. Dit beeld is in 2022 niet gewijzigd. De stand van de verliesvoorziening op 31 december 2021, zoals opgenomen in de MPG bij de jaarrekening 2021, bedraagt € 20,9 miljoen.

5.2 Beleid

Voor alle projecten waar de jaarverslaggeving melding van maakt, voert de gemeente zoals gezegd een actief grondbeleid. In die gevallen is immers sprake van een door de gemeente te ontwikkelen eigen grondpositie. Een actief grondbeleid betekent kort gezegd, dat de gemeente de benodigde gronden verwerft, bouwrijp maakt en uitgeeft en na de bouw het gebied woonrijp maakt. Een actief grondbeleid maakt het eenvoudiger om vanuit de gemeentelijke overheid sturing te geven aan het realiseren van woningen, de categorie woningen en de wijze van exploiteren van terreinen en gebouwen. Voortdurend wordt gemonitord of het aanbod voldoende aansluit bij de behoefte, waarbij uiteraard rekening wordt gehouden met woningtrends. De resultaten worden meegenomen in de nieuwe Woonvisie Barneveld en vertaald naar de prestatieafspraken met Woningstichting Barneveld. De komende periode blijft de inzet ook gericht op de huisvesting van kwetsbare groepen, starters en senioren met een accent op sociale huur en middeldure huur. Daarbij worden ook de demografische ontwikkelingen betrokken, inclusief de (toekomstige) vraag naar mantelzorgwoningen in en buiten de bebouwde kom. Jongeren en ouderen willen graag in de eigen gemeente kunnen blijven wonen. Woningbouw vindt primair plaats om te voorzien in de eigen woningbehoefte, maar de druk van buiten de gemeente wordt steeds groter.

Daarnaast richten we ons, gelet op de blijvende dynamiek en de vraag van de markt, op de ontwikkeling van de bedrijventerreinen, namelijk Harselaar-Zuid Fase 1B en Fase 2 en Verbindingsweg (Voorthuizen). Bij een faciliterend grondbeleid laat de gemeente de gewenste ruimtelijke ontwikkeling over aan de markt. Voor ontwikkellocaties waar de gemeente niet alle gronden in eigendom heeft, zoals Harselaar-Zuid, Thorbeckelaan-Noord, Bloemendal, Holzenbosch II en Verbindingsweg, is het van belang dat deze plangebieden integraal worden ontwikkeld teneinde een goede ruimtelijke ordening te borgen. Bovenstaande werkwijze geldt ook voor ontwikkellocaties waar de gemeente geen of nauwelijks een grondpositie heeft, zoals De Burgt III. Per ontwikkellocatie is een masterplan (structuurvisie) opgesteld waarin de functies, het voorgenomen programma en hoofdstructuur van wegen, groen en water zijn vastgelegd. Deze planonderdelen hebben betrekking op het gehele, in de structuurvisie aangewezen gebied. Aanvragen van derden worden hierop getoetst. De hoofdstructuur betreft zogenaamde bovenwijkse voorzieningen die in voorkomende gevallen door de gemeente worden voorgefinancierd.

De daarmee samenhangende kosten en andere kosten die de gemeente maakt, worden naar rato verhaald op de betrokken ontwikkelaars van de deellocaties (en dus ook deels ten laste van de gemeente voor haar aandeel van de gronden). De instrumenten en geschetste systematiek zal, naar het zich laat aanzien, beperkt wijzigen onder de Omgevingswet, waarvan de inwerkingtreding is gepland voor 1 januari 2023. Sinds 2015 wordt jaarlijks een Meerjarenprognose Grondexploitaties (MPG) opgesteld. Deze wordt tegelijk met de jaarverslaggeving aan de raad aangeboden. In de jaarrekening is onder de

69

toelichting op de voorraden het jaarlijks overzicht grondexploitaties opgenomen. Dit sluit aan op de MPG. Daarin is een uitgebreid overzicht opgenomen van alle grondexploitaties, inclusief visualisaties, risico’s en een korte beschrijving van de projecten. De grondexploitaties zoals aangeboden bij de jaarrekening zijn voor de begroting 2023 ongewijzigd.

5.3 Financiële aspecten

Jaarlijks worden bij het opmaken van de jaarrekening en de MPG de definitieve resultaten van de grondexploitaties opgemaakt, verwerkt en vastgesteld. In de maandrapportages worden indien nodig de aangepaste, te verwachten resultaten opgenomen. In de maandrapportages 2021 zijn geen mutaties opgenomen. In de onderstaande tabel zijn op basis van de laatste inzichten, zoals gerapporteerd in de MPG bij de jaarrekening 2021, de resultaten van de grondexploitaties op eindwaarde opgenomen. Indien een resultaat verlieslatend is, is er voor de betreffende grondexploitatie een verliesvoorziening opgenomen.

bedragen x € 1.000 Verliesvoorziening Thorbeckelaan Zuid Harselaar - Centraal Harselaar-Zuid Fase 1A Harselaar West West Thorbeckelaan Noord Tolnegenweg Oost Harselaar-Zuid Fase 1B en 2 Schoolterrein Hessenweg Holzenbosch I Holzenbosch II Bloemendal Verbindingsweg Oostbroek Holzenbosch III-Wikselaarse Eng Totaal verliesvoorziening

Plan fase

Resultaat op eindwaarde

Eindwaarde datum

Verliesvoorziening

2 2 2 2 2 2 2 3 3 3 3 3 3 3

- 271 - 15.174 2.988 10 - 592 - 692 7.370 123 2.621 1.685 3.384 - 4.184 3.225 23

31-12-2024 31-12-2022 31-12-2022 31-12-2022 31-12-2026 31-12-2022 31-12-2030 31-12-2022 31-12-2023 31-12-2025 31-12-2031 31-12-2025 31-12-2026 31-12-2022

271 15.174 592 692 4.184 20.914

Het voornemen is om in 2022 de volgende grondexploitaties af te sluiten: Harselaar-Centraal; Harselaar-Zuid Fase 1A; Harselaar-West; Tolnegenweg-Oost; Schoolterrein Hessenweg; Wikselaarse Eng. Van de grondexploitatieprojecten met een voornemen om deze in 2022 af te sluiten zijn de grondexploitaties Harselaar-Centraal en Tolnegenweg-Oost verlieslatend, waardoor er een verliesvoorziening voor de projecten gevormd is van respectievelijk € 15.174.216 en € 692.488. Bij het afsluiten van de projecten zal de getroffen verliesvoorziening vrijvallen en worden ingezet om het negatief resultaat van de betreffende grondexploitaties te dekken. Indien deze projecten conform prognose (financieel en einddatum) worden afgesloten zal de totale verliesvoorziening van € 20.914.489 afnemen met € 15.866.704 naar € 5.047.785. Van de grondexploitatieprojecten met een voornemen om deze in 2022 af te sluiten hebben de grondexploitaties Harselaar-Zuid Fase 1A, Harselaar-West, Schoolterrein Hessenweg en Wikselaarse Eng een gezamenlijk positief resultaat van € 3.144.386 (voor individuele resultaten: zie bovenstaande tabel). Indien deze projecten conform prognose (financieel en einddatum) worden afgesloten komt het positieve resultaat ten gunste van het jaarrekeningresultaat. Naast een resultaat uit projecten met een positief eindresultaat zijn er ook projecten met een 70

positief resultaat op eindwaardedatum, waarbij tussentijds winst genomen dient te worden op basis van het BBV. Voorafgaand aan of uiterlijk bij het aanbieden van de jaarrekening zal op basis van nacalculatie en de actuele boekwaarden (geboekte kosten en opbrengsten) het definitieve eindresultaat van deze projecten in een separaat raadsvoorstel of bij de jaarrekening worden aangeboden aan de raad. Hierbij zal ook een voorstel worden gedaan voor de resultaatbestemming.

5.4 Risicomanagement

In het kader van risicomanagement is een gemeentebreed weerstandsvermogen bepaald, waar de grondexploitaties onderdeel van uitmaken. Dit is opgenomen in paragraaf 2. Twee keer per jaar wordt aan de hand van een herziene risico-inventarisatie het benodigde weerstandsvermogen bepaald, waaronder met deze begroting. De risico’s in de grondexploitaties vormen onderdeel van deze periodieke inventarisatie. Bovendien stelt de Meerjarenprognose Grondexploitaties (MPG) ons in staat om de grondportefeuille nog beter te sturen op zowel het niveau van de afzonderlijke complexen als op dat van de totale grondportefeuille.

5.5 Kaderstelling / beslispunten

Het grondbeleid is uitgewerkt in de Nota Grondbeleid. Dit beleid is door de raad op 14 december 2016 opnieuw vastgesteld en wordt normaal gesproken eens in de vier jaar herzien. Herziening vindt nu naar verwachting medio 2023 plaats, gelet op de nieuwe Omgevingsvisie en de mogelijke gevolgen daarvan voor het grondbeleid. Op 9 november 2016 heeft de raad de ‘Kaders procesgang grondexploitatie 2016’ vastgesteld. Hierin zijn de fasen van grondexploitatie beschreven alsmede het proces van vaststelling en hoe er geacteerd wordt bij een te verwachten onder- of overschrijding. Dit naar aanleiding van wijzigingen in het BBV, die ingegaan zijn per 2016. Samenvattend zijn er twee beslispunten die het college machtigen tot uitgaven:

1. Voorbereidingskredieten (Kaders Procesgang grondexploitaties 2016) Het college wordt door de raad gemandateerd om in het jaar 2023 voorbereidingskredieten in te stellen tot een maximum van € 500.000 per complex. Het gaat hierbij om complexen die op de nominatie staan om binnen korte tijd in exploitatie te worden genomen. 2. Strategische grondaankopen (Grondbeleid 2016) Het college wordt door de raad gemachtigd om in het jaar 2023 grond aan te kopen tot een bedrag van maximaal € 5 miljoen ten behoeve van strategische verwervingen buiten de in de Structuurvisie aangewezen zoekgebieden voor woningbouw en bedrijventerreinen. Een randvoorwaarde bij strategische verwervingen is dat er een zekere mate van strategisch belang is bij het aankopen van de gronden. Het strategisch belang dient achteraf expliciet aan de raad te worden verantwoord. Overigens is het college op grond van de gemeentewet (artikel 160) bevoegd tot het doen van aankopen binnen de in de Structuurvisie aangewezen zoekgebieden voor woningbouw en bedrijventerreinen.

Paragraaf 6 Verbonden partijen 6.1 Inleiding

71

In deze paragraaf geven we inzicht in de relaties van de gemeente met derde rechtspersonen waarin bestuurlijke invloed wordt uitgeoefend én waarmee financiële belangen gemoeid zijn. Verbonden partijen dienen een publiek belang. De raad ziet erop toe dat de verbonden partijen bijdragen aan de doelstellingen uit de programma’s. Definities Verbonden partij: een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarbij de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Bestuurlijk belang: zeggenschap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur hetzij uit hoofde van stemrecht. Als geen sprake is van bestuurlijke zeggenschap, worden eventuele risico’s in de paragraaf weerstandsvermogen beschreven. Financieel belang: een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag dat niet verhaalbaar is indien de verbonden partij failliet gaat onderscheidenlijk het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt. Als de financiële relatie uitsluitend bestaat uit inkomens- en/of vermogensoverdrachten (subsidies), is er geen sprake van een financieel belang. Deze relaties worden niet in deze paragraaf beschreven. Als daartoe vanuit de kaderstellende rol aanleiding is, worden deze relaties direct bij de programma’s beschreven.

Als er sprake is van financiële risico’s, dan worden deze in de paragraaf weerstandsvermogen beschreven. Er zijn twee soorten verbonden partijen: 1. Publiekrechtelijk: de gemeenschappelijke regeling. Afhankelijk van de aard van samenwerking kan wel of geen rechtspersoon worden gecreëerd. Wordt er geen rechtspersoon gecreëerd dan bestaat de samenwerking vooral uit overleg. Wordt er wel een rechtspersoon in het leven geroepen, dan is er sprake van verlengd lokaal bestuur; 2. Privaatrechtelijk: rechtspersoon, zoals een vennootschap (bv, nv of cv), stichting of vereniging.

6.2 Beleid

De gemeente wil de beoogde doelen, zoals geformuleerd in de Kaderbrief en Programmabegroting, optimaal realiseren. In de meeste gevallen betekent dit dat de gemeente zelfstandig taken en resultaten kan realiseren. In een aantal gevallen is samenwerking met derden zinvol. De gemeente kan een relatie met een verbonden partij aangaan, indien de voordelen van de samenwerking opwegen tegen de nadelen. Mogelijke voor- en nadelen van verbonden partijen staan beschreven in de nota Verbonden Partijen 2018. De visie en kaders van verbonden partijen moeten geen harnas zijn, maar een werkbaar en helder instrument . De afweging van voor- en nadelen is tenslotte slechts beperkt in cijfers uit te drukken. De beoordeling en weging van factoren is iets wat bij elke verbonden partij opnieuw zorgvuldig dient te gebeuren. Voor het aangaan van een verbinding met een partij zijn kaders geformuleerd in de nota Verbonden Partijen.

6.3 Verbonden partijen Inzicht in verbonden partijen

Om het college en de raad te ondersteunen bij de besturing, rangschikken we onze verbonden partijen bij elke programmabegroting en jaarverslaggeving naar de volgende relevante criteria: zeggenschap: de mate waarin de gemeente Barneveld een reële of verwaarloosbare invloed heeft op de verbonden partij (het gaat hierbij niet zozeer om een hard percentage); beleidsintensiteit: de mate waarin sprake is van veel en/of veranderende beleidskaders.

72

Reële zeggenschap Financieel belang/risico/kans: Laag Financieel belang/risico/kans: Hoog

Verwaarloosbare zeggenschap Financieel belang/risico/kans: Laag Financieel belang/risico/kans: Hoog

Beleidsintensiteit: Laag Parkeerservice Regio de Vallei OMVV GBO MTB OddV PPS De Burgt Beleidsintensiteit: Laag Alliander BNG Bank Leisurelands Valleihopper Veluws Bosbrand Comité

Beleidsintensiteit: Hoog Regio Foodvalley

VGGM

Beleidsintensiteit: Hoog

SVn

Verbonden partijen ingedeeld naar zeggenschap, beleidsintensiteit en financieel belang/risico/kans De volgende mutaties ten opzichte van de vorige rapportage (jaarverslaggeving 2021) zijn in het overzicht verwerkt: per verbonden partij is waar mogelijk informatie opgenomen over het verwachte eigen en vreemd vermogen alsmede het begrote financiële resultaat voor 2023; per verbonden partij zijn de ontwikkelingen en beleidsvoornemens 2023 benoemd. Ook is het financieel belang bijgewerkt. Waar nodig zijn risico's of overige teksten geactualiseerd. De gemeente Barneveld is per september 2022 verbonden aan onderstaande organisaties, in volgorde van de vier programma’s.

Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden

Realisatie van bovengemeentelijke en/of specialistische taken zoals Visie, meerjarig kader opgedragen in de Wet veiligheidsregio’s en de Wet Publieke en Gezondheid en zoals vastgelegd in de gemeenschappelijke regeling doelstellingen en/of overdrachtsovereenkomst. In de begroting 2023 zijn de volgende wijzigingen opgenomen: - versterken bedrijfsvoering; Ontwikkelingen - functiewaarderingstraject verpleegkundigen en artsen GGD. en beleidsvoornemens 2023 Daarnaast is een compensatie van de loon- en prijsbijstelling verwerkt in overeenstemming met de vastgestelde systematiek. Dit bedrag is opgenomen in de begroting. Begroot resultaat: nihil, want de begroting is in evenwicht. Voor 2023 verwachte Eigen vermogen: Algemene reserve € 1,5 miljoen. Bestemde eigen en vreemd reserves € 4,8 miljoen. vermogen en begrote Vreemd vermogen: Overlopende passiva € 15,5 miljoen. financiële resultaat Voorzieningen € 4 miljoen. Weerstandsvermogen in de vorm van algemene bedrijfsreserve is Risico’s en laag. Dat is een bewuste keuze. Bij problemen valt de weerstandsvermogen gemeenschappelijke regeling terug op de deelnemers. 1. Participatie & Ondersteuning. Programma 3. Woon- & Leefomgeving.

73

Doelstelling(en) Indicator(en) Beslissingsbevoegd orgaan Overgedragen bevoegdheden Juridische vorm

Bestuurlijk belang Financieel belang Contracteinde

1.2 Sociale en vitale samenleving. 3.2 Aantrekkelijke leefomgeving. 3.2.1. Wet Veiligheidsregio’s en Besluit Veiligheidsregio’s. College van B&W (gemeenteraad kan zienswijze indienen). Geen. Door college ingesteld openbaar lichaam op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen (de medewerkers die de JGZ 0-4 jaar uitvoeren (consultatiebureau) en van Veilig Thuis zijn ondergebracht in een stichting. Portefeuillehouders Openbare orde & veiligheid en Volksgezondheid zitten in het bestuur van de gemeenschappelijke regeling en het stichtingsbestuur. De bijdrage 2023 is begroot op € 6,2 miljoen. Onze relatie met de Veiligheids- en Gezondheidsregio GelderlandMidden (VGGM) is een verplichte op grond van de wet. De regeling wordt opgeheven wanneer ter vergadering van het algemeen bestuur blijkt dat colleges van ten minste twee derde van de deelnemende gemeenten tot opheffing hebben besloten.

Coöperatie Parkeerservice UA

Ondersteuning bij het ontwikkelen, implementeren en uitvoeren van Visie, meerjarig kader parkeerbeleid, zonder winstoogmerk. en De deelnemende gemeenten (leden) zorgen samen voor doelstellingen inkoopkracht, schaalvoordeel en bundeling van kennis. Uitvoering van het parkeerbeleid, met name van parkeerbeheer. 2023 staat in het teken van de uitrol van activiteiten en Ontwikkelingen maatregelen uit het Parkeerplan (in het teken van betaalgemak, en beleidsvoornemens vooral modernisering apparatuur, kostenbesparingen en digitale 2023 parkeerontheffingen centrum Barneveld). Gemeente Bergen is een nieuw lid per 2021. Voor 2023 verwachte Het eigen vermogen 2021 bedroeg €3,1 miljoen en het vreemd eigen en vreemd vermogen € 1,5 miljoen. De cijfers van boekjaar 2021 zijn nog niet vermogen en begrote bekend. financiële resultaat Uitgangspunt is om kostendekkend te opereren. Er wordt gewerkt Risico’s en met een jaarlijkse overeenkomst. Het lidmaatschap wordt vanaf weerstandsvermogen 2021 jaarlijks verlengd. Programma 2. Bedrijvigheid & Bereikbaarheid. 2.1 Aantrekkelijk ondernemingsklimaat (inclusief goede Doelstelling(en) bereikbaarheid) en het bieden van parkeergelegenheid. Indicator(en) Niet van toepassing. Beslissingsbevoegd College. orgaan Overgedragen Geen. bevoegdheden Coöperatie met uitgesloten aansprakelijkheid.

Juridische vorm Deelname als lid van de coöperatie (alleen gemeenten kunnen lid worden). Portefeuillehouder verkeer vertegenwoordigt de gemeente in de Bestuurlijk belang Algemene Ledenvergadering (ALV).

74

Financieel belang

Contracteinde

De bijdrage in 2021 is € 226.000 door het afsluiten van een raamcontract (onderhoud slagboomterreinen en nacalculatie geleverde diensten) en is conform opdracht gefactureerd. De overige (meer)kosten zijn nog niet bekend in verband met nacalculatie. Na inbraak (slagboomterreinen) waren er herstelkosten van de apparatuur. Daarnaast was er herstel van de opbrengst na de COVID-19-maatregelen. Het lidmaatschap van de coöperatie wordt jaarlijks automatisch stilzwijgend verlengd met één jaar. De opzegtermijn bedraagt één jaar.

Leisurelands

Visie, meerjarig kader Het op een maatschappelijk en economisch verantwoorde wijze en aanbieden van een recreatief aanbod dat past bij de eisen en doelstellingen wensen van de recreant. De onderneming verder verduurzamen, het verbeteren van de Ontwikkelingen kwaliteit van het aanbod en daarmee het marktaandeel vergroten. en beleidsvoornemens Leisurelands zet de investeringen in vernieuwing van hun gebieden 2023 verder door. Voor 2023 verwachte Het eigen vermogen is in 2018 gegroeid naar € 57.556.000, in 2019 eigen en vreemd naar € 68.892.544 en in 2020 naar € 73.105.00 Het resultaat in vermogen en begrote 2020 was € 4,2 miljoen en kwam overeen met het resultaat in 2019. financiële resultaat Het verwachte resultaat 2023 is nog niet bekend. Risico’s en Niet van toepassing. weerstandsvermogen Programma 2. Bedrijvigheid & Bereikbaarheid. Doelstelling(en) 2.1 Aantrekkelijk ondernemingsklimaat. Indicator(en) Geen. Beslissingsbevoegd Gemeenteraad. orgaan Overgedragen College treedt namens raad op bij onder andere bevoegdheden8901 aandeelhoudersvergaderingen. Juridische vorm Besloten vennootschap. Bestuurlijk belang Via aandeelhouderschap. De gemeente Barneveld heeft op basis van haar inwoneraantal Financieel belang 4,6% van de aandelen in bezit. Als aandeelhouder is er geen sprake van een gespecificeerde Contracteinde contractduur.

De 'lock-up'-periode waarin de aandelen niet vervreemd konden worden is per 1 januari 2015 afgelopen.

Valleihopper

De Valleihopper verzorgt het geïndiceerd Wmo-vervoer voor de gemeenten Barneveld, Ede, Nijkerk, Renswoude, Rhenen, Scherpenzeel, Veenendaal en Wageningen. Het vervoer wordt Visie, meerjarig kader verzorgd in opdracht van de deelnemende gemeenten. De en organisatie is ondergebracht in de Bedrijfsvoeringsorganisatie doelstellingen (BVO) Valleihopper. Voor de drie Utrechtse gemeenten wordt in opdracht van de Provincie Utrecht nog het aanvullend openbaar vervoer verzorgd.

75

Vanwege het wegvallen van het provinciale subsidiedeel en de bijdrage in de begrotingen in de komende jaren is in 2021 een visie op de Valleihopper opgesteld. Daarin staat onder andere beschreven wat de gemeente zelf zou kunnen initiëren en organiseren om de kosten terug te dringen en de inkomsten te Ontwikkelingen verhogen. Doel is om inwoners te stimuleren in hun en beleidsvoornemens zelfredzaamheid en hun alleen maatwerkvoorzieningen aan te 2023 bieden wanneer geen gebruik kan worden gemaakt van de algemene voorzieningen. Deze visie is verder uitgewerkt in concrete beheersmaatregelen om de Valleihopper beschikbaar te houden voor hen die het vervoer het meest nodig hebben. In 2023 vindt over de beheersmaatregelen besluitvorming plaats bij de betrokken gemeenten. Voor 2023 verwachte BVO Valleihopper heeft geen winstoogmerk. Alle kosten worden eigen en vreemd ieder jaar gedekt door de bijdragen van de deelnemende vermogen en begrote gemeenten. Het financiële resultaat is daarmee nihil. De BVO heeft financiële resultaat geen eigen vermogen en ook geen vreemd vermogen. Risico’s en Geen. weerstandsvermogen Programma 1. Participatie & Ondersteuning Verzorgen van vervoer. Wmo-vervoer als vangnetvoorziening voor Doelstelling(en) de acht gemeenten in de regio Foodvalley. En aanvullend openbaar vervoer voor drie Utrechtse gemeenten. Indicator(en) Geen. Beslissingsbevoegd College.

orgaan Overgedragen Geen. bevoegdheden Een door het college ingesteld openbaar lichaam op grond van de Juridische vorm Wet gemeenschappelijke regelingen. Vertegenwoordiging vanuit alle colleges in het bestuur van BVO Bestuurlijk belang Valleihopper. Financieel belang De bijdrage voor 2023 bedraagt € 472.000. Het samenwerkingsverband is aangegaan voor onbepaalde tijd. In de gemeenschappelijke regeling is voorzien in de mogelijkheid van uittreding. Daartoe moet het college een uittredingsplan opstellen. Contracteinde Onderdeel daarvan is dat de regio wordt gecompenseerd voor het nadeel dat de andere deelnemende gemeenten lijden door het uittreden van een lid. De raad van de uittredende gemeente moet het uittredingsplan goedkeuren.

Gemeente Barneveld Ontwikkeling

Visie, meerjarig kader en Participeren in gebiedsontwikkelingen. doelstellingen Ontwikkelingen en beleidsvoornemens Instandhouding ten behoeve van ontwikkelingen in De Burgt. 2023 Voor 2023 verwachte eigen en vreemd In het kader van De Burgt zijn afspraken in een voorovereenkomst vermogen en begrote gedefinieerd die door de raad bekrachtigd zijn. financiële resultaat Gemeente Barneveld Ontwikkeling (GBO) is 100% 'dochter' van de Risico’s en gemeente en dient slechts als hulpstructuur tot participatie. Voor de weerstandsvermogen financiële risico's heeft de gemeente een voorziening getroffen die jaarlijks muteert op basis van de resultaten van GBO BV.

76

Programma Doelstelling(en) Indicator(en) Beslissingsbevoegd orgaan Overgedragen bevoegdheden Juridische vorm Bestuurlijk belang

Financieel belang

Contracteinde

2. Bedrijvigheid & Bereikbaarheid. 3. Woon- & Leefomgeving. Ontwikkelen woonwijk De Burgt. Geen. De aandeelhoudersrechten binnen GBO worden uitgeoefend door vertegenwoordigers van de gemeente Barneveld. Geen. Het betreft participatie in een privaatrechtelijke context. Besloten vennootschap waarbij alle aandelen berusten bij de gemeente. Aandeelhouder en bestuurder. De gemeente heeft een geldlening uitstaan op GBO BV. Deze is grotendeels afgelost. Er staat nog voor € 0,4 miljoen uit. Daarnaast heeft de gemeente kosten voorgeschoten middels een rekeningcourantverhouding met GBO BV. Deze vordering op GBO BV is momenteel € 2,1 miljoen. Over beide bedragen wordt een rente in rekening gebracht aan GBO BV. Het maatschappelijk kapitaal bedraagt € 90.000; hiervan is € 18.151 geplaatst en volgestort. Voor de financiële resultaten wordt binnen de gemeente een voorziening aangehouden die jaarlijks muteert met het vaststellen van de jaarrekening van GBO BV. Na afronding van de woonwijk De Burgt.

PPS De Burgt

Visie, meerjarig kader en Ontwikkeling van nieuwbouwwijk De Burgt. doelstellingen Ontwikkelingen Voorbereidingen treffen voor de ontvlechting van de cv/bven beleidsvoornemens structuur. 2023 Voor 2023 verwachte In het kader van De Burgt zijn afspraken in een voorovereenkomst eigen en vreemd vermogen en begrote gedefinieerd die door de raad bekrachtigd zijn. financiële resultaat Risico’s en De risico’s worden beperkt ingeschat als gevolg van afspraken weerstandsvermogen rondom De Burgt die door de raad bekrachtigd zijn. Programma 3. Woon- & Leefomgeving. Doelstelling(en) 3.1 Woningen (kwantitatief en kwalitatief). 3.1.1.Toename woningen in goedkope/middeldure/dure sector, percentage goedkope nieuwe woningen en percentage senioren Indicator(en) voor senioren. 3.1.2 Toename woningvoorraad. Beslissingsbevoegd Vaststelling bestemmingsplan: raad. orgaan Zeggenschap in rechtspersonen: college via GBO BV. Overgedragen Geen. bevoegdheden Juridische vorm Besloten vennootschap / commanditaire vennootschap. Bestuurlijk belang Aandeelhouder en bestuurder van de beherende vennoten. De gemeente heeft geen direct financieel belang. Het financiële belang (deelnemingen en verstrekte leningen) loopt via GBO BV. De Financieel belang financiële resultaten vertalen zich jaarlijks in de jaarrekening van GBO BV. Contracteinde Na afronding van woonwijk De Burgt of bij ontvlechting cv De Burgt.

Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten

77

Zorgen voor de verbetering van de kwaliteit van de volkshuisvesting en de gebouwde omgeving in brede zin. Doelstelling wordt nagestreefd door het verstrekken van leningen. De gemeente heeft Visie, meerjarig kader via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten en (SVn) lopen: doelstellingen - garantstelling Woningstichting Barneveld; - VROM-starterslening; - duurzaamheidslening / stimuleringsregeling toekomstbestendig wonen. Inzet zal zijn dat we de starterslening continueren, gezien de vraag vanuit de samenleving, met name gericht op starters die willen kopen. Het gaat om maximaal 30 revolverende leningen per jaar. Ontwikkelingen De duurzaamheidslening / stimuleringsregeling toekomstbestendig en beleidsvoornemens wonen (verduurzaming, asbest, woningaanpassing) zal ook 2023 doorgaan in 2023. De garantstelling WsB loopt verder af vanwege het aflossingsschema, ons aandeel wordt hier dus steeds kleiner in. Voor 2023 verwachte Eigen vermogen: € 61 miljoen. eigen en vreemd Vreemd vermogen: € 1433 miljoen. vermogen en begrote financiële resultaat Stand per 31-12-21, verwachting 2023 is nog niet bekend. Op 31 december 2021 bedroeg het SVn-vermogen € 61 miljoen. Een deel daarvan reserveert SVn sinds 2014 voor het 10% eigen risico op verliezen bij NHG-hypotheken voor startersleningen.

SVn neemt dit risico over van gemeenten, provincies en samenwerkingspartners en belast deze bij eventuele verliesdeclaraties niet door. De niet door NHG gegarandeerde verliesdeclaraties op de combinatielening (die samen met de Risico’s en weerstandsvermogen starterslening wordt verstrekt) bekostigt SVn tijdens deze periode eveneens uit het SVn-vermogen. Ook SVn-plusleningen (€ 1,1 miljoen) en de eerste honderd verzilverleningen (€ 1,2 miljoen) financierden we uit het SVn-vermogen. Deze voldoen echter beide aan de voorwaarden van NHG. SVn betaalt de 10% eigen risico die NHG op de geldverstrekker verhaalt. Daarmee is de terugbetaling van de voorfinanciering van de gemeente gedekt. Programma Doelstelling(en) Indicator(en) Beslissingsbevoegd orgaan Overgedragen bevoegdheden Juridische vorm Bestuurlijk belang

Financieel belang

3. Woon- & Leefomgeving. 3.1 Woningen (kwantitatief en kwalitatief); toegang koopwoningmarkt voor starters en verduurzaming woningvoorraad. 3.1.1. Toename woningen in goedkope sector, percentage goedkope nieuwe woningen. Gemeenteraad. Toetsing financiële gegevens bij aanvragen om starterslening en duurzaamheidslening / stimuleringsregeling toekomstbestendig wonen. Uitkeren van door gemeente toegewezen starterslening en duurzaamheidslening. Stichting. Lidmaatschap van gemeente. Het saldo van de uitstaande duurzaamheids- en startersleningen is naar verwachting in totaal € 4,0 miljoen, waarvan ruim € 2,3 miljoen voor circa 435 startersleningen en € 1,7 miljoen voor 326 duurzaamheidsleningen. In 2022 wordt er (eveneens als in 2020 en 2021) door een groter aantal huishoudens extra afgelost op beide leningen. Ondanks de toename van met name het aantal nieuwe leningen (voornamelijk startersleningen) is het saldo van beide leningen gedaald van € 4,4 naar € 4,0 miljoen, mede dankzij de extra aflossingen.

78

Contracteinde

De overeenkomst is voor onbepaalde tijd. De opzegtermijn is één jaar, tenzij anders wordt overeengekomen.

Veluws Bosbrand Comité

Visie, meerjarig kader De stichting is een samenwerking van 20 gemeenten op de Veluwe en met als doelstelling het voorkomen en beperken van bos- en doelstellingen natuurbranden op de Veluwe. Ontwikkelingen Het voorkomen van bosbranden is al langere tijd vanwege de en beleidsvoornemens klimaatveranderingen een belangrijk aandachtspunt voor de 2023 brandweer. Niet van toepassing. Voor 2023 verwachte eigen en vreemd Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM) vermogen en begrote betaalt namens de aangesloten gemeenten een jaarlijkse bijdrage financiële resultaat die gebaseerd is op de begroting. Het risico bestaat dat de werkelijke activiteiten groter zijn dan Risico’s en begroot en er aan het einde van het jaar een afrekening weerstandsvermogen plaatsvindt. Programma 3. Woon- & Leefomgeving, Doelstelling(en) 3.2 Aantrekkelijke leefomgeving. Indicator(en) Geen. Beslissingsbevoegd College. orgaan Overgedragen Geen. bevoegdheden Juridische vorm Stichtingsvorm vanuit overheidsbelang. Bestuurlijk belang Aansluiting via kanalen VGGM. De bijdrage in de exploitatielasten voor 2023 is opgenomen in de Financieel belang bijdrage van de VGGM. Contracteinde Er is geen contracteinde vastgesteld.

Regio de Vallei

Door de oprichting van de regio Foodvalley is de regio De Vallei als intergemeentelijk samenwerkingsverband grotendeels overbodig geworden en die zou kunnen worden opgeheven. De regio wordt Visie, meerjarig kader nog uitsluitend in stand gehouden voor de contractuele en verplichtingen van de vijf deelnemende gemeenten in de regio De doelstellingen Vallei met betrekking tot de verwerking van huishoudelijk afval door ARN. De wens van de betreffende gemeenten is om rond huishoudelijk afval ook in de toekomst samen te blijven werken. Gelet op het overgebleven takenpakket van de regio De Vallei is per 1 januari 2021 een lichtere samenwerkingsvorm ingevoerd. Gezien de beperkte taakstelling van dit samenwerkingsverband verdiende het aanbeveling om de constructie lichter te maken door van de gemengde regeling een collegeregeling te maken. Hiertoe is de GR Ontwikkelingen aangepast. Regio De Vallei blijft wel contractpartner van ARN Weurt. en beleidsvoornemens Het aanlevercontract voor huishoudelijk afval is een doorlopend 2023 contract zonder einddatum. Desgewenst is de eerstvolgende mogelijkheid om het contract op te zeggen 31 maart 2023 (waarna het contract op 31 maart 2025 zou eindigen). Vanwege wijzigingen in het aanbestedingsrecht wordt juridisch onderzocht of dit impact heeft op het huidige en eventueel toekomstige contract.

79

Voor 2023 verwachte Eigen vermogen: €16.034. eigen en vreemd Vreemd vermogen: nihil. Begroot resultaat: -/- €13.020. vermogen en begrote Tekort wordt onttrokken uit de algemene reserve. financiële resultaat Gelet op de beperkte taakstelling van de regionale samenwerking is Risico’s en het risico beperkt. Exploitatietekorten worden gedekt uit de weerstandsvermogen algemene reserve. Programma Doelstelling(en) Indicator(en) Beslissingsbevoegd orgaan Overgedragen bevoegdheden Juridische vorm Bestuurlijk belang Financieel belang

Contracteinde

3. Woon- & Leefomgeving. 3.2 Aantrekkelijke leefomgeving. Geen. College en raad. Ja, vaststelling bijdrage deelnemende gemeenten. Door raad ingesteld openbaar lichaam op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Vertegenwoordiging door portefeuillehouder Groen en Openbare Ruimte in het bestuur Regio de Vallei. Bijdrage Barneveld in 2023 aan regio De Vallei is €9.507. In de GR is voorzien in de mogelijkheid van uittreding. Daartoe moet het college een uittredingsplan opstellen en de regio moet worden gecompenseerd voor het nadeel dat andere gemeenten lijden door het uittreden van een lid. De raad moet het uittredingsplan goedkeuren. Momenteel wordt onderzocht of al dan niet gebruik wordt gemaakt van de eerstvolgende opzegmogelijkheid (31 maart 2023) waarmee de overeenkomst per 31 maart 2025 wordt ontbonden.

Omgevingsdienst de Vallei

De Omgevingsdienst de Vallei (OddV) voert voor de gemeente de Visie, meerjarig kader vergunningverlening, het toezicht en de handhaving op grond van en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht uit met als doel een doelstellingen veilige, gezonde en duurzame fysieke leefomgeving. Op 1 januari 2023 zullen naar verwachting de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in werking treden. Dit is een zeer ingrijpende stelselwijziging op het gebied van de fysieke Ontwikkelingen leefomgeving, die ook voor de OddV wijzigingen in haar en beleidsvoornemens werkzaamheden en processen met zich mee zal brengen. 2023 Daarnaast staat de gemeente, naast de autonome stijgingen, voor een aantal grote maatschappelijke opgaven, zoals woningbouw, de stikstofproblematiek, verduurzaming en circulaire economie. Voor 2023 verwachte Het geprognosticeerd eigen vermogen per 31 december 2023 is € eigen en vreemd 306.000. Vreemd vermogen wordt niet verwacht. Het begrote vermogen en begrote financiële resultaat bedraagt € 0. financiële resultaat Door de onder 'Ontwikkelingen & beleidsvoornemens 2023' genoemde ontwikkelingen zijn de hoeveelheid door de gemeente af te nemen producten en diensten bij de OddV, alsmede de (leges)opbrengsten, momenteel nog moeilijk te kwantificeren.

Het Risico’s en risico bestaat dat het geraamde budget voor de OddV voor 2023 weerstandsvermogen (zoals weergegeven onder 'Financieel belang') daardoor ontoereikend kan blijken te zijn. Het weerstandsvermogen voor 2023 bedraagt € 383.000 en is voldoende om de risico's te dekken. Programma 3. Woon- & Leefomgeving. Doelstelling(en) 3.2 Aantrekkelijke leefomgeving.

80

Indicator(en) Beslissingsbevoegd orgaan Overgedragen bevoegdheden Juridische vorm Bestuurlijk belang Financieel belang Contracteinde

Geen. College. De OddV voert de ingebrachte taken namens het college uit (mandaat). Door het college ingesteld openbaar lichaam op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen. De vertegenwoordiging van het college in het bestuur van de gemeenschappelijke regeling wordt vervuld door de wethouder, wiens portefeuille onder andere Financiën, Bedrijfsvoering en Handhaving bevat. Bijdrage 2023 is € 4.241.000. In de Gemeenschappelijke Regeling OddV (GR) is opgenomen dat uittreding onder voorwaarden mogelijk is, op zijn vroegst 5 jaar na inwerkingtreding van de GR (2013).

Ontwikkelingsmaatschapppij VitaleVakantieparken (OMVV) Soms lopen lokale ontwikkelingen vast door complexe eigendomssituaties en/of problemen met de financiering. Als de markt het niet oplost en voor gemeenten het publiekrechtelijke spoor doodloopt, kan stevig ingrijpen nodig Visie, meerjarig kader en zijn. De elf Veluwse gemeenten en de provincie Gelderland, verenigd in het doelstellingen programma Vitale Vakantieparken, hebben daarvoor gezamenlijk de besloten vennootschap (bv) OMVV opgericht. In overleg met de betrokken gemeente kan de OMVV een rol spelen bij het aankopen en/of (tijdelijk) beheren van parken. De OMVV is een besloten vennootschap (bv) met een ontwikkeltaak en financiële mogelijkheden. De ontwikkeltaak richt zich op het uitvoeren van projecten, bijvoorbeeld het aankopen, tijdelijk beheren of verkopen van een Ontwikkelingen park of het investeren in kwaliteitsverbetering. Tot de financiële en beleidsvoornemens mogelijkheden behoren garanties, leningen en bijdragen die worden verstrekt 2023 om projecten mogelijk te maken. De OMVV stelt alleen geld en inzet voor een project beschikbaar als een substantieel deel lokaal wordt gecofinancierd. De raad van commissarissen stelt het jaarplan vast, op moment van schrijven is dit nog niet gebeurd. Voor 2023 verwachte eigen en vreemd Verwacht vermogen en financieel resultaat voor 2023 zijn nog niet bekend.

vermogen en begrote financiële resultaat 2. Bedrijvigheid & Bereikbaarheid. Programma 3. Woon- & Leefomgeving. Doelstelling(en) 2.1 Aantrekkelijk ondernemingsklimaat. Indicator(en) Is nog in ontwikkeling. Beslissingsbevoegd Er is een raad van commissarissen en een aandeelhoudersvergadering. De orgaan gemeente is aandeelhouder. Overgedragen Geen. bevoegdheden Juridische vorm Bv. Portefeuillehouder financiën is gemandateerd om de gemeente in de Bestuurlijk belang aandeelhoudersvergadering te vertegenwoordigen. Financieel belang € 2.959 aan aandelen. Dat is 6,58% van de aandelen. Contracteinde Niet van toepassing.

Muziektheater Barneveld

Visie, meerjarig kader Het beschikbaar stellen van vastgoed om openbaar toegankelijke en culturele voorstellingen en evenementen mogelijk te maken. doelstellingen

81

De ontwikkelingen bij Cultuurplein 1 worden gevolgd. Eventuele Ontwikkelingen vastgoed- of accommodatievraagstukken die daaruit voortkomen, en beleidsvoornemens worden waar mogelijk integraal bekeken in lijn met het 2023 accommodatiebeleid. MTB BV heeft per 31 december 2021 een eigen vermogenspositie Voor 2023 verwachte van circa € 5 miljoen en bestaat uit het geplaatste eigen en vreemd aandelenkapitaal en loopt af naar mate het gebouw afgeschreven vermogen en begrote wordt. MTB BV heeft geen langlopende schulden. Het verwachte financiële resultaat resultaat 2022, inclusief afschrijvingen, is -€ 87.607. MTB BV heeft één huurder, te weten Schaffelaartheater BV. De Risico’s en mate waarin de huurder zijn huur kan betalen is een risico. MTB BV weerstandsvermogen beschikt over een buffer die bedoeld is voor onderhoud van het vastgoed en zo nodig voor liquiditeitssteun aan de huurder. Programma 3. Woon- & Leefomgeving. Doelstelling(en) 3.3 Adequate voorzieningen. Indicator(en) Geen. Beslissingsbevoegd College. orgaan Het onderhoud van het vastgoed en de doorbetaling van subsidie Overgedragen aan Schaffelaartheater BV en toezicht op Schaffelaartheater zijn bevoegdheden overgedragen aan MTB BV. Juridische vorm Besloten vennootschap. College van B&W is samen met Stichting Fonds 1845 eigenaar van Bestuurlijk belang het theatergebouw.

Beide maken deel uit van de Algemene vergadering van aandeelhouders MTB BV. Deelneming in geplaatst maatschappelijk kapitaal van € 6,1 miljoen. Het aandeel van de gemeente is 78,25%. De Financieel belang exploitatie van het Muziektheater is in handen van MTB BV. De theaterproductie is in handen van Schaffelaartheater BV. Als aandeelhouder is er geen sprake van een gespecificeerde contractduur. Het aandelenkapitaal zou vervreemd kunnen worden. Contracteinde In dat geval dienen de aandelen eerst aan de medeaandeelhouders te worden aangeboden.

Regio FoodValley

Een regio vormen die de belangen en ontwikkelingskansen van het Visie, meerjarig kader gebied in relatie tot de Strategische Agenda Foodvalley 2020-2025 en krachtig onder de aandacht kan brengen van belangrijke spelers op doelstellingen diverse terreinen

82

De regio bevindt zich in een doorontwikkeling, waarbij de aandacht van het Rijk en de provincie groter wordt en daarmee nieuwe mogelijkheden ontstaan om de ambities waar te maken. Het bestuur heeft de rol en positie van de regio in relatie tot de triplehelix-partners herijkt. De Economic Board is begin 2021 van start gegaan. Gezamenlijk is in 2020 de Strategische Agenda Foodvalley 20202025 opgesteld. De Strategische Agenda biedt het kader Ontwikkelingen waarbinnen de overheid met onderwijsinstellingen en ondernemers en beleidsvoornemens komende jaren samenwerkt aan gemeenschappelijke doelen en 2023 ambities. Dit heeft ook geleid tot een aanpassing van de governance, inclusief een heroverweging van de rol van het regiokantoor. De uitvoering van de Strategische Agenda en de Regio Deal Foodvalley (eveneens vastgesteld in 2020) staan ook in 2023 centraal. Daarnaast is vanaf de zomer 2020 gestart met diverse ruimtelijke trajecten: de Verstedelijkingsstrategie, het Ontwikkelbeeld Amersfoort, de Regionale Ruimtelijke Verkenningen. Voor 2023 verwachte eigen en vreemd Eigen vermogen €5.961.969. vermogen en begrote Vreemd vermogen €2.150.946. financiële resultaat Risico’s en De regio beschikt over een toereikende algemene reserve om weerstandsvermogen eventueel risico’s op te vangen. Programma 4. Samenwerken, Dienstverlenen & Besturen. Doelstelling(en) 4.1 Bestuur. Indicator(en) Geen.

Beslissingsbevoegd College. orgaan Overgedragen Geen. bevoegdheden Door college ingesteld openbaar lichaam op grond van de Wet Juridische vorm gemeenschappelijke regelingen. Vertegenwoordiging door portefeuillehouder Regionale Bestuurlijk belang Samenwerking/Ruimte Ordening/Wonen in het bestuur van regio Foodvalley. De bijdrage in 2023 bedraagt € 203.063 (bijdrage regiokantoor), voor het mobiliteitsfonds €62.038 en voor de programma's Financieel belang €285.093. Totaal € 550.194. Het samenwerkingsverband is aangegaan voor onbepaalde tijd. In de GR is voorzien in de mogelijkheid van uittreding. Daartoe moet het college een uittredingsplan opstellen en de regio moet worden Contracteinde gecompenseerd voor het nadeel dat de andere deelnemende gemeenten lijden door het uittreden van een lid. De raad moet het uittredingsplan goedkeuren.

BNG Bank

Visie, meerjarig kader en Lage tarieven, dividend en overige bancaire faciliteiten. doelstellingen

83

Met financiering het ondersteunen van klanten om hun duurzaamheidsdoelstellingen te realiseren. Het rapporteren over de klimaatimpact van de financieringen en het formuleren van Ontwikkelingen en beleidsvoornemens actieplannen die bijdragen aan een vermindering van de uitstoot van CO2 is een strategisch speerpunt. Daarnaast het proactief 2023 inspelen op klantbehoeftes en optimale klantbediening door verdere digitalisering van processen. Financieel staat BNG Bank er gezond voor. We hebben over het eerste halfjaar van 2022 een renteresultaat gerealiseerd van € 220 miljoen en boekten over deze periode een nettowinst van € 206 miljoen. De voornaamste redenen voor de hogere nettowinst (eerste halfjaar 2021: € 187 miljoen) zijn een daling van de Voor 2023 verwachte kredietvoorzieningen en een hoger resultaat financiële transacties. eigen en vreemd Over 2021 realiseerde BNG Bank een nettowinst na belastingen van vermogen en begrote € 236 miljoen (2020: € 221 miljoen). financiële resultaat De hoogte van de nettowinst is met onzekerheden omgeven, omdat de bank geen voorspelling kan doen over de ontwikkeling van de ongerealiseerde marktwaardeveranderingen. Een betrouwbare schatting van de nettowinst voor 2022-2023 kan de bank daarom niet maken. De kapitaalpositie van BNG Bank blijft goed: de Common Equity Tier 1-ratio en de Tier 1-ratio bedragen respectievelijk 37% en 40%.

Hierdoor en als gevolg van ons lage risicoprofiel en de triple-Aratings zijn ook in de huidige onzekere tijden onze obligaties Risico’s en onverminderd aantrekkelijk. In het eerste halfjaar van 2022 hebben weerstandsvermogen we voor een bedrag van € 8,7 miljard aan langlopende funding opgehaald. Daarbinnen is de uitgifte van vier nieuwe SDG Bonds (gerelateerd aan de Sustainable Development Goals) met een volume van meer dan € 3,5 miljard bijzonder succesvol verlopen Programma 4. 4. Samenwerken, Dienstverlenen & Besturen. Doelstelling(en) 4.3 Algemene dekkingsmiddelen. Indicator(en) Niet van toepassing. Beslissingsbevoegd College van B&W. orgaan Overgedragen bevoegdheden Juridische vorm Bestuurlijk belang Financieel belang Contracteinde

Niet van toepassing. Naamloze vennootschap. Stemrecht door college. 24.570 aandelen van een totaal van 55.690.720 aandelen, in casu 0,04%. Als aandeelhouder is er geen sprake van een gespecificeerde contractduur. Onder voorwaarden zou het aandelenbezit vervreemd kunnen worden.

Alliander

Visie, meerjarig kader Zorgen voor een betrouwbaar en bestendig netwerk ten behoeve en van transport energie. doelstellingen Naast het uitbreiden en verzwaren van ons net, richten we ons op het optimaal benutten van de huidige capaciteit. In verschillende Ontwikkelingen gebieden starten we bijvoorbeeld met pilots voor het slim opladen en beleidsvoornemens van elektrische auto’s, waardoor minder ruimte op het 2023 elektriciteitsnet nodig is. Ook kijken we naar andere energiesystemen zoals opslag- en waterstofinstallaties.

84

Ons bedrijfsresultaat bleef stabiel en kwam uit op € 168 miljoen ten opzichte van € 169 miljoen in dezelfde periode vorig jaar. We investeerden € 579 miljoen in met name het uitbreiden van het gasen elektriciteitsnetwerk. Dat is € 114 miljoen meer dan in dezelfde periode vorig jaar. We verwachten dat die investeringen de komende jaren nog verder oplopen. In het licht van onze enorme investeringsopgave, zetten we zelf al geruime tijd in op kostenbewust en efficiënter werken. Ook hebben onze aandeelhouders afgelopen jaar een in aandelen converteerbare Voor 2023 verwachte lening van € 600 miljoen aan ons verstrekt. Om onze eigen en vreemd investeringsopgave te kunnen realiseren is echter nog meer vermogen en begrote kapitaal nodig. Hierover zijn we samen met onze aandeelhouders in financiële resultaat gesprek met het Rijk. We verwelkomen het feit dat de ministers van Financiën en voor Klimaat en Energie in een recente Kamerbrief hebben aangegeven een kapitaalstorting, en daarmee aandeelhouderschap door de Staat, verder uit te werken als onderdeel van een structurele oplossing voor de kapitaalbehoefte van Alliander, Enexis en Stedin. Dit is een duidelijk en strategisch signaal vanuit het Rijk. Over de verdere vormgeving en voorwaarden van een eventuele rijksparticipatie gaan we de komende tijd in gesprek. Risico’s en Solvabiliteit per 30 juni 2022: 50,8%.

Doelstelling ultimo 2022 is weerstandsvermogen minimaal 30%. Programma 4. Samenwerken, Dienstverlenen & Besturen. Doelstelling(en) Niet van toepassing. Indicator(en) Niet van toepassing. Beslissingsbevoegd Raad. orgaan Overgedragen College treedt namens raad op bij onder bevoegdheden andere aandeelhoudersvergaderingen. Juridische vorm Nv. Bestuurlijk belang Ja, via aandeelhouderschap. 557.962 aandelen in bezit. Het te verwachten dividend over 2022 is Financieel belang nog onbekend. Als aandeelhouder is er geen sprake van een gespecificeerde Contracteinde contractduur. Onder voorwaarden zou het aandelenbezit vervreemd kunnen worden.

Paragraaf 7 Bedrijfsvoering

Inleiding De bedrijfsvoering is faciliterend aan de gehele organisatie en ook in 2023 zal worden geïnvesteerd in een krachtige bedrijfsvoering. Doel is de opgaven waar de gemeente voor staat integraal te benaderen en ook de benodigde ondersteuning hierop in te richten. De omschakeling naar de nieuwe manier van werken en organiseren, die onderdeel is van Barneveld groeit!, wordt verder vormgegeven in de ontwikkellijn krachtige bedrijfsvoering. Het (interne) dienstverleningsconcept wordt opgesteld en dat zal verder richting geven aan de facilitering en dienstverlening binnen de organisatie. In deze paragraaf gaan we kort in op de volgende aspecten: organisatieontwikkeling; basis op orde; digitalisering en informatievoorziening; financiële strategie en in control zijn; Wet open overheid (Woo). Organisatieontwikkeling

85

Van groeiplan naar 'Barneveld groeit!' Na een periode van voorbereiding in de eerste helft van 2022 is het groeiplan medio 2022 omgezet naar ‘Barneveld Groeit!’, om zo ook aan te geven dat het plan nu in uitvoering is gekomen. Er is een programmamanager aangesteld om deze ontwikkeling nader vorm en inhoud te geven. Daarmee zijn we in een volgende fase gekomen. Daarbij is het programma begeleidend en faciliterend aan de gewenste doorontwikkeling en vindt de daadwerkelijke uitvoering plaats vanuit de reguliere organisatie. Er zijn vijf ontwikkellijnen benoemd waaraan de komende jaren aandacht zal worden besteed: 1. Mens in ontwikkeling; 2. Versterken strategisch vermogen; 3. Opgavegericht werken; 4. Krachtige bedrijfsvoering; 5. Werken waar we nodig zijn. Voor alle ontwikkellijnen geldt dat zij inmiddels gestart zijn en naar verwachting zullen enkelen in de loop van 2023 worden overgedragen aan de lijnorganisatie, omdat de doelstellingen vanuit de programmaorganisatie dan bereikt zijn en verdere borging in de reguliere organisatie dient plaats te vinden.

Basis op orde: nu extra uitvoeringskracht organiseren Naast de ontwikkelslag die de organisatie momenteel doormaakt via 'Barneveld groeit!', is er in de komende periode extra uitvoeringskracht nodig om de taken waar we nu voor staan, goed op te kunnen pakken en om direct kwetsbaarheid weg te nemen bij onderdelen van de organisatie. Denk onder andere aan de bezetting van de balies, sociale ondersteuning, communicatie en inzetprojecten. Daarvoor is voor 2023 in de programmabegroting via de beleidstoevoegingen een budget opgenomen met een doorvertaling naar het meerjarenperspectief 2022-2026. Daarbij hebben we in het merendeel van de gevallen bewust gekozen voor tijdelijke oplossingen. Om zo beter zicht te krijgen op de specifieke rol of taak van de gemeente of externe factoren. Dat geeft ook ruimte om na te gaan hoe zaken anders en ook efficiënter kunnen worden georganiseerd. In 2024 maken we dan een hernieuwde afweging over welke onderwerpen en inzet ten behoeve van de uitvoeringskracht daadwerkelijk structureel nodig zijn, welke niet en welke zaken we langs andere weg kunnen organiseren. Digitalisering en informatievoorziening Kaderstelling en governance I-domein Wendbaar en accuraat organiseren in steeds wisselende structuren kan niet zonder een goed georganiseerde onderliggende informatievoorziening waarvan de onderdelen goed op elkaar aansluiten.

Voor het stimuleren van die aansluiting is het nodig om een aantal centrale uitgangspunten vast te leggen over onze informatiehuishouding, de doorontwikkeling en het beheer daarvan. Dat moet als bouwsteen ook bijdragen aan de realisatie van Barneveld Groeit! In de afwegingen op grond van de kaders, is vervolgens een ingericht sturingsmechanisme in de informatievoorzieningsprocessen (I-governance) van belang. Deze inrichting zal voortvloeien uit de genoemde visie. ‘Governance’ betekent daarin onder andere het zorgen voor de aanwezigheid van de juiste expertise en het maken van integrale afwegingen voor het inzetten daarvan. De voor 2023 toegekende extra capaciteit zullen we vanuit die gedachte dan ook inzetten in dit speelveld.

Digitaal en datagedreven (samen)werken Nu we in hoog tempo gewend zijn aan werken op wisselende plaatsen en tijden, vraagt de doorontwikkeling van het digitaal samenwerken onze aandacht. Dit omvat onder andere de verdere implementatie van de Microsoft 365-omgeving en het leggen van de juiste verbindingen met de inrichting van het zaaksysteem. Daarnaast willen we in 2023 doorontwikkelen in het datagedreven werken. Dit betekent vooral: praktisch aan de slag gaan met concrete datavragen, en collega’s enthousiasmeren en opleiden om hierop voort te borduren. We investeren daarom in de aanvullende expertise die hierbij nodig is. Financieel beleid en in control zijn In 2023 wordt verder gewerkt aan het versterken van het financieel beleid en control waar in 86