Bijlage_Def Ontwerp-Programmabegroting 2023.pdf

(beleidstoevoeging, onder programma 3) Planning Heel 2023

20

Veiligheid, gezondheid en welzijn zijn vooral iets van mensen zelf en de samenleving; het maakbaarheidsdenken is hierbij een valkuil.

Risico's

Een randvoorwaarde voor een succesvolle uitvoering is een integrale aanpak voor kinderen met meerdere problemen. Daarbij gaat het niet alleen om specifiek persoonlijke uitdagingen die jeugdigen ervaren, maar ook om factoren in de leefomgeving die een rol spelen in het welbevinden van kinderen. Hierbij valt te denken aan armoede, gescheiden ouders en acceptatie. Dit vraagt om een opgavegerichte manier van werken. Dit is nog een redelijk nieuwe werkwijze voor Barneveld en die zal gelijk aan de uitvoering van bovengenoemde prioriteiten worden ontwikkeld. Rijk en gemeenten gaan komende jaar aan de slag om een hervormingsagenda op te stellen om te komen tot betere jeugdhulp en een beheersbaar stelsel. Een landelijke commissie heeft aanbevelingen gedaan voor het opstellen en uitvoeren van de agenda. Het Rijk is aan zet om de besparing in te vullen met (wettelijke) maatregelen, die aanvullend zijn op de beoogde hervormingsagenda (eigen bijdrage cliënten, normeren behandelduur). Het gaat daarbij om maatregelen die ervoor zorgen dat gemeenten minder middelen nodig hebben of waarbij alternatieve inkomsten gegenereerd worden. Daarbij is het noodzakelijk dat gemeenten hun medewerking verlenen bij de uitwerking en uitvoering van deze maatregelen. Dat kan invloed hebben op het lokale jeugdbeleid van Barneveld.

Wat gaat het kosten? Financiële tabel

1. Participatie en ondersteuning

bedragen x € 1.000 Begroting 2023 Lasten

Baten

Saldo

- 12.592 - 4.324 - 1.857 - 6.411

1.515 1.495 20 -

- 11.076 - 2.828 - 1.837 - 6.411

1.2 Sociale en vitale samenleving 121 Sportstimulering 122 Sociaal-cultureel werk 123 Volksgezondheid en preventie

- 7.173 - 134 - 1.643 - 5.396

33 3 30

- 7.141 - 134 - 1.640 - 5.366

1.3 Gemeentelijk vangnet 131 Inkomensvoorziening 132 Voorzieningen inwoners met beperking

- 40.291 - 11.801 - 28.490

9.204 8.025 1.179

- 31.087 - 3.776 - 27.311

Saldo van baten en lasten

- 60.056

10.752

- 49.304

Totaal

- 60.056

10.752

- 49.304

Saldo van baten en lasten 1.1 Zelfredzame inwoners 111 Lokaal onderwijsbeleid 112 Reïntegratie 113 Maatschappelijke zorg

Lasten en baten per beleidsproduct

21

2. Bedrijvigheid & Bereikbaarheid

Inleiding Inleiding Een sterke economie is belangrijk voor de werkgelegenheid, welvaart en het welzijn van inwoners van de gemeente Barneveld. Een sterke economie betekent banen en stageplekken voor onze groeiende bevolking, bestedingsruimte bij inwoners en draagvlak voor onze voorzieningen. In de gemeente Barneveld ligt daarvoor een sterke basis, met als kansrijke sectoren agro-food, logistiek, ICT, recreatie en toerisme. Om die kansen te benutten geven we veel aandacht aan het vestigingsklimaat in onze gemeente. Immers, de dynamiek is groot en wordt permanent beïnvloed door de markt, politiek en innovaties in processen en technieken, zoals bijvoorbeeld de digitalisering en duurzaamheidseisen. Ontwikkelingen De gemeente Barneveld maakt deel uit van de topregio op het gebied van food. In regio Foodvalley wordt samengewerkt met ondernemers, kennisinstellingen, onderwijs en overheid aan het succes van de regio. Door met elkaar de kwaliteiten binnen de regio te zien en te benutten, versterken we niet alleen de regio maar ook de gemeente Barneveld. Met het oog op de verstedelijkingsstrategie, zoeken we samen met het bedrijfsleven naar passende en innovatieve oplossingen om aan grote opgaven te werken, zoals woningbouw en transitie van de landbouw. We hebben bijzondere aandacht voor de huidige en toekomstige werklocaties in de gemeente Barneveld.

We kiezen ook voor uitbouw van recreatie en toerisme, waarbij de profilering plaatsvindt als onderdeel van de Veluwepromotie. Voor de detailhandel streven we naar aantrekkelijke, geconcentreerde winkelcentra in Barneveld en Voorthuizen, waarbij we meewerken aan differentiatie in branchering en voorzieningen, afgestemd op bijzondere doelgroepen. Daarnaast hebben we aandacht voor het ondernemerschap in brede zin door starters en zzp’ers te helpen bij ondernemersvaardigheden en passende werklocaties te ontwikkelen. Ten slotte zien we dat veel bedrijven te maken krijgen met schaarste op het gebied van uitbreidingsmogelijkheden en het vinden van passend personeel. Dit zien we vaak in combinatie met oplopende kosten als gevolg van gestegen energielasten en inflatie. Deze factoren kunnen de economische ontwikkeling sterk beïnvloeden. Wat de gevolgen voor de Barneveldse economie zullen zijn, is op dit moment nog niet bekend. We zullen deze ontwikkeling nauwlettend volgen. Met ons mobiliteitsbeleid 'veilig op weg naar de toekomst' willen we zoveel als mogelijk: de strategische ligging van onze gemeente benutten; de bestaande infrastructuur verbeteren (ook op wijk en buurtniveau); bijdragen aan ontwikkelingen ten aanzien van vervoerswijzen en onze samenleving.

Bij deze ontwikkelingen spelen de thema’s toegankelijkheid, gezondheid en vindbaarheid, duurzaamheid, energietransitie, circulaire economie en klimaat een steeds belangrijkere rol. Op het gebied van mobiliteit overstijgen de ontwikkelingen vaak de gemeentegrens; ze vragen om een regionale afstemming. De strategische ligging van de gemeente Barneveld vraagt 22

vanzelfsprekend om samenwerking in de regio's Foodvalley en Amersfoort. En ook met de provincies Gelderland, Utrecht, Overijssel en Flevoland. Daarnaast werken we samen met de recreatieve partners in en rondom de Veluwe aan duurzame bereikbaarheid. Deze inzet is ook belangrijk op nationaal niveau met de vervoerders en ov-centrumgemeenten. Onze inwoners en bedrijven zijn gebaat bij een uitstekende bereikbaarheid via de weg, het openbaar vervoer en de digitale snelweg. Daar zetten we op in. Onze focus ligt ook op het op peil houden van de bereikbaarheid van de dorpen, kernen en buitengebieden. In het verlengde daarvan richten we ons op de doorstroming van het verkeer en verkeersveiligheid. Door de autonome groei en de verstedelijkingsdruk ontstaat een zodanige druk op de hoofdwegen dat de maximale capaciteit bijna is bereikt. Om de economische groei en de verstedelijkingsdruk niet in de weg te staan, moet de infrastructuur op niveau worden gehouden.

Wat willen we bereiken? Aantrekkelijk ondernemersklimaat; Aantrekkelijk vestigingslocatie voor ondernemers; Brede en evenwichtige bedrijvigheid en werkgelegenheid; Uitbreiding en revitalisering van de werklocaties/bedrijventerreinen; Aantrekkelijke centrumgebieden; Een goede bereikbaarheid en verkeersveiligheid; Slimme, gezonde en schone mobiliteit; Betere profilering van de gemeente Barneveld in de regio om de regionale en lokale doelen te bereiken.

Wat gaan we daarvoor doen? 2.1 Aantrekkelijk ondernemingsklimaat 211 Promotie economie Speerpunt Dorpspromotie (en evenementenstimulering)

Doel (lange termijn)

Zorg dragen dat de gemeente Barneveld een aantrekkelijke gemeente is om te wonen, werken en recreëren. Dit op de juiste wijze uitdragen via promotie en evenementen.

23

Hiervoor zetten we in op twee sporen: Promotie en informatieverstrekking door Visit Regio Barneveld Voortzetten van de inkooprelatie met de stichting Visit Regio Barneveld. De activiteiten van de stichting zijn gericht op de promotie en informatieverstrekking van de gemeente Barneveld als toeristische en recreatieve bestemming, zoals: het ontwikkelen van recreatieve themaroutes; het versterken van het lokaal gastheerschap en de informatievoorziening via de Toeristische Informatiepunten (TIP’s), alsmede een actuele toeristische database waarbij evenementen een belangrijk onderdeel vormen; het verzorgen van de promotie van evenementen en publieksactiviteiten, ondersteuning bieden bij vergunningaanvragen en praktisch adviseren; de organisatie van netwerkbijeenkomsten waarbij ondernemers uit toerisme, recreatie, cultuur, de evenementenbranche en horeca elkaar ontmoeten met als doel het stimuleren van kennisoverdracht en de ontwikkeling van nieuwe activiteiten. Inhoud

Stimuleren van evenementen 2023 zal in het teken staan van een verdere versterking van het aantal kwalitatieve evenementen. De banden met de bestaande organisatoren worden verder aangehaald en elk evenement willen we evalueren. Daarnaast zal worden gekeken hoe we het palet aan evenementen verder kunnen uitbreiden. Niet alleen met een aantal professionele organisatoren, maar ook binnen de gemeente zelf. Voor het dorp Voorthuizen gaan we het komende jaar naar een pilot toe met een afgesloten Hoofdstraat gedurende evenementen. Dat geeft meer ruimte en meer veiligheid voor de aanwezigen. Met het team Vergunningen zullen één of twee avonden worden gegeven voor organisatoren van evenementen. Dit met als doel hen te informeren over nieuwe zaken en om de banden verder aan te halen.

Ook de contacten met de ondernemersverenigingen in de diverse kernen en het bestuur van de stichting Visit Regio Barneveld zullen worden geïntensiveerd om tot een interessante evenementenkalender te komen. Evenementen: het in 2021 geïntroduceerde evenementenfonds heeft in 2022 zijn waarde bewezen, nadat er tijdens de eerste twee jaren door COVID-19 weinig kon worden georganiseerd. Veel sponsoren zijn voorzichtiger geworden door de economische situatie. Daarom is het van belang dat het evenementenfonds ook Financiën de komende jaren zijn budget blijft houden en zijn bijdrage kan leveren. Voor het structureren van het evenementstimuleringsbeleid is incidenteel in 2023 en 2024 aanvullend budget opgenomen van € 25.000. (beleidstoevoeging) Voor Voorthuizen zal een apart raadsvoorstel worden gemaakt voor een autovrije Hoofdstraat tijdens evenementen. Evenementen: er is al een begin gemaakt met de gesprekken en evaluatie met organisatoren, zodat we 2023 zo optimaal mogelijk kunnen invullen. In de maand oktober worden alle bestaande organisatoren benaderd om voor 1 november 2022 Planning hun evenement voor 2023 aan te melden. Hierdoor krijgen we vroegtijdig een overzicht van wat er ons in 2023 op evenemententerrein staat te wachten. De informatieavonden zullen eind 2022, begin 2023 worden gehouden. Risico’s

De stichting Visit Regio Barneveld is voor het eerste jaar operationeel en hiermee kunnen 'kinderziektes' gemoeid zijn. De kans bestaat dat COVID-19 weer opleeft met als gevolg maatregelen omtrent de organisatie van bijeenkomsten en evenementen.

24

Speerpunt Innovatiebevordering en human capital

Doel (lange termijn)

Inhoud

Innovatie binnen de diverse geledingen van het Barneveldse bedrijfsleven ondersteunen door de verbinding te maken tussen bedrijfsleven, onderwijs en overheid. Samenwerking tussen onderwijs en overheid met innovatieve resultaten is belangrijk voor de economie van Barneveld. Daarom wordt uitvoering gegeven aan diverse projecten, waaronder: Barneveld Tomorrow; Barneveldse Techniek Opleiding (BTO). Uitvoering BTO (versterken aansluiting onderwijs arbeidsmarkt, vraaggericht opleiden): onderzoek verbreding BTO naar andere sectoren in Barneveld Techniek Huis (bouw en zorg); locatieverkenning huisvesting BTO. Poultry Expertise Centre (PEC): onderzoek verbreding PEC naar kalverensector; mogelijkheden eiwittransitie in kaart brengen, in samenwerking met de regio.

De verbinding maken tussen de Barneveldse projecten (onder andere BTO, Barneveld Tomorrow en Animalis Futurum van de Aeres groep) en de human-capital-agenda van de regio Foodvalley. Voor de regionale human-capital-agenda is extra budget opgenomen van € Financiën 40.000 structureel. (beleidstoevoeging) De overige activiteiten worden gedekt uit bestaand budget. Met het gereedkomen van de regionale human-capital-agenda zal in 2023 gestart Planning worden met het uitvoeringsprogramma, inclusief de projecten uit het human-capitalprogramma van regio Foodvalley. De provincie Gelderland stelt via het Gelrepact geld beschikbaar voor human-capitalactiviteiten die in het kader staan van samenwerking en uitwisseling. Binnen regio Risico’s Foodvalley wordt voor een aantal projecten een subsidieaanvraag ingediend. Het is nog onduidelijk of deze subsidies toegekend worden.

Speerpunt Recreatie en toerisme

Doel (lange termijn)

Het verbeteren van het concept voor het vermarkten, verknopen en verbinden van het toeristisch product Barneveld, om meer toeristische overnachtingen te realiseren. En het realiseren van een divers en kwalitatief goed aanbod van vakantieparken, dat een sterke schakel vormt in het gehele toeristische recreatieve aanbod van de Veluwe.

25

De komende jaren zal gewerkt worden aan de uitvoering van de Visie Recreatie en Toerisme 2030 en het bijbehorende uitvoeringsprogramma. Hierbij zal ingezet worden op de volgende vier speerpunten: 1) het voortzetten en versterken van de regionale samenwerking op de Veluwe; De gemeente Barneveld werkt op de Veluwe samen met circa 40 partijen, waaronder 21 gemeenten, de provincie en diverse andere stakeholders zoals Staatsbosbeheer, Koninklijke Horeca Nederland, ANWB en Recron. De samenwerkende partijen onderstrepen de meerjarige ambitie om samen de Veluwe-op-1 te houden, zowel op het gebied van natuur, landschap en erfgoed als op het gebied van recreatie en toerisme. Vanuit deze samenwerking zetten we onder andere in op: het aanleggen van Veluwebrede recreatieve routes door het Routebureau Veluwe, ook in Barneveld (zie ook punt 2); het betaalbaar houden van de recreatieve infrastructuur in de brede zin. Hierbij valt te denken aan recreatieve paden, wegen, toezicht, veiligheid, uitkijktorens, schaapskooien, bezoekerscentra en dergelijke. de vitaliteit van vakantieparken (zie ook punt 4)

Inhoud

2) het toeristisch en recreatief verbeteren van de omgeving; We zetten hierbij in op: het verbeteren en uitbreiding van recreatieve routes, zoals wandel-, ruiter-, fiets- en mountainbikeroutes. Het aanleggen en onderhouden van recreatieve routes doen we in principe via het Routebureau Veluwe, zodat de aansluiting op routes in de omliggende gemeenten gewaarborgd wordt; het stroomlijnen van bezoekersstromen op de Veluwe in samenwerking met de provincie en de samenwerking Veluwe-op-1. In dit kader bestaat de wens om binnen de gemeentegrenzen van Barneveld één of meerdere ontvangstlocaties te realiseren. Hiervoor zal in 2023 een inventarisatie gedaan worden. Een ontvangstlocatie is een multifunctioneel ‘parkeerterrein’, waar bezoekers het gebied binnenkomen en starten met hun beleving van de Veluwe. 3) het verbeteren van het logiesaanbod (verblijfsrecreatie); We willen het bestaande aanbod kwalitatief (door)ontwikkelen en aanvullen met bijzondere en vernieuwende concepten. Daarnaast is aandacht voor de kwaliteit van minder vitale vakantieparken via het Programma Vitale Vakantieparken. Ook zal in 2023 gestart worden met de uitvoering van de Visie Verblijfsrecreatie. 4) het kwalitatief verbeteren van de dagrecreatie en zorgen dat het aanbod meer jaarrond te beleven is.

Alhoewel hierbij het initiatief voor een groot deel bij de ondernemers/sector ligt, kan de gemeente hier ook positief aan bijdragen. Dit doen we bijvoorbeeld door: de organisatie van evenementen, het hele jaar door, te stimuleren; subsidies te verstrekken; het benoemen van een accountmanager recreatie en toerisme, die aanspreekpunt is voor vragen vanuit de sector. Daarnaast continueren we de financiële bijdrage aan de stichting Visit Regio Barneveld. Dit doen we voor de marketing en promotie van Barneveld en haar kernen, inclusief het runnen van de Toeristische Informatiepunten in onze gemeente. Deze stichting is samengesteld uit stakeholders uit de toeristische en recreatieve sector, verspreid over alle kernen van de gemeente Barneveld. (Zie ook het speerpunt Dorpspromotie en evenementenstimulering.)

Financiën De activiteiten worden gedekt uit bestaand budget. Begin 2023 wordt gestart met de eerste tweejaarlijkse evaluatie van de Visie Recreatie Planning en Toerisme 2030 en het bijbehorende uitvoeringsproramma. Deze evaluatie gaat omstreeks zomer 2023 ter informatie naar de raad. Risico’s Niet van toepassing.

2.2 Uitbreidings- en vestigingsmogelijkheden

26

222 Grondexploitatie bedrijventerreinen Speerpunt Bedrijventerreinen

Doel (lange termijn)

Het scheppen van ruimte voor de vestiging van bedrijven binnen de gemeente Barneveld. In het coalitieakkoord wordt het scheppen van ruimte voor bedrijvigheid genoemd. De groeiende economie, het tekort in regio Foodvalley en regio Amersfoort en de groei van de gemeente zorgen voor een grote vraag naar bedrijventerreinen. De grote uitdaging ligt vooral in het salderen van de stikstof. Dit leidt naar verwachting tot vertragingen in de beoogde uitgifte van bedrijventerreinen.

Voor 2023 zijn de volgende activiteiten voorzien: het continueren van de voorbereidingen voor de uitgifte van bedrijventerreinen Harselaar-Zuid Fase 1B, Voorthuizen en Stroe; een onderzoek uitvoeren in samenwerking met de provincie Gelderland naar de bedrijventerreinen met de meeste potentie voor herontwikkeling en revitalisering; een uitvoeringsplan uitvoeren voor de revitalisering van bedrijventerrein Harselaar-Oost; het opstellen van een uitgiftestrategie van bedrijventerreinen voor komende jaren. De uitgifte wordt gedekt in de grondexploitatie. Het onderzoek van de provincie en het opstellen van een uitgiftestrategie is gedekt vanuit bestaand budget. Financiën Voor de revitalisering is een investering opgenomen in het meerjareninvesteringsplan. Inhoud

Planning

Risico’s

- Harselaar-Zuid Fase 1B-: Q1 en Q2 gebruikt om een oplossing te zoeken voor de stikstofproblematiek die het plan ophouden. - Stroe: Q-1 en 2 plan ter inzage; vanaf Q3 uitgifte mits geen vertragingen komen door stikstof. - Voorthuizen: stedenbouwkundig ontwerp afronden; planprocedure starten - Revitalisering: in 2023 wordt de uitvoerbaarheid van de revitalisering van het gebied nader onderzocht. De uitgifte van bedrijventerreinen loopt het risico op vertragingen vanwege stikstofproblematiek.

2.3 Een goede bereikbaarheid 231 Verkeer Speerpunt Interne bereikbaarheid

Doel (lange termijn)

Uitvoering geven aan de kernopgaven uit het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan (GVVP) en aan ontwikkelingen op het gebied van vervoerswijzen en onze samenleving.

27

Interne bereikbaarheid We willen de bestaande infrastructuur beter benutten en zonodig verbeteren op buurtniveau. Daarbij spelen toegankelijkheid, gezondheid en vindbaarheid een steeds belangrijkere rol. De interne bereikbaarheid -en tevens verkeersveiligheid- is gericht op alle doelgroepen en mobiliteitsvormen, zoals bijvoorbeeld schoolomgevingen, speelveldjes en wandelroutes. Daarnaast willen we onderzoeken hoe we bekende knelpunten kunnen oplossen. Daarbij gaan wij bezig met de centrumvisie Voorthuizen (Hoofdstraat e.o.) en centrumring Barneveld en worden deze onderdeel van het MIP. Openbaar Vervoer Bijzondere aandacht gaat uit bij de begeleiding van de ontwikkelingen in het openbaar vervoer. De betrokkenheid voor de nieuwe OV-concessie IJssel-Vecht en noodconcessie Veluwe-zuid voor bus zijn van groot belang voor onze bereikbaarheid. We blijven lobbyen voor het behoud van bestaande buslijnen zoals buslijn 102 en we lobbyen voor buslijnen langs nieuwe woonwijken. Parkeren Aandacht voor de aanpak van de optimalisering van het (auto)parkeren in de centra van dorpen. Dorpsvisies zijn een belangrijk instrument en nemen we mee in de afwegingen. We gaan het betaald parkeren moderniseren en meer fietsparkeerplaatsen creëren rond het centrumgebied van Barneveld.

Inhoud

Fiets Wij gaan de bereikbaarheid per fiets verbeteren, bijvoorbeeld bij de Churchillstraat en de fietsroute door Voorthuizen. Tevens zetten wij in op het fietsvriendelijk te maken van de centra van Barneveld, Voorthuizen en Kootwijkerbroek, ook als het gaat om fietsparkeren. Duurzame mobiliteit We stimuleren duurzaam vervoer door onder andere het (laten) plaatsen van circa 40 publieke laadpalen (80 laadpunten) voor elektrisch rijden. Tevens hebben we aandacht voor de behoefte aan voorzieningen van bestaande en nieuwe E-rijders en andere vormen van duurzaam vervoer. Samenwerking met de partners De ontwikkelingen op het gebied van mobiliteit vragen om een regionale en provinciale afstemming. We werken samen met de recreatieve partners in en rondom de Veluwe aan duurzame bereikbaarheid. In de Regio Foodvalley zetten we in op de ontwikkeling van Smart Mobility, een regionale verkeersdesk en zijn we regisseur van het lobbytraject voor de Noord-poort (tussen Barneveld en Voorthuizen) van de regio. Samenwerking met de partners en belanghebbenden Ons doel is samen met belanghebbenden de verkeersveiligheid -en daarmee de leefbaarheid en bereikbaarheid- vorm te geven. We doen dit zo veel mogelijk gebiedsen opgavegericht. Op basis van de uitkomsten van de participatietrajecten en de ontwikkelingen binnen mobiliteit, wordt jaarlijks het maatregelenpakket in het GVVP geactualiseerd.

Daarbij zijn wij duidelijk wat er op welk moment van inwoners en ander stakeholders wordt verwacht als het gaat om participatie

Activiteiten worden gedekt uit bestaand budget, tenzij de raming van de kosten hoger is dan € 70.000 euro. In dat geval wordt een apart voorstel gedaan. Wanneer Financiën verkeersmaatregelen onderdeel zijn van grotere (onderhouds)projecten wordt integraal budget aangevraagd, als onderdeel van het meerjareninvesteringsplan. Planning Activiteiten worden tijdens het gehele jaar gerealiseerd. Het volgend zijn op onderhoudsprogramma’s, ook die van externe partijen, kunnen de Risico’s planning beïnvloeden.

Speerpunt Externe bereikbaarheid

28

Doel (lange termijn)

De bereikbaarheid en verkeersveiligheid van de gemeente Barneveld (en regio) waarborgen door middel van een robuust en veilig wegen- en OV-netwerk met toekomstwaarde en voldoende restcapaciteit voor nu en in de toekomst. Externe bereikbaarheid Een aantal van deze strategische opgaven voor weg en spoor worden onder de noemer ‘Corridor A1’ samengevat, zoals gezamenlijke lobby voor een spoedige reconstructie van het knooppunt A1/A30, de verbreding van de A1, en het verbeteren van de OV-spoorverbinding met Apeldoorn door een treinstop op het hoofdspoor AmersfoortApeldoorn. Deze opgaven zijn noodzakelijk gezien de groei in inwoners (bijvoorbeeld arbeidsplaatsen) die de gemeente wil faciliteren. We willen de bestaande infrastructuur beter benutten en zo nodig verbeteren. De bereikbaarheid is gericht op alle doelgroepen en mobiliteitsvormen. We zetten ons in voor de realisatie van de rondwegen om Barneveld, de aanpak van het doorgaande vrachtverkeer in Garderen en aanpak van de verkeersveiligheid van de Wesselseweg.

Verkeersveiligheid Het verbeteren van de verkeersveiligheid is altijd uitgangspunt bij de (her)inrichting van wegen en pleinen. Een maatregel kan daarbij onder andere zijn ‘30 is het nieuwe 50’ binnen de woonwijken. Door data slim met elkaar te verbinden en met behulp van landelijke richtlijnen en voortschrijdende inzichten proberen we risico's ten aanzien van ongevallen en/of bereikbaarheid tijdig in beeld te brengen en daarop te anticiperen.

Inhoud

Klimaat Meer dan ooit zullen we met onze mobiliteit moeten bijdragen aan de doelen uit het Klimaatakkoord. Met slimme, gezonde en schone mobiliteit dragen we ook bij aan de kwaliteit van de directe woon- en leefomgeving. We gaan om die reden ontwikkelingen ten aanzien van vervoerswijzen samen met de inwoners en andere stakeholders uitwerken. Parkeren In 2023 hebben we aandacht voor het gebruik van het Transferium en in combinatie met het parkeerbeheer in de centra van Barneveld en Voorthuizen. Samenwerking met de bewoners Ons doel is samen met inwoners – meer vraaggericht en samen – de verkeersveiligheid vorm te geven. Beleid en maatregelen uit het verleden hebben tot wisselende successen geleid, maar vooral met de lokale kennis van bewoners kunnen we meer bereiken. Bewoners kunnen zelf met oplossingen komen die door onze vakexperts worden beoordeeld op haalbaarheid en effectiviteit, en hoe passend ze zijn binnen de toekomstvisie en de gemeentelijke ambities.

Maatregelenpakket en actueel GVVP aansluitend bij Omgevingsvisie De genoemde maatregelen maken onderdeel uit van het maatregelenpakket GVVP 2023. Door aan te sluiten bij de Groot Onderhoudsplannen voor wegen, water en riolering moet efficiëntie worden bereikt door gebruik te maken van ‘werk-met-werk’. Bij het uitvoeren van wegwerkzaamheden is de focus gericht op het zoveel als mogelijk voorkomen van ongemak voor inwoners en weggebruikers. Het maatregelenpakket GVVP wordt (separaat aan de begroting 2023) ter kennisname aangeboden aan de gemeenteraad. Er wordt op basis van de uitkomsten van het participatietraject in het kader van de Omgevingsvisie en de ontwikkelingen binnen mobiliteit, een actueel GVVP/omgevingsplan opgesteld. Activiteiten worden gedekt uit bestaand budget, tenzij de raming van de kosten hoger is dan € 70.000 euro. In dat geval wordt een apart voorstel gedaan. Wanneer Financiën verkeersmaatregelen onderdeel zijn van grotere (onderhouds)projecten wordt integraal budget aangevraagd, als onderdeel van het meerjareninvesteringsplan. Planning Activiteiten worden tijdens het gehele jaar gerealiseerd. Het volgend zijn op onderhoudsprogramma’s, ook die van externe partijen, kunnen de Risico’s planning beïnvloeden.

29

Wat gaat het kosten? Financiële tabel

2. Bedrijvigheid en bereikbaarheid Saldo van baten en lasten 2.1 Aantrekkelijk ondernemingsklimaat 211 Promotie economie

bedragen x € 1.000 Begroting 2023 Lasten Baten Saldo - 1.608 - 1.608

-

- 1.608 - 1.608

- 87 - 87 -

40 40 -

- 47 - 47 -

- 3.603 - 3.063 - 541

884 8 876

- 2.720 - 3.055 336

- 5.298

924

- 4.374

Mutatie reserves 2.2 Uitbreidings- en vestigingsmogelijkheden 222 Grondexploitatie bedrijventerreinen

-

-

-

Mutatie reserves

-

-

-

- 5.298

924

- 4.374

2.2 Uitbreidings- en vestigingsmogelijkheden 221 Economisch structuurbeleid 222 Grondexploitatie bedrijventerreinen 2.3 Bereikbaarheid 231 Verkeer 232 Parkeren Saldo van baten en lasten

Totaal

Lasten en baten per beleidsproduct

3. Woon- en Leefomgeving

Inleiding Inleiding Barneveld is een dynamische gemeente met een groot groeipotentieel. Dit brengt een forse opgave in het fysieke domein met zich mee welke hoofdzakelijk zichtbaar worden in dit programmaonderdeel. Dan gaat het vooral om de leefomgeving. De opgaven richten zich niet alleen op de korte termijn maar kennen een doorkijk naar de verdere toekomst en een integratie naar andere opgaven. Dan denken we aan de sociale opgaven, waarin met name de leefbaarheid en het samenleven centraal staan. Ontwikkelingen Samenhangende benadering van de leefomgeving De Omgevingswet, die waarschijnlijk per 1 januari 2023 van kracht wordt, is het kader waarbinnen en waarmee de komende jaren gewerkt wordt. De omgevingsvisie is het instrument om tot integrale, samenhangende, keuzes te komen over hoe Barneveld omgaat met de fysieke opgaven. Het verder implementeren en het leren werken met en in de geest van deze wet zal veel inspanning vragen.

30

De groei van de gemeente Barneveld Barneveld is de afgelopen jaren flink gegroeid en deze groei zal onverminderd doorzetten. De groei van het aantal woningen (600 per jaar, waarvan 500 volgens het reguliere programma en 100 goedkope woningen per jaar) en de daarmee gepaard gaande groei van infrastructuur en voorzieningen moeten in goede banen worden geleid. Toekomstbestendigheid, leefbaarheid, mobiliteit en bereikbaarheid zijn belangrijke thema's. Leefbare dorpen en wijken De leefbaarheid van onze dorpen en wijken gaat verdere aandacht en accent krijgen in samenwerking met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Een gebiedsgerichte aanpak om te komen tot lokaal herkenbare en gedragen uitvoering die zich richt op instandhouding van voorzieningen op het gebied van infrastructuur, openbare ruimte, cultuur, onderwijs, groen en bomen en sport. In dorpsplannen zal dit alles zijn beslag moeten krijgen. Perspectief voor het landelijk gebied Het buitengebied kent grote opgaven. Naast stikstofreductie, transitie van de landbouw en verbeteren van de waterkwaliteit staan de leefbaarheid en de milieukwaliteit onder druk. Deze opgaven worden via het landelijke Programma Landelijk Gebied en via de gebiedsaanpak van de Regio Foodvalley opgepakt wat moet leiden tot een visie met langjarige doelen en bijpassend instrumentarium.

Klimaat en energietransitie Het doel is om te werken aan een duurzame gemeente Barneveld; een gezonde leefomgeving voor mens, natuur en dier. De biodiversiteit staat namelijk onder druk, de luchtkwaliteit is voor mens en dier onvoldoende en broeikasgassen zorgen voor opwarming van onze omgeving. Diezelfde omgeving moet mee kunnen bewegen en anticiperen op klimaatverandering. Energietransitie, duurzame mobiliteit, klimaatadaptatie, biodiversiteit, een overgang naar een circulaire economie en een duurzaam voedselsysteem zijn de lijnen waarlangs invulling wordt gegeven om een duurzame gemeente Barneveld te bereiken.

Wat willen we bereiken? Wij willen de groei van de gemeente met behulp van een samenhangende visie op een goede manier verdelen over de verschillende kernen. Op deze manier blijven de kernen vitaal en karakteristiek. Het woningaanbod is betaalbaar, divers en is evenwichtig verspreid. Ontwikkeling van voorzieningen en infrastructuur houden gelijke tred met de groei van de kernen. Voor het landelijk gebied willen wij de leefbaarheid en agrarische ondernemingsmogelijkheden versterken. Geen nieuwe megastallen, geen gedwongen uitkoop en zuinig omgaan met agrarische grond, maar ook een robuuster en lokaal kenmerkend landschap. We streven naar een gezonde leefomgeving voor mens, natuur en dier.

Wat gaan we daarvoor doen? 3.1 Woningen (kwantitatief en kwalitatief) 311 Volkshuisvesting Speerpunt Visie op en groei van Barneveld

31

1. De Woonvisie biedt een integrerend kader van beleidsdoelen van de gemeente op het terrein van wonen voor de periode 2021-2025, met een doorkijk naar 2040. Het is een uitwerking van de hoofdlijnennotitie (en van de nog vast te stellen Omgevingsvisie) op het thema Wonen. 2. Vanuit de Woonvisie voldoen aan de woningbouwopgave: gemiddeld 600 woningen per jaar (waarvan 500 volgens het reguliere programma Doel (lange (duur/middelduur/goedkope) en 100 goedkope) in 2023 t/m 2026. termijn) 3. De groei van Barneveld en de regio qua wonen en werken in goede banen leiden. Daarbij de bereikbaarheid, de leefbaarheid en de groene kwaliteiten behouden en versterken. 4. Invoering Omgevingswet op basis van de vastgestelde uitgangspunten van het Koersdocument: optimale dienstverlening, invoering van de nieuwe instrument zoals Omgevingsvisie, Omgevingsprogramma en Omgevingsplan. 1. De Woonvisie Deze kent een uitvoeringsprogramma. Dat geeft de agenda/prioriteiten en is in lijn met de Nationale Woon- en Bouwagenda voor de komende jaren, in kwantitatieve en kwalitatieve zin. Daarnaast is in het Coalitieakkoord voor de komende vier jaar een toevoeging opgenomen van 400 betaalbare woningen genoemd.

Voor 2023 betekent dit o.a.: het realiseren van gemiddeld 600 nieuwbouwwoningen waarvan 500 volgens het reguliere programma en 100 goedkope woningen; het opstellen van een actuele visie 'wonen, zorg en welzijn' uitgewerkt in 'Thuis voor iedereen' waarin aandacht is voor de huisvesting van een groot aantal aandachtsgroepen, waaronder statushouders, arbeidsmigranten en spoedzoekers en uitstroom beschermd wonen. actualisering van de Huisvestingsverordening 2019-2023 (regionaal afgestemd). het toepassen van de regels uit de doelgroepenverordening, zelfbewoningsplicht en anti-speculatie; het bewaken van de continuïteit van de woningbouwontwikkelingen in alle 9 kernen en afstemming met de kernen hierover; het continueren van de Startersregeling; vertaling van doelen in de prestatieafspraken met Woningstichting Barneveld (beschikbaarheid, betaalbaarheid, leefbaarheid en duurzaamheid). het monitoren van de woningmarkt (vraag en aanbod), door middel van rapportages Faseren en doseren woningbouw Barneveld. het realiseren van een AZC binnen de gemeente Barneveld. 2. Woningbouwopgave Gezien de ambities van het college en raad, zoals ook verwoord in het Coalitieakkoord en de Hoofdlijnennotitie, treffen we voorbereidingen en/of geven we concreet uitvoering aan: - eerder vastgestelde woningbouwlocaties, - dan wel kleinere woningbouwinitiatieven, - inbreidings- en functieveranderingslocaties.

3. Passende ontwikkeling gemeente Barneveld

Inhoud

- Gemeente Barneveld onderdeel grootschalig woningbouwgebied De regio Foodvalley is aangewezen als Grootschalig woningbouwgebied door het Rijk. In 2022 zijn op Rijksniveau afspraken gemaakt aan de hand van een ingediende regionale businesscase. Voor Barneveld is de woningbouwlocatie Barneveld Noord ingebracht. De afspraken worden in 2023 verder uitgewerkt. - Foodvalley; Novex gebied en de ruimtelijke puzzel Daar komt bij dat de regio Foodvalley door de minister inmiddels is aangewezen als zogeheten Novex-gebied. In dit gebied wil het Rijk de verstedelijkingsopgaaf combineren met de opgaaf voor het landelijk gebied. Deze opgaven zijn voor het Rijk van nationale betekenis. Het Rijk gaat hierin een samenwerking met provincie en 32

gemeenten om ontwikkelperspectieven, uitvoeringsafspraken en investeringsbesluiten tot stand te brengen. In 2023 moet dit zijn beslag krijgen. De provincie krijgt de opdracht om arrangementen af te sluiten via de zogeheten ruimtelijke puzzel. Ook dit vindt plaats in 2023. Een goede afstemming tussen de verstedelijkingsopgaaf en de opgaaf voor landelijk gebied is nodig. De grootschalige woningbouwopgave en Novex-aanwijzing komen niet onverwacht, maar sluiten aan bij de eerder afgesproken verstedelijkingsstrategie Foodvalley en het ontwikkelbeeld Amersfoort. Die gaan in 2023 een volgende fase in:

- Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley In 2021 zijn het Verstedelijkingsconcept Arnhem Nijmegen en Foodvalley vastgesteld. In 2022 is de onderzoeksagenda voor de Gebiedsuitwerkingen vastgesteld. In 2023 wordt dat nader geconcretiseerd en worden verdere afspraken gemaakt. - Ontwikkelbeeld Amersfoort In 2021 is het Ontwikkelbeeld Amersfoort vastgesteld. In 2022 is gestart met uitwerking in strategieën voor het buitengebied, wonenwerken en bereikbaarheid-mobiliteit.

Financiën

Planning

4. Omgevingswet 2023 is waarschijnlijk het eerste jaar dat we echt werken binnen het nieuwe stelsel van de Omgevingswet. Daarmee begint een overgangsperiode die tot en met 2029 voortduurt. In die periode leren we steeds beter werken met het nieuwe stelsel en richten we de instrumenten van de Omgevingswet in. Komend jaar moeten we beslissingen nemen over het fundament daarvan; hoe richten we die instrumenten in: wat komt er in de omgevingsvisie, wat in omgevingsprogramma's, wat in het omgevingsplan en hoe verhoudt zich dat tot de bestaande beleidsdocumenten. welke afspraken maken raad en college met elkaar over de onderlinge samenwerking. ook zullen werken we aan de inrichting van de digitale systemen 1. Voor actualisatie van de huisvestingsverordening is incidenteel extra budget opgenomen van € 15.000. (beleidstoevoeging) De overige activiteiten worden gedekt binnen bestaand budget. 2. Dekking van de activiteiten voor woningbouw vindt plaats binnen de verschillende exploitaties van de verschillende projecten. Voor Bloemendal is subsidie aangevraagd. 3. De kosten van het traject voor de passende ontwikkeling van de gemeente Barneveld worden gedragen door alle deelnemende partners via de regio. Zoveel mogelijk is dit binnen bestaande budgetten. Waar nodig zal er sprake zijn van benodigde aanvullende kredietaanvragen.

Binnen de regio wordt gewerkt aan versterking van de ambtelijke capaciteit om ook vorm en inhoud te kunnen geven aan te maken afspraken en de uitvoering daarvan. 4. Voor de invoering van de Omgevingswet is aanvullend budget nodig, naast het resterende implementatiebudget. De instrumenten moeten worden ingericht, er is opleiding nodig, op het gebied van competenties en vaardigheden. Een voorbeeld daarvan is het leren werken met het nieuwe participatiebeleid. Het gaat hierbij om aanvullend € 300.000 in 2023 en 2024 en € 100.000 in 2025 en 2026. (beleidstoevoeging) overeenkomstig uitvoeringsplannen

33

Risico’s

Ontwikkeling oorlog Oekraïne en ontwikkeling migratiestromen Ontwikkeling bouwprijzen en personeel. Invloed van sterk gestegen kosten en vertraagde procedures op grondexploitaties. Economische ontwikkeling (bijvoorbeeld inflatie). Capaciteit om beoogde 600 woningen jaarlijks planologisch en in voorbereiding tijdig tot ontwikkeling mogelijk te maken. Externe ontwikkelcapaciteit (schaarste aan personeel, bouwmaterieel). Zaken als flora- en faunawetgeving, stikstof e.d. vertragend werken.

3.2 Aantrekkelijke leefomgeving 326 Milieu & ruimtelijke ordening Speerpunt Klimaat en energietransitie

Doel (lange termijn)

Inhoud

1. CO2- en energieneutraliteit in 2050 2. Barneveld is in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust ingericht. 3. Het verhogen van de biodiversiteit zodat er een aantrekkelijke en gezonde en groene leefomgeving blijft bestaan voor mens, flora en fauna. 1. CO2- en energieneutraliteit in 2050 isolatie- en bespaar aanpak stimuleren van lokale opwek (bijvoorbeeld via de zonneladder, de structuurvisie windenergie, het energieWEB, lokale energiecoöperaties en haalbaarheidsonderzoek energiehub Harselaar); uitvoeren haalbaarheidsonderzoeken naar warmtenetten en energiebronnen (warmtevisie 2021); het verduurzamen van de eigen organisatie (CO2 prestatieladder/CE) Uitvoering van de Regionale Energiestrategie Foodvalley. Inzichten verkrijgen in diverse mogelijke duurzaamheidsoplossingen zoals geothermie en mono-mestvergisting via onderzoek. Komen tot een integrale en breedgedragen aanpak Circulaire Economie (CE). 2. Klimaatbestendig en waterrobuust Het opstellen van een Klimaatadaptatieplan. Klimaatadaptatie is een uitgangspunt bij de ontwikkeling van woongebieden en bedrijventerreinen en bij projecten Uitvoering geven aan de projecten van gemeentelijk rioleringsplan (GRP), die voortvloeien uit de Systeemoverzichten Stedelijk Water (SSW), die voor alle kernen is of wordt opgesteld. Bijdragen aan de uitvoering van het Regionaal Adaptatieplan (RAP). 3.

Biodiversiteit Voortzetten van inzet op vergroting biodiversiteitsplan. Deze wordt opgenomen in een nieuwe te ontwikkelen landschapsplan. Daarbij accent op het herstel van landschapelementen (landschapsplan en bomenplan), beekherstel en ondersteuning bij de realisatie van de opgestelde dorpsplannen met betrekking tot biodiversiteit. Dit naast de lopende activiteiten zoals bijvoorbeeld het ondersteunen van de weidevogelgroep en de aanleg van geveltuintjes. Uitwerken van project vergroenen Barneveld - centrum

34

1. CO2 en Klimaatneutraal 2050 - een gedeelte van de benodigde middelen zijn structurele middelen (€ 175.000). Een gedeelte is vastgelegd voor de jaren 2022- 2023 (€ 100.000). Deze middelen zijn onderdeel van de bestaande begroting van het programma duurzaamheid. - voor het programma Duurzaamheid is incidenteel extra budget opgenomen in 2023 -2025 (€ 200.000) en incidenteel € 70.000 in 2026 voor een programma leider en uitvoeringsbudget. (beleidstoevoeging) 2. Klimaatadaptie - in het GRP 2021-2026 zijn gelden opgenomen voor bovenvermelde plannen. - daarnaast is er een DPRA-subsidie voor uitvoering van de projecten Churchillstraat en Zwartebroek. - een subsidie wordt aangevraagd bij de provincie Gelderland in kader van Financiën hittemaatregelen, groene schoolpleinen en bomenplan Barneveld-Centrum. 3. Biodiversiteit De provincie Gelderland bood de mogelijkheid om subsidie aan te vragen voor het aanplanten van bomen om hittestress tegen te gaan. De subsidie vereist een eigen bijdrage van 50%. De subsidieaanvraag is inmiddels goedgekeurd. De provincie draagt € 100.000,- bij om uitvoer te geven aan de maatregelen zoals genoemd in het voorstel. Dit betekent dat er vanuit de gemeente Barneveld eveneens een bijdrage van € 100.000,- wordt verwacht. Deze investering valt binnen het MIP, en is onderdeel van het cluster Onderwijs, sport, biodiversiteit, vergroening en overig.

Voor het opstellen van het Bomenbeleidsplan is een projectleider nodig, deze is opgenomen in de beleidstoevoegingen (2x € 92.000 incidenteel). 1. Maart 2023: CO2 reductieplan 2. Begin 2023 wordt gestart met het opstellen van het Klimaatadaptatieplan. Planning 3. Voor het biodiversiteitsplan wordt per kalenderjaar een uitvoeringsprogramma opgesteld en uitgevoerd. 1. CO2 en Klimaatneutraal 2050 - onvoldoende duidelijk hoeveel budget het Rijk beschikbaar stelt voor de uitvoering van de energietransitie. - onvoldoende integrale afweging m.b.t. koppelkansen en prioritering bij projecten. - grillige verloop van de energie- en materiaalprijzen en de inflatie. - onvoldoende netwerkcapaciteit voor de ambities, dit vraagt om een nieuwe strategie. 2. Klimaatadaptie - onvoldoende medewerking van externe partijen om de voorgestelde activiteiten uit te voeren

Speerpunt Toekomst van het buitengebied

Doel (lange termijn)

Een sociaal-economisch vitaal en duurzaam landelijk gebied, met een gezonde, circulaire voedselproductie in aantrekkelijke leefomgeving.

35

1. Opstellen Regionaal Perspectief Landelijk Gebied regio Foodvalley Het landelijk gebied in Foodvalley staat voor grote onontkoombare opgaven op het gebied van: - uitstoot van stikstof en fijnstof; - waterkwaliteit, waterbergend vermogen en biodiversiteit; - het bieden van duurzame voedselproductie; - realiseren van meer woningen met bijbehorende voorzieningen - energietransitie. Een aanzienlijk opgave op het gebied van ruimtelijke ordening. Daarom maken we als regio Foodvalley samen een Regionaal Perspectief voor het Landelijk Gebied (RPLG), maatwerk om de landelijke en provinciale opgaven en doelen te vertalen naar de gemeenten in regio Foodvalley. 2. Programma Landelijk Gebied Barneveld Dat perspectief, gecombineerd met onze Barneveldse specifieke ambities, vraagt van ons dat wij ons bezinnen op wat dit betekent voor Barneveld. Met het Perpsectief als vertrekpunt ontwikkelen wij daarom een specifiek programma voor het landelijk gebied Barneveld.

Inhoud

3. Actualisatie van het regionale en gemeentelijke functieveranderingsbeleid Daarvoor is het ook nodig ons eigen functieveranderingsbeleid te actualiseren. Dat doen wij synchroon met de regionale actualisatie van dat beleid. In 2021 is het regionale functieveranderingsbeleid al geevalueerd. Het nieuw te voeren functieveranderingsbeleid regionaal en gemeentelijk moeten passen in het hierboven genoemde Regionale Perpsectief Landelijk Gebied. We kijken bij de actualisatie ook naar specifiek nieuw beleid voor (beëindiging van) niet-agrarische bedrijven. 4. Begeleiden en starten Gebiedsprocessen Uit het Regionale Perspectief Landelijk Gebied volgens integrale doelen en activiteiten. Die worden per gebied samen met alle eigenaars en gebruikers uitgewerkt. In deze gebiedsprocessen heeft de gemeente als bevoegd gezag een belangrijke rol te vervullen. Hiervoor gaat een gebiedsregisseur aan de slag (beleidstoevoeging). Het gaat hierbij in ieder geval om de lopende gebiedsprocessen Veenhuizerveld. en Agrarische Enclave (Garderen-Elspeet-Uddel-Speuld (GEUS)). Daarnaast ligt de voorbereiding van één of meer gebiedsprocessen in de zone/ de overgangszone met (langs) de Veluwe ten zuiden van de A1 voor de hand en in het stroomgebied van de Barneveldse beek. 5.

Schone Lucht Akkoord / pilot Landbouw - De gemeente Barneveld heeft samen met de regio Foodvalley-gemeenten het landelijke Schone Lucht Akkoord ondertekend. Het beperken van de emissies van fijnstof uit de landbouw is een belangrijk onderdeel. - De pluimveesector (landelijk) heeft een eigen plan gemaakt om de uitstoot van fijnstof te beperken. Dat plan is ingediend bij het Rijk. - Met behulp van Rijksgeld doen we een pilot in de landbouw ten behoeve van het opstellen van bedrijfsplannen voor emissiereductie. Dit alles met het om deze uit te rollen naar alle pluimveebedrijven. 6. Actualisatie van het Geurbeleid Het Geurbeleid dateert uit 2008 en moet aangepast worden aan de actuele inzichten.

36

1. Regionaal Perspectief Landelijk Gebied: bestaand regionaal budget wordt benut. Voor 2023 is er een reguliere en extra gemeentelijke bijdrage van respectievelijk € 43.000, gedekt uit bestaand budget "Landbouwtransitie en Vitaal Platteland" en € 71.000, gedekt uit budget voor de Regiodeal Foodvalley. 2. Lokaal programma Buitengebied: ook dit wordt gedekt uit bestaande budgetten "Landbouwtransitie en Vitaal platteland" en "regiodeal Foodvalley". 3. Gebiedsprocessen: Veenhuizerveld wordt gedekt uit bestaande regiobudgetten. Agrarische Enclave: geen budget benodigd vanuit Barneveld. Een gebiedsregisseur is op grond van een door de raad aangenomen motie opgenomen in de programmabegroting. (beleidstoevoeging) Financiën Nieuwe gebiedsprocessen: er is bestaande ambtelijke capaciteit. Mogelijk ontvangen we ook middelen vanuit rijks- en provinciale budgetten. 4. Functieveranderingsbeleid: De regionale actualisatie wordt gedekt uit bestaand regiobudget. Voor de lokale aanvulling/ actualisatie is incidenteel aanvullende budget opgenomen van € 25.000. (beleidstoevoeging) 5. Schone Lucht akkoord: Dit wordt gedekt uit de bestaande incidentele begrotingspost "Manifest Gezonde Leefomgeving Veehouderij" en budget uit eerdere bijdragen aan het Regiobudget Luchtkwaliteit. 6. Geurbeleid: wordt gedekt uit bestaande budgetten.

Incidenteel kunnen projecten die onder dit speerpunt vallen worden bekostigd uit het Ontwikkelingsfonds Platteland. 1, Regionaal Perspectief Landelijk Gebied: vaststelling najaar 2023. 2. Doorvertaling naar Barnevelds Programma: najaar 2023. 3. Gebiedsprocessen: opstellen/vaststellen gebiedsplannen Veenhuizerveld en Agrarische enclave 4e kwartaal 2023. Opstarten andere gebiedsprocessen: nog geen planning. Planning 4. Vrijkomende Agrarische bebouwing/functieveranderingbeleid: regionale actualisatie vaststellen zomer 2023. Gemeentelijke aanvulling eveneens zomer 2023 5. Schone Lucht Akkoord: Pilot Fijnstof Emissie Plan op bedrijfsniveau tot 3e kwartaal 2023 6. Geurbeleid actualiseren: loopt ongeveer gelijk op met Omgevingsvisie, vaststelling najaar 2023. -Complexiteit van het programma Landelijk Gebied en de relatie met andere programma's Risico’s -Veel is op dit moment nog niet uitgekristalliseerd. Onzekerheid met betrekking tot budget en ambtelijke capaciteit daarom nog

3.3 Adequate voorzieningen 336 Overige accommodaties Speerpunt Leefbare dorpen en Wijken

Doel (lange termijn)

1. Investeren in sociale cohesie door revitalisering van het voorzieningenniveau. 2. Investeren in sociale cohesie en bevorderen van beweging door bij te dragen aan eigentijdse, betaalbare en adequate sportvoorzieningen. 3. Investeren in voldoende en adequate huisvesting voor het primair, speciaal en voortgezet onderwijs. 4. Op peil houden van de kwaliteit van de wegen ten behoeve van veilig en comfortabel gebruik 5. Gebiedsgerichte en programmatische aanpak (verkeer, ruimte en economie) van het centrumgebied van de kern Voorthuizen. 6. Doelmatigere afvalinzameling: 7. Verkeersveilige, klimaatadaptieve en aantrekkelijke inrichting van de bestaande openbare ruimte 1. Investeren in voorzieningenniveau - Aanpassing en uitbreiding rouwcentrum De Plantage is gereed in 2023.

37

- Vervanging van twee openbare toiletten is gereed in 2023. 2. Eigentijdse, betaalbare en adequate sportvoorzieningen - Sportpark Norschoten - Uitbreiding velden sportpark Onderzoek naar mogelijke uitbreiding sportpark loopt. We zijn in overleg met de voetbalvereniging. Besluitvorming moet nog plaatsvinden. - Sportpark Overbeek - Plan bouw sporthal In het kader van het voorzien in de behoefte aan twee nieuwe schoolgebouwen voor de scholen ’t Anker en De Zaaier in Zwartebroek en Terschuur is het plan opgesteld om te komen tot de bouw van een sporthal. Scholen en verenigingen kunnen hiervan gebruik maken. Door gebruik te maken van het principe Right to Challenge en door voorliggende investerings- en exploitatieramingen slim te combineren is het mogelijk om binnen budget van gymzaal een sporthal te kunnen bouwen. Aan dit project is tevens een herschikking verbonden van voetbalveld 2, de korfbalvelden, parkeerplaats en speelvoorziening op sportpark Overbeek. - Sportvoorziening fietscross en mountainbike Hanzeweg Overeenkomstig raadsbesluit 2022. - Verplaatsing Oranjevereniging Voorthuizen, permanente uitbreiding sportpark Roelenengweg * De Oranjevereniging Voorthuizen (OVV) heeft de wens om aan de Oude Zeumerseweg haar activiteiten voort te zetten.

OVV wil hier niet alleen naar toe verhuizen maar ook op deze plek meer activiteiten faciliteren zoals voor skeelervereniging ’t Grieze Veen en de scouting. De gewenste locatie is echter, tegen een hoge prijs, verkocht aan een ontwikkelaar wat de situatie nu complex maakt. Naast het kunnen beschikken over de grond is ook het sluitend krijgen van de business case van de Oranjevereniging een uitdaging gelet op de boogde investering. Ook zal de gemeente investering moeten doen voor aankoop grond voor aanleg van de skeelerbaan voor het 't Grieze Veen. Met de OVV en ’t Grieze Veen zijn we in overleg over oplossingsrichtingen en het vervolg. * Vertrek van de Oranjevereniging vanaf de huidige locatie aan de Roelenengweg biedt voor voetbalvereniging VVOP de mogelijkheid voor permanente uitbreiding van training- en wedstrijdcapaciteit (door grondverwerving gemeente).

Inhoud

3. Huisvestingsactiviteiten onderwijs Visie en programmering huisvesting onderwijs - update Masterplan - aanpassing huisvestingsverordening onderwijs naar aanleiding van masterplan - opstellen programma huisvesting onderwijs 2024 Uitvoering Programma huisvesting onderwijs 2023: - Uitvoering overeenkomstig het door de raad in 2022 vastgestelde Programma onderwijshuisvesting voor 2023. 4. Kwaliteitsniveau van de gemeentelijke wegen Er is sprake van een onderhoudsachterstand. Belangrijkste reden voor het te lage kwaliteitsniveau is onder andere de hoge leeftijd van veel wegen (en andere verhardingen). Een weg gaat 40 tot 60 jaar mee. - Daardoor is het nodig te investeren in het vervangen van de wegen die in de jaren '50-'70 zijn aangelegd. Voor het vervangen van wegen is niet standaard budget gereserveerd. In het Beheerplan wegen 2023-2027 is aangeven hoe we ervoor gaan zorgen dat kwaliteitsniveau Basis wordt bereikt en wat hiervoor nodig is aan middelen. - Onderhoud openbare verlichting en civiele kunstwerken (o.a. bruggen) Openbare verlichting en civiele kunstwerken maken onderdeel uit van het speerpunt 38

wegen. Vanwege de onderhoudstoestand (door hoge leeftijd) is voor een aantal objecten vervanging noodzakelijk en uit oogpunt van veiligheid urgent. 5. Centrumgebied Voorthuizen Voor 2023 zijn de volgende vervolgactiviteiten voorzien: - Opstellen stedebouwkundig masterplan; - Experimenteren met de uitvoering van zogenaamd "laag-hangend-fruit" projecten. Te denken valt aan het afsluiten van de Hoofdstraat voor het faciliteren van evenementen en het treffen van een aantal maatregelen ten behoeve van het verbeteren van de verkeerskundige situatie; - Inrichten vervolg-participatietraject. 6. Doelmatiger afvalinzameling Onderzoek gedaan naar de combinatie service, kosten en inzamelresultaten. Daar komt een beeld uit naar voren of de 3 pijlers in balans zijn of niet, zo niet welke activiteiten we uit moeten voeren om de balans goed te krijgen. 7. Verkeersveilige, klimaatadaptieve en aantrekkelijke inrichting van de bestaande openbare ruimte - Er wordt een afwegingskader vastgesteld voor het prioriteren van de uit het beheerplan wegen, het GVVP, de Systeemoverzichten Stedelijk Water (SSW) en het groenstructuurplan voortkomende projecten. Deze worden samengevat en geprioriteerd in een MIP (MeerJaren Investeringsplan). - Daarnaast zal een start worden gemaakt met de projecten die de hoogste prioriteit toegekend krijgen.

Een van de projecten die uitgevoerd gaat worden, is de Churchillstraat in Barneveld. 1. Voorzieningen Voor de realisatie van vervangende huisvesting voor Bronveld en Hulp aan elkaar is in oktober 2022 een raadsvoorstel voorgelegd aan de raad (besluit is nog niet bekend ten tijde van het opstellen van deze begroting). Voor het rouwcentrum en de openbare toiletten is krediet beschikbaar gesteld via raadsbesluit. 2. Sportvoorzieningen Sportpark Norschoten, Sportpark Overbeek, Sportvoorziening fietscross en mountainbike Hanzeweg: binnen bestaand budget. Sportpark Roeleneng - voor de verplaatsing van OVV is nog geen budget opgenomen, in afwachting van onderzoek. 3. Onderwijshuisvesting Deels wordt dit opgepakt binnen bestaand budget. Een verzoek voor aanvullend budget wordt meegenomen in de afweging van het meerjareninvesteringsplan. 4. Onderhoud wegen,verlichting en kunstwerken Financiën De totale investeringsopgave binnen de openbare ruimte is aanzienlijk groter dan de hiervoor beschikbare middelen. In februari 2023 volgt een integrale afweging en een meerjarenperspectief voor het totaal aan opgaven binnen de openbare ruimte. Hierin wordt de vervangingsopgave voor wegen, openbare verlichting en civiele kunstwerken meegenomen. 5. Centrumgebied Voorthuizen Dekking vindt deels plaats binnen het gemeentelijk rioleringsplan.

Het resterende deel wordt meegenomen in de afweging van het meerjareninvesteringsplan. 6. Doelmatigere afvalinzameling Voor de uitvoering van het doelmatigheidsonderzoek is een aanvullend bedrag van € 25.000 (incidenteel) opgenomen. Dekking vindt plaats vanuit de afvalstoffenheffing. 7. Aantrekkelijkere openbare ruimte Een verzoek voor aanvullend budget wordt meegenomen in de afweging van het meerjareninvesteringsplan.

39

Planning

Risico’s

1. Voorzieningen Realisatie vervangende huisvesting voor ontmoetingscentrum Bronveld en voor Hulp aan Elkaar geheel 2023. Aanpassing en uitbreiding rouwcentrum De Plantage is gereed 1e kwartaal 2023.Vervanging van twee openbare toiletten is gereed 1e kwartaal 2023. 2. Sportvoorzieningen Over mogelijke uitbreiding sportpark Norschoten moet nog besloten worden. We zijn in overleg met de vereniging. Mogelijke bouw sporthal en gedeeltelijke herinrichting sportpark Overbeek in 2024. Uitkomsten onderzoek begin 2023. Realisatie fietscrossbaan en mountainbikeparcours vanaf Q4 2023 (na onherroepelijk worden bestemmingsplan).Verplaatsing Oranjevereniging Voorthuizen (nog niet bekend, in onderzoek). 3. Onderwijshuisvesting: -Januari 2023, programma voorzieningen huisvesting onderwijs 2023 ter kennisname naar de raad - Voorjaar 2023 update masterplan - Herfst 2023 aanpassen verordening en opstellen programma 2024 - December 2023 vaststellen programma huisvesting onderwijs 2024 - Hele jaar uitvoering programma Onderwijshuisvesting 2023 4. Onderhoud Wegen, verlichting en kunstwerken De uitvoering van het beheerplan wegen vindt plaats in de periode 2023 t/m 2027 5.

Centrumgebied Voorthuizen Voor de uitvoering van alle opgaven in Voorthuizen is een integraal meerjareninvesteringsperspectief opgesteld waarin ook de opgaven voor het centrum zijn opgenomen.Voor de uitvoering van de centrumvisie wordt een gefaseerde aanpak opgesteld. 6. Doelmatigere afvalinzameling Start onderzoek in januari 2023, uitkomsten van het onderzoek met advies in herfst 2023 voor besluitvorming naar raad. 7. Aantrekkelijkere openbare ruimte Eerste kwartaal 2023 een afwegingskader vastgesteld en de voorbereiding van projecten met de hoogste prioriteit opgestart. 1. Voorzieningen: niet specifiek 2. Sportvoorzieningen: Over de mogelijke uitbreiding sportpark Norschoten moet nog besloten worden. We zijn in overleg met de vereniging. Verplaatsing Oranjevereniging nog geen dekking aanwezig. Een mogelijke locatie is geen gemeentelijk eigendom. Planning kan vertraging oplopen i.v.m. personele capaciteit fysiek domein. 3. Onderwijshuisvesting: ontwikkelingen in de bouwsector kunnen kostenverhogend of vertragend werken. 4. Onderhoud wegen, verlichting en kunstwerken: onvoldoende middelen binnen begroting voor vervangingsopgave, aansluiting en afstemming met overige projecten in Voorthuizen buiten het centrumgebied (o.a. wegenonderhoud) 5. Centrumgebied Voorthuizen: voor grootschalige opgaven is in de huidige begroting nog onvoldoende dekking aanwezig. 6.

Doelmatigere afvalinzameling: geen 7. Aantrekkelijkere openbare ruimte: geen

Wat gaat het kosten? Financiële tabel

3. Woon- en leefomgeving Saldo van baten en lasten 3.1 Woningen (kwantitatief en kwalitatief) 311 Volkshuisvesting 312 Grondexploitatie woningen

bedragen x € 1.000 Begroting 2023 Lasten

Baten

Saldo

- 419 - 419 -

-

- 419 - 419 -

40

3.2 Aantrekkelijke leefomgeving 321 Veiligheid 322 Groen 323 Begraven 324 Afvalinzameling en -verwerking 325 Riolering & water 326 Milieu & ruimtelijke ordening 327 Wegen 328 Reiniging en vuilbeheersing

- 37.541 - 5.849 - 3.538 - 1.022 - 5.616 - 4.218 - 9.993 - 6.384 - 921

18.375 152 15 1.104 7.437 5.558 4.075 36 -

- 19.166 - 5.698 - 3.523 82 1.820 1.339 - 5.918 - 6.348 - 921

3.3 Adequate voorzieningen 331 Publiekszaken 332 Huisvesting onderwijs 333 Bibliotheek 334 Kunst en cultuur 335 Sportaccomodaties 336 Overige accomodaties 337 Speelvoorzieningen

- 20.088 - 1.488 - 6.046 - 1.152 - 2.409 - 7.485 - 1.192 - 316

5.494 1.030 251 120 268 2.671 1.153 -

- 14.594 - 458 - 5.795 - 1.033 - 2.141 - 4.814 - 39 - 316

- 58.048

23.869

- 34.179

Mutatie reserves 3.1 Woningen (kwantitatief en kwalitatief) 312 Grondexploitatie woningen

-

-

-

Mutatie reserves

-

-

-

- 58.048

23.869

- 34.179

Saldo van baten en lasten

Totaal

Lasten en baten per beleidsproduct

4. Samenwerken, dienstverlenen en besturen

Inleiding Inleiding 41

Als organisatie staan we voor de uitdaging om mee te kunnen (blijven) bewegen met de maatschappelijke ontwikkelingen en de groei van onze gemeente. Het is een uitdaging die vraagt om het stellen van prioriteiten en een duidelijke visie op de toekomst. Ontwikkelingen Versterken realisatiekracht De dynamiek van snelle groei, nieuwe wet- en regelgeving en de maatschappelijke opgaven, maken dat de gemeente voor een schaalsprong staat. In het groeiplan hebben we een visie geformuleerd op hoe we gaan werken aan een toekomstbestendige organisatie van Barneveld. We beseffen dat het nodig is zodanig te investeren dat de organisatie de gevraagde omslag kan maken. We organiseren structureel wat noodzakelijk is om de gewenste ontwikkeling van de organisatie te realiseren. Daar waar er mogelijk kansen zijn om tot meer efficiëntie en doelmatigheid te komen, organiseren we incidenteel extra ondersteuning in de jaren 2023 en 2024. In 2024 zullen we evalueren wat er nodig is om die ontwikkeling op structurele basis te borgen. Daarbij streven we naar een organisatie die gelijke tred kan houden met de groei van Barneveld, vroegtijdig aanhaakt bij gebiedsontwikkelingen en gereed wordt gemaakt voor de nieuwe manier van werken en organiseren.

Naar gezamenlijk realiseren van een gebiedsagenda Initiatieven van inwoners en bedrijven vragen om een verandering in de taakopvatting van de overheid: van beheersing, sturing en controle op een door de overheid bepaalde agenda naar vaker meebewegen, samenwerken en faciliteren. Om deze samenwerking te versterken en te verdiepen werken we onder aansturing van onze gebiedsregisseurs aan het gezamenlijk realiseren van (gebieds)agenda's. In deze gebiedsagenda's is de gemeenschappelijke visie van inwoners en gemeente op de ontwikkeling van wijken en dorpen voor de korte termijn vastgelegd. Om een succesvolle doorontwikkeling van het gebiedsgericht werken mogelijk te maken, is het noodzakelijk om te blijven investeren in een gebiedsgerichte aanpak. Ook moet de werkwijze op een juiste manier geborgd zijn in de organisatieontwikkeling, zoals beschreven in het groeiplan. Zo kan ook maximaal rendement uit inwonersparticipatie worden gehaald. Verstevigen van positie als partner in de regio Het gebiedsgericht werken sluit ook aan bij de trend waarin de uitvoering van grote opgaven zoals woningbouw, landbouw en klimaat in samenhang en per regio worden aangepakt. Rijk en provincie maken hierover met de regio's nadere afspraken. Dit is ook een rode lijn in het regeerakkoord. Juist dan moet en wil de gemeente Barneveld daarbij aanwezig zijn.

We zoeken naar slimme coalities om zo de Barneveldse thema's voor onze inwoners zo goed mogelijk naar voren te brengen en te borgen. De opgave voor de gemeente Barneveld is om haar positie binnen de regio Foodvalley verder te verstevigen en tegelijk actief de afstemming en samenwerking te zoeken met regio Amersfoort en Veluwe. Dienstbaarheid, meedenken en transparant communiceren Het liefst willen inwoners in één keer via het (gemeentelijke) kanaal van hun eigen keuze geholpen worden door de gemeente op een eenvoudige en duidelijke manier. Men wil maar één keer het verhaal vertellen en bij complexe vragen een vaste contactpersoon hebben. Naast toegankelijke online dienstverlening en communicatie is het belangrijk om voldoende aandacht te blijven geven aan offline communicatie en dienstverlening. Het gaat niet alleen om mensen die niet online vaardig zijn, maar ook om een groep mensen die behoefte heeft aan persoonlijk contact vanwege de online overkill. Nieuwe digitale toepassingen bieden kansen maar roepen ook vragen op ten aanzien van gebruikersvriendelijkheid, transparantie, privacy, veiligheid, data, belang en macht van overheden, bedrijven en consumenten. Het regisseren van de communicatie wordt uitdagender door versnippering van het medialandschap. Ook het toepassen van begrijpelijke taal is een vereiste om een brede groep inwoners te kunnen bereiken.