AANGEPASTE VERSIE (11-11-2025) Ontwerp Programmabegroting 2026

17

Speerpunt Veilig en gezond opgroeien en samenleven

Doel

Meer veiligheid, gezondheid en welzijn voor jong en oud Passend onderwijs Jaarlijks zijn wij verplicht om overleg te voeren met schoolbesturen en kinderopvangorganisaties, waarbij we afspraken maken over het beleid rondom onderwijsachterstanden. We hebben met elkaar afgesproken dat we in schooljaar 26/27 concrete afspraken hebben gemaakt over de inschrijvings- en toelatingsprocedures van scholen. Dat betekent dat we in het komende jaar het gesprek starten om tot die concrete afspraken te komen. Ook hebben we afgesproken om met elkaar verder het gesprek te voeren over de thema’s integratie en segregatie. Vanuit de Leerplichtwet zorgen wij ervoor dat alle jongeren die leerplichtig of kwalificatieplichtig zijn, naar school kunnen gaan. Sommige jongeren gaan lange tijd niet naar school. Zij worden ook wel ‘thuiszitters’ genoemd. In 2026 gaan wij samen met scholen, samenwerkingsverbanden en andere organisaties samen deze problematiek verder in kaart brengen om tot oplossingsrichtingen te komen met elkaar, om daarmee ervoor te zorgen dat meer jongeren naar school gaan en dat er minder thuiszitters zijn. Een bijzonder groep zijn de jongeren zonder startkwalificatie. Vanaf 1 januari 2026 wordt de doelgroep van het Doorstroompunt uitgebreid van 23 naar 27 jaar. Ook krijgt het onderwijs een uitgebreidere nazorgplicht voor (kwetsbare) jongeren die schoolverlaten.

Preventief jeugdbeleid Centrum voor Jeugd en Gezin Het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) Barneveld vervult een belangrijke rol in het ondersteunen van kinderen, jongeren, ouders en professionals met vragen over opvoeden en opgroeien. In 2026 wordt verder ingezet op de coördinerende rol van het CJG. Kansrijke Start Met Kansrijke Start willen we ervoor zorgen dat (aanstaande) ouders in een kwetsbare situatie tijdig de juiste zorg en ondersteuning ontvangen, aansluitend op hun ondersteuningsbehoefte. Met een sluitende (preventieve) aanpak kan (complexe) problematiek op een later moment in het leven van een kind worden voorkomen. We gaan hierbij uit van 3 actielijnen. Actielijnen: 1. Voor de zwangerschap 2. Tijdens de zwangerschap 3. Na de geboorte. We werken aan een doorontwikkeling van het MDO Zwanger Zonder Zorgen. WISE In 2026 continueren we de Wise aanpak, gericht op het terugdringen van alcohol, roken en drugs en het verbeteren van de mentale gezondheid onder jongeren. Om de impact te vergroten, wordt in 2026 beken of we de doelgroep gaan verbreden. Daarnaast start de tweede cyclus van het programma. Tijdens een nieuwe dialoogsessie worden de resultaten van de eerste cyclus en de uitkomsten van de tweede Gezondheidsmonitor Jeugd gebruikt als basis om de speerpunten aan te scherpen en de nieuwe uitvoeringsrichting te bepalen.

Gelijke Kansen Alliantie De Gelijke Kansen Alliantie bevordert de samenwerking tussen jeugdhulp, onderwijs en ouders, met als doel het creëren van een stevige basis voor kansengelijkheid. In 2026 zetten we deze lijn voort in samenwerking met het wijkgericht werken in Rootselaar west en Oldenbarneveld zoals beschreven onder 'Leefbaarheid en verbinding in de wijk'. Publieke gezondheid en jeugdgezondheidszorg GGD De GGD maakt in samenwerking met gemeenten een regiovisie Publieke Gezondheid. Deze nieuwe visie wordt in 2026 verwacht. Daarnaast werkt de GGD in 2026 verder aan het op orde brengen van de basis van de jeugdgezondheidszorg.

Activiteiten

Integraal Zorgakkoord en Brede SPUK-Regeling In 2026 geven we uitvoering aan het plan van aanpak voor de Brede SPUK-Regeling voor 2026 en het Regioplan van het Integraal Zorgakkoord (IZA). Naar verwachting komt er als vervolg op de Brede SPUKregeling en het IZA het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Zo werken we aan een samenwerking tussen zorg en sociaal domein, met een centrale rol voor gemeenten in het bevorderen van gezondheid en het voorkomen van zorg. We maken afspraken over het inrichten van zogeheten basisfunctionaliteiten. Dit zijn voorzieningen en werkwijzen die in elke gemeente beschikbaar moeten zijn om inwoners goed te ondersteunen. Denk bijvoorbeeld aan verschillende ketenaanpakken, laagdrempelige ontmoetingsplekken en de samenwerking tussen professionals uit zorg en sociaal domein.

18

Geïndiceerde jeugdhulp De Landelijke Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 heeft als doel de jeugdhulp te verbeteren en financieel duurzaam te maken. De gemeente Barneveld heeft deze landelijke agenda vertaald naar het Lokale Plan Hervormingsagenda Jeugd 2025-2028. De acties uit dit plan worden in 2026 voortgezet. Het wetsvoorstel Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg beoogt de beschikbaarheid van passende jeugdhulp voor kinderen in kwetsbare posities structureel te verbeteren. Dit gebeurt onder andere door het versterken van de regionale samenwerking tussen gemeenten en het beter organiseren van de inkoop van (hoog)specialistische jeugdhulp. Het wetsvoorstel vormt daarmee een concrete uitwerking van onderdelen uit de landelijke Hervormingsagenda Jeugd. Een belangrijk element van de wet is de verplichting voor gemeenten om regionaal samen te werken bij de inkoop van jeugdhulp. Deze samenwerking wordt juridisch vastgelegd in een Gemeenschappelijke Regeling (GR). Voor onze regio betekent dit dat per 1 januari 2026 de GR Jeugdhulpregio JeugdFV van start gaat. Naast deze nieuwe juridische structuur blijft ook de bestaande vorm van regionale beleidsafstemming bestaan. In deze Intergemeentelijke Samenwerking (IGS) blijven gemeenten gezamenlijk beleid ontwikkelen en afstemmen. In 2026 wordt bovendien gewerkt aan een nieuwe regiovisie voor jeugdhulp.

De huidige Regiovisie Jeugdhulpregio FoodValley (2022–2025) loopt af. De nieuwe visie zal worden opgesteld in lijn met de uitgangspunten van de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg, zodat deze aansluit bij de veranderende wettelijke kaders en de ambities van de regio. Binnen de proeftuin Kind- en Gezinsbescherming werd gewerkt met een Regionaal Veiligheidsteam. Deze organisatorische samenwerking is vorig jaar gestopt. Voor de doorgang van de proeftuin werd een wetswijziging en kabinetsbesluit verwacht. Door de val van het kabinet is deze wijziging en de bijbehorende middelen er niet gekomen. Daardoor hebben de ketenpartners besloten zich terug te trekken uit de proeftuin. Ondanks deze ontwikkeling blijven we ons in 2026 inzetten voor het versterken van de veiligheidsketen en de ketenaanpak, waarbij ons lokale team, de jeugdbeschermingsorganisaties, Veilig Thuis en de Raad voor de Kinderbescherming betrokken blijven. Zorg en veiligheid en bemoeizorg De regiovisie “Samen de cirkel van geweld doorbreken 2025-2029" beschrijft acties voor de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. Deze acties worden in 2026 voortgezet. Dit betreft onder andere: Diverse activiteiten om huiselijk geweld bespreekbaar te maken en aan te pakken. Implementatie van de leidraad ‘Werken aan veiligheid’ Verbeteren en zichtbaar maken van de sociale kaart rondom huiselijk geweld.

Het Integraal Veiligheidsplan 2024-2027 en bijbehorende uitvoeringsplan 2026 beschrijven de acties ten aanzien van zorg en veiligheid (beschreven in programma 3). Voor de Gemeenschappelijke Regeling (GR) en de integrale samenwerking (IGS) is structureel 100.000 toegevoegd aan de begroting. De stijging komt doordat tijdelijke budgetten nu structureel worden opgenomen in de begroting van de GR. De regiovisie wordt bekostigd uit de huidige budgetten voor de aanpak huiselijk geweld. Een deel van Financiën dit budget bestaat uit Decentrale uitkering Vrouwenopvang (DUVO) die wordt beheerd door de gemeente Ede. Het andere deel is lokaal budget. Het is nog niet duidelijk welke financiële gevolgen het Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA) op gemeentelijk niveau zullen hebben. Toenemende druk op het sociaal domein door transformatie in de zorg. Binnen de zorg groeit het inzicht dat medische problemen vaak voortkomen uit onderliggende sociale vraagstukken, zoals armoede, eenzaamheid of huisvestingsproblematiek. Met het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) wordt ingezet op een noodzakelijke transformatie: van een medisch georiënteerde aanpak naar een bredere benadering waarin het sociaal domein een centrale rol speelt. Dit vergroot de druk op het sociaal domein. Het IZA en de Brede SPUK-Regeling hebben een looptijd tot en met 2026.

De voortzetting van de Risico's financiering van deze inzet via het nieuwe AZWA is vooralsnog onduidelijk. De beschikbare middelen in de toekomst kunnen consequenties hebben voor onze inzet. Gemeente Barneveld ligt op de grens van twee IZA-regio's (Eemland en Gelderse Vallei). Dit leidt mogelijk tot consequenties voor de inzet van capaciteit en middelen. We volgen daarvoor de ontwikkelingen op de voet. De inhoudelijke en financiële effecten van de plannen voor de Hervormingsagenda Jeugd hebben tijd nodig om zichtbaar te worden. Daarnaast is de haalbaarheid van de ombuiging deels onzeker. Beleidsproduct 123 Volksgezondheid en preventie en 132 gemeentelijk vangnet (jeugd)

1.3 Gemeentelijk vangnet

19

Speerpunt Samen oud worden

Doel

We willen ervoor zorgen dat inwoners, zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. Informele zorg en zelfredzaamheid Welzijn Barneveld geeft met subsidie van de gemeente uitvoering aan welzijnswerk voor mensen met een beperkte zelfredzaamheid. Er wordt onder meer ingezet op dagactiviteiten voor senioren, welzijn op recept, AutoMaatje, buurtbemiddeling en mantelzorg- ondersteuning en waardering. Ook ontvangen diverse buurthuizen subsidievoor het stimuleren van ontmoeting en participatie in de buurt. Met Welzijn Barneveld werken we aan de aanscherping van hun maatschappelijke opdracht in relatie tot de nieuwe Visie Sociaal Domein gemeente Barneveld. Daarbij werken we aan een sterkere sturing op doelen in plaats van op het niveau van activiteiten. Vangnetvoorzieningen Wmo Zorg en ondersteuning zijn volop in ontwikkeling. De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) beweegt hierin mee. We staan voor grote maatschappelijke uitdagingen, zoals vergrijzing, een toenemend aantal mensen met psychische kwetsbaarheden, een groeiende zorgvraag en een afnemend aanbod van zorgprofessionals en mantelzorgers. Tegelijkertijd willen we zorg en ondersteuning toegankelijk, betaalbaar en van goede kwaliteit houden. We blijven ons inzetten voor het versterken van zelf- en samenredzaamheid.

In samenwerking met onze partners richten we ons op het versterken van de eerstelijnszorg en het bevorderen van domeinoverstijgende samenwerking. Vanuit het project Eerstelijnszorg dragen we bij aan het opbouwen van hechte wijkverbanden. Hierin werken huisartsen, wijkverpleging, apothekers en professionals uit het sociaal domein nauw samen. Gezamenlijk organiseren zij zorg en ondersteuning die dichtbij en passend is voor de inwoner.

Activiteiten

Binnen Domeinoverstijgend Samenwerken versterken we de verbinding tussen zorg, ondersteuning en welzijn, met specifieke aandacht voor ouderen. We organiseren ondersteuning volgens het reablementgedachtegoed, waarbij eigen regie en zelfstandigheid van ouderen centraal staan. Zorg is daarbij niet altijd het enige of het beste antwoord. Soms ligt de oplossing in welzijn, ondersteuning of het zelf kunnen oppakken van zaken. Door breder te kijken dan alleen medische zorg, sluiten we beter aan bij wat ouderen écht nodig hebben om zo lang mogelijk zelfstandig en betekenisvol te leven. Door de samenwerking tussen het medisch en sociaal domein te versterken, maken we het voor inwoners eenvoudiger om de juiste hulp te vinden. We werken hierbij vanuit het gedachtegoed van positieve gezondheid, waarin veerkracht, eigen regie en aanpassingsvermogen centraal staan. Deze integrale werkwijze sluit beter aan bij de leefwereld van mensen en zorgt voor ondersteuning die aansluit bij hun behoeften en op het juiste moment beschikbaar is. Zo willen we zwaardere hulpvragen voorkomen of uitstellen en het sociaal welzijn van inwoners versterken. De groei van het aantal ouderen vraagt om meer zelfredzaamheid en een toekomstgerichte aanpak van wonen, zorg en ondersteuning. We willen inwoners bewust maken van hun mogelijkheden en zorgen voor voldoende geschikte woningen in de wijken.

Voor mensen die te maken krijgen met psychische kwetsbaarheid werken we aan het toegankelijk maken van herstelaanbod met inzet van ervaringsdeskundigen. We organiseren het aanbod in de eigen omgeving van inwoners. In 2026 begint een nieuwe contractperiode voor de hulpmiddelen en trapliften vanuit de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning). Ook start een nieuwe contractperiode voor de huishoudelijke ondersteuning. Tot slot werken we, in het kader van het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA), regionaal samen tussen het medisch en sociaal domein. Deze samenwerking is cruciaal om zorg en ondersteuning ook in de toekomst beschikbaar en houdbaar te houden, zowel lokaal als regionaal. Maatschappelijk werk In de Ombuigingen is besloten dat er een eigen bijdrage wordt ingevoerd voor sommige vormen van dienstverlening, waaronder maatschappelijk werk (ombuigingsmaatregel 66). De planning is dat dit vanaf 2027 wordt ingevoerd. In 2026 werken we aan de voorbereiding van deze maatregel.

20

Vangnetvoorzieningen Wmo Als gevolg van vergrijzing, een toenemend aantal mensen met psychische kwetsbaarheden, een groeiende zorgvraag, een afnemend aanbod van zorgprofessionals en mantelzorgers en het overheidsbeleid ‘langer thuis wonen’ stijgen de aanvragen en ook de complexiteit van de aanvragen. Bij de hulpmiddelen en woningaanpassingen is een stijging van de kostprijs grondstoffen en van hulpmiddelen zichtbaar. De verwachting is dat de kosten en de aanvragen toenemen. De inkomens en vermogensafhankelijk eigenbijdrage (Ivb) is door de tweede kamer controversieel verklaard en wordt daardoor tot nadere orde uitgesteld. Dit betekent dat de verwachtte afname van Financiën Wmo indicaties en met name huishoudelijke ondersteuning niet gaat plaats vinden. De nieuwe contractperiode voor huishoudelijke ondersteuning start januari 2026 en duurt 4 tot 5 jaar. Door stijgende lonen en hoge inflatie de afgelopen jaren zijn de tarieven hoger geworden. Er is een onafhankelijk kostprijsonderzoek uitgevoerd om deze tarieven vast te stellen. Daarom wordt het budget verhoogd naar 4,3 mln. Wegens hogere kosten wordt het budget voor vangnetzieningen Wmo verhoogd met 440.000. Ook in de nieuwe contracten voor hulpmiddelen en trapliften hebben de stijgende prijzen van grondstoffen en loonkosten invloed op de tarieven. Hierom is het budget bij de Kadernota 2026 met 25.000 verhoogd.

De groeiende vraag naar zorg en ondersteuning via de Wmo kan leiden tot een tekort aan zorgverleners, Risico's zowel professioneel als mantelzorgers. De afgelopen jaren zijn de hulpvragen complexer geworden, wat heeft geleid tot stijgende Wmo-kosten. Dit zal waarschijnlijk in 2026 doorgaan. Beleidsproduct 132 Voorzieningen inwoners met een beperking

Wat gaat het kosten? Financiële tabel bedragen x € 1.000 Begroting 2026 Lasten Baten

Saldo

- 11.390 - 5.525 - 1.727 - 4.139

2.871 2.666 5 200

- 8.520 - 2.859 - 1.722 - 3.939

1.2 Sociale en vitale samenleving 121 Sportstimulering 122 Sociaal-cultureel werk 123 Volksgezondheid en preventie

- 9.741 - 506 - 1.805 - 7.430

781 689 93

- 8.960 182 - 1.805 - 7.337

1.3 Gemeentelijk vangnet 131 Inkomensvoorziening 132 Voorzieningen inwoners met beperking

- 55.988 - 14.782 - 41.206

12.849 11.664 1.185

- 43.139 - 3.118 - 40.021

Saldo van baten en lasten

- 77.120

16.501

- 60.619

Totaal

- 77.120

16.501

- 60.619

1. Participatie en ondersteuning Saldo van baten en lasten 1.1 Zelfredzame inwoners 111 Lokaal onderwijsbeleid 112 Reïntegratie 113 Maatschappelijke zorg

21

2. Bedrijvigheid & Bereikbaarheid

Inleiding Voor Bedrijvigheid & Bereikbaarheid, staan de thema's Aantrekkelijk ondernemingsklimaat, Uitbreidings- en vestigingsmogelijkheden, en Bereikbaarheid centraal. Dit houdt in: 1. Aantrekkelijk ondernemersklimaat Actief beleid en projectmanagement en een toegankelijk ondernemersloket; Samen met het bedrijfsleven willen we de organisatiegraad van het bedrijfsleven verder vergroten; Inzet op samenwerking voor het versterken van de centrumgebieden; Verbeteren van het recreatie- en toerismecluster. 2. Uitbreidings- en vestigingsmogelijkheden We werken aan voldoende (nieuwe) vestigingsmogelijkheden en kwalitatieve hoogwaardige locaties; Het bieden van een uitnodigend vestigingsklimaat voor ondernemers en starters; Het creëren van een nuttig ecosysteem voor innovatieve makers; Faciliteren van de samenwerking tussen overheid en onderwijs voor een juiste aansluiting van opleidingen op de arbeidsmarkt (BTO, PEC, Barneveld Tomorrow). 3. Bereikbaarheid Bovenregionale en regionale bereikbaarheid Lokale bereikbaarheid Duurzame, slimme en veilige bereikbaarheid We werken aan deze opgaven en laten zien wat we willen bereiken, wat we daarvoor doen en wat dit mag kosten. Ontwikkelingen Er is een aantal ontwikkelingen die binnen deze thema's een belangrijke rol spelen in 2026. 1.

Aantrekkelijk ondernemersklimaat De contacten door ondernemers met de gemeente worden intensiever en de uitdagingen op een aantal onderwerpen worden groter. Een goede verstandshouding met ondernemers, een laagdrempelig ondernemersloket en goed functionerend beleid en projectmanagement is belangrijk voor een aantrekkelijk ondernemersklimaat. Netcongestie heeft nu en in de toekomst grote consequenties voor ondernemers in Barneveld. Denk hierbij aan beperkingen op het gebied van productie en werktijden. 2. Uitbreidings- en vestigingsmogelijkheden Door de beperkte capaciteit van het elektriciteitsnet wordt het lastiger om gepland bedrijventerreinen te ontwikkelen en uit te geven. De vraag naar nieuwe werklocaties neemt zowel lokaal als regionaal toe. Barneveld heeft meerdere bedrijventerreinen gepland en daarnaast ook de ruimte en mogelijkheden om (in de regio) steeds schaarser wordende terreinen voor zwaardere bedrijvigheid te kunnen ontwikkelen. Bedrijven kampen steeds meer met een gebrek aan goed opgeleid personeel. De huidige arbeidsmarkt is krap en leidt tot vraagstukken hoe goed in te spelen op deze krapte en een toekomstbestendig personeelsbeleid te voeren. 3. Bereikbaarheid Tijdens het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving (BOL) van juni 2025, hebben Rijk en regio het urgente belang van de realisatie van Project A1/A28 Knooppunt Hoevelaken onderschreven.

Ook hebben Rijk en regio geconcludeerd op basis van de eerste onderzoeksresultaten dat – bij een gefaseerde aanpak – de variant waarin de A1 wordt verbreed in combinatie met de volledige aanpak van de A1/A30, een relatief groot oplossend vermogen heeft tegen een relatief beperkt budget in vergelijking met het oorspronkelijke project voor heel project Hoevelaken. Rijk en regio hebben afgesproken om in het Bestuurlijk Overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (BO MIRT) van eind 2025 een plan van aanpak vast te stellen om de bovengenoemde variant nader uit te werken tot een (ontwerp)projectbesluit. Door de val van het kabinet en de grote stikstofopgave, is het nog onzeker of in het BO MIRT concrete afspraken kunnen worden gemaakt. Naar verwachting vraagt dit project ook in 2026 nog de nodige inspanningen op het gebied van lobby en advisering op proces en inhoud. De provincie Gelderland en het Rijk zijn het eens geworden over de wijze waarop de uitwerking gaat plaatsvinden van een alternatieve vormgeving van de A1-A30 ter vervanging van de huidige verbindingsboog Amersfoort-Ede. In 2026 werkt de provincie samen met de gemeente Barneveld en Rijkswaterstaat toe naar uitvoering in 2027/2028.

22

Wat willen we bereiken? De gemeente Barneveld is een ondernemende gemeente met een gezonde economische groei. Om deze groei op een gezonde en verantwoorde wijze te kunnen continueren is het van belang om als gemeente de bedrijvigheid te kunnen faciliteren door middel van ruimte, energie, mobiliteit maar ook op zaken als verbinding met het onderwijs. Voor de gemeente Barneveld betekent dit dat er inspanningen verricht zullen worden om ruimte voor bedrijvigheid te vinden in samenwerking met een goed georganiseerd bedrijfsleven. We willen bereiken: 1.1 Aantrekkelijk ondernemingsklimaat een goed georganiseerd bedrijfsleven met een actief parkmanagement en centrumorganisatie als goede samenwerkings- en gesprekspartners van de gemeente (zie Economische Visie Barneveld). een goed functionerend en uitgebreid beleid en projectmanagement voor ondernemers waarbij aandacht is voor de belangrijkste sectoren in de gemeente: maakindustrie, bouwsector, agrifoodsector, logistiek en groothandel, zakelijke dienstverlening, toerisme en recreatie, detailhandel en horeca alsmede onderwijs & human capital. levendige centrumgebieden met een sterke winkelstructuur waar mensen graag wonen, werken en recreëren. versterken van het recreatieve en toeristische aanbod als motor voor de lokale economie, met inzet op bezoekers- en bestemmingsmanagement.

1.2 Uitbreidings- en vestigingsmogelijkheden voldoende ruimte voor werklocaties en het transformeren en herstructureren van bestaande verouderde terreinen naar toekomstbestendige werklocaties. het creëren van ecosystemen en stimuleren van samenwerking tussen bedrijfsleven en onderwijs met als doel om de innovatie te bevorderen en het profiel van innovatie makers beter uit te nutten. 1.3 Bereikbaarheid een goede en veilige bereikbaarheid tussen de gemeente Barneveld en de omliggende regio’s en landsdelen. een goede en veilige bereikbaarheid binnen en tussen de afzonderlijke kernen in een toegankelijke openbare ruimte met aandacht voor gezond en schoon vervoer.

Wat gaan we daarvoor doen? Bij de uitwerking en concretisering vormen de beleidsprioriteiten, zoals die zijn beschreven in Kadernota 20262029 (onder programma 2), het inhoudelijke vertrekpunt. We geven daar invulling aan via de volgende speerpunten:

2.1 Aantrekkelijk ondernemingsklimaat Speerpunt Dorpspromotie (en evenementenstimulering)

Doel

We willen levendige centrumgebieden met voldoende mogelijkheden om te wonen, werken en recreëren. Hierbij ligt de focus op het versterken van de detailhandel- en horecastructuur en het terugdringen van leegstand in de grotere kernen. De nadruk ligt hierbij op de kwaliteit en niet op de kwantiteit van het winkelaanbod.

23

Activiteiten

Financiën

We hebben een Economische Visie 2030 en een Centrumvisie Barneveld en Centrumvisie Voorthuizen. In lijn met de Economische Visie 2030 wordt actief ingezet op de ontwikkeling van de centrumgebieden van Barneveld en Voorthuizen. Voor het centrum van Barneveld ligt de focus op het compacter maken van het kernwinkelgebied, het transformeren van winkelpanden buiten de kern naar woonfuncties en het vergroenen van aanlooproutes. Daarnaast wordt samenwerking tussen detailhandel, horeca en toerisme gestimuleerd om de levendigheid en het verblijfsklimaat te versterken. Voor Voorthuizen geldt de ambitie om het centrum eigentijds, karakteristiek en gastvrij te maken, met minder verkeersdruk op de Hoofdstraat en het versterken van het Bunckmanplein en Horecaplein als huiskamer van het dorp. Beide centrumvisies worden vertaald in concrete uitvoeringsmaatregelen waarbij centrumorganisaties, ondernemersverenigingen en gemeente nauw samenwerken aan een toekomstbestendige en aantrekkelijke centrumstructuur. Actieve inzet voor de centrumgebieden door in te zetten op een betere organisatiegraad (versterken van de winkeliersverenigingen en centrumorganisatie). Een goed functionerend centrumgebied vraagt om een sterke organisatiegraad van ondernemers en een professionele centrumorganisatie als samenwerkingspartner van de gemeente.

In lijn met de Economische Visie 2030 zet de gemeente daarom in op het versterken van de winkeliersverenigingen en het verder professionaliseren van de centrumorganisatie in Barneveld en Voorthuizen. Dit vormt de basis voor een duurzame publiek-private samenwerking bij de uitvoering van centrumplannen, evenementen, promotie en leegstandsaanpak. Het vergroten van de organisatiegraad is randvoorwaardelijk voor een vitaal ondernemersklimaat en wordt de komende jaren actief ondersteund via procesbegeleiding, subsidieinstrumenten en afstemming op het uitvoeringsprogramma van de Economische Visie. Het stimuleren en medefinancieren van evenementen die bijdragen aan het versterken van de aantrekkelijkheid, levendigheid en economische vitaliteit van o.a. de centra van de gemeente Barneveld. Door het financieel ondersteunen van publiek toegankelijke evenementen die plaatsvinden in de kernwinkelgebieden, wordt ingezet op het vergroten van bezoekersstromen, het stimuleren van bestedingen bij lokale ondernemers en het versterken van de samenwerking tussen ondernemers, culturele partijen en vrijwilligers. Daarmee wordt de profilering van de centra als bruisende verblijfsgebieden versterkt en de lokale economie en gemeenschapszin ondersteund.

Er wordt gewerkt aan uitvoering van de Economische visie met aandachtspunten voor centrumgebieden Er wordt gewerkt aan een vernieuwde subsidieregeling Evenementenfonds Barneveld (conform raadsvoorstel 3768 d.d. 23 oktober 2024). Deze regeling, in samenhang met het Maatschappelijk Cultuur- en Sportfonds, beoogt een transparant en toekomstbestendig subsidiebeleid voor maatschappelijke evenementen. Beleidstoevoeging structureel: € 30.000 euro voor het evenementenfonds. In de evaluatie van dit fonds kwam naar voren dat dit fonds de afgelopen jaren een belangrijke rol heeft gespeeld bij het ondersteunen van evenementen in de gemeente.

Risico's

Continuering evenementenfonds afhankelijk van een vernieuwde subsidieregeling die transparant, toekomstbestendig en passend bij het jaarlijkse subsidieplafond moet zijn. Verhogen organisatiegraad centrumgebieden (winkeliersverenigingen en centrumorganisatie) afhankelijk van bereidheid ondernemers.

Beleidsproduct 211 Promotie economie

Speerpunt Innovatiebevordering en human capital

Doel

Het creëren van ecosystemen en stimuleren van samenwerking tussen bedrijfsleven en onderwijs met als doel om de innovatie te bevorderen en het profiel van innovatie makers beter uit te nutten. Onderwijs en bedrijfsleven zijn onderling van elkaar afhankelijk om een juiste aansluiting van opleidingen op de gevraagde capaciteiten van het bedrijfsleven te realiseren. Het verder doorontwikkelen van BTO, PEC en Barneveld Tomorrow zijn belangrijke punten voor de gemeente.

24

Actieve samenwerking met BTO, PEC en Barneveld Tomorrow om hun werkzaamheden verder te ontwikkelen en uit te rollen. Samenwerking tussen en met ondernemers vergroten om kennis, ervaring en projecten uit te wisselen en op te pakken. Het realiseren van een publiek-private vestiging van een werkcentrum in Barneveld onder een publiek private aansturing, waar vraag en aanbod op de arbeidsmarkt samenkomen. Eén van de doelstellingen is om mensen die nu nog niet op de arbeidsmarkt zijn kansen te bieden om ook mee te doen en mensen die moeite hebben werk te vinden in contact te brengen met goede banen. De huidige krapte op de arbeidsmarkt biedt hier historisch gezien unieke kansen.

Activiteiten

Financiën

Er wordt gewerkt aan uitvoering van de Economische visie met aandachtspunten voor de samenwerkingsverbanden en ecosystemen.

Risico's

Beperkte ambtelijke capaciteit kan zorgen voor vertraging van het opstellen en uitvoeren van een uitvoeringsagenda voortkomend uit de Economische Visie.

Beleidsproduct 211 Promotie economie

Speerpunt Recreatie en toerisme

Doel

Versterken van het recreatieve en toeristische aanbod als motor voor de lokale economie. Evaluatie van de uitvoeringsagenda bij de Visie Recreatie en Toerisme 2030. Voortzetten van de regionale samenwerking op de Veluwe via het programma Vitale Vakantieparken en via lopende IPO-projecten in het buitengebied zoals de Gelderse Vallei. Versterken van het recreatief aanbod door ondernemers in de (verblijfs)recreatiesector te verbinden met ondernemers uit andere sectoren en kernen. Inzet op bezoekers- en bestemmingsmanagement, waaronder de spreiding van bezoekers in ruimte en tijd.

Activiteiten

Financiën Risico's

N.v.t. Voor regionale samenwerkingen zijn wij wat betreft de planning en voortgang afhankelijk van andere partijen.

Beleidsproduct 211 Promotie economie

2.2 Uitbreidings- en vestigingsmogelijkheden Speerpunt Bedrijventerreinen

Doel

Het uitbreiden en revitaliseren van bedrijventerreinen en verhogen van de organisatiegraad op bedrijventerreinen. Inzetten op realisatie bedrijventerreinen Kootwijkerbroek (uitbreiding) en Tolnegenweg-West. Daarnaast de ontwikkeling van bedrijventerreinen Thorbeckelaan-Noord, bedrijventerrein Voorthuizen en uitbreiding Harselaar zoals in de Omgevingsvisie 2040 zijn aangegeven concreet op te pakken. In samenwerking met het bedrijfsleven zoeken naar oplossingen voor vertragende factoren als netcongestie. Onderzoek naar draagvlak voor een instrument als reclamebelasting op bedrijventerreinen. Uitbreiden van het beleid en projectmanagement voor sectoren binnen de gemeente.

Activiteiten

Financiën

Op het onderwerp netcongestie wordt inzet op de netcapaciteit voor ondernemers/bedrijventerreinen mogelijk gemaakt met gelden uit CDOKE.

Risico's N.v.t. Beleidsproduct 222 Grondexploitatie bedrijventerrein

Speerpunt Werklocaties

Doel

Het realiseren van inspirerende werkplekken.

25

Activiteiten

Financiën

Risico's

In aansluiting op de Economische Visie 2030 wordt in 2026 onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden voor het realiseren van inspirerende werkplekken voor kenniswerkers, met name in de centra van Barneveld en Voorthuizen en nabij OV-knooppunten. Deze werkplekken, ook wel ‘creatieve hotspots’, sluiten aan bij de veranderende wensen van jongere generaties en dragen bij aan levendige, multifunctionele centra. Doel is om de aantrekkelijkheid van de gemeente voor startende ondernemers, zelfstandigen en kennisintensieve bedrijven te vergroten en zo het vestigingsklimaat verder te versterken. Er wordt gewerkt aan uitvoering van de Economische visie met aandachtspunten. Een deel hiervan zal uit het budget Promotie Economie kunnen. Afhankelijk van het op te stellen uitvoeringsprogramma kan budgetbijstelling mogelijk zijn gedurende 2026. Beperkte ambtelijke capaciteit kan zorgen voor vertraging van het opstellen en uitvoeren van een uitvoeringsagenda voortkomend uit de Economische Visie.

Beleidsproduct 211 Promotie economie

2.3 Een goede bereikbaarheid Speerpunt Interne bereikbaarheid

Doel

Activiteiten

Financiën Risico's

Een goede en veilige bereikbaarheid binnen en tussen de afzonderlijke kernen in een toegankelijke openbare ruimte met aandacht voor gezond, schoon en slim vervoer. Opstellen van een Omgevingsprogramma Bereikbaarheid. Nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen en de omgevingen van (nieuwe) scholen en maatschappelijk vastgoed toegankelijk, veilig en duurzaam inrichten. Bij wegenonderhoud van zowel gemeente als provincie waar mogelijk inzetten op het vergroten van de verkeersveiligheid (werk met werk), zoals de aanpak van de N800, de Molenweg eo, de Gerard Doustraat eo, de Vliegersvelderlaan – Dr. Albert Schweizerlaan – Oostlaan, Valkseweg en Plantagelaan. Het verbeteren van de verkeersveiligheid van de fiets- en voetgangersoversteken over de Burgemeester Kuntzelaan ter hoogte van de Schaepsmarkt en over de Gasthuisstraat ter hoogte van de Spoorstraat. Het verbeteren van de verkeersveiligheid door het aanbrengen van bermbeton langs diverse wegen zoals de Kerkendelweg, Hareemaatweg en Garderbroekerweg. Voortzetten van de werkgeversaanpak duurzame mobiliteit (inzet gecoördineerd vanuit de regio Foodvalley). Faciliteren van nieuwe laadpunten in de openbare ruimte. Binnen programma Duurzaamheid werken aan het behalen van de klimaatdoelstellingen. N.v.t. Stikstofopgave Netcongestie Capaciteit en middelen bij onszelf en partneroverheden

Beleidsproduct 231 Verkeer

26

Speerpunt Externe bereikbaarheid

Doel

Activiteiten

Financiën

Een goede en veilige bereikbaarheid tussen de gemeente Barneveld en de omliggende regio’s en landsdelen. Bijdrage leveren aan de uitwerking en voorbereiding van de kortetermijnaanpak van de A1-A30. Participeren in de overlegstructuren met betrekking tot de (gefaseerde) aanpak van projecten A1-A30 en Knooppunt Hoevelaken. Planvorming van de aanpak van de aansluiting A30 Barneveld-Zuid. Ontwerpfase van de aanpak van de snelwegaansluiting A30 Barneveld-Noord en de nabijgelegen turborotonde. Project oostelijke rondweg Barneveld: actualiseren van de informatie en definitieve tracékeuze (definitiefase) en een aanvang maken met de uitwerking voorkeursvariant en ruimtelijke procedure (ontwerpfase). Inzet binnen de regio’s Amersfoort en Foodvalley voor de belangen van de inwoners en werknemers binnen de gemeente Barneveld. Onderzoek naar noodzakelijke verbeteringen op het hoofdfietsnetwerk en autonetwerk gezien de verstedelijkingsopgave (netwerkanalyse). Inzet voor het behoud van kwalitatief en kwantitatief voldoende aanbod van openbaar vervoer. N.v.t.

Risico's

Stikstofopgave Netcongestie Capaciteit en middelen bij onszelf en partneroverheden

Beleidsproduct 231 Verkeer

Wat gaat het kosten? Financiële tabel bedragen x € 1.000 Begroting 2026 Lasten Baten

Saldo

- 1.516 - 1.516

-

- 1.516 - 1.516

- 109 - 109 -

60 60 -

- 48 - 48 -

- 4.125 - 3.645 - 479

1.219 22 1.196

- 2.906 - 3.623 717

Saldo van baten en lasten

- 5.749

1.279

- 4.470

Totaal

- 5.749

1.279

- 4.470

2. Bedrijvigheid en bereikbaarheid Saldo van baten en lasten 2.1 Aantrekkelijk ondernemingsklimaat 211 Promotie economie 2.2 Uitbreidings- en vestigingsmogelijkheden 221 Economisch structuurbeleid 222 Grondexploitatie bedrijventerreinen 2.3 Bereikbaarheid 231 Verkeer 232 Parkeren

27

3. Woon- en Leefomgeving

Inleiding Dit is de kern en de scope van Programma Woon- en Leefomgeving en bestaat uit de subprogramma’s Woningen (kwantitatief en kwalitatief), Aantrekkelijke leefomgeving en Adequate voorzieningen. We werken aan deze opgaven en we laten zien wat we willen bereiken, wat we daarvoor gaan doen en wat het mag kosten. Ontwikkelingen De groei van gemeente Barneveld We willen dat de gemeente groeit op een wijze die past bij het eigen karakter. Dit wordt vastgelegd in (beleids)kaders. Voorzieningen en infrastructuur moeten op een gelijke wijze meegroeien. Leefbare dorpen en wijken Wij willen voldoende en adequate huisvesting voor de scholen en een sterke sociale cohesie door passende voorzieningen. Perspectief voor het landelijk gebied In de gemeente Barneveld wordt gewerkt aan het Programma Waardevol Landelijk Gebied, met aandacht voor landbouwtransitie, natuurherstel en ruimtelijke kwaliteit. De uitvoering kent onzekerheden door niet vastgestelde beleidskaders (Rijk en provincie), uitblijvende besluitvorming vanuit Rijk en provincie en onduidelijkheid in het stikstofdossier, wat lokale (en regionale) regie bemoeilijkt. Klimaat en energietransitie We werken aan een gezonde en toekomstbestendige leefomgeving in de gemeente Barneveld, waar het goed en gezond leven is voor iedereen, inclusief de natuur en dieren.

Dat doen we door te werken aan meerdere duurzaamheidsthema's: Energie- en CO2 neutraal; duurzame mobiliteit, klimaatadaptatie, biodiversiteit en groen, circulaire economie en een duurzaam voedselsysteem. In het jaarplan van het programma duurzaamheid voor 2026 beschrijven we hoe we dit gaan bereiken. Openbare orde en veiligheid We willen dat het veilig wonen en werken is in de gemeente Barneveld. Dit doen we onder andere door het versterken van de weerbaarheid in de samenleving, op het gebied van ondermijnende criminaliteit, digitale criminaliteit en zorg en veiligheid. De huidige maatschappelijke ontwikkelingen maken onze samenleving ook kwetsbaar in tijden van crises, door het tijdelijk uitvallen van basisvoorzieningen zoals elektriciteit, drinkwater, internet of toegang tot voorzieningen. We willen daarom dat onze inwoners beter voorbereid zijn op crises en rampen. Erfgoed We geven het beschermen en beleven van ons erfgoed, monumenten, cultuurlandschap, archeologie en immaterieel erfgoed in al zijn vormen prioriteit en geven dit vorm in beleid.

Wat willen we bereiken? In 2026 werken we verder aan de uitvoering van de Omgevingsvisie Barneveld 2040, die in 2025 is vastgesteld. Deze visie schetst het toekomstperspectief voor de fysieke leefomgeving van onze gemeente en geeft richting aan de ambities en ontwikkelingen die wij nastreven. We geven vorm aan de verdere beleidsuitwerking en uitvoering op het gebied van onder andere wonen, mobiliteit, werken en voorzieningen. De gemeente Barneveld is een groei gemeente. Voor een belangrijk deel door eigen groei binnen de gemeente, maar ook door mensen van buiten de gemeente die hier komen wonen. We willen verantwoord groeien. Dat betekent een hoge maar ook geleidelijke groei van het aantal woningen (600 per jaar), dat rekening houdt met de draagkracht van de samenleving. Dat betekent ook het passend meegroeien van het aantal banen (werklocaties, de noodzakelijke voorzieningen en infrastructuur). Dit tijdig en financieel verantwoord. We geven uitvoering aan het programma Waardevol Landelijk Gebied en het Uitvoeringsprogramma van het Regionaal Perspectief voor het Landelijk Gebied Regio Foodvalley. Hiermee werken we aan toekomstbestendige voedselproductie in balans met het natuurlijk systeem van bodem, water en natuur: een

28

gezond en sociaal-economisch vitaal landelijk gebied. Maatschappelijk vastgoed Het gemeentelijk vastgoed wordt doelmatig en doeltreffend beheerd. De verduurzaming sluit aan bij de landelijke Energie- en Klimaatakkoorden. Sportvoorzieningen groeien mee met de ontwikkeling van Barneveld. Het Masterplan/IHP Sportaccommodaties wordt hiervoor geactualiseerd en is onderdeel van de uitwerking van Grip op Vastgoed. Dit geeft inzicht in de benodigde voorzieningen en middelen. Ook de onderwijslocaties worden aangepast aan de lokale ontwikkelingen. Dit betekent uitbreiding van meerdere locaties. Openbare orde en veiligheid Aan de hand van vastgestelde veiligheidsthema's in het Integraal Veiligheidsplan 2024-2027 en bijbehorende uitvoeringsplan 2026 werken we aan de aanpak van drugshandel en witwassen, het voorkomen van (arbeids)uitbuiting en zorgfraude, het verhogen van de meldingsbereidheid van ondermijnende criminaliteit, het inzetten van de juiste ondersteuning en interventies voor kwetsbare inwoners, het voorkomen dat inwoners slachtoffer worden van digitale criminaliteit en het terugdringen van middelengebruik (in het verkeer).

Daarnaast verstrekken en controleren we vergunningen voor de horeca en evenementen en willen we dat onze boa's samen met de wijkagenten aanwezig en zichtbaar in de wijken en invulling kunnen geven aan onze prioriteiten, en zijn we – als samenleving en als overheid - goed voorbereid op crises en rampen. Ons erfgoed beschermen en beleven Aan de hand van de prioriteiten uit de Integrale Cultuurvisie Gemeente Barneveld 2025-2035, werken we aan het beschermen en beleefbaar maken van ons erfgoed, zowel materieel als immaterieel.

29

Wat gaan we daarvoor doen? 3.1 Woningen (kwantitatief en kwalitatief) Speerpunt Visie op en groei van Barneveld

In 2040 8.000 woningen gerealiseerd hebben (gerekend vanaf 2022) volgens gemaakte afspraken uit de Woondeal Foodvalley streven naar de realisatie van 600 woningen per jaar om 8.000 woningen in 2040 te halen met focus op 66% betaalbaar de bouw van woningen in projecten als Bloemendal, De Lanen Oost, Holzebosch, de Burgt, Vreugdenhil, Woonwerklandschap voorbereiding van de realisatie van (volgende fase van) woningbouwontwikkelingen (in de komende jaren) zoals de verdere ontwikkeling van Bloemendal, Woudse Erven, Eendracht, Puurveenseveld, HC Bosstraat, Garderen-West, kleinere ontwikkelingen Activiteiten uitwerking van de acties voortvloeiende uit het programmaplan FOO (fysieke ontwikkelopgave) afstemming met kernen over voldoende woningbouw in alle kernen uitwerking mogelijkheden toevoeging woningen in bestaande bebouwing continueren en uitbreiden van mogelijkheden van voor de starterslening en aanpak huisvesting van specifieke doelgroepen opstellen voor uitvoeringsagenda voor zowel woonzorg- en woonvisie monitoring woningmarkt/ voortgangsrapportages zoeken naar een locatie voor flex-woningen dekking voor de bouw van woningen vindt plaats vinnen projecten of via leges Financiën PM dekking starterslening Incidentele beleidstoevoeging beleidsadviseur RO voor € 47.000 in 2026 en 2027.

economische risico': kostenstijging en schaarste arbeid en bouwmaterialen, prioritering bij marktpartijen, rentestijging Risico's procedurele risico's: interne capaciteit, bezwaar en beroepsprocedures externe factoren als netcongestie, stikstof, uitgestelde investering in infrastructuur, landelijke bestuurlijke ontwikkelingen, ect Beleidsproduct 311 Volkshuisvesting Doel

3.2 Aantrekkelijke leefomgeving Speerpunt Klimaat en energietransitie

Doel

Activiteiten

Financiën Risico's Beleidsproduct

Doel Activiteiten

CO2- en energieneutraliteit in 2050 en een 100 procent circulaire economie in 2050. Vaststellen en uitvoeren Energiebeleidsprogramma (mogelijk beleidsprogramma onder de omgevingswet; combinatie warmte – en energievisie) Isolatie en bespaar acties Aanpak netcongestie voortzetten Stimuleren van lokale opwek via EnergieWEB en energie coöperaties Regionale samenwerking Energieraad Foodvalley Ontwikkelcoöperatie Multi Commodity Energy Hub Harselaar Zuid vorm geven Uitvoering actieagenda Circulaire Economie Dekking voor de activiteiten vanuit bestaande budgetten Sterke afhankelijkheid van niet door gemeente beïnvloedbare factoren, bijvoorbeeld ontwikkelingen netcongestie, onduidelijkheid over Rijksbudget voor uitvoering Energie en Klimaatbeleid, natuurinclusief (ver)bouwen, stikstofbeleid Rijk en Provincie, internationale grondstoffenmarkt, stijgende prijzen. 326 Milieu & ruimtelijke ordening

De gemeente Barneveld is in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust ingericht Uitvoeren Klimaatadaptatieplan via Uitvoeringsplan klimaatadaptatie Uitvoering geven aan de projecten van het gemeentelijk rioleringsplan (GRP) Bijdragen aan de uitvoering van het Regionaal Adaptatieplan (RAP)

30

Financiën

Risico's Beleidsproduct

Doel

Activiteiten

Financiën Risico's Beleidsproduct

In het GRP 2021-2026 zijn gelden opgenomen voor bovenvermelde plannen, de GRP-projecten en extra klimaatadaptieve maatregelen in integrale projecten in de bebouwde omgeving. Met de kadernota is een beleidstoevoeging gedaan wat betreft een werkbudget van 50.000 euro voor de uitvoering van het klimaatadaptatieplan. Beleidstoevoeging van 95.000 opgenomen voor de formatie duurzame mobiliteit (inclusief dekking) Interne capaciteit 326 Milieu & ruimtelijke ordening

Het behouden en versterken van de biodiversiteit zodat er een aantrekkelijke en gezonde en groene leefomgeving blijft bestaan voor mens, flora en fauna. Uitvoeren Biodiversiteitsplan Uitvoering geven aan handleiding soortenmanagementplan Realiseren meer biodivers groen in dorpskernen en het buitengebied (o.a. via acties als Dorpen in het groen) Dekking voor de activiteiten vanuit bestaande budgetten Onduidelijkheid rondom provinciaal beleid omtrent bescherming van flora en fauna zorgt mogelijk voor vertraging van de uitvoering van de doelen rond de opwekking en besparing van energie (isolatie). 326 Milieu & ruimtelijke ordening

Speerpunt Toekomst van het buitengebied

Doel

Activiteiten

Financiën

Vitaal landelijk gebied in balans; ruimtelijk functioneel, sociaal economisch, ecologisch en esthetisch 1. Opstellen Programma Landelijk Gebied (tbv Uitvoeringsprogramma Omgevingsvisie) Evenwichtige toedeling en verdeling van functies buitengebied en vergroten kwaliteit leefomgeving a. Uitwerken koers (5) deelgebieden Omgevingsvisie b. Opstellen kaders en regels voor het landelijk gebied 2. Uitvoering programma Waardevol Landelijk gebied op basis van fase-/jaarplan en in relatie met RPLG* a. Pijler 1: Toekomstbestendige landbouw (waaronder emissiereductie (stikstof)) b. Pijler 2: Veerkrachtig en klimaatadaptief natuurlijksysteem (bodem, water(en lucht)) c. Pijler 3: Ruimtelijke inrichting en kwaliteit leefomgeving (sturing ruimte, milieu en kwaliteit) 3. Uitvoering, bijdrage leveren aan drie bovenlokale gebiedsprocessen (in regio Foodvalley verband) a. GEUS (Garderen, Elspeet, Uddel, Speuld) b. Ede-Barneveld c. Groene Valleilint 4. Bijdrage leveren aan de Regio Foodvalley; uitvoering RPLG, deelname kern- en programmateam Landelijk Gebied), Uitvoeringsaanpak Stikstof/ Aanpak Veluwe * Regionaal Perspectief Landelijk Gebied Regio Foodvalley € 1.163.879 (totaal opgenomen over 2025-2029) Waarvan structureel belegd: 1. € 746.879 tbv formatie waardevol landelijk gebied* 2. € 127.746 tbv GEUS (2025-2027) Hierbij is geen rekening gehouden met a.

(formatie) inzet in de (drie) gebiedsprocessen b. Inzet van OddV in projecten c. Extra inspanning Uitvoeringsplan Stikstof/Aanpak Veluwe (dossier stikstof algemeen)

31

Bewegende beleidskaders zorgen voor onduidelijk in beleid en middelen landelijk gebied Met het uitblijven van politieke en bestuurlijke besluitvorming zijn beleidskaders vanuit Rijk en Provincie ten aanzien van (onontkoombare opgaven) in het landelijk gebied niet vastgesteld. Dit zorgt voor voortdurende onduidelijk in beleid en bij ondernemers. Onduidelijk is o.a. wat de Aanpak Ruimte voor Landbouw en Natuur (Rijk) en de Aanpak Veluwe (Rijk en provincie Gelderland) voor ons als gemeente en Regio Foodvalley gaat betekenen in duidelijheid voor zowel beleid en extra rijksinzet in gebieden, waaronder Regio Foodvalley. Middelen (Rijk, provincie (waterschap)) zijn weliswaar gelabeld aan (onontkoombare) opgave zoals stikstofreductie en natuurherstel en KRW, maar het ontbreekt vooralsnog aan besluitvorming, governance en coördinatie om deze middelen lokaal en/of regionaal ontsloten te krijgen voor een gebiedsgerichte aanpak en uitvoering.

Risico's

Versnellingsaanpak Stikstof Prv Gelderland; Regie op stikstof Om van het stikstofslot af te komen heeft de provincie Gelderland beleid opgesteld voor de Aanpak Stikstof waaronder de Aanpak Veluwe. Wat dit precies gaat betekenen voor Barneveld en de Regio is onduidelijk, wel dat het impact zal hebben op onze ondernemers en grondgebruik (waaronder de invulling van de stikstofarme stroken van 500 meter voor stikstofvermindering rondom de stikstofgevoelige natuur op de Veluwe). Voor de gemeenten in de Regio Foodvalley (incl. Putten) is vooralsnog het Uitvoeringsplan Stikstof richting gevend. Dit 'plan' zal uitgewerkt gaan worden onder de Aanpak Veluwe. Aanpak, governance en Samenwerkingsovereenkomst (SOK) in voorbereiding voor ondertekening (dec. 2025). Beleidsproduct 326 Milieu & ruimtelijke ordening

Speerpunt Erfgoed

Doel

Activiteiten

Ons erfgoed beschermen en beleven We beschermen ons erfgoed. • Voortzetting en intensivering instandhoudingssubsidie voor eigenaren gemeentelijke monumenten. • Investeren in voorlichting over duurzaamheid. • Extra voorlichting en educatie om (de waarde van) erfgoed op de kaart te zetten. We investeren in de zichtbaarheid en beleefbaarheid van erfgoed. • Integrale en gebiedsgerichte benadering van erfgoed bij toekomstig beleid. • We ontwikkelen Erfgoedbeleid, voor zowel het materiële als immateriële erfgoed met aandacht voor erfgoedparticipatie. • Stimuleren samenwerking met toerisme en recreatie om erfgoed op de kaart te zetten • Ondersteuning via partners als Open Monumentendag en inzet op Veluws Verleden. • Extra voorlichting en educatie om (de waarde van) erfgoed op de kaart te zetten.

Erfgoed blijft binnen de gemeente een prioriteit. • Extra formatieplek (0.6 fte) medewerker gemeente binnen gemeente. € 60.000,- vanuit begroting Uitvoeringsagenda Integrale Cultuurvisie Gemeente Barneveld 2025-2035 zoals Financiën opgenomen in de Kadernota 2026-2029. Risico's Zorg erfgoed is mede afhankelijk van voldoende kennis en capaciteit op VTH voor erfgoed vanuit ODDV. Beleidsproduct 334 Kunst en Cultuur

32

3.3 Adequate voorzieningen Speerpunt Leefbare dorpen en wijken

Doel

1.Investeren in sociale cohesie door de voorzieningen op te knappen. 2.Investeren in sociale cohesie en stimuleren van beweging en gezondheid iedereen door te helpen met moderne, betaalbare sportplekken. 3. Genoeg goede huisvesting voor basisscholen, speciaal onderwijs en voortgezet onderwijs. 4. Zorgen voor een veilige woon- en leefomgeving. 1. Investeren in voorzieningenniveau Beleidskaders vastgoed De gemeente beschikt over vastgoed om ruimte te bieden voor onder meer onderwijs, sport, ontmoeting en cultuur. In iedere wijk en elk dorp staan gemeentelijke gebouwen die bijdragen aan de leefbaarheid. Het bezit van vastgoed is daarbij geen doel op zich: het moet altijd ondersteunend zijn aan de strategische doelen uit de Omgevingsvisie, het beleidskader Sociaal Domein en de Integrale Cultuurvisie. Deze kaders geven richting aan de vraag waarom vastgoed nodig is. De komende jaren staan we voor de uitdaging het voorzieningenniveau op peil te houden en tegelijkertijd in te spelen op de groei van onze gemeente. Deze groei vergroot de behoefte aan maatschappelijke voorzieningen en daarmee ook aan maatschappelijk vastgoed. Om hierop voorbereid te zijn, is een duidelijke vastgoedstrategie met een langetermijnplanning noodzakelijk.

Alleen met een integraal vastgoedbeleid kunnen we ons vastgoed duurzaam beschikbaar, betaalbaar en passend houden en samenhang creëren tussen de verschillende opgaven. In 2025 is hiervoor een bestuursopdracht vastgesteld. In 2026 worden de Beleidskaders Vastgoed aan de gemeenteraad voorgelegd. Hierin worden ook de kaders voor verduurzaming meegenomen. De huisvestingsplannen voor sport, cultuur en voor dorpsen buurthuizen maken onderdeel uit van de uitwerking van deze beleidskaders. Eigen huisvesting Na vaststelling van de huisvestingsvisie door het concernteam in 2023 zijn de plannen voor de aanpassing van het gemeentehuis en de gemeentewerf verder uitgewerkt. De uitvoering hiervan wordt in 2026 afgerond.. Grondbank Een nieuwe grondbank levert een belangrijke bijdrage aan de duurzaamheidsopgave (circulair gebruik van grond- en bouwstoffen) met grip en inzicht op grondstromen. Planvorming grondbank Milieustraat De vervangende nieuwbouw van de milieustraat wordt in 2026 opgeleverd Cultuur In navolging op de vaststelling van de cultuurvisie en bijbehorend uitvoeringsplan is er de komende jaren ook aandacht voor onze culturele infrastructuur.

De in 2025 opgestarte vereenvoudiging van de governance van het Schaffelaar Theater maakt daar onderdeel vanuit, met daarop volgend de vereenvoudiging van de governance van de vastgoedorganisatie, waarbij bij de verdere uitwerking ook aandacht zal zijn voor het benodigde onderhoudsniveau. Dorps- en Buurthuizen We voeren regelmatig gesprekken met zowel verzelfstandigde als niet verzelfstandigde dorps- en buurthuizen. Daarbij staan vooral de uitdagingen rond groot onderhoud en exploitatie centraal. Als uitwerking van de Beleidskaders Vastgoed werken we aan een integraal huisvestingsplan voor deze voorzieningen, met als belangrijk aandachtspunt een gezonde en toekomstbestendige exploitatie. 2. Eigentijdse, betaalbare en adequate sportvoorzieningen Voor de komende jaren staan de volgende sportvoorzieningen op de planning: Voorthuizen – Aanleg skeelerbaan voor skeelervereniging ’t Grieze Veen en mogelijke verplaatsing Oranjevereniging Voorthuizen In 2025 zijn de geplande voorzieningen technisch uitgewerkt en zijn de afspraken over de samenwerking vastgelegd. De realisatie start in 2026 en wordt in 2027 afgerond. Terschuur - Sportpark Overbeek - Onderzoek bouw sporthal en herinrichting sportpark. Vanuit de dorpen Terschuur en Zwartebroek is de wens geuit om een sporthal te realiseren in plaats van een gymzaal.

Bij akkoord van de gemeenteraad op de uitkomsten van haalbaarheidsonderzoek starten we in 2026 met de ruimtelijke procedure. Terschuur - Sportpark Overbeek -Uitbreiding velden korfbalvereniging Revival.

33

Activiteiten

Uitbreiding van 1 naar 2 korfbalvelden in 2026. Garderen - Sportpark Westeneng - Renovatie/nieuwbouw/vernieuwbouw. We werken samen met de vereniging aan de plannen voor het renoveren, vernieuwen of bouwen van kleedkamers en het clubgebouw van Veluwse Boys. Kootwijkerbroek – Realiseren nieuwe sportaccommodatie. Vanuit de kernen Kootwijkerbroek en Stroe is de wens om een sporthal te realiseren in plaats van een sportzaal. Bij akkoord van de gemeenteraad op de uitkomsten van haalbaarheidsonderzoek starten we in 2026 met de ruimtelijke procedure. Barneveld - Gelreweg – Bouw Boulodrome. Vereniging Petanque wil graag een Boulodrome bouwen op de huidige plek aan de Gelreweg.De vereniging is zelf bouwheer. Barneveld - Sportcomplex LTC – Realisatie extra padelbanen. LTCB wil graag extra padelbanen realiseren, zowel binnen als buiten. We zijn met zowel de vereniging als met de omwonenden in gesprek om hier gezamenlijk in op te trekken en een plan te presenteren richting raad die voor alle partijen werkbaar is. Barneveld - Flying Bikes/Tour de Force Sportvoorziening fietscross Flying Bikes en mountainbike Tour de Force zijn in uitvoering. In het plantseizoen (oktober 2026) wordt het gehele project afgerond. Voorthuizen -VVOP – renovatie kunstgras hoofdveld. Vervanging van het kunstgrasveld was opgenomen in het MIP voor 2028.

Het veld wordt naar verwachting eerder afgekeurd en zal in 2026 vervangen moeten worden. Survivalterrein Barneveld We zijn in gesprek met initiatiefnemers om te kijken naar de mogelijkheden voor het aanleggen van een survivalterrein in Barneveld. 3. Huisvesting onderwijs Begin 2025 is het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2026-2041 vastgesteld. Visie en Programma huisvesting onderwijs: Programma huisvesting onderwijs 2026 uitvoeren. Opstellen Programma huisvesting onderwijs 2027. Aanpassing Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs naar aanleiding van het vastgestelde Integraal Huisvestingsplan en nieuwe wetgeving. Het aantal leerlingen zal de komende jaren flink toenemen. De opgave voor nieuwe scholen en uitbreiding is groot. Bij de scholen wordt rekening gehouden met ruimte voor kinderopvang. Voor de komende jaren staat het volgende in de planning voor het primair onderwijs: Nieuwbouw voor de Prins Bernhard in Garderen; Vervangende nieuwbouw van De Bron Stroe; Wissellocatie Bloemendal; Nieuwe school in Voorthuizen zuidoost; Uitbreiding van de Koningin Beatrixschool in Kootwijkerbroek; Nieuwe scholen in de wijken Veller, Bloemendal en De Burgt en in Voorthuizen.

Voor het voortgezet onderwijs staat het volgende op de planning: Uitbreiding/nieuwbouw van het Van Lodenstein College door verplaatsing van de vestiging in Hoevelaken en uitbreiding waarbij ook de bovenbouw van het VMBO en HAVO/VWO een plek in Barneveld krijgen. en voor het speciaal onderwijs: Uitbreiding/vervangende nieuwbouw bij de J.H. Donnerschool. Onderwijshuisvesting 2026 De Zaaier en het Anker krijgen samen een nieuw gebouw in de nieuwe wijk de Eendracht. Bij een positieve uitspraak over de bestemmingsplanprocedure voor de nieuwe wijk kan er gestart worden met het bouwrijp maken van de beoogde kavel. Gestart wordt met de voorbereidingen vervangende nieuwbouw De Bron Stroe. Er wordt gestart met de vervangende nieuwbouw voor de Prins Bernhard in Garderen. Door grond te ruilen met de woningstichting hoeven we geen tijdelijke plek te zoeken. De nieuwe school komt dichter bij de Wardborg voor het bewegingsonderwijs. We zijn begonnen met een nieuwe school voor het PCOGV in 1e fase Bloemendal. Er wordt een wissellocatie gerealiseerd nabij de Oosterboshal om tijdig in te spelen op de toename van het aantal leerlingen in Bloemendal en omgeving. Het Van Lodenstein College is gestart met de uitbreiding van de huidige locatie. Er is een onderzoek gaande naar een locatie voor de nieuwbouw van de school en sportaccommodatie. Barneveld groeit snel en dat zien we ook bij de scholen.

Verschillende scholen hebben uitbreiding nodig en we zijn bezig met planvorming nieuwe scholen in Bloemendal en De Burgt III. Voor de uitbreiding van de scholen in Veller is in 2025 intensief gezocht naar een oplossing in de

34

Financiën

wijk. De planvorming moet in 2026 vorm krijgen. Er wordt gestart met de uitbreiding en vervangende nieuwbouw van de J.H. Donnerschool. Er wordt gestart met de nieuwbouw van een nieuwe school voor De Regenboog en De Vlindertuin in Voorthuizen zuidoost. 4. Veilige woon- en leefomgeving Uitvoering geven aan de geprioriteerde thema's in het Integraal Veiligheidsplan en bijbehorende uitvoeringsplan 2026. Hieraan wordt het thema 'weerbaarheid en veerkracht' toegevoegd. Uitvoering geven aan ons evenementenbeleid. Bijdragen aan de uitvoering van het beleidsplan VGGM. 4. Veilige woon- en leefomgeving Structureel: Beleidstoevoeging Handhaving - BOA's en Beleidsadviseur voor € 310.000 Beleidstoevoeging accountmanager vastgoed voor €102.000 Beleidstoevoeging inzameling huishoudelijk afval (inclusief dekking) voor € 120.000 Beleidstoevoeging formatie wagenparkbeheer (inclusief dekking) voor € 85.000 Incidenteel: Beleidstoevoeging formatie Rouwcentrum de Plantage (inclusief dekking) voor € 45.000 in 2026. Beleidstoevoeging Functioneel beheerder VIS voor € 48.000 in 2026 en 2027.

Risico's 321 Veilige woon- en leefomgeving 332 Huisvesting onderwijs Beleidsproduct 335 Sportaccommodaties 336 Overige accommodaties

Wat gaat het kosten? Financiële tabel bedragen x € 1.000 3. Woon- en leefomgeving

Begroting 2026 Lasten

Baten

Saldo

- 2.356 - 2.324 - 32

20 20 -

- 2.336 - 2.303 - 32

3.2 Aantrekkelijke leefomgeving 321 Veiligheid 322 Groen 323 Begraven 324 Afvalinzameling en -verwerking 325 Riolering & water 326 Milieu & ruimtelijke ordening 327 Wegen 328 Reiniging en vuilbeheersing

- 45.468 - 7.512 - 5.855 - 1.635 - 5.812 - 5.309 - 11.355 - 7.081 - 908

21.554 171 100 1.362 8.416 7.111 4.357 36 -

- 23.914 - 7.341 - 5.755 - 273 2.604 1.802 - 6.998 - 7.045 - 908

3.3 Adequate voorzieningen 331 Publiekszaken 332 Huisvesting onderwijs 333 Bibliotheek 334 Kunst en cultuur 336 Overige accomodaties 337 Speelvoorzieningen 335 Sportaccommodaties

- 25.317 - 1.789 - 8.231 - 1.492 - 3.495 - 1.468 - 480 - 8.361

5.709 1.297 295 148 266 801 2.902

- 19.607 - 492 - 7.936 - 1.344 - 3.229 - 668 - 480 - 5.458

Saldo van baten en lasten

- 73.141

27.283

- 45.857

Totaal

- 73.141

27.283

- 45.857

Saldo van baten en lasten 3.1 Woningen (kwantitatief en kwalitatief) 311 Volkshuisvesting 312 Grondexploitatie woningen

35

4. Samenwerken, dienstverlenen en besturen

Inleiding De gemeente Barneveld streeft naar een open en toegankelijke overheid die: Luistert naar haar inwoners; Samenwerkt met inwoners, ondernemers en partners; Vertrouwt op de kracht van de samenleving; Ondersteunt waar nodig; Proactief en extern gericht is om maatschappelijke opgaven te realiseren. Dit doen we aan de hand van de volgende thema’s: 1. Samenwerken in Netwerken Binnen de gemeente met inwoners, organisaties en ondernemers: via o.a. participatie en gebiedsgericht werken; In de directe regio's: onderscheidend en van invloed zijn; In de bredere netwerken; gericht en slim daarbinnen bewegen ter beïnvloeding t.b.v. eigen opgaven. 2. Dienstverlenen Eigentijdse dienstverlening: open en makkelijk toegankelijk Omgevingsbewuste communicatie: betrokken en proactief 3. Besturen Organisatie: blijvend ontwikkelen van de wendbare organisatie, die doelgericht (nieuwe) opgaven oppakt en meebeweegt op basis van veranderende behoeften in onze samenleving Goed bestuur: meegroeien en tijdig inspelen op behoeften en eisen en wat daarvoor specifiek nodig is in het begrotingsjaar. Dit is de kern en tevens de begrenzing van Programma 4 'Samenwerken, Dienstverlenen en Besturen'. We werken aan deze opgaven en we laten zien wat we willen bereiken, wat we daarvoor gaan doen en wat dit mag kosten.

Daarnaast zijn er zogenaamde ‘paragrafen’, die een gebundelde dwarsdoorsnede bieden op specifieke onderwerpen die verspipperd in de begroting staan. Deze vormen een apart onderdeel in de programmabegroting en zijn aanvullend op programma 4. Waar in dit programma meer het accent ligt op de ontwikkeling, zoomen we via de paragrafen meer in op de ondersteuning van 'goed bestuur' en de organisatie. Op de beheersmatige aspecten rondom de bedrijfsvoering en lokale heffingen. Alsook aandacht voor het sturen, beheersen, toezicht houden en verantwoording afleggen. Kortom, het ‘in control’ zijn. Ontwikkelingen Er is een aantal ontwikkelingen die binnen deze thema's een belangrijke rol spelen in 2026. 1. Samenwerken in netwerken Netwerksamenwerking groeit: gemeenten werken steeds vaker samen met andere overheden, maatschappelijke organisaties en inwoners in netwerken in plaats van hiërarchische structuren. Binnen de gemeente Gebiedsgericht werken Lokale opgaven centraal: gemeenten werken steeds vaker met gebiedsgerichte opgaven, waarbij lokale behoeften leidend zijn. Procesregie en netwerkbeheer: er is meer aandacht voor het organiseren van regie en het onderhouden van netwerken met lokale partners. Samenwerking met externe partijen: uitvoering gebeurt steeds vaker samen met bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties.