A-1 Jaarverslag 2020 Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden d.d. 15-4-21.pdf
Tekst van het document
Wet verplichte GGZ (WvGGZ) Met ingang van 1 januari 2020 is de (nieuwe) Wet verplichte GGZ in werking getreden. Deze wet is bedoeld voor mensen bij wie een psychische stoornis leidt tot gedrag dat ernstig nadeel veroorzaakt voor henzelf of voor anderen. Daarbij moet alle vrijwillige hulpverlening ingezet zijn, of niet tot een doel dienen. Veertien gemeenten in de regio Gelderland-Midden hebben VGGM gemandateerd voor het uitvoeren van taken die vallen onder de WvGGZ. Bij VGGM is t.b.v. deze gemeenten de meldfunctie, het uitvoeren van verkennend onderzoek en de hoorfunctie (crisismaatregel) belegd. Iedere burger die vermoedt dat iemand verplichte geestelijke zorg nodig heeft kan een melding bij het meldpunt doen. VGGM voert een triage uit en kan aansluitend over gaat tot het uitvoeren van verkennend onderzoek. Dit kan resulteren in het aanvragen van een zorgmachtiging bij de Officier van Justitie.
In 2020 hadden wij bijvoorbeeld te maken met een hittegolf. We merken de gevolgen van klimaatverandering. Extreme weersomstandigheden en overstromingen, maar ook hitte en droogte komen steeds vaker voor. Door onder andere vooraf na te denken over de inrichting van de leefomgeving kunnen we ervoor zorgen dat we minder last hebben van extreme weersomstandigheden. Ventilatie op scholen Goede ventilatie in schoolgebouwen is belangrijk voor een goede binnenmilieukwaliteit. In de COVID-19 crisis was een grote behoefte aan informatie hierover. Milieu en Gezondheid heeft samen met andere GGD’en informatie over het coronavirus en ventilatie overzichtelijk en op een praktische wijze samengesteld. En scholen zo handvatten gegeven bij vragen over ventilatie, onder andere door een webinar te organiseren.
5 Voor cijfers over de centrale intake wordt verwezen naar
de factsheets die elk kwartaal verschijnen.
21
Meldpunt niet-acuut Ondanks alle vormen van hulpverlening dreigt een groep mensen tussen wal en schip te vallen. Het betreft mensen die in een sociaal-maatschappelijk kwetsbare positie terecht zijn gekomen; personen die verward raken doordat zij dementeren, een licht verstandelijke beperking hebben, verslaafd zijn of niet goed voor zichzelf kunnen zorgen. Soms veroorzaken deze mensen overlast voor hun omgeving. In 2020 is, in samenspraak met betrokken partners, meer ervaring opgedaan met de inrichting van een regionaal meldpunt niet-acuut. Dit is gefinancierd met subsidie van ZonMW. De eerste ervaringen laten zien dat het combineren van meldpunten meerwaarde heeft. De melder en de gemelde worden op deze manier zo snel mogelijk geholpen. Het succes van een regionaal meldpunt is mede afhankelijk van de wijze waarop een gemeente haar zorg- en veiligheidsstructuur heeft ingericht. Er zijn duidelijke werkafspraken tussen partijen nodig die vastgelegd moeten worden in een onderliggend convenant. Communicatie over het regionaal meldpunt niet-acuut en regionale samenwerking is van groot belang voor bekendheid. En om zo meldingen binnen te laten komen.
Forensische Geneeskunde De politie heeft in 2020 de cellencomplexen gesloten in Ede en Tiel vanwege aanhoudende leegstand. Dit heeft geleid tot een afname van medische arrestantenzorg dat verleend is door de forensisch artsen van de GGD. Ook speelt COVID-19 hierbij een rol, veel consulten zijn telefonisch uitgevoerd. Verpleegkundig piket voor bloedonderzoeken Vanwege de forse toename in het aantal bloedonderzoeken in opdracht van de politie is in 2020 een piket met verpleegkundigen opgericht in samenwerking met GGD Gelderland-Zuid. De verpleegkundigen voeren de bloedonderzoeken uit in de avond- en nachturen in Gelderland-Midden en in Gelderland-Zuid. De diensten van de forensisch arts worden op deze manier ontlast en er is meer ruimte in het geval van knelpunten (meerdere oproepen tegelijk), omdat de forensisch arts achterwacht blijft. Andere ontwikkelingen Op landelijk niveau zijn de GGD‘en met de ministeries van Justitie & Veiligheid en Volksgezondheid, Welzijn & Sport in gesprek over de toekomstige organisatie van de Forensische geneeskunde. De verwachting is dat politie medische arrestantenzorg (MAZ) in 2021 gaat aanbesteden Als de aanbesteding doorgaat overweegt GGD Gelderland-Midden om samen met de andere GGD’ en uit Oost-Nederland deel te nemen aan de aanbesteding.
Om te voldoen aan de vraag van Politie en Openbaar Ministerie naar een dienstverlening die wordt georganiseerd in maximaal tien regio’s met een zoveel mogelijk uniform aanbod, werken de 5 GGD’en in OostNederland steeds intensiever samen. Organisatorische en financiële consequenties van deze ontwikkelingen zijn nog niet bekend.
Verwijsindex Regio Arnhem De Verwijsindex Regio Arnhem (VIRA) is een instrument waarin professionals een signaal kunnen afgeven met betrekking tot hun zorg en/of betrokkene bij een kind of een jongere van 0 tot 23 jaar. Voor het vijfde achtereenvolgende jaar is een stijging te zien in het aantal signalen dat is afgegeven op jeugdigen die woonachtig zijn in de regio Arnhem. In 2020 heeft voor de tweede keer een landelijke evaluatie van de Verwijsindex plaatsgevonden in opdracht van het ministerie van VWS en ZonMw. In een brief van 21 december jl. aan de Tweede Kamer geeft het ministerie aan dat zowel de evaluatie als de gesprekken die naar aanleiding daarvan zijn gevoerd met gemeenten en het veld onvoldoende basis geven voor een gegrond besluit over het vervolg van de Verwijsindex. VWS wil de komende periode gebruiken om in verdere gesprekken met gemeenten en organisaties te komen tot een goed afgewogen besluit. In het voorjaar van 2021 zal het ministerie de Tweede Kamer informeren over hoe dat traject er precies gaat uitzien.
Toezicht De GGD voert op een aantal terreinen de toezichthoudende functie voor de gemeenten in Gelderland-Midden uit: in de kinderopvang, in seks- en escort bedrijven, tattoo- en piercingbedrijven, bij asielzoekerscentra en bij aanbieders van Wmoondersteuning en begeleiding. Kinderopvang: Vinger aan de pols onderzoeken In het jaar 2020 is 74% van de geregistreerde kinderopvang geïnspecteerd door een toezichthouder van de GGD. Het is duidelijk dat de geldende COVID-19maatregelen effect hebben gehad op de uitvoering van deze wettelijke taak: de 100% norm is niet gehaald. Door
22
de geldende COVID-19-maatregelen heeft het toezicht op de kinderopvanglocaties in het voorjaar enkele maanden stilgelegen, tevens zijn gedurende het jaar 2020 meerdere toezichthouders ingezet in de organisatie.
Wmo toezicht Het is opvallend dat in het 2020 minder calamiteitenmeldingen zijn gedaan bij de toezichthouder. Volgens artikel 3.4 van de WMO2015 moet een aanbieder onverwijld melding doen bij een toezichthoudend ambtenaar van: • Iedere calamiteit die bij de verstrekking van een voorziening heeft plaatsgevonden; • Geweld bij de verstrekking van een voorziening. • Aanvullend dient een aanbieder, conform het vastgestelde protocol “Toezicht calamiteiten” ook ‘“andere gebeurtenissen” te melden bij de toezichthoudend ambtenaar.
Hoewel in die periode de (reguliere) onderzoeken niet uitgevoerd konden worden, hebben de toezichthouders in deze periode wel contact gehad met de verschillende locaties die noodopvang boden; de zgn. “Vinger aan de Pols” onderzoeken. Het contact met de houders en pedagogisch medewerkers is als erg waardevol ervaren: juist in de roerige periode van de noodopvang, was het prettig dat de toezichthouders en medewerkers kinderopvang elkaar wisten te vinden.
Deze lage meldingscijfers zijn wellicht deels te verklaren door het feit dat dagopvanglocaties, door de geldende COVID-19-maatregelen, gedurende een periode gesloten zijn geweest. Echter, gemeenten en toezichthouders gaan ook inzetten op het meer onder de aandacht brengen bij aanbieders van deze meldingsplicht. In het jaar 2021 zal hier dan ook actie op worden ondernomen; zo wordt o.a. een factsheet ontwikkeld, met heldere informatie voor de aanbieders.
Gastouderopvang De Rijksoverheid heeft besloten om vanaf het jaar 2020 het bedrag dat bedoeld is voor het toezicht op de gastouderopvang, structureel te verhogen: doel is het versterken van het toezicht en de handhaving op de gastouderopvang. Gemeenten en GGD zijn met elkaar in gesprek over de inzet van deze extra gelden.
Proactief toezicht De toezichthouders hebben in opdracht van Inkoop sociaal domein Centraal Gelderland (een samenwerkingsverband van 11 gemeenten in regio VGGM) in 2020 quick-scans uitgevoerd. Deze quick-scans zijn een nieuwe vorm van kwaliteitstoezicht; aan de hand van de uitgevoerde quick-scan, geeft de toezichthouder aan de gemeente het advies of het wel of niet nodig is om een volledig kwaliteitsonderzoek uit te voeren bij de betreffende aanbieder. Na deze geslaagde pilotfase, zullen de quick-scans in 2021 weer ingezet gaan worden. Tevens zal in een andere gemeente, welke niet behoort tot het eerder benoemde samenwerkingsverband, ook de werkwijze van de quickscans worden ingevoerd.
Streng aan de Poort In 2020 is besloten om ook Streng aan de Poort in te voeren bij nieuwe aanvragen van voorzieningen voor gastouderopvang per 1 januari 2021. Deze werkwijze wordt al sinds 2017 toegepast bij kinderdagverblijven, centra voor buitenschoolse opvang en gastouderbureaus: voor de start van een nieuw kindercentrum of gastouderbureau worden alle kwaliteitseisen onderzocht: alleen locaties die aan alle eisen voldoen, krijgen een positief advies ten aanzien van opname in het Landelijk Register Kinderopvang. Risicoprofielen In het werkgebied van GGD Gelderland-Midden is de verdeling van de risicoprofielen als volgt: Risicoprofielen
2017
2018
2019
2020
Groen
52%
40%
50,6%
57,2%
Geel
45%
56%
46,6%
40,5%
Oranje
2%
3%
2,4%
1,9%
Rood
1%
1%
0,4%
0,4%
Openbaarmaking van rapporten kwaliteitstoezicht Per 1 januari 2020 hebben de meeste gemeenten in de regio Gelderland-Midden de DPG gemandateerd voor het nemen van een besluit tot openbaarmaking van de rapporten naar aanleiding van kwaliteitstoezicht. Deze rapporten worden, na het doorlopen van het betreffende proces (denk aan de mogelijkheid tot het aanleveren van een zienswijze door de ondernemer, de mogelijkheid tot bezwaar en het aanvragen van een voorlopige voorziening), gepubliceerd op de website van VGGM. Eind 2020 zijn 13 rapporten naar aanleiding van kwaliteitstoezicht (zowel regulier toezicht als herinspecties) gepubliceerd op de website.
Een rood profiel betekent vaker en intensiever onderzoek, een groen minder vaak en tot een minimum beperkt onderzoek. Een groen risicoprofiel betekent dat toezichthouders geen zorgen over de actuele situatie of over de situatie in de nabije toekomst hebben.
23
blijven bieden, aandacht voor draagkracht en inzetbaarheid van personeel etc. Korte lijnen tussen zorgaanbieders, politie en gemeenten maken het mogelijk snel te schakelen en draagt bij aan het realiseren van oplossingen.
Verward gedrag Sluitende Samenwerking 0-100 van Multisignaal (SluiS) Goede samenwerking tussen professionals is noodzakelijk om de best passende zorg te bieden aan personen met tijdelijke of blijvende kwetsbaarheid. Om tot een samenhangend plan te komen, moeten professionals op de hoogte te zijn van elkaars betrokkenheid rondom een persoon en hun werkwijzen op elkaar afstemmen. Project SluiS (sluitend samenwerken) biedt een werkwijze en een ondersteunend, digitaal systeem waarmee professionals elkaar kunnen tonen zorgen te hebben over een persoon en kunnen zien of andere partijen actief zijn en sneller kunnen opschalen wanneer er risico’s worden geconstateerd. SluiS is bedoeld voor personen met een kwetsbaarheid van 0 tot 100 jaar en sluit aan op de verwijsindex jeugd. Project SluiS GM ging juli 2019 van start. Medio 2021 volgt een advies over de eventuele definitieve ingebruikname in deze gemeenten en/of de regio Gelderland-Midden.
De Wvggz is in 2020 van kracht geworden. In het wettelijk periodiek overleg van gemeenten, geneesheerdirecteuren, politie en Openbaar Ministerie is veel aandacht uitgegaan naar verschillende knelpunten. Een deel hiervan is te beschouwen als ‘inoefenvraagstukken’. Deels betreft het structurele knelpunten die met de invoering van de Wvggz (en de Wzd) meer manifest werden, waaronder crisisbeoordeling en –opname van personen met psychogeriatrische en VG- problematiek, voorbereiding Zorgmachtiging voor personen in detentie en beschikbaarheid beveiligde opnameplaatsen. Gelijktijdig heeft de Wvggz ook tot effect gehad dat er meer aandacht is gekomen voor de mogelijkheden in het vrijwillig kader. Een verzoek voor een aanvraag Zorgmachtiging kan pas succesvol worden ingediend als duidelijk is dat de mogelijkheden in het vrijwillig kader zijn benut. Eind 2020 heeft het Algemeen Bestuur van VGGM besloten meer thema’s Zorg en Veiligheid onder de stuurgroep Verward Gedrag te brengen. Daarbij aansluitend op een reeds in gang gezette ontwikkeling. Zo ligt er al een verbinding tussen het regionaal periodiek overleg Wvggz en de stuurgroep en wordt de ketenveldnorm en levensloopregeling binnen het verband van de stuurgroep besproken. In 2021 wordt dit besluit van het Algemeen Bestuur verder uitgewerkt.
Verward gedrag De aanpak personen met verward gedrag is in 2020 gecontinueerd. COVID-19 vroeg ook in dit verband in 2020 veel aandacht. Partijen hebben zeer frequent overleg gevoerd vanwege COVID-19 en de opgave waarvoor partijen zich dientengevolge gesteld zagen vanwege de aard van deze kwetsbare groep. Ervaringen zijn uitgewisseld en waar mogelijk is gezamenlijk gewerkt aan oplossingen voor ervaren knelpunten: realisatie van en samenwerking rond een COVID-19locatie voor ziekte cliënten, inventarisatie van mogelijkheden om (ambulante) cliënten dagstructuur te
24
Doelenboom Wat wilden we bereiken? Strategisch doel Operationeel doel Het bewaken, Signaleren en bestrijden beschermen en van infectieziekten + bevorderen van de monitoren vaccinatiegraad publieke gezondheid
Opsporen van TBC en behandelen van patiënten
Het bevorderen en beschermen van risicogroepen tegen soa’s
Beschermen van reizigers en voorkomen van verspreiding ziekten bij terugkeer Beschermen van inwoners tegen gezondheidsrisico’s en bevorderen van een leefomgeving die uitnodigt tot gezond gedrag
Wat hebben we bereikt? Prestaties Afhandelen van meldingen van infectieziekten Preventieve activiteiten om infectieziekten te voorkomen Voorlichting en advies over hygiëne en gezondheid Bijdragen aan kennisontwikkeling en activiteiten infectiepreventie Screening TBC Consulten TBC Behandeling actieve en latente TBC Bron- en contactopsporing Preventie/voorlichting Screening op SOA Consulten Soa en Sense Consulten PrEP Behandeling SOA Bron- en contactopsporing Voorlichting aan jongeren en risicogroepen Preventieve activiteiten - Reizigersconsulten: noodzakelijke reizen en herhaalconsulten
Wat is het beoogd effect? Maatschappelijk effect
-
Een gezonde en veilige leefomgeving voor de inwoners van GelderlandMidden
-
-
-
-
Voorkomen van dakloosheid sociaal kwetsbare inwoners
-
Cliënten maatschappelijke opvang in beeld hebben en waar nodig toeleiden naar passende hulpverlening
-
Bieden van kennis en ondersteuning aan inwoners, gemeenten en partners bij multiproblematiek
-
Bevorderen afstemming en samenwerking keten
-
-
(Pro)actief adviseren over gezondheidsrisico’s op gebied van milieu en RO (Pro)actief adviseren over hoe de inrichting van de leefomgeving de gezondheid kan bevorderen Adviseren over gezondheidsrisico’s van gevaarlijke stoffen (koude en warme fase) Ondersteunen van gemeenten bij invoering Omgevingswet en borging van gezondheid in omgevingsvisies en -plannen om gezondheid hierin te borgen Voorlichting over o.a. asbest, eikenprocessierups, gewasbeschermingsmiddelen kwik, hitte, houtkachels en windmolens Meldpunt Ontruimingen Meldpunt vroegsignalering voor risicovolle schulden Meldpunt dreigende waterafsluiting (Vitens) Intake (dreigend) dak- en thuisloze individuen en gezinnen Verpleegkundig spreekuur dak- en thuislozen Passende begeleiding organiseren voor bezoekers Spoorhoek Arnhem Centraal meldpunt Meldpunt Onverzekerdenzorg Project Woonhygiëne (pro) actief adviseren over verbeterpunten ketensamenwerking Beheren Verwijsindex
25
Beperken verspreiding besmettelijke infectieziekten en daarmee verminderen ziektelast
Voorkomen van verdere teloorgang, ontruiming of overlast en het toeleiden (van zorgmijders) naar zorg, dan wel organiseren van hulpverlening
Bevorderen 1 gezin – 1 plan (voorkomen langs elkaar heen werken hulpverleners)
Uitvoeren forensisch geneeskundige zorg
-
Lijkschouw bij vermoeden van nietnatuurlijke dood en bij euthanasie.
-
Uitvoeren forensisch medisch onderzoek bij incidenten, huiselijk geweld, zedenzaken, kindermishandeling, etc. Afname testen t.b.v. alcohol- en drugscontroles politie Opstellen letselbeschrijvingen Uitvoeren medische arrestantenzorg Adviseren van politie (insluitadviezen e.d.) elke 4 jaar een gezondheidsmonitor uitvoeren onder jongeren, volwassenen en ouderen om de gezondheidstoestand te beschrijven Integrale rapportages opleveren op basis van cijfers vanuit de monitors, vanuit JGZ en vanuit andere afdelingen van VGGM Adviseren over de trends in die worden gezien in de monitoring Het doen van verdiepend onderzoek en analyses op eigen initiatief en op verzoek van gemeenten en ketenpartners Uitvoeren van jaarlijkse onderzoeken bij kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang en gastouderbureaus (alternatieve vinger aan de pols onderzoeken) Uitvoeren van onderzoek bij aanvraag nieuwe opvanglocatie Uitvoeren onderzoeken bij gastouders Uitvoeren overige onderzoeken bij KDV, BSO, GOB en GO Deelname aan landelijke pool en uitvoeren onderzoek bij jeugdverblijven/internaten in OostNederland Onderzoek (laten) doen bij aanbieders van Wmo ondersteuning en begeleiding waar sprake is van calamiteiten.
Inspecties uitvoeren bij aanbieders van Wmo ondersteuning en begeleiding (dagbesteding, begeleid en beschermd wonen, ambulante zorg, PGB e.d.) Inspecties uitvoeren en adviseren van • ondernemers in de tatoeage, permanente make-up en piercingbranche • (tijdelijke) huisvesting van vluchtelingen en statushouders • seksbedrijven
Monitoren van de gezondheid van de inwoners van GelderlandMidden
-
-
-
Het houden van toezicht
Uitvoeren van toezicht op de kinderopvang
-
Uitvoeren van toezicht op jeugdverblijven /internaten
-
Uitvoeren toezicht op WMO-instellingen
-
-
Uitvoeren toezicht op vergunde bedrijven
-
26
Zorgen dat politie en OM op de hoogte zijn (van vermoedens) van nietnatuurlijke dood Onderzoeken en beschrijven van letsels t.b.v. onderzoek politie en OM
Bieden van medische zorg aan arrestanten
Bijdragen aan een beeld van de gezondheid van inwoners van Gelderland-Midden en bijdragen aan goed onderbouwde gezondheidsbeleidsbesluiten van gemeenten
Toezien op een veilige en kwalitatief goede omgeving voor kwetsbare groepen (kinderen, cliënten, etc.) en gemeenten adviseren t.b.v. handhaving
Toezien op de hygiënevoorwaarden en gemeenten adviseren t.b.v. vergunningverlening
1.4.2 Jeugdgezondheidszorg Binnen de JGZ van GGD Gelderland-Midden zijn er een aantal interventies te onderscheiden in het kader van Kansrijke Start. Deze kunnen verschillen per gemeente. Het betreft: • Prenataal huisbezoek door de jeugdverpleegkundige: een laagdrempelig huisbezoek voor aanstaande ouders met specifieke vragen of behoefte aan ondersteuning. • Stevig Ouderschap: een programma dat gericht is op ondersteuning van (aanstaande) ouders met een verhoogd risicoprofiel. • VoorZorg: een intensief begeleidingsprogramma voor een risicogroep (aanstaande) ouders met ee3n zeer hoog risicoprofiel. • Samen Starten: geen interventie maar een signaleringsmethodiek voor het vroegtijdig opsporen van psychosociale problemen bij kinderen van 0-4 jaar
Algemeen De JGZ biedt preventieve gezondheidszorg, vastgelegd in het Basispakket JGZ (Wpg), en uitgevoerd conform het Landelijk Professioneel Kader. De kerntaak van de JGZ is het bevorderen en borgen van een gezonde en veilige ontwikkeling van jeugdigen tot 18 jaar. Dit doet de JGZ door het systematisch volgen en beoordelen van ontwikkeling, tijdig signaleren van problemen, geven van preventieve voorlichting en advies, ontzorgen en normaliseren, en daar waar nodig de juiste hulp inschakelen. Ontwikkelingen 2020 Afgelopen jaar heeft de JGZ in het teken gestaan van COVID-19. Hierbij is de noodzakelijke zorg zo veel mogelijk doorgegaan. Onder noodzakelijke zorg vallen bijv. het Rijksvaccinatieprogramma en contacten met risicogezinnen. Overige zorg is soms wat beperkter of op een andere manier uitgevoerd.
Het breed kunnen inzetten van deze interventies in samenwerking met een goede samenwerking in de keten is van wezenlijk belang in relatie tot het programma Kansrijke Start.
Er zijn voor 2020 4 grote thema’s te onderscheiden. 1. Doorontwikkeling Kansrijke Start 2. Uitvoering Rijksvaccinatieprogramma 3. COVID-19 en inzet JGZ-medewerkers 4. Flexibilisering van contactmomenten
Nu Niet Zwanger Het programma Nu Niet Zwanger (NNZ) ondersteunt kwetsbare mensen een bewuste keuze te maken over het moment van hun kinderwens, zodat zij niet onbedoeld zwanger worden. Door actieve begeleiding te bieden, beginnend bij een eerlijk gesprek over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie waarbij vanuit hun leefwereld wordt stilgestaan bij hun vragen, behoeften en (on)mogelijkheden. Nadat in 2019 is begonnen met de uitrol van NNZ in gemeente Arnhem, zijn de omliggende gemeenten Doesburg, Duiven, Lingewaard, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Westervoort en Zevenaar per 1 juni 2020 aangesloten. Eind 2020 waren 39 instellingen aangesloten bij het NNZ-netwerk in de regio. In het afgelopen jaar zijn ruim 100 gesprekken over de kinderwens gevoerd. De inhoudelijk coördinator heeft zo’n 20 (opgeschaalde) cases opgepakt. Het project loopt tot 1 januari 2022. Landelijk wordt gekeken naar een duurzame borging en financiering. Komend jaar vindt besluitvorming plaats over een vervolg in onze regio.
1. Doorontwikkeling Kansrijke Start De eerste 1000 dagen (± 2 ½ jaar) in het leven van een kind, blijken een belangrijke voorspeller te zijn voor de ontwikkeling en gezondheid op latere leeftijd. Afgelopen jaren heeft VWS intensief geïnvesteerd in de versterking van de integrale perinatale zorg door middel van het landelijke programma Kansrijke Start. Samen met gemeenten, samenwerkingspartners in de geboortezorg en het sociaal domein, heeft de afdeling JGZ van GGD Gelderland-Midden in 2020 een aanvraag gedaan bij ZonMw voor een subsidie ter verbetering van de lokale praktijk. Het plan van aanpak richt zich op de verbetering van de lokale samenwerkingspraktijk ten behoeve van kwetsbare aanstaande en jonge ouders. In 2021 zal duidelijk worden of deze onderzoeksaanvraag gehonoreerd gaat worden en als zodanig de komende 4 jaar ten uitvoer gebracht kan worden. Daarnaast is JGZ actief betrokken bij de vorming van lokale coalities in gemeenten. In 2020 is in alle gemeenten gestart met het invulling geven aan de lokale coalities. De fase waarin JGZ is aangesloten op lokale coalities is in iedere gemeente anders.
27
2. Uitvoer Rijksvaccinatieprogramma Vaccineren is vanaf het eerste moment in de COVID-19 crisis geprioriteerd als zorg die door moet gaan. Ook de WHO heeft zich hier sterk over uitgesproken. Belangrijk argument hierbij was dat deze pandemie geen aanleiding mocht zijn om andere infectieziekten weer nieuwe bodem te geven. Dat betekende in de praktijk dat op de consultatiebureaus het volledige programma op de betreffende contactmomenten doorgang heeft gekregen. Daarmee is de opbouw van basisimmuniteit doorgegaan.
‘Actieplan Vaccineren in Regio Gelderland Midden’ opgesteld. In dit actieplan is afgesproken dat regionaal blijvend wordt ingezet op het streven naar groepsimmuniteit. Daarin is onderscheid gemaakt in een regionaal basisaanbod en lokaal maatwerk. De belangrijkste stap in 2020 heeft betrekking op het toegankelijker maken van vaccinaties door meer locaties en tijden aan te bieden. Ook worden jongeren actief geïnformeerd over eerder gemiste vaccinaties, zodat ze deze kunnen inhalen 3. COVID-19 en inzet JGZ-medewerkers Vanaf het begin van de pandemie is er een beroep gedaan op inzet van JGZ-medewerkers bij de bestrijding van COVID-19. Omdat ook de JGZ-processen doorgang moeten vinden, is dit na de inzet in de eerste maanden ook weer afgeschaald. Omdat er met name bij scholen veel behoefte was aan een korte lijn met de GGD, is er vanaf oktober 2020 een scholenteam ingericht. Dit is een team van ervaren JGZverpleegkundigen die in nauwe samenwerking met de afdeling Infectieziekten, antwoorden geven op alle vragen die er op scholen leven rond COVID-19. Dit geldt zowel voor het basisonderwijs als voortgezet onderwijs. Dit gebeurt via een rechtstreekse telefoonlijn, een webinar voor scholen, een webside en in direct contact met de JGZ-medewerkers die op scholen werken.
De oudere leeftijden worden normaliter op grootschalige groepsvaccinaties gevaccineerd. Toen dit niet meer mogelijk bleek en ook sporthallen hun deuren sloten, is er uitgeweken naar onze eigen brandweerlocaties. De garages voor de voertuigen werden omgebouwd tot kleinschalige vaccinatie locaties. Dit was een logistieke uitdaging omdat alle vaccinatiesessies voor het hele jaar gepland stonden en moesten worden omgezet tot veel grotere aantallen kleine sessies. Per saldo is er in 2020 nauwelijks achterstand opgelopen. Alleen voor de HPV is de 2e vaccinatie doorgeschoven naar begin 2021 vanwege de verplichte interval. Algemene bevindingen omtrent vaccineren De invloed van COVID-19 op het vaccineren is tweeledig. Enerzijds zien ouders het belang van vaccineren tegen infectieziekten beter. We zien dan ook gezinnen die besluiten hun kinderen alsnog te vaccineren. Ook ouders die gekozen hebben voor het weglaten van de BMRvaccinatie vragen nu om deze in te halen. Dit zijn echter geen grote aantallen. Anderzijds zien we dat mensen de consultatiebureaus en vaccinatiemomenten mijden uit angst voor besmetting van henzelf of een gezinslid. Ook worden vaccinaties uitgesteld vanwege (milde) gezondheidsklachten. Om deze reden biedt VGGM extra mogelijkheden om inhaalvaccinaties te halen.
4. Flexibilisering van contactmomenten Al vóór COVID-19 was de JGZ gericht op een flexibel zorgaanbod. In afstemming met jongeren en ouders wordt zo goed mogelijk aangesloten bij vragen en behoeften. Dit betreft zowel de frequentie, type professional, als vorm en inhoud van het contactmoment. Dit proces is door COVID-19 versneld. Op veel scholen kon de JGZ niet, of minder vaak terecht. Op de consultatiebureaus kunnen minder kinderen gezien worden vanwege de noodzakelijke fysiek afstand. Steeds is de afweging gemaakt welke zorg beslist fysiek door moet gaan, en welke zorg uitgesteld kan worden of op een andere manier kan worden aangeboden. Contactmomenten die fysiek moesten plaats vinden zijn zo veel mogelijk doorgegaan. Soms wat korter en/of beperkt tot het noodzakelijke onderdeel. Aanvullende vragen worden dan later telefonisch besproken. Voor contactmomenten die niet noodzakelijk fysiek moeten plaatsvinden is veel gebruik gemaakt van (beeld)bellen, mailen of chatten. Bijkomend voordeel hierbij is dat deze zorg ook uitgevoerd kan worden door medewerkers die niet ziek zijn, maar wel vanuit huis moeten werken, bijv. vanwege een quarantaine.
Uit het jaarlijks rapport van het RIVM (juni 2020) blijkt dat de ingezette stijgende trend van vorige jaar heeft doorgezet. In 2019 was er een einde gekomen aan de jarenlange daling van het aandeel kinderen dat vaccinaties krijgt uit het Rijksvaccinatieplan (RVP). De stijging is in 2020 in alle leeftijdscohorten zichtbaar. In een aantal gemeenten in onze regio blijft de vaccinatiegraad echter nog steeds fors onder de WHOnorm (90-95%), waardoor de groepsimmuniteit onvoldoende is om uitbraken van infectieziekten te voorkomen. In 2020 hebben de gemeenten in samenwerking met GGD Gelderland Midden het
28
Samenvattend De uitvoer van reguliere processen was in 2020 onder invloed van de COVID-19 op een aantal fronten zeker anders. Er vonden in 2020 tweemaal zoveel “online” contacten plaats in de vorm van (beeld)bellen, chatten en via mail.
Naast de uitvoer van deze reguliere werkprocessen stond 2020 in het teken van verder gaande flexibilisering/digitalisering, zeker binnen de zorg voor 04 jarigen.
Doelenboom Wat wilden we bereiken? Strategisch doel Operationeel doel
Veilig en gezond opgroeien van alle kinderen en jongeren in Gelderland-Midden Proactief inspelen op behoeften van gemeenten, ouders en jongeren op het gebied van jeugd gezondheidszorg Optimale start voor alle kinderen
Bevorderen gezondheid van ‘nieuwkomers’ in onze gemeenten
Wat hebben we bereikt? Prestaties 2020
Uitvoeren basispakket JGZ
-
Aanbieden van contactmomenten conform Landelijk Professioneel Kader en professionele richtlijnen
Aanbieden van extra zorg voor kinderen en jongeren met extra zorgbehoeften Uitvoeren lokaal aanbod JGZ
-
Aanbieden van extra contactmomenten
-
Aanbieden zorg op maat Differentiatie in aard, frequentie en discipline van contactmomenten
Aanbieden van zorg op maat in eerste 1000 dagen van het kind
-
Uitvoeren pre- en perinataal aanbod o Prenataal huisbezoek o Voorzorg o Stevig Ouderschap (pre- en postnataal) o Samen Starten Participatie JGZ preventieagenda Participatie Kansrijke Start JGZ 0-18 jarigen IZB-preventie en –bestrijding THZ Tbc-preventie en –bestrijding Gezondheidsbevordering Individuele seksuele gezondheidszorg en preventie van soa/hiv Afstemming en participatie in de lokale zorgketen Uitvoeren Rijksvaccinatieprogramma
Uitvoeren Publieke Gezondheidszorg voor asielzoekers (PGA)
-
Optimale vaccinatiegraad van kinderen en jongeren Behouden en verstevigen van de unieke kennispositie op het gebied van jeugdgezondheid Sluitend aanbod van preventieve en gespecialiseerde zorg
Minimaal 95% van kinderen en jongeren (WHO-norm) is gevaccineerd conform RVP Informeren en adviseren van gemeenten over gezondheidsbeleid
-
Samenwerking in sociaal domein versterken
Deelname in netwerkoverleggen en lokale coalities
-
Opstellen Integrale Jeugdrapportage Gezondheidsmonitor o Kindmonitor o Jeugdmonitor
Wat is het beoogd effect? Maatschappelijk effect
Creëren van een gezonde en veilige basis voor alle kinderen, met gelijkwaardige kansen in de maatschappij
Voorkomen van betreffende infectieziekten op individueelen populatieniveau Input leveren voor gemeentelijke beleidsontwikkeling
-
-
29
Optimaal aanbod van zorg voor alle kinderen en jongeren Voorkomen van versnippering van aanbod
1.4.3 Monitoring & Advies Doelenboom Wat wilden we bereiken? Strategisch doel Operationeel doel Het bewaken, Monitoren van de beschermen en gezondheid van de bevorderen van de inwoners van Gelderlandpublieke Midden gezondheid
Wat hebben we gedaan? Prestaties - elke 4 jaar een gezondheidsmonitor uitvoeren onder jongeren, volwassenen en ouderen om de gezondheidstoestand te beschrijven - Integrale rapportages opleveren op basis van cijfers vanuit de monitors, vanuit JGZ en vanuit andere afdelingen van VGGM - Adviseren over de trends in die worden gezien in de monitoring - Het doen van verdiepend onderzoek en analyses op eigen initiatief en op verzoek van gemeenten en ketenpartners
Wat is het beoogd effect? Maatschappelijk effect Bijdragen aan een beeld van de gezondheid van inwoners van Gelderland-Midden en bijdragen aan goed onderbouwde gezondheidsbeleidsbesluiten van gemeenten
1.4.4 Wat heeft het programma GGD in totaliteit gekost? Overzicht baten en lasten
Realisatie
Begroting
Gew. Begr.
Realisatie
2019
2020
2020
2020
Jeugdgezondheidszorg Algemene gezondheidszorg Monitoring en Advies
16.154 6.527 1.655
17.175 6.212 1.725
16.177 28.095 1.878
16.040 20.251 1.861
Lasten
24.337
25.113
46.150
38.152
Gemeentelijke bijdrage Lokaal aanbod BDUR Zorgverzekeraars Overige baten
16.664 6.479 81 0 5.436
18.747 5.742 81 0 4.145
18.747 6.158 82 0 25.357
18.747 5.292 14.374 0 4.505
Baten
28.661
28.714
50.344
42.917
Resultaat voor bestemming
4.324
3.601
4.194
4.766
5
335
473
114
4.330
3.936
4.667
4.880
Bedragen x € 1.000 7.1 Volksgezondheid
7.1 Volksgezondheid
Mutatie reserves Resultaat na bestemming Vennootschapsbelasting
0
0
0
0
Resultaat na belasting
4.330
3.936
4.667
4.880
Doorbelasting
-3.936
-3.936
-4.667
-4.880
393
0
0
0
Resultaat
Het resultaat van het programma GGD bedraagt nihil. Dit is het gevolg van de compensatie van VWS en het RIVM voor alle meerkosten en minderopbrengsten.
verantwoord op de regel BDUR (Rijksuitkering). Een deel van de betaalde vergoeding van VWS heeft betrekking op de betaalde zorgbonus, welke ook binnen de andere programma’s is verantwoord.
De totale declaratie over 2020 bedraagt € 14.686.000, welke grotendeels binnen het programma GGD als baten
30
De meerkosten zijn met name verantwoord als lasten Algemene Gezondheidszorg. De lasten bestaan met name uit personele lasten, zijnde inzet van medewerkers voor testen van € 3.076.000 en voor traceren van € 5.122.000. De laboratoriumonderzoeken bedroegen € 4.438.000. De resterende € 2.050.000 heeft betrekking op medische verbruiksartikelen, huisvestingslasten voor de testlocaties, ICT-lasten, de betaalde zorgbonus en minder/meer inkomsten binnen het programma GGD. In bijlage 5 is een nadere specificatie van de bij VWS en RIVM gedeclareerde kosten inzake de COVID19 bestrijding opgenomen. In de gewijzigde begroting was een verwachte Rijksbijdrage van circa € 20 mln opgenomen op de regel overige baten. De omvang van deze raming was gebaseerd op een eerste inschatting van de extra kosten aan het begin van de pandemiebestrijding uitgaande van hogere besmettingsaantallen dan uiteindelijk zijn geconstateerd.
31
Jaarverslag 2020
1.4
Programma Ambulancezorg
1.4.1 Mobiele Zorg Wet Ambulancezorg De ambulancevoorzieningen in Nederland werken sinds 2013 vanuit de Tijdelijke wet ambulancezorg (Twaz). Deze tijdelijke wet loopt per 1 januari 2021 af. In 2020 is een nieuw wetsvoorstel ingediend door de minister van VWS. Deze wetgeving is goedgekeurd en gaat per 1 januari 2021 in als Wet Ambulancevoorzieningen (Wav). De huidige ambulancevoorzieningen blijven voor onbepaalde tijd aanbieder van ambulancezorg. Dat geeft duidelijkheid voor burgers, voor ambulancevoorzieningen en voor partners zoals huisartsenposten en ziekenhuizen. Gemeenten en burgers in de regio Gelderland-Midden kunnen zo blijven rekenen op kwalitatief hoogwaardige ambulancezorg. Landelijk Meldkamer Samenwerking De ontwikkelingen van de Landelijke Meldkamer Samenwerking (LMS) naar Apeldoorn gaan gestaag door. Voor de vijf ‘Oostelijke’ regio’s wordt één nieuwe meldkamer gebouwd in Apeldoorn. De verwachting is dat deze nieuwe meldkamer in 2022/2023 operationeel zal zijn. De meldkamers brandweer, politie en ambulancezorg van vijf regio’s worden daar samengevoegd. De meldkamers ambulancezorg van Arnhem en Nijmegen hebben al langer de ambitie uitgesproken om aangesloten te blijven bij lokale zorgpartijen en te kiezen voor zorgcoördinatie. Verderop in dit jaarverslag leest u daarover meer.
Op allerlei niveaus en in verschillende overleggen blijft Ambulancezorg Gelderland-Midden aangesloten bij de ontwikkelingen. Zo blijven de LMS Apeldoorn en zorgcoördinatie in Arnhem/Nijmegen op elkaar aangesloten. FWG Een uitloper van de cao-onderhandelingen over de cao Ambulancezorg van 1 januari 2020 t/m medio 2021 is de invoering van de Functiewaardering Gezondheidszorg (FWG). De ambulancesector gaat volledig over naar een andere inschalingsmethodiek, zodat dat gelijk is met de cao-ziekenhuizen. In 2020 hebben een aantal kernfuncties (o.a. verpleegkundigen, centralisten, chauffeurs) een voorlopige FWG-indeling gekregen. Voor verpleegkundigen levert de FWG-inschaling een voordeel op qua salaris. Andere functies profiteren minder van de nieuwe inschaling. In het eerste kwartaal van 2021 worden ook de staf- en ondersteuningsfuncties opnieuw ingeschaald.
pagina 32
AED’s, burgerhulpverlening en first responders Ambulancezorg Gelderland-Midden maakt zich al jaren hard voor een dekkend netwerk van AED’s en burgerhulpverleners. Burgerhulpverleners zijn essentieel in de eerste hulp voor reanimatiebehoeftige personen. Zij zijn vaak vlak bij een persoon en kunnen starten met reanimeren voordat ambulance, brandweer en/of politie er zijn. Tijdens de reanimatie kunnen zij gebruik maken van een publiek beschikbare defibrillator (AED) om het hartritme van een persoon te herstellen. In 2019 is Ambulancezorg G-M een project gestart om burgerhulpverlening en AED’s in de regio te promoten. In 2020 heeft dit project vervolg gekregen. De projectmedewerker heeft met meerdere onderwijsinstanties contact gelegd om ook studenten laagdrempelig een reanimatiecursus aan te bieden. Daarmee breidt het netwerk van burgerhulpverleners nog verder uit. Ook is Defensie benaderd om haar cursisten zich te laten aanmelden als burgerhulpverlener. Met gemeenten worden initiatieven van burgerhulpverleners uitgewisseld. Ook zijn er plannen om in 2021 een campagne te voeren om AED’s aan te melden bij HartslagNu. Actieplan ambulancezorg In 2020 zijn op sectorniveau een aantal kwaliteitskaders in de ambulancezorg vernieuwd. Zo is onder andere het kwaliteitskader mobiele zorg vóór psychiatrische begeleiding opgeleverd.
Ook kwam er een kader voor Physician Assistants en Verpleegkundig Specialisten (PA’s en VS’en) in de ambulancezorg. Daarnaast was Ambulancezorg G-M in 2020 druk met invoering van het kwaliteitskader laag- en middencomplexe ambulancezorg. Productie en prestatiecijfers De prestatiecijfers over 2020 zijn nog aan verandering onderhevig, omdat de ritaantallen van directe buren RAVU, Ambulancezorg Gelderland-Zuid en Witte Kruis NOG in Gelderland-Midden nog niet compleet zijn. In 2020 werd in het gebied Gelderland-Midden in 92,2% van alle A1-ritten de aanrijtijd van 15 minuten behaald. Dat is lager dan de A1-prestatie in 2019 (92,5%). Voor A2-ritten in het werkgebied Gelderland-Midden arriveerde in 2020 96,1% van de A2-ritten binnen 30
Ede Lingewaard Nijkerk Overbetuwe Renkum Rheden Rozendaal Scherpenzeel Wageningen Westervoort Zevenaar Totaal
minuten bij de patiënt. Dit is een stijging van 1,2% ten opzichte van het A2-prestatiecijfer in 2019 (94,9%). De prestatie in A1-ritten laat niet het volledige beeld zien. Door COVID-19 fluctueerde het prestatiecijfer sterk gedurende 2020. Tijdens de eerste en tweede COVID-19golf waren ambulances gemiddeld zo’n 15 minuten langer bezig met een ‘COVID-19-rit’ ten opzichte van een reguliere ambulancerit. Deze stijging kwam onder andere doordat: • medewerkers beschermende kleding moesten aantrekken, • de overdrachten in de ziekenhuizen langer duurden, • verder gereden moest worden naar ziekenhuizen voor een ‘vrij’ bed, en • na afloop van de inzet de ambulance ontsmet moest worden. Daardoor waren ambulances minder snel weer beschikbaar voor een nieuwe rit. Ambulancezorg G-M heeft in 2020 het aantal ambulancediensten per week structureel uitgebreid om nog vaker beschikbare ambulances te hebben. Ook voor 2021 staat een uitbreiding gepland.
2731 1095 971 1111 927 1339 39 224 768 384 1363 17972
2541 982 832 993 824 1242 35 189 711 366 1236 16566
93,0% 89,7% 85,7% 89,4% 88,9% 92,8% 89,7% 84,4% 92,6% 95,3% 90,7% 92,2%
Voorlopige cijfers inclusief ritten van buurregio’s (Gelderland-Zuid t/m december 2020, RAVU t/m september 2020, Witte Kruis NOG t/m november 2020) Prestatie A2: Regio Gelderland-Midden 2020 Gemeente #A2-ritten #A2 <30 min %A2 <30 min Arnhem 3261 3158 96,8% Barneveld 924 891 96,4% Doesburg 209 200 95,7% Duiven 425 417 98,1% Ede 1806 1733 96,0% Lingewaard 805 759 94,3% Nijkerk 597 564 94,5% Overbetuwe 739 709 95,9% Renkum 667 645 96,7% Rheden 1018 980 96,3% Rozendaal 45 44 97,8% Scherpenzeel 117 109 93,2% Wageningen 564 531 94,1% Westervoort 263 254 96,6% Zevenaar 983 942 95,8% Totaal 12423 11936 96,1%
Belangrijke aantekening is dat het prestatiecijfer voor A1- en A2-ritten geen directe relatie heeft met de kwaliteit van zorg die wordt geleverd door de zorgprofessionals van de Ambulancezorg G-M.
Voorlopige cijfers inclusief ritten van buurregio’s (Gelderland-Zuid t/m december 2020, RAVU t/m september 2020, Witte Kruis NOG t/m november 2020)
Prestatie A1: Regio Gelderland-Midden 2020 Gemeente #A1-ritten # A1 <15 min %A1<15 min Arnhem 4529 4378 96,7% Barneveld 1520 1345 88,5% Doesburg 303 262 86,5% Duiven 668 630 94,3%
33
Doelenboom
Nota Goede ambulancezorg
Wat willen we bereiken?
Wat hebben we bereikt?
Wat is het beoogd maatschappelijk effect?
Strategisch doel De patiënt kan 24/7 de ambulancedienst bereiken De juiste zorg op de juiste plek door de juiste zorgverlener op het juiste moment
Operationeel doel De patiënt voorzien van tijdige ambulancezorg In 2025 wendt de patiënt met een acute zorgvraag zich tot het regionale loket voor de acute zorg.
Prestaties • A1 binnen 15 min – 92,2% • A2 binnen 30 min – 96,1% •
De pilot zorgcoördinatie van Gelderland-Midden en Gelderland-Zuid is goedgekeurd en opgestart. Lees verderop in het document meer.
Patiënt centraal
De patiënt weet waar de ambulancedienst voor staat.
•
Veilige zorgverlening
In 2020 is ondanks de COVID-19 crisis regelmatig overleg gevoerd met de cliëntenraad AGM. Certificering informatiebeveiliging behaald
De zorgverlening is patiëntgericht.
Veiligheid
Professionaliteit en professionele standaard
Leveren van goede ambulancezorg
Potentiële patiënten richten zich met de juiste zorgvraag tot de ambulancezorg Leveren van zorg in een veilige werkomgeving Ambulancezorg G-M houdt zich aan landelijke richtlijnen en wetgeving voor goede ambulancezorg
Ondanks het COVID-19 virus zijn scholingen zo goed als mogelijk doorgegaan. AGM werkt aan ‘leren-opafstand’ zodat medewerkers ook bij het vervallen van fysieke trainingen, digitaal kennis kunnen opdoen. Het klachtenproces van VGGM wordt vanaf 2021 herzien om meer aan te sluiten bij de aard van klachten. Medewerkers hebben hun bekwaam- en bevoegdheid behouden. Het kwaliteitskader 2020 wordt geleidelijk aan geïmplementeerd. Het nieuwe ritformulier is eind 2020 geïmplementeerd. Daarmee is ook aansluiting bij de nieuwe Basisset Ambulancezorg 3.0. Door maatregelen rond COVID19 zijn de MRO’s en TECCtrainingen niet doorgegaan. Wel zijn medewerkers actief getraind met documentatie en digitale scholing. Tijdens de COVID-19 crisis is nog duidelijker geworden dat verbinding met partners in het ROAZ essentieel is. Vanuit AGM is continu deelname geweest aan bestuurlijke overleggen om drukte in de zorg te monitoren Waar mogelijk heeft AGM haar personeel uitgeleend aan regionale ziekenhuizen. De GHOR is van belangrijke waarde geweest in het betrekken van de VVT-sector.
De patiënt ontvangt hoge kwaliteit van zorg.
Bereikbare en beschikbare zorg Bereikbare en beschikbare zorg
• • •
•
• • •
Professionaliteit en professionele standaard/ samenwerken
Verantwoorde ambulancezorg bij rampenbestrijding en crisis-beheersing
Werken volgens GGB
•
Samenwerken
Meerwaarde voor de keten van acute zorg door kennisdeling en samenwerking met partners binnen de sector
Knelpunten in acute zorg dienstverlening zoveel mogelijk voorkomen
•
•
• •
34
De patiënt zo snel mogelijk naar de juiste zorg leiden. Ongeacht de zorgvraag van een patiënt komt, hij/zij wordt geholpen door de juiste zorgverlener.
Veiligheid patiënt optimaal gewaarborgd.
Medewerkers optimaal getraind in het verlenen van grootschalige geneeskundige hulpverlening Doelmatige, goed afgestemde keten van diensten op het gebied van acute en opgeschaalde gezondheidszorg
Jaarverslag 2020
1.4.2 Zorgcoördinatie Een belangrijke ontwikkeling in de acute zorg en ambulancezorg is de ontwikkeling naar zorg coördinatie. De ambulancezorg zoekt daarbij aansluiting met de ketenpartners in de zorg om de burger met een dringende zorgvraag op de best mogelijke wijze van passende zorg te voorzien. Op dit moment richt zich deze samenwerking vooral op huisartsenposten (nu nog vooral tijdens de ANW uren), thuiszorg en GGZ. De kern is steeds om de juiste zorg op de juiste plek te leveren en overbelasting van individuele zorgpartijen daarmee te voorkomen. Dat is in het belang van burgers, de betaalbaarheid en, beschikbaarheid van zorg. De ambulancezorg organiseert deze ontwikkeling regionaal en dicht bij de ketenpartners in de eigen regio. Tegelijkertijd blijft er een solide verbinding met de LMSlocatie waar de ambulancezorg het 112 proces organiseert. Om ervaring op te doen met coördinatie van zorg hebben Ambulancezorg Nederland, VWS en Zorgverzekeraars Nederland budgetten beschikbaar gesteld om deel te nemen aan zorgcoördinatie pilots. De pilot zorgcoördinatie Ambulancezorg Gelderland-Midden, Ambulancezorg Gelderland-Zuid, huisartsenposten Arnhem, Ede, Nijmegen, Tiel en de GGZ-zorginstelling ProPersona hebben de handen ineengeslagen en werken samen aan zorgcoördinatie. Gezamenlijk is in 2019 een aanvraag ingediend om mee te doen aan één van de pilots in Nederland.
In april 2020 heeft de pilot groen licht ontvangen. De gezamenlijke pilot van GelderlandMidden en Zuid is daarmee één van de 10 pilots waar in Nederland momenteel ervaring opgedaan wordt met zorgcoördinatie.
pagina 35
Het groene licht voor het uitvoeren van de pilot viel tegelijk met de COVID-19 crisis. Het opstarten van een pilot en bestrijding van de crisis bleek complex en gaf te veel tijdbelasting. De focus van de deelnemende partijen, die allen werkzaam zijn in de acute zorg, lag vanzelfsprekend op het bestrijden van de crisis. Enkele werkzaamheden van de pilot zorgcoördinatie zijn ‘op de achtergrond’ wel doorgegaan. Hieronder een korte beschrijving van de opzet van de pilot en omschrijving wat er wél uitgevoerd kon worden in 2020. Het doel van de pilot is om de afstemming en samenwerking tussen de eerdergenoemde partijen te intensiveren. Informatie raadplegen, uitwisselen en delen met elkaar biedt meerwaarde in zorgverlening. Ook andere pilot regio’s hebben behoefte om daar verbeteringen in aan te brengen. De gezamenlijke behoefte heeft geresulteerd in een landelijke aanpak ICT & zorgcoördinatie. Gelderland-Midden en GelderlandZuid hebben een actieve bijdrage geleverd in werkgroepen. Dit heeft ertoe geleid dat in 2021 met de leverancier de eerste softwareontwikkelingen worden opgestart om gegevens rondom triage en inzet van zorg makkelijker te delen tussen partijen. Naast de ICT-ontwikkelingen zijn er bijeenkomsten georganiseerd met het management van de ketenpartners om gezamenlijk over coördinatie van zorg te spreken.
Deze gesprekken zijn een eerste aanzet om samen te bepalen welke richting coördinatie van zorg in de regio op kan gaan. Een regionale stuurgroep, waar bestuurders van de betrokken partijen in deel nemen, komt periodiek bij elkaar.
1.4.3 Wat heeft het programma Ambulancezorg in totaliteit gekost? Overzicht baten en lasten
Realisatie
Begroting
Gew. Begr.
Realisatie
2019
2020
2020
2020
Zorgcoordinatie Mobiele zorg
1.699.806 19.050.495
1.621.515 19.296.245
1.565.575 20.691.649
1.246.089 20.096.061
Lasten
20.750.300
20.917.760
22.257.224
21.342.150
Gemeentelijke bijdrage Lokaal aanbod BDUR Zorgverzekeraars Overige baten
175.376 21.613.693 651.009
173.831 21.062.309 1.371.400
176.636 22.175.438 1.597.640
176.636 20.796.921 2.450.840
Baten
22.440.078
22.607.540
23.949.714
23.424.397
Resultaat voor bestemming
1.689.778
1.689.780
1.692.490
2.082.248
7.1 Volksgezondheid
7.1 Volksgezondheid
Mutatie reserves Resultaat na bestemming Vennootschapsbelasting
0 1.689.778 -
-
-
1.689.780 -
-389.757
1.692.490 -
1.692.491 -
Resultaat na belasting
1.689.778
1.689.780
1.692.490
1.692.491
Doorbelasting
-1.689.778
-1.689.779
-1.692.490
-1.692.491
0
1
-0
0
Resultaat
Het resultaat van het programma Ambulancezorg voor resultaatbestemming bedraagt € 389.757 en wordt overeenkomstig wet- en regelgeving toegevoegd aan de reserve voor aanvaardbare kosten.
36
1.5
Programma Bedrijfsvoering
De sector bedrijfsvoering bestaat uit een drietal afdelingen: • Control, Inkoop en Financiën • Informatisering en ICT • Mens en Organisatie
reorganisatie is vrijwel afgerond, daarnaast zijn verbeterprojecten opgestart. Met name door de COVID19 bestrijding loopt deze projecten langer in de tijd dan vooraf gepland en zullen naar verwachting doorlopen tot 2023. Verantwoorde werkgever VGGM is een maatschappelijk verantwoord werkgever. Hier hoort participatief werkgeverschap bij om zoals hulporganisatie een afspiegeling te zijn van de maatschappij. Er zijn 6 mensen met een arbeidsbeperking aan het werk. Doel is om dit aantal uit te breiden de komende jaren daar waar onze functies het toelaten.
Ontwikkeling dienstverlening Een organisatie als VGGM staat niet stil. Als de maatschappij verandert, de politiek daarop inspeelt, reageert ook VGGM. De sector bedrijfsvoering merkt dat. Er worden andere vragen gesteld. • Er is meer behoefte aan een ander soort informatievoorziening, meer duiding van cijfers, inzicht in effecten van ons werk en gegevens, toegankelijke en visueel aantrekkelijke informatie. Informatie naar buiten toe, naar onze bestuurders en ketenpartners maar ook intern • Veel systemen zijn nog niet voldoende op elkaar afgestemd waardoor handwerk nog steeds nodig is en foutgevoeligheid groot is. • Het beheren van informatie gebeurt nu op verschillende plekken in de organisatie, er is nog geen sprake van één centraal, toegankelijk archief. • Onze organisatie werkt veel met privacygevoelige gegevens. Er zijn dan ook veel vragen over het veilig kunnen omgaan met deze gegevens. Dit geeft niet alleen wijzigingen in de systemen maar ook in de werkprocessen. • De behoefte aan meer mogelijkheden om doelgroepen te kunnen bereiken is groot. We willen goed zichtbaar en vindbaar zijn voor burgers zodat we sneller en beter in contact kunnen komen met onze klanten. • Medewerkers en teams willen grip hebben op de organisatie van het werk en hun eigen ontwikkeling daarin.
Ook VGGM voelt de arbeidsmarktkrapte. Vooral voor de artsen, verpleegkundigen en ICT’ers. Desondanks lukt het redelijk om vacatures in te vullen. Het duurt soms wel wat langer, maar vooral door het gebruik van sociale media en werving via collega’s weten potentiële medewerkers VGGM te vinden. De komende jaren is extra aandacht nodig voor een gerichte arbeidsmarktstrategie. Deze wordt ontwikkeld. Duurzame inzetbaarheid Duurzame inzetbaarheid van medewerkers wordt steeds belangrijker. VGGM zet in op de pijlers vitaliteit, werkvermogen en employability. Dit om richting te geven aan algemeen HR-beleid, maar ook met vitaliteitsregelingen en gezondheids-activiteiten voor medewerkers. In 2019 is een preventief medisch onderzoek aangeboden aan de medewerkers. Meer dan de helft van de medewerkers hebben hier gebruik van gemaakt. Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek wordt gericht beleid ontwikkeld. De in 2020 opgedane ervaringen met het werken op afstand worden betrokken in de aanpassing van het beleid.
Daarnaast kampt de organisatie al een tijd met moeilijk vervulbare vacatures, hoog ziekteverzuim en complexe regelgeving naast vraagstukken als duurzame inzetbaarheid en employability. Eind 2019 is een reorganisatie voor de sector bedrijfsvoering gestart. De verandering draagt bij aan de professionalisering van heel VGGM op het gebied van onder andere het verstevigen van het integraal management in de organisatie, het werken vanuit heldere taakstellingen en zelforganisatie. De sector heeft de ambitie om te komen tot een meer integrale adviesen serviceverlening. Dit wordt gedaan door een aantal aanpassingen in de huidige werkwijze en functies. In 2020 is gestart met de implementatie. De personele
WNRA Per 1 januari 2020 is de Wet Normalisering Rechtspositie Ambtenaren (WNRA) van kracht voor de medewerkers die zijn aangesteld onder de CAO Ambulancezorg. In samenspraak met de vakorganisaties zijn de regelingen aangepast. De medewerkers hebben voorlichting gekregen over de veranderingen. De overige onderdelen van VGGM vallen nog buiten de WNRA vanwege het uitstel dat is verleend voor de veiligheidsregio’s.
37
Doelenboom Wat willen we bereiken
Wat hebben we bereikt
Strategisch doel Doelmatige, doeltreffende en verantwoorde organisatie
Operationeel doel Stroomlijnen en digitaliseren registratieve en administratieve processen voor betere en snellere informatievoorziening Meer voor minder Duurzaam ondernemen
Prestaties 2020 - 2023 • Een start is gemaakt met het vereenvoudigen en digitaliseren van processtappen en procedures g
• •
Inkoopbeleidsplan is nageleefd. Bij inkopen is aandacht voor duurzaamheidsaspecten
Adequaat budgetteren en transparant verantwoorden
•
Verantwoorde besteding van gemeenschapsgeld
Realiseren van voldoende financiële weerstand
•
Beschikbare gelden zijn ingezet voor het realiseren van de geplande doelen Verantwoording over bestedingen is in lijn gebracht met BBV Actualisatie van het risicoprofiel in relatie tot het vastgestelde reservebeleid is voorzien in 2021/22
Voldoen aan de archiefwetgeving voor digitalisering Tevredenheid bestuursorganen/ raden over de opgeleverde informatie
•
Gestart is met de vernieuwing van het Document Management Systeem en herinrichting van het digitaal archief Gestart is met de vernieuwing van websites en intranet om zo beleids- en verantwoordingsdocumenten transparanter te maken Directie en medewerkers van de VGGM onderhielden op ambtelijk en bestuurlijk niveau goede contacten met de gemeenten. De raadsinformatieavonden, netwerkdagen en gesprekken met stakeholders zijn terugkerende initiatieven Informatie wordt beschikbaar gesteld conform de standaard voor veiligheidsregio’s (Veiligheidsregio Referentie Architectuur) Getart is met de adoptie van een nieuw project aanpak “project matig creëren”
Een goede en transparante besturing van de organisatie en het in verbinding zijn met de relaties van de organisatie (gemeenten, ketenpartners, burgers, bedrijven) door middel van informatie-uitwisseling
Middels nieuw personeelsmanagement systeem is betere personeelsmanagement informatie gegenereerd, waardoor management o.a. kan sturen op (duurzame) inzetbaarheid van medewerkers VGGM biedt voor mensen met een beperking tot de arbeidsmarkt een werkplek.
Een organisatie die een afspiegeling vormt van de maatschappij, met medewerkers die vakbekwaam zijn én blijven waarbij continu geanticipeerd wordt op ontwikkelingen
Gezonde financiële huishouding
Kwaliteit van de externe (bestuurlijke) informatie en communicatie verhogen
•
•
•
Tijdige, rechtmatige en juiste informatie delen met ketenpartners en burgers
•
•
Goed werkgeverschap
Realiseren duurzaam inzetbaar personeel en gevarieerd medewerkersbestand
•
•
38
Wat is het beoogd maatschappelijk effect Betaalbare overheid met een verantwoorde bedrijfsvoering en gewenste dienstverlening op adequaat niveau
1.5.1 Wat heeft het programma Bedrijfsvoering in totaliteit gekost? Overzicht baten en lasten
Realisatie
Begroting
Gew. Begr.
Realisatie
2019
2020
2020
2020
Bedrijfsvoering
16.493
16.321
17.678
17.590
Lasten
16.493
16.321
17.678
17.590
Gemeentelijke bijdrage Lokaal aanbod BDUR Zorgverzekeraars Overige baten
0 0 46 0 625
0 0 45 0 435
0 0 46 0 491
0 0 -72 0 738
Baten
671
481
538
666
-15.822
-15.841
-17.140
-16.923
243
392
366
100
Resultaat na bestemming
-15.579
-15.449
-16.774
-16.824
Vennootschapsbelasting
0
0
0
0
Resultaat na belasting
-15.579
-15.449
-16.774
-16.824
Doorbelasting
15.555
15.449
16.774
16.934
-24
0
0
110
Bedragen x € 1.000 0.4 Overhead
0.4 Overhead
Resultaat voor bestemming Mutatie reserves
Resultaat
Het resultaat van het programma Bedrijfsvoering bedraagt € 110.000. De belangrijkste elementen die een verklaring geven voor dit resultaat zijn uitgestelde investeringen cq vertraging in de uitrol van diverse projecten.
39
Jaarverslag 2020
2.
PARAGRAFEN
2.1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Risicoprofiel Brandweerzorg Risico Onvoorspelbaarheid financiële consequenties project Repressieve beroepsorganisatie Arnhem en EdeCentrum Paraatheid brandweer onder druk als gevolg van afnemende beschikbaarheid vrijwilligers en gevolgen invoering WNRA. Een afnemende beschikbaarheid van vrijwilligers leidt eveneens tot een grotere instroom van nieuwe vrijwilligers. Dit leidt tot hogere opleidingskosten. Gevolgen 20-jarigenbeleid beroepsbrandweermensen repressieve dienst Vergrijzing samenleving en uitbreiding participatiemaatschappij waardoor minder zelfredzame mensen langer zelfstandig wonen Verscherping milieuregels en invoering milieuzones voor diesel (brandweer)voertuigen met mogelijke versnelde afschrijving wagenpark met bijkomende extra financiële gevolgen Beperking capaciteit bluswater vanuit reguliere drinkwatervoorziening door aanpassing waterleidingnetwerk Extra kosten door afkopen contracten waterleidingbedrijven en verwijderen brandkranen
Beheersmaatregel Reserveren extra financiële middelen voor personele en materiele aanpassingen Vanuit Brandweer Gelderland-Midden vroegtijdig inspelen op maatschappelijke verandering en landelijke ontwikkelingen van de arbeidsmarkt en het toepassen van een strategische personeelsplanning
Personeelsplanning afstemmen door in- doorstroom en uitstroombeleid Landelijke gedragsbeïnvloeding risicogroepen, woningcorporaties, verzekeraars, zorgaanbieders e.d., versterken samenwerking met externe partijen en inzet van innovaties die bijdragen aan brandveiligheid Vroegtijdig anticiperen vanuit investeringsschema en incorporeren in vervangingsschema wagenpark
Aanschaf tankwagens voor borging bluswatercapaciteit brandweer Vroegtijdig voldoende financiële middelen reserveren. Op de lange termijn reductie kosten onderhoud en beheer brandkranen
Risicoprofiel GGD Risico Onvoldoende (deskundig) personeel
Implementatie nieuwe registratie- en archiefsystemen (organisatiebreed) Uitval ICT-voorzieningen Vervallen of overhevelen naar gemeentefonds van ASGregeling Dalende incidentie en op middellange termijn mogelijk onvoldoende bevoegd en bekwaam personeel (mn artsen) Wmo toezicht wordt niet deels gecontracteerd of onvoldoende afgenomen. Onduidelijk of er een aanbesteding komt van de Medische arrestantenzorg en of de GGD de zorgverlening behoudt. Ketenpartners komen afspraken niet na op het gebied van voorbereid zijn op rampen en crises
pagina 40
Beheersmaatregel Wettelijke taken uitvoeren maar geen nieuwe taken uitvoeren Duurzame inzet bevorderen Max. inzetten in opleiden medewerkers Herwaardering van functies Tijdelijke medewerkers inhuren voor ondersteuning bij werkzaamheden tijdens implementatie Noodplan met laptops Overstappen op 2e server Aangesloten blijven op landelijke ontwikkelingen Voldoen aan prestatieafspraken ASG-regeling Visie op toekomstbestendige organisatie van TBC opstellen i.s.m. GGD NOG en GGD GLZ Personeel inzetten op andere soorten toezicht (KO, T&P etc.) ZZP’ers minder of niet meer inzetten (niet bij GGD) Bij daling inkomsten ook daling kosten. Aantrekken nieuw personeel of extra opleiden tot forensisch arts van bestaand personeel. OTO-afspraken ketenpartners Zorgcontinuïteit bij ketenpartners georganiseerd Evaluatie convenant
en werkafspraken met ketenpartners Onvoldoende capaciteit evenementenadvies
Continuïteit binnen afdeling geborgd.
Evenementadviezen worden niet overgenomen/opgevolgd
Middels een goede relatie met vergunningverlener, gemeenten overtuigen van toepassen advies t.b.v. vergunningverlening.
Risicoprofiel Ambulancezorg Risico Onvoldoende (gekwalificeerd) personeel
Sluiting (delen) locaties Uitval ICT-voorzieningen Wetsverandering, verlichte aanbesteding? Tekort materialen/middelen
Beheersmaatregel • Duurzame inzetbaarheid bevorderen; maximaal opleiden van nieuwe medewerkers • Ambulancebijstandsplan • Inhuur derden • Efficiënter scholing geven zodat opgeleid personeel beschikbaar wordt in de paraatheid • Andere locaties/opkomstplaatsen bepalen in overleg met de brandweer. • Meldkamer: ‘fall-back’ naar andere regio. • Meldkamer: Uitwijkplan lokaal en landelijk hanteren. • Sectoraal afstemmen koers wetswijziging. • Vooraf nadenken over inrichting ‘verlichte’ aanbesteding. • Tijdelijk overhevelen materiaal naar andere post.
Risicoprofiel Bedrijfsvoering Risico Door omgevingsontwikkelingen wegvallende inkomsten: ontvlechting, teruglopende subsidies e.d. Uitval ICT en elektriciteit Onvoldoende (deskundig) personeel Ontoereikend niveau van informatiebeveiliging
Beheersmaatregel Sturen op mogelijkheden van taakverbreding, bevorderen employability en flexibiliteit Uitvoering geven aan beheersmaatregelen uit continuïteitsplan Continue monitoren • Implementeren van privacybeleid overeenkomstig de Algemene Verordening gegevensbescherming (AVG), het beheren van een privacyregister en de medewerkers op een actieve manier bewust maken van de do’s en dont’s bij het werken met gevoelige persoonsinformatie • Focus houden op het melden van incidenten met lekken van persoonsgegevens volgens de Wet op de datalekken • Vaststellen van een beleidsplan informatiebeveiliging binnen de landelijke norm voor VR’s (Baseline Informatiebeveiliging Gemeenten en NEN 7510) en uitvoering geven aan de noodzakelijk geachte beheersmaatregelen om de beveiliging van de binnen de organisatie aanwezige informatie te borgen. Dit kan kosten met zich meebrengen, waarvoor geen voorziening in de begroting aanwezig is