F 210216 Actieplan Armoedebestrijding 'kinderen' gemeente Baarn 2021-2024 (227591) Beantwoording technische vragen BOP
Tekst van het document
4.2 Zwemlessen de Trits Onderdeel van het declaratiefonds is de zwemlesregeling. De aanvullende vergoeding van €253 kan worden ingezet worden voor zwemlessen bij de Trits. In samenwerking met De Trits is de mogelijkheid gecreëerd om twee maal het budget voor sport- en cultuuractiviteiten in te zetten (twee maal € 253) om de diploma’s A en B te halen (normale kosten ongeveer € 800). Het streven was dat in 2017 35 kinderen hun zwemdiploma A of B zouden halen, in 2018 70 kinderen en in 2019 100 kinderen. Gebruik regeling In 2017 hebben 54 kinderen in Baarn gebruik gemaakt van de zwemlesregeling. Van het aantal inwoners dat een beroep doet op de aanvullende vergoeding zet 67% deze in voor zwemlessen (54 van de 124). In 2018 hebben 76 kinderen gebruik gemaakt van de zwemlesregeling. Van het aantal inwoners dat een beroep doet op de aanvullende vergoeding zet 76% deze in voor zwemlessen (76 van de 100).
13 Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019
Ervaring regeling zeer tevreden
80 70 60 50 40 30 20 10 0
tevreden neutraal ontevreden zeer ontevreden n.v.t Zwemlesregeling
21 van de 90 inwoners die de enquête hebben ingevuld hebben gebruik gemaakt van de zwemlesregeling. 18 inwoners hebben aangegeven tevreden tot zeer tevreden te zijn over de zwemlesregeling. Twee inwoners hebben aangegeven ontevreden te zijn over de regeling. Dit heeft te maken met de onduidelijke informatie rondom de regels van de aanvullende vergoeding. De aanvullende vergoeding moet namelijk twee keer worden ingezet voor de zwemlessen. Deze inwoners hadden verwacht dat zij in het daaropvolgende jaar de aanvullende vergoeding voor een andere sport voor hun kind hadden kunnen inzetten. Ook is er via het Lokaal Team het signaal ontvangen dat er naast kinderen ook een andere doelgroep is die behoefte zou hebben aan de zwemlesregeling. Het gaat om de doelgroep volwassenen met een migratie/vluchtelingen afkomst. Deze inwoners kunnen vaak niet zwemmen. Vanuit hun uitkering is de bekostiging van zwemlessen niet te realiseren. Samenwerking Er zijn enkele aandachtspunten ten aanzien van de samenwerking met de Trits: - Tweede aanvraag zwemlesregeling wordt vaak nagelaten: Inwoners dienen in het tweede jaar dat zij gebruik maken van de zwemlesregeling opnieuw een aanvraag te doen via het declaratiefonds voor de aanvullende vergoeding. Uit de administratie van de Trits blijkt dat een zeer groot deel van de mensen die gebruik maakt van de regeling deze tweede aanvraag niet doen.
Dit zorgt voor veel administratieve lasten voor de Trits gezien zij deze groep mensen moeten benaderen en wijzen op de noodzaak opnieuw een aanvraag te doen. - Aanwezigheid kinderen: Een aantal zwemleraren hebben aangegeven dat een grote groep gebruikers van deze regeling minder consequent aanwezig is bij de zwemlessen. De kans dat een kind hierdoor slaagt voor zijn of haar zwemdiploma binnen de reguliere periode is hierdoor klein. De kosten die dit met zich meebrengen worden op dit moment gedragen door de Trits.
14 Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019
Aanbevelingen: Het aantal aanvragen voor de zwemregeling is toegenomen tussen 2017 en 2019. Het is niet direct te zeggen of dit ligt aan een verbeterd bereik van deze regeling of aan het feit dat de doelgroep gegroeid is. Het gros van de gebruikers is tevreden tot zeer tevreden over deze regeling met name omdat het de veiligheid garandeert. Samenwerking met de Trits verloopt goed, inwoners dienen beter geïnformeerd te worden over de regels rondom deze vergoeding. -
-
-
-
Informeren inzetten aanvullende vergoeding voor twee jaar: Aanbevolen wordt om inwoners beter te informeren over de regels rondom het (tweemaal) inzetten van de aanvullende vergoeding voor zwemlessen bij de Trits. Dit wordt meegenomen in het Communicatieplan minimaregelingen. Herinnering aanmelding tweede jaar bij aanvraag: Aanbevolen wordt om in de brief die aanvragers ontvangen na goedkeuring van de aanvraag te vermelden dat zij het daaropvolgende jaar opnieuw een aanvraag moeten doen, willen zij in dat jaar gebruik willen maken van de zwemlessen. Benoemen van presentieplicht bij aanmelding: Aanbevolen wordt om in de brief die aanvragers ontvangen na goedkeuring van de aanvraag meer nadruk kunnen leggen op de aanwezigheidsplicht. Onderzoeken mogelijkheden zwemlesregeling volwassenen met migratie/vluchtelingachtergrond: Aanbevolen wordt om te onderzoeken of er een aanbod kan worden ontwikkeld voor inwoners met een vluchtelingenstatus. Dit wordt meegenomen in de herijking van het minimabeleid.
4.3 10 badenkaart Bosbad de Vuursche In het Aanvullend Actieplan Armoedebestrijding Kinderen is opgenomen dat kinderen die gebruik hebben gemaakt van de zwemlesregeling In de Trits (aanvullende vergoeding Declaratiefonds) een 10badenkaart ontvangen voor Bosbad de Vuursche. Omdat de kaart niet op naam staat kan de hele familie mee. De 10-badenkaart heeft als doel om zwemvaardigheden verder te ontwikkelen, inzicht te bieden in de gevaren van water en sociale samenhang te vergroten. Gebruik regeling In 2017 hebben 54 kinderen die gebruik maakten van de zwemlesregeling de 10-badenkaart ontvangen (ad. € 49.00 per kaart). In 2018 ging het om 76 kinderen. In het Aanvullend actieplan is opgenomen dat er eenmalig een bedrag ad. € 4.900 aan Bosbad de Vuursche zou worden toegekend voor jaargang 2017/2018. In jaargang 2018/2019 is besloten nogmaals dit bedrag toe te kennen wegens succes het van deze regeling. Voor jaargang 2019/2020 is er een bedrag over ad. €3.400 waardoor over deze periode nog eens 70 kaarten kunnen worden verstrekt. Dit is voldoende om de volledige doelgroep te bedienen. Ervaring regeling Omdat de badenkaarten niet gekenmerkt zijn als kaart ontvangen vanuit het declaratiefonds, is moeilijk te achterhalen of de kaarten ook daadwerkelijk zijn gebruikt. Er is door het personeel van het Bosbad ook niet expliciet naar gevraagd.
Een aantal gezinnen hebben zelf aangegeven dat zij de kaarten hebben 15 Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019
ontvangen vanuit het fonds. Deze gezinnen hebben hun kaarten volledig gebruikt en daarna zelf nieuwe kaarten aangeschaft. Samenwerking De samenwerking met het Bosbad is goed verlopen. Conclusie en aanbevelingen Het aantal toekenningen voor deze regeling is toegenomen tussen 2017 en 2019. Dit komt door een toename van gebruik van de zwemregeling bij de Trits. Tevredenheid over deze regeling is lastig te meten. De samenwerking met het Bosbad verloopt goed. -
Monitoring gebruik kaarten verbeteren Aanbevolen wordt om het gebruik van de regeling beter te monitoren. Blijvende aandacht bewustwording gevaren water: Aanbevolen wordt om in de brief die wordt meegestuurd bij de badenkaart meer aandacht te besteden aan de achterliggende reden van het geven van de kaart (o.a. de risico’s van open water en het trainen van de zwemvaardigheden). Hierdoor kan bewustwording worden gestimuleerd. Belangrijk is dat dit in klare taal wordt opgeschreven.
4.4 Stichting Leergeld Schoolkostenregeling Leergeld biedt kansen aan kinderen in de leeftijd van 4 tot 18 jaar die leven in een gezin met een inkomen tot 120% van de toepassing zijnde bijstandsnorm om te kunnen deelnemen aan binnen- en buitenschoolse activiteiten. Stichting Leergeld heeft in 2017 met de gemeente Baarn een samenwerkingsovereenkomst gesloten om de schoolkostenregeling uit te voeren. Deze viel eerder binnen het bijzondere bijstandsbeleid. De bijdrage schoolkosten in Baarn is bedoeld voor gezinnen met kinderen jonger dan 18 jaar op het voortgezet onderwijs of basisonderwijs. De bijdrage kan worden gebruikt voor bijvoorbeeld schoolmateriaal of een schoolactiviteiten. Hierdoor kunnen ook deze kinderen hun sociale vaardigheden en kennis zo optimaal mogelijk ontwikkelen en later als volwassenen volwaardig participeren in de samenleving. Jaarlijks ontvangt stichting Leergeld € 22.500 van de gemeente Baarn, € 20.000 is bedoeld voor de vergoedingen, € 2.500 voor uitvoeringskosten. Intermediair Jeugdfonds Sport en Cultuur Sinds 2018 is Stichting Leergeld Soest/Baarn een van de lokale intermediairs voor het Jeugd Sportfonds (JSF) en Jeugd Cultuur Fonds (JCF). Voor deze instellingen, die zelf niet beschikken over een uitvoeringsorganisatie, worden de aanvragen door Leergeld behandeld en wordt de uitvoering van de betreffende regeling verzorgd.
Huisbezoeken De werkwijze van stichting Leergeld bestaat uit een persoonlijk bezoek aan minimagezinnen door begeleiders, ook wel intermediairs genoemd. De intermediairs bestaan uit vrijwilligers die op huisbezoek gaan om de financiële situatie van een gezin in kaart te brengen. Bij iedere aanvraag kijkt stichting Leergeld of de aanvraag binnen het vergoedingenkader valt. Het vergoedingenkader is in lijn met de vergoedingsrichtlijnen van Leergeld Nederland en is afgestemd met lokale omliggende Leergeld stichtingen, zoals Leergeld Amersfoort. Er wordt door stichting Leergeld echter altijd eerst verwezen 16 Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019
naar voorliggende voorzieningen zoals het declaratiefonds bij de gemeente. Bij geen of ontoereikende voorzieningen adviseert de intermediair, respectievelijk de coördinator, aan het bestuur van de lokale Leergeldstichting over een financiële tegemoetkoming (in de vorm van een schoolkostenregeling of bijdrage vanuit het Jeugdfonds Sport en Cultuur). De intermediairs worden aangestuurd door een coördinator die is aangesteld door stichting Leergeld. Gebruik regeling In 2018 zijn er 597 aanvragen gehonoreerd. Deze aanvragen hebben betrekking op 421 kinderen, afkomstig uit 345 gezinnen. Het gaat hier echter om het totaal aantal gehonoreerde aanvragen van zowel Baarn als Soest. Er wordt aangegeven dat de grofweg 15-20% van de aanvragen afkomstig zijn uit Baarn. Dat komt neer op grofweg 119 aanvragen voor Baarn. Dit zijn tussen de 63 en 85 kinderen. Dit is een stijging van 30% ten opzichte van 2017. Het gemiddeld gehonoreerd bedrag is tussen 2017 en 2018 toegenomen van €90 naar €127. Ervaring regeling 80
zeer tevreden
60
tevreden
40
neutraal ontevreden
20 zeer ontevreden
0 St. Leergeld
14 van de 90 inwoners die de enquête hebben ingevuld hebben gebruik gemaakt van de schoolkostenregeling van stichting Leergeld. Het gros van de inwoners die gebruik hebben gemaakt van de regeling geven aan ‘neutraal’ te zijn over de regeling. Zoals eerder ook al bij het declaratiefonds beschreven geven inwoners aan dat zij het verwarrend vinden bij welke ‘partij’ een aanvraag kan worden gedaan voor een bijdragen voor bijvoorbeeld school, sport-, of culturele activiteiten en/of attributen. Dit omdat zowel via het declaratiefonds als Stichting Leergeld en het Jeugdfonds Sport en Cultuur (via stichting Leergeld) een aanvraag kan worden gedaan. Daarnaast wordt het als ingewikkeld ervaren dat Leergeld als uitvoeringsorganisatie fungeert voor de beoordelingen van aanvragen voor het Jeugdfonds Sport en Cultuur. Hiernaast ervaren zowel inwoners, als scholen als maatschappelijke partners dat de communicatie van Stichting Leergeld niet altijd goed verloopt. Dit heeft onder andere te maken met de onduidelijkheid rondom afwijzingen en de duur van reacties. Hier komen regelmatig klachten over binnen bij de afdeling Ontwikkeling Samenleving van de gemeente Baarn, vaak via de armoederegisseurs.
17 Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019
Samenwerking Er zijn meerdere partijen geraadpleegd om inzicht te krijgen in hoe de samenwerking met Stichting Leergeld de afgelopen 2 jaar is ervaren. De volgende aandachtspunten zijn meegegeven: - Aanvragen duren lang: Een terugkerend signaal is dat stichting Leergeld vaak pas laat reactie geeft op aanvragen via professionals. Professionals hebben aangegeven dat zij niet weten waar zij aan toe zijn en hoeveel tijd het kost om een aanvraag te behandelen. - Reden afwijzing onduidelijk: De reden voor afwijzing zijn vaak onduidelijk en niet goed onderbouwd. Hoewel deze in theorie scherp zijn en aan het begin van de samenwerking goed zijn beschreven zijn deze in de praktijk minder scherp. Ook wordt er niet altijd een beschikking afgegeven. - Er wordt niet doorverwezen: Door een aantal partijen is aangegeven dat er in beperkte mate wordt meegedacht met het gezin. Bovenstaande aandachtspunten zijn in augustus 2019 besproken met stichting Leergeld. Zij wijten bovenstaande klachten aan het vertrek van de coördinator en een tekort aan vrijwilligers ten opzichte van het gestegen aantal aanvragen. Stichting Leergeld was op dat moment bezig met het implementeren van een nieuw registratie- en betaalsysteem om het aanvraag en verwerkproces te verbeteren. Daarnaast heeft er een herverdeling van werkzaamheden en rollen plaatsgevonden.
Met deze wijziging verwachtte Stichting Leergeld het toenemend aantal hulpvragen te kunnen beantwoorden en een professionaliseringsslag te maken. De laatste klachten over Stichting Leergeld kwamen echter binnen in december 2019. Aanbevelingen Het aantal aanvragen bij Stichting Leergeld is toegenomen tussen 2017 en 2019. Het is niet direct te zeggen of dit ligt aan een verbeterd bereik van deze regeling of aan het feit dat de doelgroep gegroeid is. Het gros van de gebruikers geeft aan ‘neutraal’ te zijn over de regeling. Dit komt met name door de mindere communicatie en de langere afhandelingstijd van aanvragen. Samenwerking tussen Stichting Leergeld en de maatschappelijk partners is voor verbetering vatbaar. -
-
Verkennen van de mogelijkheden om de taken van Stichting Leergeld te beleggen bij een andere partij: Naar aanleiding van de ervaringen van inwoners en de signalen afkomstig uit het maatschappelijk veld wordt aanbevolen wordt om te verkennen of er andere partijen geschikt zijn voor de uitvoering van de taken van Stichting Leergeld. BBS Uitvoeringsorganisatie zou hierin een logische keuze kunnen zijn, zij hebben de schoolkostenregeling eerder middels de bijzondere bijstand uitgevoerd. Ook kan worden verkend om bijvoorbeeld scholen te subsidiëren om de schoolkostenregeling uit te voeren. Deze suggesties worden meegenomen in de herijking minimabeleid in Q1/2 2020. Aanvraagproces verhelderen en fondsen beter op elkaar afstemmen: Aanbevolen wordt om de aanvragen voor sport/cultuur-abonnementen voor kinderen van 4 tot 18 jaar via verschillende kanalen beter op elkaar af te stemmen, te versimpelen of het proces zelfs terug te brengen tot één aanvraagroute, bijvoorbeeld via het declaratiefonds. De rol van Stichting Leergeld in dit proces komt in dit geval te vervallen. Dit schept duidelijkheid 18
Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019
voor inwoners. De mogelijkheden hiertoe worden geïnventariseerd bij de herijking van het minimabeleid in Q1/2 2020. 4.5 Jeugdfonds Sport en Cultuur Baarn is in 2017 een samenwerking aangegaan met het Jeugdsportfonds (JSF) en het Jeugdcultuurfonds (JCF). Deze partijen zijn landelijk gefuseerd (Jeugdfonds Sport en Cultuur) en hebben als gezamenlijk doel om kinderen, waarvan de ouders/verzorgers niet genoeg geld hebben, te kunnen laten sporten bij een sportvereniging en deelnemen aan bijvoorbeeld een muziekvereniging. Op dit moment zijn de twee partijen ook op regioniveau aan het fuseren. Kinderen van 4 tot en met 18 jaar, uit gezinnen met een inkomen van maximaal 120% van de van toepassing zijnde bijstandsnorm, woonachtig in de gemeente Baarn, komen in aanmerking voor een bijdrage vanuit het Jeugdfonds Sport en Cultuur. Het Jeugdsportfonds betaalt contributies en benodigde attributen tot een maximaal bedrag van € 225 per jaar. Het Jeugdcultuurfonds betaalt het lesgeld waarbij de richtlijn € 450 per kind per cursusjaar is. Ouders, kinderen en sportverenigingen kunnen zelf geen aanvraag indienen. Dat kunnen alleen intermediairs. Dit zijn professionals uit bijvoorbeeld het onderwijs, de hulpverlening of de gezondheidzorg. Intermediairs zijn professioneel betrokken bij het kind en kunnen het kind gedurende de looptijd van de aanvraag volgen.
Daarnaast kent de intermediair het kind of gezin en is op de hoogte van de financiële thuissituatie. Stichting Leergeld is ook intermediair voor het Jeugdfonds Sport en Cultuur en verricht de inkomenstoets voor hen. Er wordt door stichting Leergeld echter altijd eerst verwezen naar voorliggende voorzieningen zoals het declaratiefonds bij de gemeente. Gebruik regeling Jeugdsportfonds
2017
2018
2019 (Q1&2)
4-6 jaar
onbekend
4
0
7-9 jaar
onbekend
1
0
10-12 jaar
onbekend
5
3
13-15 jaar
onbekend
8
1
16-18 jaar
onbekend
5
1
Aantal goedgekeurde aanvragen totaal
3
23 (15 jongens, 8 meisjes)
5 (3 jongens 2 meisjes)
Jeugdcultuurfonds 2018
2017
2018
2019 (Q1&2)
4-6 jaar
onbekend
14
3
7-9 jaar
onbekend
13
10
10-12 jaar
onbekend
7
1
13-15 jaar
onbekend
6
1
16-18 jaar
onbekend
4
1
Aantal goedgekeurde aanvragen totaal
8
44 (12 jongens, 32 meisjes)
16 (4 jongens, 12 meisjes)
In 2018 maakten 67 kinderen gebruik van het fonds, dat is 17% van de minderjarige minimadoelgroep. Dit ligt onder het gemiddelde bereik dat we bij veel andere gemeenten zien van 35 à 40%. 19 Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019
Een mogelijke verklaring voor dit lage percentage bereik heeft te maken met de beperkte zichtbaarheid van het Jeugdfonds Sport en Cultuur. Aanmeldingen voor het fonds kunnen alleen worden gedaan via intermediairs (zoals stichting Leergeld en leerkrachten). Het beperkte bereik kan duiden op het nog niet optimaal functioneren of een te klein aantal intermediairs dat op dit moment de schakel vormt tussen inwoners en het Jeugdfonds Sport en Cultuur. Een tweede mogelijke reden van het lage aantal aanmeldingen is omdat het declaratiefonds een begrip is onder de Baarnse inwoners en zij hun aanvragen via deze regeling doen. Per slot van rekening wordt het declaratiefonds als zijnde een voorliggende voorziening aangeprezen door het Jeugdfonds Sport en Cultuur. Dit betekent dat het Jeugdfonds Sport en Cultuur voor kinderen van 4 t/m 18 jaar een gestapelde regeling is bovenop het declaratiefonds. In de zomer van 2018 heeft Jeugdfonds Sport & Cultuur Nederland haar handtekening gezet onder het Sportakkoord, waarin onder andere staat dat kinderen zo jong mogelijk moeten starten met bewegen. Hiermee is door het landelijk bureau besloten om de doelgroep uit te breiden van kinderen van 4 t/m 17 jaar naar kinderen van 0 t/m 17 jaar. Jeugdfonds Sport en Cultuur regio Utrecht en de gemeente Baarn hebben besloten deze lijn te volgen met ingang van 1 februari 2019. Ervaring regeling 80
zeer tevreden
60
tevreden
40
neutraal ontevreden
20
zeer ontevreden 0 JFSC
n.v.t
Van de 90 inwoners die de enquête heeft ingevuld geven 14 aan gebruik te hebben gemaakt van het Jeugdfonds Sport en Cultuur. Van deze 14 inwoners geven 12 inwoners aan tevreden tot zeer tevreden zijn met het Jeugdfonds Sport en Cultuur. Door een aantal inwoners wordt aangegeven dat zij wat betreft het aanbod aan regelingen, een regeling missen voor vergoeding van kosten voor sporten of culturele activiteiten voor volwassenen. De €150 die vanuit het declaratiefonds wordt ontvangen gaat vaak op aan bijvoorbeeld kosten voor internet of een mobiele telefoon. De vergoeding wordt dus niet altijd ingezet waarvoor het bedoeld is. Samenwerking Omdat er geen directe aanvraag door ouders gedaan kan worden bij het Jeugdfonds Sport en Cultuur zijn intermediairs nodig. Het Jeugdfonds Sport en Cultuur werkt nauw samen met Stichting Leergeld, die ook de rol van intermediair inneemt. Naast stichting Leergeld kunnen ook de armoederegisseurs of bijvoorbeeld leerkrachten de rol van intermediair innemen. Leerkrachten kunnen een belangrijke rol innemen voor het signaleren van armoede en het verwijzen naar het Jeugdfonds Sport en Cultuur. 20 Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019
Het aantal aanmeldingen dat loopt via andere intermediairs dan Leergeld en de armoederegisseurs is beperkt. Aanbevelingen: Het aantal aanvragen bij Jeugdfonds Sport en Cultuur blijft achter. Het is niet direct te zeggen of dit ligt aan een slecht bereik van deze regeling of aan het feit de doelgroep zich eerder went tot het declaratiefonds. Het gros van de gebruikers geeft aan tevreden te zijn over de regeling. Het aanvraagproces behoeft versimpeling. -
Aanvraagproces versimpelen De tegemoetkomingen die worden aangeboden via het Declaratiefonds, Leergeld en Jeugdfonds Sport en Cultuur beter op elkaar afstemmen of het proces terugbrengen tot één aanvraagroute, bijvoorbeeld via het declaratiefonds. Zie aanbevelingen paragrafen 5.1 en 5.4. Voorwaarde hiervoor is dat de doelgroep voor het declaratiefonds wordt uitgebreid naar ‘vanaf 0 jaar’ en het onderzoeken van de mogelijkheden om de vergoeding voor volwassenen uit te breiden.
4.6 Samenwerkingspact Baarn Er is in juli 2017 een intentieverklaring opgesteld door de gemeente Baarn om tot een samenwerkingspact te komen. Deze intentieverklaring is ondertekend door Kredietbank Nederland en verschillende lokale instanties. De partijen die zijn aangesloten bestaan uit lokale en regionale organisaties, stichtingen en particuliere initiatieven die te maken hebben met financiële vraagstukken (schulden en/of armoede). Ze hebben allen het doel om armoede-en armoedeproblematiek in Baarn verder terug te dringen. Samenwerking De gemeente Baarn heeft de eerste twee bijeenkomsten georganiseerd (netwerkbijeenkomst op 17 juli 2017 en beste voor je beurs op 2 september 2017). De rol van de gemeente na deze bijeenkomst was faciliterend. Na de eerste twee bijeenkomsten zijn er echter geen bijeenkomsten meer georganiseerd door de aangesloten partijen. Wel is door het Lokaal Team Baarn het project ‘de Financiële Brug’ opgestart. Doel van dit project is om de verschillende maatschappelijke partijen en de inwoners die in armoede leven te verbinden zodat er een structurele integrale aanpak over verschillende leefgebieden tot stand komt. Na de zomer zal er opnieuw een bijeenkomst zijn waarbij Kredietbank Nederland, Zuidweg & Partners, PIT Baarn, de armoederegisseurs, Uitvoeringsorganisatie BBS en het Lokaal Team bij elkaar zullen komen.
Centraal staat het thema ‘brede intake en uitvraag bij schulden’. Aanbevelingen: - Partijen Samenwerkingspact betrekken bij project Financiële brug: Aanbevolen wordt om de partijen die het samenwerkingspact ‘terugdringen armoede en schulden’ hebben ondertekend uit te nodigen voor de bijeenkomst georganiseerd door het Lokaal Team. Naast het verbinden van stakeholders om een structurele armoedeaanpak te faciliteren kunnen ook de verschillende minimaregelingen die in Baarn aanwezig zijn opnieuw onder de aandacht worden gebracht. 21 Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019
-
Organisatie bijeenkomst(en): Aanbevolen wordt om te onderzoeken hoe deze bijeenkomsten frequent georganiseerd kunnen worden. Bijvoorbeeld 2 keer per jaar. De gemeente kan hier een faciliterende rol in spelen.
4.7 De voedselbank – luierregeling In 2017 is er subsidie ad. € 10.000 verstrekt aan de Voedselbank voor luiers en overige babyspullen. Binnen de begroting was er ruimte om een maandelijkse bijdrage te leveren voor ongeveer 20 kinderen. Er zijn geen subsidieaanvragen binnengekomen voor 2018 en 2019. De subsidie van 2017 is tot op heden nog niet uitgeput. Er zijn geen cijfers beschikbaar van het gebruik van deze regeling. Er is geen informatie beschikbaar over de ervaring van deze regeling omdat geen van de inwoners die de enquête hebben ingevuld gebruik hebben gemaakt van de regeling. Aanbevelingen: - Stoppen met de luierregeling: De noodzaak voor deze regeling blijkt lager te zijn dan voorheen gedacht. Aanbevolen wordt om deze regeling stop te zetten. Dit wordt meegenomen in de herijking van het minimabeleid in 2020. 4.8 Kinderclub Happy Kids Happy People Kinderclub Happy Kids Happy People is een kinderclub gevestigd in LOKAAL-O sinds oktober 2016. De club is er voor alle kinderen. Er is geen minimum of maximum leeftijd. De club wordt begeleid door verschillende vrijwilligers. Elke week is er knutselen, (buiten-)spelen, liedjes zingen, voorlezen, spelletjes op muziek en samen zijn. Ook regelt Happy Kids gereduceerde betaalbare muzieklessen voor kinderen, door gecertificeerde muziekdocenten. De muziekles komt op € 4,- per les.
Het aanvragen van een vergoeding voor deze lessen kan via het Jeugdfonds Cultuur of het Nationaal Fonds Kinderhulp. Kinderclub Happy Kids Happy People ontvangt jaarlijks een subsidie van€ 500 conform het aanvullend actieplan voor het aanbieden van groente en fruit. Echter hebben zij in 2018 en 2019 meer ontvangen i.v.m. georganiseerde sinterklaas- en kerstactiviteiten. Gebruik regeling In 2018 zijn er via het Jeugdfonds Cultuur 12 aanmeldingen geweest voor de kinderclub. Ervaring regeling Geen van de inwoners die de enquête hebben ingevuld hebben gebruik gemaakt van de kinderclub. Er is daardoor geen informatie beschikbaar over de ervaring van deze regeling. Samenwerking Er is een goede samenwerking tussen de kinderclub en het Jeugdfonds Cultuur. Er zijn korte lijnen en er worden per kwartaal rapportages aangeleverd. Voor kinderclub Happy Kids Happy People zijn basisscholen een belangrijke partner. De scholen fungeren als intermediair voor de kinderclub. Dit betekent dat zij de club onder de aandacht brengen van leerlingen en ouders en dat zij de aanvraag voor muzieklessen bij het Jeugdfonds Cultuur indienen. De afgelopen twee jaar is de samenwerking tussen scholen en de kinderclub minder goed verlopen. De scholen zijn onvoldoende geïnformeerd 22 Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019
over het aanvraagproces via het Jeugdfonds Cultuur en weten niet precies wat de rol van intermediair inhoudt. Naast dat scholen de kinderen via het Jeugdfonds Cultuur kunnen aanmelden, is het ook belangrijk dat intermediairs het gesprek aan gaan met gezinnen die bijvoorbeeld niet meer aanwezig zijn op de club terwijl zij zich wel hebben aangemeld. Schaamte voor armoede zou volgens de eigenaar van stichting Happy Kids Happy People een rol kunnen spelen. Hierdoor willen of durven sommige scholen de rol van intermediair niet op te pakken. Aanbevelingen: - Aanvragen van muzieklessen ook mogelijk maken via het declaratiefonds. Op deze manier kan het aanvraagproces versimpeld worden en kunnen ouders ook zelf een aanvraag indienen. - Aanpak van schaamtegevoelens Van belang is te onderzoeken, in breder verband, hoe schaamtegevoelens tegen gegaan kunnen worden. Dit maakt onderdeel uit van de structurele armoedeaanpak. Dit onderwerp zou ook geadresseerd kunnen worden tijdens de volgende bijeenkomst van het Samenwerkingspact Baarn. 4.9 Kidskaarten/Cadeaukaarten In het kader van het Aanvullend Actieplan Armoedebestrijding Kinderen krijgen kinderen van minimagezinnen (tot 120% van het Wsm) in Baarn jaarlijks een bon van € 75,-. Hiermee kunnen bijvoorbeeld winterkleding of sinterklaas-/kerstcadeaus gekocht worden bij lokale ondernemers.
Dit bedrag is vrij te besteden (maar niet omwisselbaar voor contanten) bij een groot deel van de Baarnse winkeliers. De organisatie en uitvoering van de kidskaarten is op dit moment belegd bij een beleidsmedewerker van de gemeente Baarn en het Loket Wonen, Zorg en Welzijn. Op dit moment ontvangen minimagezinnen met een bijstandsuitkering de kidskaarten ambtshalve. Gezinnen die geen bijstandsuitkering ontvangen maar wel een inkomen hebben tot 120% van het Wsm kunnen zelf een aanvraag doen voor de kidskaarten via de website van de gemeente Baarn (tussen november en maart). Gebruik regeling Aantal ingeleverde kidskaarten
2017 786 (3x kaart t.w.v. €25)
2018 677 (3x kaart t.w.v. €25)
Van de 780 kaarten die in 2018 zijn verstrekt zijn 677 kaarten ingeleverd bij verschillende winkeliers. In totaal hebben daarmee 225 kinderen gebruik gemaakt van de Kidskaarten. Opvallend is dat 103 uitgegeven kaarten niet zijn ingewisseld. De doelgroep bestaat uit 390 kinderen in de leeftijd van 4 tot 18 jaar in de gezinnen met inkomens tot maximaal 120% van het Wsm. In 2018 hebben 225 kinderen een kidskaart gekregen. Het bereik van de kidskaarten komt daardoor uit op 47%. Voor deze regeling beschikken we niet over (landelijk) vergelijkingsmateriaal. Reden van het grote bereik van deze doelgroep heeft mogelijk te maken met het actief versturen van de kidskaarten naar gezinnen die op dit moment een bijstandsuitkering ontvangen.
23 Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019
Samenwerking partijen De Winkeliersvereniging Centrum Baarn is de belangrijkste samenwerkingspartner in de uitvoering van de Kidskaarten. Zij zorgen ervoor dat de winkeliers de ingeleverde cadeaukaarten kunnen inwisselen voor het besteedde geldbedrag. De subsidie wordt daarom verstrekt aan de winkeliersvereniging. Zij dragen ook zorg voor de verrekening van de subsidie met de gemeente aan het eind van de jaargang. Een belangrijk aandachtspunt is zorgvuldige communicatie richting de winkeliers zodat zij op tijd geïnformeerd worden over de regeling. Ervaring regeling 80 70 60 50 40 30 20 10 0
zeer tevreden tevreden neutraal ontevreden zeer ontevreden n.v.t Kidskaarten
Van de 90 inwoners die de enquête hebben ingevuld geven 22 aan gebruik te hebben gemaakt van de Kidskaarten. Van deze 22 inwoners geven 20 inwoners aan tevreden tot zeer tevreden zijn met deze regeling. Inwoners geven aan het leuk te vinden om een ‘extraatje’ te kunnen geven aan hun kinderen rondom kerst of voor hun verjaardag. Uit de kwalitatieve informatie zijn wel enkele punten benoemd door inwoners die relevant zijn voor de evaluatie. Zo geven enkele inwoners aan dat het onduidelijk is welke winkels meedoen met de actie, vinden sommige inwoners het jammer dat de kaarten alleen in Baarn ingewisseld kunnen worden en zien het als een beperking dat je als ouder je kind mee moet nemen om de kaart in te wisselen. Ten slotte wordt ook door iemand benoemd dat in het geval van co-ouderschap kidskaarten niet worden verstrekt gezien de kinderen niet staan ingeschreven in de gemeente. Deze kinderen wonen echter de helft van de tijd in Baarn. Aanbevelingen: Het aantal aanvragen ingeleverde kidskaarten is gelijk gebleven tussen 2017 en 2018 (2019 is nog niet bekend). Het aantal ingeleverde kaarten is over 2018 wel achtergebleven. Het gros van de gebruikers is tevreden over deze regeling. Communicatie omtrent deze regeling behoeft verbetering. -
Uitvoering overdragen: De organisatie, controle en verstrekking van de kidskaarten wordt op dit moment gedaan door de gemeente Baarn (beleidsadviseur en het Loket Wonen, Zorg en Welzijn). Aanbevolen wordt om de uitvoering van de kidskaarten over te dragen aan BBS Uitvoeringsorganisatie om
24 Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019
-
de uitvoeringslasten voor de beleidsadviseur en het loket te verminderen. Dit wordt meegenomen in de herijking van het minimabeleid in 2020. Startdatum en einddatum van de regeling beter communiceren in de krant. Winkeliers eerder informeren over deze regeling. Persbericht plaatsen waarin de corporatie en de deelnemende winkels worden benoemd.
4.10 Armoederegisseurs De Armoederegisseurs dragen zorg voor het beter bereiken van de minimadoelgroep, het verbeteren van de aanvraagprocedures, het tegengaan van versnippering van aanbod en dienstverlening, het monitoren van de effecten en het doen van voorstellen voor nieuwe, effectieve werkwijzen. Gebruik Uitkeringsgerechtigde n
ZZP’er s
Totaa l
7
Geen inkome n 5
17
3
32
3
5
8
8
196
10 uur
12 uur
12 uur
12 uur
382 uur
5
4
12
2
7
5
18
2
Werkend e minima Aantal casussen mrt 2018 t/m dec 2018 Gemiddeld aantal korte momenten per casus Gemiddelde tijd per casus Casussen met schulden Aantal doorverwijzinge n
32
Daarnaast bezoeken de armoederegisseurs proactief huishoudens met betalingsachterstanden om hen te informeren over de ondersteuningsmogelijkheden op het gebied van schulddienstverlening. Dit gebeurt binnen het project “Erop af!” Uit het evaluatiegesprek en het daarbij behorende verslag (bijlage 4) blijkt deze vorm van proactieve dienstverlening een succes. Met deze reden is het budget voor de armoederegisseurs in 2019 opgehoogd zodat beiden 250 uur extra kunnen inzetten (totaal 724 uur i.p.v. 474 uur). Voor 2020 is opnieuw een subsidieaanvraag gedaan ad. €47.452. Deze is meegenomen in de begroting van deze evaluatie.
Erop af okt 2018 t/m dec 2018 Aantal Totaal
Aantal bezochte adressen
Aantal Aantal gesprekken casussen
Gemiddelde Gemiddelde tijdsduur tijdsduur per bezoek casus
13 13
9 9
4 uur (2x) 52 uur
3 3
10 uur (5x2) 30 uur
Zie bijlage 4 voor toelichting van het gebruik en de formatie van de armoederegisseurs. 25 Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019
Samenwerking In februari 2019 is het jaarverslag 2018 aangeleverd waarin tevens de samenwerking wordt besproken. (Zie bijlage 4.) Aanbevelingen: - Voortzetten samenwerking op de huidige manier. - Breder uitwerken van het project ‘Erop af’’ wegens succes van deze aanpak. Onderzoeken of het aantal inzetbare uren van de armoederegisseurs uitgebreid kan worden. De inhoudelijke uitwerking hiervan zal worden meegenomen in het Uitvoeringsplan schulddienstverlening. Dit plan wordt in kwartaal 3 van 2020 door het college vastgesteld. 4.11 Collectieve zorgverzekering Sinds enkele jaren biedt de gemeente Baarn inwoners met een inkomen tot 130% van het Wsm een collectieve zorgverzekering (CZV) van het Zilveren Kruis Achmea aan. De collectiviteit bestaat uit een basispakket en een aanvullend pakket. Doel van de CZV is om zorg betaalbaar te houden door korting te geven op de premie van de basis en aanvullende verzekering. Ook voor 2019 heeft de gemeente een contract met Zilveren Kruis. De uitvoering van de collectiviteit ligt bij BBS Uitvoeringsorganisatie. Inwoners van de gemeente Baarn worden geïnformeerd over de collectiviteit via www.gezondverzekerd.nl. Via deze website kan de collectiviteit jaarlijks worden aangevraagd door inwoners met een ‘eigen inkomen’ tot 130%. Uitkeringsgerechtigden worden door BBS aangemeld voor de collectiviteit. Dit wordt jaarlijks ambtshalve verlengd.
De korting die voor 2017, 2018 en 2019 is gegeven (incl. indexering): Premies 2019 Premie per maand incl. basisverzekering Vergoeding gemeente per maand U betaalt per maand
Optimaal 1 €142,91
Optimaal 2 €157,91
Optimaal 3 €179,16
€18,50
€25,50
€41,25
€124,41
€132,41
€137,91
Gebruik regeling
Uitkeringsgerechtigden Niet uitkeringsgerechtigden Totaal
2017 175
2018 211
196
201
371
412
2019 200 (13 aangemeld per 1-1-2019) 217 (15 aangemeld per 1-1-2019) 417
In 2018 maakten 412 hoofdverzekerden gebruik van de collectiviteit. Zij leven (naar schatting) in 340 huishoudens. Dit komt neer op een bereik van 28%. Het bereik van de collectiviteit ligt landelijk rond de 35% tot 40% van de doelgroep. Het gebruik in Baarn ligt daarmee iets onder het landelijke gemiddelde. 26 Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019
Ervaring regeling 40 35 30
zeer tevreden
25
tevreden
20
neutraal
15
ontevreden
10
zeer ontevreden
5
n.v.t
0 Collectieve Zorgverzekering
Van de 90 inwoners die de enquête heeft ingevuld geven 55 aan gebruik te hebben gemaakt van de collectieve zorgverzekering. Van deze 55 inwoners geven 26 inwoners aan zeer tevreden te zijn en 25 inwoners geven aan tevreden te zijn met de collectieve zorgverzekering. Een enkeling geeft aan graag gebruik te hebben gemaakt van de collectieve zorgverzekering maar kon dit niet vanwege zijn of haar schulden. Met schulden kun je namelijk geen aanvullend pakket afsluiten bij een zorgverzekeraar. Uit de evaluatie van zorgverzekering op maat (Raadsinformatiebrief Zorgverzekering op Maat, 5 november 2018, zaaknummer 59167) blijkt dat voor een groot deel van de inwoners die de enquête hebben ingevuld, de collectieve zorgverzekering de meest passende en goedkoopste verzekering te zijn. Dit heeft o.a. te maken met de complexe en uitgebreide zorgvraag van deze inwoners. Daarnaast wordt bij pakket 3 van de collectieve zorgverzekering de eigen bijdrage vergoed. Dit is voor veel van de inwoners, die gebruik maken van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) of Wet langdurige Zorg (WLZ), een belangrijk argument om gebruik te (blijven) maken van de collectieve regeling. Zorgverzekering op Maat Er is echter landelijk een terugtrekkende beweging te zien van zorgverzekeraars die een gemeentepolis/collectieve zorgverzekering (CZV) aanbieden. Dit geldt ook voor Zilveren Kruis.
Daarnaast worden de premies hoger en is de verwachting dat het zorggebruik van een deel van de deelnemers van de collectiviteit minder hoog is dan waar zij op dit moment voor betalen. Dit komt met name doordat het afsluiten van een aanvullend pakket verplicht is binnen de collectiviteit. Tot slot hebben inwoners met een minimum inkomen geen echte vrijheid in de keuze van hun zorgverzekering. Als zij niet voor de collectiviteit kiezen krijgen zij namelijk geen premiekorting. Hoewel het Zilveren Kruis nog geen concrete plannen heeft aangekondigd voor het afschaffen van de CZV in Baarn, is de gemeente Baarn het experiment ‘Zorgverzekering op Maat gestart’. Op deze manier worden wij niet verrast op het moment dat de collectiviteit ophoudt te bestaan. Aan inwoners met een minimum inkomen werd in 2018 en 2019 naast de collectieve zorgverzekering een dienstverlening aangeboden waarbij zij hulp konden inschakelen bij het kiezen van een passende zorgverzekering. De vergelijkingswebsite, poliswijzer.nl/baarn was voor alle inwoners van Baarn 27 Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019
toegankelijk. Voor de minima doelgroep werd ook persoonlijke begeleiding aangeboden via vrijwilligers van Administratie en Meer van Welzijn Baarn. De vrijwilligers zijn tevens getraind op het signaleren van betalingsachterstanden bij de doelgroep. In 2018 hebben in totaal 1402 Baarnse inwoners (alle inkomensgroepen) gebruik gemaakt van de vergelijkingswebsite van Poliswijzer.nl. Tezamen hebben zij 2396 zorgvergelijkingen gemaakt. Er zijn in totaal 35 inwoners overgestapt van zorgverzekeraar via Poliswijzer.nl vanwege kostenoverwegingen of verbetering van de zorgdekking. Mogelijkerwijs zijn er meer inwoners direct via de zorgverzekeraars overgestapt. Er waren in 2018 25 inwoners met een minimum inkomen die gebruik hebben gemaakt van de individuele begeleiding van de vrijwilligers van Administratie en Meer. Dit is 7% van de totale doelgroep. Zij maakten in 2018 allen gebruik van de gemeentelijke collectiviteit. De voornaamste reden om gebruik te maken van individuele begeleiding is dat zij moeite hebben met het gebruik van de computer/internet. De gemeentelijke collectiviteit was voor 15 van de deelnemers het meest passend en prijstechnisch aantrekkelijk. De twee voornaamste redenen hiervoor zijn de vergoeding van de eigen bijdrage WMO en het feit dat Baarn, in vergelijking met andere gemeenten, zeer hoge premiekortingen biedt.
Andere zorgverzekeraars kunnen hier simpelweg niet mee concurreren. 10 deelnemers overwogen wel over te stappen vanuit de gemeentelijke collectiviteit. Twijfel werd met name veroorzaakt doordat minima het spannend vinden om vanuit de collectiviteit over te stappen. Zij zijn bang voor onverwachte en/of hoge eigen bijdragen. Uit bovenstaande kan geconcludeerd kan worden dat het experiment geslaagd is. De individuele begeleiding die is gebruikt, is door de inwoners als ondersteunend en nuttig ervaren. Hoewel de collectieve zorgverzekering vaak het goedkoopst en passends was, hebben inwoners het als prettig ervaren om op een eenvoudige manier inzicht te krijgen in de verschillende zorgverzekeringen die zij zouden kunnen afsluiten. Dit gegeven toont de winst die dit experiment heeft opgeleverd: meer bewustzijn en inzicht van Baarnse minima in de eigen zorgbehoefte en de zorgverzekering die daar het beste op aansluit. Zorgverzekering op Maat zal dan ook worden voortgezet. Hoe verder? Naast het reële risico dat Zilveren Kruis de collectiviteit afschaft heeft de collectiviteit enkele tekortkomingen. Zo kun je geen gebruik maken van de collectiviteit als je geen aanvullende verzekering wilt afsluiten. Je bent dit bij Zilveren Kruis echter verplicht, waardoor de maandelijkse lasten, ondanks de premiekorting aan de hoge kant zijn.
Voor inwoners die aan enkel een basisverzekering genoeg hebben is dit zonde van het geld. Daarnaast zijn er inwoners met specifieke zorgbehoeften die beter af zouden zijn bij een andere zorgverzekeraar, omdat de zorg daar passender is en/of omdat dit onder aan de streep voordeliger uitpakt. Tot slot zijn er inwoners met schulden die niet in aanmerking komen voor de collectiviteit omdat zij geen aanvullende verzekering kunnen afsluiten. Al deze inwoners krijgen derhalve geen premiekorting. Dit is niet wenselijk omdat wij in Baarn aan alle inwoners binnen deze minimagroep ondersteuning willen bieden. Daarnaast stijgen de kosten voor het gebruik van gezondverzekerd.nl terwijl het gebruik van de vergelijkingstool binnen Zorgverzekering op Maat kosteloos is.
28 Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019
Aanbevelingen: Daarom wordt geadviseerd te onderzoeken of per 2021 een generieke premiekorting voor alle minima tot 130% van het Wml een mogelijkheid is. Deze korting is niet meer gekoppeld aan een specifieke zorgverzekering maar wordt middels een maandelijkse of jaarlijkse vergoeding aan inwoners toegekend op het moment dat zij een zorgpolis kunnen overleggen. Op deze manier kunnen inwoners zelf een keuze maken voor de meest passende zorgverzekering zonder de premiekorting mis te lopen. Voor de inwoners die hierbij advies nodig hebben bestaat Zorgverzekering op Maat, wat structureel wordt voortgezet. Daarnaast wordt geadviseerd te onderzoeken hoe de vergoeding op de eigen bijdrage WMO, de collectiviteit als vroegsignaleringsinstrument en duurzame financiële dienstverlening (inhouding van de zorgpremie op de uitkering) het best ingeregeld kunnen worden. De collectiviteit wordt in 2020 in ieder geval nog voortgezet. 4.12
Bereik van de regelingen
In de vorige paragrafen is per regeling beschreven wat het bereik is. Hieronder wordt samengevat wat het bereik van de lokale regelingen in Baarn is, afgezet tegen het landelijke bereik van vergelijkbare regelingen: Categorie
Inkomensgrens
Doelgroep
Bereik lokaal
Kwijtschelding lokale heffingen Bijzondere bijstand Individuele inkomenstoeslag Collectieve zorgverzekering Declaratiefonds Schoolkosten/Stichting Leergeld Jeugdfonds sport/cultuur Kidskaarten Compensatie Eigen risico
100%
850 huishoudens
86%
Bereik landelijk 70-80%
115% 120%
650 huishoudens 350 huishoudens
18% 47%
25-35% 60%
130%
1.200 huishoudens
28%
35-40%
120% 120%
1.000 huishoudens 390 kinderen
45% 22%
40% 40-50%
120%
390 kinderen
17%
35-40%
120% 130%
480 kinderen 1.200 huishoudens
47% 21%
* onbekend
* Voor de kidskaarten is geen vergelijkingsmateriaal aanwezig
Op basis van bovenstaande kwantitatieve gegevens vallen de volgende zaken op: • Het gebruik van de individuele bijzondere bijstand is in de laatste jaren in de meeste gemeenten fors gestegen. Het gebruikersaandeel van 18% ligt iets lager dan de aandelen van 25% tot 35% die op dit moment landelijk gangbaar zijn. • Voor de individuele inkomenstoeslag geldt dat in de meeste gemeenten het bereik rond 60% ligt. Met een gebruik van 47% in Baarn zit daar onder. • Het declaratiefonds scoort met 45% boven het landelijke gemiddelde. • Voor de collectieve zorgverzekering geldt dat het gebruik van 28% iets onder het landelijke gemiddelde van 35% tot 40% ligt. 29 Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019
Opvallend is dat de kindregelingen in vergelijking met landelijke cijfers een minder groot bereik hebben in Baarn: • Het bereik van de schoolkostenregeling/Stichting Leergeld van 22% ligt onder het landelijke gemiddelde tussen de 40% en 50%. • Het Jeugdfonds sport en cultuur heeft een bereik van 17%. Bij veel andere gemeenten zien we een bereik tussen de 35% en 40%. Het bereik in de gemeente Baarn ligt hier dus onder. Aanbevelingen: - Aanbevolen wordt om meer in te zetten op voorlichting voor de kindregelingen. In de begroting voor 2020 wordt een budget van €20.000 gereserveerd voor het opstellen van een communicatieplan (overgeheveld vanuit 2019). - Aanbevolen wordt om elke twee jaar een monitor uit te laten voeren zodat er altijd een actueel beeld is van de groep minimahuishoudens in Baarn en het gebruik van de regelingen. Op deze wijze kan er optimaal worden ingespeeld op de wensen en behoefte van inwoners. Landelijke regelingen
4.12 Stichting jarige Job Stichting Jarige Job geeft verjaardagsboxen uit aan minimagezinnen. In de verjaardagsbox zit alles wat nodig is voor het vieren van een kinderverjaardag thuis en op school. De verjaardagsbox wordt verstrekt via Voedselbank Baarn. Gebruik regeling 2017 18
2018 43
2019 (Q1&2) 29
Aantal verjaardagsboxen Ervaring regeling Onder de deelnemers aan de enquête waren geen gebruikers van de verjaardagsbox aanwezig. Hierdoor is geen zicht op de tevredenheid van inwoners over de verjaardagsboxen. 4.13 Nationaal Fonds Kinderhulp Het Nationaal Fonds Kinderhulp heeft drie hoofdpijlers: Recreatie/ontspanning, extra focus op jongeren van 18-21 jaar en kinderen van 0-4 jaar en een vangnet voor waar andere regelingen niet in kunnen voorzien. Een aanvraag voor een gezin kan door maatschappelijke organisaties of het Lokaal Team worden gedaan. Nationaal Fonds Kinderhulp vraagt niet om inkomensgegevens maar om een motivatie vanuit de maatschappelijke partner. Gebruik regeling Soort aanvraag Cultuur Dagje uit Kamer inrichten Laptop Reizen geboorteland
2017 2 5 1 2 2
2018 2 5 0 0 0
Kwartaal 1 2019 0 0 0 0 0 30
Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019
Schoolboeken Schoolreis Speelmateriaal Vakantie Kledinghulp Overig Aantal totaal
1 1 1 7 0 1 23
2 0 2 6 0 2 19
0 0 0 3 1 1 5
Ervaring regeling Onder de deelnemers aan de enquête waren geen gebruikers van het Nationaal Fonds Kinderhulp aanwezig. Hierdoor is geen zicht op de tevredenheid van inwoners over het Nationaal Fonds Kinderhulp. Samenwerking Het Nationaal Fonds Kinderhulp werkt met intermediairs die de aanvragen doen. Stichting Welzijn Baarn is met het Nationaal Fonds Kinderhulp bekend. Opvallend is dat Welzijn Baarn het afgelopen jaar geen aanvragen heeft gedaan voor kinderen in Baarn. De aanvragen kwamen van het Leger des Heils, Youké, Pro Intermetzo (Pluryn) en De Rading. Aanbevelingen: - Maatschappelijke partners beter informeren over de mogelijkheid om als intermediair te dienen voor dit fonds Aanbevolen wordt om maatschappelijke partners en onderwijsinstellingen te wijzen op de mogelijkheid om als zijnde intermediair middels een motivatiebrief een aanvraag te doen bij het Nationaal Fonds Kinderhulp. Dit geldt niet alleen voor kinderen maar ook voor jongvolwassenen. 4.14 Inzet Rijksmiddelen armoedebestrijding kinderen Het kabinet zet zich in voor de bestrijding van armoede, in het bijzonder onder kinderen. Met ingang van 1 januari 2017 is € 100 mln. extra per jaar structureel ter beschikking gesteld ten behoeve van kinderen die opgroeien in armoede. € 85 mln. wordt jaarlijks via een decentralisatie-uitkering aan gemeenten beschikbaar gesteld.
Dit geld kan door gemeenten ingezet worden ten behoeve van armoederegelingen. Baarn ontvangt jaarlijks €86.000 waar de regelingen in het Aanvullend Actieplan uit worden bekostigd (de zogenaamde Klijnsmagelden). Aanbevelingen: Uit de Tussentijdse evaluatie inzet extra middelen voor kinderen in armoede (november 2018) door het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid komen enkele verbeterpunten naar voren waar wij in Baarn aandacht aan zullen schenken. Onder andere via de herijking van de Nota sociaal domein, de herijking van het minimabeleid en middels het uitvoeringsplan schulddienstverlening: - Meer verbetering in het bereiken van de ambities met de extra middelen, het inzicht in de besteding van de middelen en (het inzicht in) het bereik van alle kinderen, om bij hen de negatieve gevolgen van het opgroeien in armoede tegen te gaan. - Stimuleren van een integrale aanpak van (kinder-)armoede, door de verbinding te leggen met andere domeinen, zoals sport, gezondheid, re-integratie, jeugdzorg en wonen. 31 Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019
-
5
Verenigen van het belang om kinderen die in armoede opgroeien maatschappelijk mee te laten doen, terwijl tegelijkertijd de structurele oorzaken van deze armoede worden aangepakt door armoede te voorkomen, door meer mensen aan het werk te helpen, werk meer te laten lonen, het verbeteren van de inkomenspositie van gezinnen met kinderen en door de brede schuldenaanpak.
Communicatie
In 2017, 2018 en 2019 zijn diverse communicatiemiddelen ingezet om inwoners met een minimum inkomen te bereiken. Het doel is hen te informeren over fondsen, regelingen, diensten en samenwerkingsverbanden waar zij gebruik van kunnen maken. -
Budgetwaaier In de budgetwaaier staan alle regelingen vermeld, is beschreven wanneer men er voor aanmerking komt en hoe deze aan te vragen. Er zijn inmiddels 350 budgetwaaiers uitgedeeld. De armoederegisseurs hebben positieve feedback ontvangen op de budgetwaaier. Wel wordt door sommige professionals aangegeven dat de budgetwaaier niet heel praktisch en overzichtelijk is.
-
Kinderposter (gericht op kinderen/jongeren) Om de budgetwaaier overzichtelijk te houden is ervoor gekozen om een aparte kinderposter te ontwikkelen met een vrolijke kinder-lay-out. De poster is, net zoals de budgetwaaier, goed ontvangen.
-
Informatie in de krant In de Baarnse courant is o.a. geïnformeerd over de kidskaarten, kerstpakketten en Zorgverzekering op Maat.
-
Informatie over minimaregelingen in de Baarnse zorgkrant en in de nieuwsbrief BBS In de zorgkrant 2018 en 2019 is er geïnformeerd over verschillende regelingen voor inwoners met een minimum inkomen. Daarnaast worden de minimaregelingen regelmatig opgesomd in de nieuwsbrief van BBS.
-
Website gemeente Baarn/Pit Baarn Op de website van de gemeente Baarn wordt geïnformeerd over het declaratiefonds. De kidskaarten worden op de website benoemd wanneer de regeling actief is. Aanbevolen wordt om op de website van de gemeente door te verwijzen naar de website van Pit Baarn. Hier is een overzicht te vinden van álle lokale en landelijke minimaregelingen.
-
Informatiebijeenkomsten armoederegisseurs De armoederegisseurs vinden het belangrijk om hun werkwijzen en kennis onder de aandacht te brengen, zowel richting de professionals als bij de doelgroep. In 2018 en 2019 hebben de armoederegisseurs 13 voorlichtingen/presentaties verzorgd voor professionals en de doelgroep: Partners van het armoedepact gemeente Baarn Cultuur café Baarn( Jeugdfonds sport & cultuur) Directeurenoverleg Netwerkbijeenkomst van verschillende maatschappelijk organisaties
• • • •
32 Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019
• • • • • •
Werkbezoek collega’s uit Soest Wijkbewoners Baarn (speeltuin Oosterhei) Koffie tijdens de markt (de Leuning) 2 x De ouderkamer (De Uitkijk) 3 x NT2 groepen (De Uitkijk en de Noorderbreedte, bibliotheek) Sociaal Baarn Uit de enquête blijkt dat ondanks de inzet van bovenstaande instrumenten veel inwoners gebruik maken van maar één of enkele regelingen. Wij hebben gevraagd naar de reden van het niet gebruiken van de ‘overige’ regelingen. Uit de enquête die door 90 inwoners is ingevuld is het volgende resultaat gekomen:
55 50 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0 Ik ken de regeling niet
Ik denk dat ik Ik weet niet Ik vind het Mijn inkomen Ik vind het Ik wil geen Ik heb er de regeling hoe ik de aanvragen is net te hoog aanvragen te gegevens over moeite mee niet krijg, dus regeling moet teveel moeite om in moeilijk mijn inkomen om hulp te niet aanvragen aanmerking te delen vragen aangevraagd komen voor de regelingen die ik niet heb gebruikt
De volgende punten vallen het meest op: - De 90 inwoners die de enquête hebben ingevuld gebruiken één of enkele regelingen. Van deze inwoners geeft 52% aan dat zij de overige regelingen die benoemd worden in de enquête niet kennen. 33 Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019
Ik heb de regeling wel aangevraagd, maar deze is afgwezen
-
25% van de inwoners die de enquête hebben ingevuld, geeft aan dat zij niet weten hoe zij de regelingen moeten aanvragen. 71% van de inwoners die de enquête hebben ingevuld, geeft aan dat het delen van inkomensgegevens geen reden is voor het niet-gebruiken van andere regelingen. In de toelichting wordt door inwoners aangegeven dat zij begrijpen dat deze informatie nodig is om te bepalen of zij recht hebben op een vergoeding.
Uit de enquête en uit gesprekken met maatschappelijke partners blijkt dat niet alle minimaregelingen bekend zijn bij de doelgroep, en in sommige gevallen ook niet bij de professionals. Daarnaast blijkt dat het aanvraagproces regelmatig vragen oproept bij de doelgroep. Ten aanzien van beleidsdoelstelling 2. “De gemeente Baarn biedt, in samenwerking met maatschappelijk partners, financiële ondersteuning aan alle inwoners die dit nodig hebben” kunnen we daarom de conclusie trekken dat inwoners niet alle beschikbare financiële ondersteuning krijgen waar zij recht op hebben. Daarnaast is er ruimte voor verbetering als het gaat om het informeren van de maatschappelijk partners/ professionals over de verschillende regelingen en de bijbehorende aanvraagprocessen. De volgende aanbevelingen worden gedaan: -
Ontwikkelen kansenwijzer Aanbevolen wordt om samen met een communicatiebureau een nieuwe overzichtelijke ‘waaier’ of folder te ontwikkelen. De budgetwaaier die op dit moment aanwezig is wordt door aanbieders en inwoners als minder overzichtelijk ervaren. Een goed voorbeeld van een overzichtelijke folder is die van de gemeente Weesp. Zij hebben de zogeheten ‘Kansenwijzer’. In deze folder wordt met foto’s en voorbeelden aangegeven waar inwoners terecht kunnen voor minimaregelingen en hoe zij een aanvraag kunnen doen.
-
Campagne minimaregelingen Aanbevolen wordt om een campagne te starten die de zichtbaarheid van regelingen vergroot. Door sommige hulpverleners wordt aangegeven dat het gevoel van schaamte bij mensen die in armoede leven vaak aanwezig is. Ook blijkt uit de enquête dat het vragen om hulp voor sommige inwoners een uitdaging is. Met een campagne kunnen wij laten zien dat het hebben van weinig geld niet iets is waarvoor je je moet schamen. Een goed voorbeeld van een geslaagde campagne is de campagne van de gemeente Amstelveen. Onderdeel van de campagne in Baarn zou de lancering van een nieuwe ‘kansenwijzer’ en een vernieuwde website voor alle minimaregelingen kunnen zijn. Deze website moet een overzichtelijk aanvraagproces van de regelingen mogelijk maken. Ook zou de website zich moeten richten op de bestrijding van structurele armoede door te verwijzen naar de mogelijkheden op het gebied van schulddienstverlening en het vinden van werk (inclusief overzichtelijke doorverwijzingen naar andere websites van samenwerkingspartners).
-
Veranderen naam armoederegisseurs Aanbevolen wordt om de naam van de armoederegisseurs te veranderen. Bijvoorbeeld in ‘inkomensregisseurs’, ‘kansencoaches’, budgetcoach’. Op de naam ‘armoede’ rust een negatief stigma waardoor sommige inwoners het moeilijker vinden om de stap te zetten om naar de armoederegisseurs toe te gaan om te vragen om advies of ondersteuning.
-
In de begroting van 2020 wordt een budget van €20.000 gereserveerd voor het opstellen van een communicatieplan. Advies is om dit communicatieplan op te stellen na de herijking van het minimabeleid. 34
Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019
6. Financiën In dit hoofdstuk wordt beschreven hoe de diverse regelingen worden gefinancierd. 6.1 Financiering per regeling Regeling Declaratiefonds Zwemregeling de Trits Collectieve zorgverzekering 10-badenkaart Bosbad de Vuursche Stichting Leergeld Jeugdfonds Sport en Cultuur Kidskaarten/ cadeaukaarten Luierregeling Voedselbank Happy Kids Happy People Armoederegisseur Samenwerkingspact Baarn Stichting Jarige Job Nationaal fonds kinderhulp Samenwerking partijen Sam&
Dekking Structureel meegenomen in begroting minimabeleid Structureel meegenomen in begroting minimabeleid Structureel meegenomen in begroting bijzondere bijstand Financiering op basis van samenwerkingsovereenkomst tot 2020 Financiering op basis van samenwerkingsovereenkomst tot 2020 Financiering op basis van samenwerkingsovereenkomst tot 2020 Subsidieregeling tot 2020 Subsidieregeling tot 2020 Subsidieregeling tot 2020 Subsidieregeling tot 2020 Incidentele uitgaven Kosteloos Kosteloos Kosteloos
6.2 Begroting Het Rijk stelt sinds 2017 structureel €100 miljoen beschikbaar voor voorzieningen in natura die ten goede komen aan armoedebestrijding onder kinderen. Baarn ontvangt hiervan jaarlijks € 86.000. Het Rijk stimuleert gemeenten dus om een ruimhartig minimabeleid te voeren voor kinderen in armoedesituaties. In het Aanvullend Actieplan Armoedebestrijding Kinderen gemeente Baarn 2017 is opgenomen hoe deze middelen worden besteed. In 2020 wordt het bedrag opgehoogd met € 20.000 voor het opzetten van een communicatieplan. In tabel 4.1 wordt weergegeven wat is begroot voor de diverse regelingen binnen het Baarnse minimabeleid over de jaren 2017 tot en met 2020. In tabel 4.2 wordt weergegeven wat de daadwerkelijke uitgaven waren van 1 januari 2017 tot 1 augustus 2019. In het budget voor de aanvullende armoederegelingen zit een onderschrijding. Dit komt met name doordat de subsidie van de Voedselbank in 2018 en 2019 niet is aangevraagd. Voor 2020 hoeft geen voorschot ad. € 17.500 aan Jeugdfonds Sport overgemaakt te worden omdat het budget van 2017 en 2018 nog niet is uitgenut door het lage aantal aanvragen. In de budgetten voor het declaratiefonds en bijzondere bijstand daarentegen, is tussen 2017-2019 een lichte overschrijding te zien door een hoog aantal aanvragen. De verwachting is dat de huidige begroting ook na 2020 toereikend is.
Hier zal in de herijking van het minimabeleid (uiterlijk kwartaal 3 2020) nader op worden ingegaan. 35 Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019
Tabel 4.1 Begroting regelingen minimabeleid gemeente Baarn 2017-2020 Besluit 3 4 4 10 11 14 15 17 19 19
Begroting aanvullend actieplan Stichting Leergeld
2017 € 6.600
2018 € 20.000
2019 € 20.000
2020 € 20.000
Jeugdcultuurfonds Jeugdsportfonds Stichting Sociaal Baarn Voedselbank Cadeaukaart/Kidskaart 10-badenkaart Bosbad verstrekken in 2018/2019 aan 100 kinderen x € 49,00 Happy Kids Happy People Baarn Bijeenkomst 'Het Beste voor je Beurs' Bijeenkomst Samenwerkingspact
€ 3.250 € 5.000 € 500 € 10.000 € 19.500 € 4.900
€ 12.750 € 17.500 € 500 € 10.000 € 19.500
€ 12.750 € 17.500 € 500 € 10.000 € 19.500
€ 12.750 € 17.500 € 500 € 10.000 € 19.500
€ 500 € 100 € 1000
€ 500 -
€ 500 -
€ 500 -
Communicatieplan armoedebestrijding
Besluit
3 8
€ 20.000
Totaal (o.b.v. kosten aanvullend actieplan)
€51.350
€ 80.750
€ 80.750
€ 80.750
Totaal (o.b.v. Rijksmiddelen)
ontvangen
€ 84.000
€ 86.000
€ 85.000
€ 106.000
Begroting minimabeleid/bijzondere bijstand Declaratiefonds Bijzondere bijstand inclusief IIT, IST, Collectiviteit en CER Uitvoeringskosten Leergeld en Kidskaarten* Armoederegisseur**
2017
2018
2019
2020
€ 122.000 € 527.000
€ 126.000 € 527.000
€ 160.000 € 516.000
€ 160.000 € 496.000
€ 2.500 € 8.750
€ 5000 € 35.000
€ 5000 € 35.000
€ 5000 € 48.000
Totaal
€ 660.250
€ 693.000
€ 716.000
€ 709.000
Totaal begroot
2017 € 744.250
2018 € 779.000
2019 € 821.000
2020 € 795.000
*) dekking BBS-budget **) Dekking budget schuldhulpverlening
36 Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019
Tabel 4.2 Werkelijke uitgaven regelingen minimabeleid gemeente Baarn 01-01-2017-01-08-2019 Besluit 3 4 4 10 11 14 15 17 19 19
Uitgaven aanvullend actieplan Stichting Leergeld Jeugdcultuurfonds Jeugdsportfonds
2017 € 7.850 € 3.750 € 5000
2018 € 22.500 € 14.250 € 17.500
2019 € 22.500 € 13.000 € 17.500
Stichting Sociaal Baarn Voedselbank Cadeaukaart/Kidskaart 10-badenkaart Bosbad verstrekken in 2018/2019 aan 100 kinderen x € 49,00 Happy Kids Happy People Baarn Bijeenkomst 'Het Beste voor je Beurs' Bijeenkomst Samenwerkingspact
€ 500 € 10.000 € 20.675 € 4.900
€ 500 €0 € 17.422 € 4.900
€0 €0 € 20.769 €0
€ 2.540 € 112 € 1.493
€ 2.220 -
€ 500 -
Kosten evaluatie Totaal
Besluit
3
Uitgaven minimabeleid/ bijzondere bijstand Declaratiefonds Bijzondere bijstand inclusief IIT, IST, Collectiviteit en CER Uitvoeringskosten Leergeld en Kidskaarten*
8
Armoederegisseur**
€ 755 € 56.820
€ 79.292
€ 75.024
2017
2018
2019
€ 150.000 € 727.033
€ 160.212 € 507.836
€ 160.000 € 573.426
€ 2.500
€ 5000
€ 5000
€ 4.712
€ 45.710
€ 53.305
Totaal
€ 884.245
€ 718.758
€ 791.731
Totaal werkelijk
2017 € 941.065
2018 € 798.050
2019 € 866.755
2017 68%
2018 92%
2019 88%
134%
104%
110%
Uitnutting budgetten Uitnutting werkelijk t.o.v. begroot aanvullend armoedeplan Uitnutting werkelijk t.o.v. begroot minimabeleid/ bijzondere bijstand *) Dekking BBS-budget6 **)Dekking budget schuldhulpverlening
37 Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019