F 210216 Actieplan Armoedebestrijding 'kinderen' gemeente Baarn 2021-2024 (227591) Beantwoording technische vragen BOP

7

Conclusie

Deze evaluatie heeft als doel om antwoord te geven op de volgende drie hoofdvragen: 1. In hoeverre draagt het huidige minimabeleid bij aan de beleidsdoelstellingen van de gemeente Baarn (effectiviteit)? Iedereen doet mee in de samenleving, ook inwoners met een minimum inkomen Het huidige minimabeleid voldoet grotendeels aan deze beleidsdoelstelling. Voor Baarnse inwoners van alle leeftijdscategorieën zijn regelingen in het leven geroepen die deelname aan sportieve en culturele activiteiten (grotendeels) vergoeden. Tevens zijn er tegemoetkomingen voor o.a. zorgkosten, schoolkosten, zwemlessen en kinderkleding. Het bereik van de regelingen verdient een verbeterslag. Wat we voornamelijk zien is dat het gebruik van de landelijke kindregelingen achterblijft (bijvoorbeeld het Jeugdfonds Sport & Cultuur). Dit komt met name door de ingewikkelde aanvraagprocessen en het feit dat het Baarnse declaratiefonds een voorliggende voorziening is op deze regelingen. De voornaamste aanbeveling op dit punt is om het aanvraagproces van de diverse regelingen te versimpelen of zelfs terug te brengen tot één (lokaal) aanvraagproces. Dit heeft als voordeel dat inwoners meer overzicht krijgen en dus ook sneller een aanvraag zullen indienen voor een tegemoetkoming. Ook intermediairs zoals scholen en sportverenigingen profiteren hiervan.

Daarnaast wordt een stapeling van regelingen die hetzelfde doel (bijvoorbeeld sporten) nastreven voorkomen. Dit zal ook merkbaar zijn in de budgetten. Vrijgekomen budget kan bijvoorbeeld worden ingezet voor een aanvullende minimaregeling die een ander, complementair, doel nastreeft (oud voor nieuw). Ook wordt het onderzoeken van een versimpeling van de collectieve zorgverzekering aanbevolen om het bereik hiervan te vergroten. Om het bereik van de minimaregelingen verder te vergroten wordt aangeraden een communicatieplan op te zetten. Hiervoor is in 2020 extra budget vrijgemaakt. Best practices uit andere gemeenten kunnen als voorbeeld dienen. Ook wordt aangeraden de informatie over de bestaande minimaregelingen overzichtelijk op de website te plaatsen met een heldere aanvraagprocedure waarbij inkomensgegevens niet voor elke separate regeling opnieuw overlegd hoeven te worden. Armoede moet ook structureel worden aangepakt Hoewel blijkt dat het aantal bijstandsuitkeringen afneemt zien we dat een groter percentage van het totale aantal Baarnse gezinnen binnen de minimadoelgroep valt. We hebben te maken met een stijging van 23% ten opzichte van 2016. Het percentage van de totale jeugdpopulatie die binnen de minimadoelgroep valt is zelfs nog sterker gestegen met 56% ten opzichte van 2016.

Hieruit kunnen we concluderen dat ondanks dat we succesvol inzetten op meedoen in de samenleving, structurele aanpak van armoede een stevigere inzet verlangt. Enkel minimabeleid is niet het juiste instrument om armoede structureel terug te dringen. De oplossing hiervoor moet worden gezocht in re-integratie- en/of schuldhulpverleningsinstrumenten. Wel kan effectief minimabeleid bijdragen aan het creëren van financiële rust en stabiliteit en aan maatschappelijk participeren gedurende het streven naar een structurele oplossing. Het versterken van de verbinding tussen BBS Uitvoeringsorganisatie, de 38 Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019

instanties die schulden aanpakken (Kredietbank Nederland en Zuidweg & Partners), het Lokaal Team en maatschappelijk partners is van groot belang om een sluitende aanpak op armoede te ontwikkelen. Het Samenwerkingspact Baarn zou hier een goede werkvorm voor kunnen zijn. Daarnaast wordt aanbevolen om inwoners zo veel mogelijk in hun kracht te zetten en eenzaamheid en schaamte te doorbreken. Het project ‘Erop Af’ van de armoederegisseurs en de ‘Financiële Brug’ van het Lokaal Team zijn goede voorbeelden van proactieve aanpakken die dit kunnen bewerkstelligen. Mobility Mentoring is een alternatieve methode die in samenwerking met de armoederegisseurs onderzocht kan worden. Tot slot wordt aanbevolen elke twee jaar een armoede-index op te vragen om de doelgroep zo goed mogelijk in kaart te houden. De gemeente Baarn werkt samen met maatschappelijk partners als het gaat om ‘meedoen’ en in de structurele aanpak van armoede De gemeente Baarn heeft een breed netwerk aan maatschappelijk partners en uitvoerders ingezet om zowel meedoen in de samenleving te bevorderen als om ervoor te zorgen dat de inwoners die dit nodig hebben passende ondersteuning krijgen. De samenwerking met lokale welzijnspartijen verloopt over het algemeen zeer goed. Voorbeelden hiervan zijn: Zorgverzekering op Maat met Administratie & Meer en ‘Erop Af’ met de armoederegisseurs (beiden Welzijn Baarn).

Ook de samenwerking met Pit Baarn verloopt soepel. Wel liggen er, zoals hierboven benoemd, kansen op het gebied van verbinding tussen deze partijen onderling. De samenwerking met de regionale/landelijke partijen verloopt stroever. Met name Stichting Leergeld is een partij die qua communicatie richting de inwoners een verbeterslag zou moeten maken. Daarnaast blijkt dat inwoners zich eerder wenden tot het lokale declaratiefonds dan het landelijke Jeugdfonds Sport & Cultuur en Stichting Leergeld. Het aantal aanvragen bij de landelijke partijen blijft namelijk achter terwijl het aantal aanvragen voor het declaratiefonds de middelen jaarlijks overschrijdt. Aanbevolen wordt dan ook de samenwerking met deze partijen te heroverwegen. 2. In hoeverre is de uitvoering van het huidige minimabeleid efficiënt gebleken? Qua uitvoering verloopt de samenwerking met uitvoerders niet altijd vlekkeloos. Zo is er het afgelopen jaar een hoop te doen geweest omtrent Stichting Leergeld. Met name communicatie richting inwoners is een terugkerend probleem. Daarnaast merken we dat de ingewikkelde manier waarop de landelijke samenwerkingspartners het aanvraagproces hebben ingericht niet goed werkt voor Baarn. Inwoners van Baarn kennen het declaratiefonds en het indienen van een aanvraag is laagdrempelig, daarom wordt hier meer gebruik van gemaakt.

Wel legt het hoge aantal aanvragen van lokale minimaregelingen, niet alleen via het declaratiefonds maar ook voor de kidskaarten, bosbadkaarten, etc. een hoge druk op de medewerkers van het zorgloket. Ook de beleidsmedewerker Werk en Inkomen is veel tijd kwijt aan uitvoeringstechnische aspecten van het minimabeleid. Het overhevelen van deze werkzaamheden naar bijvoorbeeld BBS Uitvoeringsorganisatie wordt dan ook aanbevolen. Hierop is voorgesorteerd door het vormgeven van de uitvoering van minimaregelingen door BBS al op te nemen in de Dienstverleningsovereenkomst BBS 2020. Qua financiën wordt er voor de komende jaren geen extra budget gevraagd. Indien wordt besloten niet verder te gaan met bepaalde regelingen kunnen de middelen opnieuw gealloceerd worden (oud voor nieuw).

39 Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019

3. Is aanpassing van de huidige aanpak noodzakelijk/gewenst? Ja, aanpassing van de huidige aanpak is wenselijk. Met name als het gaat om: • Het vergroten van het bereik van de regelingen door het wegnemen van de ingewikkelde aanvraagprocessen, voorwaarden en stapeling van regelingen die hetzelfde maatschappelijk doel dienen. Met name het nut en noodzaak van de landelijke minimaregelingen staat hierin ter discussie. • Meer inzet op de aanpak van structurele armoede en het ontwikkelen van een sluitende aanpak door het versterken van de verbinding tussen BBS Uitvoeringsorganisatie, de instanties die schulden aanpakken (Kredietbank Nederland en Zuidweg & Partners), het Lokaal Team en maatschappelijk partners. Dit heeft ook positieve neveneffecten zoals het aanpakken van eenzaamheid. • Het elders beleggen van de uitvoeringstaken zodat de druk weg wordt genomen bij het zorgloket en de beleidsmedewerker van de gemeente Baarn. Daarnaast zorgt dit voor duidelijkheid over het aanvraagproces bij de aanvragers en intermediairs. • Het verbeteren van informatiestromen richting inwoners en maatschappelijk partners en uitvoeringspartners door het opzetten van een gedegen communicatieplan. De uitwerking van deze conclusies en aanbevelingen zal worden opgenomen in de Herijking minimabeleid 2020.

De verwachting is dat deze herijking in kwartaal 3 van 2020 ter besluitvorming aan het college en ter informatie aan de raad zal worden aangeboden. In de totstandkoming van het gewijzigde minimabeleid zal rekening gehouden worden met de uitgangspunten uit het project ‘doorontwikkeling nota sociaal domein’. Het huidige beleidskader loopt nog tot 1 januari 2021.

40 Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019

8

Bijlagen

1. 2.

Armoede Index gemeente Baarn, KWIZ, juli 2019 Jaarverslag armoederegisseurs Welzijn Baarn 2018.

41 Evaluatie minimabeleid Baarn 2017-2019