Document · PDF

368561 Rekenkameronderzoek subsidieverlening in Baarn Beantwoording technische vraag PvdA m.b.t. De Trits

Besluit in de Raad 20 april 2022, gemeente BaarnBij agendapunt: Rekenkameronderzoek subsidieverlening in Baarn22.057 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Bij andere “sportstichtingen” in Baarn is sprake van een Raad van Toezicht (RvT) waarvan de leden door de gemeente worden benoemd. Wij zien hier voor de situatie met betrekking De Trits weinig toegevoegde waarde. Vanuit haar eigenaarsrol kan de gemeente al regie voeren op de aanpassingen aan en het onderhoud van de accommodatie en de bestemming ervan. Ook komt de wijze waarop de Stichting invulling geeft aan de exploitatie in belangrijke mate overeen met de voorkeur op dit gebied van de exploitatie. Meer bijsturing lijkt dan ook niet gewenst. Indien zich grotere problemen voordoen bij de Stichting, waarbij bijvoorbeeld de continuïteit van de exploitatie in gevaar komt, kan ook een RvT geen bepalende rol spelen. Los hiervan zou instelling van een RvT kunnen betekenen dat de organisatie als een overheidsbedrijf zal worden beschouwd en de Wet Markt en Overheid hierop dan ook van toepassing zal worden verklaard. Dit zou kunnen betekenen dat dit consequenties kan hebben voor de exploitatie van de fitnessvoorziening, een activiteit die niet als “activiteit van algemeen belang” kan worden bestempeld (zie verder hoofdstuk 4).

21 juli 2019

Eindrapportage Onderzoek toekomstperspectief Sportcentrum De Trits

inkomsten uit het “reguliere bezoek” op de betreffen bezoekerscategorie. Een bezoeker aan het zwembad met een Tritspas levert voor het zwembad dus minimaal zoveel op als een bezoeker zonder Tritspas.

4 Verhouding maatschappelijke en commerciële activiteiten Zoals eerder aangegeven is binnen De Trits sprake van activiteiten die als maatschappelijk kunnen worden aangemerkt (vrijwel de volledige exploitatie van het zwembad en de sporthal) en activiteiten die als commercieel kunnen worden aangemerkt (fitness, horeca, commerciële verhuur). Binnen de gemeente Baarn is veel discussie gevoerd over de combinatie van maatschappelijke en commerciële activiteiten en er is behoefte aan transparantie hieromtrent. Het is niet wenselijk dat publieke middelen worden verstrekt aan (een commerciële) fitnessexploitatie. In dit hoofdstuk wordt beschreven op welke wijze het maatschappelijk onderdeel van De Trits zich verhoudt tot het commerciële deel en de wijze waarop de financiële registratie inclusief toe- en doorrekeningen plaats vindt.

4.1

Doorbelasting omzet fitness naar zwembad

Zoals in paragraaf 2.3 is weergegeven vindt een doorbelasting plaats vanuit de fitness naar het zwembad op het moment dat houders van een Tritspas gebruik maken van het zwembad of deelnemen aan een zwemactiviteit. In 2018 was de financiële doorbelasting vanuit de fitness naar het zwembad als volgt vastgesteld: • Voor iedere houder van een Tritspas die het zwembad bezoekt om recreatief te zwemmen of banen te zwemmen wordt € 3,50 doorbelast (voor 2019 is dit bedrag overigens vastgesteld op € 4,00). • Voor iedere houder van een Tritspas die deelneemt aan Aqualessen in het zwembad wordt € 4,50 doorbelast. • Voor iedere houder van een Tritspas die deelneemt aan Baby-Peuter-Kleuter (BPK) zwemmen of Zwangerschapszwemmen in het zwembad wordt € 6,60 doorbelast. • De doorbelasting voor recreatief-/banenzwemmen, BPK/zwangerschap en aqualessen ligt gelijk of hoger dan de gemiddelde

In onderstaande tabel is voor 2018 de omzet voor het zwembad per bezoekerscategorie weergegeven. Per categorie is tussen haakjes het aantal bezoekers in 2018 voor de betreffende categorie opgenomen. In de laatste twee kolommen zijn weergegeven: • De rechtstreekse omzet vanuit zwembadbezoek door mensen die specifiek voor het zwembad een kaartje of abonnement kopen. • De vanuit de fitness aan het zwembad doorbelaste omzet vanwege het bezoek van Tritspashouders aan het zwembad. Omzet zwembad De Trits 2018 (inclusief doorbelasting Tritspashouders die zwembad bezoeken) Omzet totaal Rechtstreeks Doorbelast fitness Losse kaartjes recreatief (27.967) € 97.645 € 97.645 Meerbadenkaarten recreatief (16.080) € 49.330 € 49.330 Recreatief op Tritspas (12.270) € 42.945 € 42.945 Babypeuter/zwangerschap op Tritspas (759) € 5.009 € 5.009 Zwemlessen particulier (18.229) € 234.219 € 234.219 Aquasporten (1.015) € 3.046 € 3.046 Aquasporten op Tritspas (5.569) € 25.061 € 25.061 Verenigingen/scholen (18.045) € 28.979 € 28.979 Diversen (1.461) € 17.682 € 17.682 Totaal zwembad € 503.916 € 430.901 € 73.015

Vanuit de fitness wordt in 2018 derhalve € 73.015,- doorbelast aan het zwembad. In totaal bedraagt het aantal bezoeken van Tritspashouders aan het zwembad in 2018 ongeveer 18.600.

4.2

Toegerekende lasten

Stichting De Trits rekent de lastenposten op basis van percentages toe aan de verschillende “functies” waar de Stichting verantwoordelijk voor is. Deze percentages zijn in een reeds wat verder verleden vastgesteld en zijn ongewijzigd gebleven ondanks veranderingen die zich hebben voorgedaan.

21 juli 2019

Eindrapportage Onderzoek toekomstperspectief Sportcentrum De Trits

De Stichting onderscheidt als functies waaraan lasten worden toegerekend het zwembad, de sporthal, de fitness, de gymnastiekzalen en de overige functies (met name de brasserie. In onderstaande tabel is de procentuele toerekening weergegeven zoals momenteel door de Stichting wordt gehanteerd. Toerekening lasten aan functies De Trits (2018) Lastenposten Lonen/soc.last. kantoor Lonen/soc.last. receptie Lonen/soc.last. alg. dienst Lonen/soc.last. zwembad Lonen/soc.last. fitness Lonen/soc.last. sportstimulering Subtotaal Overige personeelskosten Huisvestingskosten huur Huisvestingskosten energie Huisvestingskosten overige Algemene kosten Bestuurskosten Exploitatiekosten zwembad Exploitatiekosten sporthal Exploitatiekosten fitness Exploitatekosten wellness Exploitatiekosten gymzalen Afschrijvingen inventaris Afschrijvingen airco Afschrijvingen fitness Afschrijvingen automatisering Financieringskosten

Zwembad 70% 75% 65% 100%

Onderscheiden functies Sporthal Fitness Gymzalen 20% 10% 15.600 20% 5% 27% 8% 15.600

Overig

100% 100% 65% 79% 66% 71% 74% 75% 100%

10% 8,5% 18% 19% 20% 15%

25% 11% 4% 5% 5% 10%

1,5% 12% 5% 1%

100% 100% 100% 100% 75%

20%

75% 74%

15% 20%

5% 100% 100% 10% 5%

Zoals aangegeven worden deze percentages reeds langere tijd gehanteerd en zijn ze niet aangepast op basis van recente ontwikkelingen. Een belangrijke recente ontwikkeling is het grotere relatieve belang dat de fitness binnen De Trits heeft verworven. De toevoeging van de sportzaal met alle bijbehorende installaties waar de groepslessen worden gegeven heeft hier een enorme impuls aan gegeven. Het aantal Tritspassen is de afgelopen jaren dan ook substantieel gestegen van 1.300 in 2016 naar ruim 2.000 in 2018 (en het aantal fitnessbezoekers van 45.000 in 2016 naar 63.000 in 2018), het aantal zwembadbezoeken is gestabiliseerd (op ruim 100.000).

21 juli 2019

Eindrapportage Onderzoek toekomstperspectief Sportcentrum De Trits

Zoals eerder in paragraaf 4.1 is geconstateerd vindt doorbelasting van zwembadbezoeken door Tritspashouders vanuit de fitness naar het zwembad plaats op basis van tarieven die vergelijkbaar zijn met “regulier zwembadbezoek”. De doorberekening van de kosten verdient een nadere beschouwing vanwege genoemde uitbreiding van de ruimte van en intensivering van het bezoek aan de fitness. Dit is niet eenvoudig omdat personeelsuren voor bijvoorbeeld kantoor-, receptie- of algemene dienst personeel niet worden geregistreerd op de verschillende bedrijfsonderdelen en er geen sprake is van tussenmeters voor gas-, elektriciteits- en watergebruik. Exploitatiekosten (zoals onderhoud en kleine aanschaffingen) en afschrijvingen worden, ook in de jaarrekening, wel geboekt op de respectievelijke functies van Sportcentrum De Trits. Met name de volgende percentages zouden in onze optiek, als gevolg van voorgenoemde ontwikkelingen, voor de fitness verhoogd dienen te worden: • Personeelskosten kantoor en algemene dienst. • Energiekosten en overige huisvestingskosten. • Algemene kosten automatisering, assurantiën, administratie, etc. In onderstaande tabel is een voorstel gedaan voor aanpassing van de verdeelpercentages op deze drie lastenposten.

Hierbij is zoveel als mogelijk rekening gehouden met de aanpassingen in de accommodatie die de afgelopen periode hebben plaatsgevonden, de toevoeging van installaties, veranderingen in gebruik en bezoek en ervaringscijfers van Synarchis. In de tabel zijn de hiervoor gepresenteerde door de Stichting gehanteerde percentages zwart gemarkeerd en de aangepaste percentages rood gemarkeerd. Voorgestelde aanpassingen toerekening lasten aan organisatieonderdelen De Trits Onderscheiden functies Lastenposten Zwembad Sporthal Fitness Gymzalen Lonen/soc.last. kantoor 70%/65% 20%/15% 10%/20% 15.600 Lonen/soc.last. alg. dienst 65%/60% 27%/20% 8%/20% 15.600 Huisvestingskosten energie 66%/60% 18%/15% 4%/13% 12% Huisvestingskosten overige 71%/65% 19%/15% 5%/15% 5% Algemene kosten 74%/70% 20%/15% 5%/14% 1%

Overig 0% 0% 0% 0% 0%

Zoals ook al eerder is aangegeven dient opgemerkt te worden dat de jaarrekeningen van de afgelopen jaren zeer hoge bedragen laten zien bij het onderdeel “aanpassingen pand” van de lastenpost “huisvestingskosten”. Het lijkt dan ook aan te bevelen om jaarlijks een verdeelpercentage te bepalen voor deze post op basis van de

werkelijke situatie met betrekking tot de aanpassingen. Dit geldt ook voor afschrijvingen van inventaris en inrichting. Wij adviseren om de huur van de fitness los te koppelen van de huur van de sporthal. De Stichting heeft zelf de huur voor de sporthal c.s. voorafgaand aan de realisatie van de sportzaal toegerekend aan de fitness (€ 7.247,-). De overtuiging dient er te zijn dat sprake is van een marktconforme huur zodat de gemeente in dit opzicht de Stichting niet bevoordeelt ten opzichte van andere fitness-exploitanten in de gemeente. Resultaat van het voorgaande is dat het exploitatieresultaat van de fitnessfunctie verslechtert ten gunste van de andere bedrijfsonderdelen. Los van het feit dat een correcte toerekening van belang is voor wat betreft transparantie in subsidieverstrekking heeft het per saldo geen invloed op de exploitatie van De Trits als geheel. Het volledige positieve exploitatieresultaat van de fitnessfunctie wordt namelijk ten gunste gebracht van de exploitatie van het totale sportcentrum. Daarbij komt dat de subsidiebedragen per onderdeel zoals genoemd in de subsidiebeschikking weinig relatie lijken te hebben met de subsidiebehoefte per organisatieonderdeel.

In onderstaande tabel zijn de resultaten per bedrijfsonderdeel (op basis van de hiervoor weergegeven bestaande procentuele toerekening van de kosten) weergegeven en vergeleken met de in de subsidiebeschikking genoemde subsidie voor het betreffende onderdeel. Voor een toelichting op de doorbelasting van de omzet van fitness naar zwembad wordt verwezen naar paragraaf 4.1. Resultaat per organisatieonderdeel De Trits Zwembad Sporthal Omzet € 504.000 € 126.000 Lasten € 1.148.000 € 218.000 Resultaat voor subsidie -€ 644.000 -€ 92.000 Subsidie € 414.000 € 138.000 Resultaat na subsidie -€ 230.000 € 46.000

Fitness € 548.000 € 351.000 € 197.000 €0 € 197.000

Gymlokalen € 42.000 € 59.000 -€ 17.000 € 27.000 € 10.000

Overig € 27.000 € 44.000 -€ 17.000 € 45.000 € 28.000

De bedragen in de tabel zijn voor de overzichtelijkheid afgerond op 1000tallen en wijken om deze reden licht af van de gepresenteerde totaalbedragen in de jaarrekening van 2018 zoals gepresenteerd in paragraaf 2.4.

21 juli 2019

Eindrapportage Onderzoek toekomstperspectief Sportcentrum De Trits

4.3

Beschouwing commercieel-maatschappelijk

De Wet Markt en Overheid lijkt niet van toepassing op de exploitatie van Sportcentrum De Trits vanwege het feit dat de Stichting niet kan worden aangemerkt als overheidsorganisatie (zie ook raadsbesluit 28 januari 2014). Zoals aangegeven in paragraaf 3.4 raden wij het vormen van een Raad van Toezicht zoals bij andere Stichtingen in Baarn het geval is, en waarmee Stichting De Trits mogelijk het predicaat overheidsorganisatie zou kunnen krijgen, niet aan. Indien dit wel het geval zou zijn dan is de exploitatie van het zwembad en de sporthal door de gemeente Baarn bij raadsvoorstel van 28 januari 2014 aangewezen als economische activiteit in het algemeen belang zoals bedoeld in artikel 25 h vijfde lid van de Mededingingswet. Voor de fitness zal dan echter absoluut moeten worden voldaan aan de Wet Markt & Overheid. Zoals uit het voorgaande en het vervolg van deze paragraaf blijkt is het niet eenvoudig om te bepalen of dit op dit moment het geval is. Dit is echter ook niet noodzakelijk indien de huidige exploitatievorm gehandhaafd blijft. Het is een Stichting overigens toegestaan om commerciële activiteiten verrichten. De winst dient echter gebruik te worden voor het statutaire doel en mag niet ten gunste komen van oprichters of functionarissen.

Met betrekking tot de verhuur van ruimte door de gemeente is sprake van een economische activiteit indien dit geschiedt op een markt waar ook andere (commerciële) partijen actief zijn. Bij de verhuur van zwembad en sporthal lijkt dit niet het geval te zijn, bij de verhuur van fitnessruimte zou dit wel het geval kunnen zijn. Als een gemeente economische activiteiten verricht met publieke middelen dan kunnen de Europese staatssteunregels of mededingingsregels (i.c. Wet Markt en Overheid) hierop van toepassing zijn. Indien de gemeente de ruimte tegen een marktconforme huurprijs verhuurt dient in beginsel de Wet Markt en Overheid te worden toegepast en dient aan de gedragsregels daaromtrent te worden voldaan. Op het oog lijkt dit het geval te zijn maar een extra toetsing hieromtrent is aan te bevelen (zie ook het vervolg van deze paragraaf). Om te voorkomen dat de exploitatie van de fitnessvoorziening wordt aangemerkt als een situatie die oneerlijke concurrentie oplevert voor andere fitnessexploitanten in de gemeente moet in ieder geval kunnen worden aangetoond: • Dat voor de verhuur van de ruimte een marktconforme huur wordt gevraagd. • Dat de fitness-exploitatie geen voordeel ondervindt van het feit dat aan de andere functies van het sportcentrum subsidie wordt verstrekt.

•

Dat de gemeente de Stichting niet op een andere wijze in de gelegenheid stelt om op een gunstigere wijze de exploitatie in te richten dan voor een commerciële ondernemer het geval zou zijn.

De gemeente dient maximaal te voldoen aan haar mogelijkheden om te voorkomen dat oneerlijke concurrentie ontstaat tussen de fitness van sportcentrum De Trits en (de) andere in het verzorgingsgebied aanwezige fitnessvoorziening(en). De gemeente heeft dit al gedaan door een kostendekkende huur te vragen voor de recentelijk toegevoegde sportzaal, het is niet duidelijk of de huur van het overige gedeelte van het fitnessdeel ook als zodanig kan worden bestempeld. Beter nog zou zijn om voor de totale fitnessvoorziening een marktconforme (lees: commerciële) huur te vragen en wellicht (zoals eerder gesuggereerd) de verhuur van de fitness (en mogelijk ook de brasserie) los te koppelen van de verhuur van het overige deel van de accommodatie. Verder dienen alle kosten aan de fitnessexploitatie te worden toegerekend en dient het gebruik van het zwembad door Tritspashouders vanuit de fitness te worden vergoed. Met de in de vorige paragraaf voorgestelde aanpassingen in de doorbelasting van de kosten wordt ook aan dit aspect maximaal voldaan. Het verdient daarnaast aanbeveling om de subsidiebedragen per bedrijfsonderdeel zoals weergegeven in de subsidiebeschikking te herzien in relatie tot de recente exploitatieresultaten per organisatieonderdeel.

De subsidiebedragen per bedrijfsonderdeel zijn historisch bepaald en lijken weinig verband te houden met de werkelijke subsidiebehoefte van het betreffende bedrijfsonderdeel. Wellicht moet de subsidie ook nog sterker worden gerelateerd aan de maatschappelijke presentatie die door de Stichting wordt geleverd door middel van zwembad en sporthal. Het positieve bedrijfsresultaat van de fitnessvoorziening kan in mindering worden gebracht op de verstrekte subsidie. Hierbij dient te worden opgemerkt dat het aanbeveling verdient ook nog eens kritisch naar de absolute hoogte van de subsidie te kijken, ook in relatie tot de op dit moment weinig concrete afspraken tussen gemeente en Stichting met betrekking tot het inrichten van een bestemmingsreserve. Het is goed dat er voor de Stichting een prikkel is om een efficiënte exploitatie te voeren maar het is voor de gemeente ook van belang om de subsidie goed af te stemmen op de daadwerkelijke financiële behoefte. Ook indien aan voorgaande transparantie is voldaan blijft de vraag bestaan of de fitnessexploitatie voordelen ondervindt van het feit dat deze gecombineerd 21 juli 2019

Eindrapportage Onderzoek toekomstperspectief Sportcentrum De Trits

kan worden met de (gesubsidieerde) exploitatie van het zwembad en de sporthal (rechtsreeks financieel of als gevolg van synergie- en schaalvoordelen). De vraag is of de Stichting lagere tarieven kan vragen dan concurrenten, een vraag die in de huidige zeer gefragmenteerde en concurrerende fitnessmarkt lastig te beantwoorden is. Een globale vergelijking van de tarieven met andere sportscholen lijkt de conclusie te rechtvaardigen dat de abonnementsprijzen in De Trits scherp zijn maar zich binnen de range bevinden dat landelijk van toepassing is binnen de fitnessbranche. Indien bezwaar zou worden gemaakt door marktpartijen tegen de situatie zoals deze in De Trits van toepassing is zou aannemelijk moeten worden gemaakt dat de Stichting een marktconforme fitnessexploitatie dient te voeren om een minimaal kostendekkende exploitatie van het totale sportcentrum te kunnen realiseren. De situatie in Baarn, waarbij een Stichting een relatief omvangrijke fitnessexploitatie voert, is onderscheidend. Wij kennen geen vergelijkbare projecten. Het ontbreken van referentiesituaties en (voor zover ons bekend is) jurisprudentie maakt het niet eenvoudig om te kunnen beoordelen of inderdaad geen sprake is van verstoring van de marktverhoudingen.

Zoals in ons plan van aanpak voor deze opdracht is aangegeven verdient het aanbeveling om door een op dit gebied gespecialiseerde jurist een advies te laten uitbrengen op deze casus. Hierdoor dient duidelijkheid te ontstaan onder welke voorwaarden de huidige (voor de gemeente voordelige) situatie kan worden gecontinueerd zonder dat sprake is van een verstoring van het gelijke speelveld. Ook dan zal naar verwachting niet met zekerheid kunnen worden gesteld dat een zaak die aanhangig zou worden gemaakt geen kans van slagen heeft maar kan de gemeente wel aantonen alles in het werk te hebben gesteld om de eerlijke concurrentie te waarborgen en bestaat de grootste kans om in het gelijk te worden gesteld.

4.4

hiervoor vanuit de fitnessexploitatie vergoed wordt. De Stichting voert zowel aan de baten- als aan de lastenkant een administratie waarbij inzichtelijk wordt gemaakt welke baten en lasten betrekking hebben op de verschillende bedrijfsonderdelen (waaronder de fitness). Enkele aanbevelingen zijn gedaan om met name de kostentoerekening op enkele onderdelen aan te passen aan de situatie zoals die momenteel ontstaan is. Het gaat er dan met name om dat de fitness in omvang en gebruiksintensiteit is toegenomen. Gewaarborgd dient derhalve te worden dat de Stichting een marktconforme fitnessexploitatie dient te voeren om binnen de door de gemeente gestelde financiële kaders aan haar bredere statutaire doelstelling te kunnen voldoen. Alleen op deze wijze wordt voorkomen dat de situatie van De Trits resulteert in een oneerlijke concurrentiepositie tegenover andere sportscholen. In paragraaf 4.3 is een aantal suggesties en aanbevelingen gedaan om dit zo goed mogelijk te waarborgen. Vanwege de uniciteit van de situatie adviseren wij om door een juridisch deskundige op dit specifieke terrein aanvullend advies in te winnen. Vanuit inhoudelijk perspectief (zie ook hoofdstuk 3) verdient het ons inziens namelijk aanbeveling om de huidige exploitatievorm indien mogelijk te handhaven.

Daarbij komt dat het voor de gemeente ook financieel een aantrekkelijk constructie is waarbij het volledige positieve exploitatieresultaat van de fitness ten gunste kan worden gebracht aan de bredere sportdoelstelling.

Belangrijkste conclusies maatschappelijk-commercieel

De combinatie zwembad, sporthal en relatief omvangrijke fitness waarbij de exploitatie plaats vindt door een gesubsidieerde Stichting is onderscheidend. Om deze reden is het van belang om te waarborgen dat de verstrekte subsidie ook daadwerkelijk bestemd is voor de verlieslatende maatschappelijke bedrijfsonderdelen en voor de fitness sprake is van een marktconforme exploitatie. Vanwege het feit dat met een fitnessabonnement ook het zwembad bezocht kan worden heeft de Stichting een systematiek ontwikkeld waarbij het zwembad

21 juli 2019

Eindrapportage Onderzoek toekomstperspectief Sportcentrum De Trits

5 Scenario’s technisch bouwkundig Er is een viertal scenario’s omschreven als toekomstperspectief voor De Trits: •

• •

•

5.1

Going concern: De mogelijkheid om het zwembad en overige ruimten “going concern” in stand te houden waarbij uitsluitend het planmatig onderhoud wordt uitgevoerd. Revitalisering: De mogelijkheid om relatief beperkte aanvullende maatregelen te nemen ten opzichte van het “going concern” scenario. Renovatie: De mogelijkheid om, aanvullende op de geplande renovatie, een uitgebreidere renovatie uit te voeren en het sportcentrum vervolgens weer voor een nader te bepalen periode in stand te houden. Vervangende nieuwbouw.

Scenario 1: “Going concern”

Bij dit scenario wordt het geplande onderhoud uitgevoerd en worden geen wijzigingen doorgevoerd in het complex. In 2013 is door het bureau bbn een meerjaren onderhoudsplanning (MJOP) opgesteld voor de periode 2014 tot en met 2038. Dit MJOP heeft echter uitsluitend betrekking op het zwembad, voor de sporthal is geen MJOP beschikbaar. Wel heeft de gemeente (net als voor alle andere accommodaties in haar vastgoedportefeuille) een financiële prognose voor het onderhoud van de sporthal opgesteld. Onderdeel van deze prognose is ook het onderhoud van het zwembad. De hiervoor opgenomen bedragen corresponderen op geen enkele wijze met de door bbn opgenomen bedragen. Conform uw opdracht nemen wij voor het zwembad de MJOP van bbn als uitgangspunt. Voor de sporthal nemen we de in de gemeentelijke financiële begroting opgenomen bedragen als basis voor onze beschouwingen. De MJOP voor het zwembad is door ons bestudeerd en er zijn geen bijzondere punten geconstateerd. Ook achten wij de gemiddelde kosten voor het onderhoud van de sporthal zoals opgenomen in de gemeentelijke financiële prognose voor de komende 10 jaar toereikend. Voor het decennium daarna achten wij een opslag van 25% op deze gemiddelde kosten realistisch, vooral met het oog op de te vervangen installaties. Uiteraard is het mogelijk om de werkzaamheden in jaren te verschuiven. Dit heeft echter geen invloed op de totale geplande

uitgaven. De kosten voor dit scenario wijken dan ook niet af van de kosten zoals genoemd in de MJOP. Extra duurzaamheidsmaatregelen zijn niet opgenomen in de MJOP en maken derhalve geen onderdeel uit van dit scenario.

5.2

Scenario 2: Revitalisering

Bij dit scenario wordt niet alleen het geplande onderhoud uitgevoerd, maar worden ook aanvullende voorzieningen getroffen zoals bijvoorbeeld extra duurzaamheidsmaatregelen of een uitbreiding van functionaliteiten zoals nu bij de wellnesshoek plaats vindt. Het is op dit moment niet eenvoudig om aan te geven wat hier de kosten van zijn omdat de exacte invulling voor een groot deel nog niet bekend is. Een specifieke duurzaamheidsonderzoek dient te worden uitgevoerd om, in relatie tot de gemeentelijke ambitie, afwegingen te maken over het al dan niet doorvoeren van duurzaamheidsmaatregelen. Deels zal het gaan om maatregelen die zich terugverdienen, deels kan het ook betrekking hebben op maatregelen die financieel geen voordelen (of zelfs nadelen) opleveren maar wel bijdragen aan de milieudoelstellingen. De voorgestelde maatregelen uit de in paragraaf 2.1.2 genoemde energiescan zijn: het aanbrengen van extra isolatie op het platte dak en het installeren van een zonneboiler systeem. Zoals eerder aangegeven zijn er meer mogelijkheden om de duurzaamheid te verbeteren, zoals: • Warmtepomp installaties lucht-lucht of water-lucht. Dit is niet direct gericht op besparing van energie, maar meer om de energie transitie te bewerkstellingen. De verwarming is dan gasloos (all-electric) wat dan weer gecompenseerd kan worden door aanvullende PV-panelen te plaatsen.

• Warmtepomp installaties rio-thermie (nader dient te worden bepaald of dit ter plaatse tot de mogelijkheden behoort). • Warmteterugwinning spoelwater (middels een spoelwaterbuffer). • Warmteterugwinning douchewater (dit is niet mogelijk in combinatie met eventuele riothermie, want die heeft dezelfde energie nodig). • UF-RO installatie (ultrafiltration-reverse osmosis, spoelwater regeneratie)– bespaart drinkwater, maar de huidige waterprijzen in Nederland zijn dusdanig laag dat de terugverdientijd hier erg lang van is. • Warmteterugwinning luchtbehandelingskast via warmtewiel. • Warmteterugwinning luchtbehandelingskast via dubbele kruisstroomwisselaars.

21 juli 2019

Eindrapportage Onderzoek toekomstperspectief Sportcentrum De Trits

Kenmerk van energiebesparende maatregelen is dat de effecten in veel gevallen los van elkaar worden berekend maar dat de wederzijdse beïnvloeding aanzienlijk is. Als bijvoorbeeld UF-RO wordt gebruikt heeft het minder effect om eerst de warmte voor hergebruik uit het spoelwater te halen. Idem voor Riothermie: als eerst de warmte eruit wordt gehaald en het vervolgens terug wordt gebracht in het riool, is het effect lager. Dit geldt ook voor lucht-lucht warmtepompen: als sprake is van goede warmteterugwinning, is het rendementseffect van de warmtepomp lager. Het los zien van elke duurzaamheidsmaatregel afzonderlijk is dan ook niet aan te raden. Deze dienen integraal te worden bezien. Wij adviseren om op basis van de duurzaamheidsambitie van de gemeente keuzes te maken in de te treffen maatregelen / het eindplaatje en om deze maatregelen in te bedden in de MJOP zodat bij het vervangen van bijvoorbeeld pompen, regeltechniek en luchtbehandeling op dat moment gekozen wordt voor de meest duurzame variant. Qua kosten stellen wij, op basis van “gemiddelde” referentiesituaties waarbij sprake was van verduurzaming van een bestaand sportcentrum, voor om de investeringen in de MJOP voor deze betreffende elementen te verhogen met 20%.

Als gevolg van dit maatregelenpakket (waarbij we er in ieder geval vanuit gaan dat geen sprake meer is van een gasafsluiting) kunnen de energiekosten met 30% afnemen (kosten voor gas verdwijnen maar kosten voor elektra nemen aanzienlijk toe).

5.3

Dit scenario is meer uitgebreid dan het uitvoeren van de geplande onderhoudsmaatregelen en aanvullende voorzieningen. Bij dit scenario wordt uitgegaan van het strippen van gebouwonderdelen en het opnieuw inrichten daarvan, inclusief installaties. Bij deze variant is overigens geen sprake van een levensduurverlenging ten opzichte van scenario 1 en scenario 2, bij alle drie de scenario’s kan De Trits nog 20 jaar mee.. Qua werkzaamheden wordt uitgegaan van: • Vervangen alle afwerkingen; • Vervangen alle inbouwpakketten; • Vervangen 60% van technische installaties; • 15% toeslag voor begeleiding. De kosten voor deze variant bedragen prijspeil juni 2019 € 1.150, per m² BVO (exclusief Btw, prijspeil juni 2019). Met een BVO van circa 5.000 m 2 bedragen de investeringskosten naar schatting € 5.750.000. Na renovatie zullende eerste 10 jaar de onderhoudskosten beperkter zijn dan bij scenario 1 en 2 het geval is. In de volgende 10 jaar zal sprake zijn van een regulier onderhoudsregime.

5.4 Voor uitbreiding of herindeling van bepaalde ruimten of voorzieningen zouden wij uit willen gaan van een jaarlijks budget van € 50.000,-, In overleg met de exploitant kan dan worden besloten of er jaarlijks ‘iets kleins’ of om de paar jaar ‘iets groots’ wordt aangepakt. Het doel is om de klanten iedere keer weer te verrassen zodat ze naar De Trits blijven komen. In onderstaande tabel zijn de kosten, naast de kosten voor het MJOP voor dit scenario weergegeven Maatregel Extra isolatie plat dak Zonneboiler systeem Toevoeging duurzaamheid in MJOP Innovatiebudget

Kosten € 240.000 € 21.500 30% € 50.000

Frequentie eenmalig eenmalig gefaseerd jaarlijks

Scenario 3: Renovatie

Scenario 4: Vervangende nieuwbouw

Bij deze variant zal een volledig nieuwe accommodatie gerealiseerd worden. Qua functionaliteiten wordt uitgegaan van: • Een hoge duurzaamheidsambitie (GPR3 van ten minste 8,0) • Een all-electric zwembad (aardgasloos) • Veel recreatieve voorzieningen zoals aanwezig in het huidige complex. Synarchis heeft veel ervaring met de realisatie van nieuwe sportcentra. Op basis van deze ervaring en referentieprojecten zijn kentallen bekend. De investeringskosten voor een nieuwbouw variant bedragen € 3.300 per m² BVO (exclusief Btw, prijspeil juni 2019). Met een BVO van circa 5.000 m 2 bedragen de investeringskosten naar schatting € 16.500.000.

3 GPR is een methode waarmee ontwerpkeuzes in een vroeg stadium de duurzaamheid

van een gebouw zichtbaar kan maken. De term duurzaamheid wordt hier toegepast met het oog gericht op het milieu. 21 juli 2019

Eindrapportage Onderzoek toekomstperspectief Sportcentrum De Trits

5.5

Belangrijkste conclusies technisch/bouwkundig

In onderstaande tabel zijn indicatief de financiële effecten van de vier in dit hoofdstuk beschreven scenario’s weergegeven. Daarbij worden de “gebouw gebonden kosten” opgevoerd, zijnde onderhoudskosten, verbruikskosten, kapitaallasten en (gebouw gerelateerde) belastingen en verzekeringen. Onder de tabel is een korte toelichting gegeven op de gehanteerde uitgangspunten (alle bedragen in 1000-tallen, prijspeil 2019, exclusief Btw).. Meerjarenperspectief financieel (prijspeil 2019) Jaren: 1 2 3 Scenario 1 Onderhoud € 250 € 250 € 250 Energie € 100 € 100 € 100 Kapitaallast € 75 € 70 € 50 Overige kosten € 16 € 16 € 16 Totaal € 441 € 436 € 416 Scenario 2 Onderhoud € 300 € 300 € 300 Energie € 70 € 70 € 70 Kapitaallast € 75 € 70 € 50 Overige effect € 16 € 16 € 16 Totaal € 461 € 456 € 436 Scenario 3 Onderhoud € 150 € 150 € 150 Energie € 70 € 70 € 70 Kapitaallast € 423 € 418 € 398 Overige effect € 16 € 16 € 16 Totaal € 659 € 654 € 634 Scenario 4 Onderhoud € 301 € 301 € 301 Energie € 60 € 60 € 60 Kapitaallast € 686 € 686 € 686 Overige effect € 40 € 40 € 40 Totaal € 1.087 € 1.087 € 1.087

•

• •

€ 250 € 100 € 50 € 16 € 416

€ 300 € 70 € 50 € 16 € 436

€ 150 € 70 € 398 € 16 € 634

€ 301 € 60 € 686 € 40 € 1.087

De onderhoudsbedragen zijn vastgesteld op een vaste jaarlijkse dotatie in een onderhoudsreserve voor de komende 20 jaar. Hierbij kunnen de volgende opmerkingen worden gemaakt: o Voor scenario 1 en 2 zijn de werkelijke onderhoudskosten relatief gelijkmatig verdeeld over de in de tabel gepresenteerde termijn. Ten behoeve van de vergelijkbaarheid is een eventueel aanvullende jaarlijks budget van € 50.000,- voor innovatie niet opgenomen in de onderhoudskosten voor scenario 2. o Voor scenario 3 zijn de werkelijke onderhoudskosten de eerste 10 jaar gemiddeld aanzienlijk hoger dan de kosten gedurende het tweede decennium. o Voor scenario 1 tot en met 3 is bij het bepalen van de gemiddelde onderhoudskosten uitgangspunt dat de accommodatie over 20 jaar wordt opgeheven. Bij scenario 4 is deze jaarlijkse dotatie voldoende voor een periode van 40 jaar, mits de vervangingsinvesteringen gedekt worden uit de kapitaallasten. De kapitaallasten voor scenario 1 en 2 zijn bepaald op basis van de door de gemeente aangeleverde (relatief summiere) informatie waarbij op basis van ervaringen elders een globale aanname is gedaan voor de structurele kapitaallasten op termijn (als gevolg van in het MJOP niet voorziene te activeren investeringen). Geadviseerd wordt om op basis van werkelijke activeringen het verloop van deze post te monitoren. Dit zal overigens geen effect zal hebben op de conclusies.

Kapitaallasten investering in renovatie en nieuwbouw betreffen het gemiddelde bedrag op basis van lineaire afschrijving, 2% rente en afschrijvingstermijnen van 40 jaar (bouwkundig nieuwbouw) en 20 jaar (bouwkundig renovatie en overig). Projectkosten zijn naar rato verdeeld over deze afschrijvingstermijnen. De effecten op de verbruikskosten van scenario 1 en 2 zijn vanaf jaar 1 ingeboekt hetgeen uiteraard niet helemaal terecht is. Onduidelijk is echter vooralsnog op welke momenten de duurzaamheidsmaatregelen zullen worden genomen. De overige effecten betreffen met name de (hogere) OZB bij nieuwbouw. Overige exploitatie-effecten zijn vooralsnog op 0 gesteld omdat dit van veel nog uit te werken factoren afhankelijk is.

21 juli 2019

Eindrapportage Onderzoek toekomstperspectief Sportcentrum De Trits

Bij voorgaande indicatieve financiële beschouwing is nog geen rekening gehouden met een eenmalig af te schrijven boekwaarde op De Trits in geval gekozen wordt voor nieuwbouw. Op dit moment bedraagt deze boekwaarde op basis van door de gemeente aangeleverde informatie ongeveer € 700.000,-. Resumerend adviseren wij uitdrukkelijk om op dit moment te kiezen voor scenario 1 of scenario 2. Zoals aangegeven verkeert de accommodatie in goede staat en heeft met name het zwembadgedeelte het einde van haar (bouwkundige) levensduur nog lang niet bereikt. Vanuit een duurzaamheidsambitie en de wens om voortdurend te innoveren zou scenario 2 redelijkerwijs de voorkeur verdienen. De jaarlast die hieraan verbonden is ligt echter op een hoger niveau dat bij scenario 1 het geval is, zeker indien hier de voorgestelde € 50.000,- voor jaarlijkse innovatie aan wordt toegevoegd. Bij scenario 1 ligt echter het risico op de loer dat, bij onvoldoende innovatie en voor het publiek aantrekkelijke aanpassingen of toevoegingen, bezoekers afhaken. Dit kan een negatief effect hebben op het exploitatieresultaat maar zeker op het maatschappelijk rendement van de accommodatie. Een renovatie is op basis van de bevindingen uit het MJOP en de visuele rondgang niet noodzakelijk.

Enerzijds wordt een aantal onderhoudswerkzaamheden (onnodig) vooruit gehaald, anderzijds worden aanpassingen gedaan die niet renderen en de uitstraling van de accommodatie niet noodzakelijkerwijs ten goede komen. De levensduur van de accommodatie wordt er ook niet substantieel door verlengd. Dit laatste is uiteraard wel het geval bij nieuwbouw. Dit zou echter betekenen dat een goede (niet afgeschreven) voorziening wordt vervangen en er sprake zal zijn van substantieel hogere jaarlasten gedurende de komende 20 jaar. Nieuwbouw zou uitsluitend te overwegen zijn indien hier andere argumenten aan ten grondslag zouden liggen zoals bijvoorbeeld de herontwikkeling van de locatie. Deze argumentatie valt buiten het bereik van dit onderzoek.

21 juli 2019

Eindrapportage Onderzoek toekomstperspectief Sportcentrum De Trits

6 Capaciteitsonderzoek De (ontwikkelingen in de) verhouding tussen vraag naar en aanbod van binnensportaccommodaties in Baarn is van belang voor een toekomstbestendig aanbod. De Trits is de enige sporthal in Baarn. Daarnaast zijn er nog een sportzaal en 7 gymzalen aanwezig in Baarn. De sportzaal en 5 van de 7 gymzalen bevinden zich direct bij of zijn geïntegreerd in een basisschool of een school voor voortgezet onderwijs. Het betreft gymzalen bij de volgende 3 basisscholen: Nieuwe Baarnsche School, Koningin Wilhelmina School en de St. Aloysius. Het Baarnsch Lyceum beschikt over zowel een sportzaal (2 zaaldelen) als een gymzaal en de Waldheim Mavo heeft een gymzaal tot haar beschikking. De gymzalen worden met name gebruikt voor de organisatie van het bewegingsonderwijs. Gezien de beperkte afmetingen zijn deze accommodaties minder goed of niet bruikbaar voor sportverenigingen om hun trainingen en wedstrijden te organiseren.

Voor het in beeld brengen van het gebruik is op aangeven van de gemeente de keuze gemaakt om de volgende binnensportaccommodaties mee te nemen in de analyse: • Sporthal De Trits • Gymzaal de Driesprong • Gymzaal de Spoorslag • Sportzaal Baarnsch lyceum (ook te gebruiken als 2 gymzalen) • Gymzaal Baarnsch lyceum • Gymzaal Waldheim Gezien de beperkte mogelijkheden voor het gebruik van de gymzalen in de avonduren door de sportverenigingen, zijn de overige gymzalen minder interessant.

6.1

Bezetting binnensportaccommodaties

In paragraaf 2.2.2 is het soort gebruikers van de sporthal en de gymzalen reeds weergegeven. In deze paragraaf wordt op basis van 2 gemiddelde weken in het jaar het gebruik van de verschillende binnensportaccommodaties inzichtelijk gemaakt. Hierbij is gebruik gemaakt van de tweede volle week van januari 2019 en de eerste volle week van april 2019. De week in januari geeft een goed beeld van de bezetting in het winterseizoen en de week in april van het zomerseizoen. Door sporten als handbal en hockey, die met name in het winterseizoen gebruik maken van de binnensportaccommodaties, treden vaak grote verschillen op tussen de bezetting in het winter en zomerseizoen. Belangrijke aandachtspunten bij de bezetting van de accommodaties zijn: • De bezetting is gebaseerd op het werkelijke gebruik in de geanalyseerde weken. In vergelijking met andere weken in beide seizoenen is gebleken dat sprake is van representatieve weken. • Naast het ‘standaard’ programma in de sportaccommodaties worden de binnensportaccommodaties ook gebruikt voor toernooien en incidentele activiteiten. Deze incidentele activiteiten zijn niet in de bezettingsschema’s opgenomen. In de tabellen op de volgende pagina is de bezetting van de accommodaties weergegeven voor het winter- en zomerseizoen.

Bij het beoordelen van de bezettingsgraden van de verschillende binnensportaccommodaties gelden de hierna beschreven uitgangspunten. Hoewel binnensportaccommodaties incidenteel vanaf 8.15 uur in gebruik zijn4, is voor een genuanceerde beoordeling van de bezettingsgraden voor de doordeweekse dagen gebruik gemaakt van de volgende realistische dagindeling: • 08:30-15:30 uur onderwijs (maximale bezetting 7 uur). • 15:30-18:00 uur naschoolse activiteiten/sportverenigingen (maximale bezetting 2½ uur). • 18:00-23:00 uur sportverenigingen en andere particuliere gebruikers (maximale bezetting van 5 uur).

4 Ter illustratie: in het winterseizoen en verdeeld over alle accommodaties wordt in totaal

1,5 uur gebruik gemaakt van de binnensportaccommodaties buiten de genoemde tijdsblokken. Dit betreft bewegingsonderwijs dat soms eerder start dan 08:30 uur. 21 juli 2019

Eindrapportage Onderzoek toekomstperspectief Sportcentrum De Trits

Voor zaterdagen en zondagen wordt gerekend met: • 08.30-18.00 uur bezetting overdag (maximale bezetting 9½ uur). • 18.00-23.00 uur bezetting avond (maximale bezetting 4½ uur).

•

De bezettingsgraden zijn berekend door de gebruiksuren per week te delen door het maximaal aantal beschikbare uren. Voor de bezetting van de accommodaties met meerdere zaaldelen is gerekend met zaaldeeluren. Dit betekent dat 1 uur gebruik van een 1/3 zaal voor 0,33 klokuur wordt meegeteld. De in de volgende overzichten gehanteerde kleuren staan daarbij voor de volgende, op landelijke referenties gebaseerde, waarderingen: • groen staat voor een goede bezetting (65% of meer); • oranje staat voor een redelijke bezetting (41%-65%); • rood staat voor een minimale tot beperkte bezetting (40% of minder).

•

gerekend met 26 klokuren per week, afhankelijk van het type rooster (traditioneel of continu). In het algemeen kan worden gesteld dat bij een bezetting van 70% of meer de accommodatie optimaal wordt gebruikt en er niet of nauwelijks capaciteit resteert. In De Trits, de Driesprong als de Spoorslag is in dit tijdsblok zowel in het winterseizoen als in het zomerseizoen nog mogelijkheid voor uitbreiding. De Trits wordt tijdens dit tijdsblok niet alleen gebruikt voor bewegingsonderwijs, maar wordt ook veelvuldig gebruikt voor sportactiviteiten voor ouderen (24%). Het verschil in bezetting tussen het winter- en zomerseizoen in De Trits komt doordat de hockey in de winter gebruik tijdens dit tijdsblok ook gebruik maakt van de sporthal. De sportzaal en gymzaal bij het Baarnsch Lyceum en de gymzaal bij de Waldheim worden overdag in zijn geheel gebruikt door respectievelijk het Baarnsch Lyceum en de Waldheim. De exacte bezetting is niet bekend.

Tijdblok 15.30- 18.00 (naschoolse activiteiten/ sportverenigingen) • Landelijk blijkt dat dit tijdsblok voor naschoolse activiteiten in de regel mini08:30-15:30 15:30-18:00 18:00-23:00 08:30-18:00 18:00-23:00 08:30-18:00 18:00-23:00 maal/ tot beperkt wordt bezet. Deze trend doet zich ook voor in Baarn. Met 50% 85% 94% 95% 60% 75% 35% uitzondering van sporthal De Trits en gymzaal de Driesprong in de winter. 51% 64% 70% 63% 0% 11% 0% • In de winter wordt De Trits tijdens dit tijdstip met name gebruikt door de 54% 40% 58% 26% 0% 11% 0% hockeyvereniging. Doordat zij geen gebruik maken van binnensport-acnb 8% 14% 0% 0% 0% 0% nb 0% 4% 0% 0% 0% 0% commodaties in het zomerseizoen daalt de bezetting van 85% naar 9% in nb 46% 42% 42% 0% 0% 0% het zomerseizoen. ZOMERSEIZOEN - april 2019 • Gymzaal Waldheim kent in dit tijdsblok door het gebruik van de gymzaal ma-vrij zaterdag zondag door gymnastiekvereniging VITA 2000 een redelijke bezetting. 08:30-15:30 15:30-18:00 18:00-23:00 08:30-18:00 18:00-23:00 08:30-18:00 18:00-23:00 De gemiddelde bezetting in de accommodaties in zowel de winter als in de 39% 9% 68% 56% 3% 0% 0%• zomer is met respectievelijk 41% en 19% minimaal tot beperkt. In dit tijds51% 28% 56% 0% 0% 0% 0% 54% 28% 50% 16% 0% 11% 0% blok zijn ruimschoots mogelijkheden voor het uitbreiden van activiteiten. WINTERSEIZOEN - januari 2019

Accommodatie

01 Sporthal de Trits 02 Gymzaal de Driesprong 03 Gymzaal de Spoorslag 04 Sportzaal Baarnsch Lyceum 05 Gymzaal Baarnsch Lyceum 06 Gymzaal Waldheim

Accommodatie

01 Sporthal de Trits 02 Gymzaal de Driesprong 03 Gymzaal de Spoorslag 04 Sportzaal Baarnsch Lyceum 05 Gymzaal Baarnsch Lyceum 06 Gymzaal Waldheim

ma-vrij

nb nb nb

0% 0% 46%

zaterdag

8% 8% 42%

0% 0% 42%

zondag

0% 0% 0%

0% 0% Tijdblok 18.00- 23.00 (naschoolse activiteiten/ sportverenigingen) 0%

•

Onderstaand volgt per tijdsblok een toelichting op de tabel: Tijdblok 08.30- 15.30 (onderwijs) • Voor dit tijdblok is uitgegaan van een maximale bezetting van 7 uur (35 uur per week). In het primair onderwijs wordt als norm voor efficiënt gebruik

•

Sporthal De Trits kent in de winter een goede bezetting. In dit tijdblok maken met name de sportverenigingen gebruik van de sporthal. In De Trits is niet of nauwelijks mogelijkheid voor uitbreiding van activiteiten. In tegenstelling tot landelijke gegevens worden de gymzalen in de winter redelijk tot goed bezet. Dit is met name te verklaren doordat de gymzalen

21 juli 2019

Eindrapportage Onderzoek toekomstperspectief Sportcentrum De Trits

6.2

Trends en ontwikkelingen

Onderstaand zijn de trends en ontwikkelingen weergegeven die invloed hebben op de vraag naar en het aanbod van de binnensportaccommodaties in de aankomende 10 tot 15 jaar. Dit betreffen zowel ontwikkelingen op het gebied van demografie leerlingenprognoses, landelijke en lokale trends en ontwikkelingen. 6.2.1

Demografische ontwikkelingen en leerlingenprognoses

totaal

80 jaar of ouder

65 tot 80 jaar

45 tot 65 jaar

20 tot 45 jaar

15 tot 20 jaar

10 tot 15 jaar

Tijdblok zaterdag en zondag • In de winter kent De Trits op zowel de zaterdag als zondag een goede bezetting. De sporthal wordt op die momenten gebruikt voor de organisatie van wedstrijden voor sportverenigingen. • De overige binnensportaccommodaties worden zowel in de winter als in de zomer minimaal/beperkt gebruikt in het weekend. Reden hiervoor is de verminderde mogelijkheid voor de organisatie van wedstrijden. • Net als bij het eerdere tijdblok van 18.00-23.00 uur op werkdagen, is het verschil in bezetting tussen de winter en de zomer te verklaren doordat de hockey- en handbalvereniging geen (en in het geval van de handbal) minimaal gebruik maken van de binnensportaccommodaties5

Aantal inwoners 2019

5-10 jaar

•

onderstaande tabel is de verdeling van de inwoners over de verschillende leeftijdsgroepen inzichtelijk gemaakt.

0-4 jaar

•

gebruikt worden door kleine particuliere groepjes die met elkaar willen sporten, zonder gelieerd te zijn aan een vereniging. Alleen De Trits kent in de zomermaanden een goede bezetting. Deze zaal wordt met name gebruikt door de “traditionele” binnensporten zoals volleybal en basketbal. Het gebruik van de gymzaal Waldheim is door het gebruik van de gymnastiekvereniging VITA 2000 zowel in de winter als in de zomer hetzelfde.

Leeftijdsgroep Aantal inwoners 1.189 1.355 1.389 1.428 6.244 7.387 4.208 1.567 24.767

In bovenstaande tabel valt op dat meer dan de helft van de inwoners ouder is dan 45. Net als in de rest van Nederland is er sprake van een voortgaande vergrijzing en ontgroening. Waarbij het aandeel 50 plussers in Baarn boven het provinciale en landelijke gemiddelde ligt.6. Een veranderende samenstelling van de bevolking resulteert ook in een behoefte aan andersoortige beweegactiviteiten. Door het aanbod van beweegactiviteiten aan te passen, kan dit nog extra kansen bieden voor het verhogen van de bezettingsgraad tijdens daluren. Dit is naast het aantal activiteiten dat er reeds wordt georganiseerd voor deze doelgroep. Leerlingenprognoses7 Naast de demografische ontwikkelingen zijn de leerlingenprognoses van de verschillende scholen in de gemeente van belang voor de vraag naar ruimte voor bewegingsonderwijs in de toekomst. In onderstaande tabel is de ontwikkeling van het aantal leerlingen weergegeven. Per school wordt tevens aangegeven wat de toekomstige behoefte is aan klokuren bewegingsonderwijs.

Demografische ontwikkelingen De gemeente Baarn telt per 1 januari 2019 een kleine 25.000 inwoners. Het totaal aantal inwoners is sinds 1995 redelijk stabiel gebleven en gelet op de prognose van de provincie is de verwachting dat het aantal inwoners in de aankomende 20 jaar niet/ nauwelijks zal veranderen (25.900 inwoners in 2040). In

5 De handbal maakt in de zomer alleen gebruik van de binnensportaccommodatie voor

de organisatie van de training voor G sporters. 6 Toekomstvisie en Structuurvisie “Baarn in 2030”

Bron: leerlingprognose en ruimtebehoefte basisonderwijs en voortgezet onderwijs 2019 (Pronexus 2019)

21 juli 2019

Eindrapportage Onderzoek toekomstperspectief Sportcentrum De Trits

21,0 489 12,0 294 7,5 194 6,0 128 10,5 233 7,5 196 12,0 290 12,0 264 89 2.088 38,7 412 77,8 1.049 117 1.461 205 3.549

21,0 485 13,5 294 7,5 195 6,0 124 10,5 224 7,5 202 12,0 293 10,5 265 89 2.082 40,1 395 79,8 1.015 120 1.410 208 3.492

21,0 453 12,0 281 7,5 186 4,5 118 9,0 212 9,0 196 12,0 280 10,5 252 86 1.978 38,4 403 77,2 1.022 116 1.425 201 3.403

klokuren

2035

leerlingen

klokuren

2030

leerlingen

473 286 190 147 241 188 282 269 2.076 398 1.023 1.421 3.497

klokuren

21,0 12,0 7,5 6,0 10,5 7,5 12,0 12,0 89 38,9 78,7 118 206

leerlingen

468 284 189 156 248 185 280 271 2.081 400 1.035 1.435 3.516

2025

klokuren

Nieuw Baarnse School Amalia-Astroschool Koningin Wilhelminaschool De Uitkijck Guido de Bresschool Gaspard de Colignyschool Montinischool St Aloysiusschool Totaal primair onderwijs Waldheim Het Baarnsch Lyceum Totaal voortgezet onderwijs Totaal

2020

leerlingen

2019

19,5 12,0 7,5 4,5 9,0 7,5 12,0 10,5 83 39,2 77,7 117 199

Toelichting op de tabel: • Het totaal aantal leerlingen op zowel het primair als voortgezet onderwijs gezamenlijk neemt ten opzichte van 2019 in 2035 met ongeveer 3% af. Hierbij wordt de grootste krimp verwacht bij het primair onderwijs. • De daling van het aantal kinderen heeft logischerwijs effect op de behoefte aan klokuren bewegingsonderwijs. In 2035 hebben de scholen naar verwachting in totaal 7 uur minder uren nodig dan in 2019. De lagere behoefte is met name bij het primair onderwijs zichtbaar. (6 uur) 6.2.2

Lokale trends en ontwikkelingen

Naast de hierboven genoemde ontwikkelingen is het ook van belang om ook de lokale trends en ontwikkelingen te benoemen die van invloed zijn op de toekomstige afstemming van vraag naar en aanbod van binnensportaccommodaties in Baarn. De nota: “Samen sporten in Baarn, Nota sport en beweegbeleid gemeente Baarn 2017-2020” is een belangrijk document op basis waarvan de sportinfrastructuur vanuit de gemeente in Baarn wordt vormgegeven. De belangrijkste doelstellingen voor 2017-2026 zijn: • Bevorderen sportdeelname van de jeugd en 55 plussers. • Per gebruikstype sportaccommodatie een Exploitatiestichting waarbij de exploitatie zo veel mogelijk in handen is van de gebruikers zelf.

• • • •

Wegnemen van de drempels van te weinig geld voor sporten en te weinig tijd voor vrijwilligerswerk. Sportdeelname bevorderen van jongeren 12-17 jaar en nieuwkomers. Meer zekerheid geven aan exploitanten van sportaccommodaties. Meer systematisch de sportaccommodaties financieren.

Naast deze beleidsdoelstellingen is de realisatie van de blaashal door de hockeyvereniging BMHV een belangrijke (ruimtelijke) ontwikkeling die direct invloed heeft op de vraag naar en het aanbod van binnensportaccommodaties in Baarn. Op dit moment maakt de hockeyvereniging in de winter van december tot half februari gebruik van De Trits. Het aantal uur dat zij in De Trits kunnen huren (150 per seizoen) is echter niet voldoende om alle leden te faciliteren en deel te laten nemen aan een zaalhockey competitie. Hiervoor is nog 50 uur extra benodigd. Het is op dit moment niet bekend of de hockey na de realisatie van de blaashal nog gebruik wenst te maken van overige binnensportaccommodaties in Baarn. BMHV is voornemens om de blaashal op korte termijn te realiseren en om deze het aankomende zaalseizoen in gebruik te nemen. Of deze planning haalbaar is, is mede afhankelijk van verstrekking van de vergunningen. Om de terugval in gebruik van de sporthal in de winter te compenseren, is door de Stichting reeds contact gezocht met hockeyverenigingen in omliggende gemeenten. Ondanks dat er nog geen concrete afspraken zijn gemaakt over het gebruik, zijn de reacties vanuit de andere hockeyverenigingen positief. 6.2.3

Landelijke trends en ontwikkelingen

Naast de lokale trends en ontwikkelingen zijn er ook landelijke trends en ontwikkelingen die van invloed zijn op de vraag naar sportaccommodaties in Baarn. Het betreft sociaal maatschappelijke ontwikkelingen zoals de hogere eisen van mensen aan de sportaccommodaties en de veranderde tendens dat mensen in toenemende mate waarde hechten aan flexibiliteit. Ook de ontwikkelingen in sportparticipatie zijn van belang. Bijvoorbeeld de opkomst van ongeorganiseerd sporten en de aandacht voor gezond leven en bewegen. In bijlage 3 zijn de belangrijkste trends en ontwikkelingen weergegeven.

21 juli 2019

Eindrapportage Onderzoek toekomstperspectief Sportcentrum De Trits

6.3

6.3.2

Input van gebruikers

In de periode eind mei tot half juni 2019 is een enquête verspreid onder de gebruikers van de verschillende binnensportaccommodaties in Baarn. Op deze manier is inzicht verkregen in de knelpunten, wensen en ambities van de gebruikers. De enquête is zowel uitgezet onder scholen als onder sportverenigingen. Daarnaast zijn telefonisch aanvullende vragen gesteld aan drie sportverenigingen (All Stars Baarn, HCLB en Vita 2000). In onderstaande tabel is de respons van de gebruikers weergegeven. Soort enquete Verstuurd Respons Onderwijs 10 Sportverenigingen/ overig 25

6.3.1

5 8

Percentage 50% 32%

Ambities

Onderwijs Onder de respondenten vanuit het onderwijs, zijn geen scholen die ambities hebben om meer bewegen en bijvoorbeeld een derde uur voor bewegingsonderwijs toe te voegen aan het curriculum. Derhalve is er vanuit de ambitie voor de toekomst geen extra vraag naar ruimte voor het organiseren van het bewegingsonderwijs. Sportverenigingen/ overig Het merendeel van de sportverenigingen/ overige gebruikers die de enquête hebben ingevuld, verwachten op basis van eventuele verandering van ledenaantal, sportieve en maatschappelijke ambities geen extra gebruik van de binnensportaccommodaties in de toekomst. Een tweetal verenigingen geeft aan dat het aantal uur dat zij gebruik maken van de binnensportaccommodaties in de aankomende jaren zal toenemen. De handbalvereniging heeft te kennen gegeven dat zij het eerste team de mogelijkheid wil bieden om in plaats van 1 keer per week 2 keer per week te trainen. Gymnastiekvereniging VITA 2000 heeft een extra behoefte van 6 uur per week. Deze extra uren wil de vereniging inzetten om het aantal trainingen en disciplines uit te breiden. Hierbij is een belangrijke voorwaarde dat de binnensportaccommodatie goed geoutilleerd is voor de beoefening van de sport. Indien dit niet het geval is, zoals in de huidige situatie bij de Spoorslag, wil men het aantal trainingen en disciplines niet uitbreiden.

Knelpunten

In de enquête is gevraagd om eventuele knelpunten bij het gebruik van de verschillende binnensportaccommodaties aan te geven. Onderstaand zijn deze knelpunten woordelijk weergegeven. Tevens zijn de benoemde knelpunten aan het eind van deze paragraaf opgenomen in tabelvorm. Hierbij is onderscheid gemaakt in kwantitatieve en kwalitatieve knelpunten. Onderwijs Vanuit het onderwijs zijn er geen kwalitatieve of kwantitatieve knelpunten aangegeven ten aanzien van de binnensportaccommodaties die zijn meegenomen in de analyse voor de bezetting. Eén school (St. Aloysius) die gebruik maakt van de eigen zaal (die derhalve niet meegenomen is in de analyse) heeft twee kwalitatieve knelpunten aangegeven. Dit betreffen de volgende: • Gymzaal te klein voor grote groep en grote kinderen. • Materiaal is ouderwets Sportverenigingen/ overig De reacties vanuit de sportverenigingen/overige gebruikers zijn divers. Een aantal respondenten geeft aan dat zij geen knelpunten ervaren in het gebruik van De Trits, de Driesprong of de Spoorslag. Een aantal gebruikers daarentegen geeft aan dat zij de schoonmaak in de Spoorslag en de Driesprong (soms) ondermaats vinden, en als kwalitatief knelpunt ervaren.

Daarnaast geeft één vereniging aan dat in deze zalen het kleine materiaal vaak niet aanwezig/ stuk is en dat de bergingen onhandig zijn ingedeeld of niet afgesloten kunnen worden, waardoor het gebruik niet optimaal is. De gebruikers van De Trits die de enquête hebben ingevuld ervaren geen kwalitatieve knelpunten. Wel is sprake van kwantitatieve knelpunten. Enkele gebruikers kunnen geen gebruik maken van de zaal op het door hen gewenste tijdstip. Eén vereniging (HCLB, handbal) kan in de maanden december t/m half februari geen gebruik maken van De Trits. In die periode ontplooit de hockeyvereniging haar activiteiten, waardoor de betreffende vereniging uit moet wijken naar een andere zaal. Daarnaast is er ook een vereniging (All Stars Baarn)die haar thuiswedstrijden niet allemaal in De Trits kan spelen. De vereniging kan

21 juli 2019

Eindrapportage Onderzoek toekomstperspectief Sportcentrum De Trits

•

één keer in de twee weken gebruik maken van De Trits voor het organiseren van de thuiswedstrijden. Hier wordt echter door de organisatoren van de competitie geen rekening mee gehouden, waardoor een aantal teams regelmatig uit moet wijken naar een sporthal buiten Baarn.

•

Net als bij De Trits ervaart de gebruiker (VITA 2000) van Waldheim geen kwalitatieve knelpunten, maar is wel sprake van een kwantitatief knelpunt. De vereniging kan op werkdagen geen gebruik maken van de zaal voor half vijf en op de woensdagmiddag. Hierdoor is het niet mogelijk om extra activiteiten aan te bieden.

Accommodatie

Kwalitatief knelpunt

Sporthal de Trits

Gymzaal de Driesprong

Gymzaal de Spoorslag

Gymzaal Waldheim

6.4

Kwantitatief knelpunt Geen mogelijkheid voor gebruik in de winter Organisatoren competitie houden geen rekening met beschikbaarheid van de sporthal

•

Aantal respondenten 1

Schoonmaak niet voldoende Toestellenberging onhandig ingedeeld Weinig klein materiaal beschikbaar

Schoonmaak Toestellenberging kan niet afgesloten worden Weinig klein materiaal beschikbaar

1 1

1 1 Geen mogelijkheid gebruik eerder dan 16.30 en op de woensdagmiddag

De sportzaal en de gymzalen zijn gezien de afmetingen beperkt of niet bruikbaar voor trainingen en wedstrijden van sommige verenigingen. Binnen Baarn zijn in het tijdsblok van 08:30 tot 15:30, 15:30 tot 18:00 en 18:00 tot 23:00 op werkdagen en de weekenden (m.u.v. De Trits in de winter) zowel in de winter als in de zomer, voldoende mogelijkheden aanwezig om bewegingsonderwijs of andere activiteiten te organiseren. De Trits kent in de winter op werkdagen een goede bezetting van het tijdsblok van 15:30 tot 18:00 en het tijdsblok van 18:00 tot 23:00.. Uitbreiding van activiteiten op deze tijdstippen is beperkt mogelijk. Dit komt mede door het gebruik van de hockeyvereniging in de winter.

Trends en ontwikkelingen • Tot 2040 zal het aantal inwoners van de gemeente Baarn nagenoeg gelijk blijven. Wel is er sprake van ontgroening en vergrijzing. Hierdoor zal de vraag naar capaciteit voor bewegingsonderwijs afnemen. • Belangrijke ruimtelijke ontwikkeling binnen Baarn is de bouw van een blaashal door de hockeyvereniging. Hierdoor zal de vereniging geen/ in veel mindere mate gebruik gaan maken van sporthal De Trits. Ambities en knelpunten gebruikers • Vanuit de gebruikers hebben alleen de verenigingen HCLB ( 1 uur per week) en VITA 2000 (6 uur per week) te kennen gegeven dat zij de ambitie hebben meer gebruik te willen maken van binnensport-accommodaties, mits de accommodatie hier geschikt voor is. • Vanuit de gebruikers zijn alleen kwalitatieve knelpunten aangegeven voor gymzaal de Driesprong en Spoorslag. Het betreft knelpunten op het gebied van de schoonmaak, klein materiaal en de berging • 1 vereniging heeft aangegeven geen gebruik te kunnen maken van De Trits in de winterperiode omdat de hockey hier dan gebruik van maakt.

Belangrijkste conclusies capaciteitsonderzoek

Op basis van bovenstaande kunnen de bevindingen als volgt worden samengevat: Capaciteit: • Binnen Baarn zijn 1 sporthal (3 zaaldelen), 1 sportzaal (2 zaaldelen) en 7 gymzalen (1 zaaldeel) aanwezig.

Ten aanzien van het aanbod van binnensportaccommodaties nu en in de toekomst kan het volgende geconcludeerd worden: • Voor het faciliteren van bewegingsonderwijs is er zowel nu als in de toekomst voldoende ruimte beschikbaar. Er is gezien de huidige bezetting tijdens onderwijsuren zelfs sprake van lichte overcapaciteit. • Indien de blaashal bij de hockeyvereniging wordt gerealiseerd, zal de bezetting van De Trits in de winter lager zijn. De huidige capaciteit van de

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11404981/1