340146 Bestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk bijlage 6 Zienswijzennota

De bijdragen aan en in de gemeenteraadsvergaderingen worden geacht deel uit te maken van de beraadslagingen in de desbetreffende raadsvergaderingen. De inspraakreactie bij het VOBP is beantwoord in de nota van inspraak en overleg, die bijlage is bij het ontwerpbestemmingsplan.

Het is de publiekrechtelijke bevoegdheid van de gemeenteraad om een bestemmingsplan vast te stellen. Deze staat los van de eigendomssituatie van de gronden waarop dat plan betrekking heeft. Zo ook de omstandigheden waarop die eigendomssituatie tot stand is gekomen. Uit wat Indiener van de zienswijze aanvoert blijkt niet dat die eigendomssituatie leidt tot een privaatrechtelijke belemmering die de uitvoering van het plan in de weg staat, en waardoor de raad nu anders had moeten besluiten.

Toen in 2017 MBE de eigenaar werd heeft zij beloofd om het paleis en landgoed te restaureren en onder de vlag van MadeByHolland te herontwikkelen tot een Pagina 19 van 130

23 februari 2022

Er is sprake van een wezenlijke wijziging, ofwel een volledig andere uitwerking, van het plan Made by Holland zoals dat is vertaald in het (ontwerp)bestemmingsplan, ten opzichte van het plan Made by Holland dat ten grondslag ligt aan de verkoop van Land Paleis Soestdijk aan MBE. Het gewijzigde plan valt buiten de planoptimalisatie. Indiener van de zienswijze verwijst hier ook naar Kamervragen van 1 juli 2021 (kamernummer 2021Z12366) en de antwoorden van de staatssecretaris van 26 juli 2021 (nummer AH 3649). Door het bestemmingsplan vast te stellen, dat gebaseerd is op de wijzigingen ten opzichte van het oorspronkelijke plan Made by Holland uit 2017 legaliseert de gemeenteraad ten onrechte het gewijzigde plan.

podium voor innoverend en ondernemend Nederland. Om een plek te creëren waar alle Nederlanders welkom zijn. En om dat te doen met respect voor de geschiedenis, natuur en de omgeving. Made by Holland is een platform voor innovatie, een combi van programma (expo, lezingen, etc.) en beperkt aantal complementaire events. Werken aan die toekomst betekent ook leren, luisteren en waar nodig aanpassen. Naar aanleiding van het VOBP zijn er verschillende moties en amendementen ingebracht en aangenomen. Daarnaast zijn circa 50 inspraakreacties ingediend. En gelijktijdig werd en wordt ook buiten de raadszaal uitvoerig gesproken over de toekomst van het Landgoed Paleis Soestdijk en de wijze waarop onze ambities in een bestemmingsplan zouden moeten worden vastgelegd. Met al die inbreng is MBE aan de slag gegaan. De punten van de onderwerpen die hierbij aan bod zijn gekomen zijn samen te vatten in de thema’s: Restauratie, Alexanderkwartier, Verkeersstromen en parkeren, Evenementen, Natuur en Samenwerking met lokale ondernemers. De belangrijkste punten per thema zijn: Restauratie: het document van MBE ‘Een iconisch monument in transitie’ maakt de kwaliteit van de restauratie en de beoordeling daarvan inzichtelijk.

Alexanderkwartier: MBE is gekomen tot een compacter woningbouwplan voor het Alexanderkwartier waarbij de natuur zoveel mogelijk wordt ontzien en de impact op het Borrebos en de NNN wordt beperkt. Verkeerstromen en parkeren: de provinciale aanpassingen aan de Amsterdamsestraatweg en het verplaatsen van de entree en hoofdparkeerplaats naar de paleiszijde verbetert de doorstroming en de verkeersveiligheid aanzienlijk. Met de inzet op OV in combinatie met voldoende parkeergelegenheid (hoofdzakelijk op eigen terrein) wordt ook de parkeerdruk in de omgeving en de kans op overlast weggenomen. Evenementen: als antwoord op de zorg voor de grootschaligheid van de evenementen en de wens voor een strikter evenementenbeleid is door MBE het kader voor evenementen vastgesteld op maximaal 5.000 bezoekers en een maximum van 40 dagen, waarvan 12 ‘geluiddragend’. Naast enkele grote evenementen met veel bezoekers en geluid zullen de meeste activiteiten kleinschalig zijn met niet of nauwelijks geluid. Ook zal het verboden zijn om vuurwerk af te steken. Natuur: Op basis van het Natuurbeheer- en inrichtingsplan en de Wet Natuurbescherming zal MBE het landgoed beheren en de natuur verbeteren. Ook worden er faunapassages aangelegd en hanteert MBE strikte regels rondom

Zienswijzen ontwerpbestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk, gemeente Baarn

Pagina 20 van 130

23 februari 2022

evenementen om de natuur zo min mogelijk te verstoren. Tot slot wordt nadrukkelijk ingezet op de lokale samenwerking in de herontwikkeling en de toekomstige invulling van het paleis en het landgoed. Met deze aanpassingen heeft de eigenaar de kern van het plan niet gewijzigd namelijk het inpassen van de functies: wonen, hotel, evenementen, het publiek toegankelijk concept Made by Holland. De eigenaar heeft gezien de zorgen op essentiële punten het plan compacter gemaakt.

6.4

Beroepsprocedure Indiener van de zienswijze betoogt dat hem niets in de weg staat de gang naar de bestuursrechter te maken en dat hij belanghebbend is bij een beroepszaak.

6.5

Route gevaarlijke stoffen: veiligheid is onvoldoende geborgd De provinciale weg N221, Amsterdamsestraatweg, maakt deel uit van de route gevaarlijke stoffen. Het in het ontwerpbestemmingsplan opgenomen onderzoek (van 9 april 2021) is echter gedateerd. De VRU heeft gereageerd op een bijna twee jaar oud onderzoek. Punt 5.12 van het bestemmingsplan geeft aan dat ook de VRU advies moet uitbrengen over de verantwoording. Ook is sprake van zeer toxische vloeistoffen per spoor, nabij en vrachtauto’s door het plangebied. Functiebeperkingen van de Amsterdamsestraatweg moeten deel uitmaken van de bestemmingsplanregels. Daarnaast zullen boven- en ondergrondse

Zienswijzen ontwerpbestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk, gemeente Baarn

Daarnaast heeft de eigenaar - zoals gebruikelijk is bij een verkoopprocedure - het plan na de overdracht verder uitgewerkt. MBE heeft het Rijksvastgoedbedrijf in 2019 verzocht in te stemmen met een aantal niet ingrijpende planoptimalisaties. Deze instemming moest de koper vragen op basis van bepalingen in de koopovereenkomst en de leveringsakte waarin is geregeld dat het Rijksvastgoedbedrijf de eerste vijftien jaar na overdracht onder meer in moet stemmen met voorgestelde wijzigingen of (gedeeltelijke) verkoop. Doel van deze bepalingen was om te borgen dat de koper na de overdracht niet een geheel ander planconcept uit zou werken of zou overgaan tot verkoop van het paleis en landgoed in kleinere eenheden. Het Rijksvastgoedbedrijf heeft de voorgestelde wijzigingen goedgekeurd omdat het van oordeel was dat het ging om uitwerkingen/optimalisaties die binnen het voorgestelde concept pasten zoals dat door MBE in de verkoopprocedure was ingediend. Indiener van de zienswijze merkt terecht op dat niets hem in de weg staat bij de bestuursrechter in casu de afdeling Bestuursrechtspaak in beroep te gaan tegen een door de raad vast te stellen bestemmingsplan. Het is aan de Afdeling bestuursrechtspraak om alsdan te beoordelen of Indiener van de zienswijze belanghebbende is.

Het klopt dat de N221 onderdeel uitmaakt van de route gevaarlijke stoffen, die situatie is ook nader beoordeeld in het voor het bestemmingsplan uitgevoerde onderzoek (‘Quick-scan externe veiligheid Landgoed Paleis Soestdijk’, Aveco de Bondt). - Er wordt in de zienswijze verwezen naar het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi). Het Bevi is niet van toepassing op transportroutes zoals nader onderzocht in het externe veiligheidsonderzoek. Het Bevi is van toepassing op risicovolle inrichtingen. In het onderzoek is gemotiveerd dat risicovolle inrichtingen op voldoende afstand liggen van het plangebied waardoor externe veiligheid in dit kader geen beperking vormt.

Pagina 21 van 130

23 februari 2022

afvoervoorzieningen bij calamiteiten op de Amsterdamsestraatweg in het bestemmingsplan moeten worden opgenomen, wat nu niet het geval is. Er is sprake van een grote afstand en onvoldoende bluswatervoorzieningen. Dat kan niet worden afgedaan met (crisis-)communicatie, aldus par. 5.12.2 van de toelichting van het bestemmingsplan.

-

-

-

-

-

Zienswijzen ontwerpbestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk, gemeente Baarn

Er wordt in de zienswijze aangegeven dat gedateerd onderzoek is verricht. Het onderzoek voor het bestemmingsplan is van juni 2021 en is daarmee dus voldoende actueel. Aangegeven wordt dat bestemmingen (zoals gemengde bebouwing) grote gevaarzetting oplevert voor mens en dier. Dat is onjuist. Het plan voor Paleis Soestdijk voorziet niet in de realisatie van risicovolle inrichtingen/activiteiten vanuit het perspectief van externe veiligheid en voorziet daarmee op zichzelf niet in gevaar (in de zin van externe veiligheid) voor de omgeving. Aangegeven wordt dat de veiligheidsregio gereageerd heeft op een rapport van 2 jaar oud. Dit kan kloppen, de Veiligheidsregio Utrecht is namelijk vroegtijdig om advies gevraagd, zodat met de inbreng rekening gehouden kan worden. De adviezen gaan over de ‘voorbereiding van bestrijding en beperking van de omvang van een ramp’ en zien toe op uitvoeringsmaatregelen die in het kader van de vergunningverlening moeten worden uitgewerkt en afgestemd met de VRU. Denk aan de aspecten als de plaats van bluswatervoorzieningen, de bereikbaarheid in geval van calamiteiten en verplichting tot het eenvoudig kunnen uitschakelen van mechanisch ventilatiesystemen. Aangegeven wordt dat sprake is van transport van zeer toxische stoffen per spoor, direct naast het plangebied en vrachtauto's, door het plangebied. Het spoor ligt op ca.

900 meter van het plangebied is in het externe veiligheidsonderzoek aangegeven en het plan valt daarmee binnen het invloedsgebied voor een ramp met toxische stoffen. In het kader van de verantwoordingsplicht is daar aandacht aan besteed. Het is gebruikelijk om (mechanisch) afsluitbare ventilatie toe te passen om de zelfredzaamheid bij een ramp met toxische stoffen te vergroten. Dit wordt als voorwaarde opgenomen bij de omgevingsvergunning voor bouwen. De vrachtwagens door het plangebied zijn in beschouwing genomen als onderdeel van de transportroute voor gevaarlijke stoffen (N221). Uit het onderzoek volgt dat een beperkte verantwoordingsplicht geldt. Die is in de bestemmingsplantoelichting opgenomen. Er wordt in de zienswijze aangegeven dat de burgemeester tijden c.q. beperkingen voor de bestemming verkeer moet vastleggen. Verderop wordt aangegeven dat: Functiebeperkingen van de Amsterdamsestraatweg moeten dus worden opgenomen en deel uitmaken van de bestemmingsplanregels! Daarnaast zullen — boven en ondergrondse - afvoervoorzieningen bij calamiteiten op de Amsterdamsestraatweg ook in bestemmingsplan moeten zijn voorzien. hetgeen niet het geval is. Uit het externe veiligheidsonderzoek blijkt dat er geen aanleiding is functiebeperkingen op te nemen in het Pagina 22 van 130

23 februari 2022

6.6

Er is sprake van verkeersonveiligheid Het plan maakt de komst van 600.000 bezoekers op jaarbasis mogelijk, voor reguliere manifestaties. De openbare orde komt klem te zitten en verkeersonveiligheid wordt gecreëerd. Dat een goede verkeersafwikkeling aangetoond moet worden bij een aanvraag evenementenvergunning, maakt dat dit zicht onttrekt aan ‘de goede ruimtelijke ordening’ in het bestemmingsplan. De mogelijke parkeerlocaties bij evenementen, bij het Baarnsch Lyceum (Torenlaan, Baarn) en Griftlandcollege (Noorderweg, Soest) leiden tot overlast door sluipverkeer, geluid en lokale verkeersonveiligheid.

bestemmingsplan. De gevoelige functies in het plan zijn inpasbaar in de omgeving en het plan zelf levert vanuit externe veiligheid geen beperkingen op voor de omgeving. Voor het opnemen van voorzieningen in het bestemmingsplan is dus geen aanleiding. Eventuele tijden/beperkingen in relatie tot het vervoer van gevaarlijke stoffen over de N221 worden niet in het bestemmingsplan geregeld, maar in de Wet vervoer gevaarlijke stoffen en/of lokale/regionale verordeningen. De situatie qua vervoer gevaarlijke stoffen wijzigt bovendien niet door onderhavig plan, alleen de omgeving waarbinnen het transport plaatsvindt. - In de zienswijze wordt aangegeven: Voorts is sprake van grote afstand en onvoldoende bluswatervoorzieningen en dat kan worden afgedaan met (crisis)communicatie met bewoners en omwonenden, aldus paragraaf 5.12.2 van het bestemmingsplan. In de toelichting (5.12.3) is aangegeven hoe met de verantwoording is omgegaan. De adviezen van de VRU worden ter hand genomen bij de beoordeling van de omgevingsvergunningen. Daarmee worden eventuele risico’s verantwoord geacht.

Zoals in de reactie op zienswijzen 3.2en 4.6 is beschreven is om de verkeersoverlast en parkeeroverlast bij evenementen te beperken in het kader van de planvorming een blauwdruk opgesteld voor het goed organiseren van verkeer en parkeren tijdens evenementen (‘Paleis Soestdijk Blauwdruk evenementenverkeer’, Kenniscentrum Evenementenveiligheid, 9 juni 2021). Deze blauwdruk is opgesteld en bij het bestemmingsplan betrokken. Een generiek verkeersplan voor alle evenementen is niet mogelijk vanwege variabelen in bezoekersaantal, bezoekersprofiel, activiteitenprofiel, tijd- en ruimtefactoren. Een evenement met versterkt geluid kan een kindershow zijn (met veel Kiss & Ride), maar kan ook een concert zijn met veel verschillende modaliteiten, of een Hollandse Avond met veel fietsverkeer. In het kader van het bestemmingsplan is in beeld gebracht op welke manier er bij een evenement sprake kan zijn van een goede verkeersafwikkeling met zo min mogelijk overlast voor de omgeving. Dit dient vervolgens bij de aanvraag evenementenvergunning door de gemeente te worden getoetst. Zie de reactie op zienswijze 4.10 voor de beantwoording op evenement-parkeren bij het Baarnsch Lyceum en het Griftland College. Het weiland achter de Naald (Torenlaan) is niet opgenomen in de blauwdruk Parkeren bij evenementen.

Andere locaties worden nu op voorhand in het kader van het bestemmingsplan niet uitgesloten als mogelijkheid. En in de reactie op zienswijze 4.11 is ingegaan op eventueel sluipverkeer en verkeersoverlast. Uit de modelberekeningen

Zienswijzen ontwerpbestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk, gemeente Baarn

Pagina 23 van 130

23 februari 2022

6.7

De natuur wordt aangetast: onvoldoende maatregelen Voorliggend ontwerpbestemmingsplan is een legalisering van economische dragers voor renovatie en herstel van het paleis. Het is geen afgewogen ruimtelijke-ordeningsplan om te komen tot een gebied, waarbij voor de komende jaren sprake is van het op herstel gerichte Natuur Netwerk Nederland (NNN). Het paleis moet in de natuur c.q. ruimtelijk zijn opgenomen in het groene gebied en dat is het niet. Er is een natuuroffensief nodig om de natuur robuust te maken. Dat begint bij het realiseren van natuurgebieden binnen het NNN en de groene contour, waar ook dit bestemmingsplan in valt. De NNN moet niet worden aangetast met nieuwe bouwplannen, zoals met dit bestemmingsplan mogelijk worden gemaakt: infrastructuur, woningbouw en grote hotelbouw inclusief parkeerruimte.

komt naar voren dat er geen significante groei van verkeer aanwezig is op de Praamgracht en Torenlaan bij realisatie van de plannen. Zie ook de reactie op zienswijze 5.1 en 3.1. Het bestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk is opgesteld om het plan van de initiatiefnemer MeyerBergman Erfgoed Groep mogelijk te maken. Om te komen tot een herbestemming is het Paleis middels een verkoopprocedure in de markt gezet. In het kader van de verkoopprocedure zijn de uitgangspunten meegegeven waar elke inschrijving aan moest voldoen. Het belangrijkste daarin is dat het ensemble van paleis, park en bos als ensemble behouden blijft voor de toekomst. De benodigde restauratie zodat het paleis en het landgoed behouden blijven, vraagt om forse investeringen. Ook is het nodig om te komen tot een gezonde duurzame financiële exploitatie. Het voorliggende bestemmingsplan maakt de benodigde bebouwing en gebruik mogelijk om tot dit te komen. De effecten op natuur en milieu zijn uitvoerig onderzocht en inpasbaar bevonden. Zie onder andere de reactie op zienswijze 1.3. Een deel van het plangebied is aangewezen als Groene Contour. Dit gebied wordt in het kader van de herbestemming van Paleis Soestdijk omgevormd tot Natuurnetwerk Nederland.

Maatregelen horen niet geborgd te worden in een niet openbare overeenkomst. Hierdoor is niet transparant welke maatregelen worden genomen. De niet-openbare aanpak schaadt de meerwaardebenadering van de natuur en is in strijd met het openbaar vaststellen van een publiekrechtelijk vast te stellen bestemmingsplan. Er wordt opgeroepen om samen met natuurorganisaties en de provincie Utrecht te komen tot een natuuroffensief om de natuur robuust en gezond genoeg te maken.

Er is wel degelijk sprake van een openbare aanpak voor de natuur. Het NNN-rapport en het Beheer- en inrichtingsplan zijn openbaar en maken onderdeel uit van het nieuwe bestemmingsplan. De uitvoering en het in stand houden van de benodigde natuurmaatregelen is verplicht gesteld in het bestemmingsplan. Uit het NNN-rapport volgt dat sprake is van een meerwaarde voor het NNN. Er wordt een overeenkomst gesloten tussen MeyerBergman Erfgoed Groep en de provincie Utrecht over het uitvoeren en het monitoren van de benodigde maatregelen.

In de brief van de provincie Utrecht van 15-10-2021 staat dat de Wet natuurbescherming onduidelijk is over de uitvoerbaarheid van het voorliggende plan Made by Holland. Kansen voor landbouw en natuur moeten volop benut worden. De ruimtelijke waarborg voor behoud van natuurwaarden ontbreekt, zeker nu GS besloten heeft gebruik te maken van de inherente afwijkingsbevoegdheid voor de realisatie van woningbouw (2,4 hectare) in het Borrebos. Hiermee wordt gebouwd buiten het marechausseeterrein. Rood in plaats van groen. Dat moet worden voorkomen.

De overeenkomst over de natuurmaatregelen was weliswaar niet actief openbaar gemaakt ten tijde van de behandeling van het ontwerpbestemmingsplan in de gemeenteraad in september 2021, maar was wel ter beschikking gesteld aan HBR Advocaten, in deze adviseur van de gemeenteraad. HBR heeft zijn bevindingen in een openbare raadsvergadering toegelicht. De analyse en het advies van HBR maakte deel uit van de openbare raadsstukken van september 2021. Nadat de overeenkomst is ondertekend, is deze openbaar.

Zienswijzen ontwerpbestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk, gemeente Baarn

Pagina 24 van 130

23 februari 2022

6.8

6.9

Rustzone Landgoed Paleis Soestdijk is onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland (NNN) en is een Cultuurhistorische buitenplaats. De Provinciale verordening natuur en landschap schrijft dat er in dat geval sprake is van een verstedelijkingsverbod. In het ontwerpbestemmingsplan is sprake van een onevenredige/ significante aantasting van natuurwaarden. De 'rustzone’ is, in tegenstelling tot de 'dynamische zone’ niet gericht op het verblijf van de mens op één locatie gedurende enkele uren, maar veel meer op het bewegen binnen een groter gebied voor enkele uren. Stikstofdepositie In de stikstofberekeningen wordt de stikstofuitstoot van verkeer op meer dan 5 kilometer afstand van een weg niet meegenomen. Onduidelijk is daarmee een volledig beeld ontstaat van de hoeveelheid stikstof die neerkomt in beschermde natuurgebieden in de directe omgeving. Indiener van de zienswijze geeft aan in de stukken geen toetsing aan de (Europese) norm te hebben aangetroffen. Onder Europese norm wordt verstaan, de Europese biodiversiteitsstrategie en de Europese Habitatrichtlijn.

Zienswijzen ontwerpbestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk, gemeente Baarn

Ten aanzien van de opmerking dat sprake is van een onevenredige aantasting van de natuurwaarden, wordt verwezen naar de bovenstaande reactie op zienswijze 6.7 en daarvoor de reacties op onder andere de zienswijzen 1.3, 3.1 en 5.1. Ten aanzien van de rustzone, die zone is inderdaad niet gericht op het verblijven van mensen. De rustzone is een afgesloten gebied en er mag alleen incidenteel onder begeleiding van een boswachter bezoek plaatsvinden. Daarmee is het in essentie niet toegankelijk.

De berekeningen van de stikstofdepositie zijn bij het ontwerpbestemmingsplan uitgevoerd met het op dat moment meest recente rekenmodel AERIUS Calculator 2020. Het klopt dat de Raad van State in een tussenbesluit heeft aangegeven dat voor wegverkeer ook effecten buiten 5 km inzichtelijk moeten worden gemaakt. De Aerius-calculator is aangepast op dit tussenbesluit, zodat in de nieuwe release van de AERIUS Calculator de effecten van wegverkeer buiten 5 km wel wordt meegenomen tot een afstand van 25 km (release op 13 januari 2022). Voor het bestemmingsplan worden de meest recente uitgangspunten meegenomen in een nieuwe stikstofdepositie berekening. Omdat de release gepland is voor 13 januari 2022 is in eerste instantie gewerkt met een pre-release versie door het onderzoeksbureau. Als de officiële versie beschikbaar is, wordt een herberekening uitgevoerd. Voor de vaststelling van het definitieve bestemmingsplan zijn op die manier de effecten bepaald met de meeste nieuwe versie van AERIUS Calculator en is de depositie op een afstand tot en met 25 km beoordeeld. Bij de eerste berekening met de pre-release versie was sprake van een (weliswaar beperkte) depositie van 0,01 mol/ha/jr op meerdere plekken.

Dit zou betekenen dat met een Ecologische Voortoets moet worden beoordeeld of met de berekende deposities sprake is van significant negatieve effecten op Natura2000 gebieden en of een Passende Beoordeling nodig is. Dit heeft tot een heroverweging geleidt van de toekomstige bezoekersaantallen en de daarmee samenhangende hoeveelheid verkeer. Er is besloten om het toekomstig aantal reguliere bezoekers te beperken tot maximaal 325.000. Met deze omvang is namelijk geen sprake van een stikstofdepositie en zijn op voorhand significant negatieve effecten op naburige Natura2000 gebieden uit te sluiten. Deze wijziging is doorgevoerd in het Bestemmingsplan en in de gerelateerde onderzoeken als het mobiliteitsonderzoek, het luchtkwaliteitsonderzoek en het geluidsonderzoek en vervolgens in de m.e.r.-beoordeling. Pagina 25 van 130

23 februari 2022

6.10

Grondruil en inherente afwijkingsbevoegdheid Door de grondruil met Staatsbosbeheer (SBB) kan MBE bouwen op natuurpercelen. Door deze grondruil is sprake van ongeoorloofde staatssteun om de beoogde bestemming te realiseren. Door mee te werken aan de grondruil, wordt in strijd met artikel 3 van de Wet verzelfstandiging Staatsbosbeheer gehandeld, omdat uit de stukken niet blijkt dat door SBB aan de wettelijke verplichting is voldaan, zoals voorafgaande goedkeuring van de minister. De nieuwe bestemming brengt vernietiging mee van flora en fauna en eeuwenoude bospercelen, waarmee de strijdigheid met provinciale verordening en beleid evident is. Gebruik van de inherente afwijkingsbevoegdheid door de provincie zal ten onrechte bijdrage aan verstening van dit natuurgebied.

6.11

Milieueffectrapportage Mede vanwege de aantasting van de natuur en woonomgeving is een milieueffectrapportage noodzakelijk. Indiener van de zienswijze verwijst naar het provinciaal programma Wonen en werken provincie Utrecht, dat gedeputeerde staten van de provincie

Zienswijzen ontwerpbestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk, gemeente Baarn

MBE koopt de gronden van Staatsbosbeheer tegen een marktconform tarief, welke is vastgesteld door twee (door beide partijen één aangewezen) onafhankelijke taxateurs (taxatie rapport Westmaas en Steenhuis met d.d. 08-09-2021). Voor de uit te ruilen percelen (functies: Natuur / Bos, Verkeer en Wonen) zijn verschillende vierkante meterprijzen toegekend. Op basis van het taxatierapport is door een onafhankelijke taxateur van het Rijksvastgoedbedrijf (= wettelijke taak) een marktconforme prijstoets uitgevoerd. Er is dus geen sprake van Staatssteun. Het Besluit van de Provincie Utrecht over Inherente afwijkingsbevoegdheid valt buiten dit bestemmingsplan. Echter lag er een eis van de Provincie Utrecht dat in het bestemmingsplan een voorwaardelijk verplichting wordt opgenomen. De luidt als volgt. 8.4.4 Voorwaardelijke verplichting restauratie Het vellen van de houtopstand op de oude bosgroeiplaatsen mag niet eerder plaatsvinden dan nadat: (i) De ontheffing van Gedeputeerde Staten van Utrecht inzake de herbeplanting op andere grond d.d. [ ] (ex artikel 4.5 lid 1 Wet natuurbescherming jo. artikel 4.4 lid 1 Beleidsregels natuur en landschap Provincie Utrecht 2017) onherroepelijk is geworden; (ii) De casco restauratie (definitie in bestemmingsplan opnemen) van Paleis Soestdijk minimaal 3 maanden daarvoor is gestart.

Het college van gedeputeerde staten van de Provincie Utrecht (“het college van GS”) is bereid toepassing te geven aan zijn inherente afwijkingsbevoegdheid in de zin van artikel 4:84 van de Algemene wet bestuursrecht (“Awb”), conform de Statenbrief d.d. 28-4-2020. Hierdoor kan het College van GS een ontheffing in de zin van artikel 4.5 lid 1 Wet natuurbescherming jo. artikel 4.4 lid 1 van de Beleidsregels natuur en landschap Provincie Utrecht 2017 (“Bnl”) verlenen voor de herplant elders ten behoeve van de te vellen houtopstanden gelegen op oude bosgroeiplaatsen (“Ontheffing”). De nadere voorwaarden waaronder MBE gebruik kan maken van deze ontheffing is beschreven in de overeenkomst tussen deProvincie Utrecht en MBE, die de gemeente Baarn heeft medeondertekend in verband met de bepaling van de voorwaardelijke verplichting die in het bestemmingsplan wordt opgenomen. De opmerking ten aanzien van het Programma Wonen en werken van de provincie Utrecht wordt ter kennisgeving aangenomen. Ten aanzien van de opmerking dat het bestemmingsplan MER-plichtig zou zijn, daar is in de reactie op zienswijze 2.3 op ingegaan. Kort gezegd, het bestemmingsplan is niet MER-plichtig. Wel is er voor gekozen om de vormvrije m.e.r.Pagina 26 van 130

23 februari 2022

6.12

6.13

Utrecht op 5 oktober 2021 heeft vastgesteld (pag. 45 en 46). Hieruit blijkt dat bij deze transformatielocatie de versterking van de ruimtelijke kwaliteit voorop staat en tevens stelt GS dat het verdienmodel nodig is voor de renovatie van het landgoed. De interim Omgevingsverordening van de provincie Utrecht stelt ruimtelijke beperkingen aan behoud van het monument, zoals ligging in het NNN. Indiener van de zienswijze betoogt dat de ruimte die het ontwerpbestemmingsplan biedt, de grenzen van een vormvrije m.e.r. beoordeling te boven gaat en MER-plichtig is. Kleinschaliger planopzet Indiener van de zienswijze maakt ook bezwaar tegen de planologische ruimte voor een hotelvoorziening aan de rand van het Baarnse Bos, dat rijksmonument is. Dit was niet opgenomen in het plan Made by Holland dat de basis is voor het mogen aankopen van het landgoed door MBE. Hier ontstaat een grove schending van de natuurbelangen. Het realiseren van de grote hotelplannen gaan onherroepelijk ten koste van natuur en milieu. De bouw van het hotel heeft ook grote monumentale consequenties voor de tuin van de in 1863 gebouwde voormalige intendantswoning (Amsterdamsestraatweg 18) en de rand van het Baarnse Bos. In 2016 concludeerde MBE zelf al, op basis van een advies door bureau Horwarth, dat een hotelaccommodatie geen zicht gaf op een gezonde exploitatie.

Ook het auditorium in de tuin achter de Soestervleugel komt in de oorspronkelijke plannen niet voor. Deze wijzigingen zijn geen 'planoptimalisatie’ en dus in strijd met het Burgerlijk Wetboek en de 'wezenlijke’ wijzigingsnormen. Opvallend is dat het Rijksvastgoedbedrijf niet gereageerd heeft op de sterk gewijzigde plannen, ten opzichte van het plan uit 2016/2017. Indiener van de zienswijze verwijst naar zijn eerdere opmerkingen over het notariskantoor. Gelet op de huidige plannen, maakt Indiener van de zienswijze bezwaar tegen de instemming van alle betrokken overheidspartijen. Verouderde gegevens verkeersonderzoek en Verkeer De verkeersonderzoeken behorend bij het ontwerpbestemmingsplan, zijn gebaseerd op onjuiste en verouderde gegevens. Het

Zienswijzen ontwerpbestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk, gemeente Baarn

beoordeling om te zetten tot een formele m.e.r.-beoordeling. Inhoudelijk is de beoordeling hierdoor niet gewijzigd omdat de vormvrije m.e.r.-beoordeling al zo was opgesteld dat deze voldeed aan de criteria voor een formele m.e.r.-beoordeling. De conclusie blijft dan ook hetzelfde. Namelijk dat er geen sprake is van significant negatieve milieueffecten en dat er geen noodzaak is voor het uitvoeren van een milieueffectrapportage. Wel zal hiervoor een apart besluit worden genomen door de gemeenteraad bij vaststelling van het bestemmingsplan.

Zie de reactie op zienswijze 6.3

De verkeersgegevens waren inderdaad gebaseerd op de input vanuit het Ruimtelijk kader en het VOBP. Zij gaven een worst-case input weer. In het Ontwerp bestemmingsplan zijn aantallen naar beneden bijgesteld, zoals de ruimte die gebruikt mag worden voor (onafhankelijke) horeca, het hotel en de ondergeschikte Pagina 27 van 130

23 februari 2022

heeft ook geen rekening gehouden met de verkeerseffecten van evenementen. De blauwdruk voor parkeren bij evenementen is handreiking aan organisatoren, maar is niet openbaar en niet juridisch afdwingbaar voor hun verkeersplannen. Ook ligt er een opdracht van de raad van 26 september 2021 om in gesprek te gaan met de provincie over een ongelijkvloerse kruising voor voetgangers en fietsers. Er is een overeenkomst tussen provincie en MBE over verkeersmaatregelen gesloten. Deze is niet openbaar, maar maakt wel deel uit van het bestemmingsplan. Indiener van de zienswijze eist openheid van de gemeenteraad en openbaarmaking van bedoelde overeenkomst. De nieuw te realiseren kruispunten vormen een belemmering voor de doorstroming voor (vracht)verkeer op de N221. Ten onrechte zijn de parkeerplaatsen bij het Baarnsch Lyceum en het Griftland College opgenomen als parkeermogelijkheid voor evenementen.

6.14

6.15

Inkaderen wijzigingsbevoegdheid Artikel 16.6 van de Regels van het ontwerpbestemmingsplan, geeft aan het college van B&W een wijzigingsbevoegdheid “naar boven" voor het aantal evenementdagen. Die wijzigingsbevoegdheid is beperkt tot hetgeen is geregeld in het Evenementenbeleid van de gemeente Baarn en er mag geen onevenredige aantasting plaatsvinden van landschappelijke, cultuurhistorische en ruimtelijke waarden. Deze ongeclausuleerde wijzigingsbevoegdheid van het college van B&W geeft geheel geen democratische controle vanuit de volksvertegenwoordiging, zoals uw gemeenteraad. Erfpachtovereenkomst/ zakenrechtelijke belemmering De percelen, met de toekomstige bestemming “wonen” in het bestemmingsplan in het Alexanderkwartier zijn zakenrechtelijk niet vrij. De erfpachtovereenkomst uit 1949 en 1968, artikel 9 van Koningin Wilhelmina en Koningin Juliana, luidt: "het in erfpacht uitgegeven terrein moet bij het eindigen van het erfpachtrecht zoveel

Zienswijzen ontwerpbestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk, gemeente Baarn

retail. Ook is het Alexanderkwartier aangepast naar 98 gestapelde woningen, waar in de cijfers nog uitgegaan werd van 48 appartementen en 50 grondgebonden woningen. Mede door deze zienswijze is ervoor gekozen om een geoptimaliseerde berekening te maken in het kader van verkeer, om het programma dat mogelijk gemaakt wordt in het voorliggende bestemmingsplan precies in te passen. Vanuit het oogpunt van stikstofdepositie is besloten de reguliere bezoekersaantallen naar beneden bij te stellen tot maximaal 325.000 per jaar. Evenementen zijn niet meegenomen in de verkeersberekeningen omdat dit geen reguliere verkeerssituaties zijn. Elke situatie kan anders zijn vanwege het sterk wisselend autogebruik per soort evenement. Voor evenementen dient de exploitant/organisator van het evenement bij de gemeente separaat een vergunningsaanvraag in te dienen, zodat juist kan worden gezorgd dat de verkeersoplossing optimaal aansluit bij het specifieke soort evenement dat georganiseerd gaat worden. Bij beoordeling van de vergunning zal onder andere worden getoetst op het onderdeel mobiliteit. Een verkeersplan maakt daarom vaak onderdeel uit van de onderbouwing van een vergunning. MBE heeft een blauwdruk opgesteld voor dergelijke initiatieven. Deze is als bijlage bij het Bestemmingsplan toegevoegd en dus openbaar.

Aangezien de gemeente separaat een vergunning moet verlenen is het niet de doelstelling van de blauwdruk om juridisch afdwingbaar te zijn. Het toepassen van de wijzigingsbevoegdheid kan alleen nadat de gemeenteraad het evenementbeleid heeft gewijzigd. Het doel van de wijzigingsbevoegdheid is, het bestemmingsplan in overeenstemming te brengen met het evenementenbeleid, indien de gemeenteraad het heeft gewijzigd.

Wat indiener van de zienswijze schrijft over de overeenkomsten uit 1949 en 1986 is juist. In 1949 is namens de toenmalige eigenaresse van Paleis Soestdijk en de Dienst Domeinen namens de Staat der Nederlanden een pachtovereenkomst gesloten voor het gebruik van een perceel grond ten behoeve van de beveiliging van Soestdijk. In 1986 is er een klein perceel grond aan toegevoegd. In Pagina 28 van 130

23 februari 2022

6.16

6.17

mogelijk in de oorspronkelijke toestand worden opgeleverd en de wegverharding en straatverlichting moeten verwijderd worden, een en ander tot genoegen van de eigenaresse (of hare rechtverkrijgenden). Erfpachter is gerechtigd alle op het in erfpacht uitgegeven terrein gestelde opstallen te verwijderen", notarieel vastgelegd bij notaris M.H.A. van Veeren te Soest op 22 december 1986 geeft dus aan dat door functieverlies - door vertrek van de inmiddels vertrokken marechaussee - de percelen een natuurbestemming terug moeten krijgen. De bestemming o.b.v. het bestemmingsplan is “wonen” en “stedelijk groen" (flats, groen, parkeren, verlichting, infrastructuur). De aldaar mogelijk te realiseren gestapelde woningbouw en aanleg van infrastructurele werken, zijn geheel geen bestemming/functie die overeenstemt met direct omliggende natuurwaarden van flora en fauna, zijn in strijd met provinciale regelgeving en brengen ook - op termijn - aantasting/vernietiging mee van eeuwenoude bospercelen. Ook de privaatrechtelijke, zakelijke belemmering zal eerst moeten worden opgeheven. Planologische uitgangspunten De bij de toekomstige “woon" bestemming behorende rapporten gaan ook nog uit van 98 grondgebonden woningbouwpercelen, maar nu zijn er andere (hoogbouw)woningen met appartementen in het bestemmingsplan opgenomen.

Nu deze aanname van die begeleidende rapporten niet correct is, kan daaraan geen waarde worden toegekend ter onderbouwing van de nieuwe bestemming. Daarnaast zijn te bebouwen gedeelten, in afwijking van eerder ingediende plannen, bij de aankoop, verschoven naar bestaande bos/natuur en is sprake van ongeoorloofde staatssteun aan de projectontwikkelaar! (artikel 3 lid 4, 5 en 6 Wet verzelfstandiging Staatsbosbeheer). In de koopovereenkomst en de bijlage van het ontwerpbestemmingsplan staat dat gebouwen (het Paleisgebouw en de Parade-gebouwen) een “ensemble” ( = samenhangend geheel) moeten blijven. Door de ligging en sterk verschillend (innovatief)gebruik wordt deze doelstelling niet gehaald, ook niet door aanleg van onveilige, gelijkvloerse verkeersmogelijkheden, als VRI (verkeersregelinstallatie), zebra’s, en dergelijke. Brancheringsregeling

Zienswijzen ontwerpbestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk, gemeente Baarn

1949 is ook overeengekomen, dat het terrein bij het eindigen van de overeenkomst zoveel mogelijk in oorspronkelijke toestand opgeleverd moest worden. In 2006 heeft De Staat de eigendom die belast was met de rechten van erfpacht (de zgn. blote eigendom) gekocht en geleverd gekregen. Daardoor kwamen de rechten van erfpacht en de blote eigendom weer in één hand. Je kunt geen erfpacht hebben op grond die van jezelf is, dus ging het recht van erfpacht op het moment van de overdracht teniet. Wat voor MBE geldt, is de eigendomsakte zoals die bij de overdracht is getekend. Zie verder de reactie op zienswijze 6.2.

De opmerking dat er sprake zou zijn van 98 grondgebonden woningen, is onjuist. Het ontwerpbestemmingsplan en de daarvoor opgestelde onderzoeken gaan uit van maximaal 98 appartementen. In artikel 8 Wonen is dit ook vastgelegd. Ook in het plan uit 2016/17 ten tijde van de verwerving van het landgoed door MBE was sprake van woningbouw buiten het marechausseeterrein. In het plan van 2016 was het Alexanderkwartier 6,1 ha groot. Bij het Voorontwerpbestemmingsplan 4,8 ha en in het Ontwerpbestemmingsplan is het 3,1 ha groot. Het Marechausseeterrein heeft een oppervlakte van 2,9 ha. Er is zodoende sinds de eerste plannen sprake van een halvering in het oppervlakte van het woongebied.

Ten aanzien van de opmerking dat het bestemmingsplan in strijd is met gemeentelijke en provinciale verordeningen en alcoholbeleid wordt verwezen naar de reactie op zienswijze 2.4 en 5.2. In die reacties is onderbouwd waarom het plan Pagina 29 van 130

23 februari 2022

die in strijd is met artikel 15 lid 3 Dienstenregeling (2006/123/EG). Deze Europese Dienstenregeling gaat uit van beperkte producten van de lokale omgeving, en zeker geen alcoholverkoop, gericht op een uiterst kleine markt. De bestemming en regels van dit ontwerpbestemmingsplan geven echter een ruime marge voor een huurder/uitbater van deze zakelijke/commerciële bestemming van onder andere het “paradeterrein”. Een gevolg is dat een buitenproportionele/oneerlijke concurrentie ontstaat voor lokale producten in gemeenten Baarn en in Soest. Deze regel is daarom in strijd met 1. de Europese Dienstenrichtlijn, 2. gemeentelijke en 3. provinciale verordeningen 4. (alcohol)beleid van overheidsorganisaties. Daar komt bij dat de ter plaatse te vestigen horeca onderdeel uitmaakt van het te vestigen hotel, maar is ook toegankelijk voor niet-hotelgasten. Het vrijhandelsverkeer (Europese Richtlijn) wordt dus beperkt door het instellen van een “landgoedwinkel/toeristenwinkel”. Er heeft geen evenredigheidstoets plaatsgevonden met objectieve en kwantitatieve maatregeltoets, zo blijkt uit de ter inzage gelegde stukken. Daarbij gaat het tevens om geluidsregels en bij overtreding daarvan gebeurt dat slechts op basis van “meldingen”, terwijl dit in ontwerpbestemmingsplanregels en APV expliciet dient te worden vastgelegd om dit democratisch te toetsen door de gemeenteraad. 6.18

Participatie Zodra dit ontwerpbestemmingsplan de vaststellingsprocedure geheel heeft doorlopen en daarom vigerend zal zijn, kan een "omgevingsvergunning" worden aangevraagd. De aanvrager moet dan aangeven hoe is omgegaan met “participatie”, zoals omschreven in artikel 3.1.6 Besluit ruimtelijke ordening. Kortheidshalve verwijst de indiener van de zienswijze naar de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 21 juni 2017. De gemeenteraad moet namelijk expliciet in haar vastgestelde beleid hebben geconstateerd hoe een vergunningaanvrager met die

Zienswijzen ontwerpbestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk, gemeente Baarn

niet strijdig is met provinciale en gemeentelijke verordeningen en overheidsbeleid. In de reactie op zienswijze 4.9 is toegelicht dat de alcoholvergunning een eigen procedure kent, met eigen afwegingscriteria. Het bestemmingsplan is daar dan ook niet strijdig mee. De Dienstenrichtlijn legt beperkingen op aan wat een bestemmingsplan mag regelen t.a.v. diensten zoals kantoren, horeca etc. Dit om ruimte te geven aan vrije marktwerking. Er mogen alleen regels worden opgenomen als dit nodig is vanuit een goede ruimtelijke ordening. Dit betekent dat beperkingen in het bestemmingsplan nodig moeten zijn om duurzame ontwrichting van het voorzieningenniveau te voorkomen. Een regeling in het bestemmingsplan mag niet zomaar concurrentie tegenhouden of markttoetreding blokkeren. Concurrentie en vrije toetreding wordt namelijk gezien als een onderdeel van een gezonde markt. Het bestemmingsplan legt geen beperkingen op voor hotelgasten. Wel is een maximum aantal kamers vastgelegd. Deze beperking is nodig om de effecten op de omgeving te kunnen bepalen en de uitgangspunten van de onderzoeken vast te leggen. In het bestemmingsplan is in de bestemming Gemengd vastgelegd dat alleen ondergeschikte detailhandel tot 750 m2 bruto vloeroppervlakte is toegestaan. Er zijn geen brancheringsregels opgenomen. Er is zodoende geen sprake van de noodzaak tot een evenredigheidstoets.

De regels die gelden voor het organiseren van evenementen en daarin opgenomen geluidnormen zijn democratisch tot stand gekomen. De APV is door de gemeenteraad vastgesteld. De toets of bij een evenement aan de normen wordt voldaan, is een uitvoeringsbevoegdheid. Die toetsing wordt niet door de gemeenteraad uitgevoerd maar door de Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht (RUD).

Artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening handelt over het bestemmingsplan en stelt daar eisen aan. In het kader van het bestemmingsplan heeft participatie plaatsgevonden in de vorm van een klankbordgroep. Dit was zowel in de fase van de totstandkoming van het voorontwerp als het ontwerpbestemmingsplan. Bij de start van het traject heeft een brede werving plaatsgevonden onder omwonenden, inwoners van Baarn en Soest en organisaties. De indiener van deze zienswijze heeft in beide fases deelgenomen aan de klankbordgroep. De opmerking die gemaakt wordt, gaat over een aanvraag van een omgevingsvergunning. Daar is in dit geval (nog) geen sprake van. Nu betreft het de procedure van het bestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk. Pagina 30 van 130

23 februari 2022

6.19

6.20

participatie is omgegaan. Dit is niet door de gemeenteraad van Baarn vastgelegd. Gevolg: uw gemeenteraad zou in strijd met regelgeving dit ontwerpbestemmingsplan goedkeuren. Nieuwbouw Paleis Met dit ontwerpbestemmingsplan wordt onder andere realisering mogelijk van: • Nieuwbouw aan de achterzijde van het Paleis; • Nieuwbouw van een groot theater aan de Soestervleugel van het Paleis; • Nieuwbouw/renovatie Oranjerie. Hierdoor is sprake van een grote toename van bebouwd gebied. De provinciale Interim Omgevingsverordening stelt regels in het kader van “groen-voor-rood". Deze dienen te leiden tot vermindering van het bebouwd oppervlak, daar is hier geen sprake van. Gebruik maken van juridisch/planologische uitzonderingen (door provinciaal bestuur) op openbaar vastgesteld provinciaal beleid draagt bij aan de juridische onzekerheid van deze bestemmingen! Voorts zal met deze nieuwbouw grote concurrentie ontstaan voor maatschappelijk en culturele manifestaties in Baarn en Soest. De gemeenteraad zal moeten realiseren dat met goedkeuring van dit bestemmingsplan bestaande bedrijven en culturele organisaties (lokale theaters, bioscopen en culturele evenementen) te gronde worden gericht.

Innovatie Natuur, Landschap, Water, Klimaat en Duurzaamheid Realisering van natuurdoelstellingen vanuit Natuur Netwerk Nederland (NNN) en Ecologische Verbindingszones (EVZ) kan goed worden opgepakt, als compensatie voor de gebiedsontwikkeling, elders in de regio, en om bijvoorbeeld Leefbaarheid en Biodiversiteit te vergroten. Robuustheid en aaneen geslotenheid van de NNN vormen significante kenmerken en waarden. Hierbij kan bezien worden of mogelijke medefinanciering vanuit overheidsfinanciering tot de mogelijkheden behoord. Landschappelijke verbeteringen moeten worden meegenomen in de planontwikkeling en daaraan ontbreekt het in het voorliggende bestemmingsplan. Uit de aankoopvoorwaarden (in december 2017) blijkt dat landschappelijke inpassing van (ver)nieuwbouwplannen integratie van groen een voorwaarde is.

Zienswijzen ontwerpbestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk, gemeente Baarn

In het landelijk gebied geldt een verstedelijkingsverbod. Zie artikel 9.2 van de Interim Omgevingsverordening. In afwijking daarvan is in artikel 7.8 bepaald dat in een bestemmingsplan onder voorwaarden verstedelijking in de Historische buitenplaatszone kan worden toegestaan. In het bestemmingsplan is onderbouwd dat aan deze voorwaarden is voldaan. Een regeling in het bestemmingsplan mag niet zomaar concurrentie tegenhouden of markttoetreding blokkeren. De herbestemming van Paleis Soestdijk zal een nieuwe culturele trekker zijn, voor bezoekers die de historie van Soestdijk willen zien. Het nieuwe auditorium kan ook gebruikt worden voor theater- en bioscoopvoorstellingen maar is primair gericht op een zakelijke programmering en trekt een ander publiek dan bijvoorbeeld de Speeldoos. De eigenaar MBE heeft goed overleg met de Speeldoos, evenals met andere culturele instellingen in Baarn en Soest over afstemming en samenwerking. Ten aanzien van het samenwerken met partners wordt verwezen naar de reactie op zienswijzen 3.5 en 6.3. De eigenaar MBE gaat actief de samenwerking aan met lokale en regionale ondernemers. Daartoe is een convenant gesloten met de Baarnse en Soester ondernemersnetwerken.

Zie hiervoor de reactie op zienswijze 6.3.

Pagina 31 van 130

23 februari 2022

6.21

6.22

Financiële garanties Financiële middelen vanuit de provincie zijn echter niet gegarandeerd. Provinciale staten moet nog begrotingstechnisch besluiten en de overgangsgebieden van een fraai ecologisch landschap dient een goede overgang tussen stedelijk en landelijk gebied te worden gemaakt. Mede gelet op de coronapandemie staat het verdienmodel, inkomsten uit dagjesmensen, verhuur van vastgoed, evenementen, nieuwe bestemmingen en functies en gebruik van percelen(gedeelten) van de ontwikkelaar onder grote druk. De voorgenomen evenementensector kan niet worden gerealiseerd en juist het bestemmingsplanmatig verdienmodel van de projectontwikkelaar kan niet gerealiseerd. Dat dient ook door het college te worden aangetoond, aldus de Wet Ruimtelijke Ordening. De eigenaar zal daarom blijven zoeken naar nieuwe functies/bestemmingen, die de nieuwe bestemmingen niet garanderen c.q. juridische zekerheid bieden! De anterieure overeenkomst gaat alleen over het vastleggen van financiële afspraken tussen de gemeente Baarn en de projectontwikkelaar. Een derde is niet daaraan juridisch) gebonden! Dit vormt een ernstige tekortkoming en financieel risico voor de (inwoners van) gemeente Baarn. Borging natuurwaarden Het grootste gedeelte van het plangebied bestaat dus uit natuur, zoals eerder al aangegeven.

De ruimtelijke waarborg ten aanzien van het behoud van natuurwaarden ontbreekt echter, met de provincie als “bevoegd gezag" en deel uitmakend van de stuurgroep van dit (ontwerp)bestemmingsplan. Gronden worden bestemd tot ‘natuur’. De kaders worden gegeven in de Interim Omgevingsverordening provincie Utrecht en de meerwaardebenadering gaat er van uit dat compensatie plaatsvindt met een meerwaarde voor de NNN (bijlage 7 hoofdstuk 5). Dat betekent echter niet dat de daarmee thans in het gebied aanwezige natuurwaarden zijn gewaarborgd, nu diezelfde provincie nadrukkelijk deelgenoot was van de stuurgroep. Het beheer- en inrichtingsplan maakt géén deel uit van de Regels, behorende bij dit bestemmingsplan. Planologisch toestaan van evenementen en

Zienswijzen ontwerpbestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk, gemeente Baarn

De provincie draagt in financiële zin niet bij aan de uitvoering van het bestemmingsplan. De provincie heeft op basis van een bestaande subsidieregeling, die ook voor anderen in gelijke gevallen beschikbaar is, subsidie toegekend als bijdrage aan de restauratie van het paleis.

De gemeente Baarn en de provincie Utrecht hebben geen direct belang bij het plan. Het belang dat zij wel hebben is een bestemmingsplan op te leveren dat voldoet aan een goede ruimtelijke ordening. Een samenwerking tussen partijen is noodzakelijk voor een goede afstemming, toetsen aan regels en beleid en indien nodig bijsturen van het plan.

Pagina 32 van 130

23 februari 2022

6.23

6.24

andere functies van gebouwen en percelen, geeft uitdrukking aan het feit dat de natuurwaarden onvoldoende worden beschermd. Archeologie De bij dit bestemmingsplan behorende verbeelding geeft aan dat ook sprake is van percelen met archeologische waarde. Op welke wijze met die waarde rekening wordt gehouden is onduidelijk. Zeker nu het auditorium verdiept wordt aangelegd. Toekomstige bestemmingen zullen bij realisering grondverzet moeten plegen, dit betekent niet alleen dat er een (provinciale) ontgrondingsvergunning nodig is, maar dat archeologische waarden ernstig worden aangetast, die onherstelbaar zijn! Toename van rioolwater na realisering van de nieuwe bestemming, is realiteit, die kan het aanwezige rioolstelsel niet aan. Omgevingsvergunningen verlenen nadat de bestemming is vastgelegd, is dweilen met de kraan open! De dubbelbestemming “waarde-archeologie 1 ” (zie ook bijlage 3, Archeologisch onderzoek) spreekt over betrokkenheid van een archeoloog bij realisering van een waterpartij in de Paleistuin, daar is geheel geen duidelijkheid over! Het bevoegd gezag, de provincie Utrecht, regelt die vergunningen, maar is tegelijkertijd deel van de stuurgroep die de grote aanpassingen van het Plan Made-by-Holland heeft goedgekeurd! Dat is juridisch/maatschappelijk onjuist.

Handhaving/locatieprofielen In de planregels ontbreekt het aan locatieprofielen waardoor bij evenementen effectief handhavend kan worden opgetreden door RUD of politie, mede op grond van de APV. Zowel bezoekersaantallen, aantal dagen, tijden, geluidbronnen (hoogte, positie, sterkte) en locaties verdienen dan ook opname in de openbare planregels, omdat naleving van planregels afdwingbaar/controleerbaar is door de raad en derden, zoals ondergetekende/kiezer. Door dit ontwerpbestemmingsplan wordt een grens van bebouwde/ niet-bebouwde kom mogelijk, zeker rondom het Paradeterrein. Met als gevolg dat de Wet Geluidhinder op verschillende wijze kan worden ingezet. Gevolg: juridische onzekerheid troef! Bestemmingsplanregels geven het college zélfs de bevoegdheid het aantal evenementen uit te breiden, zie artikel 16.6 van de planregels, terwijl controle daarop via APV (openbare orde) alléén achteraf kan worden getoetst.

Zienswijzen ontwerpbestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk, gemeente Baarn

Door RAAP is archeologisch onderzoek uitgevoerd voor het plangebied. Dit heeft geresulteerd in een beschermingsregime voor het bestemmingsplan, bestaande uit de dubbelbestemmingen ‘Waarde-Archeologie 1’ en ‘Waarde-Archeologie 2’. Bij ‘Waarde-Archeologie 1’ geldt dat bij grondroerende werkzaamheden in plannen met een oppervlakte van 100 m2 of groter, die dieper reiken dan 0,30 m beneden het maaiveld, er rekening dient te worden gehouden met de aanwezigheid van archeologische waarden. Bij ‘Waarde-Archeologie 2’ geldt dat bij grondroerende werkzaamheden in plannen met een oppervlakte van 500 m2 of groter, die dieper reiken dan 0,30 m beneden het maaiveld, er rekening dient te worden gehouden met de aanwezigheid van archeologische waarden. Dit is een helder regime en mogelijke archeologische waarden zijn in het bestemmingsplan afdoende beschermd. Toetsing van de hiervan vindt plaats door de archeoloog van de gemeente (of omgevingsdienst). Er is geen sprake van belangenverstrengeling.

Zie de reactie op zienswijze 3.4.

Pagina 33 van 130

23 februari 2022

6.25

6.26

Megalomaan versus optimaliseren Zoals hierboven opgemerkt zal de financiële planopzet onder zware druk komen staan. De planopzet moet misrekeningen voorkomen mede nu de bouw van de appartementencomplexen fors is aangepast c.q. geoptimaliseerd. Ook het college van B&W dient aan de gemeenteraad inzichtelijk te maken dat realisering van nieuwe bestemmingen binnen de planexploitatie mogelijk is binnen een bestemmingsplanperiode van ca 10 jaar. Zo is sprake van een verkeersinfarct door het grote aantal bezoekers (ruim 500.000) van het Paleisgebouw door de ruime interpretatie van de functies. De financiële risico’s voor de gemeente Baarn zijn groot omdat er geen noodscenario is - indien de MBE of één van de werkmaatschappijen, failliet gaat - bij de gemeenteraad noch bij het regiobestuur voor het megalomane bestemmingsplan met zeer grote financiële (planexploitatie) en juridische realiseringsrisico’s. Opdeling landgoed Paleis Soestdijk Door vaststelling van dit bestemmingsplan zullen diverse kadastrale percelen een andere bestemming en functie krijgen. De huidige eigenaar (vele werkmaatschappijen) is bevoegd zijn eigendom te vervreemden doch onder voorwaarden zoals in de koopakte omschreven.

Zodra de gemeenteraad heeft besloten, zal de eigenaar/projectontwikkelaar kijken naar de opbrengst en juridische mogelijkheden van de meest lucratieve gedeelten, om die gedeelten van de 165 hectare te verkopen. Nu al is duidelijk dat percelen met de nieuwe bestemming “wonen” voor verkoop in aanmerking komen. Verkoop van gedeelten van de Parade ligt voor de hand, als gevolg waarvan de “band” tussen Paleisgebouw en Parade zal worden verbroken en los van elkaar een andere ontwikkeling zullen doormaken. Ook andere percelen/perceel gedeelten zullen onder financiële druk komen om de hoogste opbrengst voor één van de werkmaatschappijen van de projectontwikkelaar binnen te halen. De afgesloten anterieure overeenkomst met één van de werkmaatschappijen van MBE heeft geen werking naar een rechtsopvolger. Deze opdeling van het cultuurhistorisch landgoed met het monumentale Paleis Soestdijk met haar directe omgeving is voor Indiener van de zienswijze onacceptabel en in strijd met de voorwaarden zoals opgesteld in de akte van koop/verkoop van december

Zienswijzen ontwerpbestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk, gemeente Baarn

Zie de reactie op zienswijze 4.4. Met de aanpassing van het plan voor het Alexanderkwartier van voorontwerp- naar ontwerp bestemmingsplan is de voorziene opbrengst vanuit de woningen aanzienlijk gedaald. Desalniettemin heeft de eigenaar MBE aangegeven het plan te kunnen realiseren. Ten aanzien van de zekerstelling en bankgaranties, zijn afspraken gemaakt met de provincie en de gemeente Baarn. Bij het niet nakomen van de verplichtingen zijn diverse boetes opgelegd. Zie tevens de reactie op zienswijzen 4.4 en 4.12 en de (anterieure) overeenkomst die de eigenaar met de gemeente Baarn & Provincie Utrecht heeft afgesloten.

Bij de verkoop van Paleis Soestdijk heeft het Rijksvastgoedbedrijf een aantal voorwaarden opgelegd in het koopcontract. De eigenaar is verplicht zich hieraan te houden. Er is geen sprake van opdeling van het landgoed. Bij dit bestemmingsplan worden meerdere overeenkomsten gesloten tussen lagere overheden en de eigenaar. Hierin zijn afspraken gemaakt over o.a. de voorwaardelijke verplichting renovatie, garanties opbrengsten Alexanderkwartier voor de renovatie, publieke toegankelijkheid, natuurcompensatie in tijd uitgezet en kwaliteitseisen over de restauratie. Bij overschrijding van deze afspraken worden boetes geheven.

Pagina 34 van 130

23 februari 2022

2017. Goedkeuring van dit bestemmingsplan zal bijdragen aan een opdeling van Nederlands erfgoed. Indiener van de zienswijze maakt de gemeenteraad er op attent dat sprake is van een antidubbeltelreqel die is opgenomen en dat in geval van afsplitsing van een deel van het terrein niet alle maatvoeringen van de bebouwing uit dit bestemmingsplan op een afgesplitst gebied van toepassing zijn maar voor het hele plangebied blijven gelden. Hier zal sprake moeten zijn van een zakenrechtelijke werking. Zienswijze 7 7.1

Verkeersonderzoek Niet alle verkeersbewegingen zijn meegenomen in de berekeningen van het verkeersonderzoek, zoals evenementen en besloten bijeenkomsten. Afgevraagd wordt of de opgave van MBE over de bezoekersaankomst- en vertrektijden in de ochtend-, avond- en weekendspits wel op de juiste wijze zijn meegenomen. Uit eigen onderzoek van de indiener van de zienswijze blijkt dat de wegcapaciteit op de N221 ter hoogte van de bebouwde kom nabij de Van Reenenlaan onvoldoende is om de toename van het verkeer als gevolg van de activiteiten op Landgoed Paleis Soestdijk aan te kunnen. De provincie schrijft zelf dat er mogelijk ingrijpende maatregelen nodig zijn zoals bomenkap en onteigening van percelen. Hier wordt bezwaar tegen gemaakt vanwege de vorstelijke allure van de Amsterdamsestraatweg met de dubbele rij beuken en eiken die in 1733 door Willem Gideon Deutz zijn geschonken aan de gemeente Baarn. Door akkoord te gaan met dit mobiliteitsplan zal de wijk Van Reenenlaan straks afgesloten zijn van Baarn en zal in Baarn langs de Praamgracht, Torenlaan en verder richting rijkswet A1 volop sluipverkeer ontstaan. Indiener van de zienswijze zegt voorstander te zijn van reuring op Paleis Soestdijk, maar als dit teveel overlast geeft of de allure van

Zienswijzen ontwerpbestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk, gemeente Baarn

Evenementen zijn niet meegenomen in de verkeersberekeningen omdat dit geen reguliere verkeerssituaties zijn en per evenement beoordeeld worden in het kader van de vergunningsaanvraag, waarbij de opgestelde blauwdruk ondersteuning biedt (zie de reactie op zienswijze 4.6). Verkeersbewegingen van bezoekers van besloten bijeenkomsten zijn wel meegenomen in de berekeningen. Deze vallen onder de 150.000 bezoekers die naar het Platform komen en maken dus onderdeel uit van de reguliere bezoekers, maximaal 325.000 per jaar. Zie ook de reactie op zienswijze 4.6 en 6.13. MBE heeft een berekening gemaakt van bezoekersaantallen per uur, per type dag, per type bezoeker. Deze berekening komt voort uit de openingstijden van de verschillende onderdelen van het Paleis, het type functie en de verwachte bezoekers per onderdeel. Vanuit deze berekening heeft Goudappel de modal-split (verwachte aantallen auto’s per bezoeker) opgesteld per type bezoeker. Er wordt in programmering gewerkt met het spreiden van bezoekers, waardoor ook de spitsperiode minder belast wordt. Een groot deel van de bezoekers voor Paleis Soestdijk komt bijvoorbeeld pas na de spits aan, aangezien functieonderdelen als het podium en historie pas om 10:00 uur zullen openen. Op basis van de verwachte bezoekers en openingstijden van de verschillende functies van het paleis is het toe- en afrijdend verkeer gedurende de dag bepaald.

De verkeersaantrekkende werking per dagdeel en over de gehele dag is daarna verwerkt in het regionale verkeersmodel voor de verkeersberekeningen van de plansituatie 2040. Voor het vast te stellen bestemmingsplan is het verkeersonderzoek geactualiseerd. Het programma is nu exact afgestemd op dat wat het bestemmingsplan vastlegt, er is een doorkijk naar 2040 gedaan in plaats van 2030 en er is nu gebruik gemaakt van de nieuwste versie van het Verkeersmodel (VRU 3.4).

Pagina 35 van 130

23 februari 2022

7.2

het dorp aantast, dan zullen de plannen bijgesteld moeten worden. Indiener van de zienswijze is van mening dat dit mogelijk is binnen een gezonde exploitatie. Indiener van de zienswijze is van mening dat de capaciteit van de N221 ter hoogte van de Emmalaan (Baarn) ontoereikend is. De plannen voor Soestdijk zouden rekening moeten houden met de maximale wegcapaciteit van de ontsluitingswegen en dat doen ze niet. Oversteek Parade In onderzoek van Goudappel komt eerst naar voren dat een ongelijkvloerse oversteek tussen Paleisterrein en Parade, de beste oplossing is (variant 2c, voorontwerpbestemmingsplan). MBE vindt dit te duur, dus komt het niet meer voor in het ontwerpbestemmingsplan. Voetgangers moeten gelijkvloers oversteken, met verkeerslichten. Verkeer uit Soest krijgt te maken met extra reistijd, vanwege de extra verkeerslichten. Op de 40 grote evenementdagen is het onmogelijk om zonder een brug of tunnel het publiek en autoverkeer in goede banen te leiden. Indiener van de zienswijze vreest sluipverkeer op de Torenlaan (Baarn), gevolgd door grote opstoppingen, waardoor Indiener van de zienswijze zijn huis niet uit kan en in de herrie van het evenement moeten zitten. De berekeningen van Goudappel kloppen ook niet vanwege foutieve invoer van de verkeersbewegingen en de opstoppingen op de N221 bij de Emmalaan.

Er is geen brief bekend waarin de provincie Utrecht schrijft dat er mogelijk ingrijpende maatregelen nodig zijn waaronder grootschalige bomenkap en onteigening, voor de aanpassingen van de Amsterdamsestraatweg. Wel zullen voor de aanpassingen van de aansluitingen op de Amsterdamsestraatweg enkele bomen gekapt moeten worden.

De mobiliteitsrapportage onderzoekt meerdere verkeersoplossingenoplossingen die worden getoetst aan de volgende criteria: 1) Natuur (bosgroeiplaatsen, NNN, houtopstanden) 2) Verkeerskundig (wachttijden, doorstroming, verkeersveiligheid) 2) Rijksmonumentaliteit (in samenwerking met RCE / Cultuurhistorici van de Provincie Utrecht) 3) Realisatiekosten. Op basis hiervan heeft de Provincie Utrecht besloten om af te wijken van het ‘rotonde, tenzij’ principe. Vervolgens is de keuze gevallen op bestemmingsplan variant 1, omdat uit de rapportage van het verkeerskundig adviesbureau Goudappel blijkt dat een gelijkvloerse oversteek voldoende veilig uitgevoerd kan worden, mits randvoorwaarden op het gebied van snelheidsbeperking, parkeer-management en voetgangersroutering goed worden ingevuld. Deze randvoorwaarden zijn integraal onderdeel van het verdere project. De gelijkvloerse voetgangersoversteek verdient ook de voorkeur vanuit het oogpunt van natuur en cultuurhistorie in verband met de ruimtelijke impact op oude bosgroeiplaatsen en behoud van de laanstructuur van de Amsterdamsestraatweg. Daarom kan met een gelijkvloerse oversteek worden ingestemd.. Dit heeft geleidt tot het Maatvast ontwerp dat bij het bestemmingsplan is gevoegd.