319271 Programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 bijlage 1 Programmabegroting 2022 en Meerjarenraming 2023-2025
Tekst van het document
Voor deze activiteiten is een belangrijke rol weggelegd voor onze partners: Baarnse Klimaat Alliantie (BKA), Energiek Baarn (EB) en Platform Ondernemend Baarn Duurzaam (POBD). Deze partijen ontvangen subsidie om zich met name te richten op het stimuleren van energiebesparing door inwoners en ondernemers. Om aan zowel de lokale als de regionale ambities uitvoering te geven zijn middelen nodig, zowel financieel als in mankracht. Met name op het gebied van wijkuitvoeringsplannen omdat hier de meest ingrijpende veranderingen gaan plaatsvinden. De subsidies die hiervoor beschikbaar zijn of komen worden uiteraard benut. Daarnaast zitten de meeste kosten in het stimuleren van besparingsmaatregelen die we als gemeente zelf initiëren of subsidiëren (BKA, EB, POBD). Conform de aangenomen motie van 7 juli jl. over de Lokale Energie Strategie stellen we het gevraagde actieplan op waarin de aangegeven punten worden uitgewerkt. Dit wordt vormgegeven in een routekaart om onze ambities waar te maken om in 2030 zoveel mogelijk klimaatneutraal te zijn.
55
Implementatie omgevingswet Het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft er, met een klein voorbehoud, uiteindelijk voor gekozen de Omgevingswet per 1 juli 2022 in te voeren. De voorbereiding in Baarn is tijdig opgestart en kan de nieuwe invoeringsdatum gebruiken om bepaalde keuzes te heroverwegen of intensiever uit te voeren. De uitgestelde invoeringsdatum leidt ook tot nieuwe keuzes. Zo was de ingangsdatum van de legesverordening voorzien op een heel boekjaar, maar zal er nu een oplossing voor een half jaar komen. Door de vertraging is ook besloten al eerder de overstap naar de nieuwe Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving-software te maken om in de (bekende) WABO-context alvast ervaring op te doen. Economie Als nadere uitwerking van het onderzoek ‘behoefteraming bedrijventerreinen en kantoren’ is in 2020 de Toekomstvisie Werklocaties Baarn opgesteld. Dit is tot stand gekomen op basis van onderzoek, interviews en paneldiscussies met Baarnse ondernemers, vastgoedeigenaren en overige betrokkenen. De raad heeft in september 2020 de Toekomstvisie vastgesteld en ingestemd met de uitgangspunten, ruimtelijke principes, ontwikkelrichtingen, ambitie en strategie. Hoofddoelen zijn: meer ruimte voor economie, intensief, meervoudig en duurzaam ruimtegebruik en het versterken van de ruimtelijke kwaliteit. Middels een amendement heeft de raad gevraagd om een verdieping.
De resultaten van dit nadere onderzoek worden in september 2021 aan de raad voorgelegd. Bij alle plannen en projecten wordt het Baarnse bedrijfsleven intensief betrokken. We gebruiken hiervoor het Platform Ondernemend Baarn (POB). Belangrijk instrument bij de samenwerking tussen de gemeenten en de ondernemersnetwerken is de website www.pobbaarn.nl en het daaraan gekoppelde bedrijvenregister. Het gebruik van de website en het bedrijvenregister wordt gestimuleerd en regelmatig onder de aandacht gebracht van het bedrijfsleven. De gevolgen van de coronacrisis op de Baarnse economie worden nauwlettend in de gaten gehouden. Via het POB en andere kanalen houden we contact met het Baarnse bedrijfsleven om te ondersteunen waar nodig. Ook na het versoepelen van de corona-maatregelen blijven we monitoren. Toerisme en recreatie De focus in het beleid Toerisme & Recreatie ligt op het versterken van de regionale samenwerking. Daarbij richten we ons vooral op de Heuvelrug. Daarnaast wordt ingezet op verbinding van de grote toeristische trekkers met het centrum van Baarn. Hierin wordt de relatie gelegd met het citymarketing programma Vorstelijk Baarn en met de visie Levendig Centrum. Samenwerking met private partijen en met de culturele sector zijn daarbij van groeiend belang.
Verzelfstandiging markt In samenhang met de toekomstige inrichting van de Brink doen we in 2021 en 2022 onderzoek naar de mogelijkheden die een liberalisatie van de markt biedt. Het doel van verzelfstandiging van de markt is het beëindigen van de betrokkenheid van de gemeente. Het betreft een zelfstandige positionering en coördinatie van de markt. In overleg met de marktcommissie worden de randvoorwaarden van de verzelfstandiging bepaald. Daarbij is aandacht voor een mogelijk breder aanbod en de effecten voor de inwoners. Het onderzoek vindt in 2021 en 2022 plaats. Het proces vindt plaats onder begeleiding van de Markt van Morgen. In 2021 worden nog gesprekken gevoerd met een afvaardiging van de marktondernemers. Naar aanleiding hiervan wordt een conceptvoorstel opgesteld, dat in brede kring wordt besproken. Het onderzoek wordt naar verwachting halverwege 2022 afgerond.
56
Op dit moment is nog niet in te schatten of er, en zo ja welke (financiële) consequenties er voor 2022 zijn. Doelstellingen en maatregelen Levendig Centrum Een duurzaam, levendig en aantrekkelijk centrum; een plek voor ontmoeting met een goed voorzieningenniveau voor de eigen inwoners en trekkers voor bezoekers. • •
We kiezen voor een programmatische aanpak van het centrum. We organiseren een gemeentelijk programmateam dat zorgt voor afstemming en verbinding tussen de lopende projecten en het Programma Levendig Centrum Dit moet leiden tot nieuwe plannen en initiatieven voor het centrum, die worden beoordeeld op basis van de visie Levendig Centrum.
• • •
We werken in de Gouden driehoek van het centrum samen met de coöperatie van centrumondernemers en vastgoed-eigenaren aan de realisatie van een in de visie aangegeven zonering (haltermodel) van het centrum uit. We ontwikkelen een aantal alternatieve plannen voor zonering en indikking van het winkelgebied, waarin wordt aangegeven welke mix van functies in het centrum wenselijk zijn en op welke plek. We ondersteunen initiatieven voor kunst, cultuur & evenementen in het centrum. Zoals: Kunst tegen leegstand, een initiatief van kunstenaars voor meer kunst en cultuur in (lege panden).
•
In een plan voor de Brink wordt de ontmoetingsfunctie van de Brink uitgewerkt. Verbinding met de Pekingtuin en de positie van de markt zijn onderdeel van het plan. Vooruitlopend op de op te stellen visie voor De Brink, waarbij ook het parkeerterrein wordt betrokken, zullen we enkele no regret maatregelen nemen om de beleving van de Brink te verbeteren. Hierbij wordt nadrukkelijk naar de positionering van de markt gekeken. In 2022 zullen we ook een plan van aanpak met financiële onderbouwing opstellen. Daar worden de belanghebbenden bij betrokken.
•
In een verkeersverkeerscirculatieplan Centrum worden randvoorwaarden voor toegankelijkheid, bereikbaarheid en parkeren in het centrum gedefinieerd.
Paleis Soestdijk • Vaststellen bestemmingsplan Paleis Soestdijk Daarna volgen nog mogelijke beroepsprocedure bij Raad van State. Verwachting is dat de behandeling niet voor 2023 plaatsvindt.
Baarnsche Zoom Met de realisatie van ongeveer 500 woningen levert de Baarnsche Zoom een forse bijdrage aan het oplossen van het woningtekort in Baarn. Ongeveer de helft wordt gerealiseerd in de betaalbare sector. Met het toepassen van een methodiek voor duurzame gebiedsontwikkeling wordt het tevens de meest duurzame wijk van Baarn. Naar verwachting vindt de verkoop van de gronden aan een marktpartij plaats in het voorjaar van 2022. De geselecteerde marktpartij maakt vervolgens een steden-
57
bouwkundig plan dat ter besluitvorming aan de gemeenteraad zal worden voorgelegd. Dit plan wordt dan uitgewerkt in een omgevingsplan. •
In 2021 wordt het ruimtelijk kader voor de ontwikkeling van de Baarnsche Zoom aanbesteed.
Diverse ruimtelijke ontwikkelingen In 2022 worden op grotere en kleinere locaties woningen toegevoegd aan de woningvoorraad van Baarn. Het meeste daarvan is particulier initiatief, sommigen hebben een bijzondere indicatie. Hierbij wordt gedacht aan planontwikkeling voor Baarn Centraal, de Schoolstraat, Zandvoortweg en Kemphaanstraat. Daarnaast wordt gebruik gemaakt van initiatieven om in de bebouwde kom op locatieniveau kleinschalig bij te dragen aan toevoeging van woningen door splitsing of inbreiding. Waar het kan, wordt dat gecombineerd met uitplaatsing van bedrijvigheid in de woonkern. •
Het begeleiden van initiatieven en procedures voor particulieren.
Omgevingswet • In overleg met de raadswerkgroep worden de werkzaamheden en producten als gevolg van het uitstel van de implementatie opnieuw ingepland. De producten zijn: 1. Aansluiting Digitaal Stelsel Omgevingswet 2. Implementatie software Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving 3. Interne en externe voorlichting over werkwijze en consequenties van de omgevingswet 4. Ontwerp nieuwe werkprocessen voor ruimtelijke procedures 5. 'Staat van Baarn' / omgevingsvisie, omgevingsplan, participatiekader, legesverordening
Cultureel Erfgoed • Afronden voorgenomen besluiten, voortgang aanwijzingsbesluiten
Duurzaamheid : Zoveel mogelijk klimaatneutraal in 2030 In samenwerking met onze lokale en regionale partners intensiveren we onze inzet om in 2030 zoveel mogelijk klimaatneutraal te zijn om te voldoen aan de landelijke klimaatdoelstellingen. −
2030: 49% CO2 reductie tov 1990;
−
2050: energieneutraal en aardgasvrij.
Om de samenhang tussen de doelstellingen inzichtelijk te maken en te bepalen welke stappen nodig zijn om in 2030 zoveel mogelijk klimaatneutraal te zijn, zullen we een lokale Energie Strategie opstellen in de vorm van een routekaart. •
Stimuleren van energiebesparing door isoleren
We streven naar 1,5 % energiebesparing in 2022 t.o.v. 2021 door : −
Samen met onze partners BKA,EB en POBD in te zetten op het geven van advies aan inwoners en bedrijven op het gebied van energiebesparing zodat panden transitieklaar zijn.
58
•
−
Het stimuleren van inwoners om met buurtgerichte duurzame initiatieven te komen. We streven hierbij naar tenminste twee buurtinitiatieven.
−
Het stimuleren van bedrijven en instellingen om met gezamenlijke duurzame initiatieven te komen.
−
Bewustzijn creeren met betrekking tot de urgentie om te verduurzamen door communicatie o.a. de klimaatkrant en de week van de duurzaamheid.
−
Ondernemers op de Noordschil en de Drie Eiken hebben inzicht in hun energiebehoeften en weten welke stappen zij moeten ondernemen om het verbruik te reduceren en op te wekken.
Stimuleren van duurzame energie-opwek We streven naar een stijging 7-9% in het aandeel van lokaal duurzaam opgewekte energie ten opzichte van het jaar ervoor door :
•
−
Het stimuleren van kleinschalige energie-opwek en zon op daken door o.a. collectieve inkoopacties.
−
Minimaal drie bedrijven met grote daken hebben een businesscase energieopwek op eigen dak.
−
Te komen met een investeringsplan voor 2 te realiseren solar carports (zonnepanelen boven parkeerplaatsen) op grond van de gemeente.
−
Energieontwikkelaars uit te nodigen om op basis van het uitnodigingskader invulling te geven aan lokale duurzame energieopwek.
−
Bij te dragen aan de Regionale Energie Strategie met andere gemeenten uit de regio.
Stimuleren van transitie naar aardgasvrije panden/wijken We streven naar 2%-3% minder gasverbruik in 2022 t.o.v. 2021, door in te zetten op : −
Het opstellen van wijkuitvoeringsplannen. Deze plannen zijn een vervolg op de haalbaarheidsstudies om te bepalen welke wijken bedrijventerreinen als eerste de transitie naar aardgasvrij kunnen inzetten. Als eerste zijn de Staatsliedenwijk en het Bedrijventerrein De Drie Eiken aan de beurt zoals ook staat aangegeven in de vastgestelde Transitie Visie Warmte.
−
Het stimuleren van pandeigenaren om hun pand klaar te maken voor de transitie naar duurzame warmte en duurzaam koken.
−
Intensieve participatie en communicatietrajecten als onderdeel van de wijkuitvoeringsplannen.
−
Een kansenverkenning uit te voeren voor nog een tweetal wijken : Eemdal Noord en de Schildersbuurt
Wonen: Inzet evenwichtige bevolkingsopbouw: 850 woningen toevoegen in de periode 2019 2030. • Wij ondersteunen nieuwbouwinitiatieven conform het afwegingskader woningbouw in de Visie Wonen 2019. • Wij werken onder andere aan de volgende locaties: Baarnsche Zoom, Troelstralaan en Schoollocatie Montini. 59
Wonen: Inzet voor toegankelijk en comfortabel wonen. • We benutten kansen voor levensloopgeschikte woningen nabij het centrum. • Wij zorgen voor informatievoorziening over het toekomstbestendig maken van woningen.
Wonen: Inzet voor verduurzaming van woningen. • Dit is verder uitgewerkt in het programma Duurzaamheid (zie ook onderdeel duurzaamheid/energietransitie).
Wonen: Inzet voor sociale huur en middenhuur en koop • Wij maken (prestatie)afspraken met corporaties en ontwikkelaars. Zo geldt als randvoorwaarde dat minimaal 250 woningen binnen woningbouwprogramma Baarnsche Zoom in de genoemde segmenten worden gerealiseerd.
Wonen: Inzet voor alternatieve woonvormen: stimuleren en faciliteren van specifieke alternatieve woonvormen. • Wij bieden ruimte aan alternatieve woonvormen, waarbij de woonvorm een bredere vraag vanuit de markt bedient.
Een sterke positionering en profilering van ‘Vorstelijk Baarn’ als prominente toeristische locatie op de Heuvelrug. • We bevorderen de samenwerking tussen de VVV als eerst informatiepunt voor de bezoeker en het RBT (regionale marketing organisatie) voor de bredere informatievoorziening • We ondersteunen de VVV met kennis en deskundigheid. • We werken samen met andere gemeenten op de Heuvelrug in diverse overleggen om de toeristische bekendheid van de streek nationaal en internationaal te vergroten.
Versterken Toerisme & Recreatie: Samenhang van het toeristisch aanbod en verbinding van het centrum met de toeristische toppers. • We stimuleren de ontwikkeling van een aanbod (routes / attracties/ retailaanbod) op basis van verhalen en thema’s die de toeristische parels en het centrum verbinden. Eén van de thema’s is Escher • We ondersteunen een initiatief van een aantal toeristische ondernemers en organisaties voor een elektrisch trammetje langs de diverse toeristische parels/ Toeristische Overstappunten (TOPs) en het centrum: Rondje Vorstelijk Baarn. • Baarn is één van de twee gemeenten op de Heuvelrug waar een pilot voor versterking van deze TOPs wordt ontwikkeld en uitgerold.
Versterken Toerisme & Recreatie: Toeristische attracties (inclusief het centrum) zijn vindbaar, bereikbaar en toegankelijk. • We dragen bij aan de versterking van het netwerk van toeristische overstap punten (TOP’s), als logische begin- en eindpunten van een bezoek aan de regio en aan de bekendheid van de TOP’s.
60
•
We volgen een onderzoek van RBT naar de haalbaarheid van een regionale elektrische pendeldienst (hop-on-hop-off bus), die grote attracties in Soest, Amersfoort en Baarn verbindt.
Versterken Toerisme & Recreatie: Lokale en regionale samenwerking. • We participeren in regionale verbanden en overleggen, die bijdragen aan de toeristischrecreatieve ontwikkeling van de regio Heuvelrug.
Versterken Toerisme & Recreatie: Optimalisering van de routegebonden infrastructuur door samenwerking met het Routebureau.
Economie: Een aantrekkelijk ondernemersklimaat met voldoende ruimte voor het lokale bedrijfsleven om goed te kunnen functioneren/groeien. • We geven samen met het Baarnse bedrijfsleven en overige betrokkenen uitvoering aan de in 2020 opgestelde Toekomstvisie Werklocaties Baarn.
Economie: Een hechte relatie met het lokale bedrijfsleven. • Accountmanagement Economische Zaken stevig invullen en profileren. Zichtbaar en bereikbaar zijn als eerstelijns aanspreekpunt voor het bedrijfsleven, actief deelnemen aan ondernemersnetwerken en contact houden met ondernemers. • Bij ondernemerscontacten extra aandacht besteden aan de relatie met de arbeidsmarkt, vitaliteit en duurzaamheid (sociaal ondernemerschap, invulling vacatures, voorkomen faillissementen, duurzaamheid, WSP, EBU, IMK-155
Economie: Faciliteren van samenwerking tussen de Baarnse ondernemersnetwerken en stimuleren van business-to-business tussen het lokale bedrijfsleven en de gemeente. Op basis van de website pobbaarn.nl en het daaraan gekoppelde bedrijvenregister. •
Voortbouwen op de samenwerking met en tussen de Baarnse ondernemersverenigingen. De Baarnse ondernemingsverengingen zijn de belangrijkste gesprekspartners. Platform Ondernemend Baarn is dé netwerkorganisatie waarbinnen de gemeente afstemt en afspraken maakt met het georganiseerde bedrijfsleven.
•
Verder invullen en gebruik stimuleren van de website pobbaarn.nl en het daaraan gekoppelde bedrijvenregister. Belangrijk aandachtspunt is het zichtbaar/vindbaar maken van duurzame bedrijven met Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI). Belangrijk aandachtspunt is het zichtbaar/vindbaar maken van duurzame bedrijven met Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI).
•
In mei 2021 is de intentieverklaring getekend tussen Paleis Soestdijk en de ondernemersnetwerken in Baarn en Soest. Ook is er een businessclub opgericht om business-to-business te stimuleren.
61
Economie: Bedrijven stimuleren en faciliteren bij het slimmer en duurzamer ondernemen. • Duurzaamheidsinvesteringen aanjagen door bedrijven te ondersteunen met informatie en bij procedures. Hierover blijven we in gesprek met het georganiseerde bedrijfsleven via het Platform Ondernemend Baarn (POB). Ook zetten we het netwerk van het Baarns Klimaatakkoord in voor voorlichting aan bedrijven op het gebied van duurzaamheid. •
We stimuleren Baarnse ondernemers om actief deel te nemen aan innovatieprogramma’s van de EBU en de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM). EBU richt zich op de domeinen Groen, Gezond en Slim. Samenwerkingsmogelijkheden EBU en gemeente intern (economie, duurzaamheid, sociaal domein) breed onder de aandacht brengen;
Economie: Samenwerking op de bedrijventerreinen Noordschil en Drie Eiken faciliteren en stimuleren. • We zetten het instrument Keurmerk Veilig Ondernemen – bedrijventerreinen (KVO-b) in om samen met ondernemers, brandweer en politie de bedrijventerreinen op orde te houden (schoon, heel en veilig). Dit verbetert het ondernemersklimaat en dringt de leegstand terug. In 2020 zijn we geslaagd voor de audit waarmee de hercertificering 2021-2023 een feit is. De werkgroep KVO-b komt periodiek bij elkaar om acties uit te voeren en te monitoren.
Stimuleren van een gezonde economie en minder regeldruk. • Voor de ontwikkeling van een gezonde economie en werkgelegenheid gaan wij in gesprek met ondernemers die wij - afhankelijk van hun vragen - faciliteren en informeren over beschikbare regelingen en vergunningsprocedures. • Werk en inkomen. Wij rollen acties uit om de economie sterker te koppelen aan de arbeidsmarkt, onder andere om opheffingen/faillissementen te voorkomen. Ook wijzen we ondernemers op beschikbare instrumenten zoals Bbz en IMK-155.
62
Beleidsindicatoren economie Economie
Norm
Peildatum
Rekening
Begroting
Begroting
Landelijk
begr. 2022 en landelijk
2020
2021
2022
2019
Functiemenging
verhouding banen - woningen
2019
50,6%
50,3%
50,6%
53,3%
Vestiging bedrijven
Vestigingen per 1000 inwoners
2019
170
181,9
181,9
151,6
Beleidsindicatoren RO en stedelijke vernieuwing Volkshuisvesting, RO, stedelijke vernieuwing
Norm
Peildatum begr.2022
Rekening
Begroting
Begroting
Landelijk
en landelijk
2020
2021
2022
2020
€ 357.000
€ 379.045
€ 413.159
€ 270.000
83,2%
83,6%
70,0%
Gemiddelde WOZ waarde
x € 1.000,-
Nieuw gebouwde woningen
Per 1000 woningen
2020
Demografische druk
Totale bevolking tov 20 - 65 jaar
2021
Gemeentelijke woonlasten
Eenpersoons huishouden
2021
€ 862
€ 897
€ 910
€ 733
Meerpersoons huishouden
2021
€ 862
€ 1.007
€ 1.023
€ 810
0.9
8,9
Landelijk zien we een stijgende trend van de gemiddelde WOZ waarde. Ook in onze gemeente is de afgelopen jaren de WOZ waarde gestegen. Dat geldt ook voor de gemiddelde verkoopprijs van een woning in Baarn. In de visie Wonen 2019 hebben wij als ambitie opgenomen om tot 2030 nog circa 850 woningen toe te voegen. Dat betekent dat wij tot 2030 gemiddeld 75 woningen per jaar moeten bouwen. De demografische druk geeft inzicht in de verhouding van het niet-werkende deel van de bevolking ten opzichte van het werkende deel van de bevolking. Het is een algemeen beeld dat mensen steeds ouder worden. In Baarn is dat niet anders. De demografische druk stijgt in Baarn vanwege de ouder wordende bevolking. Daarmee bevestigt het percentage het beeld van de bevolkingsopbouw van Baarn. Gemeentelijke woonlasten stijgen onder invloed van de stijging van de afvalstoffen. Beleidsindicatoren volksgezondheid en milieu Volksgezondheid en Milieu
Norm
Peildatum
Huishoudelijk restafval
kg per inwoner
2020
Hernieuwbare elektriciteit
Procentueel
2018
Rekening
Begroting
2020
2020
2022
Landelijk 2019
163
166
147
161
4,5%
4,4%
18,5%
63
310 Beheer openbare ruimte Belangrijkste ontwikkelingen Vrachtwagenparkeerterrein en uitbreiding van de werf Op 22 april 2020 heeft de gemeenteraad besloten medewerking te verlenen aan een verdere uitwerking van het schetsontwerp voor een vrachtwagenparkeerterrein en een uitbreiding van de werf. In 2020 is hiervoor de planologische procedure gestart. Naar verwachting zijn in 2022 de werkzaamheden voor de herinrichting van de locatie afgerond. Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) Het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) 2021- 2030 is door de Raad in april 2021 vastgesteld en beschrijft het integraal meerjaren onderhoud van wegen, riolering en groen, Het IBOR sluit aan bij het vastgestelde beeldkwaliteitsplan en beschrijft hoe wij binnen tien jaar de openbare ruimte technisch op orde brengen. Dit realiseren wij door middel van een wijkgerichte en integrale aanpak. Het doel is vanaf 2028 de beheerachterstanden weggewerkt te hebben en conform de vastgestelde beeldkwaliteiten te kunnen onderhouden. In 2022 wordt het project Altalaan, Wittelaan en Sophialaan uitgevoerd en starten we met de werkzaamheden aan het Stationsplein en de Eemstraat. Daarnaast staat de voorbereiding op de reconstructie van de Staatsliedenwijk op het programma. Bomen In 2018 en 2019 zijn als gevolg van de uitzonderlijk lange hitteperiodes in de zomer meer bomen dood gegaan dan gebruikelijk.
Met het laatste beschikbaar gestelde bedrag van € 40.000 in 2022 (perspectiefnota 2021-2024) worden nieuwe bomen geplant die niet waren voorzien in het bomenbeheerplan. Openbare verlichting De huidige overeenkomst met CityTec voor het onderhoud en in stand houden van de openbare verlichting is afgesloten in 2008 en werd stilzwijgend jaarlijks verlengd. Deze overeenkomst voldoet niet meer aan de huidige wet- en regelgeving voor aanbestedingen en moet opnieuw aanbesteed worden. In 2022 zal een nieuwe overeenkomst zijn gesloten op basis van een keuze uit verschillende scenario's. Doelstellingen en maatregelen Mobiliteitsvisie 'Baarn gaat verder' In de vastgestelde mobiliteitsvisie 'Baarn gaat verder' uit 2020 worden de doelstelling en ambitie op het gebied van mobiliteit in vier thema's tot uitdrukking gebracht: Duurzaamheid, Bereikbaarheid, Aantrekkelijkheid en Gastvrijheid. In 2022 willen we de volgende maatregelen nemen om inhoud te geven aan deze ambities en doelstelling (Uitvoeringsagenda 2022). • •
Verkeersveiligheidsmaatregelen Eemnesserweg/ Praamgracht/ Torenlaan Maatregelen fietsinfrastructuur t.b.v. snelfietsroute Amersfoort-Hilversum
64
• • •
Uitwerken plannen voor verkeersveiliger schoolomgevingen van Aloysius en de Koningin Wilhelminaschool (voorstel fietsersbond) Verkeersveiligheidsmaatregelen Geerenweg/Drakenburgerweg Herinrichting Vondellaan (plan bewoners in samenspraak met fietsersbond)
Het vergroten van de biodiversiteit Door het vergroten van de biodiversiteit behouden we het groene karakter en leveren we een positieve bijdrage aan het veranderend klimaat (Groenvisie 2020). • • • • •
We maken bij twee entrees in de gemeente een 'groen visitekaartje' (herkenbaar en natuurvriendelijk groen). We vergroten de biodiversiteit en verzachten de gevolgen van de klimaatverandering bij het vervangen van versleten plantsoenvakken in een deel van de wijk Eemdal. We starten met de uitvoering van de eerste fase van de opknapbeurt van het plantsoen in de Pekingtuin. We passen ecologisch bermbeheer toe. We planten bomen met de beschikbare middelen uit het Bomenfonds, de perspectiefnota 20202024 en het bomenbeheerplan.
Het ‘Schoon, heel en veilig’ onderhouden van de openbare ruimte. • We voeren groot onderhoud uit aan wegen, riolering en groen conform het integraal beheerplan openbare ruimte (IBOR 2021-2030) Met de uitvoering van het beheerplan pakken we de urgente onderdelen op en halen we onderhoudsachterstanden in. •
We onderhouden de openbare ruimte conform de afgesproken beeldkwaliteiten welke zijn vastgelegd in het Beeldkwaliteitsplan 19-28
65
320 Gesloten systemen (riolering, afvalverwijdering, begraafplaats) Belangrijkste ontwikkelingen Gesloten systemen (Riolering, Afvalverwijdering, Begraafplaats) De gemeente heeft een zorgplicht voor afvalwater, hemelwater en grondwater. Onderdeel daarvan is de aanleg en het beheer van de riolering. We voeren afvalwater af om gezondheidsrisico’s te voorkomen. We houden regenwater gescheiden van afvalwater. We houden het zoveel mogelijk vast waar het valt om te anticiperen op de klimaatverandering (wateroverlast én droogte). Door een gestructureerde aanpak van het afkoppelen, een goed ontwerp van het watersysteem bij nieuwbouw en door het ontwikkelen van goede monitoringsinstrumenten voorkómen we dat afkoppelen leidt tot grondwaterproblemen. Ontwikkelingen in meten en monitoren helpen ons ook om steeds beter grip te krijgen op het functioneren van de riolering. Hierdoor kunnen we kosten besparen en de prestaties van de riolering en rioolwaterzuivering verbeteren. Vanuit het Platform Water Vallei en Eem en in het Afvalwaterteam Baarn–Soest sturen we op drie K’s die beschreven staan in het landelijke Bestuursakkoord Water (BAW): Kwaliteit, Kwetsbaarheid en Kosten. Ook geven we in het Platform Water Vallei en Eem op regionaal niveau invulling aan klimaatadaptatie.
Deze regionale aanpak stemmen we af op ons eigen klimaatadaptatieplan met uitvoeringsagenda, die we in 2022 verder uitwerken. We voeren de maatregelen uit van het GWRP Baarn-Soest 2018-2022. Speerpunt daarin is het intensiveren van het afkoppelen van verhard oppervlak (openbaar en particulier). In 2021 hebben we bij project Molenweg e.o. een pilot gedraaid met projectmatig particulier (mee-)afkoppelen bij rioolvervangingen in de openbare ruimte. Wegens succes van deze pilot zetten we deze strategie voort in 2022. Ook gaan we aan de slag met het opstellen van een nieuw Water- en Rioleringsplan. Doelstellingen en maatregelen Riolering & Water Toekomstbestendig riolerings- en watersysteem •
Planvorming In 2022 gaan we aan de slag met het opstellen van de opvolger van het huidige Water en Rioleringsplan. Dit plan krijgt de vorm van een programma onder de omgevingswet. Het oude rioleringsplan wordt daarmee ‘opgeknipt’. De visie komt terecht in de omgevingsvisie, beleid in het omgevingsplan en het programma en de financiën in het Programma Water en Riolering. We stellen een plan op voor omgaan met regenwater. Waar mogelijk koppelen we het regenwater af van het gemengde riool en infiltreren we het in de bodem (infiltratieplan). Waar we het regenwater niet in de bodem kwijt kunnen, voeren we het gestructureerd af naar oppervlaktewater (hemelwaterstructuurplan). Om te zorgen dat we grip houden op de effecten van afkoppelen op grondwaterstanden, zetten we samen met het waterschap en de gemeenten Soest en Amersfoort een grondwatermodel op.
•
Inwoners betrekken bij duurzaam waterbeheer We verstrekken subsidies voor groene daken en afkoppelen van hemelwater. We geven goede voorlichting (onder andere op de website van de gemeente Baarn) over ‘vergroenen en verblauwen’ van huis en tuin. We zetten een afkoppelcoach (of ‘regenwateradviseur’) in om initiatiefnemers te helpen bij het afkoppelen van regenwater op hun perceel. Bij rioolvervangingspro66
jecten kijken we of we tegelijk aanliggende particuliere percelen kunnen afkoppelen, door inzet van verschillende instrumenten: ontzorgen, afkoppelsubsidie en een afkoppelcoach. We streven ernaar jaarlijks 40 percelen te voorzien van een groen dak en/of het regenwater af te koppelen. •
Uitvoeren baggerwerkzaamheden in watergangen In het Gemeentelijk Water- en Rioleringsplan Baarn-Soest 2018-2022 is een bedrag van €30.000,gereserveerd voor het baggeren van de watergangen die in beheer zijn bij de gemeente. In 2021 vond de inventarisatie plaats over de hoeveelheid en de kwaliteit van het te baggeren slib. In 2022 worden de baggerwerkzaamheden gezamenlijk met het waterschap uitgevoerd, waarbij ieder zijn eigen deel van de kosten draagt. Omdat de resultaten van de inventarisatie nog niet bekend waren bij het opstellen van de begroting, was nog niet bekend welke kosten gemoeid zijn bij het uitvoeren van de baggerwerkzaamheden. Het bedrag dat overblijft (van de € 30.000) in 2021 wordt in 2022 uitgegeven aan de uitvoering van de baggerwerkzaamheden. Of dit voldoende is hangt af van de hoeveelheid en de kwaliteit van het slib en de manier waarop het slib verwerkt kan worden. Een eventueel tekort wordt gedekt uit de voorziening riolering.
Klimaatadaptatie We maken plannen om Baarn klimaatbestendig te krijgen en voeren deze uit •
Ambities vaststellen en de uitvoeringsagenda uitwerken In 2021 stelden we een Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie op hoofdlijnen op voor Baarn. In 2022 werken we deze verder uit. Hierin trekken we samen op met het opstellen van een Programma Water en Riolering, de opvolger van het huidige rioleringsplan onder de omgevingswet.
•
Invulling geven aan Operatie Steenbreek In 2020 is gestart met het uitvoeringsplan Heuvelrugtuinen. Dit uitvoeringsplan stimuleert inwoners en terreineigenaren in het vergroenen van hun tuin en het vergoten van de biodiversiteit. In 2021 hebben we een aantal voorbeeldtuinen gerealiseerd. In 2022 voegen we daar nog enkele voorbeeldtuinen aan toe, waaronder naast het gemeentehuis. Ook voeren we weer acties uit om inwoners voor te lichten en te stimuleren, o.a. in samenwerking met lokale tuincentra. Daarnaast geven we uitvoering aan de groenvisie, waarin klimaatadaptatie een belangrijke plaats inneemt. Waar mogelijk ontstenen en vergroenen we de openbare ruimte. Dit helpt tegen meerdere effecten van klimaatverandering, zoals wateroverlast, verdroging en hittestress. We planten bomen en struiken die tegen een stootje kunnen.
Afval: Van afval naar grondstof. • We leggen eind 2021, naar aanleiding van de eindevaluatie omgekeerd inzamelen, nieuwe maatregelen aan u voor.
Begraafplaats Het bereiken van een goede beeldkwaliteit voor deze bijzondere plek, waarbij alle beheerkosten gedekt worden door de grafrechten. •
Uitvoeren van het (meerjarenplan) Masterplan begraafplaats. Op verschillende delen van de begraafplaats wordt de beplanting vervangen.
67
Financiële begroting en toelichting programma 3 Exploitatie
Realisatie 2020
Begroting 2021 na wijziging
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten 300 Ontwikkeling
3.498
4.794
4.290
4.277
4.275
4.275
310 Beheer
5.392
4.456
4.218
4.228
4.219
4.401
320 Gesloten systemen
5.195
5.377
5.501
5.435
5.414
5.426
999 Reserves
0
0
0
0
0
0
Totaal Lasten
14.085
14.627
14.009
13.940
13.908
14.102
-60
-113
-115
-115
-115
-115
Baten 300 Ontwikkeling 310 Beheer
-1.437
-337
-342
-342
-342
-342
320 Gesloten systemen
-6.743
-7.385
-7.506
-7.512
-7.508
-7.521
Totaal Baten
-8.239
-7.836
-7.963
-7.969
-7.965
-7.978
SALDO van baten en lasten
5.846
6.791
6.045
5.971
5.942
6.123
2.438
0
0
0
0
0
-2.404
-1.122
-171
-79
46
-69
34
-1.122
-171
-79
46
-69
5.880
5.669
5.874
5.893
5.988
6.055
Stortingen 999 Reserves Onttrekkingen 999 Reserves Saldo mutaties reserves RESULTAAT na bestemming
Mutatie reserves
Mutaties reserves 2022
Bedrag * (€ 1.000)
Omgevingswet
50
Bomenplan
40
Communicatie RO projecten
20
Dekking afschrijvingslasten IBOR 2020
61
Totaal
171
68
Toelichting van de financiële verschillen begroting 2021 versus begroting 2022 Product 300: RO Beleid/Ontwikkeling
Lasten
Begroting 2021
Begroting 2022
4.793
4.290
Te verkla- V/N ren
-503
V
PPN 2022: Verbonden partij RUD
24
N
Budgetoverheveling 2020 naar 2021 inzake cultureel erfgoed
-89
V
Budgetoverheveling 2020 naar 2021 inzake wet natuurbescherming
-105
V
Budgetoverheveling 2020 naar 2021 inzake wet projectkosten Baarnsche Zoom
-78
V
PPN 2021: incidenteel communicatie budget diverse ruimtelijke ordening projecten
-75
V
Budgetoverheveling 2020 naar 2021 inzake duurzaamheid haalbaarheidsonderzoek aardgasvrije wijken
-32
V
tijdelijke formatie tot en met 2021
-115
V
Diversen
-33
V
Totaal
-503
V
-2
V
Diversen
-2
V
Totaal
-2
V
Saldo
-505
V
Baten
Product 310: Beheer openbare ruimte
Lasten
-113
-115
Begroting 2021
Begroting 2022
4.456
4.230
Te verkla- V/N ren
-226
V
PPN 2022: Duurzaam financieel beleid
35
N
PPN 2022: Verbonden Partij RMN
36
N
Incidentele storting voorziening wegen in 2021
-115
V
Incidenteel budget 2021 aansluitkosten vervanging lichtmasten
-60
V
Incidenteel budget 2021 Poorthuis
-75
V
Diversen
-47
V
Totaal
-226
V
-5
V
Diversen (met name indexatie)
-5
V
Totaal
-5
V
Saldo
-231
V
Baten
-337
-342
69
Product 320: Gesloten systemen
Lasten
Begroting 2021
Begroting 2022
5.377
5.501
Te verkla- V/N ren
124
N
Afval (hogere bijdrage RMN en budget voor extra kosten 2022)
92
N
Riool (herrijking en indexatie lasten)
42
N
Diversen Riool (kostentoerekeningen en kostenmutaties)
-46
V
Begraven: PPN 2022: Renovatie verblijfsruimtes begraafplaats
54
N
Begraven: Diversen
-18
V
Totaal
124
N
-121
V
Afval (indexatie baten en hogere bijdrage afvalstation van gemeente Eemnes)
-92
V
Riool (herijking en indexatie baten)
-42
V
Begraven: Diversen
13
N
Totaal
-121
V
Saldo
3
N
Baten
-7.385
-7.506
70
Programma 4: Ondersteunend Domein Bestuurlijke verantwoordelijkheid Burgemeester: Mark Röell Wethouder: Hugo Prakke Beoogde maatschappelijke effect Het programma Ondersteunend Domein is vooral gericht op de gemeentelijke organisatie. Onze gemeente staat midden in de samenleving en de regio. Om onze ambities uit te voeren, moet sprake zijn van een gezonde financiële huishouding en een flexibele en wendbare organisatie. Ook moet onze organisatie op sterkte blijven. Op deze manier kunnen wij anticiperen op ontwikkelingen. Dit kunnen wij als gemeente niet alleen. In toenemende mate hebben wij te maken met diverse belanghebbenden en omliggende gemeenten om gemeenschappelijke opgaven en taken te realiseren. Wij vervullen een actieve rol in het onderzoeken en optimaliseren van de samenwerkingsmogelijkheden. Dit programma vervult een cruciale rol door het ondersteunen en adviseren van de verschillende beleidsprogramma’s, waardoor de gemeente zo goed mogelijk in staat is om producten en diensten te leveren zodat inwoners en ondernemers van Baarn zo goed mogelijk bediend worden. Strategische doelen 1 Onze financiën zijn op orde, transparant en in balans.
2 Wij versterken bestaande en nieuwe samenwerkingen in de regio vanuit onze eigen kracht en onze eigen visie.
3 Onze bedrijfsvoering is op orde en wij werken efficiënt en resultaatgericht.
Bestuurlijke producten 400 Financieel Beleid en Beheer 410 Belastingen en basisregistratie 420 Juridische zaken - Personeel & Organisatie - Bestuurlijke aangelegenheden 430 Communicatie 440 Overhead 490 Algemene kosten programma 4 Beleidskader Financieel beleid en beheer • Nota Reserves en Voorzieningen; • Nota Investeren, activeren en afschrijven; • Treasurystatuut; • Budgethoudersregeling; • Mandaatstatuut; • Financiële verordening ex art 212 Gemw; • Controle verordening; ex art 213 Gemw; • Onderzoeksverordening ex art 213a Gemw.
71
Belastingen en basisregistratie • Belastingverordeningen. Juridische zaken, personeel en organistie en bestuursaangelegenheden • Personeelshandboek; • Inkoop- en aanbestedingsbeleid. Communicatie • Communicatienota 2019 – 2022.
72
400 Financieel Beleid en Beheer Belangrijkste ontwikkelingen Duurzaam financieel beleid Realistisch ramen is een belangrijk uitgangspunt voor duurzaam financieel beleid. Al bij de begroting 2020 werd gemeld dat de lucht uit de begroting was. Ook de jaarrekeningsaldi over 2018 (€ 331.000 nadelig), 2019 (€ 2.660.000 nadelig) en 2020 ( € 388.000 nadelig) waren negatief. Bij het opstellen van de perspectiefnota 2021 was het uitgangspunt om niet te indexeren op exploitatiebudgetten voor 2021 en er is een korting van 5% op een aantal specifieke budgetten toegepast. Vanuit het uitgangspunt van realistisch ramen zijn, in aanloop naar de perspectiefnota 2022, alle budgetten van de 5% korting beoordeeld op toereikendheid. Ook zijn de structurele effecten van de jaarrekening 2020 beoordeeld op over- en onderschrijdingen. In de perspectiefnota 2022-2025 heeft dit tot een reparatie van budgetten geleid van ca. € 250.000 structureel. In het verlengde van het reëel ramen sturen we actief op het voorkomen van budgetoverschrijdingen. Begrotingsperspectief minimaal 2 jaar structureel en reëel in evenwicht De gemeente Baarn streeft naar een duurzaam financieel beleid. Dit streven vertalen wij door in de financiële uitwerking van de begroting “de structurele lasten te dekken door structurele baten” en door niet meer geld uit te geven dan binnenkomt.
Dit is ook de kern van het financieel toezichtskader van de provincie (artikel 203 Gemeentewet). Daar wordt het financieel toezicht geregeld. Voor incidentele (vaak grotere) uitgaven hebben wij een vrij besteedbaar deel in de Algemene Reserve. Het is een steeds grotere opgave om onze lasten en baten in evenwicht te houden. Landelijk gezien heeft een groot aantal gemeenten problemen met het opstellen van een sluitende (meerjaren)begroting. Een sluitende begroting waarin de structurele baten de structurele lasten dekken. Tot de begroting 2021-2025 lukte dat voor Baarn wel. Wij streven ernaar om alle vier de jaren (2022-2025) structureel en reëel in evenwicht te hebben. Wij hanteren als minimale doelstelling om voor de jaren 2022 en 2023 structureel en reëel in evenwicht te kunnen presenteren. De andere twee jaarschijven (2024 en 2025) mogen negatief zijn, maar niet meer dan € 500.000 negatief. Om aanspraak te maken op het repressief toezicht van de provincie Utrecht moet minimaal één jaar structureel en reëel in evenwicht zijn. Voorwaarde is dat dit het eerste (2022) of het laatste jaar (2025) is. Bij een volgende begroting (2023-2026) moet vervolgens twee jaar structureel en reëel in evenwicht zijn. Zo verbetert jaarlijks het structureel en reëel evenwicht met een jaar.
Doelstellingen en maatregelen Duurzaam financieel beleid • Realistisch ramen Door het kritisch monitoren van de afwijkingen ten opzichte van de begroting bij elk planning & controldocument bevorderen we het realistisch ramen van uitgaven en inkomsten.
73
•
Budgetbewaking In maandgesprekken en tussenrapportages worden afwijkingen van de werkelijke en te verwachten uitgaven en inkomsten ten opzichte van de lopende begroting kritisch gemonitord. Bij beïnvloedbare overschrijdingen worden maatregelen genomen om deze te voorkomen of terug te dringen.
Begrotingsperspectief minimaal 2 jaar structureel en reëel in evenwicht • We monitoren en sturen op het structurele begrotingssaldo. Incidentele uitgaven dekken wij zoveel mogelijk uit de algemene reserve.
74
410 Belastingen en basisregistratie Belangrijkste ontwikkelingen Basisregistraties Momenteel bestaat een stelsel van 13 basisregistraties die onderling met elkaar verbonden zijn. Voor de geo-registraties in dit stelsel wordt onderzocht hoe deze beter op elkaar kunnen aansluiten. Hiervoor wordt momenteel gewerkt aan een Samengestelde ObjectenRegistratie (SOR), die de komende jaren enkele bestaande basisregistraties moet gaan vervangen. De huidige BAG (adressen en gebouwen), BGT (grootschalige topografie), de objectgegevens van de WOZ en delen van BOR (beheer openbare ruimte) moeten op termijn in deze objectenregistratie opgaan. In kleine stappen werken we hier de komende jaren naartoe. Een van deze stappen is de wijziging bij de waardebepaling van woningen. Met ingang van 2022 zal dit plaatsvinden op basis van oppervlakte in plaats van inhoud. Belastingen Het belang van regionale samenwerking neemt toe, zowel formeel als informeel. Regionale samenwerking levert veel op, zoals kennis, kwaliteit, continuïteit en het beheersen van risico's. Door als gemeente met andere gemeenten samen te werken, blijven we nu en in de toekomst lokaal en regionaal van belang. We werken primair voor de inwoners en bedrijven, ook als we buiten onze gemeentegrenzen de samenwerking opzoeken.
We beseffen dat een sterke zelfstandige gemeente ook betekent dat we open staan voor samenwerking met andere gemeenten, als dat de continuïteit en de kwaliteit van onze dienstverlening versterkt en onze kwetsbaarheid vermindert. De gemeente Baarn heeft de nodige positieve ervaring in onderlinge samenwerking op verschillende onderwerpen, waaronder de RID, BBS en Crisisbeheersing. De gemeente Eemnes heeft de gemeente Baarn verzocht de belastingtaak voor haar uit te voeren. Voor de overdracht van deze taken is een onderzoek uitgevoerd. De resultaten daarvan maken helder dat het proces van overdracht van taken complex en intensief is en dat een goede voorbereiding essentieel is. Dit betekent dat wij vooralsnog uitgaan van de datum van 1 januari 2023 om de taken over te dragen, indien aan alle randvoorwaarden en uitgangspunten van beide gemeenten is voldaan. In het najaar van 2021 wordt een principebesluit aan de Raad van zowel Eemnes als Baarn voorgelegd. In dit principebesluit worden de resultaten van het onderzoek meegenomen. Doelstellingen en maatregelen Samenwerking tussen de gemeenten Baarn, Eemnes en omliggende gemeenten op het gebied van belastingen. • Bij een go-besluit in het najaar van 2021 wordt in 2022 een eerste test uitgevoerd, waarna in het najaar van 2022 definitieve besluitvorming volgt.
75
420 Juridische zaken - Personeel & Organisatie - Bestuurlijke aangelegenheden Belangrijkste ontwikkelingen Wet Open Overheid Op 26 januari 2021 heeft de Tweede Kamer de (wijzigingswet) Wet open overheid (Woo) aangenomen. Het gaat om een initiatiefwet uit de Tweede Kamer dat beoogt de gehele overheid transparanter en toegankelijker te maken. Met dit wetsvoorstel geven de initiatiefnemers zowel de actieve als de passieve openbaarmaking van overheidsinformatie een nieuwe basis, verankeren zij het recht op toegang tot informatie wettelijk en beogen zij de informatievoorziening en informatiehuishouding van het Rijk en decentrale overheden te verbeteren. De Eerste Kamer moet nog een besluit nemen over de Woo. Bij instemming van de Eerste Kamer zal de wet een halfjaar later in werking treden. Naar verwachting zal de wet in het eerste kwartaal van 2022 in werking treden. De huidige Wet openbaarheid van bestuur (Wob) wordt ingetrokken bij de inwerkingtreding van de Woo. Vooruitlopend op de besluitvorming in de Eerste Kamer heeft het kabinet bij de kabinetsreactie op het rapport ´Ongekend onrecht´ van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) financiële middelen vrijgemaakt. Met de beschikbaarstelling van deze financiële middelen ondersteunt het Rijk gemeenten bij de implementatie en uitvoering van de Woo.
De financiële middelen bestaan uit zowel incidentele als structurele middelen. De incidentele middelen, voor de periode 2022 tot en met 2026 ca. € 55.000 per jaar, zijn bedoeld voor het verbeteren van systemen, het opleiden van medewerkers en het aanpassen van processen en de organisatie. De structurele middelen, € 47.000 in 2022, oplopend naar structureel € 82.000 vanaf 2026, zijn bedoeld voor de actieve openbaarmaking van de informatiecategorieën zoals genoemd in de Woo, het aanwijzen van een contactfunctionaris en het beheer en onderhoud van systemen. Bestuurlijke aangelegenheden Regionale samenwerking is steeds belangrijker. Daarbij gaat het enerzijds om samenwerking op uitvoering van taken, waarbij de samenwerking ervoor zorgt dat de uitvoering robuuster wordt. Maar het gaat ook om samenwerking op gemeentegrens-overstijgende vraagstukken, zoals de energietransitie, de woningbouwopgave en de toenemende druk op onze natuur- en recreatiegebieden. Dit vraagt om een helder beeld en een visie op hoe we ons verhouden tot de regionale vraagstukken en ontwikkeling. Om het nieuwe bestuur in staat te stellen deze visie vorm te geven, is in 2022 een incidenteel bedrag van € 25.000 voor externe deskundige begeleiding beschikbaar.
Nieuwe programma-indeling vanaf 2023: meer strategisch en meer transparant De rekenkamercommissie heeft in september 2019 (raadsvoorstel 78881) de resultaten van haar onderzoek naar de kwaliteit van de planning & controldocumenten gepresenteerd. Hierin zijn aanbevelingen gedaan om de kwaliteit van de programmabegroting voor de raad te verbeteren. Met het vaststellen van het rekenkamerrapport heeft de raad het college opdracht gegeven de aanbevelingen uit te voeren. In juli 2021 is een voorstel (274315) in de raad vastgesteld om de programma-indeling te wijzigen. Voor de programmabegroting 2023 willen we meer evenwicht in de programma-indeling brengen door het aantal programma's uit te breiden. Dit biedt de raad meer transparantie en sturingsmogelijkheden. De nadruk ligt bij de nieuwe programma-indeling meer op de maatschappelijke ontwikkelingen en strategische doelstellingen van onze gemeente. Hiermee wordt ingezet op de hoofdlijnen
76
van de begroting, waarbij het tevens mogelijk is om meer onderscheid aan te brengen tussen collegeprogramma en bestaand beleid. In deze begroting is daarnaast aan de ambitie invulling gegeven door de doelstellingen meer op strategisch niveau te formuleren (wat willen we bereiken?) en minder op operationeel niveau (hoe gaan we dat doen?). Ook zijn dubbelingen in teksten tussen de programma's en de paragrafen beperkt. Doelstellingen en maatregelen Transparanter en toegankelijker maken van gemeentelijke informatie • Implementeren van de Wet open overheid door het opstellen en uitvoeren van een implementatieplan Beleidsindicatoren Bestuurszaken
Norm
Rekening
Begroting
Begroting
2020
2021
2022
Formatie
FTE (per 1000 inwoners)
5,9
5,8
5,7
Bezetting
FTE (per 1000 inwoners)
5,3
5,2
4,9
Apparaatskosten
Overhead per inwoner
€ 354
€ 320
€ 318
Externe inhuur
% van (totale loonsom + kosten inhuur)
16%
2%
2%
Overhead
% van totale lasten
13%
13%
13%
Toelichting beleidsindicatoren Toelichting formatie De formatie in de begroting 2022 is met 2,45 fte gedaald ten opzichte van de begroting 2021. In 2021 zijn 4,65 fte incidenteel geraamd, die in de begroting 2022 niet meer voorkomen. Daarnaast 0,5 fte structurele uitbreiding voor inwonerparticipatie (Amendement bij PPN 2022), 0,3 fte incidentele uitbreiding voor inwonersparticipatie (PPN 2022) en 1,4 fte uitbreiding duurzaamheid. Toelichting bezetting Vergeleken met vorig jaar (begroting 2021), zijn er meer openstaande vacatures. Toelichting apparaatskosten (overhead) De apparaatskosten zijn per saldo afgenomen ten opzichte van de begroting 2021. Dit komt door het coronabudget die bij de begroting 2021 éénmalig is geraamd voor € 250.000. Daarnaast zijn de uitgavenbudgetten van de overhead bij de PPN 2022 gestegen met € 208.000. Toelichting externe inhuur Bij de begroting wordt er geen inhuur geraamd voor openstaande vacatures. Bij de jaarrekening wordt zichtbaar gemaakt wat de vacatureruimte is geweest en hoeveel er daarvoor in de plaats is ingehuurd. Toelichting overhead Zie toelichting bij “Apparaatskosten (overhead).
77
430 Communicatie Belangrijkste ontwikkelingen Communicatie met inwoners, ondernemers en organisaties Voor de dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en organisaties is het belangrijk dat onze communicatie hen goed bereikt. Daarvoor willen we niet alleen duidelijk communiceren door het gebruik van klare taal, maar ook de juiste kanalen inzetten, de boodschap afstemmen op de doelgroep en interactie mogelijk maken. Het verbeteren van onze communicatie is een continu proces, waarbij het vooral belangrijk is om tijdig en duidelijk onze boodschap over te brengen. Daarnaast is het van belang dat we interactief communiceren met onze inwoners, ondernemers en organisaties. Tijdens de coronacrisis hebben we een sprong voorwaarts gemaakt in de ontwikkeling van digitale communicatie. Deze kennis, ervaring en middelen gebruiken we ook in 2022 voor verdere ontwikkeling van de digitale communicatie. Naast de al lopende projecten, reguliere publieksvoorlichting en perswoordvoering, zijn in 2022 belangrijke grote projecten met communicatieve ondersteuning: •
de invoering van de nieuwe Omgevingswet;
•
het bestemmingsplan voor de renovatie en ontwikkeling van landgoed Paleis Soestdijk;
•
het in gebruik nemen van een vernieuwde gemeentelijke website met interactiemogelijkheden;
•
de gemeentelijke verkiezingen met de daaropvolgende installatie van een nieuw college van burgemeester en wethouders.
Doelstellingen en maatregelen Continu verbeteren van onze communicatie aan inwoners, ondernemers en organisaties • We trainen medewerkers in het gebruik van klare taal • We zijn aanwezig op sociale media • We informeren over projecten, plannen en activiteiten • We communiceren over participatie- en inspraakmogelijkheden
78
440 Overhead De kosten van overhead worden centraal verantwoord onder een afzonderlijk bestuurlijk product. Dit is overzichtelijker. Daarnaast verbetert een eenduidige systematiek het vergelijken met andere gemeenten. Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) definieert de overhead van gemeenten als alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Tot de overhead behoren de volgende taken en functies: •
Leidinggevenden primaire proces;
•
Financiën, toezicht en controle gericht op eigen organisatie;
•
P&O/HRM;
•
Inkoop;
•
Interne en externe communicatie;
•
Juridische zaken;
•
Bestuurszaken en bestuur ondersteuning;
•
Informatievoorziening en automatisering (ICT);
•
Facilitaire zaken en Huisvesting;
•
Document informatievoorziening (DIV);
•
Managementondersteuning primaire proces.
De kosten van personeel in het primaire proces worden rechtstreeks doorberekend aan de betreffende taakvelden. De overheadkosten zijn hiermee beheersbaar en inzichtelijk. De kosten van overhead kunnen worden uitgedrukt in een percentage. Het BBV drukt de totale overheadkosten in het percentage van het totaal van de lasten van de begroting, exclusief toevoegingen aan reserves. Dit levert een percentage op van ca. 13-15 %. De overheadkosten zijn al enkele jaren vrij stabiel. Het percentage verandert vooral, omdat de totale lasten van de begroting wijzigen. Een specificatie van de overheadkosten is opgenomen in de financiële begroting.
79
490 Algemene kosten programma 4 COVID-19 in 2022 De COVID-19 pandemie heeft in 2020 en 2021 een grote impact op de gehele samenleving. Ook aan Baarn is het virus niet voorbijgegaan. Velen zijn ziek geworden en ook in Baarn zijn doden te betreuren. Het openbare leven is lange tijd vrijwel geheel stil gevallen. Momenteel komt het gewone leven weer langzaam op gang. We kunnen terugkijkend constateren dat we in 2020 voldoende door het Rijk zijn gecompenseerd voor onze kosten en dat de steunmaatregelen toereikend zijn geweest. De werkeloosheid is niet gestegen en er wordt economische groei verwacht voor 2021 en 2022. We weten nog niet hoe corona zich de komende tijd, laat staan in 2022, ontwikkelt. Het is niet uit te sluiten dat we ook in 2022 nog beperkingen en alsnog nadelige maatschappelijke en economische effecten kunnen krijgen van COVID-19. Aangezien deze impact voor het grootste deel nog niet valt te overzien verwijzen we hiervoor naar de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing. Het totale risico werd bij de vorige begroting (2021-2024) geschat op € 1,5 miljoen, met risicoclassificatie hoog. We stellen het risico naar beneden bij tot € 750.000, met risicoclassificatie gemiddeld. Als we COVID-19 er 'samen onder hebben gekregen' gaan we een fase verder dan de behoudfase met de steunmaatregelen.
Analoog aan het Herstelplan cultuur kan het ook zijn dat voor andere maatschappelijke doelstellingen een fase van herstart en vernieuwing volgt, waarbij aandacht is voor eventuele neveneffecten. Zo is het vanuit het Herstelplan cultuur nodig om op korte termijn de sector vitaal te houden en de financiële schade zoveel mogelijk te beperken. Voor de lange termijn moeten we ervoor zorgen dat de cultuursector sterk uit deze crisis komt en klaar is voor de veranderopgaven in de toekomst. Het huidige financiële uitgangspunt voor de extra uitgaven voor COVID-19 is dat deze worden gedekt door extra bijdrage in de algemene uitkering c.q. budgetonderschrijding als gevolg van corona. We verwachten vooralsnog ook voor 2021 geen financieel nadeel als gevolg van COVID-19. Mochten deze dekkingsbronnen niet toereikend zijn, dan zal dekking moeten plaatsvinden uit het beschikbare incidentele budget in 2021 van € 250.000 voor stimuleringsmaatregelen om de gevolgen van COVID-19 in Baarn te bestrijden. Aangezien we ons nog vooral in de behoudfase bevinden ligt er nog geen claim op dit budget. We verwachten en hopen dat we na de zomer van 2021 een stap kunnen maken naar de herstart en stimuleringsfase.
Mocht het anders lopen of de noodzaak er zijn, dan wordt bij de budgetoverheveling aan het eind van het jaar een voorstel gedaan om het stimuleringsbudget van € 250.000 (deels) over te hevelen naar 2022. In de begroting 2022 zijn daarom geen concrete voorstellen opgenomen voor de bestrijding van de gevolgen van corona.
80
Financiële begroting en toelichting programma 4 Exploitatie
Realisatie 2020
Begroting 2021 na wijziging
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
512
309
312
246
Begroting 2025
Lasten 400 Financieel beheer en beleid 410 Belastingen en basisregistratie
-58
-213
536
621
618
608
608
608
2.118
1.659
1.984
1.914
1.914
1.914
69
68
69
84
69
84
440 Overhead
6.363
6.973
7.089
7.081
7.075
7.056
490 Algemene kosten programma 4
1.769
450
200
200
200
200
Totaal Lasten
11.366
10.079
10.271
10.132
9.807
9.648
400 Financieel beheer en beleid
-36.405
-36.875
-38.957
-37.617
-36.987
-36.647
410 Belastingen en basisregistratie
-6.207
-6.250
-6.468
-6.468
-6.468
-6.468
0
0
0
0
0
0
420 JZ - PO - BA 430 Communicatie en secretariaten
Baten
420 JZ - PO - BA 440 Overhead
-32
-16
-17
-17
-17
-17
Totaal Baten
-42.643
-43.142
-45.441
-44.101
-43.471
-43.132
SALDO van baten en lasten
-31.277
-33.063
-35.170
-33.969
-33.664
-33.484
-50
-15
0
0
0
0
-31.327
-33.078
-35.170
-33.969
-33.664
-33.484
Onttrekkingen 999 Reserves RESULTAAT na bestemming
Toelichting van de financiële verschillen begroting 2021 na wijziging versus begroting 2022 Product 400: Financiën
Lasten
Begroting 2021
Begroting 2022
309
300
Te verkla- V/N ren
-9
V
PPN 2022: Verhoging rentebudget
-9
V
Totaal
-9
V
-2.082
V
-1.744
V
-338
V
Totaal
-2.082
V
Saldo
-2.091
V
Baten PPN 2022: Hogere uitkering rijk als gevolg van uitspraak arbitragecommissie PPN 2022: Overige stijgingen van de uitkering van het gemeentefonds 2022 ten opzichte van 2021.
-36.875
-38.957
81
Product 410: Belastingen/Basisregistratie
Begroting 2021
Begroting 2022
Te verklaren
V/N
621
618
-3
V
Diversen
-3
V
Totaal
-3
V
-217
V
PPN 2022: Indexering OZB/Belastingen
-105
V
PPN 2022: Actualiseren raming belastingen
-110
V
Diversen
2
N
Totaal
-213
V
Saldo
-220
V
Lasten
Baten
Product 420: JZ – P&O - BA
-6.250
-6.468
Begroting 2021
Begroting 2022
Te verklaren
V/N
1.659
1.984
325
N
PPN 2022: Gemeenteraadsverkiezingen
45
N
PPN 2022: Regionale samenwerking
25
N
PPN 2022: Uitbreiding griffie
50
N
PPN 2022: Storting voorziening wethouderspensioenen
125
N
PPN 2022 en begroting 2022: Bijdrage fonds GGU VNG
51
N
PPN 2022: Salarissen raadsleden
20
N
Diversen
9
N
Totaal
325
N
Lasten
Baten
0
0
0
Totaal
0
Saldo
325
N
82
Product 440: Overhead
Lasten
Begroting 2021
Begroting 2022
6.973
7.089
Te verklaren V/N
116
N
PPN 2022 en begroting 2022: ICT
40
N
PPN 2022: Overstap Microsoft office 365
35
N
PPN 2022: RID
41
N
Na PPN 2022: Duurz.financ.beleid en adm.verw.- ICT
25
N
Diversen
-25
V
Totaal
116
N
-1
V
Diversen
-1
V
Totaal
-1
V
Saldo
115
N
Baten
Product 490: Algemene kosten P4
Lasten
-16
-17
Begroting 2021
Begroting 2022
450
200
Te verklaren V/N
-250
V
Begroting 2021: Incidenteel budget Covid 19 van € 250.000
-250
V
Totaal
-250
V
Baten
0
0
0
Totaal
0
Saldo
-250
V
83
Paragrafen
84
Lokale heffingen Inleiding De lokale heffingen zijn een integraal en autonoom onderdeel van het gemeentelijk beleid. De gemeente kan alleen die belasting heffen die benoemd is in de gemeentewet. Bij het vaststellen van de betreffende belastingverordeningen wordt uitgegaan van de door de Vereniging van Nederlandse Gemeente verstrekte modelverordeningen. De ontwikkelingen en tariefsaanpassingen van de lokale heffingen worden beheerst door de volgende beleidskaders: •
Ontwikkelingen in wetgeving;
•
Beleidsnota’s;
•
Financiële positie van de gemeente.
Deze paragraaf zoomt in op de lokale lastendruk, ontwikkelingen in het belastingveld, de diverse belastingen en heffingen en het gemeentelijke kwijtscheldingsbeleid. Tot slot wordt een overzicht gegeven van de kostendekkendheid van de gesloten systemen i.c. afvalverwerking, riolering en begraafplaats. Ontwikkelingen gemeentelijke lastendruk De gemeentelijke lastendruk is de som van de onroerende zaakbelasting (OZB), de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. Bij de bepaling van de lokale lastendruk wordt voor de OZB uitgegaan van de eigenaar-woning en voor de riool- en afvalstoffenheffing van een standaard (meer)persoonshuishouden. De totale lastendruk in 2022 bedraagt € 1.023. Dit is een stijging van € 15 ten opzichte van de lastendruk 2021. Voor de belastingen vindt alleen een inflatiecorrectie (1,5%) plaats op alle belastingsoorten, met uitzondering van hondenbelasting, forensenbelasting en toeristenbelasting. Voor deze specifieke belastingen wordt de begroting bijgesteld op grond van de werkelijke opbrengsten van de afgelopen jaren. Ditzelfde geldt ook voor de marktgelden. De inflatiecorrectie van 1,5% is overeenkomstig de uitgangspunten van het collegeprogramma en de perspectiefnota. De tarieven voor 2022 in onderstaande tabel zijn berekende voorlopige tarieven, op basis van de parameters van vorig jaar en zoals die op dit moment bekend zijn.
In de Raad van december 2021 worden de belastingverordeningen behandeld, en de tarieven definitief vastgesteld. Gemeentelijke woonlasten begr 2022
Gemiddelde WOZ waarde woningen
Rekening
Begroting
Rekening
Begroting
Begroting
2019
2020
2020
2021
2022
328.000
Totale WOZ waarde woningen (*€1.000)
352.600
357.000
379.045
413.159
3.904.775
3.994.191
4.002.395
4.382.622
Aanslag onroerende zaakbelasting
368,01
373,40
378,06
376,77
382,59
Aanslag afvalstoffenheffing (mph)
229,80
249,60
249,60
393,00
398,89
Aanslag rioolheffing
230,88
231,00
234,36
237,96
241,53
Totaal gemeentelijke woonlasten
828,69
854,00
862,02
1.007,73
1.023,01
Bedragen x € 1,-
85
Belastingen, heffingen, retributies: soorten en opbrengsten De belastingen en heffingen die de gemeente Baarn heft, zijn in onderstaande tabel opgenomen. De totale opbrengst aan belastingen en heffingen in de gemeente Baarn laat zich als volgt specificeren: Belasting/Heffing begr 2022
Rekening
Begroting
Begroting
Meerj.persp.
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Niet geoormerkte OZB Eigenaren woning
-4.283
-4.208
-4.410
-4.410
-4.410
-4.410
Eigenaren niet-woning
-974
-1.040
-1.004
-1.004
-1.004
-1.004
Gebruikers niet-woning
-728
-713
-750
-750
-750
-750
Roerende woon- en verblijfsruimte
-3
-4
-4
-4
-4
-4
Forensenbelasting
-74
-60
-71
-71
-71
-71
Toeristenbelasting
-43
-90
-91
-91
-91
-91
Hondenbelasting
-94
-95
-96
-96
-96
-96
Precariobelasting
-7
-40
-41
-41
-41
-41
Marktgelden
-27
-29
-29
-29
-29
-29
Rioolaansluitrecht
-3
-3
-3
-3
-3
-3
-6.236
-6.282
-6.499
-6.499
-6.499
-6.499
Afvalstoffenheffing
-3.174
-3.846
-3.904
-3.904
-3.904
-3.904
Rioolheffing
-2.912
-2.824
-2.866
-2.866
-2.866
-2.866
-412
-467
-472
-472
-472
-472
Totaal geoormerkte belastingen/heffingen Geoormerkte
Begraafplaatsrechten Leges
-725
-749
-761
-761
-761
-761
Totaal geoormerkte belastingen/heffingen
-7.223
-7.886
-8.003
-8.003
-8.003
-8.003
Totaal belasting/heffing
-13.459
-14.168
-14.502
-14.502
-14.502
-14.502
Bedragen x € 1.000,-
In het kader van het uitgangspunt van realistisch ramen is bij het opstellen van de begroting de inkomstenraming van de marktgelden, hondenbelasting, forensenbelasting en toeristenbelasting geactualiseerd voor 2022. Onroerende zaakbelasting Doel: De OZB is een belangrijke bron van algemene middelen waar de gemeente een vrije bestemming aan kan geven. Heffing van OZB wordt geacht bij te dragen aan een goede lokale afweging tussen nut en offer. De onroerendezaakbelastingen (OZB) worden geheven op onroerende zaken van eigenaren van woningen en niet-woningen en van de gebruikers van niet-woningen. De grondslag voor de OZB is de WOZ-waarde zoals die jaarlijks dient te worden vastgesteld conform de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ). De Wet WOZ gaat daarbij uit van de waarde in het economische verkeer. Die waarde komt overeen met de prijs die door kopers (de “vrije verkoopwaarde”) voor de woningen is betaald. Voor niet-woningen geldt eveneens de waarde in het economische verkeer. Deze wordt afhankelijk van het soort object bepaald middels voorgeschreven waarderingsmethodieken. Op basis van de werkelijke ontvangsten bij de jaarrekening 2020 zijn de geraamde inkomsten OZB 2022 met € 100.000 verhoogd bij de perspectiefnota 2022. Verder heeft alleen een inflatiecorrectie (1,5%) plaatsgevonden op de geraamde opbrengsten.