220615 Uitvoeringsprogramma 2022 en jaarverslag 2021 Vergunningverlening Toezicht en Handhaving (422232)

De laatste maanden van 2021 is er druk gewerkt aan het opleiden van medewerkers die met het systeem gaan werken. De daadwerkelijke 20

ingebruikname van het systeem was gepland in de maand januari van 2022 (en dat is gelukt). Het programma is in de plaats gekomen van het programma Squit (vergunningen- en toezichtzaaksysteem). In de beginmaanden van 2022 zullen de nog openstaande zaken in Squit zoveel mogelijk via Squit worden afgehandeld. Nog op 1 juli 2022 openstaande zaken zullen worden opgevoerd in Powerbrowser en ook via dat systeem worden afgehandeld. In 2022 zal onverminderd worden gewerkt aan het voorbereiden van de invoering van de Omgevingswet per (naar verwachting) 1 januari 2023 en de Wet Kwaliteitsborging (zie twee paragrafen hieronder). Overigens is het onderdeel toezicht en handhaving slechts een onderdeel(tje) van de totale operatie van invoeren van de Omgevingswet voor Baarn. Het invoeren van de Omgevingswet is veel breder dan alleen toezicht. 2.3.3

Kwaliteitscriteria Vergunning, Toezicht en Handhaving (VTH)

Om de kwaliteit van de uitvoering van de VTH-taken te optimaliseren en te borgen, is de Wet VTH in het leven geroepen. Het doel van deze wet is een veilige en gezonde leefomgeving, door het bevorderen van de kwaliteit en samenwerking bij de uitvoering en handhaving van het omgevingsrecht. De wet regelt de randvoorwaarden voor gemeenten en provincies om tot een hogere kwaliteit van handhaving te komen. Zo is het basistakenpakket van de omgevingsdiensten wettelijk vastgelegd en is het aan gemeenten een verordening kwaliteit VTH te hebben. De kwaliteitscriteria 2.2. stellen eisen aan de medewerkers die de VTH-taken uitvoeren. Deze eisen richten zich op ervaring, deskundigheid en taakfrequentie en leggen een ondergrens voor het aantal medewerkers dat een bepaalde taak dient uit te voeren. Ook bepalen de kwaliteitscriteria 2.2. op welke wijze de gemeentelijke organisatie borgt dat de uitvoering van de VTH-taken structureel op een adequaat niveau plaatsvindt. De gemeente Baarn heeft in de verplichting voorzien door de vaststelling door de gemeenteraad van de “Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht 2018” die op 1 januari 2018 van kracht is geworden. Per 1 juli 2019 is de VNG Model Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht aangepast.

De kwaliteitscriteria 2.1 zijn geactualiseerd en vervangen door de set 2.2. Deze vormen daarmee de nieuwe basis van de Model Verordening en vervolgens voor de gemeentelijke verordening. De kwaliteitscriteria die vanaf dat moment gelden zijn de kwaliteitscriteria 2.2. Alle medewerkers van de gemeente Baarn die zich het afgelopen jaar hebben beziggehouden met VTH-zaken voldoen aan de kwaliteitscriteria 2.2, zowel voor wat betreft de opleidingseisen als de werkervaringseisen. 2.3.4

Wet kwaliteitsborging (Wkb)

Op 14 mei 2019 nam de Eerste Kamer de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen aan. Die wet heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers. Daarnaast wordt de aansprakelijkheid van aannemers ten opzichte van particuliere en professionele opdrachtgevers uitgebreid. De invoering was samen met de omgevingswet uitgesteld. Het nieuwe stelsel geldt eerst alleen voor bouwwerken in de laagste risicoklasse. Dit zijn bijvoorbeeld eengezinswoningen en simpele bedrijfspanden. Dat geeft alle betrokken partijen de kans om ervaring op te doen met de nieuwe werkwijze voor toezicht in de bouw. De status op 1 januari 2022 is dat de wet Kwaliteitsborging naar verwachting vanaf 1 juli 2022 stapsgewijs in zal gaan. Dat hebben de minister van Binnenlandse Zaken en 21

Koninkrijksrelaties en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten aangegeven. De veranderingen uit de Wkb gelden (naar verwachting) tot en met 2024 alleen voor eenvoudige bouwwerken. Vanaf 2025 volgen de andere bouwwerken. Hierdoor kunnen bouwbedrijven en gemeenten stap voor stap ervaring opdoen met het nieuwe toezicht in de bouw. 2.3.5

Actualisatie VTH-beleid

Het VTH-beleid van de gemeente Baarn was oorspronkelijk gericht op het toezicht en handhavingsbeleid. In 2020 is dit uitgebreid met het onderdeel vergunningverlening door vaststelling van het beleid op de gemeentelijke vergunningstaken door de het college (Vergunningverleningsplan 2020-2021). Voor het verlenen van- en toezicht op vergunningen wordt gebruikgemaakt van het programma Squit (vergunningen-, toezicht- en handhavingszaaksysteem). Er is een nieuw systeem aangeschaft en we gaan in 2022 afscheid nemen van het programma Squit. Het nieuwe VTH-systeem heet Powerbrowser. Het systeem is daadwerkelijk ingevoerd op 10 januari 2022.

3 Wat vinden we belangrijk? 3.1

Algemeen

In ons beleid (Integraal Handhavingsplan 2018-2021 gemeente Baarn, waarnaar we nog handelen zolang er nog geen nieuw beleidsplan is vastgesteld) is vastgelegd wat we belangrijk vinden als het gaat om de uitvoering van de VTH-taken. Met het handhavingsbeleid maken we duidelijk hoe we optreden tegen mensen en bedrijven die de regels niet naleven. Door duidelijk te maken waarom, hoe en waarop we handhaven kunnen we ons werk gericht doen. Het Integraal Handhavingsplan speelt hierbij een centrale rol. Het plan geeft de visie en de daarbij behorende acties en inzet weer. Het geeft tevens een doorkijk van de ontwikkelingen die de komende jaren op ons afkomen. Hierbij is handhaving geen doel op zichzelf. Het doel voor Baarn is een veilige, gezonde en duurzame woonleefomgeving. Handhaving draagt daartoe bij als een middel: het bevorderen van het naleven van de regels door onze inwoners, bedrijven en instellingen. Het Integraal Handhavingsplan is de visie op handhaving vertaald in twee doelstellingen. Deze doelstellingen zijn de komende jaren leidend bij wat we doen: 1. Baarn werkt eenduidig, transparant en helder We maken keuzes in wat we wel en wat we minder of niet doen. Deze keuzes worden helder onderbouwd en gecommuniceerd. 2. Baarn werkt risicogericht We maken risico gerichte keuzes. Keuzes bij een afweging van kans, naleefgedrag en effect.

Op basis van de visie en de risicoanalyse in het Integraal Handhavingsplan is aangegeven aan welke thema’s en taken we prioriteit geven. Dit jaarverslag 2021 en uitvoeringsprogramma 2022 is hier een uitwerking van. Daarbij is het goed om in het algemeen en ook specifiek nogmaals de thema’s aan te geven waar de gemeente zich op richt gedurende de looptijd van het Integraal Handhavingsplan. De thema’s zijn: 22

     

Bouw Brandveiligheid Milieu Horeca Evenementen Openbare ruimte

Het optreden op deze terreinen gebeurt volgens vier strategieën:  Een strategie gericht op naleving  Een strategie gericht op toezicht  Een strategie gericht op sanctioneren  Een strategie gericht op gedogen Voor de uitwerking en inhoud van zowel de thema’s als de strategieën wordt verwezen naar het Integraal Handhavingsplan 2018-2021. 3.2

Zaken waaraan in 2021 en 2022 extra aandacht is/wordt besteed

Naast de reguliere bouw- en woningtoezichtwerkzaamheden, zoals bijvoorbeeld toetsen op naleving bestemmingsplannen (bouw en gebruik), asbest, controle op bouwkundige brandveiligheid zorginstellingen, controles voorafgaande of tijdens evenementen, de fietsverwijderingsacties en alle reguliere BOA-taken was er het voornemen in 2021 extra aandacht en inzet te plegen op een aantal zaken. Dit waren voor 2021 de volgende zaken: 3.2.1

Controle recreatieterrein De Zeven Linden.

In 2013 is van elk perceel op recreatieterrein De Zeven Linden beoordeeld of de bebouwing in overeenstemming is met de toegestane bebouwing volgens het bestemmingsplan en wettelijke bepalingen. Vervolgens is er actie (handhavend optreden) ondernomen om te komen tot een situatie dat er op elk perceel sprake is van een legale (bebouwings)situatie. Na vijf jaar was een totale herinspectie/beoordeling per perceel gewenst. In 2019 is een start gemaakt met de inventarisatie van alle 83 recreatiewoningen en deze is in 2020 afgerond. Er zijn op 11 percelen bouwovertredingen geconstateerd waartegen we handhavend hebben opgetreden in 2021. Het ging daarbij hoofdzakelijk om te veel bebouwing, (uitbouw bungalows en/of overschrijding van het aantal toegestane meters aan bijbehorende bouwwerken. Het handhavend optreden is een arbeidsintensieve aangelegenheid. Met alle eigenaren zijn gesprekken gevoerd en daar waar nodig vooraankondigingen handhavend optreden verstuurd en uiteindelijk in een aantal gevallen ook een dwangsomaanschrijving. In alle zaken hebben we veelvuldig overleg gehad om zoveel mogelijk zonder ingrijpende maatregelen de overtreders ervan te overtuigen dat er door de gemeente geen medewerking zou worden verleend aan het legaliseren van de overtreding. Alle zaken zijn uiteindelijk door de overtreders opgelost zonder dat er uiteindelijk dwangsommen zijn verbeurd.

Op alle percelen is er nu weer sprake van een volledig legale bebouwingssituatie. Bij ongewijzigde omstandigheden zal er over een aantal jaar opnieuw een totaalinspectie plaatsvinden.

23

3.2.2

Controle op de aanwezigheid van (nieuwe) welstandsexcessen.

Op grond van artikel 12 van de Woningwet mag het uiterlijk van een bestaand bouwwerk niet in strijd zijn met redelijke eisen van welstand. De beoordelingscriteria hiervan zijn voor de gemeente Baarn vastgelegd in de Excessenregeling (paragraaf 3.5 van de Nota Ruimtelijke Kwaliteit Baarn van 14 januari 2014). De gemeente hanteert hierbij het criterium dat er sprake moet zijn van buitensporigheid in het uiterlijk die ook voor niet-deskundigen evident is en afbreuk doet aan de in de Nota Ruimtelijke Kwaliteit beschreven ruimtelijke kwaliteit van een gebied. Het optreden tegen welstandsexcessen is (ook) een speerpunt in het coalitieakkoord 2018-2022 “Duurzaam en ondernemend vooruit”. De beoordeling of er sprake is van een welstandsexces en advisering over de herstelmaatregelen is een zeer zorgvuldige. Eigenaren dwingen hun eigendom te herstellen en op te knappen is zeer ingrijpend. Er zijn uit de schouw uit 2019/2020 vier panden gekomen die dusdanig achterstallig onderhoud hadden dat ze aangemerkt moesten als “welstandsexces”. Op 31 december 2021 waren er drie panden dusdanig opgeknapt dat de beschrijving “welstandexces” van het pand af kon. Ook het vierde pand is al gedeeltelijk door de eigenaar opgepakt en er zijn afspraken gemaakt om het etiket “welstandsexces” eraf te krijgen. In het kader van privacy is en wordt niet bekendgemaakt om welke panden in Baarn het gaat.

In 2022 volgt er een nieuwe schouw naar mogelijke welstandsexcessen. Het moet overigens overduidelijk zijn dat een pand dusdanig is verwaarloosd dat eenieder kan zien dat dat zo niet verder kan. Inmiddels weten we na een aantal rondes van aanpak van welstandsexcessen dat vrijwel niemand vrijwillig of expres zijn eigendom laat verpauperen/verkrotten. Er zijn vrijwel altijd bijzondere omstandigheden, waaronder financiële, sociale en/of medische. 3.2.3

Onderzoek naar veiligheid breedplaatvloeren

In het kader van de onderzoeksplicht voor gebouwen met breedplaatvloeren heeft de minister van BZK in de brief van mei 2020 gemeenten gevraagd de aanwezigheid van in het protocol (bij de brief) genoemde categorieën van gebouwen in de gemeente te inventariseren. De onderzoeken waren naar aanleiding van het instorten van een in aanbouw zijnde parkeergarage in de zomer van 2017 waarin een bepaalde (nieuwe) vorm van breedplaatvloeren was toegepast. Wij hebben onze vaste constructeur een onderzoek laten instellen naar de in het protocol genoemde categorieën van gebouwen met breedplaatvloeren. Uit de inventarisatie en verder onderzoek van de constructeur is gebleken dat er in Baarn geen gebouwen zijn die verder onderzocht zouden moeten worden (er is een rapport van 28 juni 2021). 3.2.4

Aanpak hinderlijk overhangend groen

Op grond van artikel 2:15 van de Algemeen plaatselijke verordening Baarn 2012 is het onder meer verboden dat overhangend groen uit privé-tuinen de doorgang op de stoep voor passanten bemoeilijkt. In 2021 is hier tijdens de dagelijkse surveillance in de wijken van de Boa’s aandacht aan besteed. Bij voorkomende constateringen van overhangend groen is aangebeld bij de bewoners en is verzocht het groen terug te snoeien. Hier zijn geen zaken van gemaakt. In 1 situatie was er sprake van een expliciete melding waarbij er geweigerd werd 24

terug te snoeien en daar is vervolgens actie op ondernomen en ook in die situatie is het groen na uitleg vrijwillig teruggesnoeid. Door de afdeling beheer is er naar aanleiding van klachten woonomgeving of eigen waarneming in 15 situaties aan mensen officieel gevraagd en dringend verzocht het overhangende groen terug te snoeien. In al deze gevallen is dat na uitleg hierover en zo nodig gesprekken vrijwillig gedaan door de bewoners. Het tegengaan van overhangend groen is een speerpunt in het coalitieakkoord 2018-2022 “Duurzaam en ondernemend vooruit!” en het Collegeprogramma 2018-2022 ”Duurzaam en ondernemend vooruit! Van ambities naar uitvoering” van 11 september 2018. Ook in 2022 worden er dusdanige uren besteed/ begroot bij zowel het team Beheer als bij de Boa’s dat een aanpak mogelijk is die recht doet aan het speerpunt in het coalitieakkoord. Vanzelfsprekend is nog niet bekend of het nieuwe college na de verkiezingen ook een speerpunt maakt van de aanpak van overhangend groen, maar zolang er niet anders wordt besloten gaan we op dezelfde voet voort. 3.2.5

Bouwwerken in voortuin

In het Bor zijn de regels opgenomen ten aanzien van onder meer het vergunningvrij mogen bouwen van bijbehorende bouwwerken: een bouwwerk mag (vergunningvrij) in het achtererfgebied worden bijgebouwd. Het Bor kent echter ook een aantal uitzonderingen op deze regel: het is vergunningsplichtig als een bouwwerk wordt bijgebouwd in het voorerf- en zijerfgebied (grenzend aan openbaar toegankelijk terrein). Dat heeft in 2021 in 16 gevallen gespeeld. Dat kunnen zaken zijn die al in 2020 ontdekt zijn en op 1 januari 2021 nog niet opgelost waren (handhavingszaken zijn vaak langlopende kwesties) maar ook zaken die in 2021 opgepakt zijn en opgelost in 2021 en zaken die in 2021 ontdekt zijn maar op 1 januari 2022 nog speelden. Het bouwen van een bijbehorend bouwwerk in het voorerfgebied zonder verleende vergunning neemt toe. Wij zullen bij dit soort situaties ook in 2022 actief handhavend optreden. Het bouwen van een bouwwerk in het voorerfgebied is onwenselijk vanwege de ligging voor de voorgevel en het geeft een dermate afwijkend beeld in de straat of buurt. Naar aanleiding van een door de gemeenteraad aangenomen motie (begin 2022) wordt een beleidsregel vastgesteld waarbij er bepaalde soorten van bouwwerken vergunbaar zullen worden. Vanzelfsprekend zal hiermee bij het verder handhavend optreden rekening worden gehouden. 3.2.6

Tegengaan fietsen in de Laanstraat

In 2021 zijn er geüniformeerde alsook onopvallende controles geweest in de Laanstraat, om het fietsen in voetgangersgebied te beperken. Door preventief en zichtbaar aanwezig te zijn, conformeert de meerderheid van potentiële overtreders zich (alsnog) aan de regels. In 2021 zijn er in totaal 188 waarnemingen geweest. En die hebben geleid tot 48 officiële waarschuwingen en 14 processen-verbaal. Tevens zijn er per kwartaal met politiestudenten prikacties geweest om de straat in de zichtbaar aanwezig te zijn. Dit leverde een positieve bijdrage aan het tegengaan van fietsen op dat moment. 25

3.2.7

Brandveiligheid Sherpa en Amerpoort

Er is veel energie gestoken in het volledig actueel krijgen van de certificering van alle gebouwen op de terreinen van Sherpa en Amerpoort, zowel bij de VRU en de gemeente alsook de bij verantwoordelijke personen bij Sherpa en Amerpoort. In 2020 zijn maatregelen genomen bij zowel Amerpoort als Sherpa, ondanks de coronapandemie. De coronapandemie heeft er wel voor gezorgd dat de eindinspectie nog niet in 2020 kon plaatsvinden. Deze heeft wel plaatsgevonden in de loop van 2021. Hierdoor zijn na vijf jaar alle gebouwen op het gebied van vergunningen, brandwerendheid, brandmeldinstallaties, bluswatervoorziening en ontruimingsplannen gedocumenteerd in orde. Er is intensief samengewerkt tussen de gemeente en VRU en er hebben veel gezamenlijke controles plaatsgevonden. Ook de verantwoordelijken van Sherpa en Amerpoort hebben voortvarend meegewerkt aan de oplossing van de problemen. De VRU blijft de brandveiligheid bij Amerpoort en Sherpa periodiek controleren en start hiermee in 2022. Bij nieuwbouw en aanpassing van gebouwen vallen de eventuele controles onder de reguliere inspecties brandveiligheid. 3.2.8

Lage prioriteit

Zaken met een lage prioriteit staan opgesomd in de bijlage met de prioriteitenlijst. Vanwege het ontbreken van voldoende uren kunnen een aantal werkzaamheden in 2022 in principe niet worden uitgevoerd. Eén handhavingstype met een lage prioriteit wordt hieronder toegelicht omdat het een onderwerp is waarover veelvuldig meldingen binnenkomen. Controle erfafscheidingen In het Bor zijn de regels opgenomen ten aanzien van het onder meer vergunningvrij mogen plaatsen van een erfafscheiding. Erfafscheidingen (vergunningvrij) mogen in het achtererfgebied maximaal twee meter hoog zijn en in het voorerfgebied maximaal één meter hoog. Het Bor kent echter een aantal uitzonderingen op deze regel, waardoor nauwelijks omgevingsvergunningen bij burgemeester en wethouders worden aangevraagd. Met name in situaties bij schuttingen hoger dan 1 meter in het zijerfgebied dat grenst aan openbaar toegankelijk terrein (vergunningvrij mag het maximaal 1 meter hoog zijn). Vanwege prioritering wordt er niet actief handhavend opgetreden tegen deze overtredingen, tenzij er sprake is van een situatie die als onwenselijk beoordeeld is vanwege de ligging in beschermd stads- en dorpsgezicht of bij een monument of bij een dermate afwijkend beeld in de straat of buurt waardoor handhavend optreden gepast is.

Daar waar nodig zal een aangevraagde vergunning of een zonder vergunning gerealiseerde erfafscheiding worden voorgelegd aan de welstandscommissie voor beoordeling. Als door een derde belanghebbende verzocht wordt om handhavend op te treden tegen een illegale erfafscheiding, zal er een handhavingstraject worden opgestart.

26

4 Wat hebben we in 2021 gedaan? Wat hebben we geleerd en wat gaan we doen in 2022? 4.1

Algemeen

In dit hoofdstuk wordt zowel in algemene zin teruggeblikt op dit uitvoeringsprogramma, als gedetailleerd verslag gedaan per taak/activiteit. Verder wordt per onderdeel aangegeven wat we geleerd hebben in 2021 en wat we gaan doen in 2022. Zie ook het vorige hoofdstuk. 4.2

Vergunningenbeleid

4.2.1

Vergunningenbeleid algemeen

Aanvragen om omgevingsvergunningen behandelen wij als gemeente al vele jaren. Er is een wettelijke plicht gekomen om de regels die door de gemeente worden gehanteerd officieel vast te leggen. In het vergunningverleningsplan staat aangegeven hoe de gemeente omgaat met ingediende aanvragen om een omgevingsvergunning. Door het vastleggen van de regels ontstaan er waarborgen voor de inwoners. De Provincie Utrecht controleert bij haar toezichtstaak of gemeenten een vastgelegd beleid hebben. Door de vaststelling voldoet de gemeente aan de wettelijke plicht. Het vergunningenbeleid is onderdeel van het totale beleid van de gemeente op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. De onderdelen toezicht en handhaving zijn al vastgelegd in het Integraal Handhavingsplan (IHP) 2018-2021. Het vergunningverleningsplan zal in het eerstvolgende beleidskader vergunningverlening, toezicht en handhaving worden opgenomen. 4.2.2

Omgevingsvergunningenoverzicht 2021

Het totaal aantal verleende vergunningen in 2021 is 320. Deze zijn onderverdeeld volgens onderstaande tabel, waarbij het kan gaan om enkelvoudige zaken maar ook om meervoudige zaken (dus bijvoorbeeld bouw plus een kapvergunning of bouw en een sloopmelding). Enkelvoudig

Meervoudig

Totaal Enkelvoudig

Totaal Meervoudig

Bouw

185

Brandveilig gebruik (vergunning)

1

Aantal (unieke) zaken 59

244 1

Handelen in strijd met regels RO

6

26

32

Inrit/Uitweg

13

3

16

Kap

46

3

49

Monument

2

20

22

Reclame

2

5

7

9

9

Sloop Weg aanleggen of veranderen Werk of werkzaamheden uitvoeren Aantal (unieke) zaken

1

1

2

4

6

258

62

320

27

Er zijn naast bovenstaand schema: -13 omgevingsvergunningen afgewezen -21 aanvragen ingetrokken -45 keer de aanvraagtermijn verlengd -53 vooroverleggen geweest Wie

Werkzaamheden

Aantal begrote uren 2021 3900

Vergunningverleners Behandelen Wabo (3 fte) omgevingsvergunningaanvragen van begin tot eind, inclusief voorleggen bouwteam en bespreken met welstand. Inclusief het maken van vergunningen. Frontoffice Alle voorlichtende en 900 medewerkers administratieve + 0,7 fte en 0,55 fte werkzaamheden om burgers te 700 helpen bij hun vragen op het gebied van omgevingsvergunningen (telefonisch en op kantoor) en daadwerkelijk zorgdragen voor verzending van de vergunningen en verrichten werkzaamheden voor het bouwteam. Totaal 5500 uur

Bestede uren 2021

Aantal begrote uren 2022

3250

3900

900 + 350

900 + 700

4500 uur

5500 uur

De medewerkers voldoen aan de Kwaliteitscriteria 2.2, zowel voor het opleidingsniveau als de benodigde werkervaringseisen (criteria uit de wet VTH waaraan een gemeente moet voldoen). Er is sprake geweest van een langdurig zieke en verminderde capaciteit door corona bij zowel de vergunningverleners als bij de frontofficemedewerkers. Bij de frontoffice-medewerkers is er fors minder tijd beschikbaar geweest vanwege het doorstromen van een frontofficemedewerker naar een andere interne functie en doordat er lastig nieuwe medewerkers te vinden zijn/waren. Er is ook de nodige tijd besteed aan het inrichten van het nieuwe VTH-systeem Powerbrowser en is er veminderde capaciteit geweest vanwege coronaperikelen. 4.2.3

Verwachting voor 2022

Er wordt verwacht dat de aantallen vergunningsaanvragen vergelijkbaar zullen zijn met die van 2021. We verlenen als gemeente al jarenlang omgevingsvergunningen. We hebben in 28

2021 niet specifieke dingen geleerd die we anders gaan doen in 2022.Wel zal er capaciteit worden besteed aan de voorbereidingen van de invoering van de Omgevingswet en de Wkb. 4.3

Handhavingszaken (juridisch opgepakte en lopende handhavingszaken)

4.3.1

Handhavingszaken algemeen

In deze paragraaf staat een overzicht en verantwoording van de zaken die officieel zijn opgepakt door de twee juridisch medewerkers Toezicht en Handhaving. Zij pakken alle zaken op waarvan is geconstateerd dat ze strijdig zijn met de regelgeving zoals het bestemmingsplan (bouwen en gebruik), strijd met het vergunningvrij bouwen, maar ook alle zaken die voortvloeien uit strijdigheid met de Algemene plaatselijke verordening. Deze werkzaamheden vloeien voort uit constateringen van de bouwinspecteurs en Boa’s maar ook uit klachten en meldingen van inwoners of eigen waarnemingen. In deze paragraaf volgt een overzicht van de afhandeling van de zaken die in 2021 nieuw zijn aangemeld of zaken die al van voor 2021 liepen. Zaken aangemeld in 2021 In 2021 zijn 20 nieuwe handhavingszaken (ambtshalve gerapporteerd of gemeld door een inwoner) geregistreerd. Deze 20 zaken zijn in 2021 allemaal in behandeling genomen. Van deze 20 nieuwe zaken zijn er 10 opgelost. Zaken aangemeld vóór 2021 Er zijn afgelopen jaar 24 zaken van vóór 2021 opgelost. Daarnaast zijn nog 23 zaken van vóór 2021 lopend. Totaal opgeloste handhavingszaken in 2021 Er zijn in 2021 in totaal 34 zaken opgelost (24 van vóór 2021 en 10 uit 2021).

Wijze van oplossen Het oplossen van een handhavingszaak kan inhouden dat is voldaan aan een dwangsom- of bestuursdwangaanschrijving, maar ook dat de overtreding na overleg/mediation zelfstandig is beëindigd na het versturen van een vooraankondiging handhavend optreden. Ook kan het zijn dat een overtreding alsnog is gelegaliseerd, bijvoorbeeld door het achteraf verlenen van een omgevingsvergunning of wanneer er uiteindelijk toch geen sprake is van een overtreding (dit komt weinig voor). Het streven van gemeentelijk toezicht en handhaving is om overtredingen zelfstandig door de overtreder te laten beëindigen, zonder dat er sprake is van het toepassen van daadwerkelijke dwangmiddelen (zoals het opleggen van een dwangsom of het toepassen van bestuursdwang). Wat we hebben geleerd in 2021 Bij de nieuwe handhavingszaken hebben we de lijn (uit 2019) doorgezet om eerst zoveel mogelijk met de overtreder te praten voordat er correspondentie wordt uitgestuurd en zo mogelijk de overtreder te bewegen niet verder te gaan en de overtreding ongedaan te maken. 29

Hierdoor is het soms niet nodig een bouwstop op te leggen. Wat we al eerder hadden geleerd is dat mogelijke overtredingen zelfs voorkomen kunnen worden als we met mensen gaan praten waarvan we vermoeden dat ze iets gaan bouwen (doordat we bouwmaterialen zien of dat er grond wordt afgegraven e.d.). Door zaken te bespreken ten aanzien van wat er wel of niet mogelijk is, al dan niet vergunningvrij of met een vergunningsaanvraag, ontstaan er minder overtredingen. Gesprekken worden dan gevoerd door de bouwinspecteurs of door een bouwinspecteur en één van de twee juridisch medewerkers van toezicht en handhaving. De ervaring leert dat als de zaak wordt uitgelegd er eerder begrip komt voor het handhavend optreden en er eerder wordt meegewerkt aan een oplossing c.q. beëindiging en dus soms ook het voorkomen van de overtreding. Dit gaan we voortzetten in 2022. Verwachting voor 2022 Bij de start van 2022 zijn er nog 32 zaken in behandeling (22 van vóór 2021 en 10 uit 2021). Deze zaken bevinden zich ofwel nog in een overlegsituatie, of zijn in afwachting van een beslissing op een aanvraag op een omgevingsvergunning of in een bezwaren/ beroepsprocedure of loopt de termijn nog (om de overtreding zelfstandig te beëindigen, al dan niet met een opgelegde dwangsom). Op basis van de ervaringen uit voorgaande jaren zullen er tussen de 30 en 50 nieuwe zaken zich aandienen.

Nieuwe zaken worden duidelijk aan de hand van waarnemingen van de eigen bouwinspecteurs, de Boa’s, of van de met ons samenwerkende partijen, zoals de RUD Utrecht, de VRU of de politie. Daarnaast is de ervaring dat een groot aantal van de handhavingszaken komt naar aanleiding van klachten van derde belanghebbenden (vaak buren). De verwachting is dat de meeste handhavingszaken te maken zullen hebben met het in strijd zijn met bestemmingsplannen (bouwen en gebruik). Zoals in de bovenstaande alinea aangegeven gaan we door met de ingezette lijn om bij overtreders waar dat kan eerst mondeling uit te leggen wat er illegaal heeft plaatsgevonden en zo ook bij het vermoeden dat er wellicht iets ondernomen gaat worden dat niet toegestaan is.

30

Begroting uren juridisch medewerkers Wie Werkzaamheden

Juridisch medewerkers discipline toezicht & handhaving

Aantal begrote uren 2020

Aantal Aantal bestede begrote uren 2020 uren 2021

Juridische handhaving

1950

1550

1950

Bezwaar- en beroepschriften (inclusief mediation) Klachtenafhandeling Advisering in het kader van de Wabo Juridische werkzaamheden t.b.v. andere disciplines

100

100

100

200 150

200 150

200 150

200

200

200

2600 uur

2200*

2600 uur

Totaal

Er worden geen urenregistraties bijgehouden van werkzaamheden die heel divers zijn. De ureninschatting is voor ieder jaar hetzelfde. *In 2021 zijn er in verband met studie van 1 van de juridisch medewerkers effectief minder beschikbare werkbare uren geweest. De medewerkers voldoen aan de Kwaliteitscriteria 2.2, zowel voor het opleidingsniveau als de benodigde werkervaringseisen (criteria uit de wet VTH waaraan een gemeente moet voldoen). 4.4

Fysieke/bebouwde leefomgeving

4.4.1

Afhandeling klachten

Door de bouwinspecteurs worden meldingen/klachten fysieke woonomgeving opgepakt en afgehandeld. De meldingen komen telefonisch, via het zaaksysteem en de mail binnen. In 2021 zijn alle ontvangen meldingen/klachten via het zaaksysteem en op een gezamenlijke lijst geregistreerd (voor het totaaloverzicht. Er zijn door de gemeenteraad ten aanzien van de bebouwde omgeving in het IHP 2018-2021 een aantal prioriteiten gesteld die “hoog” scoren. Los van deze prioriteiten wordt iedere melding/klacht opgepakt. In sommige situaties volgt er een officiële handhavingszaak, maar in de meeste gevallen wordt de melding laagdrempelig behandeld. Bij meldingen c.q. klachten wordt meestal dezelfde dag even ter plaatse gekeken wat er aan de hand is. Veel meldingen gaan over het wel of niet (vergunningsvrij) mogen bouwen door omwonenden. Over de meldingen en klachten wordt terugkoppeling gedaan 31

aan de melder mits de melding niet anoniem is of er door de melder wordt aangegeven dat er geen behoeft bestaat aan terugkoppeling. Afhandeling klachten in 2021 In 2021 zijn in totaal 213 meldingen c.q. klachten ontvangen die tot het werkgebied van de bouwinspecteurs behoren. Het gaat hierbij om bijvoorbeeld:  Illegale bouw  Twijfels over vergunningsvrij bouwen (bij derden/buren)  Klachten (overlast)  Klachten over geluid, licht of geur  Illegaal gebruik van woningen, bijgebouwen of gronden  Schade aan onroerend goed  Klachten over mogelijk asbest (eigen terrein/openbaar gebied)  Ook worden spoedeisende klachten opgepakt die bij de Boa’s horen als zij vanwege hun rooster op dat moment er niet zijn en hebben de bouwinspecteurs ondersteuning geboden (als extra paar ‘ogen’) tijdens de coronapandemie. Alle klachten zijn in behandeling genomen en zijn of al opgelost (+ 90%) of zitten nog in de reguliere afhandelingsfase. Sommige zaken worden uiteindelijk handhavingszaken. Wat we hebben geleerd in 2021 De registratie van de meldingen gebeurt in het zaaksysteem. De meldingen worden vaak via het zaaksysteem doorgegeven, dit is laagdrempelig. Ook krijgen we vaak meldingen via collega’s binnen, die vervolgens op de klachtenlijst worden gezet. De klachtenlijst geeft een overzicht van de meldingen en hiermee worden de meldingen gemonitord.

Gebleken is dat het aantal meldingen in 2021 lager ligt dan het aantal meldingen c.q. klachten in 2020. In 2021 vonden meer verbouwingen plaats en werden meer bouwwerken gerealiseerd bij woningen door huurders of eigenaren zelf. Door de hoge woningprijzen gaan mensen minder verhuizen en meer verbouwen. Dit heeft klachten van buren en omwonenden veroorzaakt. We zien in 2021 een kleine daling van het aantal klachten over buren als iets wordt (aan)gebouwd, zoals schuttingen, dakkapellen en bijgebouwen of als er sprake is van tijdelijke geluidsoverlast bij de realisering van veranderingen aan of bij de woning. Dit had ermee te maken dat minder mensen vanuit huis werkten en daardoor minder overlast ervaarden. Ook was er vaak al wat aan de hand tussen de buren en worden deze veranderingen aangegrepen om de gemeente erin te betrekken. Daar waar mogelijk spelen we een bemiddelende rol. Het afgelopen jaar hebben we een aantal situaties gezien waarbij het nader tot elkaar komen niet (meer) tot de mogelijkheden behoort. In 2021 zijn er veel klachten gekomen die achteraf privaatrechtelijk bleken te zijn. We denken dat in 2022 zich vergelijkbare situaties zullen voordoen.

32

Wat we gaan doen in 2022 Klachten en meldingen worden in het zaaksysteem gezet. We houden er rekening mee dat het aantal meldingen in 2022 ten opzichte van 2021 iets zal dalen omdat steeds meer mensen in plaats van thuis werken weer naar hun werkadres zullen gaan. Er wordt rekening gehouden met ongeveer 170 klachten en meldingen. 4.4.2

Controle bouwen volgens omgevingsvergunning

Bij het verlenen van een omgevingsvergunning voor bouwen wordt gecontroleerd of er volgens de vergunning wordt gebouwd. De controles vinden plaats volgens de prioriteitenlijst van het IHP 2018-2021. Daarbij zijn voor de bebouwde omgeving, als prioriteit hoog aangemerkt, gebouwen met een bouwsom hoger dan € 100.000,-, constructieve veiligheid, asbest, welstandsexcessen en cultureel erfgoed. Gecontroleerd wordt volgens deze prioriteiten. Voor veel te controleren zaken zijn er naast de uiteindelijke opleveringscontrole ook tussentijdse controles, bijvoorbeeld bij de wapening fundering, begane grond, eerste verdieping en dergelijke. We registreren de uiteindelijke opleveringscontrole en deze wordt gedaan bij alle verleende omgevingsvergunningen voor het bouwen van een erfafscheiding, toegangspoort, dakkapel, aanbouw, woning of wat het dan ook is. Controles in 2021 bebouwde omgeving In 2021 zijn er 253 opleveringscontroles geweest, waarbij in veel gevallen ook tussentijdse controles hebben plaatsgevonden. Wat we hebben geleerd in 2021 De controles op de naleving van de bepalingen uit de verleende omgevingsvergunningen zijn reguliere werkzaamheden, waarbij het aantal per jaar kan schommelen. Er is op het daadwerkelijke aantal geen invloed uit te oefenen.

In 2021 speelden een tiental grote bouwprojecten (zoals De Loef, hoek Amalialaan/Nieuw Baarnstraat, Hermesweg, Heuveloordstraat en Eemweg) en deze vergden veel tijd en vele tussentijdse controles. Wat we weten uit ervaring is dat er regelmatig in afwijking van de bepalingen van omgevingsvergunningen wordt gebouwd. Hier treden we op door het (gedeeltelijk) stilleggen van de bouw en/of het verplicht moeten laten aanvragen van een nieuwe omgevingsvergunning. Een aantal van deze zaken zal leiden tot een handhavingszaak, waardoor het afhandelen van opleveringscontroles meer tijd kost. Wat we gaan doen in 2022 Wat we in 2022 gaan doen is het uitvoeren van controles van bouwwerken volgens de verleende omgevingsvergunningen en de daarvoor gestelde prioriteiten in het Integraal Handhavingsplan. Dit betekent dat, zoals hiervoor al aangegeven, in sommige gevallen meerdere tussentijdse controles tijdens de bouw plaatsvinden. De aantallen daarvan laten zich lastig inschatten. Wat we al wel weten, is dat meerdere grote bouwprojecten (Woningbouwprojecten en grote verbouw kantoren) in gaan 2022 spelen. We schatten in dat de urenbesteding niet veranderd hoeft te worden. 33

4.4.3

Controle monumentensubsidie/verbouwingen

We controleren of de aanvraag van de monumentensubsidie overeenkomt met de aangeleverde gegevens. Wat we hebben geleerd in 2021 Er worden aanvragen ingediend voor de monumentensubsidie en deze worden altijd gecontroleerd. Hiervoor is in 2021 30 uur besteed. Wat we gaan doen in 2022 De verwachting is dat het aantal aanvragen gelijk blijft evenals de urenbesteding. 4.4.4

Asbestmeldingen

In 2021 heeft het volgende plaatsgevonden:  Er zijn 64 meldingen gedaan door particulieren met het verzoek om asbest te mogen verwijderen;  Hiervan zijn er 64 verleend met schriftelijke toestemming van een bouwinspecteur;  Bij de 1 melding moest alsnog een gecertificeerde saneerder worden ingeschakeld. Wat we hebben geleerd in 2021 We hebben in 2021 gezien dat het aantal particuliere meldingen ongeveer gelijk is gebleven. . Wat we gaan doen in 2022 In 2022 houden we er rekening mee dat het aantal particuliere meldingen ongeveer gelijk zal blijven. Dat betekent dat we rekening houden met ongeveer 60 particuliere meldingen. 4.4.5

Controle recreatieterrein De Zeven Linden

Het recreatieterrein De Zeven Linden bestaat uit 83 recreatiewoningen. In 2021 is door de bouwinspecteurs de 5-jaarlijkse totaalinventarisatie en de aanpak van geconstateerde overtredingen afgerond, Wat we hebben geleerd in 2021 Dat laagdrempelig overleg met overtreders de oplossing van overtredingen bespoedigd Wat we gaan doen in 2022 Het terrein met 83 recreatiewoningen wordt ook in 2022 regelmatig bezocht door de bouwinspecteurs. 4.4.6

Controle bouwkundige brandveiligheid zorginstellingen

Het gaat over de bouwkundige brandveiligheid van de aanwezige bebouwing op de terreinen van Sherpa en Amerpoort. In 2021 hebben (hercontrole-)bezoeken en diverse overleggen tussen de gemeente, de instellingen en de VRU plaatsgevonden. De voor 2021 beschikbaar gestelde (20) uren voor de bouwinspecteurs zijn volledig ingezet. In 2021 zijn alle overtredingen van voorgaande jaren opgeheven. Er blijven vanzelfsprekend bij wijzigingen in 34

de gebouwen steeds opnieuw zaken spelen, maar dat is gebruikelijk bij grote instellingen met veel gebouwen. Resultaat 2021 In 2021 zijn alle bouwkundige brandveiligheidsovertredingen in de gebouwen verholpen. Hier is jarenlang aan gewerkt. De bouwinspecteurs en de VRU hebben veel overleg gehad met de instellingen, waarbij maatwerkafspraken zijn gemaakt. De uren die zijn besteed door de bouwinspecteurs zijn gelijk aan het verwachte aantal uren. Er heeft een goede en prettige samenwerking plaatsgevonden de afgelopen jaren tussen de vertegenwoordigers van Sherpa en Amerpoort, de VRU en de gemeente om het uiteindelijke resultaat voor elkaar te krijgen. Wat we gaan doen in 2022 In 2022 verwachten we reguliere periodieke controles samen met de VRU. De verwachting is dat er voor de controles in 2022 een urenbesteding van 20 uur per bouwinspecteur nodig is. 4.4.7

Preventieve controle gemeentegebouwen

Bij gemeentegebouwen wordt er periodiek een preventieve schouw/controle gedaan naar de bouwkundige veiligheid. Hiervoor wordt vooraf een afspraak gemaakt met de beheerder van het gebouw en daarna wordt het gebouw doorlopen. Tijdens het bezoek wordt aan de beheerder advies uitgebracht over te treffen voorzieningen/verbeteringen. Wat we hebben geleerd in 2021 Tijdens de coronapandemie heeft er amper een preventieve schouw plaatsgevonden. Het aantal uren dat is besteed aan de preventieve controles is 10 uur per bouwinspecteur. Wat we gaan doen in 2022 De verwachting is dat in de tweede helft van 2022 vaker een preventieve schouw kan plaatsvinden. We schatten voor 2022 in dat voor de controles 15 uur per bouwinspecteur nodig zal zijn. 4.4.8

Beheren brandmeldinstallatie gemeentehuis

Beide bouwinspecteurs zijn opgeleid als beheerder van de brandmeldinstallatie in het gemeentehuis. De inspecteurs zijn samen met andere collega’s verantwoordelijk voor het oppakken en laten afhandelen van storingsklachten van de brandmeldinstallatie. Wat we hebben geleerd in 2021 De inzet voor het afhandelen van storingsklachten is hoger dan de inzet die was ingeschat (15 uur per bouwinspecteur). Gedeeltelijk lag dat aan de gevoeligheid van bepaalde brandmelders in de oudbouw (is inmiddels verholpen) Ook is bij het afhandelen van storingen hulp geboden aan collega’s en is gezorgd voor de begeleiding van het installatiebedrijf. Wat we gaan doen in 2022 De bouwinspecteurs zijn ook in 2022 medeverantwoordelijk voor het oppakken en (laten) afhandelen van storingsklachten van de brandmeldinstallatie. In 2022 is 15 uur per bouwinspecteur nodig. 35

4.4.9

Calamiteiten

Onder calamiteiten worden onder andere verstaan woningbranden, asbestcalamiteiten, balkons, uitkragende galerijen en betonconstructies. Er heeft in 2021 een onderzoek plaatsgevonden naar breedplaatvloeren en is meermaals deelgenomen aan coronaoverleg. Wat we weten uit 2021 In 2021 is 70 uur besteed aan calamiteiten (twee bouwinspecteurs gezamenlijk). Daarbij was er wekelijks coronaoverleg om vragen van inwoners en ondernemers te beantwoorden. We weten dat er zich jaarlijks enkele calamiteiten kunnen voordoen, maar van tevoren is niet in te schatten op welk terrein. Wat we gaan doen in 2022 We handelen op voorkomende calamiteiten. De uren voor 2022 worden begroot op 50 uur per bouwinspecteur. 4.4.10 Agressie Interventieteam (AIT)

De twee bouwinspecteurs nemen deel aan het AIT. Bij agressie van een bezoeker binnen het gemeentehuis kunnen zij worden opgeroepen om te helpen bij een dreigende situatie. De benodigde uiteindelijke inzet is niet te voorspellen hiervoor wordt voor het gemak begroot op 10 uur per bouwinspecteur. Wat we hebben geleerd in 2021 Dit werk wordt al jaren gedaan door de bouwinspecteurs en er zijn geen specifieke lessen naar voren gekomen, anders dan dat het heel onvoorspelbaar is wanneer en hoe vaak er sprake is van een situatie waarin de-escalerend optreden nodig is. Wat we gaan doen in 2022 Beide bouwinspecteurs blijven deel uitmaken van het AIT. Hoe vaak er inzet nodig zal zijn, is niet in te schatten. Begroot wordt 10 uur per bouwinspecteur. 4.4.11 Controles Basisadministratie Adressen en Gebouwen (BAG) en/of Burgerzaken en Loketten en Basisregistratie personen (BRP)

De bouwinspecteurs worden ingeschakeld om (mogelijke) aanpassingen in de Basisadministratie Adressen en Gebouwen (BAG) op juistheid te controleren. Dit is ook onderdeel van de aanpak van ondermijning. De controles worden om praktische redenen altijd gezamenlijk door beide bouwinspecteurs uitgevoerd. Ook de afdeling Burgerzaken en Loketten doet jaarlijks een beroep op de bouwinspecteurs om controles uit te voeren, bijvoorbeeld op het gebied van inschrijvingen in de Gemeentelijke Basisadministratie Persoonsgegevens (BRP).

36

Wat we hebben geleerd in 2021 Het totaal benodigde aantal uren voor 2021 is gelijk als is begroot (50 uur). De bouwinspecteurs werken vaak integraal samen met de Boa’s, met name op het gebied van BRP-controles. Wat we gaan doen in 2022 Daar waar de hulp wordt ingeroepen van de bouwinspecteurs zal die worden verleend. Van tevoren is lastig in te schatten om hoeveel controleverzoeken het zal gaan. Vooralsnog wordt in 2022 uitgegaan van een urenbegroting van 50 uur per bouwinspecteur. 4.4.12 Controles voorafgaand aan en tijdens evenementen

In 2021 hebben net als in 2020 minder evenementen plaatsgevonden door de coronapandemie. Enkele evenementen (in aangepaste vorm) zijn wel doorgegaan. Bij deze evenementen is soms sprake van bouwwerken (decors, tenten en dergelijke). Bij evenementen die uiteindelijk niet zijn doorgegaan, zijn de nodige uren in het voortraject besteed door de bouwinspecteurs. Wat we gaan doen in 2022 In 2022 staan grote evenementen op de kalender. De uren voor 2022 worden daarom begroot op 80 uur per bouwinspecteur. Overigens kan er naast de inzet van de bouwinspecteurs ook inzet van vergunningverlening, Boa’s, RUD Utrecht, VRU en politie nodig zijn. 4.4.13 Controles voorafgaande aan afgifte Drank- en Horecavergunning

Voordat een Drank- en Horecavergunning kan worden afgegeven, moet worden gecontroleerd of de locatie voldoet aan de inrichtingseisen zoals die zijn opgenomen in het Besluit inrichtingen Drank- en Horecawet en het Bouwbesluit 2012. Om praktische redenen (het daadwerkelijk opmeten van bepaalde zaken kan fysiek niet door 1 persoon gedaan worden) worden de controles gezamenlijk door de bouwinspecteurs uitgevoerd. Wat we hebben geleerd in 2021 In 2021 zijn 5 locaties geïnspecteerd en de daarvoor beschikbaar gestelde 20 uur waren voldoende. Er zijn wat kleine zaken geconstateerd en die zijn door de eigenaren meteen opgelost. Wat we gaan doen in 2022 Bij de locaties waar vergunningen worden verleend of aangepast, worden deze beoordeeld. Van tevoren is niet in te schatten in hoeveel situaties dat gaat spelen. De inschatting is dat ook in 2022 per bouwinspecteur 20 uur nodig is. 4.4.14 Controles gebouwen n.a.v. besluiten nummeraanduiding

De Basisadministratie Adressen en Gebouwen (BAG) bevat gemeentelijke basisgegevens van alle adressen en gebouwen in een gemeente. Van het taakveld Geo-informatie ontvangt het team Ontwikkeling Ruimte & Omgeving besluiten tot het vaststellen van nummeraanduidingen. Als er in deze besluiten sprake is van een sub-nummering, kan er 37

sprake zijn van bijvoorbeeld illegaal gebruik van een pand. Om dat goed te kunnen controleren, wordt het betreffende pand door een inspecteur toezicht & handhaving gecontroleerd. Wat we hebben geleerd in 2021 Voor het bezoeken van de locaties en het nawerk waren de begrote 50 uur per bouwinspecteur voldoende. Dit werk wordt al jaren gedaan en er zijn geen specifieke lessen naar voren gekomen. Wat we gaan doen in 2022 Daar waar inzet van de bouwinspecteurs wordt gevraagd, zal die verleend worden. Van tevoren is niet in te schatten in hoeveel situaties dat gaat spelen. De inschatting is dat in 2022 de benodigde uren gelijk blijven en dat 50 uur per bouwinspecteur nodig. 4.4.15 Activiteiten in het kader van tegengaan ondermijning

“Ondermijning betekent dat door middel van het gebruik van kennis, toegang, positie, vertrouwen, geweld, dreiging of intimidatie wordt getracht om geldelijk gewin of macht te verkrijgen. Dit gebeurt op zodanige manier dat legale samenlevingssystemen worden aangetast en hun beoogde werking niet kan worden gegarandeerd.” Ondermijnende criminaliteit tast de formele (rechtstaat) of informele (fatsoenlijke verhoudingen) samenleving systematisch aan. Voor de ondermijnende criminaliteit is het vrijwel onmogelijk om illegale activiteiten uit te voeren zonder daarbij ook gebruik te maken van legale diensten van de “bovenwereld”. Denk daarbij aan distributie, financiële handelingen, vergunningen en huisvesting. Daarnaast zijn misdaadgroeperingen vaak op zoek naar manieren om crimineel vermogen wit te wassen, bijvoorbeeld door te investeren in vastgoed. Bij het optreden tegen ondermijning is een daadkrachtige overheid nodig. De twee bouwinspecteurs nemen deel aan het lokale ondermijningsoverleg. Zij signaleren mogelijke casuïstiek ondermijning, denken mee in mogelijke integrale oplossingen en voeren handhavingscontroles uit. Wat we hebben geleerd in 2021 De bouwinspecteurs hebben deelgenomen aan het periodieke ondermijningsoverleg. Dit werk wordt al jaren gedaan en er zijn geen specifieke lessen naar voren gekomen.

Voor deelname aan ondermijningsoverleg, het bezoeken van de locaties en het nawerk waren de begrote 50 uur per inspecteur voldoende. Wat we gaan doen in 2022 De twee bouwinspecteurs signaleren en voeren controles uit in het kader van (mogelijke) ondermijning; voor 2022 wordt per inspecteur 50 uur begroot. 4.4.16 Omgevingswet

Op 1 januari 2023 treden naar alle waarschijnlijkheid de Omgevingswet (Ow) en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in werking. Deze wetgeving zorgt voor veel 38

veranderingen binnen het taakveld toezicht en handhaving. Ook is een nieuw software systeem voor vergunningen, toezicht en handhaving (VTH) in gebruik genomen op 10 januari 2022. Dit systeem zal met hulp van de betrokken medewerkers verder worden ingericht en aangepast. De implementatie van de veranderingen door wetgeving en het inrichten van het VTH-systeem vragen om veranderingen in de werkprocessen, beleid en capaciteit. Wat we hebben geleerd in 2021 In 2021 is hard gewerkt om het nieuwe VTH-systeem in 2022 in gebruik te nemen. De werkprocessen zijn ingericht en geïmplementeerd in Powerbrowser (VTH-systeem). Er is geoefend en er is een start gemaakt met de evaluatie van de werkprocessen. Verder heeft een bouwinspecteur het kernteam Powerbrowser begeleid. In 2021 zijn hierdoor meer uren besteed, in totaal 220 uur. Wat we gaan doen in 2022 In 2022 wordt inzet van de bouwinspecteurs verwacht bij het verder inrichten van het nieuwe VTH-systeem, waarbij rekening wordt gehouden met de werkprocesveranderingen door de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Voor 2022 is de verwachting dat in totaal 180 uur nodig zal zijn. Verder zal een bouwinspecteur 18 uur per week in 2022 het project Werkprocessen voor de Omgevingswet en Wet Kwaliteitsborging begeleiden.

Om de bouwinspecteur qua werkzaamheden te vervangen in verband met de benodigde inzet zal vanaf april 2022 iemand tijdelijk worden ingehuurd die de 18 uur zal opvangen. 4.4.17 Urenverantwoording 2021 en begroting 2022

Wie

Werkzaamheden

Inspecteurs discipline toezicht en handhaving

Reguliere toezichts- en handhavingswerkzaamheden

Monumentensubsidie Asbest particuliere melding Controle recreatieterrein De Zeven Linden Preventieve controle gemeentegebouwen Preventieve bouwkundige zorginstellingen Brandmeldinstallatie gemeentehuis Calamiteiten Agressie Interventieteam

Begrote uren 2021 1710

Bestede uren 2021 1540

Begrote uren 2022 1560

0 70 80

30 70 80

30 70 40

40

20

30

40

40

40

20

30

30

100 20

70 20

100 20 39

Controles in het kader van de BAG en/of Burgerzaken en Loketten Controles evenementen Controles voorafgaande aan de afgifte Drank- en Horecavergunning Controles gebouwen n.a.v. besluiten nummeraanduiding Ondermijningsteam Omgevingswet Totaal

100

100

100

80 40

80 40

160 40

100

100

100

100 180 2600

100 220 2600

100 180 2600

De medewerkers voldoen aan de Kwaliteitscriteria 2.2, zowel voor het opleidingsniveau als de benodigde werkervaringseisen (criteria uit de wet VTH waaraan een gemeente moet voldoen). 4.5

Handhaving openbare buitenruimte (domein 1)

4.5.1

Algemeen

Het toezicht en de handhaving van de openbare ruimte vindt plaats door de Buitengewoon opsporingsambtenaren (Boa’s c.q. handhavers). Handhavers zijn een onmisbare partner in het lokale veiligheidsdomein, ze ondersteunen de politie en treden zelfstandig op bij overlast, overtredingen en misdrijven. De Boa’s maken deel uit van team Ontwikkeling Ruimte & Omgeving en zijn daar weer ingedeeld in het taakveld Toezicht en Handhaving. Ze houden toezicht en treden handhavend op tegen overtredingen, misdrijven en de grootste ergernissen in de openbare ruimte. Waar nodig houden zij bij excessen en grensoverschrijdend gedrag personen aan en vervoeren deze naar het lokale politiebureau. De formatie van de Boa’s in het team Ontwikkeling Ruimte & Omgeving bestaat uit 3 fte. Twee Boa’s zijn werkzaam in domein I (Openbare ruimte) en één in domein II (Milieu, welzijn en infrastructuur). Uitgangspunt is dat de drie Boa’s ieder 1300 werkbare uren hebben om hun werkzaamheden te verrichten. De Boa’s zijn integraal medewerkers en professionals die als aanspreekpunt fungeren voor ketenpartners zoals Politie, de Koninklijke Marechaussee of Staatsbosbeheer.

De algemene werkzaamheden in 2022 bestaan uit het bevorderen van de leefbaarheid en veiligheid, het tegengaan van algemene (criminele) overlast, verloedering en ergernissen in de openbare ruimte en klachtenafhandeling (domein I) en milieuhandhaving en klachtenafhandeling (domein II). De Boa’s draaien dag-, middag-, avond-, nacht- en weekenddiensten. Deze gaan in beginsel conform een vast rooster dat flexibel kan worden aangepast op noodzaak van hun aanwezigheid en op basis van te verwachten overlast. Klachten en andere signalen uit de gemeente komen op verschillende manieren bij de Boa’s terecht. Er wordt bij de gemeente Baarn gebruikgemaakt van een servicemeldpunt (Melding openbare ruimte) in de vorm van 40

het zaaksysteem. Daarnaast zijn de Boa’s aangesloten op de politie meldkamer en krijgen hiervan lager geprioriteerde meldingen die de politie zelf niet in behandeling kan nemen of uitzetten. Dit varieert van een parkeermelding tot geluid- of jeugdoverlast.

4.5.2

1 FTE voor toezicht en handhaving in het buitengebied 2 FTE’s voor toezicht en handhaving in het binnengebied en ondersteunend voor het buitengebied Parkeer- en verkeershandhaving

Onder parkeer- en verkeershandhaving valt controle van parkeren in gereguleerde gebieden (zoals vergunning-parkeren en blauwe zone), het opleggen van sancties voor foutief geparkeerde voertuigen en voor overtredingen van de Wegenverkeerswet en het Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens, het aanpakken van obstakels die de doorstroming en veiligheid in gevaar brengen. Dit inclusief het controleren en beboeten van eigenaren die hun auto verkeerd parkeren in de nabijheid van scholen op haal- en brengtijden, het parkeren in parkeer- en stopverboden en het negeren van geslotenverklaringen en rijrichtingen. Maar ook het doen stilstaan van verkeersdeelnemers die geen (geldige) verzekering hebben of geen helm of gordel dragen. Voor het onderdeel parkeerhandhaving was voor 2021 550 uur (voor de twee Boa’s samen) begroot. De daadwerkelijk in 2021 ingezette tijd is uitgekomen op circa 300 uur. Er zijn in 2021 292 constateringen van parkeer- en verkeersoverlast geconstateerd en vastgelegd. Wat we hebben geleerd in 2021 Dat het speerpunt van 550 uur handhaving op parkeer- en verkeeroverlast niet behaald is, is in positieve zin te wijten aan het feit dat parkeerders gedurende de coronamaatregelen in relatie tot 2021 minder excessen hebben begaan.

Ook wordt geconstateerd dat de overlast van foutparkeerders in en rondom de wijken afgenomen lijkt, dit door de permanente invoering van parkeerverboden en duidelijkere bebording. Tevens is in de cijfers terug te zien dat door de coronamaatregelen werknemers meer thuis werken en dus minder reisbewegingen of overtredingen (kunnen) begaan. Door een structurele aanpak in de dagelijkse rondes van de Boa’s en het communiceren middels socialmediakanalen naar inwoners, wordt er preventief aandacht besteed aan parkeer- en verkeeroverlast. Daarnaast zijn de Boa’s makkelijk(er) aanspreekbaar, omdat zij zich in de woonwijken verplaatsen per fiets, lopend of met de dienstauto. In geval van lopen of fietsen betekent het meer reistijd als er meerdere wijken bezocht moeten worden. Het geven van waarschuwingen heeft in sommige gevallen geleid tot een daling van het aantal overtredingen, echter heeft dit in andere gevallen geen effect gehad en daarom blijft er structureel gehandhaafd worden. De politie bekeurt als secundaire handhavingspartner en 41

treedt alleen nog maar op bij excessen, zoals bijvoorbeeld het parkeren op een invalidenparkeerplaats, gevaarlijk geparkeerde voertuigen of als de Boa’s zelf niet in dienst zijn en er een parkeermelding is. Wat we gaan doen in 2022 In 2022 wordt ingezet op 450 voor parkeer- en verkeershandhaving. Dit is een beperkte vermindering ten opzichte van de parkeer- en verkeers-handhavingsuren van 2021, namelijk 550 uur. Het inzetten van 450 uur voor parkeerhandhaving is nog steeds een substantieel deel van de uren en daarmee wordt recht gedaan aan deze vormen van overlast en de prioriteit die hieraan in het IHP 2018-2021 gegeven is, en biedt ruimte om ook werkzaamheden op het gebied van ondermijning en horeca uit te voeren. 4.5.3

Overlast winkelgebied(en)

In de Laanstraat geldt op gezette tijden een (brom)fietsverbod. Het negeren hiervan is voor winkelend publiek/voetgangers een ergernis. Tevens is het op die tijden niet toegestaan om te laden of te lossen in de Laanstraat en Brinkstraat. Voor het optreden tegen overtredingen was voor 2021 200 uur begroot. In totaal is er in 2021 200 uur besteed aan handhaving in de winkelgebieden. Door de coronapandemie is een gedeelte van het jaar de winkelstraat stiller geweest qua bedrijvigheid, en dus ook fietsend publiek. Er zijn in 2021 188 waarnemingen geweest. Dit zijn de digitaal vastgelegde waarschuwingen en proces-verbalen en controles gecombineerd. Het merendeel van de waarnemingen betreft fysieke controles waarbij geen exces waargenomen is. Wat we hebben geleerd in 2021 Ondanks de toename van andere meldingen, werkzaamheden voor de corona-bestrijding en een afname van de daadwerkelijk gemelde meldingen van overlast in de Laanstraat en Brinkstraat blijft er ingezet worden op de 200 uur zoals in 2021. Daarnaast blijft er gezocht worden naar andere maatregelen als de implementatie van fysieke barrières, zoals mechanische palen, gedurende de verboden tijdspanne, om de overlast van fietsers en autoverkeer te voorkomen. Wat we gaan doen in 2022 De winkelgebieden blijven een punt van aandacht in 2022 en zullen meegenomen worden in de surveillance rondes.

Bij overlast wordt handhavend opgetreden. Gemotoriseerd verkeer zal zoveel mogelijk geweerd worden in de niet toegestane stukken. Het inzetten van 200 uur, zoals beoogd in 2021, is opgenomen voor de reguliere rondes en overige wijkmeldingen in de winkelgebieden. 4.5.4

Klachtenafhandeling

De klachten/meldingen ten aanzien van de openbare buitenruimte (Melding openbare ruimte) zijn zeer divers en hebben voornamelijk te maken met overlast die de klagers ondervinden door het gedrag van een derde(n), zoals o.a. parkeerproblematiek, geluidoverlast, hondenoverlast en burenconflict(en) of vernielingen, maar ook meldingen van gevaarlijke situaties door losliggende objecten. 42

Ten aanzien van de afhandeling van allerlei soorten klachten en meldingen was voor 2021 600 uur voor beide Boa’s begroot. De daadwerkelijk in 2021 ingezette tijd is uitgekomen op de begrote 600 uur. Door hun ervaringen in wijkmanagement kan efficiënter met overlast, melders en ketenpartners gehandeld worden. Daar waar de klachten hebben geleid tot constateringen, waarschuwingen en processen-verbaal zijn die opgenomen in de aantallen die bij een specifieke taak of onderwerp horen. Wat we hebben geleerd in 2021 Doordat het aantal klachten ongeveer gelijk is gebleven t.o.v. 2021 na enkele jaren van stijging lijkt de inzet hierop dus rendement te hebben. De bereidheid om klachten door te geven blijft aanwezig. De laagdrempeligheid van het kunnen indienden van een klacht alsmede de bekendheid van de handhaving, lijkt daar een reden voor te zijn. Dit zien wij ook terug in de cijfers van de afgehandelde klachten van 2021, deze blijven ongeveer gelijk aan het aantal afgehandelde klachten in 2020. In 2020 werden 756 meldingen afgehandeld en in 2021 719. Wat we gaan doen in 2022 Voor houden we rekening met 550 uur voor klachtenafhandeling.

Daar waar mogelijk zullen we de gesprekken korter houden en zo nodig verwijzen naar eerdere gesprekken als het gaat over eerdere zaken als daaruit is gebleken dat we als gemeente geen rol kunnen vervullen en/of doorverwijzen naar de desbetreffende organisatie. 4.5.5

Controle naleving Algemene plaatselijke verordening Baarn (actuele versie APV)

De controle op naleving van de voorschriften uit de Algemeen plaatselijke verordening Baarn is gericht op de vormen van overlast in de bebouwde en buiten de bebouwde kom, zoals overlast van (loslopende) honden, het op de openbare weg stallen van (auto)wrakken, campers en aanhangers, toezicht en controle op ondermijning, bijtincidenten, drank- en drugsgebruik, gevaarlijke voorwerpen op de openbare weg, verboden toegang-locaties, beledigingen, het tegengaan van algemene overlast, het preventief tegengaan van (criminele) overlast, illegale inwoning en het sluiten van percelen waar drugs aangetroffen zijn. Hiervoor waren 500 uren begroot voor 2021. Uiteindelijk is aan deze taak in 2021 in totaal 500 uur besteed. Dit is dus conform het begrote aantal uren. Er zijn 314 constateringen geweest die geleid hebben tot zowel digitaal vastgestelde waarschuwingen als processen-verbaal. Wat we hebben geleerd in 2021 Wij blijven klachten/meldingen binnenkrijgen omdat de Boa’s laagdrempeliger bereikbaar en aanspreekbaar zijn. Normaal gesproken wordt er gezamenlijk opgetrokken door de Boa’s, maar voor het preventief in de wijk zijn gaan beide Boa’s naar een ander gedeelte in Baarn. Hierdoor zijn het bereik en de spreiding gedurende de (werk)week groter. De politie acteert voornamelijk op meldingen in relatie tot de openbare orde.

Dat betekent dat er vaker en sneller wordt teruggevallen op de Boa’s. Qua beschikbare tijd is het niet mogelijk om door de Boa’s structureel te laten handhaven op horeca gerelateerde overlast omdat de ingezette uren in de avond en nacht ten koste gaan van de werkzaamheden die overdag moeten worden uitgevoerd, en er rekening moet worden gehouden met een hogere gevaarzetting. Tijdens de avonddiensten worden er controles gedaan op overlast zoals wildplassen, alcohol in de openbare ruimte, hangen in portieken, controle op drugsgebruik/dealen, verboden locaties 43

en preventie van inbraken. Door beperking in de politie inzet (zie voor de inzet van politiecapaciteit eventueel paragraaf 2.2.7 Samenwerkingspartner politie) zijn er minder koppeldiensten met de politie meer mogelijk, waardoor de Boa’s een gedeelte van de overlast opvangen in hun avond- en nachtrondes. Op de dagdiensten blijft ingezet worden op een veilige en leefbare wijk, o.a. door personen aan te spreken zoals straatmuzikanten, zwervers, opdringerige verkopers en om aanhangers, campers, losliggende objecten en gevaarlijk liggende voorwerpen te signaleren en waar nodig te verwijderen om verpaupering en hinder tegen te gaan. De APV blijft in beginsel een allesomvattende wetgeving die de Boa’s handvatten geeft om overlast, leefbaarheid- en veiligheidsvraagstukken te behandelen. Wat we gaan doen in 2022 De ingeslagen weg wordt voortgezet. Geprobeerd zal worden om vanuit de Boa’s het contact met de wijkagenten/wijksurveillant nog meer te vergoten. Voor de urenbegroting wordt ingestoken op hetzelfde aantal uren als begroot in 2021. Het aantal uren voor 2022 zal dan ook vastgezet worden op 500 uur. 4.5.6