Jaarstukken 2022 gemeente Baarle-Nassau
Tekst van het document
Nr.
Gerealiseerd op 31-12-2022
Gerealiseerd op 31-12-2022
Gerealiseerd op 31-12-2022
1
Vaststellen lokaal uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie. De lokale uitvoeringsagenda voor klimaatadaptatie gaat onderdeel uitmaken van de op te stellen duurzaamheidsvisie. Deze wordt in 2023 opgeleverd.
2
Inventarisatie (mogelijke) acties stimuleren circulariteit en bio-based economy. Er heeft een eerste inventarisatie plaatsgevonden naar mogelijke acties voor het stimuleren van circulariteit en de bio-based economy.
44
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
Nr.
Doelstelling
7.3.1
Verminderen restafval en meer gescheiden afvalinzameling
Nr.
Specifieke activiteit
1
Monitoren en evalueren nieuw afvalbeleid (vervangen afvalcontainers, invoering diftar).
Gerealiseerd op 31-12-2022
Per 1 januari 2022 zamelt IOK Afvalbeheer het huishoudelijk afval in. IOK rapporteert hierover aan de gemeente. De eerste resultaten zijn positief. We evalueren in 2023 met IOK de inzamelresultaten en uitvoering. Waar nodig voeren we aanpassingen door. Nr.
Doelstelling
7.3.2
Samenwerking afvalinzameling met Baarle-Hertog en IOK Afvalbeheer
Nr.
Specifieke activiteit
Gerealiseerd op 31-12-2022
Monitoren en evalueren samenwerking met Baarle-Hertog en IOK Afvalbeheer en oprichten van BGTS via de opgerichte BGTS. De vertegenwoordiger van BGTS binnen IOK is afgestemd in de enclaveraad van juni 2022. Samenwerking IOK met BGTS/Baarle-Nassau wordt daarmee geborgd (zie ook punt 7.3.1.)
1
Nr.
Doelstelling
7.4.1
Onderhoud riolering en verbetermaatregelen riolering
Nr.
Specifieke activiteit
1
2
3
Gerealiseerd op 31-12-2022
Vervangen riolering Hoogbraak en aanleg nieuw gescheiden stelsel inclusief infiltratieriool Tijdens de reconstructie van de Hoogbraak is een gescheiden rioolstelsel aangelegd: het vuilwater wordt afgevoerd naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) en het hemelwater infiltreert in de bodem via het nieuwe infiltratie/transport (IT)-riool en via een nieuwe wadi en sloten langs de Bredaseweg. Vervangen riolering Kapelstraat en aanleg nieuw gescheiden stelsel incl. infiltratieriool. De voorbereiding is afgerond. De aanleg van de nieuwe gescheiden riolering start in Q22023. Voor de afvoer van het vuile water komt er een gemaal op de hoek van de Smederijstraat. Het regenwater wordt gebufferd in een IT-riool en infiltreert in de bodem of wordt afgevoerd naar de wadi's en sloten langs de Visweg. Onderzoek en planvorming afkoppeling regenwater Centrum Baarle inclusief blauwe ader Een extern bureau heeft opdracht gekregen om de mogelijkheden van een blauwe ader, voor de verwerking van het regenwater in het centrum, te onderzoeken. De resultaten verwachten we eind Q2-2023.
Wat heeft het gekost? Bedragen X € 1.000 Lasten / Baten
Begroting primair
Begroting gewijzigd
Rekening
Verschil
2022
2022
2022
Rek - Begr
Totaal lasten programma 7
2.053
2.160
2.192
-32
Totaal baten programma 7
1.610
1.597
1.594
-3
Saldo lasten en baten programma 7
-443
-563
-598
-35
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
45
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening 2022 zijn: Bedragen x € 1.000 1 2 3
4
5 6 7
46
Omschrijving De bijdrage aan de GR GGD is lager dan begroot, dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt doordat het effect van de indexatie a.g.v. de nieuwe CAO te hoog is ingeschat. In 2022 zijn minder kosten gemaakt t.b.v. de algemene gezondheidszorg. Het betreft hoofdzakelijk lagere onderhoudskosten t.b.v. de AED's. De exploitatie riolering vormt een gesloten exploitatie. Voor- en nadelen ten opzichte van de geraamde lasten en baten worden vereffend door middel van een mutatie ten gunste of ten laste van de voorziening riolering. Omdat de met btw belaste kosten (hoofdzakelijk onderhoud) in 2022 aanzienlijk lager zijn dan de primitieve begroting kan ook minder btw toegerekend worden aan de exploitatie riolering. Dit veroorzaakt hoofdzakelijk het nadelige saldo van € 22.000. De opbrengsten rioolheffing zijn veel lager dan geraamd (€ 585.000 versus € 678.000) door een lager waterverbruik. De exploitatie afval vormt een gesloten exploitatie. Voor- en nadelen ten opzichte van de geraamde lasten en baten worden vereffend door middel van een mutatie ten gunste of ten laste van de voorziening afval. Omdat de met btw belaste kosten in 2022 lager zijn dan de primitieve begroting kan ook minder btw toegerekend worden aan de exploitatie afval. Dit veroorzaakt hoofdzakelijk het nadelige saldo van € 16.000.
De hogere baten worden hoofdzakelijk veroorzaakt door: - Eindafrekening vergoeding gescheiden inzameling 2020 € 16.000 - Hogere vergoeding gescheiden inzameling 2021 € 7.000 - Hogere vergoeding papier/glas € 17.000 - Hogere afvalstoffenheffing € 23.000 De uiteindelijke bijdrage aan de Omgevingsdienst is hoger dan begroot (€ 424.000 versus € 404.000). In 2022 zijn minder advieskosten voor bodem, geluid en lucht gemaakt dan geraamd. Diverse kleine verschillen Totaal
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
L/B L
Bedrag 13
V/N V
L
6
V
L B
70 -92
V N
L B
-73 57
N V
L
-20
N
L L/B
5 -1 -35
V N N
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Wat willen we bereiken? De gemeente Baarle-Nassau is een aantrekkelijke gemeente met vitale kernen en een aantrekkelijk buitengebied. We willen deze positie behouden en versterken. In onze toekomstvisie Baarle BRUIST en onze omgevingsvisie hebben we vastgelegd welke doelen we willen bereiken. We doen dit samen met onze partners, inwoners en ondernemers.
Wat hebben we ervoor gedaan? Nr.
Doelstelling
8.1.1
Actualiseren Omgevingsvisie
Nr.
Specifieke activiteit
1
Onderzoeken of actualisatie omgevingsvisie nodig is Uit het onderzoek is gebleken dat de vastgestelde omgevingsvisie van de gemeente BaarleNassau op onderdelen geactualiseerd moet worden. Inmiddels is in ABG-verband opdracht verstrekt om de Omgevingsvisie per gemeente op te stellen. Voor Baarle-Nassau geldt dus dat de huidige visie wordt geactualiseerd. Het proces voor het opstellen van de Omgevingsvisie is eind maart 2022 gestart. De omgevingsvisie moet voor eind 2024 worden vastgesteld.
Nr.
Doelstelling
Gerealiseerd op 31-12-2022
8.10.1 Vervolg woningbouwplan Maaijkant Ulicoten Nr.
Specifieke activiteit
1
Uitgifte gronden Er is een herhalingsproject opgestart en de grondovereenkomst is ondertekend. De omgevingsvergunning is verleend en de verkoop is gestart. In het voorjaar van 2023 kan dan gestart worden met de bouw van een rijtje van vijf, een twee onder één kap en een vrijstaande woning.
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
Gerealiseerd op 31-12-2022
47
Nr.
Doelstelling
8.11.1 Parapluplan Nr.
Specifieke activiteit
1
Opstellen parapluplan
Gerealiseerd op 31-12-2022
Naar verwachting treedt op 1 juli 2023 de Omgevingswet in werking. Vóór die datum moet het paraplu-bestemmingsplan als ontwerp ter inzage worden gelegd en de paraplubeheersverordening worden vastgesteld. We verwerken nu de vastgestelde archeologische beleidskaart in archeologische dubbelbestemmingen. Ook vertalen we het parkeerbeleid in planregels. Naar verwachting kan tijdig besluitvorming plaatsvinden. Nr.
Doelstelling
8.2.1
Omgevingsplan
Nr.
Specifieke activiteit
1
Het vervolgen van participatie met bewoners, bedrijven en organisaties. Participatie met bewoners, bedrijven en organisaties is gepland voor 2023.
2
Starten van de formele procedure De voorbereidingen, om de formele procedure te starten, duren vanwege diverse omstandigheden langer dan verwacht. De formele procedure start daarom pas in 2023.
Nr.
Doelstelling
8.3.1
Brede aanpak wonen
Nr.
Specifieke activiteit
1
Opstellen actieprogramma en uitvoeringsagenda Het opstellen van een actieprogramma en uitvoeringsagenda vindt in 2023 plaats, na vaststelling van de nieuwe woonvisie+ (woonvisie inclusief zorg). Hiermee is in 2022 gestart op basis van de nationale woon- en bouwagenda en regionale onderzoeken naar wonen en zorg in zowel de regio HvB als Breda.
Nr.
Doelstelling
8.4.1
Woonwagenbeleid
Nr.
Specifieke activiteit
1
48
Gerealiseerd op 31-12-2022
Gerealiseerd op 31-12-2022
Gerealiseerd op 31-12-2022
Inzichtelijk maken (lokale) behoefte woonwagenstandplaatsen. Afhankelijk daarvan beleid opstellen. Inventarisatie behoefte aan woonwagenstandplaatsen is gereed. Het vervolg is het opstellen van beleidsregels.
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
Nr.
Doelstelling
8.5.1
Huisvesting arbeidsmigranten
Nr.
Specifieke activiteit
1
Vaststellen beleid huisvesten arbeidsmigranten
Gerealiseerd op 31-12-2022
Hiervoor wordt in 2023 beleid opgesteld om aanvragen voor huisvesting van arbeidsmigranten sneller te kunnen beoordelen en de kwaliteit van woningen en leefomgeving te borgen. Nr.
Doelstelling
8.6.1
Ontwikkeling woningbouwplan 'Lanen van Baerle'
Nr.
Specifieke activiteit
1
Vaststellen bestemmingsplan Het bestemmingsplan is in mei 2022 vastgesteld door de raad. Tegen het bestemmingsplan is geen beroep ingesteld. Daarmee is het plan onherroepelijk.
Nr.
Doelstelling
8.7.1
Ontwikkeling woningbouwplan Loveren fase 2
Nr.
Specifieke activiteit
1
Vaststellen stedenbouwkundig plan en start planologische procedure De raad heeft ingestemd met een nieuwe kredietaanvraag ten behoeve van het opstellen van een stedenbouwkundig ontwerp en het uitvoeren van planologische onderzoeken. Een stedenbouwkundig ontwerpbureau is ingehuurd. Een eerste stedenbouwkundige verkenning ten behoeve van de ontwikkeling van woningen wordt uitgevoerd. Nadat een stedenbouwkundig concept is opgesteld, zal worden gestart met de noodzakelijke uit te voeren planologische onderzoeken.
Nr.
Doelstelling
8.8.1
Uitbreiding bedrijventerrein Baarle-Nassau
Nr.
Specifieke activiteit
1
Gerealiseerd op 31-12-2022
Gerealiseerd op 31-12-2022
Gerealiseerd op 31-12-2022
Mits locatie in regionale afstemming op 'groen' gaat, dan starten planologische procedure. De uitbreidingsvraag van het bedrijventerrein is in voorbereiding conform de regionale leidraad ‘vraaggericht lokaal’. Na regionale afstemming en akkoord op de West-Brabantse Ontwikkeldag, kan een bestemmingsplan in procedure gebracht worden. De verwachting is dat we in 2023 kunnen starten met de planologische procedure.
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
49
Nr.
Doelstelling
8.9.1
Gebiedsvisie transformatiegebieden Baarle-Nassau
Nr.
Specifieke activiteit
1
Vaststellen gebiedsvisie
Gerealiseerd op 31-12-2022
De concept visie voor de transformatiegebieden (het noordelijke en zuidelijke deel) is opgesteld. Deze conceptvisie is aangereikt aan het college en wordt nog afgestemd met de provincie. De raad zal daarna geïnformeerd worden en ruimte krijgen om input mee te geven voordat ermee verder zal worden gegaan.
Wat heeft het gekost? Bedragen X € 1.000 Lasten / Baten
Begroting primair
Begroting gewijzigd
Rekening
Verschil
2022
2022
2022
Rek - Begr
Totaal lasten programma 8
1.368
1.481
1.388
93
Totaal baten programma 8
932
1.247
1.164
-83
Saldo lasten en baten programma 8
-436
-234
-224
10
50
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening 2022 zijn: Bedragen x € 1.000 1 2 3
4 5 6 7
8 9
10 11
Omschrijving Het budget t.b.v. paraplu bestemmingsplan is in 2022 overschreden (37.000 versus € 30.000) In 2022 zijn kosten gemaakt t.b.v. een haalbaarheidsstudie naar woningen voor spoedzoekers. Abusievelijk is hiervoor in 2022 geen budget voor aangevraagd. Het grootste deel van de kosten m.b.t. de private ontwikkelingen kan verhaald worden. De lasten en baten worden niet geraamd, begrotingstechnisch gaan we er vanuit dat de lasten en baten neutraal zijn. Het jaarlijkse budget voor het actualiseren van de omgevingsvisie, het omgevingsbeleid en de programma's is niet aangewend. Het jaarlijkse budget voor plattelandsontwikkeling is niet aangewend De legesopbrengsten voor principeverzoeken in 2022 zijn lager dan begroot (€ 11.000 versus € 20.000) De lasten en baten binnen het grondbedrijf vormen een gesloten exploitatie. Het nadeel op deze post ad. € 10.000 wordt veroorzaakt door het verschil tussen de begrote winstneming (€ 30.000) en de werkelijke winstneming (€ 20.000) in 2022. Het nadeel van € 10.000 op deze post leidt tot een voordeel van € 10.000 op de post reserves. Het totale financiële effect op de gemeentelijke exploitatie is dus neutraal. De ontvangen rijksmiddelen t.b.v. de nieuwe Wet Kwaliteitsborging Bouw zijn niet aangewend. Het budget voor het beoordelen en toetsen van bouwvergunningen is in 2022 overschreden (€ 39.000 versus € 30.000).
Dit wordt veroorzaakt door het aantal vergunningen dat is getoetst/beoordeeld. Zie ook de hogere legesopbrengsten van omgevingsvergunningen. De advieskosten t.b.v. handhavingszaken zijn in 2022 hoger dan geraamd (€ 14.000 versus € 5.000). Dit wordt o.a. veroorzaakt door hoge kosten van één specifieke casus. De legesopbrengsten voor omgevingsvergunningen in 2022 zijn hoger dan begroot (€ 681.000 versus € 663.000) Totaal
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
51
L/B L
Bedrag -7
V/N N
L
-14
N
L B
-37 31
N V
L
13
V
L B
5 -9
V N
L B
114 -124
V N
L
38
V
L
-9
N
L
-9
N
B
18
V
10
V
Algemeen
Algemeen
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
53
Algemene Dekkingsmiddelen Algemeen We onderscheiden algemene en specifieke dekkingsmiddelen. Specifieke dekkingsmiddelen zijn de inkomsten die direct samenhangen met een bepaald programma. Dat kunnen de inkomsten zijn van het Rijk met een specifiek bestedingsdoel, de opbrengsten van gronden of opbrengsten uit verleende diensten zoals het verstrekken van een paspoort. Ook de rioolheffing en afvalstoffenheffing zijn specifieke dekkingsmiddelen. De specifieke dekkingsmiddelen verantwoorden we steeds binnen het betreffende programma. De algemene dekkingsmiddelen zijn dekkingsmiddelen die we vrij kunnen aanwenden. Dit geld is op voorhand dus niet gebonden aan een bepaald programma of doel, maar zetten we in om tekorten op de programma's te dekken. De dekking bestaat voor het grootste gedeelte uit de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de lokale heffingen die niet bestedingsgebonden zijn. De overige dekkingsmiddelen bestaan uit rentebaten en dividend. Treasury De uitvoering van treasury is geregeld in de wet Financiering Decentrale Overheden (wet Fido). Het doel van deze wet is onder andere om op een verantwoorde, prudente en professionele wijze de inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie (financieringsactiviteiten) van de gemeente middels een statuut te regelen. Voor meer informatie wordt verwezen naar de paragraaf Financiering.
Belastingen Voor nadere informatie over de belastingen wordt ook verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen. Algemene uitkering Jaarlijks ontvangt elke gemeente volgens een bepaald verdeelstelsel een uitkering uit het Gemeentefonds. De uitkering is bestemd voor de bekostiging van autonome taken van de gemeente, taken die veelal dicht bij de burger liggen. Het verdeelstelsel is opgenomen in de Financiële verhoudingswet. In de verdeling wordt rekening gehouden met onderlinge kostenverschillen waar gemeenten mee te maken hebben en met de draagkracht van de gemeenten (de belastingcapaciteit). Karakteristiek voor de algemene uitkering is dat iedere gemeente vrij is in de besteding. De omvang van de algemene uitkering is voor de gemeenten een gegeven, maar de gemeente kan zelf bepalen aan welke voorzieningen zij haar geld besteedt (eigen prioriteitenstelling). De groei of afname van het gemeentefonds is gekoppeld aan de ontwikkeling van de rijksuitgaven (de netto gecorrigeerde rijksuitgaven). Eenvoudig gezegd: wanneer het Rijk meer uitgeeft, dan neemt de omvang van het gemeentefonds toe. Geeft het Rijk daarentegen minder uit, dan neemt de omvang van het gemeentefonds af. De verwachte ontwikkeling van de algemene uitkering wordt jaarlijks toegelicht in de (meerjaren)begroting.
De algemene uitkering is in de jaarstukken 2022 begrotingstechnisch verwerkt op basis van de septembercirculaire 2022. De werkelijke inkomsten zijn gebaseerd op de meest recente specificatie van het gemeentefonds. Begroot versus werkelijk: Begroting 2022 (conform septembercirculaire 2022) Werkelijk 2022 Verschil
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
55
€ 13.755.000 € 13.940.000 € 185.000
voordelig
Dit voordeel wordt veroorzaakt door: Vervroegde rijksbijdrage energietoeslag 2023 Coronacompensatie voor inkomstenderving over 2020 a.g.v. Corona Overige verschillen in de maatstaven Totaal
€ 114.000 Voordelig* € 19.000 Voordelig € 52.000 Voordelig € 185.000 voordelig
* Dit bedrag is door het rijk overgeheveld van 2023 naar 2022 (via de decembercirculaire 2022) zodat het voor gemeenten nog mogelijk zou zijn deze uit te keren in 2022. In Baarle-Nassau zullen wij de energietoeslag zoals gepland in 2023 uitkeren aan onze inwoners die daar recht op hebben. Daarom stellen wij bij de resultaatbestemming voor dit bedrag voor uitgaven in 2023 te reserveren. Naast de uitkering uit het gemeentefonds voor 2022 zijn er ook nog een aantal kleinere verrekeningen uit voorgaande jaren geweest. Per saldo levert dit een nadeel op van € 17.000. Stelpost inflatie De stelpost indexeringen 2022 is volledig aangewend in 2022.
56
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
Overhead Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces worden gerekend tot de overhead. Overhead bestaat in elk geval uit: 1. Leidinggevenden in het primaire proces. 2. Financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie. 3. P&O/HRM. 4. Inkoop (inclusief aanbesteding en contractmanagement). 5. Interne en externe communicatie met uitzondering van communicatie met de klant. 6. Juridische zaken. 7. Bestuurszaken en bestuursondersteuning 8. Informatievoorziening en automatisering (ICT). 9. Facilitaire zaken en huisvesting. 10. Documentaire Informatie Voorziening (DIV). 11. Managementondersteuning in het primair proces. De totale overheadkosten van de gemeente Baarle-Nassau worden in 2022 geraamd op een bedrag van ongeveer € 3.234.000 (zie tabel 1). Een groot deel van deze kosten wordt gemaakt en verantwoord in de ABG-organisatie. Op basis van een in het verleden vastgestelde verdeelsleutel wordt 21,6% van de kosten door de ABG-organisatie in rekening gebracht bij de gemeente BaarleNassau. Tabel 1 2022 (primair)
Omschrijving
2021
Aandeel overheadkosten in bijdrage ABG Kap.last. materieel/huisvesting + onderhoud huisvesting Salariskosten secretaris (100%) Inhuur derden Overige kosten secretaris Robuust rechtbeschermingssysteem VNG P&C (art. 213a, betalingsverkeer, begroting en jaarrekening) Archief Verzekeringen Juridische advieskosten Gemeentehuis en -werf (advieskosten) Huuropbrengst ABG (materieel/huisvesting) Opgelegde kosten dwangbevelen en aanmaningen Minderopbrengst verhuur gemeentehuis t.o.v. kosten Vergoeding uitgeleend personeel Vergoeding salariskosten secretaris (40% i.v.m. directie ABG) Totale overheadkosten
2.753.362 243.411 132.339
2.780.114 252.389 130.000
7.175
3.000
12.011 4.238 68.614 13.119 6.355 0 -243.411 -7.180 -12.235
12.474 8.200 57.700 12.276 3.500
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
57
2022 2022 (wijzigingen) (gewijzigd) 199.735 -22.333 48.333 9.614
-55.076 2.922.722
10.000 33.210
8.518 -252.389 -8.100
-52.000 2.947.164
287.077
2.979.849 252.389 107.667 48.333 3.000 9.614 12.474 18.200 90.910 12.276 3.500 8.518 -252.389 -8.100 0 0 -52.000 3.234.241
2022 (Rekening) 2.974.010 254.676 111.200 44.200 9.124 7.007 12.309 5.838 91.982 13.333 9.181 8.518 -254.676 -9.153 2.287 -9.180 -55.293 3.215.362
Vennootschapsbelasting Met ingang van 2016 zijn publiekrechtelijke rechtspersonen, zoals Gemeenschappelijke Regelingen en Gemeenten, Vennootschapsbelasting (VpB) plichtig indien, en voor zover, zij een onderneming drijven. Er is sprake van een onderneming indien cumulatief voldaan wordt aan de volgende voorwaarden: • • •
Een duurzame organisatie van kapitaal en arbeid; die deelneemt aan het economische verkeer; met het oogmerk om winst te behalen.
Wanneer aan alle bovenstaande voorwaarden wordt voldaan dan wordt de betreffende activiteit aangemerkt als een onderneming. Het gevolg daarvan is dat de onderneming (lees: gemeente) een aangifte VpB moet indienen bij de belastingdienst. Wij zijn tot de conclusie gekomen dat van alle activiteiten 'slechts' het grondbedrijf aangemerkt wordt als winstgevende onderneming. Om te kunnen bepalen wat de daadwerkelijke belastingdruk op het grondbedrijf wordt, dient het BBV resultaat gecorrigeerd te worden naar het fiscale resultaat. In het oog springende verschillen tussen beide winstbepalingen zijn: • • • •
Slechts de werkelijk betaalde rente mag als kosten opgevoerd worden; grondbedrijf vreemde activiteiten moeten geëlimineerd worden; toekomstige prijsstijgingen mogen niet opgevoerd worden als kosten/baten; kapitaalstortingen en onttrekkingen moeten geëlimineerd worden.
Het belastingtarief van de VpB is als volgt: Winst Tarief ≤ € 395.000 15,00% > € 395.000 25,80% Over 2022 hoeft voor de grondexploitaties per saldo geen vennootschapsbelasting afgedragen te worden.
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
59
Onvoorzien Wettelijk is voorgeschreven dat in de programmabegroting een post voor onvoorziene uitgaven is geraamd. Er zijn geen voorschriften, of normen, over de omvang van deze post. Het is aan de raad om aan te geven welke omvang zij nodig acht. De raming voor 2022 bedraagt € 28.000. Dit is het totaalbedrag dat beschikbaar is voor alle programma's tezamen. Bij aanwending moet worden voldaan aan de volgende criteria (de drie O’s): Onvoorzien, Onontkoombaar en Onuitstelbaar. In 2022 is de post onvoorzien niet aangewend.
Wat heeft het gekost? Bedragen X € 1.000
Nr. Omschrijving 9A Algemene dekkingsmiddelen
Begroting primair
Begroting gewijzigd
Rekening
Verschil
2022
2022
2022
Rek - Begr
L
256
212
184
28
B
14.581
15.864
16.072
208
L
3.260
3.547
3.541
6
B
312
312
326
14
L
0
0
0
0
B
0
0
0
0
L
28
28
0
28
B
0
0
0
0
Totaal lasten Algemeen
3.544
3.787
3.725
62
Totaal baten Algemeen
14.893
16.176
16.398
222
Saldo lasten en baten Algemeen
11.349
12.389
12.673
284
9B Overhead
9C Vennootschapsbelasting
9D Onvoorzien
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
61
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening 2022 zijn: Bedragen x € 1.000 1 2
3
4 5
6 7
8 9 10 11
62
Omschrijving Van de voorziening debiteuren (excl. sociale zaken) is, op basis van een risicoanalyse van de openstaande vorderingen, een deel vrijgevallen. In de begroting is rekening gehouden met een lening per 1 januari van € 5.000.000 tegen een rentepercentage van 1% (begrote rente € 60.000, inclusief € 10.000 verhoging bij 1e turap i.v.m. stijgende rente). Per 10 november is een langlopende geldlening opgenomen van € 4.000.000 tegen een rentepercentage van 3,17%. De rente van deze lening in 2022 bedraagt € 18.000. De rest van het jaar zijn voor de financieringsbehoefte kasgeldleningen aangegaan. Tot augustus tegen een negatieve rente (+-/ € 10.000) en met ingang van augustus zijn we hiervoor weer rente gaan betalen (+/- € 7.000). Met rente voor kasgeldleningen is in de begroting geen rekening gehouden. Per saldo is € 8.000 meer aan ozb ontvangen ten opzichte van het geraamde bedrag (begroot € 1.622.000 versus werkelijk € 1.614.000). Het betreft hier een hogere opbrengst bij de woningen (€ 1.000) en een hogere opbrengst bij de niet-woningen (€ 7.000). In 2022 is ten opzichte van de begroting minder reclamebelasting (€ 5.000) en minder precariobelasting (€ 3.000) ontvangen. De algemene uitkering over 2022 valt € 185.000 hoger uit dan waar in de begroting, op basis van de septembercirculaire, rekening mee is gehouden.
Daarnaast heeft een negatieve verrekening plaatsgevonden voor de jaren 2020 en 2021 van per saldo € 17.000. Voor een toelichting op het verschil wordt verwezen naar het taakveld "Algemene uitkering". In 2022 is ten opzichte van de begroting minder forensenbelasting ontvangen. De totaal betaalde bijdrage aan de ABG is € 13.000 lager dan geraamd (€ 6.898.000 versus € 6.911.000). Van dit voordeel wordt € 6.000 toegerekend aan het taakveld overhead. Van de Veiligheidsregio is een vergoeding ontvangen voor de inzet van personeel t.b.v. de opvang van Oekraïners. Het budget voor het uitvoeren van 213a onderzoeken is in 2022 niet aangewend. De stelpost "Onvoorziene uitgaven 2022" is niet aangewend. Diverse kleine verschillen Totaal
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
L/B B
Bedrag 31
V/N V
L B
35 10
V V
B
8
V
B
-8
N
B
168
V
B L
-6 6
N V
B
9
V
L L L/B
10 28 -7 286
V V V V
Paragrafen
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
63
Lokale heffingen Inleiding De gemeentelijke heffingen zijn na de doeluitkeringen en de algemene uitkering uit het Gemeentefonds de belangrijkste bron van inkomsten. In de paragraaf Lokale heffingen doen wij verslag van: • de gerealiseerde inkomsten; • het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; • de berekeningswijze van de gemeentelijke tarieven en welke beleidsuitgangspunten hieraan ten grondslag liggen; • de ontwikkeling van de lokale lastendruk; • het kwijtscheldingsbeleid.
Lokale heffingen De lokale heffingen zijn met € 4,2 mln. goed voor 21% van de inkomsten in Baarle-Nassau. In onderstaande tabel zijn de gerealiseerde inkomsten in 2022 afgezet tegen de begroting. Hierbij is een onderverdeling gemaakt in gebonden heffingen (aan te wenden voor doel) en vrij besteedbare heffingen. De inkomsten uit lokale heffingen vallen per saldo € 106.000 lager uit dan begroot. De afwijkingen worden hieronder per heffing toegelicht.
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
65
Begroot 2022
Realisatie 2022
Gebonden heffingen Afvalstoffenheffing
676.000
698.614
Leges Markten en kermissen
891.759 25.391
867.322 20.156
Rioolheffing
678.000
584.865
2.271.150
2.170.957
Forensenbelasting OZB Niet-woningen eigenaren
315.515 416.919
309.958 415.565
OZB Niet-woningen gebruikers OZB Woningen eigenaren
242.107 955.369
249.950 956.511
Reclame en precariobelasting Toeristenbelasting
49.103 99.619
41.309 99.149
Totaal Vrij besteedbare heffingen
2.078.632
2.072.442
Totaal opbrengsten
4.349.782
4.243.399
Heffingen
Totaal Gebonden heffingen Vrij besteedbare heffingen
Gebonden heffingen Bij de gebonden heffingen is kostendekkendheid het uitgangspunt. De gebruiker betaalt in principe de integrale kosten van de geleverde producten en diensten. Een meer dan kostendekkende heffing is niet toegestaan; daarentegen kunnen bestuurlijke overwegingen aanleiding zijn tot het vaststellen van lagere tarieven. Het BBV schrijft voor dat gemeenten in de paragraaf lokale heffingen inzicht verschaffen in de berekeningswijze van de gemeentelijke tarieven. Naast de kosten op de betreffende taakvelden wordt namelijk nog een aantal posten extracomptabel toegerekend aan de tarieven, zoals overhead, rente en BTW.
66
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
Waar het in de begroting ging over de tariefberekeningen voor de afvalstoffen-, de rioolheffing en de gemeentelijke leges, gaat het in de jaarrekening over het behaalde resultaat van deze heffingen. Afvalstoffenheffing De gemeente is verplicht om huishoudelijk afval op te halen. Van de opbrengst betaalt de gemeente de kosten voor het inzamelen en verwerken van restafval, gft-afval, plastic afval, klein chemisch afval, oud papier, glas en de exploitatie van de milieustraat. Met ingang van 2022 wordt de inzameling van het afval in Baarle-Nassau uitgevoerd door IOK Afvalbeheer. Als gevolg van de invoering van diftar, bestaat de heffing uit een vastrecht en een variabel tarief (per kilo restafval). De afvalstoffenheffing wordt geïncasseerd door Brabant Water. De afvalstoffenheffing is een bestemmingsheffing, dit houdt in dat de geïnde gelden aangewend moeten worden voor het doel. Uitgangspunt in Baarle-Nassau is een 100% kostendekkende afvalstoffenheffing: de tarieven bewegen mee met de ontwikkeling van de toerekenbare kosten. De voorziening Afvalstoffenheffing vormt de sluitpost van de exploitatie. De voorziening heeft een egaliserende functie, ze kan worden gebruikt om via het tarief te sparen voor grote uitgaven in de toekomst (onderhoud, vervanging) of om ongewenste schommelingen van het tarief op te vangen.
In onderstaande tabel is de exploitatie van de afvalstoffenheffing in de begroting afgezet tegen de realisatie. Begroting 2022
Realisatie 2022
Kosten taakvelden Begroting gemeente Baarle-Nassau Begroting ABG (60%) Inkomsten taakvelden Netto kosten taakveld Afval
707.581 41.285 -199.534 549.332
711.324 41.285 -257.219 495.390
Toe te rekenen kosten: Overhead ABG (40%) incl. (omslag)rente BTW Totale kosten
27.524 122.220 699.076
27.524 111.153 634.066
Opbrengst heffingen
676.000
698.614
Dekking Mutatie voorziening (positief = toevoegen, negatief = onttrekken)
97% -23.076
110% 64.547
Uit de tabel valt af te lezen dat de opbrengst afvalstoffenheffing in 2022 € 88.000 meer kostendekkend is dan begroot. Op basis van de netto lasten (o.a. meer inkomsten uit afvalstromen) en baten (hogere opbrengsten afvalstoffenheffing) binnen de exploitatie afvalstoffen is er sprake van een voordeel. Het exploitatieoverschot wordt toegevoegd aan de voorziening afvalstoffenheffing. Rioolheffing Voor de afvoer van afvalwater en de zuivering daarvan, heeft de gemeente de plicht om voor een goed werkend rioleringsstelsel te zorgen. Ook heeft de gemeente de zorgplicht om de grondwaterstand en de afvoer van hemelwater (regenwater) te beheren. Om al deze watertaken te bekostigen wordt er één belasting geheven, de rioolheffing.
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
67
De gemeentelijke watertaken gaan gepaard met relatief grote uitgaven en hebben een langjarige planning. In het verbreed gemeentelijk rioleringsplan (VGRP) is het onderhoud aan het rioleringsstelsel voor de komende jaren in kaart gebracht. Voor de rioolheffing geldt een vast tarief (€ 1,35 in 2022) per kubieke meter water dat vanuit het perceel van de belastingplichtige wordt afgevoerd. De rioolheffing is, evenals de afvalstoffenheffing, een bestemmingsheffing. Ook hier is een 100% kostendekkende heffing het uitgangspunt in Baarle-Nassau. In onderstaande tabel is de exploitatie van de rioolheffing in de begroting afgezet tegen de realisatie. Begroting 2022
Realisatie 2022
Kosten taakvelden Begroting gemeente Baarle-Nassau Begroting ABG (60%) Inkomsten taakvelden Netto kosten taakveld riool
373.355 94.120 -3.934 463.541
291.786 94.120 -5.057 380.849
Toe te rekenen kosten: Overhead ABG (40%) incl. (omslag)rente BTW Totale kosten
62.746 116.532 642.819
62.746 99.947 543.542
Opbrengst heffingen
678.000
584.865
Dekking Mutatie voorziening (positief = toevoegen, negatief = onttrekken)
105% 35.181
108% 41.323
Uit de tabel valt af te lezen dat de rioolheffing in 2022 voor een bedrag van € 6.000 meer kostendekkend is dan begroot. De onderhoudsuitgaven zijn lager, maar ook de opbrengsten rioolheffing zijn lager (door het lagere waterverbruik). Binnen de exploitatie van de rioolheffing is er sprake van een voordeel. Ten behoeve van de sluitende exploitatie wordt het overschot toegevoegd aan de voorziening VGRP. Retributies Retributies worden geheven als de gemeente een dienst verleent aan een individu of een van haar bezittingen ter beschikking stelt. Voorbeelden van retributies zijn leges, markt- en standplaatsgelden en lijkbezorgingsrechten (grafrechten). In 2017 zijn de werkprocessen achter titel 1 (algemene dienstverlening) en titel 2 (dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning) van de legesverordening geharmoniseerd tussen de drie ABG gemeenten. Dit heeft ertoe geleid dat vanaf 2018 in alle drie de gemeenten dezelfde tarieven worden geheven voor de gemeentelijke dienstverlening op het gebied van burgerzaken en omgevingsvergunningen, enkele uitzonderingen daargelaten (met name het tarief bouwleges). Om te voorkomen dat de tarieven weer uit elkaar gaan groeien wordt aan alle drie de ABG gemeenten voorgesteld om de geharmoniseerde tarieven steeds met hetzelfde percentage te indexeren.
Dit percentage is gekoppeld aan het inflatiecijfer van het gemeentefonds (1,6% in 2022).
68
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
De inkomsten uit retributies zijn € 30.000 lager dan begroot, met name door de lagere opbrengst leges bestemmingsplannen.
Vrij besteedbare heffingen De vrij besteedbare heffingen zijn een belangrijk politiek instrument en maken integraal onderdeel uit van het gemeentelijk (belasting-)beleid. De heffingsinkomsten zijn in principe vrij besteedbaar. In de begroting was rekening gehouden met een stijging van de belastingopbrengsten met 1,6%, met uitzondering van de OZB (3% in 2022). Onroerende Zaakbelasting (OZB) Inwoners betalen onroerendezaakbelasting (OZB) als zij op 1 januari van een belastingjaar eigenaar zijn van een woning of gebruiker/eigenaar van een niet-woning. De OZB is gebaseerd op de WOZwaarde op 1 januari van het voorgaande jaar. De gemeente bepaalt de aanslag op basis van de getaxeerde waarde van de onroerende zaak (de WOZ-waarde). Deze waarderingsgrondslag wordt jaarlijks middels hertaxatie, volgens de regels in de Wet Waardering Onroerende Zaken (Wet WOZ), vastgesteld. Het beleid tot nu toe is altijd geweest dat de OZB-opbrengst niet beïnvloed wordt door de hertaxaties van het onroerend goed. Met andere woorden: als de totale waarde van het onroerend goed daalt, als gevolg van lagere taxatiewaarden, zullen de OZB-tarieven extra stijgen zodat de totale opbrengst gelijk blijft. Net als in voorgaande jaren is ook in 2022 dit beleidsuitgangspunt gehanteerd. De gerealiseerde OZB opbrengst is € 8.000 (0,5%) hoger dan begroot.
Toeristenbelasting Voor personen die niet staan ingeschreven in de gemeente wordt toeristenbelasting geheven als zij blijven overnachten in een hotel, een pension of een ander vakantieonderkomen. Voor de toeristenbelasting zijn de houders van de hotels, pensions en campings belastingplichtig. Zij kunnen het tarief aan de toerist doorberekenen. De toeristenbelasting wordt na afloop van het boekjaar opgelegd op basis van de ontvangen aangiften. Voor de jaarrekening een inschatting gemaakt van de opbrengst 2022. De uiteindelijke minder- of meeropbrengst wordt dan in het volgend boekjaar verantwoord. De verantwoorde opbrengst in 2022 is nagenoeg gelijk aan de begroting. Forensenbelasting Forensenbelasting wordt geheven aan natuurlijke personen, die, zonder in de gemeente hoofdverblijf te hebben, er op meer dan 90 dagen van het belastingjaar voor zichzelf of hun gezin een gemeubileerde woning beschikbaar houden. Twee keer per jaar, in april en oktober, wordt bij de beheerders van de bungalow- en chaletparken een overzicht van de belastingplichtigen opgevraagd. Aan de hand van deze overzichten worden de aanslagen opgelegd. De opbrengst forensenbelasting valt € 6.000 (2%) lager uit dan begroot.
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
69
Reclamebelasting Deze belasting wordt geheven aan elke ondernemer die een reclame-uiting heeft binnen de bebouwde kom van de gemeente Baarle-Nassau. De opbrengst van deze belasting wordt geheel aangewend ter bevordering van de lokale economie. In Baarle-Nassau zijn 2 zones aangewezen waarbinnen de belastingplicht geldt. De belasting wordt berekend op basis van de WOZ-waarde van de bedrijfsvestiging. Tot een WOZ-waarde van € 150.000 geldt een vast tarief, daarboven wordt dit bedrag vermeerderd met een vast bedrag per € 1.000. De reclamebelasting bedraagt in 2022 maximaal € 762,00 per vestiging. In afwijking van de overige vrij besteedbare heffingen is bij de reclamebelasting vooralsnog geen index toegepast. De opbrengst reclamebelasting valt circa € 5.000 (13%) lager uit dan begroot. Precario De precariobelasting is een aanslagbelasting, welke wordt geheven van degenen die één of meer voorwerpen heeft in de openbare ruimte, zoals terrassen. De opbrengst precariobelasting valt circa € 3.000 (26%) lager uit dan begroot als gevolg van de coronacrisis.
70
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
Ontwikkeling van de lokale lastendruk Jaarlijks brengt het Coelo (het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden) een Atlas van de lokale lasten uit. Daarin is op het vlak van de lokale lastendruk een vergelijking van alle Nederlandse gemeenten gemaakt. Uitgangspunt voor de berekening van de lokale lastendruk zijn de lasten OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing voor een gemiddeld meerpersoonshuishouden. De volgende tabel geeft de meerjarige ontwikkeling van de lokale woonlasten weer voor de jaren 2020-2022: Woonlasten Onroerende zaakbelasting* Afvalstoffenheffing Rioolheffing Totaal woonlasten Stijging (Absoluut) Stijging (Relatief)
2020 € 288 € 211 € 166 € 665 € 12 1,9%
2021 € 306 € 260 € 174 € 740 € 75 11,3%
2022 € 361 € 266 € 183 € 810 € 70 9,4%
Gemiddelde woonlasten (COELO) Provincie Noord-Brabant Gemeenten < 25.000 inwoners Gemeente Alphen-Chaam Gemeente Gilze en Rijen Gemeente Goirle Gemeente Hilvarenbeek Gemeente Zundert
€ 751 € 827 € 941 € 598 € 831 € 784 € 880
€ 776 € 862 € 961 € 621 € 857 € 804 € 975
€ 841 n.t.b.** € 1.058 € 683 € 938 € 914 € 975
(Bron: COELO) (*) Sinds december 2021 publiceert het CBS ook de afzonderlijke gemiddelde woz-waarden van koop- en huurwoningen. Omdat de gemiddelde woz-waarde van koopwoningen een beter beeld geeft van de gemiddeld betaalde ozb door huishoudens met een koopwoning gaat het COELO voortaan uit van deze waarde – dus met ingang van 2022. De waarde van huurwoningen is over het algemeen lager dan die van koopwoningen. Wanneer we uitgaan van de gemiddelde woz-waarde van koop- en huurwoningen samen, dan gaan we eigenlijk uit van een te lage waarde wanneer we willen laten zien wat een huishouden met een koopwoning gemiddeld betaalt. (*) Deze informatie is momenteel niet beschikbaar via waarstaatjegemeente.nl
Uitgangspunten berekening Baarle-Nassau 2022: - OZB: gemiddelde woningwaarde volgens COELO op waarde peildatum (2022 = € 405.750); - Afvalstoffenheffing: het COELO gaat voor een meerpersoonshuishouden in 2022 uit van 198 kg aangeboden restafval; - Rioolheffing: waterverbruik meerpersoonshuishouden met een waterverbruik van 135 m3.
Kwijtscheldingsbeleid Zoals binnen onze gemeente gebruikelijk bestaat de mogelijkheid om voor de aanslagen rioolheffing en afvalstoffenheffingen jaarlijks een verzoek om kwijtschelding in te dienen. Personen die aan de voorwaarden voldoen (betrokkenen hebben geen vermogen en de betalingscapaciteit is te laag om de aanslag te betalen), kunnen door het indienen van een dergelijk verzoek voor één of beide heffingen kwijtschelding ontvangen. In de tariefberekeningen voor de afvalstoffen- en rioolheffing is rekening gehouden met de inkomstenderving door kwijtschelding. In 2022 is voor een bedrag van € 13.000 aan kwijtscheldingen verleend, dat is € 3.000 lager dan begroot.
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
71
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Risicoprofiel De risicoanalyse heeft plaats gevonden ten tijde van het opstellen van de jaarrekening 2022. Er zijn circa 40 risico’s geïdentificeerd waarvan de kans en financieel gevolg zijn ingeschat. Door aan elk risico een score toe te kennen zijn risico’s te rangschikken en te prioriteren om te managen. De risicoscore wordt bepaald door de formule kans x geldgevolg. In deze paragraaf worden de tien risico’s met de hoogste score gepresenteerd waarbij de risico’s van de bouwgrondexploitaties niet zijn meegenomen. De tien grootste risico’s per 1 januari 2023 zijn: Pro Programma
Omschrijving risico
Kans
0. Bestuur en ondersteuning
Hogere fin. bijdrage aan ABG Hogere bijdrage ABG interne organisatie Onjuist uitgevoerde bestuurlijke processen leiden tot juridische claims en/of extra kosten ABG ICT (o.a.een mogelijke hack) 6. Sociaal Domein Gebruik huishoudelijke hulp 8. Volkshuisvesting, Onderhoud openbare ruimte Ruimtelijke Ordening Lagere legesopbrengsten en Stedelijke omgevingsvergunningen Onderhoud openbaar groen (parken/plantsoenen) 9. Algemene Door de stijgende inflatie is de dekkingsmiddelen stelpost indexatie niet toereikend Door aanpassing verdeelmaatstaven of lagere uitgaven van het Rijk kan de algemene uitkering dalen
Financieel gevolg
Benodigde weerstandscapaciteit 400.000 € 160.000 400.000 € 80.000
40% 20%
€ €
10%
€
1.000.000 €
100.000
25% 50% 20% 50%
€ € € €
280.800 150.000 500.000 125.000
€ € € €
71.280 75.000 100.000 62.500
30%
€
175.000 €
52.500
50%
€
250.000 €
125.000
80%
€
140.000 €
112.000
Totaal:
€
938.280 g
De totaal benodigde weerstandscapaciteit van alle risico's van de gemeente Baarle-Nassau bedraagt € 1.359.000. Dat is € 21.000 minder dan de berekende benodigde weerstandscapaciteit bij het opstellen van de begroting 2023. De belangrijkste wijzigingen zijn: - verlagen risico ICT (ABG) - verlagen risico HR (ABG) - verlagen risico verzekeringen en aansprakelijkheid (ABG) - verhogen risico juridisch (ABG)
+€ +€ +€ -€ +€
22.000 8.000 4.000 13.000 21.000
Berekening weerstandsvermogen Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bevat drie componenten: de algemene reserve minus de claims (verplichtingen) die daar op zijn gelegd door de raad de algemene bedrijfsreserve grondexploitaties de begrotingspost onvoorzien
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
73
In onderstaande tabel is de ontwikkeling van deze drie componenten weergegeven. Meerjarenprognose beschikbare weerstandscapaciteit nr. Omschrijving
2022
2023
2024
2025
2026
3.300.330
2.585.498
2.204.355
2.186.796
2.186.796
pm -35.650 -20.000 -35.000 -15.000 -7.000
pm -17.559
pm
pm
2.585.498
2.204.355
2.186.796
2.186.796
2.186.796
1.203.214
1.210.538
1.228.576
1.243.331
1.246.649
23.394 -3.567 -12.503
18.038
14.755
3.318
1.210.538
1.228.576
1.243.331
1.246.649
1.246.649
27.670
27.670
27.670
27.670
27.670
D beschikbare weerstandscapaciteit
3.823.706
3.460.601
3.457.797
3.461.115
3.461.115
E benodigde weerstandscapaciteit
1.359.000
1.359.000
1.359.000
1.359.000
1.359.000
2,81
2,55
2,54
2,55
2,55
uitstekend uitstekend uitstekend uitstekend
uitstekend
A Algemene reserve stand per 01 januari Claims op basis van raadsbesluiten 1 Bestemming resultaat jaarrekening 2021 2 BP met verbrede reikwijdte 3 Beleid Vrijkomende Agrarische Verbouwing 4 Omgevingswet (projectmanager ABG) 5 Omgevingswet 6 Aanpak vroegsignalering schulden 7 Digital. milieu-, bouw- en omgevingsvergunningen 8 Visie sociaal domein 9 Woonwagenbeleid 10 Implem.kosten toetreding GR Hart van Brabant 11 Evaluatie pilot wijk GGD-er 12 Extra capaciteit wonen 13 Nieuwe gemeenteraad 14 Deelname Van Gogh Nationaal Park 15 Grensstation 16 Afschrijvingslasten verbouwing Bremerpoort 17 Actualis. omgevingsvisie + opstellen programma's 18 Onderzoek toekomstig gebruik gemeentehuis 19 Realisatie basisinfrastructuur Bels Lijntje
-300.568 -21.956 -21.600 -37.424 -3.060 -58.710 -33.963
-19.074 -8.786 -39.087 -5.000
-4.014 -1.367 -10.341 -15.000 -8.500
-8.500 -10.000
-200.152 -8.518
(Meerjaren)begroting 20 Bestemming resultaat jaarrekening 2022 t/m 2025 21 Uittredingskosten GR Veilig thuis 22 Pilot subsidieverwerving 23 Opstellen cultuurhistorische waardenkaart 24 Ondernemerspeiling 25 Digitalisering persoonskaarten stand per 31-12 (afgerond)
-93.044 -8.179
-25.000 -11.482 -30.000
B Algemene bedrijfsreserve grondexploitaties stand per 01 januari 1 Winstneming Nassaulaan 2 Winstneming Maaijkant 2e fase 3 Gebiedsvisie voor transformatiegebieden kern BLN stand per 31-12 (afgerond) C Onvoorzien
F weerstandsvermogen (ratio) kwalificatie
74
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
Ontwikkelingen weerstandsvermogen De prognose van het weerstandsvermogen op 31 december 2022 is een momentopname. Uit de meerjarenprognose van de algemene reserve blijkt dat het weerstandsvermogen naar verwachting de komende jaren uitstekend blijft. Wel is een dalende trend zichtbaar; van 2,81 ultimo 2022 naar 2,55 ultimo 2026.
Inzicht in financiële status Het is belangrijk dat we inzicht hebben in de financiële status en de financiële weerbaarheid van onze gemeente.
Financiële kengetallen In het gewijzigde BBV is een basisset van vijf kengetallen verplicht gesteld. Deze kengetallen geven in samenhang informatie over de financiële status van de gemeente. Het BBV geeft geen landelijke normering voor de kengetallen. De kengetallen zijn een weerspiegeling van het gevoerde beleid binnen een gemeente. De kengetallen moeten zodoende in samenhang worden beoordeeld, wat ook de onderlinge vergelijkbaarheid met andere gemeenten bemoeilijkt.
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
75
Verloop kengetallen Financiële kengetallen Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit
Rekening 2021 3% 2% 66% -1% 0% 91%
Begroting 2022 13% 13% 56% 2% -1% 91%
Nadere toelichting Legenda: Voldoende
Attentie/kwetsbaar
Kwetsbaar
Kengetal: Netto schuldquote De netto schuldquote beoordeelt de schuld als aandeel van de inkomsten. Eenvoudig gezegd betekent een netto-schuldquote van 100% dat de schuldenlast de omvang heeft van een jaaromzet. Op basis van de jaarrekeningcijfers 2022 bedraagt de netto schuldquote voor Baarle-Nassau 12%. Het model beoordeelt een netto schuldquote tot 100% als goed (“groen”), tussen de 100% en 130% is voorzichtigheid geboden (“oranje”) en boven de 130% doet een gemeente er goed aan de schulden af te bouwen (“rood”). Met een netto schuldquote van 12% zit Baarle-Nassau diep in het groen. Kengetal: Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuldquote wordt tevens berekend met een correctie voor verstrekte leningen (uitgaand geld). Het verschil met de netto schuldquote (zonder correctie) vertegenwoordigt het mogelijke risico dat de gemeente loopt als alle verstrekte leningen niet terug betaald zouden worden.
Kengetal: Solvabiliteitsratio/schuldratio Onze financieringsstructuur is zodanig dat we veel met eigen vermogen hebben gefinancierd en daardoor weinig schulden hebben. We beschikken dan ook over een gezonde financieringspositie. De solvabiliteitsratio geeft de mate aan waarin bezit op de balans is afbetaald. Hoe hoger de uitkomst hoe gunstiger. We financieren dan immers meer met eigen vermogen. Op basis van de jaarrekeningcijfers 2022 scoort Baarle-Nassau een solvabiliteitsratio van 60%. De schuldratio geeft aan welk aandeel van het gemeentebezit is belast met schulden. Dit is het spiegelbeeld van de solvabiliteitsratio. BaarleNassau heeft dus een schuldratio van 40% (100% - 60%). Het model beoordeelt een schuldratio tot 70% als goed (“groen”), tussen de 70% en 80% is het opletten (“oranje”) en boven de 80% is bijsturing gewenst (“rood”). Met een schuldratio van 40% zit Baarle-Nassau diep in het groen.
76
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
Rekening 2022 12% 12% 60% 3% -1% 90%
Kengetal: Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder rente en afschrijvingen) te dekken. In Baarle-Nassau is dit in 2022 het geval.
Kengetal: Grondexploitatie De boekwaarde van de voorraden grond is van belang omdat deze waarde nog moet worden terugverdiend door middel van verkopen. Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (boekwaarde) is ten opzichte van de jaarlijkse baten. Wanneer een gemeente grond tegen de veel lagere prijs van landbouwgrond heeft aangekocht, loopt ze minder risico dan wanneer er dure grond is aangekocht. Ultimo 2022 bedraagt de boekwaarde van de grondexploitaties -1% van de totale baten (voor bestemming). Het risico voor de gemeente is dus nihil. Kengetal: Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft de mate aan waarin de lokale lasten, en hiermee de gemeentelijke baten, eventueel kunnen worden verhoogd om financiële tegenvallers op te kunnen vangen of om ruimte voor nieuw beleid te creëren. Onze woonlasten van meerpersoonshuishoudens bedragen 91% van het landelijk gemiddelde. Ten opzichte van het landelijk gemiddelde hebben we dus nog ruimte om de woonlasten te verhogen. Hierbij moet wel opgemerkt worden dat feitelijk alleen het onderdeel OZB verhoogd kan worden, omdat wij voor riool- en afvalstoffenheffing 100% kostendekkendheid hanteren. De belastingcapaciteit is gerelateerd aan de hoogte van de gemiddelde woonlasten voor een meerpersoonshuishouden (kosten van rioolheffing, afvalstoffenheffing en OZB).
Een percentage van minder dan 100% geeft aan dat de woonlasten onder de landelijk gemiddelde tarieven liggen. De gemiddelde woonlasten bedragen in 2022 € 810. Het landelijk gemiddelde over 2022 bedraagt € 905.
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
77
Onderhoud kapitaalgoederen Algemeen Wij zijn inrichter, beheerder en voor een groot deel ook eigenaar van de openbare ruimte in BaarleNassau. Bij de inrichting en het beheer van de openbare ruimte ontstaan kapitaalgoederen zoals wegen, riolering, water en groen. Kapitaalgoederen zijn van directe invloed op een goed, veilig en efficiënt leef-, werk- en woonmilieu voor de inwoners. Daarnaast is het financieel belang van goed beheer en onderhoud van kapitaalgoederen groot, omdat we de waarde ervan dienen te behouden en het een aanzienlijk beslag op onze begroting legt. Naast producent en beheerder van die kapitaalgoederen zijn we er zelf ook gebruiker van. Bij het uitvoeren van onze taken maken we bijvoorbeeld gebruik van het gemeentehuis en de gemeentewerf.
Beleidsdocumenten • • • • •
Wegbeheerplan 2019-2024 VGRP 2021-2025 Onderhoudsplanningen gebouwen 2018-2027 Beleidsplan sport en bewegen 2021-2025 "Baarle Beweegt" Groenvisie Grenzeloos groen 2017
Wegbeheerplan Beleidskader Wegbeheer is een wezenlijk onderdeel van het beheer van de openbare ruimte. Om deze openbare ruimte, welke voor een belangrijk gedeelte het leefgenot en de veiligheid voor onze inwoners bepaalt, op een verantwoorde wijze te kunnen beheren zijn middelen nodig. Om deze middelen zo efficiënt en effectief mogelijk in te zetten is bestuurlijk gekozen voor de methode van Rationeel wegbeheer van de CROW. In het door de raad op 7 november 2018 vastgestelde wegbeheerplan is opgenomen de minimale technische kwaliteit van de verharding conform de CROW-richtlijn te houden (minimaal niveau B) Financiële consequenties In 2022 is een budget geraamd van € 300.000 ten behoeve van de jaarlijkse onderhoudskosten. De werkelijke uitgaven in 2022 bedragen € 329.000. Daarnaast is in verband met onderhoudswerkzaamheden aan kabels en leidingen een bedrag van € 19.000 aan degeneratiekosten ontvangen. Het tekort aan middelen ad. € 10.000 (€ 300.000 + € 19.000 - € 329.000) is conform het raadsbesluit onttrokken aan de reserve wegen.
Verbreed gemeentelijk rioleringsplan Beleidskader De raad heeft op 4 november 2020 het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025 (VGRP) vastgesteld. Het beleid, zoals opgenomen in het VGRP, is gericht op: • • • • • •
Het inzamelen van het binnen gemeentelijk gebied geproduceerde afvalwater; Het inzamelen van hemelwater; Het transporteren van het ingezamelde water naar een geschikt lozingspunt; Het voorkomen van ongewenste emissies naar oppervlaktewater, bodem en grondwater; Het zoveel mogelijk beperken van overlast voor de woonomgeving (in de breedste zin van het woord); Het doelmatig beheren van de riolering, het oppervlaktewater en grondwater tegen de laagst mogelijke maatschappelijke kosten.
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
79
Financiële consequenties Voor 2022 is een toevoeging aan de voorziening riolering geraamd van € 35.000 (lasten lager dan de baten). De daadwerkelijke toevoeging aan de voorziening riolering bedraagt € 41.000. De hogere dotatie wordt met name veroorzaakt door: - lagere onderhoudskosten - hogere energiekosten - lagere rioolheffing - overige verschillen
€ 85.000 + € 8.000 € 93.000 € 22.000 + € 6.000 +
(zie ook toelichting op programma 7)
Water Hiervoor wordt verwezen naar het Verbreed gemeentelijk rioleringsplan.
Meerjarig onderhoudsplan gemeentelijke gebouwen Beleidskader Het college van B&W heeft op 11 december 2018 de meerjaren-onderhoudsplanning 2018-2027 voor de gemeentelijke gebouwen vastgesteld. Jaarlijks wordt bekeken of er tussentijdse aanpassingen nodig zijn. De nota gebouwenbeheer geeft inzicht in het jaarlijks geplande groot en klein onderhoud. Voor al het in 2022 geplande onderhoud is telkens bekeken in hoeverre het onderhoud echt noodzakelijk is. Op basis daarvan is bepaald de werkzaamheden uit te voeren dan wel door te schuiven naar de toekomst. Daarnaast zijn de onderhoudswerkzaamheden zoveel mogelijk afgestemd met de gebruikers van de gebouwen. Financiële consequenties • Gemeentewerf In 2022 is een bedrag van € 3.000 uitgegeven aan groot onderhoud. Omdat hiervoor een bedrag van € 1.000 was geraamd, is € 2.000 onttrokken aan de reserve Gemeentewerf. •
Gemeentehuis In 2022 is een bedrag van € 30.000 uitgegeven aan groot onderhoud. Omdat hiervoor een bedrag van € 27.000 was geraamd, is € 3.000 onttrokken aan de reserve Gemeentehuis.
•
Brede school In 2022 is een bedrag van € 19.000 uitgegeven aan groot onderhoud. Omdat hiervoor een bedrag van € 9.000 was geraamd, is € 10.000 onttrokken aan de reserve Brede school De Uilenpoort.
•
Cultureel Centrum In 2022 is een bedrag van € 8.000 uitgegeven aan groot onderhoud. Omdat hiervoor een bedrag van € 20.000 was geraamd, is € 12.000 toegevoegd aan de reserve Cultureel Centrum Baarle.
•
Bremerpoort In 2022 is niets uitgegeven aan groot onderhoud. Omdat hiervoor een bedrag van € 1.000 was geraamd, is € 1.000 toegevoegd aan de reserve MFA De Bremerpoort.
•
Brandweerkazerne In 2022 is een bedrag van € 25.000 uitgegeven aan groot onderhoud. Omdat hiervoor een bedrag van € 14.000 was geraamd, is € 11.000 onttrokken aan de reserve Brandweerkazerne.
80
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
Buitensportaccommodaties Beleidskader De raad heeft op 29 september 2021 het beleidsplan sport en bewegen 2021-2025 "Baarle Beweegt" vastgesteld. Hierin is tevens het beleid met betrekking tot het groot onderhoud (vervangingsinvesteringen) aan de buitensportaccommodaties opgenomen. Het groot onderhoud betreft met name kosten voor het onderhouden/vervangen van de atletiekbaan, de tennisbanen, de voetbalvelden, regeninstallaties, veldverlichting, hekwerken/afrasteringen, netten, ballenvangers, doelen en de dugouts. Financiële consequenties •
Tennis Baarle-Nassau In 2022 is geen groot onderhoud uitgevoerd. Omdat hiervoor een bedrag van € 2.000 was geraamd, is € 2.000 toegevoegd aan de reserve Buitensportaccommodaties.
•
Atletiek Baarle/Nassau In 2022 is een bedrag van € 20.000 uitgegeven aan groot onderhoud. Omdat hiervoor een bedrag van € 22.000 was geraamd, is € 2.000 toegevoegd aan de reserve Buitensportaccommodaties.
•
Voetbal Baarle-Nassau In 2022 is een bedrag van € 13.000 uitgegeven aan groot onderhoud. Omdat hiervoor een bedrag van € 22.000 was geraamd, is € 9.000 toegevoegd aan de reserve Buitensportaccommodaties.
•
Voetbal Ulicoten In 2022 is niets uitgegeven aan groot onderhoud. Omdat hiervoor een bedrag van € 11.000 was geraamd, is € 11.000 toegevoegd aan de reserve Buitensportaccommodaties.
Groenstructuur- en groenbeheerplan Beleidskader In 2017 heeft de gemeenteraad de groenvisie “Grenzeloos Groen” vastgesteld. Grenzeloos groen betekent dat groen geen barrières vormt. Ook niet voor flora en fauna. Bij de inrichting van het groen is (bio)diversiteit daarom een belangrijk uitgangspunt. Ons groen dient voor het toekomstbestendig behouden en versterken van de groene karakteristiek van Baarle Nassau. Ten behoeve van de groenvisie is een inventarisatie gedaan van het huidige groen, de uitkomsten hiervan zijn verwerkt in het beheersysteem. Verder zijn er (bomen) structuurkaarten gemaakt. Bij de groeninventarisatie zijn slechte plantvakken in kaart gebracht. Dit betekent dat deze plantvakken omgevormd of gerenoveerd moeten worden. Daarbij gelden voor het groen de kwaliteitsaspecten toekomstbestendig, duurzaam en (bio)diversiteitsproof. Hierdoor kunnen de plantvakken ook in de toekomst goed onderhouden worden. Financiële consequenties In 2022 is een deel van de werkzaamheden uitgevoerd op basis van de groenvisie "Grenzeloos Groen". De kosten hiervan bedragen € 57.000 (renovatie De Akkers).
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
81
Financiering Inleiding Treasury is het besturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële geldstromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico’s. Meer concreet gaat het om: • • •
Financiering van het beleid tegen zo gunstig mogelijke voorwaarden; Het te allen tijde zorgen voor voldoende liquide middelen, waarbij een tijdelijk overschot tegen een zo hoog mogelijk rendement wordt belegd; Het afdekken van met name rente- en kredietrisico’s.
Financieringsstatuut Het beleid op dit onderdeel is voor onze gemeente vastgelegd in het Treasurystatuut 2019 gemeente Baarle-Nassau (raad 18 december 2019). De belangrijkste punten uit dit statuut zijn: • • • •
Het verzekeren van duurzame toegang tot de financiële markten tegen acceptabele condities; Het beschermen van gemeentelijke vermogens – en renteresultaten tegen ongewenste financiële risico’s (zoals rente -, koers -, krediet - en liquiditeitsrisico’s); Het minimaliseren van kosten bij het beheer van de geldstromen en financiële posities; Het optimaliseren van renteresultaten binnen de aangegeven kaders.
Voor het risicobeheer wordt in het statuut nader ingegaan op de algemene uitgangspunten (leningen en garanties), renterisicobeheer (kasgeldlimiet en renterisiconorm), koersrisicobeheer, kredietrisicobeheer, intern liquiditeitsbeheer, en valutarisicobeheer.
Wet Fido De uitvoering van treasury is geregeld in de wet Financiering Decentrale Overheden (wet Fido). Het doel van deze wet is onder andere om op een verantwoorde, prudente en professionele wijze de inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie (financieringsactiviteiten) van de gemeente middels een statuut te regelen.
Renteschema In het volgende renteschema is uiteengezet hoe voor 2022 de rente is toegerekend. Het saldo tussen de rente die is doorberekend aan de taakvelden en de werkelijk te betalen rente is verantwoord op het taakveld treasury. Het taakveld treasury is opgenomen onder het programma algemene dekkingsmiddelen.
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
83
a. De externe rentelasten over de korte en lange financiering b. De externe rentebaten (idem)
€ -/- €
25.219 10.201
€
15.018
Aan taakvelden toe te rekenen externe rente
€
15.018
d1. Rente over eigen vermogen d2. Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente
+/+ € +/+ € €
15.018
e. De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) f. Renteresultaat op het taakveld Treasury
-/- €
15.018
Saldo rentelasten en rentebaten c1. De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend c2. De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend c3. De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een
-/- €
-
-/- €
-
+/+ €
-
specifieke lening voor is aangetrokken (= projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend
nadelig
Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet heeft betrekking op financieringsvormen met een looptijd tot maximaal 1 jaar. De kasgeldlimiet bepaalt het bedrag dat maximaal met kort geld mag worden gefinancierd en wordt berekend op basis van een vast percentage (8,5%) van het begrotingstotaal. Op basis van de begroting 2022 is de kasgeldlimiet voor de gemeente Baarle-Nassau voor 2022 geraamd op € 1,8 miljoen. De kasgeldlimiet is in 2022 in alle kwartalen overschreden. Dit wordt veroorzaakt doordat wij tot en met 10 november kasgeldleningen hebben aangetrokken. Hiervoor is gekozen omdat een kasgeldlening (leningen met een looptijd van maximaal 1 jaar) over de periode tot en met 8 augustus geleend konden worden tegen een negatief rentepercentage van ongeveer 0,25%. Dit was goedkoper dan het aantrekken van een langlopende lening. Op 10 november hebben wij de kasgeldlening omgezet in een langlopende lening. Hierdoor zal de kasgeldlimiet niet langer worden overschreden.
Renterisiconorm De renterisiconorm is direct gerelateerd aan het budgettaire risico. De renterisiconorm heeft als doel om het renterisico bij herfinanciering te beheersen. De renterisiconorm houdt in, dat de jaarlijks verplichte aflossingen en de renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal.
84
Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau
Tabel renterisico en renterisiconorm Begroot 2022 1.Renteherzieningen op vaste schuld 2.Aflossingen Renterisico (1+2)
Werkelijk 2022 0 0 0
3.Begrotingstotaal 4.Het bij ministeriële regeling vastgestelde percentage Renterisiconorm (3 x 4)
0 0 0
19.121.000 20.866.000 20% 20% 3.824.200 4.173.200
Toets renterisiconorm 5.Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)
3.824.200 4.173.200
Bovenstaande tabel laat zien dat de renterisiconorm voor de rekening 2022 € 4.173.200 bedraagt. Gezien het renterisico van € 0 kan gesteld worden dat de renterisiconorm niet is overschreden.
Leningsbehoefte en leningenportefeuille Lening nummer