Jaarstukken 2022 gemeente Baarle-Nassau

rente geleend bedrag lening soort laatste jaar

%

Restant Geld gever

begin

Restant Rente

Aflossing

jaar 40.116085

4.000.000

TOTAAL

4.000.000

LIN

2047

3,17

BNG

eind jaar

4.000.000

18.065

0

4.000.000

4.000.000

18.065

0

4.000.000

Houdbare overheidsfinanciën Rijk en decentrale overheden Binnen de Europese Unie is afgesproken dat de staatsschuld van lidstaten onder de zestig procent van het bruto binnenlands product (bbp) moet blijven en dat het begrotingstekort niet boven de drie procent van het bbp mag uitkomen. Daar zijn de Rijksoverheid en de decentrale overheden (gemeenten, provincies en waterschappen) samen verantwoordelijk voor. De Europese regeringsleiders hebben afgesproken de eisen uit het SGP te verankeren in nationale wetgeving. Nederland doet dat met de Wet Houdbare Overheidsfinanciën (Wet HOF). Deze wet is op 1 januari 2014 in werking getreden. De Wet houdbare overheidsfinanciën (Wet HOF) bevat het benodigde wettelijke instrumentarium voor het bereiken en in stand houden van houdbare overheidsfinanciën. De kern van de wet is verankering van de Europese begrotingsafspraken en de bepaling dat het Rijk en de decentrale overheden (gemeenten, provincies en waterschappen) een gelijkwaardige inspanning moeten leveren om aan deze afspraken te voldoen. De meest in het oog springende daarvan is het bereiken van begrotingsevenwicht op middellange termijn. Met deze afspraak wordt uitdrukking gegeven aan de noodzaak van structurele reductie van het EMU-tekort en het garanderen van een houdbare EMU-schuld.

De beheersing van het EMU-saldo is een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het Rijk en de decentrale overheden. Immers, de inkomsten en uitgaven van de gehele collectieve sector zijn relevant voor de bepaling van het EMU-saldo. De gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de beheersing van het EMU-saldo komt tot uitdrukking in de Wet Hof door de bepaling dat Rijk en

Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau

85

decentrale overheden gehouden zijn een gelijkwaardige inspanning te leveren aan het voldoen aan de Europese begrotingsafspraken. De eindverantwoordelijkheid voor de overheidsfinanciën als geheel ligt bij het Rijk. Gemeenten dienen hun tekort te houden onder de af te spreken percentages. Het Rijk wil gemeenten een boete opleggen via een korting op het Gemeentefonds wanneer zij de aan hen toegewezen EMU-norm overschrijden.

Schatkistbankieren Schatkistbankieren houdt in dat tegoeden worden aangehouden in de Nederlandse schatkist. Hierdoor zal de Nederlandse staat minder geld hoeven te lenen op de financiële markten en zal de staatsschuld dalen. Schatkistbankieren is ingevoerd voor gemeenten, provincies, waterschappen, en gemeenschappelijke regelingen. Dit heeft een positief effect op de omvang van de EMU-schuld. Depositotarieven en inleentarieven worden geharmoniseerd. Decentrale overheden, waaronder gemeenten, krijgen op de deposito’s een rente vergoed die gelijk is aan de rentes die de Nederlandse staat betaalt op leningen die ze op de markt aangaat.

86

Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau

Bedrijfsvoering De bedrijfsvoering van de gemeente Baarle-Nassau is vanaf 1 januari 2016 ondergebracht in de ABGorganisatie. Het is een ambtelijke fusie, de deelnemende gemeenten Alphen-Chaam, Baarle-Nassau en Gilze en Rijen zijn bestuurlijk zelfstandig. We zijn trots op de prestaties van de ABG in het afgelopen jaar. Het jaar 2022 startte nog met de naweeën van de coronapandemie en ging over naar de oorlogssituatie in Oekraïne en de impact hiervan op de maatschappij en de economie. De onzekerheid over de toekomst is een gegeven waarin we zo goed als mogelijk invulling hebben gegeven aan de (nood)situaties die zich hebben voorgedaan. Deze oorlog heeft ook grote gevolgen op het lokale niveau. Zo hebben de ABG en de medewerkers zich niet alleen ingespannen om te zorgen dat alles blijft doordraaien, maar zich ook ontfermt over de opvang van vluchtelingen en binnen de mate van het mogelijke ook geholpen met de inwoners om de hoge kosten voor energie te dempen. In 2022 is het bestuur van de ABG-organisatie gewijzigd. In januari 2022 is burgemeester Minses opgevolgd door waarnemend burgemeester Brenninkmeijer. Na de gemeenteraadsverkiezingen is vanuit Gilze en Rijen wethouder Scheifes toegetreden tot het bestuur van de ABG in plaats van de heer Vermorken.

Ongeveer op dat zelfde moment kwamen er, door het vertrek van de gemeentesecretarissen van Baarle-Nassau en Gilze en Rijen, vacatures voor de directiefuncties. Deze functies zijn op interim-basis ingevuld. Met het ABG-plan "Helemaal ABG” is richting en invulling gegeven aan de verdere ontwikkeling van de organisatie. Bovendien zijn enkele speerpunten benoemd: • Continu ontwikkelen en verbeteren; • Behouden en werven van personeel; • Plan- en projectmatig werken; • Inspirerend leidinggeven. Naast deze ontwikkeling zijn ook grote stappen gezet in het proces richting een gemeenschappelijke huisvesting. De plannen voor een nieuwe huisvesting zijn uitgewerkt en voorgelegd aan de drie gemeenteraden. Deze investering in de ontwikkeling van de huisvesting loopt in lijn met de verdere ontwikkeling van de organisatie. Ondanks de hiervoor genoemde positieve ontwikkelingen constateren we tegelijkertijd dat de druk op de organisatie niet minder is geworden en alleen verder toeneemt. Vanaf de start van de werkorganisatie rust er op de begroting een efficiency taakstelling. Het kenmerk van een efficiencyslag is dat hetzelfde gedaan wordt met minder kosten. Dus een hogere productiviteit. Wij zien echter geen mogelijkheden meer om de productiviteit nog verder op te voeren zonder dat er keuzes in de dienstverlening gemaakt worden.

Bovendien is het noodzakelijk verder te investeren in de ontwikkeling van de organisatie. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar de paragraaf Verbonden partijen en de jaarstukken van de ABG-organisatie.

Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau

87

(Fraude)risicobeheersing Het college van gemeente Baarle-Nassau is zich bewust van het inherente risico van fraude dat zij, zowel intern als extern, loopt bij het uitvoeren van haar activiteiten. In het controleplan wordt expliciet aandacht besteed aan (fraude)risicoanalyse. Dit is de basis voor de inrichting en bijsturing van werkprocessen en waar nodig ook beleidsuitgangspunten. De beoordeling wordt daarna uitgewerkt in controledoelstellingen en interne controlemaatregelen. Risicomanagement wordt ingebed in de reguliere P&C-cyclus. De risicoanalyse wordt geactualiseerd bij zowel de begroting als de jaarrekening. Via de reguliere P&C-cyclus als ook bij het stappenplan van de invoering van de nieuwe rechtmatigheidswet staat risicomanagement (met name bewustwording en risicobereidheid) ook op de agenda van directie en bestuur. Indien zich nieuwe risico’s voordoen wordt de directie en het bestuur, afhankelijk van de importantie, zo nodig tussentijds geïnformeerd. Ook bij beleidsnota’s/beleidsvoorstellen wordt in voorkomende gevallen gebruik gemaakt van een risicoparagraaf in de betreffende nota/voorstel. Externe partijen moeten er op kunnen vertrouwen dat gemeente Baarle-Nassau en haar medewerkers op een betrouwbare, eerlijke en zorgvuldige manier zaken doen.

Daarom heeft gemeente Baarle-Nassau een gedragscode opgesteld die door iedere medewerker bij indiensttreding wordt ondertekend. Het belang van de gedragscode en de naleving wordt periodiek benadrukt en is onderwerp van gesprek tussen leidinggevende en medewerker. Er is een vertrouwenspersoon en meldpunt ingesteld waarbij eventuele misstanden vertrouwelijk kunnen worden gemeld. De gedragscode is beschikbaar via onze website en wordt (daarmee) ook gedeeld met onze externe relaties. Onze (financiële) processen kenmerken zich door de aanwezigheid van functiescheiding. Hiermee voorkomen we dat slechts één persoon ongecontroleerd transacties of verplichtingen kan aangaan, autoriseren, verwerken en afwikkelen en toegang heeft tot activa. Ondanks alle beheersingsmaatregelen resteert het risico dat management of directie maatregelen doorbreekt en het risico van samenspanning tussen medewerkers. Transparante besluitvorming, de governance structuur, een open cultuur waarbij we elkaar durven aan te spreken, de aanwezigheid van een vertrouwenspersoon om niet-integer handelen (anoniem) te melden, periodieke interne en externe audits op de naleving van beheersingsmaatregelen moeten dit ondervangen. De afgelopen jaren zijn er regelmatig berichten in de media over cyberaanvallen, gevallen van ransomware en datalekken.

Gezien de activiteiten van gemeente Baarle-Nassau heeft informatiebeveiliging vanuit de perspectieven continuïteit, fraude en privacy en daarmee samenhangende reputatie een hoge prioriteit. Tijdens de dagelijkse bedrijfsvoering vinden controles plaats om vast te stellen of gewerkt wordt volgens de daarover gemaakte afspraken, waaronder de diverse protocollen voor informatiebeveiliging. Periodiek wordt de beheersing van informatiebeveiliging getoetst. Eventuele verbeterpunten vormen de input voor verdere aanscherping en/of naleving van het informatiebeveiligingsproces. Conclusie Het college is van mening dat, met alle analyses en getroffen beheersingsmaatregelen, de risico’s met betrekking tot een beheerste en integere bedrijfsvoering inzichtelijk zijn en op een adequate wijze de aandacht krijgen.

88

Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau

Verbonden partijen Inleiding In deze paragraaf wordt aandacht besteed aan de zogenoemde ‘verbonden partijen’ van de gemeente Baarle-Nassau. Voor gemeenten geldt soms dat de optimale schaal waarop taken moeten worden uitgevoerd niet overeenkomt met de schaal van de gemeente. Om die taken toch op het daarvoor geëigende schaalniveau uit te kunnen voeren, is een groot aantal samenwerkingsverbanden tot stand gekomen. Niet elk samenwerkingsverband is echter een verbonden partij. Met ‘verbonden partijen’ worden rechtspersonen bedoeld waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Onder bestuurlijk belang wordt verstaan: een zetel in het bestuur of het hebben van stemrecht. Met een financieel belang wordt bedoeld dat de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld die ze kwijt is in geval van faillissement van de verbonden partij en/of als financiële problemen bij de verbonden partijen kunnen worden verhaald op de gemeente. Uitgangspunt bij deelname in een Verbonden Partij is dat de samenwerking de gemeente kansen biedt in het realiseren van de doelstellingen in de begroting. Bij een Verbonden Partij is de gemeente enerzijds (mede) eigenaar van de rechtspersoon alsook klant van diezelfde partij. Dit kan wel eens leiden tot conflictsituaties.

Daarnaast staat de Verbonden Partij als rechtspersoon op afstand en is de gemeentelijke invloed beperkter dan wanneer de beleidsuitvoering in eigen beheer wordt gedaan. Dit brengt zowel bestuurlijke, politieke alsmede financiële risico’s met zich mee. Het is dan ook zaak om ervoor te zorgen dat de belangen van de gemeente Baarle-Nassau voortdurend worden meegewogen in de besluitvorming van de Verbonden Partijen. Deze paragraaf is om twee redenen van belang voor de raad. Op de eerste plaats voeren de verbonden partijen vaak beleid uit dat de gemeente in principe ook zelf kan doen. De gemeente blijft de uiteindelijke verantwoordelijkheid houden voor het realiseren van de beoogde doelstellingen van de programma’s. Er blijft dus voor de raad nog steeds een kaderstellende en controlerende taak over bij die programma’s. De tweede reden betreft de kosten - het budgettaire beslag - en de financiële risico’s die de gemeente met de verbonden partijen kan lopen en de daaruit voortvloeiende budgettaire gevolgen. Kortom, het aangaan en onderhouden van contacten met verbonden partijen is van belang om af te wegen wat de meest doelmatige manier is om een taak uit te voeren, welke manier de meeste garantie geeft dat de taak wordt uitgevoerd zoals de gemeente voor ogen staat en op welke manier de gemeente voldoende inhoudelijk en financieel inzicht heeft in het uitvoeren van een taak.

Aangezien het gaat om taken en activiteiten waartoe de raad de kaders uitzet, zijn deze afwegingen voor de raad van belang. In de tabellen van het overzicht verbonden partijen zijn onder andere financiële gegevens opgenomen per verbonden partij. Aangezien bij het opstellen van de jaarstukken van de gemeente de financiële gegevens van verbonden partijen nog niet bekend zijn, zijn de gegevens van de jaarrekening van het voorgaande jaar opgenomen.

Visie en beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen Samenwerkingsverbanden kunnen belangrijke voordelen opleveren met betrekking tot kosten, doelmatigheid en kwaliteit van de te leveren producten. Individuele gemeenten zijn soms te klein om kwalitatief goede producten tegen een acceptabele kostprijs te leveren. Samenwerking kan zich uitstrekken over alle beleidsterreinen (programma’s) en op het gebied van de bedrijfsvoering. Een samenwerking kan diverse vormen aannemen (bijvoorbeeld: openbaar lichaam, gemeenschappelijke

Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau

89

regeling, centrumgemeente). Soms zijn verbonden partijen wettelijk voorgeschreven zoals de Veiligheidsregio en de Omgevingsdienst. Bij het aangaan van een samenwerking met een verbonden partij, hanteert de gemeente de volgende kaders: 1. Er is sprake van een publiek belang. 2. Het publieke belang kan niet goed behartigd worden door middel van subsidies, regelgeving, toezicht of het inkopen van diensten of producten. 3. Een verbonden partij is de beste manier om de taken uit te voeren. 4. De (financiële) risico’s die gepaard gaan met het aangaan van een verbonden partij staan in een redelijke verhouding tot het te dienen publieke belang. Dit is verder uitgewerkt in de Nota Verbonden Partijen. Deze nota is in 2021 regionaal geëvalueerd en er zijn aanbevelingen geformuleerd. Deze aanbevelingen heeft de gemeenteraad overgenomen. In de nieuwe bestuursperiode werken we deze aanbevelingen verder uit. Eind 2021 zijn ook alle besluiten genomen waardoor Baarle-Nassau per 1 januari 2022 is toegetreden tot Regio Hart van Brabant.

Overzicht verbonden partijen Gemeenschappelijke regelingen ABG-organisatie Vestigingsplaats: Aard verbonden partij: Best. vertegenwoordiger: Openbaar belang: Financieel belang: Wijziging belang: Zeggenschap: Financiële positie: x € 1.000

Alphen Gemeenschappelijke regeling Burgemeester de Hoon-Veelenturf en wethouder van Tilborg Behartiging van de sturing en beheersing van ondersteunende processen en uitvoeringstaken van de deelnemende gemeenten Bijdrage 2022: € 7.705.230 Niet van toepassing Vertegenwoordiging in bestuur EV EV VV VV Resultaat 1-1-2021 31-12-2021 1-1-2021 31-12-2021 2021 € 1.271 € 986 € 5.283 € 6.391 €0

Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant Vestigingsplaats: Tilburg Aard verbonden partij: Gemeenschappelijke regeling Best. vertegenwoordiger: Burgemeester De Hoon-Veelenturf Openbaar belang: Samenwerking op het terrein van openbare veiligheid Financieel belang: Bijdrage 2022 € 500.963 Wijziging belang: Niet van toepassing Zeggenschap: Vertegenwoordiging in het algemeen bestuur Financiële positie: x € 1.000 EV EV VV VV 1-1-2021 31-12-2021 1-1-2021 31-12-2021 € 18.832 € 18.703 € 43.130 € 47.802

90

Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau

Resultaat 2021 € 2.829

Omgevingsdienst Midden- en West Brabant Vestigingsplaats: Tilburg Aard verbonden partij: Gemeenschappelijke regeling Best. vertegenwoordiger: Wethouder Van Tilborg Openbaar belang: Samenwerking op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Financieel belang: Bijdrage 2022 € 411.537 Wijziging belang: Niet van toepassing Zeggenschap: Vertegenwoordiging in het algemeen bestuur Financiële positie: x € 1.000 EV EV VV VV Resultaat 1-1-2021 31-12-2021 1-1-2021 31-12-2021 2021 € 2.325 € 2.918 € 3.480 € 3.285 € 164 Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord Vestigingsplaats: 's-Hertogenbosch Aard verbonden partij: Gemeenschappelijke regeling Best. vertegenwoordiger: Wethouder Van de Laak Openbaar belang: Samenwerking op het gebied van ambulancevervoer Financieel belang: Niet van toepassing Wijziging belang: Niet van toepassing Zeggenschap: Stemrecht in het algemeen bestuur Financiële positie: x € 1.000 EV EV VV VV 1-1-2021 31-12-2021 1-1-2021 31-12-2021 € 13.738 € 14.180 € 25.744 € 32.686 GGD West-Brabant Vestigingsplaats: Aard verbonden partij: Best. vertegenwoordiger: Openbaar belang: Financieel belang: Wijziging belang: Zeggenschap: Financiële positie: x € 1.000

Resultaat 2021 € 489

Breda Gemeenschappelijke regeling Wethouder Van de Laak Leveren van een bijdrage aan de openbare gezondheidszorg Bijdrage 2022 € 233.296 Niet van toepassing Stemrecht in het algemeen bestuur EV EV VV VV 1-1-2021 31-12-2021 1-1-2021 31-12-2021 € 5.717 € 6.017 € 21.827 € 19.394

Resultaat 2021 € 133

Regionaal Bureau Leerplicht West-Brabant Vestigingsplaats: Breda Aard verbonden partij: Gemeenschappelijke regeling Best. vertegenwoordiger: Wethouder Van de Laak Openbaar belang: Uitvoeren taken op het gebied van de leerplicht Financieel belang: Bijdrage 2022 € 9.937 Wijziging belang: Niet van toepassing Zeggenschap: Stemrecht in het algemeen bestuur Financiële positie: x € 1.000 EV EV VV VV 1-1-20201 31-12-2021 1-1-2021 31-12-2021 € 131 € 14 € 525 € 675

Resultaat 2021 € 14

Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau

91

Nazorg gesloten stortplaatsen Bavel-Dorst en Zevenbergen Vestigingsplaats: Breda Aard verbonden partij: Gemeenschappelijke regeling Best. vertegenwoordiger: Wethouder Van de Laak Openbaar belang: Waarborgen doelmatige aanwending gelden bestemd voor nazorg Financieel belang: Bijdrage 2022 € 9.782 Wijziging belang: Niet van toepassing Zeggenschap: Zitting in bestuursraad van het Provinciaal Nazorgfonds Financiële positie: x € 1.000 EV EV VV VV Resultaat 1-1-2021 31-12-2021 1-1-2021 31-12-2021 2021 € 1.083 € 998 € 26.263 € 26.594 -€ 86 Gemeenschappelijke Regeling Regio West-Brabant Vestigingsplaats: Etten-Leur Aard verbonden partij: Gemeenschappelijke regeling Best. vertegenwoordiger: Wethouder van Tilborg Openbaar belang: Behartigen van belangen deelnemende gemeenten voor opstelling, vaststelling en uitvoering van de strategische agenda en de strategische visie voor West-Brabant. Financieel belang: Bijdrage 2022 € 30.369 Wijziging belang: Niet van toepassing Zeggenschap: Vertegenwoordiging in het algemeen bestuur Financiële positie: x € 1.000 EV EV VV VV Resultaat 1-1-2021 31-12-2021 1-1-2021 31-12-2021 2021 € 1.240 € 1.312 € 7.669 € 5.382 € 231 BGTS Belgisch-Nederlands Grensoverleg (BeNeGO) Vestigingsplaats: Turnhout Aard verbonden partij: Benelux groepering territoriale samenwerking Best.

vertegenwoordiger: Burgemeester De Hoon-Veelenturf Openbaar belang: Het grensoverschrijdend overleg en de grensoverschrijdende samenwerking tussen de deelnemende gemeenten bevorderen en de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten behartigen. Financieel belang: Bijdrage 2022 € 796 Wijziging belang: Niet van toepassing Zeggenschap: Zitting in Algemeen Bestuur Financiële positie: x € 1.000 EV EV VV VV Resultaat 1-1-2021 31-12-2021 1-1-2021 31-12-2021 2021 € 188 € 188 €0 €0 €0

92

Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau

BGTS Academie voor Muziek en Woord De Noorderkempen Vestigingsplaats: Baarle-Hertog Aard verbonden partij: Benelux groepering territoriale samenwerking Best. vertegenwoordiger: Wethouder van de Laak Openbaar belang: Het verzorgen van deeltijd kunstonderwijs in muziek en woord en in andere vormen van kunstbeoefening, en het bevorderen van culturele activiteiten. Financieel belang: Bijdrage 2022 € 25.454 Wijziging belang: Niet van toepassing Zeggenschap: Zitting in bestuursraad De Noorderkempen Financiële positie: x € 1.000 EV EV VV VV Resultaat 1-1-2021 31-12-2021 1-1-2021 31-12-2021 2021 € 402 € 428 € 64 € 76 € 26 Veilig Thuis West-Brabant Vestigingsplaats: Aard verbonden partij: Best. vertegenwoordiger: Openbaar belang: Financieel belang: Wijziging belang: Zeggenschap: Financiële positie: x € 1.000

Regio Hart van Brabant Vestigingsplaats: Aard verbonden partij: Best. vertegenwoordiger: Openbaar belang:

Financieel belang: Wijziging belang: Zeggenschap: Financiële positie: x € 1.000

Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau

Breda Gemeenschappelijke regeling (centrumregeling) Wethouder Van de Laak Zorg dragen voor een advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling en bevorderen samenwerking betrokken instanties. Bijdrage 2022: € 40.002 Niet van toepassing Plenair overleg portefeuillehouders deelnemende gemeenten EV EV VV VV Resultaat 1-1-2021 31-12-2021 1-1-2021 31-12-2021 2021 € 9.072 € 10.384 € 4.014 € 3.916 € 1.312

Tilburg Gemeenschappelijke regeling Burgemeester de Hoon - Veelenturf De gemeenten werken samen aan die opgaven die in gezamenlijkheid beter te realiseren zijn. Deze opgaven zijn opgeschreven in de kernagenda 2023-2027 Bijdrage 2022 € 16.358 Niet van toepassing Vertegenwoordiging in het algemeen bestuur EV EV VV VV Resultaat 1-1-2021 31-12-2021 1-1-2021 31-12-2021 2021 € 8.317 € 8.106 € 19.474 € 18.074 € 6.943

93

BGTS Baarle Vestigingsplaats: Aard verbonden partij: Best. vertegenwoordiger: Openbaar belang:

Financieel belang: Wijziging belang: Zeggenschap: Financiële positie: x € 1.000

Baarle-Nassau Benelux Groepering Territoriale Samenwerking (BGTS) Burgemeester De Hoon-Veelenturf Het bevorderen van het grensoverschrijdend overleg en de grensoverschrijdende samenwerking tussen de gemeenten Baarle-Hertog en Baarle-Nassau en de gemeenschappelijke belangen van deze gemeenten te behartigen, en dit in het belang en ten dienste van de natuurlijke personen en rechtspersonen van of gevestigd in (één van) beide gemeenten. Bijdrage 2022 € 941 Opgericht 1 december 2021 Stemrecht in de Algemene Vergadering EV EV VV VV Resultaat 1-1-2021 31-12-2021 1-1-2021 31-12-2021 2021 € n.b. € n.b. € n.b. € n.b. € n.b.

Deelnemingen Brabant Water NV Vestigingsplaats: Aard verbonden partij: Best. vertegenwoordiger: Openbaar belang: Financieel belang: Wijziging belang: Zeggenschap: Financiële positie:

's-Hertogenbosch Naamloze Vennootschap Wethouder van Tilborg Zorgdragen voor de openbare watervoorziening Niet van toepassing Niet van toepassing Via aandeelhoudersvergadering EV EV VV VV 1-1-2021 31-12-2021 1-1-2021 31-12-2021 € 674 mln € 685 mln € 523 mln € 534 mln

Resultaat 2021 € 10 mln

Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Vestigingsplaats: Den Haag Aard verbonden partij: Participatie in aandelenkapitaal Best. vertegenwoordiger: Wethouder Van Tilborg Openbaar belang: Bank van en voor overheden en instellingen voor maatschappelijk belang. BNG is een betrouwbare eigentijdse bank die met gespecialiseerde dienstverlening bijdraagt aan het zo laag mogelijk houden van kosten van maatschappelijke voorzieningen. Financieel belang: 3.510 aandelen BNG; jaarlijkse uitkering van dividend Wijziging belang: Niet van toepassing Zeggenschap: Via aandeelhoudersvergadering Financiële positie: EV EV VV VV Resultaat 1-1-2021 31-12-2021 1-1-2021 31-12-2021 2021 € 5,1 mld € 5,1 mld € 155,2 mld € 144,0 mld € 236 mln

94

Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau

Rewin West-Brabant Vestigingsplaats: Aard verbonden partij: Best. vertegenwoordiger: Openbaar belang: Financieel belang: Wijziging belang: Zeggenschap: Financiële positie: x € 1.000

Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau

Breda Naamloze Vennootschap Wethouder Van de Laak Stimuleren vestiging van bedrijven in West-Brabant Bijdrage 2022 € 20.768 Niet van toepassing Vertegenwoordiging in de raad van Commissarissen EV EV VV VV 1-1-2021 31-12-2021 1-1-2021 31-12-2021 € 1.431 € 1.192 € 1.158 € 1.178

95

Resultaat 2021 - € 238

Grondbeleid Algemeen Het grondbeleid van de gemeente is een belangrijk sturingsinstrument voor de invulling van de aanwezige en toekomstige bouwmogelijkheden in onze gemeente. Op basis van dit beleid realiseert de gemeente doelstellingen op het gebied van ruimtelijke ordening, volkshuisvesting en economisch beleid. In september 2020 heeft de gemeenteraad van Baarle-Nassau de nieuwe nota grondbeleid vastgesteld. De nota grondbeleid geeft het juridische- en beleidsmatige kader aan waarbinnen de gemeente opereert. Uitgangspunt is actief grondbeleid, maar met de huidige mogelijkheden van kostenverhaal en sturing via bestemmingsplan en overeenkomst of grondexploitatieplan, dienen bij elke mogelijkheid van grondaankoop de risico’s en kosten goed in beeld gebracht te worden. Ook bij private ontwikkelingen kunnen we sturen op ruimtelijke en volkshuisvestelijke doelen. Dit doen we dan via de invulling van het benodigde ruimtelijke plan en het afsluiten van (anterieure) overeenkomsten. Daarbij kunnen we op grond van de Grondexploitatiewet kostenverhaal (van te maken gemeentelijke kosten) plegen. Beleidsdocumenten Wet- en regelgeving, het Besluit Begroting en Verantwoording (hierna; BBV) en de bestemmingsplannen vormen de algemene kaders van het te voeren grondbeleid. Onder andere de nota grondbeleid en de notitie grondprijzen sluiten hier op aan.

Actief grondbeleid Van actief grondbeleid is sprake als de gemeente grond koopt, die bouw- en woonrijp maakt en weer verkoopt of in erfpacht uitgeeft aan ontwikkelaars, aannemers en particulieren. Bij actief grondbeleid exploiteert de gemeente gronden voor eigen rekening en risico. Bouwgronden in exploitatie hebben betrekking op grondexploitaties in de uitvoeringsfase, waarvan de gronden in eigendom zijn van de gemeente, waarvoor de raad een grondexploitatiecomplex en een grondexploitatiebegroting heeft vastgesteld. De gemeente Baarle-Nassau heeft in 2022 twee lopende grondexploitaties waarvoor door de gemeenteraad in het verleden een exploitatieopzet is vastgesteld. In tabel 1 hieronder zijn de lasten en baten per woningbouwexploitatie opgenomen die in de jaarstukken 2022 zijn verantwoord. Tevens zijn per exploitatie de nog te verwachte lasten en baten in de toekomst en het verwachte resterende (dus exclusief reeds genomen winsten) resultaat op eindwaarde opgenomen. Tabel 1 grondexploitaties per 31 december 2022 Exploitatie Maaijkant, 2e fase

Boekwaarde per 31-122021

Lasten 2022

Baten 2022

Winstneming 2022

Boekwaarde Verwachte Verwachte Verwachte Verwacht per 31-12lasten baten eindwaarde eindjaar 2022

49.076

26.606

360.219

-3.567

-288.104

801.182

549.189

36.110

2025

Nassaulaan

-105.512

82.118

-

23.394

-

-

-

-

2022

Totaal

-56.436

108.724

360.219

19.827

-288.104

801.182

549.189

36.110

In tabel 2 worden de verwachte resterende resultaten (op eindwaarde), zoals deze zijn opgenomen in de jaarstukken 2022, vergeleken met de verwachte resterende resultaten (op eindwaarde) zoals die zijn opgenomen in de jaarstukken 2021. Voor de verschillen wordt in deze paragraaf per exploitatie een toelichting gegeven.

Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau

97

Tabel 2 verwachte eindwaarde 2022 ten opzichte van 2021 Exploitatie

Verwachte EW Verwacht Verwachte EW Verwacht Verschil EW jaarstukken eindjaar per jaarstukken eindjaar per 2021-2022 2021 31-12-2021 2022 31-12-2022

Maaijkant, 2e fase

60.468

2025

36.110

2025

-24.358

Nassaulaan

24.692

2022

-

2022

-24.692

Totaal

85.160

36.110

-49.049

De opbouw van het totale resultaat per project (het verwachte resterende resultaat op eindwaarde plus de gerealiseerde tussentijdse winstnemingen tot en met 2022) wordt in de tabel hieronder weergegeven. Tabel 3 totale resultaat per project Exploitatie Maaijkant, 2e fase Nassaulaan Totaal

Verwachte EW jaarstukken 2022

Winstnemingen t/m 2022

Totaal resultaat project (EW)

36.110

34.792

70.902

-

98.159

98.159

36.110

132.951

169.061

Onderstaand volgt een toelichting op de grootste afwijkingen en wordt per grondexploitatie de eindwaarde (afgerond op duizendtallen) per ultimo 2022 vergeleken met de eindwaarde per ultimo 2021 en zijn de effecten, waar nodig, van de volgende uitgangspunten verwerkt: • Tarieven voor interne uren (conform ABG beleid); • Indexering van de kosten en opbrengsten; • Grondprijzen conform de notitie grondprijzen 2023. Maaijkant, 2e fase De ontwikkeling van de woonwijk Maaijkant 2e fase is in uitvoering. Het bestemmingsplan is onherroepelijk verklaard. Het resterende bouwvolume (vijf rijwoningen en drie patiowoningen) is verkocht aan een ontwikkelaar. De bouwwerkzaamheden vinden in 2023 plaats, waarna het woonrijp maken naar verwachting eind 2024/begin 2025 wordt afgerond. Deze grondexploitatie kent een verwacht positief saldo en heeft een restant looptijd van drie jaar. Het verloop van het verwachte resultaat (eindwaarde) laat het volgende beeld zien: • Jaarstukken 2021 (per 31-12-2021); € 60.000; • Begroting 2023 (per 30-06-2022); € 12.000; • Jaarstukken 2022 (per 31-12-2022); € 36.000. In vergelijking met de jaarstukken 2021 is het verwachte resultaat (eindwaarde) afgenomen met € 24.000. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de indexering van de eenheidsprijzen. Het saldo van de tot dusver gerealiseerde tussentijdse winstnemingen, per ultimo 2022, bedraagt € 35.000.

Het saldo van de toekomstige winstnemingen bedraagt naar verwachting € 36.000. Dit betekent voor dit project een totaal verwacht positief resultaat (op eindwaarde) van € 71.000. Nassaulaan De laatste werkzaamheden aan de openbare ruimte zijn afgerond en de grondexploitatie is per ultimo 2022 afgesloten met een totaal positief resultaat van € 98.000. Faciliterend grondbeleid Faciliterend grondbeleid (ook passieve complexen genoemd) houdt in dat de gemeente zelf geen grondexploitaties voert maar dit overlaat aan private ontwikkelaars. De gemeente 'faciliteert' deze grondexploitaties door te investeren in plankosten, welke kosten vervolgens zullen worden verhaald

98

Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau

op betrokkenen (middels een zogenaamde anterieure overeenkomst). Deze vorm van verrekening wordt in veruit de meeste gevallen toegepast. In de overige gevallen wordt vooraf geen overeenstemming bereikt tussen een private ontwikkelaar en de gemeente. In die situatie wordt de kostenverrekening gebaseerd op een exploitatieplan en het sluiten van een nadere (posterieure) overeenkomst. Alle private ontwikkelingen zijn geactualiseerd, de resultaten hiervan zijn verwerkt in de jaarstukken 2022. Winst- en verliesneming grondexploitaties Voor projecten waarin niet alle kosten gedekt worden door opbrengsten vormen wij een voorziening (op basis van de netto contante waarde). We brengen dit bedrag ten laste van de algemene reserve grondexploitatie. Bij de bepaling van de winstneming wordt de "percentage of completion" regel uit het BBV toegepast. Daarbij wordt een deel van het verwachte eindresultaat tussentijds als winst genomen (en gedoteerd aan de algemene reserve grondexploitatie) naar rato van de gerealiseerde baten en lasten. Jaarlijks bezien we bij de samenstelling van de jaarstukken of we gronden moeten afwaarderen (en een verliesvoorziening moeten treffen) en of we winst moeten nemen. Tabel 4 geeft het verloop van de boekwaarde van de diverse grondexploitaties weer.

Aangevuld met de dotaties aan de verliesvoorziening geeft de tabel tevens inzicht in het totale resultaat van de grondexploitaties. Tabel 4 balanspost voorraden Omschrijving In exploitatie genomen gronden Totaal

Omschrijving Voorziening verwachte verliezen Totaal resultaat grondexploitaties

Stand per Lasten 2022 31-12-2021

Baten 2022

Winstneming Stand per 2022 31-12-2022

-56.436

108.724

360.219

19.827

-288.104

-56.436

108.724

360.219

19.827

-288.104

Stand per Lasten 2022 31-12-2021

Baten 2022

Dotatie Stand per verliesvoor31-12-2022 ziening 2022

-

-

-

19.827

Het totale resultaat van de grondexploitaties over 2022 bedraagt € 19.827, als gevolg van winstnemingen. Reserves grondbedrijf Het weerstandsvermogen van het grondbedrijf bestaat uit de algemene reserve grondexploitatie en dient ter dekking van onvoorzienbare risico’s. Dotaties en onttrekkingen vinden plaats als gevolg van winst- en verliesneming op de lopende grondexploitaties. Het saldo van de algemene reserve grondexploitatie (deze is niet gemaximeerd) per 31-12-2022 bedraagt € 1.210.538. Dit bedrag is gereserveerd om mogelijke risico’s op te vangen.

Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau

99

Risicoparagraaf Met bouwgrondexploitaties zijn meer dan gemiddelde risico’s gemoeid. De exploitatie strekt zich uit over een groot aantal jaren en het gaat om grote investeringen. De opbrengsten worden veelal pas na de gemaakte kosten genoten en het is altijd de vraag of de verwachte opbrengsten ook gerealiseerd worden. Er wordt geprobeerd zoveel mogelijk risico’s te kwantificeren en deze in de grondexploitatieberekeningen mee te nemen. In de grondexploitatie moet voldoende weerstandscapaciteit aanwezig zijn om risico’s op te kunnen vangen. Per ultimo 2022 is de grondexploitatie "Nassaulaan" afgerond. Voor de grondexploitatie "Maaijkant, 2e fase" zijn geen risico’s voorzien.

100

Jaarstukken 2022 Baarle-Nassau