Jaarstukken 2021 (03)
Tekst van het document
Nr.
Doelstelling
7.3.1
Verminderen restafvalstromen inzameling huishoudelijk afval
Nr.
Specifieke activiteit
1
Gerealiseerd op 31-12-2021
In 2021 wordt de implementatie van het afvalbeleidsplan verder voorbereid, inclusief de verkenning van de mogelijke samenwerking met Baarle-Hertog bij de afvalinzameling De voorbereidingen zijn in 2021 afgerond. Per 1 januari 2022 is de inzameling van het huishoudelijk afval via de BGTS bij IOK afvalbeheer ondergebracht.
Nr.
Doelstelling
7.4.1
Uitvoering geven aan nationaal klimaatakkoord
Nr.
Specifieke activiteit
1
Vaststellen van de definitieve Regionale Energie Strategie De gemeenteraad heeft de RES 1.0 vastgesteld en heeft kennis genomen van de wijze waarop inbreng van derden is verwerkt en heeft kennis genomen van het RES uitvoeringsprogramma. Bij geamendeerd besluit heeft de gemeenteraad besloten dat verplichtingen die voortvloeien uit dit besluit, inspanningsverplichtingen zijn en geen resultaatverplichtingen. Draagvlak onder de bevolking en stakeholders (verkregen door een open participatietraject) is voorwaarde voor het invullen van de lokale opgave voor grootschalige opwek.
Nr.
Doelstelling
7.4.2
Uitvoering geven aan nationaal klimaatakkoord
Nr.
Specifieke activiteit
1
Vaststellen lokale handreiking grootschalige opwek De planning is gewijzigd om zo meer tijd te kunnen besteden aan burgerparticipatie. We focussen nu op een gedragen visie richting RES 2.0 in 2023 via een uitgebreid participatietraject.
46
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
Gerealiseerd op 31-12-2021
Gerealiseerd op 31-12-2021
Nr.
Doelstelling
7.4.3
Aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving
Nr.
Specifieke activiteit
1
Vaststellen Transitievisie Warmte
Gerealiseerd op 31-12-2021
De Transitievisie Warmte is in december door de gemeenteraad vastgesteld. Nr.
Doelstelling
7.4.4
Effecten van klimaatverandering (hittestress, wateroverlast, droogte, overstroming) verminderen of voorkomen Specifieke activiteit Gerealiseerd op 31-12-2021
Nr. 1
Vaststellen van een uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie Het regionale uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie heeft vertraging opgelopen en wordt naar verwachting in februari opgeleverd. we streven naar vaststelling van de lokale uitvoeringsagenda in het tweede kwartaal van 2022.
Nr.
Doelstelling
7.4.5
CO2 reductie door het verminderen van de energie en warmtevraag
Nr.
Specifieke activiteit
1
Stimuleren van energiebesparing bij inwoners en bedrijven Deze activiteit is in nauwe samenwerking met de energiecoaches die energieadvies geven bij woningeigenaren en huurders uitgevoerd. Deze activiteit zetten we voort in 2022.
Nr.
Doelstelling
7.4.6
CO2 reductie door het verminderen van de energie en warmtevraag
Nr.
Specifieke activiteit
1
Energie- en grondstoffenbesparing gemeentelijk vastgoed Het sport- en beweegbeleid is in september vastgesteld door de gemeenteraad. Hierin is het verduurzamen sportaccommodaties opgenomen. De maatregelen voeren we gefaseerd uit. De overige gebouwen zijn reeds energiezuinig en voorzien van het energielabel A of B.
Nr.
Doelstelling
7.5.1
Verminderen restafval en meer gescheiden afvalinzameling
Nr.
Specifieke activiteit
1
Implementeren nieuw afvalbeleid (vervangen afvalcontainers, invoering diftar) De nieuwe systematiek van inzamelen met diftar is ingevoerd per 1 januari 2022.
Nr.
Doelstelling
7.5.2
Samenwerking afvalinzameling Baarle-Hertog en IOK Afvalbeheer
Nr.
Specifieke activiteit
1
Uitwerken samenwerking met Baarle-Hertog en IOK Afvalbeheer en oprichten van BGTS
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
Gerealiseerd op 31-12-2021
Gerealiseerd op 31-12-2021
Gerealiseerd op 31-12-2021
Gerealiseerd op 31-12-2021
47
Per 1 januari 2022 is de inzameling van het huishoudelijk afval via de BGTS ondergebracht bij IOK afvalbeheer.
Wat heeft het gekost? Bedragen X € 1.000 Lasten / Baten
Begroting primair
Begroting gewijzigd
Rekening
Verschil
2021
2021
2021
Rek - Begr
Totaal lasten programma 7
1.940
2.119
2.038
81
Totaal baten programma 7
1.495
1.573
1.588
15
Saldo lasten en baten programma 7
-445
-546
-450
96
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening 2021 zijn: Bedragen x € 1.000 1
2 3
4 5
48
Omschrijving In 2021 zijn minder kosten gemaakt t.b.v. de algemene gezondheidszorg. Het betreft onder andere: - lagere kosten t.b.v. de AED's - lagere kosten subsidies (o.a. EHBO-vereniging) Van de Regionale Ambulance Voorziening is een bijdrage ontvangen t.b.v. de AED hulpverlening, deze bijdrage was niet geraamd. De uiteindelijke bijdrage aan de Omgevingsdienst is lager dan begroot (€ 321.000 versus € 389.000). Dit wordt met name veroorzaakt door het lager aantal vergunningen dat is ontvangen. In 2021 zijn minder advieskosten voor bodem, geluid en lucht gemaakt dan geraamd. Diverse kleine verschillen Totaal
L/B L
Bedrag 15
V/N V
B
5
V
L
68
V
L L/B
11 -3 96
V N V
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Wat willen we bereiken? De gemeente Baarle-Nassau is een aantrekkelijke gemeente met vitale kernen en een aantrekkelijk buitengebied. We willen deze positie behouden en versterken. In onze toekomstvisie Baarle BRUIST en onze omgevingsvisie hebben we vastgelegd welke doelen we willen bereiken. We doen dit samen met onze partners, inwoners en ondernemers.
Wat hebben we ervoor gedaan? Nr.
Doelstelling
8.1.1
Ontwikkelen Omgevingsvisie
Nr.
Specifieke activiteit
1
Opstellen plan van aanpak uitvoering Omgevingsvisie Uw raad stelde op 26 juni 2019 de Omgevingsvisie vast. Het Projectplan Omgevingsvisie is met een raadsinformatiebrief d.d. 08-06-2021 aan uw raad aangeboden.
Nr.
Doelstelling
8.2.1
Omgevingsplan
Nr.
Specifieke activiteit
1
Het houden van omgevingsdialogen De planning was om de omgevingsdialogen in het 4e kwartaal 2021 te starten met het publiceren van een viewer van de huidige bestemmingsplannen die gelden in het buitengebied. Door technische aspecten is dit niet gelukt in 2021. Begin 2022 zal dit wel plaatsvinden.
Nr.
Doelstelling
8.2.2
Omgevingsplan
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
Gerealiseerd op 31-12-2021
Gerealiseerd op 31-12-2021
49
Nr.
Specifieke activiteit
1
Vaststellen van kaders In het 1e kwartaal zijn we gestart met de voorbereiding voor het opstellen van kaders voor het Omgevingsplan. De bestaande kaders zoals vastgesteld in de Omgevingsvisie en de Nota van Uitgangspunten worden als uitgangspunt genomen. In de loop van de procedure wordt de raad meegenomen in het proces van concept tot ontwerp.
Nr.
Doelstelling
8.3.1
Plattelandsontwikkeling
Nr.
Specifieke activiteit
1
Gerealiseerd op 31-12-2021
Gerealiseerd op 31-12-2021
We bepalen welke thema’s (in ieder geval) vallen onder de paraplu ‘Plattelandsontwikkeling’ De volgende thema's vallen in ieder geval onder de paraplu 'Plattelandsontwikkeling': - Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB) - Wonen met zorg - Recreatie, toerisme en economie - Natuur en Landschap - Duurzaamheid en energietransitie - Geur Deze thema's gaan onderdeel uitmaken van de Omgevingsvisie voor de hele gemeente.
Nr.
Doelstelling
8.3.2
Plattelandsontwikkeling
Nr.
Specifieke activiteit
1
Onderzoeken mogelijkheden sloopkwaliteitsregeling De sloopkwaliteitsregeling (sloopbank) is door de gemeenteraad vastgesteld op 24 februari 2021.
Nr.
Doelstelling
8.3.3
Plattelandsontwikkeling
Nr.
Specifieke activiteit
1
Gerealiseerd op 31-12-2021
Vaststellen plan van aanpak gebiedsgerichte benadering en bepalen welke (basis)kaders we hiervoor willen opstellen Eén van de belangrijkste fundamenten onder de gebiedsgerichte benadering is de geurgebiedsvisie. De Ontwerp Geurgebiedsvisie is 17-12-2021 ter inzage gelegd. We verwachten de geurgebiedsvisie in het tweede kwartaal van 2022 ter vaststelling aan de gemeenteraad aan te bieden. Na afronding van de geurgebiedsvisie onderzoeken we in hoeverre een ‘apart’ plan van aanpak voor de gebiedsgerichte benadering nog noodzakelijk is of dat we dit integreren in de participatieprocessen voor het Omgevingsplan Buitengebied en de actualisatie van de Omgevingsvisie.
Nr.
Doelstelling
8.4.1
Woonwagenbeleid
50
Gerealiseerd op 31-12-2021
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
Nr. 1
Specifieke activiteit
Inzichtelijk maken (lokale) behoefte woonwagenstandplaatsen. Afhankelijk daarvan beleid opstellen In 2021 is geïnventariseerd of er behoefte is aan woonwagenstandplaatsen. Dit is ook in de regio gedaan en er wordt vanuit de regio in samenspraak met de Provincie bekeken of op basis hiervan beleid wordt opgesteld.
Nr.
Doelstelling
8.5.1
Huisvesting arbeidsmigranten
Nr.
Specifieke activiteit
1
Gerealiseerd op 31-12-2021
Gerealiseerd op 31-12-2021
Problematiek inzichtelijk maken rondom huisvesting arbeidsmigranten en opstellen beleid Wij zijn gestart met het inzichtelijk maken van de problematiek en het opstellen van het beleid. Een en ander ook in samenwerking met de regio West-Brabant. Dit traject zal doorlopen in 2022.
Nr.
Doelstelling
8.6.1
Masterplan Centrum Baarle
Nr.
Specifieke activiteit
1
Vaststellen masterplan Het Masterplan is in juni 2021 voor kennisgeving aangenomen door het GOB-plenair. Aanvullend heeft het college in januari 2022 een uitvoeringsprogramma vastgesteld. Op 9 februari 2022 heeft de gemeenteraad kennisgenomen van de planning en een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld.
Nr.
Doelstelling
8.6.2
Masterplan Centrum Baarle
Nr.
Specifieke activiteit
1
Start uitvoering 1e project De voorbereidingen voor de reconstructie van de Hoogbraak zijn afgerond in december. De uitvoering start in februari 2022. We zijn gestart met de voorbereidingen voor de reconstructie van de Kapelstraat, de uitvoering start eind 2022/begin 2023.
Nr.
Doelstelling
8.7.1
Ontwikkeling woningbouwplan 'Lanen van Baerle'
Nr.
Specifieke activiteit
1
Vaststellen bestemmingsplan Het ontwerpbestemmingsplan is op 31-01-2022 ter inzage gelegd. Het bestemmingsplan bieden we tweede helft 2022 ter vaststelling aan de raad aan.
Nr.
Doelstelling
8.8.1
Ontwikkeling woningbouwplan Loveren fase 2
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
Gerealiseerd op 31-12-2021
Gerealiseerd op 31-12-2021
Gerealiseerd op 31-12-2021
51
Nr.
Specifieke activiteit
1
Vaststellen stedenbouwkundig plan We zijn met partijen in overleg over de huidige milieucontouren. Het resultaat van deze gesprekken bepaalt de ontwikkelmogelijkheden van het gebied. We zetten in op het vaststellen van een stedenbouwkundig plan in 2022.
Nr.
Doelstelling
8.9.1
Uitbreiding bedrijventerrein Baarle-Nassau
Nr.
Specifieke activiteit
1
Nr.
Gerealiseerd op 31-12-2021
Gerealiseerd op 31-12-2021
Mits locatie in regionale afstemming op 'groen' gaat, dan bestemmingsplan in procedure brengen De voorbereiding voor een aanvraag voor regionale afstemming van een vraaggerichte lokale MKB ontwikkeling is nog niet afgerond in 2021. Vervolgens, na regionale afstemming en akkoord op de West-Brabantse Ontwikkeldag kan een bestemmingsplan in procedure gebracht worden. Doelstelling
8.10.1 Gebiedsvisie transformatiegebieden Baarle-Nassau Nr.
Specifieke activiteit
Gerealiseerd op 31-12-2021
1
Opstellen gebiedsvisie We hebben een adviesbureau geselecteerd. Het bureau werkt op basis van een analyse aan een kansenkaart, waarop de mogelijke ontwikkelingen van de transformatiegebieden in beeld worden gebracht. De visie op de transformatiegebieden zal in het voorjaar 2022 worden opgeleverd.
Nr.
Doelstelling
8.11.1 Ontwikkeling woningbouwplan Maaijkant 2e fase Ulicoten Nr.
Specifieke activiteit
1
Uitgifte gronden De uitgifte van de laatste 3 bouwkavels verloopt voorspoedig.
52
Gerealiseerd op 31-12-2021
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
Wat heeft het gekost? Bedragen X € 1.000 Lasten / Baten
Begroting primair
Begroting gewijzigd
Rekening
Verschil
2021
2021
2021
Rek - Begr
Totaal lasten programma 8
1.714
1.807
1.491
316
Totaal baten programma 8
1.345
1.345
1.088
-257
Saldo lasten en baten programma 8
-369
-462
-403
59
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening 2021 zijn: Bedragen x € 1.000 1 2
3 4
5 6
Omschrijving De uiteindelijke kosten voor het opstellen van het masterplan blijken lager dan geraamd. Het grootste deel van de kosten m.b.t. de private ontwikkelingen kan verhaald worden. De lasten en baten worden niet geraamd, begrotingstechnisch gaan we er vanuit dat de lasten en baten neutraal zijn. De legesopbrengsten voor principeverzoeken in 2021 zijn lager dan begroot (€ 13.000 versus € 20.000) De lasten en baten binnen het grondbedrijf vormen een gesloten exploitatie. Het nadeel op deze post ad. € 16.000 wordt veroorzaakt door het verschil tussen de begrote winstneming (€ 31.000) en de werkelijke winstneming (€ 15.000) in 2021. Het nadeel van € 16.000 op deze post leidt tot een voordeel van € 16.000 op de post reserves. Het totale financiële effect op de gemeentelijke exploitatie is dus neutraal. De legesopbrengsten voor omgevingsvergunningen in 2021 zijn hoger dan begroot (€ 364.000 versus € 300.000) Diverse kleine verschillen Totaal
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
L/B L
Bedrag 16
V/N V
L B
-46 53
N V
B
-7
N
L B
351 -367
V N
B
64
V
L/B
-5 59
N V
53
54
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
Algemeen
Algemeen Algemene Dekkingsmiddelen Algemeen We onderscheiden algemene en specifieke dekkingsmiddelen. Specifieke dekkingsmiddelen zijn de inkomsten die direct samenhangen met een bepaald programma. Dat kunnen de inkomsten zijn van het Rijk met een specifiek bestedingsdoel, de opbrengsten van gronden of opbrengsten uit verleende diensten zoals het verstrekken van een paspoort. Ook de rioolheffing en afvalstoffenheffing zijn specifieke dekkingsmiddelen. De specifieke dekkingsmiddelen verantwoorden we steeds binnen het betreffende programma. De algemene dekkingsmiddelen zijn dekkingsmiddelen die we vrij kunnen aanwenden. Dit geld is op voorhand dus niet gebonden aan een bepaald programma of doel, maar zetten we in om tekorten op de programma's te dekken. De dekking bestaat voor het grootste gedeelte uit de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de lokale heffingen die niet bestedingsgebonden zijn. De overige dekkingsmiddelen bestaan uit rentebaten en dividend. Treasury De uitvoering van treasury is geregeld in de wet Financiering Decentrale Overheden (wet Fido). Het doel van deze wet is onder andere om op een verantwoorde, prudente en professionele wijze de inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie (financieringsactiviteiten) van de gemeente middels een statuut te regelen. Voor meer informatie wordt verwezen naar de paragraaf Financiering.
Belastingen Voor nadere informatie over de belastingen wordt ook verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen. Algemene uitkering Jaarlijks ontvangt elke gemeente volgens een bepaald verdeelstelsel een uitkering uit het Gemeentefonds. De uitkering is bestemd voor de bekostiging van autonome taken van de gemeente, taken die veelal dicht bij de burger liggen. Het verdeelstelsel is opgenomen in de Financiële verhoudingswet. In de verdeling wordt rekening gehouden met onderlinge kostenverschillen waar gemeenten mee te maken hebben en met de draagkracht van de gemeenten (de belastingcapaciteit). Karakteristiek voor de algemene uitkering is dat iedere gemeente vrij is in de besteding. De omvang van de algemene uitkering is voor de gemeenten een gegeven, maar de gemeente kan zelf bepalen aan welke voorzieningen zij haar geld besteedt (eigen prioriteitenstelling).
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
55
De groei of afname van het gemeentefonds is gekoppeld aan de ontwikkeling van de rijksuitgaven (de netto gecorrigeerde rijksuitgaven). Eenvoudig gezegd: wanneer het Rijk meer uitgeeft, dan neemt de omvang van het gemeentefonds toe. Geeft het Rijk daarentegen minder uit, dan neemt de omvang van het gemeentefonds af. De verwachte ontwikkeling van de algemene uitkering wordt jaarlijks toegelicht in de (meerjaren)begroting. De algemene uitkering is in de jaarstukken 2021 begrotingstechnisch verwerkt op basis van de septembercirculaire 2021. De werkelijke inkomsten zijn gebaseerd op de meest recente specificatie van het gemeentefonds. Begroot versus werkelijk: Begroting 2021 (conform septembercirculaire 2021) Werkelijk 2021 Verschil
€ 11.826.000 € 11.913.000 € 87.000
Dit voordeel wordt veroorzaakt door: Stijging van de uitkeringsfactor met 1 punt t.o.v. de septembercirculaire 2021 Extra middelen voor inburgering Coronacompensatie voor inkomstenderving over 2020 a.g.v. Corona Overige verschillen in de maatstaven (ruim 40 verschillen) Totaal
voordelig
€ 7.000 Voordelig € 9.000 Voordelig € 33.000 Voordelig € 38.000 Voordelig € 87.000 voordelig
Stelpost inflatie De stelpost indexeringen 2021 is nagenoeg volledig aangewend in 2021.
56
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
Overhead Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces worden gerekend tot de overhead. Overhead bestaat in elk geval uit: 1. Leidinggevenden in het primaire proces. 2. Financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie. 3. P&O/HRM. 4. Inkoop (inclusief aanbesteding en contractmanagement). 5. Interne en externe communicatie met uitzondering van communicatie met de klant. 6. Juridische zaken. 7. Bestuurszaken en bestuursondersteuning 8. Informatievoorziening en automatisering (ICT). 9. Facilitaire zaken en huisvesting. 10. Documentaire Informatie Voorziening (DIV). 11. Managementondersteuning in het primair proces. De totale overheadkosten van de gemeente Baarle-Nassau bedragen in 2021 € 2.913.744 (zie tabel 1). Een groot deel van deze kosten is gemaakt en verantwoord in de ABG-organisatie. Op basis van het per 1 januari 2021 gehanteerde kostenverdeelmodel "Betalen en Genieten", worden de kosten van de ABG-organisatie in rekening gebracht bij de gemeente Baarle-Nassau. De totale bijdrage aan de ABG wordt op basis van vaste bedragen (afval en riool) en vaste percentages doorbelast aan de diverse taakvelden. Zowel de vaste bedragen als de vaste percentages zijn gebaseerd op historische gegevens (urenverantwoording) van voor 1 januari 2016. Tabel 1 Omschrijving
2020
Aandeel overheadkosten in bijdrage ABG Kap.last. materieel/huisvesting + onderhoud huisvesting Salariskosten secretaris (100%) Overige kosten secretaris VNG P&C (art. 213a, betalingsverkeer, begroting en jaarrekening) Archief Verzekeringen Juridische advieskosten Gemeentehuis en -werf (Europese richtlijn energieprestaties) Huuropbrengst ABG (materieel/huisvesting) Opgelegde kosten dwangbevelen en aanmaningen Meeropbrengst verhuur gemeentehuis t.o.v. kosten Vergoeding salariskosten secretaris (40% i.v.m. directie ABG) Totale overheadkosten
2.538.258 222.456 116.825 2.490 11.559 7.170 52.735 12.824 2.949
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
-222.456 -5.905 -27.689 -47.278 2.663.936
2021 (primair) 2.669.831 255.379 120.000 3.000 12.474 8.200 55.200 12.276 3.500 0 -255.379 -8.100 0 -47.000 2.829.381
2021 2021 (wijzigingen) (gewijzigd) 55.605 0 10.000 0 0 0 17.790 0 5.000 968 0 0 0 -5.000 84.363
2.725.436 255.379 130.000 3.000 12.474 8.200 72.990 12.276 8.500 968 -255.379 -8.100 0 -52.000 2.913.744
57
2021 (Rekening) 2.753.362 243.411 132.339 7.175 12.011 4.238 68.614 13.119 6.355 0 -243.411 -7.180 -12.235 -55.076 2.922.722
Vennootschapsbelasting Met ingang van 2016 zijn publiekrechtelijke rechtspersonen, zoals Gemeenschappelijke Regelingen en Gemeenten, Vennootschapsbelasting (VpB) plichtig indien, en voor zover, zij een onderneming drijven. Er is sprake van een onderneming indien cumulatief voldaan wordt aan de volgende voorwaarden: • • •
Een duurzame organisatie van kapitaal en arbeid; die deelneemt aan het economische verkeer; met het oogmerk om winst te behalen.
Wanneer aan alle bovenstaande voorwaarden wordt voldaan dan wordt de betreffende activiteit aangemerkt als een onderneming. Het gevolg daarvan is dat de onderneming (lees: gemeente) een aangifte VpB moet indienen bij de belastingdienst. Wij zijn tot de conclusie gekomen dat van alle activiteiten 'slechts' het grondbedrijf aangemerkt wordt als winstgevende onderneming. Om te kunnen bepalen wat de daadwerkelijke belastingdruk op het grondbedrijf wordt, dient het BBV resultaat gecorrigeerd te worden naar het fiscale resultaat. In het oog springende verschillen tussen beide winstbepalingen zijn: • • • •
Slechts de werkelijk betaalde rente mag als kosten opgevoerd worden; grondbedrijf vreemde activiteiten moeten geëlimineerd worden; toekomstige prijsstijgingen mogen niet opgevoerd worden als kosten/baten; kapitaalstortingen en onttrekkingen moeten geëlimineerd worden.
Het belastingtarief van de VpB is als volgt: Winst Tarief ≤ € 245.000 15,00% > € 245.000 25,00% Voor alle grondexploitaties die nu lopen hoeft naar verwachting per saldo geen vennootschapsbelasting afgedragen te worden.
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
59
Onvoorzien Wettelijk is voorgeschreven dat in de programmabegroting een post voor onvoorziene uitgaven is geraamd. Er zijn geen voorschriften, of normen, over de omvang van deze post. Het is aan de raad om aan te geven welke omvang zij nodig acht. De raming voor 2021 bedraagt € 28.000. Dit is het totaalbedrag dat beschikbaar is voor alle programma's tezamen. Bij aanwending moet worden voldaan aan de volgende criteria (de drie O’s): Onvoorzien, Onontkoombaar en Onuitstelbaar. In 2021 is de post onvoorzien niet aangewend.
Wat heeft het gekost? Bedragen X € 1.000
Nr. Omschrijving 9A Algemene dekkingsmiddelen
Begroting primair
Begroting gewijzigd
Rekening
Verschil
2021
2021
2021
Rek - Begr
L
184
209
275
-66
B
13.301
13.880
14.016
136
L
3.140
3.229
3.241
-12
B
310
315
318
3
L
0
0
0
0
B
0
0
0
0
L
28
28
0
28
B
0
0
0
0
Totaal lasten Algemeen
3.352
3.466
3.516
-50
Totaal baten Algemeen
13.611
14.195
14.334
139
Saldo lasten en baten Algemeen
10.259
10.729
10.818
89
9B Overhead
9C Vennootschapsbelasting
9D Onvoorzien
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
61
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening 2021 zijn: Bedragen x € 1.000 1
2 3 4
5 6
7 8
9
10 11
62
Omschrijving Op de post algemene lasten is een nadeel ontstaan van € 6.000. In verband met een te laat betaalde aanslag omzetbelasting heeft de belastingdienst een boete opgelegd (€ 2.600). Tevens is een oude betaalde waarborgsom afgeboekt omdat hiervan geen onderliggende stukken meer aanwezig zijn (€ 3.700) Aan de voorziening debiteuren (excl. sociale zaken) heeft, op basis van een risicoanalyse van de openstaande vorderingen, een extra dotatie plaatsgevonden. In verband met extra afgesloten kasgeldleningen met een negatieve rente zijn de renteopbrengsten hoger dan geraamd. Per saldo is € 17.000 meer aan ozb ontvangen t.o.v. het geraamde bedrag (begroot € 1.590.000 versus werkelijk € 1.607.000). Het betreft hier een hogere opbrengst bij de woningen (€ 31.000) en een lagere opbrengst bij de niet-woningen (€ 14.000). In 2021 is ten opzichte van de begroting minder reclamebelasting (€ 5.000) en minder precariobelasting (€ 3.000) ontvangen. De algemene uitkering over 2021 valt € 102.000 hoger uit dan waar in de begroting, op basis van de septembercirculaire, rekening mee is gehouden. Voor een toelichting op het verschil wordt verwezen naar het taakveld "Algemene uitkering". In 2021 is ten opzichte van de begroting meer forensenbelasting (€ 12.000) en meer toeristenbelasting (€ 7.000) ontvangen.
De totaal betaalde bijdrage aan de ABG is € 63.000 hoger dan geraamd (€ 6.698.000 versus € 6.635.000). Hiervan wordt € 29.000 toegerekend aan het programma Algemeen. Van de ABG wordt jaarlijks een bedrag aan huur ontvangen dat gelijk is aan de begrote kapitaallasten en onderhoudskosten van het gemeentehuis en de gemeentewerf. Omdat de onderhoudskosten in 2021 lager zijn dan het geraamde bedrag, ontstaat een voordeel in de exploitatie. Een deel van dit voordeel (€ 11.000) wordt toegevoegd aan de reserve onderhoud gemeentehuis + gemeentewerf en veroorzaakt op de post reserves een nadeel. De stelpost "Onvoorziene uitgaven 2021" is niet aangewend. Diverse kleine verschillen Totaal
L/B L
Bedrag -6
V/N N
L
-59
N
B
5
V
B
17
V
B
-8
N
B
102
V
B
19
V
L
-29
N
L
12
V
L L/B
28 8 89
V V V
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
Paragrafen
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
63
Lokale heffingen Inleiding De gemeentelijke heffingen zijn na de doeluitkeringen en de algemene uitkering uit het Gemeentefonds de belangrijkste bron van inkomsten. In de paragraaf Lokale heffingen doen wij verslag van: • de gerealiseerde inkomsten; • het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; • de berekeningswijze van de gemeentelijke tarieven en welke beleidsuitgangspunten hieraan ten grondslag liggen; • de ontwikkeling van de lokale lastendruk; • het kwijtscheldingsbeleid.
Lokale heffingen De lokale heffingen zijn met € 4 mln. goed voor 21% van de inkomsten in Baarle-Nassau. In onderstaande tabel zijn de gerealiseerde inkomsten in 2021 afgezet tegen de begroting. Hierbij is een onderverdeling gemaakt in gebonden heffingen (aan te wenden voor doel) en vrij besteedbare heffingen. De inkomsten uit lokale heffingen vallen per saldo € 80.000 hoger uit dan begroot. De afwijkingen worden hieronder per heffing toegelicht.
Heffingen Gebonden heffingen Afvalstoffenheffing Leges Markten en kermissen Rioolheffing Totaal Gebonden heffingen
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
Begroot 2021
Realisatie 2021
712.000 502.297 25.977 649.000
718.611 621.883 15.433 585.440
1.889.274
1.941.367
65
Vrij besteedbare heffingen Forensenbelasting Hondenbelasting OZB Niet-woningen eigenaren OZB Niet-woningen gebruikers
298.715 0 414.719 251.707
310.467 0 405.041 247.406
OZB Woningen eigenaren Reclame en precariobelasting
923.169 48.203
954.747 39.825
Toeristenbelasting
72.319
79.629
Totaal Vrij besteedbare heffingen
2.008.832
2.037.115
Totaal opbrengsten
3.898.106
3.978.482
Gebonden heffingen Bij de gebonden heffingen is kostendekkendheid het uitgangspunt. De gebruiker betaalt in principe de integrale kosten van de geleverde producten en diensten. Een meer dan kostendekkende heffing is niet toegestaan; daarentegen kunnen bestuurlijke overwegingen aanleiding zijn tot het vaststellen van lagere tarieven. Het BBV schrijft voor dat gemeenten in de paragraaf lokale heffingen inzicht verschaffen in de berekeningswijze van de gemeentelijke tarieven. Naast de kosten op de betreffende taakvelden worden namelijk nog een aantal posten extracomptabel toegerekend aan de tarieven, zoals overhead, rente en BTW. Waar het in de begroting ging over de tariefberekeningen voor de afvalstoffen-, de rioolheffing en de gemeentelijke leges, gaat het in de jaarrekening over het behaalde resultaat van deze heffingen. Afvalstoffenheffing De gemeente is verplicht om huishoudelijk afval op te halen. Van de opbrengst betaalt de gemeente de kosten voor het inzamelen en verwerken van restafval, gft-afval, plastic afval, klein chemisch afval, oud papier, glas en de exploitatie van de milieustraat. Inwoners van Baarle-Nassau betalen een vast tarief per jaar, welke afhankelijk is van de soort en de grootte van de containers die ze in bezit hebben. De afvalstoffenheffing wordt geïncasseerd door Brabant Water.
66
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
De afvalstoffenheffing is een bestemmingsheffing, dit houdt in dat de geïnde gelden aangewend moeten worden voor het doel. Uitgangspunt in Baarle-Nassau is een 100% kostendekkende afvalstoffenheffing: de tarieven bewegen mee met de ontwikkeling van de toerekenbare kosten. De voorziening Afvalstoffenheffing vormt de sluitpost van de exploitatie. De voorziening heeft een egaliserende functie, ze kan worden gebruikt om via het tarief te sparen voor grote uitgaven in de toekomst (onderhoud, vervanging) of om ongewenste schommelingen van het tarief op te vangen. In onderstaande tabel is de exploitatie van de afvalinzameling in de begroting afgezet tegen de realisatie. Begroting 2021
Realisatie 2021
Kosten taakvelden Begroting gemeente Baarle-Nassau Begroting ABG (60%) Inkomsten taakvelden Netto kosten taakveld Afval
358.213 242.401 -205.934 394.680
334.194 242.401 -267.859 308.736
Toe te rekenen kosten: Overhead ABG (40%) incl. (omslag)rente BTW Totale kosten
161.601 116.861 673.142
161.601 116.861 587.198
Opbrengst heffingen
712.000
718.611
Dekking Mutatie voorziening (positief = toevoegen, negatief = onttrekken)
106% 38.858
122% 131.413
Uit de tabel valt af te lezen dat de opbrengst afvalstoffenheffing in 2021 € 93.000 meer kostendekkend is dan begroot. Op basis van de werkelijke lasten (o.a. lagere verwerkingskosten) en baten (hogere opbrengsten afvalstoffenheffing) binnen de exploitatie afvalstoffen is er sprake van een voordeel. Het exploitatieoverschot wordt toegevoegd aan de voorziening afvalstoffenheffing. Rioolheffing Voor de afvoer van afvalwater en de zuivering daarvan, heeft de gemeente de plicht om voor een goed werkend rioleringsstelsel te zorgen. Ook heeft de gemeente de zorgplicht om de grondwaterstand en de afvoer van hemelwater (regenwater) te beheren. Om al deze watertaken te bekostigen wordt er één belasting geheven, de rioolheffing. De gemeentelijke watertaken gaan gepaard met relatief grote uitgaven en hebben een langjarige planning. In het verbreed gemeentelijk rioleringsplan (VGRP) is het onderhoud aan het rioleringsstelsel voor de komende jaren in kaart gebracht. Voor de rioolheffing geldt een vast tarief (€ 1,29 in 2021) per kubieke meter water dat vanuit het perceel van de belastingplichtige wordt afgevoerd. De rioolheffing is, evenals de afvalstoffenheffing, een bestemmingsheffing. Ook hier is een 100% kostendekkende heffing het uitgangspunt in Baarle-Nassau. In onderstaande tabel is de exploitatie van het rioolbeheer in de begroting afgezet tegen de realisatie.
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
67
Begroting 2021
Realisatie 2021
Kosten taakvelden Begroting gemeente Baarle-Nassau Begroting ABG (60%) Inkomsten taakvelden Netto kosten taakveld riool
366.742 88.780 -3.934 451.588
287.276 88.779 -9.641 366.414
Toe te rekenen kosten: Overhead ABG (40%) incl. (omslag)rente BTW Totale kosten
59.186 116.532 627.306
59.186 116.532 542.132
Opbrengst heffingen
649.000
585.440
Dekking Mutatie voorziening (positief = toevoegen, negatief = onttrekken)
103% 21.694
108% 43.308
Uit de tabel valt af te lezen dat de rioolheffing in 2021 voor een bedrag van € 22.000 meer kostendekkend is dan begroot. De onderhoudsuitgaven zijn lager, maar ook de opbrengsten rioolheffing zijn lager (door het lagere waterverbruik). Binnen de exploitatie van het rioolbeheer is er sprake van een klein voordeel. Ten behoeve van de sluitende exploitatie wordt het overschot toegevoegd aan de voorziening VGRP. Retributies Retributies worden geheven als de gemeente aan een individu een dienst verleent of haar bezittingen ter beschikking stelt. Retributies of rechten komen in diverse vormen voor, voorbeelden zijn leges, markt- en standplaatsgelden en lijkbezorgingsrechten (grafrechten). In tegenstelling tot de afvalstoffen- en rioolheffing bestaan de toerekenbare lasten aan retributies hoofdzakelijk uit ambtelijke uren. In 2017 zijn de werkprocessen achter titel 1 (algemene dienstverlening) en titel 2 (dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning) van de legesverordening geharmoniseerd tussen de drie ABG gemeenten. Dit heeft ertoe geleid dat vanaf 2018 in alle drie de gemeenten dezelfde tarieven worden geheven voor de gemeentelijke dienstverlening op het gebied van burgerzaken en omgevingsvergunningen, enkele uitzonderingen daargelaten (met name het tarief bouwleges).
Om te voorkomen dat de tarieven weer uit elkaar gaan groeien wordt aan alle drie de ABG gemeenten voorgesteld om de geharmoniseerde tarieven met hetzelfde percentage te indexeren. Dit percentage is gekoppeld aan het inflatiecijfer van het gemeentefonds (1,8% in 2021). De inkomsten uit retributies zijn € 120.000 hoger dan begroot, met name door de hogere opbrengst leges omgevingsvergunningen en bestemmingsplannen.
Vrij besteedbare heffingen De vrij besteedbare heffingen zijn een belangrijk politiek instrument en maken integraal onderdeel uit van het gemeentelijk (belasting-)beleid. De heffingsinkomsten zijn in principe vrij besteedbaar. In de begroting was rekening gehouden met een stijging van de belastingopbrengsten met 3%.
68
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
Onroerende Zaakbelasting (OZB) Inwoners betalen onroerendezaakbelasting (OZB) als zij op 1 januari van een belastingjaar eigenaar zijn van een woning of gebruiker/eigenaar van een niet-woning. De OZB is gebaseerd op de WOZwaarde op 1 januari van het voorgaande jaar. De gemeente bepaalt de aanslag op basis van de getaxeerde waarde van de onroerende zaak (de WOZ-waarde). Deze waarderingsgrondslag wordt jaarlijks middels hertaxatie, volgens de regels in de Wet Waardering Onroerende Zaken (Wet WOZ), vastgesteld. Het beleid tot nu toe is altijd geweest dat de OZB-opbrengst niet beïnvloed wordt door de hertaxaties van het onroerend goed. Met andere woorden: als de totale waarde van het onroerend goed daalt, als gevolg van lagere taxatiewaarden, zullen de OZB-tarieven extra stijgen zodat de totale opbrengst gelijk blijft. Net als in voorgaande jaren is ook in 2021 dit beleidsuitgangspunt gehanteerd. De gerealiseerde OZB opbrengst is € 18.000 (1%) hoger dan begroot. Toeristenbelasting Voor personen die niet staan ingeschreven in de gemeente heffen wij een toeristenbelasting als zij blijven overnachten in een hotel, een pension of een ander vakantieonderkomen. Voor de toeristenbelasting zijn de houders van de hotels, pensions en campings belastingplichtig. Zij kunnen het tarief aan de toerist doorberekenen.
De toeristenbelasting wordt na afloop van het boekjaar opgelegd op basis van de ontvangen aangiften. Omdat de toeristenbelasting jaarlijks achteraf wordt geheven, is voor de jaarrekening een inschatting gemaakt van de opbrengst 2021. De uiteindelijke minder- of meeropbrengst wordt dan in het volgend boekjaar verantwoord. De meeropbrengst in 2021 (10%) is met name het gevolg van de hogere aanslagen over 2020. Forensenbelasting Forensenbelasting wordt geheven van natuurlijke personen, die, zonder in de gemeente hoofdverblijf te hebben, er op meer dan 90 dagen van het belastingjaar voor zich of hun gezin een gemeubileerde woning beschikbaar houden. Twee keer per jaar, in april en oktober, wordt bij de beheerders van de bungalow- en chaletparken een overzicht van heffingsplichtigen opgevraagd. Aan de hand van deze overzichten worden de aanslagen opgelegd. De opbrengst forensenbelasting valt circa € 12.000 (4%) hoger uit dan begroot. Reclamebelasting Deze belasting wordt geheven van elke ondernemer die een reclame-uiting heeft binnen de bebouwde kom van de gemeente Baarle-Nassau. De opbrengst van deze belasting wordt geheel aangewend ter bevordering van de lokale economie. In Baarle-Nassau zijn 2 zones aangewezen waarbinnen de belastingplicht geldt. De belasting wordt berekend op basis van de WOZ-waarde van de bedrijfsvestiging.
Tot een WOZ-waarde van € 150.000 geldt een vast tarief, daarboven wordt dit bedrag vermeerderd met een vast bedrag per € 1.000. De reclamebelasting bedraagt maximaal € 750,00 per vestiging. In afwijking van de overige ongebonden heffingen is bij de reclamebelasting vooralsnog geen index toegepast. De opbrengst reclamebelasting valt circa € 5.000 (14%) lager uit dan begroot.
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
69
Precario De precariobelasting is een aanslagbelasting, welke wordt geheven van degenen die één of meer voorwerpen heeft in de openbare ruimte, zoals terrassen. De opbrengst precariobelasting valt circa € 3.000 (32%) lager uit dan begroot als gevolg van de coronacrisis.
Ontwikkeling van de lokale lastendruk Jaarlijks brengt het Coelo (het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden) een Atlas van de lokale lasten uit. Daarin is op het vlak van de lokale lastendruk een vergelijking van alle Nederlandse gemeenten gemaakt. Uitgangspunt voor de berekening van de lokale lastendruk zijn de lasten OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing voor een gemiddeld meerpersoonshuishouden. De volgende tabel geeft de meerjarige ontwikkeling van de lokale woonlasten weer voor de jaren 2019-2021: Woonlasten Onroerende zaakbelasting Afvalstoffenheffing Rioolheffing Totaal woonlasten Stijging (Absoluut) Stijging (Relatief)
2019 € 279 € 208 € 166 € 653 €9 1,4%
2020 € 288 € 211 € 175 € 674 € 21 3,2%
2021 € 305 € 260 € 175 € 740 € 66 9,8%
Gemiddelde woonlasten (COELO) Provincie Noord-Brabant Gemeenten < 25.000 inwoners Gemeente Alphen-Chaam Gemeente Gilze en Rijen Gemeente Goirle Gemeente Hilvarenbeek Gemeente Zundert
€ 714 € 784 € 939 € 511 € 726 € 738 € 739
€ 745 € 826 € 941 € 598 € 831 € 784 € 880
€ 769 (*) € 961 € 621 € 857 € 804 € 975
(Bron: COELO) (*) Deze informatie is momenteel niet beschikbaar via waarstaatjegemeente.nl
Uitgangspunten berekening Baarle-Nassau 2021: - OZB: gemiddelde woningwaarde volgens COELO op waarde peildatum (2021 = € 315.444); - Afvalstoffenheffing: meerpersoonshuishouden 2 losse 140 liter containers inclusief basistarief; - Rioolheffing: waterverbruik meerpersoonshuishouden met een waterverbruik van 135 m3.
Kwijtscheldingsbeleid Zoals binnen onze gemeente gebruikelijk bestaat de mogelijkheid om voor de aanslagen rioolheffing en afvalstoffenheffingen jaarlijks een verzoek om kwijtschelding in te dienen. Personen die aan de voorwaarden voldoen (betrokkenen hebben geen vermogen en de betalingscapaciteit is te laag om de aanslag te betalen), kunnen door het indienen van een dergelijk verzoek voor één of beide heffingen kwijtschelding ontvangen. In de tariefberekeningen voor de afvalstoffen- en rioolheffing is rekening gehouden met de inkomstenderving door kwijtschelding. In 2021 is voor een bedrag van € 16.000 aan kwijtscheldingen verleend, in lijn met de begroting.
70
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Risicoprofiel De risicoanalyse heeft plaats gevonden ten tijde van het opstellen van de jaarrekening 2021. Er zijn circa 40 risico’s geïdentificeerd waarvan de kans en financieel gevolg zijn ingeschat. Door aan elk risico een score toe te kennen zijn risico’s te rangschikken en te prioriteren om te managen. De risicoscore wordt bepaald door de formule kans x geldgevolg. In deze paragraaf worden de tien risico’s met de hoogste score gepresenteerd waarbij de risico’s van de bouwgrondexploitaties niet zijn meegenomen. De tien grootste risico’s per 1 januari 2022 zijn: Pro Programma Omschrijving risico Kans Financieel Benodigde gevolg weerstandscapaciteit 0. Bestuur en Hogere fin. bijdrage aan ABG 40% € 400.000 € 160.000 ondersteuning Hogere bijdrage ABG interne 20% € 400.000 € 80.000 organisatie 10% € 1.000.000 € 100.000 Onjuist uitgevoerde bestuurlijke processen leiden tot juridische claims en/of extra kosten ABG ICT (o.a.een mogelijke hack) 75% € 125.000 € 93.750 Coronacrisis € 52.500 6. Sociaal Domein Gebruik huishoudelijke hulp 50% € 150.000 € 75.000 Jeugdzorg 50% € 200.000 € 100.000 Openbare ruimte 20% € 500.000 € 100.000 8. Volkshuisvesting, 50% € 125.000 € 62.500 Ruimtelijke Ordening Lagere legesopbrengsten en Stedelijke omgevingsvergunningen 9.
Algemene Door aanpassing 80% € 140.000 € 112.000 dekkingsmiddelen verdeelmaatstaven of lagere uitgaven van het Rijk kan de algemene uitkering dalen Totaal: € 935.750 g De totaal benodigde weerstandscapaciteit van alle risico's van de gemeente Baarle-Nassau bedraagt € 1.374.000. Dat is € 120.000 minder dan de berekende benodigde weerstandscapaciteit bij het opstellen van de begroting 2022. De belangrijkste wijzigingen zijn: -verhogen risico ICT (kans op een hack) -verlagen risico coronacrisis -geen risico's op grondexploitaties meer voorzien -verhogen risico bestemmingsplannen
+ € 56.000 - € 52.000 - € 135.000 + € 11.000 - € 120.000
Berekening weerstandsvermogen Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bevat drie componenten: de algemene reserve minus de claims (verplichtingen) die daar op zijn gelegd door de raad de algemene bedrijfsreserve grondexploitaties de begrotingspost onvoorzien
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
71
In onderstaande tabel is de ontwikkeling van deze drie componenten weergegeven. Meerjarenprognose beschikbare weerstandscapaciteit nr. Omschrijving
2021
2022
2023
2024
2025
3.728.669
3.300.330
2.596.363
2.562.363
2.562.363
A Algemene reserve stand per 01 januari Claims op basis van raadsbesluiten 1 BP met verbrede reikwijdte 2 Notitie "vergunninghouders"/Inburgering/Integratie 3 Beleid Vrijkomende Agrarische Verbouwing 4 Duurzaamheid (eenmalige projecten) 5 Omgevingswet (projectmanager ABG) 6 Omgevingswet 7 Aanpak vroegsignalering schulden 8 Digital. milieu-, bouw- en omgevingsvergunningen 9 Organisatieontwikkeling ABG 10 Noodfonds t.b.v. coronacrisis 11 Bestuurlijke toekomst Baarle 12 Bestemming resultaat jaarrekening 2020 13 Visie sociaal domein 14 Woonwagenbeleid 15 Implem.kosten toetreding GR Hart van Brabant 16 Evaluatie pilot wijk GGD-er 17 Woningbehoefteonderzoek 18 Extra capaciteit wonen 19 Nieuwe gemeenteraad 20 Deelname Van Gogh Nationaal Park 21 Grensstation 22 Afschrijvingslasten verbouwing Bremerpoort 23 Actualis. omgevingsvisie + opstellen programma's
-115.000 -17.433 -600 -65.041 -21.600 -1.782 -585 -43.290 -21.600
-8.179 -21.600 -56.498 -11.846 -33.210
-25.500
-98.717 -9.880 -167.746 -26.950 -23.986 -9.612 -12.375 -5.859
(Meerjaren)begroting 24 Bestemming resultaat jaarrekening 2021 t/m 2024
-73.050 -5.000 -4.014 -8.012 -10.341 -15.000 -8.500 -10.000 -200.000 -25.000
-8.500
pm
pm
pm
pm
3.300.330
2.596.363
2.562.363
2.562.363
2.562.363
1.230.072
1.203.214
1.242.689
1.250.019
1.260.457
-4.475 19.596 -30.000 -1.982 -9.997
24.691 27.287
7.330
10.438
15.413
-12.503
1.203.214
1.242.689
1.250.019
1.260.457
1.275.870
27.670
27.670
27.670
27.670
27.670
D beschikbare weerstandscapaciteit
4.531.214
3.866.722
3.840.052
3.850.490
3.865.903
E benodigde weerstandscapaciteit
1.374.000
1.374.000
1.374.000
1.374.000
1.374.000
3,30
2,81
2,79
2,80
2,81
stand per 31-12 (afgerond) B Algemene bedrijfsreserve grondexploitaties stand per 01 januari 1 Winstneming Nassaulaan 2 Winstneming Maaijkant 2e fase 3 Hondseindsebaan 4 Kwaliteitsverbetering landschap 5 Gebiedsvisie voor transformatiegebieden kern BLN stand per 31-12 (afgerond) C Onvoorzien
F weerstandsvermogen (ratio) kwalificatie
72
uitstekend uitstekend uitstekend uitstekend uitstekend
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
Ontwikkelingen weerstandsvermogen De prognose van het weerstandsvermogen op 31 december 2021 is een momentopname. Uit de meerjarenprognose van de algemene reserve blijkt dat het weerstandsvermogen naar verwachting de komende jaren uitstekend blijft. Wel is een dalende trend zichtbaar; van 3,30 ultimo 2021 naar 2,81 ultimo 2025.
Inzicht in financiële status Het is belangrijk dat we inzicht hebben in de financiële status en de financiële weerbaarheid van onze gemeente.
Financiële kengetallen In het gewijzigde BBV is een basisset van vijf kengetallen verplicht gesteld. Deze kengetallen geven in samenhang informatie over de financiële status van de gemeente. Het BBV geeft geen landelijke normering voor de kengetallen. De kengetallen zijn een weerspiegeling van het gevoerde beleid binnen een gemeente. De kengetallen moeten zodoende in samenhang worden beoordeeld, wat ook de onderlinge vergelijkbaarheid met andere gemeenten bemoeilijkt.
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
73
Verloop kengetallen Financiële kengetallen Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit
Rekening 2020 Begroting 2021 -3% 17% -3% 17% 69% 64% 0% 0% 2% 1% 87% 92%
Rekening 2021 3% 2% 66% -1% 0% 91%
Nadere toelichting Legenda: Voldoende
Attentie/kwetsbaar
Kwetsbaar
Kengetal: Netto schuldquote De netto schuldquote beoordeelt de schuld als aandeel van de inkomsten. Eenvoudig gezegd betekent een netto-schuldquote van 100% dat de schuldenlast de omvang heeft van een jaaromzet. Op basis van de jaarrekeningcijfers 2021 bedraagt de netto schuldquote voor Baarle-Nassau 3%. Het model beoordeelt een netto schuldquote tot 100% als goed (“groen”), tussen de 100% en 130% is voorzichtigheid geboden (“oranje”) en boven de 130% doet een gemeente er goed aan de schulden af te bouwen (“rood”). Met een netto schuldquote van 3% zit Baarle-Nassau diep in het groen. Kengetal: Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuldquote wordt tevens berekend met een correctie voor verstrekte leningen (uitgaand geld). Het verschil met de netto schuldquote (zonder correctie) vertegenwoordigt het mogelijke risico dat de gemeente loopt als alle verstrekte leningen niet terug betaald zouden worden.
Kengetal: Solvabiliteitsratio/schuldratio Onze financieringsstructuur is zodanig dat we veel met eigen vermogen hebben gefinancierd en daardoor weinig schulden hebben. We beschikken dan ook over een gezonde financieringspositie. De solvabiliteitsratio geeft de mate aan waarin bezit op de balans is afbetaald. Hoe hoger de uitkomst hoe gunstiger. We financieren dan immers meer met eigen vermogen. Op basis van de jaarrekeningcijfers 2021 scoort Baarle-Nassau een solvabiliteitsratio van 66%. De schuldratio geeft aan welk aandeel van het gemeentebezit is belast met schulden. Dit is het spiegelbeeld van de solvabiliteitsratio. BaarleNassau heeft dus een schuldratio van 34% (100% - 66%). Het model beoordeelt een schuldratio tot 70% als goed (“groen”), tussen de 70% en 80% is het opletten (“oranje”) en boven de 80% is bijsturing gewenst (“rood”). Met een schuldratio van 34% zit Baarle-Nassau diep in het groen.
74
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
Kengetal: Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder rente en afschrijvingen) te dekken. In Baarle-Nassau is dit in 2021 niet het geval.
Kengetal: Grondexploitatie De boekwaarde van de voorraden grond is van belang omdat deze waarde nog moet worden terugverdiend door middel van verkopen. Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (boekwaarde) is ten opzichte van de jaarlijkse baten. Wanneer een gemeente grond tegen de veel lagere prijs van landbouwgrond heeft aangekocht, loopt ze minder risico dan wanneer er dure grond is aangekocht. Ultimo 2021 bedraagt de boekwaarde van de grondexploitaties 0% van de totale baten (voor bestemming). Het risico voor de gemeente is dus nihil. Kengetal: Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft de mate aan waarin de lokale lasten, en hiermee de gemeentelijke baten, eventueel kunnen worden verhoogd om financiële tegenvallers op te kunnen vangen of om ruimte voor nieuw beleid te creëren. Onze woonlasten van meerpersoonshuishoudens bedragen 91% van het landelijk gemiddelde. Ten opzichte van het landelijk gemiddelde hebben we dus nog ruimte om de woonlasten te verhogen. Hierbij moet wel opgemerkt worden dat feitelijk alleen het onderdeel OZB verhoogd kan worden, omdat wij voor riool- en afvalstoffenheffing 100% kostendekkendheid hanteren. De belastingcapaciteit is gerelateerd aan de hoogte van de gemiddelde woonlasten voor een meerpersoonshuishouden (kosten van rioolheffing, afvalstoffenheffing en OZB).
Een percentage van minder dan 100% geeft aan dat de woonlasten onder de landelijk gemiddelde tarieven liggen. De gemiddelde woonlasten bedragen in 2021 € 741. Het landelijk gemiddelde over 2021 bedraagt € 810.
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
75
Onderhoud kapitaalgoederen Algemeen Wij zijn inrichter, beheerder en voor een groot deel ook eigenaar van de openbare ruimte in BaarleNassau. Bij de inrichting en het beheer van de openbare ruimte ontstaan kapitaalgoederen zoals wegen, riolering, water en groen. Kapitaalgoederen zijn van directe invloed op een goed, veilig en efficiënt leef-, werk- en woonmilieu voor de inwoners. Daarnaast is het financieel belang van goed beheer en onderhoud van kapitaalgoederen groot, omdat we de waarde ervan dienen te behouden en het een aanzienlijk beslag op onze begroting legt. Naast producent en beheerder van die kapitaalgoederen zijn we er zelf ook gebruiker van. Bij het uitvoeren van onze taken maken we bijvoorbeeld gebruik van het gemeentehuis en de gemeentewerf.
Beleidsdocumenten • • • • •
Wegbeheerplan 2019-2024 VGRP 2021-2025 Onderhoudsplanningen gebouwen 2018-2027 Beleidsplan sport en bewegen 2021-2025 "Baarle Beweegt" Groenvisie Grenzeloos groen 2017
Wegbeheerplan Beleidskader Wegbeheer is een wezenlijk onderdeel van het beheer van de openbare ruimte. Om deze openbare ruimte, welke voor een belangrijk gedeelte het leefgenot en de veiligheid voor onze inwoners bepaalt, op een verantwoorde wijze te kunnen beheren zijn middelen nodig. Om deze middelen zo efficiënt en effectief mogelijk in te zetten is bestuurlijk gekozen voor de methode van Rationeel wegbeheer van de CROW. In het door de raad op 7 november 2018 vastgestelde wegbeheerplan is opgenomen de minimale technische kwaliteit van de verharding conform de CROW-richtlijn te houden (minimaal niveau B) Financiële consequenties In 2021 is een budget geraamd van € 320.000 ten behoeve van de jaarlijkse onderhoudskosten. De werkelijke uitgaven in 2021 bedragen € 359.000. Daarnaast is in verband met onderhoudswerkzaamheden aan kabels en leidingen een bedrag van € 3.000 aan degeneratiekosten ontvangen. Het tekort aan middelen ad. € 36.000 (€ 320.000 + € 3.000 - € 359.000) is conform het raadsbesluit onttrokken aan de reserve wegen.
Verbreed gemeentelijk rioleringsplan Beleidskader De raad heeft op 4 november 2020 het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025 (VGRP) vastgesteld. Het beleid, zoals opgenomen in het VGRP, is gericht op: • • • • • •
Het inzamelen van het binnen gemeentelijk gebied geproduceerde afvalwater; Het inzamelen van hemelwater; Het transporteren van het ingezamelde water naar een geschikt lozingspunt; Het voorkomen van ongewenste emissies naar oppervlaktewater, bodem en grondwater; Het zoveel mogelijk beperken van overlast voor de woonomgeving (in de breedste zin van het woord); Het doelmatig beheren van de riolering, het oppervlaktewater en grondwater tegen de laagst mogelijke maatschappelijke kosten.
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
77
Financiële consequenties Voor 2021 is een toevoeging aan de voorziening riolering geraamd van € 22.000 (lasten lager dan de baten). Uiteindelijk is in 2021 een bedrag van € 43.000 aan de voorziening toegevoegd. Per saldo is binnen de exploitatie riolering dus sprake van een voordeel van € 21.000 (€ 43.000 - € 22.000) ten opzichte van de begroting 2021. Dit voordeel wordt voornamelijk veroorzaakt door lagere onderhoudskosten riolering en rioolgemalen (€ 74.000), lagere kapitaallasten (€ 7.000), hogere opbrengsten rioolaansluitingen (€ 6.000) en lagere opbrengsten rioolheffing (€ 64.000).
Water Hiervoor wordt verwezen naar het Verbreed gemeentelijk rioleringsplan.
Meerjarig onderhoudsplan gemeentelijke gebouwen Beleidskader Het college van B&W heeft op 11 december 2018 de meerjaren-onderhoudsplanning 2018-2027 voor de gemeentelijke gebouwen vastgesteld. Jaarlijks wordt bekeken of er tussentijdse aanpassingen nodig zijn. De nota gebouwenbeheer geeft inzicht in het jaarlijks geplande groot en klein onderhoud. Voor al het in 2021 geplande onderhoud is telkens bekeken in hoeverre het onderhoud echt noodzakelijk is. Op basis daarvan is bepaald de werkzaamheden uit te voeren dan wel door te schuiven naar de toekomst. Daarnaast zijn de onderhoudswerkzaamheden zoveel mogelijk afgestemd met de gebruikers van de gebouwen. Financiële consequenties • Gemeentewerf In 2021 is nagenoeg geen groot onderhoud uitgevoerd. Omdat hiervoor een bedrag van € 1.000 was geraamd, is € 1.000 toegevoegd aan de reserve Gemeentewerf. •
Gemeentehuis In 2020 is een bedrag van € 17.000 uitgegeven aan groot onderhoud. Omdat hiervoor een bedrag van € 27.000 was geraamd, is € 10.000 toegevoegd aan de reserve Gemeentehuis.
•
Brede school In 2021 is een bedrag van € 43.000 uitgegeven aan groot onderhoud. Omdat hiervoor een bedrag van € 9.000 was geraamd, is € 34.000 onttrokken aan de reserve Brede school De Uilenpoort.
•
Cultureel Centrum In 2021 is een bedrag van € 44.000 uitgegeven aan groot onderhoud. Omdat hiervoor een bedrag van € 20.000 was geraamd, is € 24.000 onttrokken aan de reserve Cultureel Centrum Baarle.
•
Bremerpoort In 2021 is een bedrag van € 5.000 uitgegeven aan groot onderhoud. Omdat hiervoor een bedrag van € 1.000 was geraamd, is € 4.000 onttrokken aan de reserve MFA De Bremerpoort.
•
Brandweerkazerne In 2021 is geen groot onderhoud uitgevoerd. Omdat hiervoor een bedrag van € 14.000 was geraamd, is € 14.000 toegevoegd aan de reserve Brandweerkazerne.
Buitensportaccommodaties Beleidskader De raad heeft op 29 september 2021 het beleidsplan sport en bewegen 2021-2025 "Baarle Beweegt" vastgesteld. Hierin is tevens het beleid met betrekking tot het groot onderhoud (vervangingsinvesteringen) aan de buitensportaccommodaties opgenomen.
78
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
Het groot onderhoud betreft met name kosten voor het onderhouden/vervangen van de atletiekbaan, de tennisbanen, de voetbalvelden, regeninstallaties, veldverlichting, hekwerken/afrasteringen, netten, ballenvangers, doelen en de dugouts. Financiële consequenties •
Tennis Baarle-Nassau In 2021 is geen groot onderhoud uitgevoerd. Omdat hiervoor een bedrag van € 2.000 was geraamd, is € 2.000 toegevoegd aan de reserve Buitensportaccommodaties.
•
Atletiek Baarle/Nassau In 2021 is een bedrag van € 11.000 uitgegeven aan groot onderhoud. Omdat hiervoor een bedrag van € 22.000 was geraamd, is € 11.000 toegevoegd aan de reserve Buitensportaccommodaties.
•
Voetbal Baarle-Nassau In 2021 is geen groot onderhoud uitgevoerd. Omdat hiervoor een bedrag van € 22.000 was geraamd, is € 22.000 toegevoegd aan de reserve Buitensportaccommodaties.
•
Voetbal Ulicoten In 2021 is een bedrag van € 2.000 uitgegeven aan groot onderhoud. Omdat hiervoor een bedrag van € 11.000 was geraamd, is € 9.000 toegevoegd aan de reserve Buitensportaccommodaties.
Groenstructuur- en groenbeheerplan Beleidskader In 2017 heeft de gemeenteraad de groenvisie “Grenzeloos Groen” vastgesteld. Grenzeloos groen betekent dat groen geen barrières vormt. Ook niet voor flora en fauna. Bij de inrichting van het groen is (bio)diversiteit daarom een belangrijk uitgangspunt. Ons groen dient voor het toekomstbestendig behouden en versterken van de groene karakteristiek van Baarle Nassau. Ten behoeve van de groenvisie is een inventarisatie gedaan van het huidige groen, de uitkomsten hiervan zijn verwerkt in het beheersysteem. Verder zijn er (bomen) structuurkaarten gemaakt. Bij de groeninventarisatie zijn slechte plantvakken in kaart gebracht. Dit betekent dat deze plantvakken omgevormd of gerenoveerd moeten worden. Daarbij gelden voor het groen de kwaliteitsaspecten toekomstbestendig, duurzaam en (bio)diversiteitsproof. Hierdoor kunnen de plantvakken ook in de toekomst goed onderhouden worden. Financiële consequenties In 2021 is een deel van de werkzaamheden uitgevoerd op basis van de groenvisie "Grenzeloos Groen". De kosten hiervan bedragen € 58.000.
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
79
Financiering Inleiding Treasury is het besturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële geldstromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico’s. Meer concreet gaat het om: • • •
Financiering van het beleid tegen zo gunstig mogelijke voorwaarden; Het te allen tijde zorgen voor voldoende liquide middelen, waarbij een tijdelijk overschot tegen een zo hoog mogelijk rendement wordt belegd; Het afdekken van met name rente- en kredietrisico’s.
Financieringsstatuut Het beleid op dit onderdeel is voor onze gemeente vastgelegd in het Treasurystatuut 2019 gemeente Baarle-Nassau (raad 18 december 2019). De belangrijkste punten uit dit statuut zijn: • • • •
Het verzekeren van duurzame toegang tot de financiële markten tegen acceptabele condities; Het beschermen van gemeentelijke vermogens – en renteresultaten tegen ongewenste financiële risico’s (zoals rente -, koers -, krediet - en liquiditeitsrisico’s); Het minimaliseren van kosten bij het beheer van de geldstromen en financiële posities; Het optimaliseren van renteresultaten binnen de aangegeven kaders.
Voor het risicobeheer wordt in het statuut nader ingegaan op de algemene uitgangspunten (leningen en garanties), renterisicobeheer (kasgeldlimiet en renterisiconorm), koersrisicobeheer, kredietrisicobeheer, intern liquiditeitsbeheer, en valutarisicobeheer.
Wet Fido De uitvoering van treasury is geregeld in de wet Financiering Decentrale Overheden (wet Fido). Het doel van deze wet is onder andere om op een verantwoorde, prudente en professionele wijze de inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie (financieringsactiviteiten) van de gemeente middels een statuut te regelen.
Renteschema In het volgende renteschema is uiteengezet hoe voor 2021 de rente is toegerekend. Het saldo tussen de rente die is doorberekend aan de taakvelden en de werkelijk te betalen rente is verantwoord op het taakveld treasury. Het taakveld treasury is opgenomen onder het programma algemene dekkingsmiddelen. a. De externe rentelasten over de korte en lange financiering € 4.887 b. De externe rentebaten (idem) -/- € 15.332 Saldo rentelasten en rentebaten € (10.445) c1. De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend c2. De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
-/- €
-
-/- €
-
81
c3. De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (= projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend +/+ €
-
Aan taakvelden toe te rekenen externe rente
€ (10.445)
d1. Rente over eigen vermogen
+/+ €
d2. Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente
+/+ € € (10.445)
e. De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)
-/- €
f.
Renteresultaat op het taakveld Treasury
Voordelig
Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet heeft betrekking op financieringsvormen met een looptijd tot maximaal 1 jaar. De kasgeldlimiet bepaalt het bedrag dat maximaal met kort geld mag worden gefinancierd en wordt berekend op basis van een vast percentage (8,5%) van het begrotingstotaal. Op basis van de begroting 2021 is de kasgeldlimiet voor de gemeente Baarle-Nassau voor 2021 geraamd op € 1,7 miljoen. De kasgeldlimiet is in 2021 enkel overschreden in het 3e en 4e kwartaal. Dit wordt veroorzaakt doordat wij gedurende het gehele jaar kasgeldleningen hebben aangetrokken. Hiervoor is gekozen omdat een kasgeldlening (leningen met een looptijd van maximaal 1 jaar) geleend kunnen worden tegen een negatief rentepercentage van ongeveer 0,48%. Dit is goedkoper dan het aantrekken van een langlopende lening. Het lenen van geld heeft in ons geval ongeveer € 14.000 opgeleverd.
Renterisiconorm De renterisiconorm is direct gerelateerd aan het budgettaire risico. De renterisiconorm heeft als doel om het renterisico bij herfinanciering te beheersen. De renterisiconorm houdt in, dat de jaarlijks verplichte aflossingen en de renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. Tabel renterisico en renterisiconorm Begroot 2021
Werkelijk 2021
0 0 0
0 0 0
3.Begrotingstotaal 4.Het bij ministeriële regeling vastgestelde percentage Renterisiconorm (3 x 4)
21.163.000 20% 4.232.600
20.240.000 20% 4.048.000
Toets renterisiconorm 5.Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)
4.232.600
4.048.600
1.Renteherzieningen op vaste schuld 2.Aflossingen Renterisico (1+2)
82
Jaarstukken 2021 Baarle-Nassau
-
(10.445)
Bovenstaande tabel laat zien dat de renterisiconorm voor de rekening 2021 € 4.048.000 bedraagt. Gezien het renterisico van € 0 kan gesteld worden dat de renterisiconorm niet is overschreden.
Leningsbehoefte en leningenportefeuille De gemeente Baarle-Nassau heeft geen langlopende leningen afgesloten.
Houdbare overheidsfinanciën Rijk en decentrale overheden Binnen de Europese Unie is afgesproken dat de staatsschuld van lidstaten onder de zestig procent van het bruto binnenlands product (bbp) moet blijven en dat het begrotingstekort niet boven de drie procent van het bbp mag uitkomen. Daar zijn de Rijksoverheid en de decentrale overheden (gemeenten, provincies en waterschappen) samen verantwoordelijk voor. De Europese regeringsleiders hebben afgesproken de eisen uit het SGP te verankeren in nationale wetgeving. Nederland doet dat met de Wet Houdbare Overheidsfinanciën (Wet HOF). Deze wet is op 1 januari 2014 in werking getreden. De Wet houdbare overheidsfinanciën (Wet HOF) bevat het benodigde wettelijke instrumentarium voor het bereiken en in stand houden van houdbare overheidsfinanciën. De kern van de wet is verankering van de Europese begrotingsafspraken en de bepaling dat het Rijk en de decentrale overheden (gemeenten, provincies en waterschappen) een gelijkwaardige inspanning moeten leveren om aan deze afspraken te voldoen. De meest in het oog springende daarvan is het bereiken van begrotingsevenwicht op middellange termijn. Met deze afspraak wordt uitdrukking gegeven aan de noodzaak van structurele reductie van het EMU-tekort en het garanderen van een houdbare EMU-schuld.