GR23.11.04B Begroting 2024
Tekst van het document
In dit bedrag is rekening gehouden met de volgende bezuinigingsvoorstellen: het aanleggen van minder bruggen, het verminderen van het aantal paden in het Noorderbos en het hier niet realiseren van een speelbos, het niet aanleggen van de gevraagde voorzieningen op het evenemententerrein (drainage, wifipunt). Daarnaast wordt bij de uitwerking een andere afweging gemaakt met betrekking tot de parkelementen en de struinpaden.
Activiteit 1. Groene entree Heesakkerweg. 2. Herinrichten Burgemeester Ploegmakerspark (volgt na Centrumvisie). 3. Meer groen aan Koningsplein en Markt (volgt na Centrumvisie). 4. Onderwijshuisvesting (SHP): • realisatie nieuw schoolgebouw Voordeldonk; • realisatie nieuw schoolgebouw in wijk Loverbosch. 5. Investeren in optimaliseren van schoolomgeving zoals bij basisschool Voordeldonk. 6. Renovatie 3 bruggen en 4 duikers. 7. Herinrichting 't Loverveld (nieuwe wens).
Planning (jaartal) 2025 Nog niet bekend Nog niet bekend 2024 Nog niet bekend 2024 2024 2024-2026
38
Wat mag het kosten? Onderstaande tabel geeft inzicht in de totale baten en lasten van dit programma. Rekening Begroting Begroting 2023
2024
Meerjarenbegroting
bedragen x € 1.000
2022
2025
2026
2027
Lasten
-11.480 -13.266 -13.177 -11.940 -12.049 -12.072
Bouwen en goed wonen
-2.547
-3.331
-4.032
-2.836
-2.832
-2.817
Huisvesting en bouwen
-1.982
-2.831
-3.437
-2.836
-2.832
-2.817
Implementatie Omgevingswet
-565
-500
-595
Bruisende en aantrekkelijke kernen Groen, natuur en milieu
-5.615
-6.661
-6.793
-6.838
-7.003
-7.049
-2.414
-3.701
-2.937
-2.861
-2.863
-2.863
-773
-693
-938
-995
-1.193
-1.187
Openbare werken
-2.428
-2.267
-2.918
-2.983
-2.947
-2.999
Klimaat, energie en duurzaamheid Klimaat, energie en duurzaamheid
-2.365
-3.193
-2.352
-2.265
-2.214
-2.207
-2.365
-3.193
-2.352
-2.265
-2.214
-2.207
Vitaal buitengebied
-952
-81
Transitie buitengebied
-952
-81
6.110
7.415
6.279
5.775
5.761
5.741
Bouwen en goed wonen
883
925
1.526
1.026
1.026
1.026
Huisvesting en bouwen
883
925
1.526
1.026
1.026
1.026
1.801
3.052
2.046
2.042
2.028
2.008
1.511
2.590
1.581
1.557
1.558
1.558
Onderwijshuisvesting
67
92
115
155
155
155
Openbare werken
224
370
350
330
315
295
2.642
3.439
2.707
2.707
2.707
2.707
2.642
3.439
2.707
2.707
2.707
2.707
Onderwijshuisvesting
Baten
Bruisende en aantrekkelijke kernen Groen, natuur en milieu
Klimaat, energie en duurzaamheid Klimaat, energie en duurzaamheid Vitaal buitengebied
784
Transitie buitengebied
784
Saldo van baten en lasten
-5.370
-5.851
-6.898
-6.165
-6.288
-6.332
Resultaat
-5.370
-5.851
-6.898
-6.165
-6.288
-6.332
39
Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling van de Begroting 2023 naar de nieuwe stand in de Begroting 2024 weer. Begroting
Meerjarenbegroting
bedragen x € 1.000
2024
2025
2026
2027
Meerjarenbegroting 2023-2026
-5.265
-4.962
-4.962
-4.982
-177
-33
-81
-81
-5.442
-4.995
-5.044
-5.063
-435
-435
-435
-435
Meerjarenbegroting 2024-2027
-1.021
-735
-809
-833
Meerjarenbegroting 2024-2027
-6.898
-6.165
-6.288
-6.332
Voorjaarsnota Saldo na Voorjaarsnota 2024 Begrotingswijzigingen na voorjaarsnota
In onderstaande tabel worden de mutaties in de Meerjarenbegroting 2024-2027 nader toegelicht. Begroting bedragen x € 1.000
2024
Nieuwe wensen Herinrichting park 't Loverveld Overig mutaties
-1.021
Meerjarenbegroting 2025
2026
2027
-48
-48
-48
-48 -686
-48 -761
-48 -785
40
Investeringen programma bedragen x € 1.000 Kredieten
Begroting t/m 2023
2024
2025
2026
2027
2.1 Bouwen en goed wonen Herziening Welstandsnota
50
Opstellen cultuurhistorische waardenkaart
30
Transitie Omgevingswet Uitbreiding uren i.v.m. Omgevingswet en versnellingsagenda woningbouw Totaal
1.652
500
424
424
2.076
1.004
bedragen x € 1.000 Kredieten
0
0
0
Begroting t/m 2023
2024
2025
2026
2027
2.3 Klimaat, energie en duurzaamheid 1. Elektromechanische renovatie rioolgemaal Plutostraat 2. Elektromechanische renovatie rioolgemaal Dionysiusstraat
85 65
3. Aanpak wateroverlast Elfenbank
85
4. Aankoop maisveld 't Loverveld
131
5. Elektromechanische renovatie Bergbezinkbassin Floralaan 6. Elektromechanische renovatie Bergbezinkbassin Bergdijk
50 80
7. Waterberging Molenstraat
115
8. Renovatie drukriolering
450
9. Aanpak wateroverlast Heesakkerweg zuidelijke parallelweg 10. Aanpak wateroverlast Plutostraat/Kosmosplein
450 821 855
11. Aanpak wateroverlast JulianastraatEmmastraat-Hemel-Margrietstraat-LaurierstraatDalkruid Totaal
5.900
0
1.061
bedragen x € 1.000 Kredieten
2.126
5.900
0
Begroting t/m 2023
2024
2025
2026
2027
2.4 Bruisende en aantrekkelijke kernen Groene entree Heesakkerweg Herinrichten Burgemeester Ploegmakerspark (voorbereiding)
60 50
Vergroening Koningsplein en Markt Schoolgebouw Voordeldonk
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
0
0
7.740
Schoolgebouw Loverbosch
9.020
Schoolomgeving Voordeldonk
895
Renovatie 3 bruggen en 4 duikers
100
Herinrichting 't Loverveld (nieuwe wens) - Dekking via reserve groenfonds Totaal
p.m.
1.115 2.495 -100
8.785
3.510
9.080
41
3 Sociaal Domein
Visie Elke inwoner in Asten, jong en oud, kan en mag meedoen. Samen, voor en met elkaar. Als gemeente Asten dragen wij bij aan optimale ontwikkelingskansen in een aantrekkelijke omgeving, waarbij we oog hebben voor jong en oud. We zetten in op preventie en organiseren zorg en ondersteuning dicht bij huis, met professionals waar je terecht kan met al je ondersteuningsvragen. Alle inwoners met een zorg- of ondersteuningsvraag wordt een passende oplossing richting de toekomst geboden. Zodat ze uiteindelijk op eigen kracht, eventueel met hulp van hun netwerk, verder kunnen. We geven bijzondere aandacht aan voorliggende voorzieningen en stimuleren maatschappelijke initiatieven. Zo geven we vorm aan een vitaal Asten, aantrekkelijk voor iedere inwoner.
Portefeuillehouder Wethouder J. Spoor Wethouder J. Bankers (Ommel 1000+)
Baten en lasten van het programma
Baten 3% 11%
10%
76%
Bestuur en Veiligheid
Ruimtelijk Domein
Sociaal Domein
Financiën, Control en Economie
42
Lasten 10%
43%
23% 24%
Bestuur en Veiligheid
Ruimtelijk Domein
Sociaal Domein
Financiën, Control en Economie
Sociaal en gezond
Wat willen we bereiken? Binnen het sociaal domein staan voor ons een aantal pijlers centraal: • Kansen voor iedereen; • Sterke, sociale omgeving; • Gezondheid en vitaliteit; • Financieel gezond; • Samen met elkaar; • Ondersteuning & voorzieningen.
43
Deze pijlers zijn gericht op alle leeftijdsfasen en voor alle vormen van ondersteuning: vanaf preventie en zelfredzaamheid tot professionele ondersteuning. Ze zijn uitgewerkt in het beleidsplan sociaal domein en dit plan is voor ons een goede basis voor de doorontwikkeling de komende jaren. In uitvoeringsplannen wordt per jaar aangegeven waar in dat jaar de focus op ligt. Werk is van groot belang voor mensen en houdt de samenleving draaiende. Werk zorgt voor contact met andere mensen en leidt tot zelfstandigheid en eigenwaarde. Wie werkt, investeert in zichzelf en draagt zijn steentje bij aan de toekomst van onze samenleving. Soms lukt werken niet of hebben mensen moeite met rond te komen met het geld dat zij verdienen; in dat geval kan men op onze ondersteuning rekenen en dragen we de mogelijkheden van gemeentelijke regelingen uit.
Welke beleidsnota's zijn relevant? • • • • • • • •
Beleidsplan Sociaal Domein gemeente Asten 2022-2027; Koersagenda GR Peelgemeenten 2022-2024; Positioneringsnotitie Senzer; Beleidsplan Schuldhulpverlening 2019-2022; Meerjarig Beleidsplan GGD Brabant-Zuidoost 2018-2022; Lokale Educatieve Agenda gemeente Asten 2024-2027; Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) januari 2023; Integraal Zorg Akkoord (IZA) september 2022;
Activiteiten 3.1.1. Grip houden op zorg(kosten) en kwaliteit van zorg Wij blijven zicht en grip behouden op zorg(kosten) en de kwaliteit van de zorg. Hiervoor is een sterke verbinding met het lokale, voorliggende veld van groot belang. 3.1.2. Onderzoeken welke ondersteuning we als gemeente bieden (normaliseren) In navolging op landelijk beleid onderzoeken wij welke ondersteuning wij als gemeente moeten bieden. De samenleving is niet ‘maakbaar’. 3.1.3. Bureaucratie en regeldruk verminderen Bureaucratie en regeldruk bij de uitvoering van regelingen voorkomen wij zoveel als mogelijk. De menselijke maat moet zichtbaar en voelbaar zijn en blijven (doelmatigheid voorop). 3.1.4. Zorgvoorzieningen op peil houden en samenwerken met partners Wij houden de zorgvoorzieningen op peil passend binnen onze kaders en werken hierin samen met onze sociale netwerkpartners en verbonden partijen. Wanneer zorg nodig is dan moet deze snel beschikbaar en van goede kwaliteit zijn. Daarover maken we afspraken met zorgorganisaties. 3.1.5. Actief ondersteunen en faciliteren vrijwilligers en mantelzorgers Vanwege personeelstekorten in de zorg en andere maatschappelijke ontwikkelingen wordt professionele hulp steeds schaarser. De druk op vrijwilligers en mantelzorgers neemt toe. Wij ondersteunen en faciliteren deze groepen actief. 3.1.6. Project "Eén tegen eenzaamheid" Eenzaamheid is een serieus vraagstuk.
Met het project ‘Eén tegen eenzaamheid’ investeert de gemeente Asten al in de aanpak. Wij willen deze inzet de komende jaren minimaal continueren. 3.1.7. Preventieve projecten voor ouderen Gelet op de vergrijzing werken wij actief aan meer preventieve projecten voor ouderen (voeding, beweging), zetten wij het project dementievriendelijke gemeente voort en bekijken wij de mogelijkheden om projecten te initiëren waarin jong en oud met elkaar worden verbonden. 44
3.1.8. Sociale en/of psychische problemen bij jongeren Een toenemend aantal jongeren kampt met sociale en/of psychische problemen. In deze raadsperiode gaan wij een samenhangend programma van (preventieve) projecten uitvoeren waaronder de uitvoering van het alcohol- en drugsbeleid en de voortzetting van het project STORM (een wetenschappelijk onderbouwde, preventieve aanpak die tot doel heeft een depressie of suïcide bij jongeren vóór te zijn). 3.1.9. Nationaal Programma Onderwijs De gemeente ontvangt een eenmalige uitkering Nationaal Programma Onderwijs ten behoeve van het herstel van de corona-gerelateerde vertraging in de leergroei en ontwikkeling van jongeren. Er worden activiteiten aangeboden om de vaardigheden bij jongeren op cognitief, executief en sociaal en emotioneel vlak aanvullend te stimuleren om zo de ontstane achterstand als gevolg van corona in te halen en kansengelijkheid te bevorderen. 3.1.10. Werken met ervaringsdeskundigen Wij willen leren uit de praktijk en om die reden bekijken wij de mogelijkheden om meer te gaan werken met ervaringsdeskundigen. We richten ons hierbij zowel op de uitvoering als op de vorming van beleid. Op die manier kunnen wij de kwaliteit van de verleende zorg verbeteren. Ook kunnen ervaringsdeskundigen ons helpen om een inclusievere lokale samenleving te creëren.
Dit wil zeggen dat zo veel mogelijk mensen in Asten meedoen en zo min mogelijk mensen in de problemen komen. 3.1.11. Meer aandacht geven aan gezond sportbeleid, verenigingsleven en cultuur. Wij gaan meer aandacht geven aan gezond sport(beleid), verenigingsleven en cultuur. Wij richten ons op het realiseren van voldoende sportbewegings- en cultuuraanbod voor alle Astenaren van jong tot oud. Door een integrale benadering wordt duidelijk wie wat doet en hoe er beter kan worden samengewerkt. 3.1.12. Opvolgen aanbevelingen uit Lokaal Sportakkoord en Sportmanifest Het Lokaal Sportakkoord is in september 2020 opgesteld en opgevolgd met een Sportmanifest. In deze raadsperiode gaan wij actief met de aanbevelingen aan de slag om van Asten een meer sportgezinde gemeente te maken. 3.1.13. Uitvoeren lokaal preventieakkoord Wij gaan ook uitvoering geven aan het Lokaal Preventieakkoord. 3.1.14. Meer aandacht geven aan armoedebeleid Wij gaan meer aandacht geven aan armoedebeleid. Naast de regelingen die al ingezet zijn, onderzoeken we hoe deze beter in samenhang ingezet kunnen worden. De bestaande regelingen vanuit bijzondere bijstand maken we beter bekend bij de minima. We onderzoeken daarbij of we de minimaregelingen en de inkomensgrens kunnen harmoniseren in regionaal verband. 3.1.15.
Plan maken om taalontwikkeling te bevorderen en laaggeletterdheid terug te dringen Wij maken samen met onze partners een plan om de ontwikkeling van basisvaardigheden te bevorderen en laaggeletterdheid onder jong en oud terug te dringen. Dit doen we omdat er ongeveer 2.000 mensen in onze gemeente zijn die moeite hebben met lezen, schrijven, rekenen en/of digitale vaardigheden. In 2024 gaan we ons met name richten op het informeren en activeren van organisaties en personen die laaggeletterden regelmatig tegenkomen. Zij kunnen laaggeletterden doorverwijzen naar het ontwikkelingsaanbod dat we in Asten hebben, waardoor de drempel voor laaggeletterden om hun basisvaardigheden te gaan versterken lager wordt.
45
3.1.16. Begeleiden van mensen bij levensgebeurtenissen Wij geven extra aandacht aan het begeleiden van mensen bij bepaalde levensbepalende veranderingen zoals een scheiding of onvrijwillige eenzaamheid. Wij helpen en begeleiden hen deze verandering goed in beeld te brengen zodat mensen weer verder kunnen in hun leven. 3.1.17. Lokale educatieve agenda 2024-2027 In de gemeente Asten werken de schoolbesturen voor primair onderwijs en voortgezet onderwijs, de kinderopvangorganisaties en de gemeente samen. Samen staan we ervoor dat alle kinderen in de leeftijd van 0 tot en met 18 jaar in Asten mee moeten kunnen doen, ongeacht waar ze in Asten wonen en over welke talenten ze beschikken. Omdat we met elkaar ervoor kunnen zorgen dat alle kinderen in de leeftijd van 0 tot en met 18 jaar in Asten een goede basis krijgen aangeboden voor optimale ontwikkelingskansen, maar ook dat ze ondersteund worden als het even niet zo gemakkelijk gaat. Dit doen we door uitvoering te geven aan de Lokale educatieve agenda 2024-2027. 3.1.18. Lokale coalitie kansrijke start Asten Ieder kind verdient de best mogelijke start van zijn of haar leven en een optimale kans op een goede toekomst. We willen zoveel mogelijk kinderen in Asten een kansrijke start geven. Daarom is de samenwerking tussen organisaties die een rol spelen bij de eerste 1.000 dagen van een kind van groot belang.
Samen streven we naar de best mogelijke start voor elke zwangere, elk kind en elk gezin door middel van een sluitende ketenaanpak rondom de eerste 1.000 dagen, van preconceptie tot 2 jaar. In 2024 richten we ons op: ·Verder versterken van de samenwerking tussen de partners van de lokale coalitie; ·Implementeren interventies zoals bijvoorbeeld 'Nu niet zwanger'; ·Opzetten en faciliteren ketenoverleg gericht op casusniveau. 3.1.19 Harmonisatie minimaregelingen (nieuwe wens) De inkomensgrenzen van diverse regelingen te harmoniseren in Peelregio-verband en te kiezen voor een inkomensgrens van 120% (is nu 110%) van de Participatiewetnormen. 3.1.20. Revitalisatie Sportpark Heusden (nieuwe wens) De revitalisatie zorgt ervoor dat het sportpark in Heusden een gevarieerd, modern en toekomstbestendig sportpark wordt en aansluit bij de behoefte van onze inwoners. Activiteit 1. Grip houden op zorg(kosten) en kwaliteit van zorg. 2. Onderzoeken welke ondersteuning we als gemeente bieden (normaliseren). 3. Bureaucratie en regeldruk verminderen. 4. Zorgvoorzieningen op peil houden en samenwerken met partners. 5. Actief ondersteunen en faciliteren vrijwilligers en mantelzorgers. 6. Project "Eén tegen eenzaamheid". 7. Preventieve projecten voor ouderen, project dementievriendelijke gemeenten en projecten waarin jong en oud met elkaar worden verbonden. 8.
Sociale en/of psychische problemen bij jongeren: • Samenhangend programma van (preventieve) projecten uitvoeren waaronder de uitvoering van alcohol- en drugsbeleid; • Project STORM. 9. Nationaal Programma Onderwijs. 10. Werken met ervaringsdeskundigen. 11. Meer aandacht geven aan gezond sport(beleid), verenigingsleven en cultuur. 12. Opvolgen aanbevelingen uit Lokaal Sportakkoord en Sportmanifest. 13. Uitvoeren Lokaal preventieakkoord. 14. Meer aandacht geven aan armoedebeleid.
Planning (jaartal) Continu 2022-2024 Continu Continu Continu 2023-2025 2023-2026 2023-2026 2022-2025 2022-2025 Continu 2024 2023-2026 2022-2024 2023-2026 46
15. Plan maken om taalontwikkeling te bevorderen en laaggeletterdheid terug te dringen. 16. Begeleiden van mensen bij levensgebeurtenissen. 17. Uitvoering geven aan de 'Lokale educatieve agenda 2024-2027'. 18. Lokale coalitie kansrijke start ·Verder versterken van de samenwerking; ·Implementeren interventies; ·Opzetten en faciliteren ketenoverleg gericht op casusniveau. 19. Harmonisatie minimaregelingen (nieuwe wens). 20. Revitalisatie sportpark Heusden (nieuwe wens).
2023-2024 Continu 2024-2027 2024-2026
2024 2024
47
Bruisende en aantrekkelijke kernen Vitale kernen
Wat willen we bereiken? Van Asten, Heusden en Ommel willen wij nog aantrekkelijkere kernen maken voor (jonge) gezinnen om zich hier te vestigen. Op die manier zijn bijvoorbeeld het verenigingsleven, de lokale middenstand en de scholen het beste geholpen en gloort er een mooiere toekomst voor iedereen. Dat betekent investeringen doen in de centra, in de uitstraling en in belangrijke voorzieningen zoals scholen en de verkeersveiligheid.
Welke beleidsnota's zijn relevant? • •
Beleidsplan Sociaal Domein gemeente Asten 2022-2027; Bestuursopdracht binnensport Asten.
Activiteiten 3.2.1. Visie Ommel 1000+ uitvoeren De integrale visie Ommel 1000+ is in uitvoering en hier gaan wij dan ook volop mee verder. Ommel 1000+ moet de komende jaren voortdurend leiden tot concrete besluiten over extra woningbouw en bijbehorende investeringen gericht op de vitaliteit van het dorp. 3.2.3. Binnensport Asten Sport- en zwembadcomplex de Schop, de gymzaal aan de Schoolstraat en die van het Varendonck College zijn verouderd. We realiseren een passende binnensportaccommodatie inclusief overdekt zwembad in de kern Asten die weer minimaal 40 jaar meegaat. We starten met het opstellen van een bestuursopdracht door de raad. Vervolgens voeren we in 3 fasen deze opdracht uit: fase 1 van vooronderzoek, fase 2 van locatie- en scenariokeuze en fase 3 van realisatie.
48
Activiteit 1. Visie Ommel 1000+ uitvoeren. 2. Binnensport Asten: Fase 1: Vooronderzoek; Fase 2: Locatie- en scenariokeuze; Fase 3: Realisatie.
Planning (jaartal) 2023-2033 2023 2023-2024 Nog niet bekend
Veilige buurt en thuis Veilig thuis
Wat willen we bereiken? Het is belangrijk dat we ons veilig voelen in onze eigen buurt en thuis. Zonder veiligheid geen vrijheid. Wij willen dat iedereen in Asten veilig kan wonen, verblijven, werken en ondernemen. Een betrouwbare overheid zorgt voor een veilige woon-, werk- en leefomgeving vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners en ondernemers. Wij vinden het dan ook essentieel om veiligheid te garanderen in ons dorp en blijven een beroep doen op ieders eigen verantwoordelijkheid als het gaat om preventie. Wij stimuleren bijvoorbeeld het gebruik van de buurtapps en de politie (wijkagent) en de Buitengewoon Opsporingsambtenaar (BOA) zijn zichtbaar op straat.
Welke beleidsnota's zijn relevant? •
Beleidsplan Sociaal Domein gemeente Asten 2022-2027.
Activiteiten 3.3.1. Voorkomen van huiselijk geweld en (kinder-)mishandeling. Wij hebben aandacht voor veiligheid ‘achter de voordeur’. Samen met de betrokken instanties en organisaties willen wij huiselijk geweld en (kinder-)mishandeling zoveel mogelijk voorkomen. We geven uitvoering aan het in 2022 opgestelde borgings- en implementatieplan. Activiteit 1. Voorkomen van huiselijk geweld en (kinder-)mishandeling
Planning (jaartal) 2024
49
50
Wat mag het kosten? Onderstaande tabel geeft inzicht in de totale baten en lasten van dit programma. Rekening Begroting Begroting bedragen x € 1.000
2022
Lasten
-22.212 -23.341 -23.721 -23.662 -23.689 -23.918
Bruisende en aantrekkelijke kernen Vitale kernen Sociaal en gezond
2023
2024
Meerjarenbegroting 2025
2026
2027
-1.689
-2.383
-2.420
-2.471
-2.471
-2.471
-1.689
-2.383
-2.420
-2.471
-2.471
-2.471
-20.470 -20.861 -21.196 -21.087 -21.114 -21.342
Gezondheid, Sport en Cultuur
-2.727
-3.431
-3.210
-3.215
-3.230
-3.230
Participatie
-7.475
-6.225
-5.901
-5.997
-6.012
-6.061
-945
-1.031
-1.165
-1.165
-1.165
-1.165
-9.323
-10.175
-10.920
-10.709
-10.706
-10.887
Veilige buurt en thuis
-52
-97
-105
-105
-105
-105
Veilig thuis
-52
-97
-105
-105
-105
-105
7.719
6.934
5.566
5.573
5.593
5.614
455
952
873
873
873
873
455
952
873
873
873
873
7.264
5.981
4.693
4.700
4.720
4.741
748
1.008
685
685
685
685
5.333
4.264
3.736
3.744
3.764
3.784
1
1
1
1
1
708
270
270
270
270
Welzijn, Vrijwilligerswerk en Mantelzorg WMO en Jeugd
Baten Bruisende en aantrekkelijke kernen Vitale kernen Sociaal en gezond Gezondheid, Sport en Cultuur Participatie Welzijn, Vrijwilligerswerk en Mantelzorg WMO en Jeugd
1.184
Saldo van baten en lasten
-14.492 -16.407 -18.155 -18.089 -18.096 -18.305
Resultaat
-14.492 -16.407 -18.155 -18.089 -18.096 -18.305
Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling van de Begroting 2023 naar de nieuwe stand in de Begroting 2024 weer. Begroting
Meerjarenbegroting
bedragen x € 1.000
2024
2025
2026
2027
Meerjarenbegroting 2023-2026
-16.700
-16.777
-16.772
-16.946
-236
-374
-490
-523
Voorjaarsnota Saldo na Voorjaarsnota 2024 Begrotingswijzigingen na voorjaarsnota Meerjarenbegroting 2024-2027 Meerjarenbegroting 2024-2027
-16.936 -17.151 -17.261 -17.470 -11
-11
-11
-11
-1.209
-927
-824
-824
-18.155 -18.089 -18.096 -18.305
51
In onderstaande tabel worden de mutaties in de Meerjarenbegroting 2024-2027 nader toegelicht. Begroting
Meerjarenbegroting
bedragen x € 1.000
2024
2025
2026
2027
Nieuwe wensen
-30
-58
-60
-60
-30 -1.179
-28 -30 -869
-30 -30 -764
-30 -30 -764
Revitalisatie sportpark Heusden Harmonisatie minimaregelingen Overig mutaties
Uitvoerings- en zorgkosten Sociaal Domein De uitvoerings- en zorgkosten Sociaal Domein zijn opgenomen in programma 3 Sociaal Domein. Hieronder wordt aanvullend wat meer detailinformatie gegeven. Uitvoeringskosten GR Peelgemeenten (Salaris)kosten voor Wmo-consulenten, Gezins- en Jongerencoaches, gedragswetenschapper, frontofficemedewerker Sociaal Team Asten, Bizob en de backoffice. Voor 2024 zijn de uitvoeringskosten als volgt opgebouwd: Asten - structureel Werkelijke inzet Wmo Werkelijke inzet Jeugd Directe salariskosten primair proces DVO Senzer, Inkoop Jeugd en bijdrage Bizob Overheadkosten primair proces Post onvoorzien
2024 445.309 641.675 626.192 237.807 150.261 9.686 2.110.930
Zorgkosten GR Peelgemeenten Zorgkosten zijn de kosten voor geïndiceerde zorg, die geleverd wordt door zorgaanbieders. De werkelijke kosten 2022 en de eerste helft van 2023 en de prognose 2024 van GR Peelgemeenten zijn de basis voor de budgetten in onze begroting.
52
Investeringen programma bedragen x € 1.000 Kredieten
Begroting 2023
2024
2025
2026
2027
3.1 Sociaal en gezond Revitalisatie sportpark Heusden (nieuwe wens) - Dekking uit SPUK middelen
Totaal
543 -92
0
451
0
0
0
150
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
150
0
0
0
0
3.2 Bruisende en aantrekkelijke kernen Visie binnensport Asten (vooronderzoek)
Totaal
53
4 Financiën, Control en Economie
Visie We zijn een aantrekkelijke woon-, werk- en verblijfsgemeente. We stimuleren en faciliteren economische initiatieven en bieden naar vermogen vestigingsmogelijkheden voor onze bestaande en nieuwe bedrijven. We zorgen voor een goed ondernemersklimaat en een levendig en economisch vitaal centrum van Asten. We geven ondernemers de ruimte die kwaliteit aan onze gemeente toevoegen en bijdragen aan het behalen van de opgaven zoals opgenomen in onze Toekomstagenda Asten 2030. We voeren een actief recreatiebeleid waarbij we flexibel meedenken met onze inwoners en ondernemers en ons richten op de (lokale) recreatiebehoefte. Het moet bijdragen aan meer overnachtingen en meer bestedingen door toeristen en dagrecreanten. We willen financieel gezond blijven. Dit betekent een reële en structureel sluitende meerjarenbegroting. We blijven primair kritisch op de uitgaven en op de inkomsten, om onnodige lastenverzwaringen te voorkomen. We monitoren daarbij ook uitdrukkelijk de landelijke en Rijksontwikkelingen op financieel gebied.
Portefeuillehouder Wethouder L. van de Moosdijk Wethouder J. Spoor (Onderwijs & Arbeidsmarkt, Museum)
54
Baten en lasten van het programma
Baten 3% 11%
10%
76%
Bestuur en Veiligheid
Ruimtelijk Domein
Sociaal Domein
Financiën, Control en Economie
Lasten 10% 23% 43%
24%
Bestuur en Veiligheid
Ruimtelijk Domein
Sociaal Domein
Financiën, Control en Economie
55
Sterke lokale economie en mobiliteit
Wat willen we bereiken? De lokale economie willen wij verder versterken. Wij hebben vertrouwen in de kracht van onze ondernemers en we realiseren ons dat ze na een pittige Coronatijd ons als gemeente extra nodig hebben door hen te faciliteren met een ondernemingsvriendelijk klimaat. Wij geven ondernemers dan ook de ruimte, hanteren alleen regels waar het nodig is en investeren meer in de relatie met bedrijven. We denken mee met het midden- en kleinbedrijf als banenmotor van de gemeente. Waar dat kan kopen wij tevens zoveel mogelijk lokaal. Samen met ondernemers en onderwijs zetten wij ons voortdurend in om de aansluiting tussen onderwijs en banenmarkt te verbeteren. Dat doen we zowel op lokaal niveau, als in de Peel en binnen onze Brainportregio. Onze inwoners, bezoekers en het bedrijfsleven hebben daarnaast baat bij een bereikbaar en veilig verkeersnetwerk voor alle vervoerswijzen in en rondom onze gemeente. Nu de regio groeit vanwege de sterke economie moeten er passende investeringen worden gedaan op het gebied van het bewustzijn, verkeersgedrag en veilige verkeersdeelname, het openbaar vervoer, provinciale- en rijkswegen. Ook lokaal moeten wij blijven investeren in verkeerseducatie en het verbeteren van de infrastructuur.
Welke beleidsnota's zijn relevant? • • • • • • • • • •
Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan Asten 2016-2025 (GVVP Asten); Beleidsregels Oplaadpunten elektrische vervoer 2018; Tussentijdse evaluatie GVVP 2016 (2021); Omgevingsvisie Asten; Toekomstagenda Asten 2030; Nationale agenda Laadinfrastructuur; Strategisch plan verkeersveiligheid 2030; Centrumvisie 2007; Economische Agenda De Peel 2022-2027 "De Peel maakt het!"; Visie Bedrijventerreinen 2009-2023.
56
Activiteiten 4.1.1. Nieuw lokaal bedrijventerrein We zorgen voor voldoende en passende huisvestingsmogelijkheden voor onze bedrijven op nieuwe en bestaande bedrijventerreinen. 4.1.2. Nieuw regionaal bedrijventerrein We zetten ons in voor de realisatie van een nieuw regionaal bedrijventerrein buiten onze gemeentegrenzen, maar zo dicht mogelijk in de buurt van Asten. 4.1.3. Opstellen nieuw gemeentelijk verkeers- en vervoersplan Het huidige Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan heeft een beleidshorizon tot 2025. Het huidige beleidsplan en de bijbehorende visie actualiseren we samen met inwoners en ondernemers. 4.1.4. Herinrichten Voorste Heusden (aanpassen kruispunten en tussenliggende delen Voorste Heusden) Om de wateroverlast in de Voorste Heusden aan te pakken moet het riool in een deel van de Voorste Heusden worden vervangen. Het betreft het deel vanaf d’n Tip tot de Patrijsweg. Er komt een afzonderlijk riool voor vuil en regenwater. Het regenwater wordt middels een nieuw te leggen regenwaterriool in de Patrijsweg afgevoerd naar het trapveldje. Dat wordt aangepast tot infiltratiebuffer. Om het riool te kunnen leggen moet de verharding er volledig uitgehaald worden. Er komt een verkeersveilige inrichting terug. Ook het deel tussen de Patrijsweg en de Pastoor Arnoldstaat wordt hierin meegenomen. 4.1.5.
Aansluiting Burgemeester Wijnenstraat-Langstraat en KoningspleinWilhelminastraat Bij de herinrichting van de Burgemeester Wijnenstraat zijn de kruispunten met de Langstraat en de Wilhelminastraat aangepast. De aansluitingen worden soms als onduidelijk en onoverzichtelijk ervaren. Met de belijning hebben we de situatie verbeterd. We wachten de resultaten hiervan af. Mocht blijken dat er meer aanpassingen nodig zijn dan wordt gekeken hoe we dit kunnen verbeteren. 4.1.6. Realiseren goede en veilige fietsverbinding tussen Asten en Bedrijventerrein Zuidoost Brabant in Helmond Wij realiseren een goede en veilige fietsverbinding tussen Asten en het Bedrijventerrein Zuidoost Brabant in Helmond. Dit doen we door de ontbrekende schakels op de fietsroute Marialaan-Kranenvenweg-Oostappensedijk aan te pakken. De fiets wordt daarmee een veilig alternatief voor de auto op deze verbinding. 4.1.7 Bijdrage mobiliteitsmaatregelen Schaalsprong Brainport We leveren nu een bijdrage aan regionale mobiliteitsmaatregelen om de schaalsprong in de Brainportregio te kunnen faciliteren. Daarvoor zullen alle gemeenteraden een bekostigingssystematiek bekrachtigen. Met deze bekostigingssystematiek is de solidariteit in de regio geborgd, zodat ook de maatregelen die wij in onze regio Oost uitwerken kunnen worden bekostigd.
Voor de regio Oost werken we aan maatregelen die samen een bijdrage leveren aan de mobiliteitstransitie. Er worden maatregelen uitgewerkt voor het versterken van het regionale fiets- en openbaar vervoernetwerk, maatregelen die bijdragen aan voldoende capaciteit op de A67 en de N279 en maatregelen die bijdragen aan gedragsverandering en verkeersveiligheid. Activiteit 1. Nieuw lokaal bedrijventerrein. 2. Nieuw regionaal bedrijventerrein. 3. Opstellen nieuw Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan. 4. Herinrichten Voorste Heusden.
Planning (jaartal) 2024-2026 2024-2028 2024-2025 2024 57
5. Aansluiting Burgemeester Wijnenstraat-Langstraat en KoningspleinWilhelminastraat. 6. Realiseren goede en veilige fietsverbinding tussen Asten en Bedrijventerrein Zuidoost Brabant in Helmond. 7. Bijdrage mobiliteitsmaatregelen Schaalsprong Brainport.
2025-2026 2025-2026 2023-2032
Bruisende en aantrekkelijke kernen Centrumontwikkeling en recreatie
Wat willen we bereiken? Een aantrekkelijke gemeente is er op de eerste plaats voor onze inwoners, maar ook de recreatieve en toeristische sector heeft daar baat bij. Asten als toeristische parel in de Peel: er liggen nog volop kansen. Denk je aan De Peel, dan denk je aan natuur, weidse landschappen, gezellige cafés, gastvrijheid, karakteristieke dorpen, een uitnodigend en sterk centrum en goede voorzieningen. De Peel en de gemeente Asten verdienen het om gezien te worden en dat geldt zeker niet alleen voor het verleden ervan. Wij willen het recreatieve en toeristische potentieel van Asten, Heusden en Ommel de komende jaren zo optimaal mogelijk benutten. Tevens bestrijden we leegstand zoveel mogelijk en stimuleren we ontwikkelingen die het winkelaanbod op peil houden.
Welke beleidsnota's zijn relevant? • • • • • • • •
Kaders Aanpak Vitalisering Recreatieve Locaties; Perspectief Vrijetijdseconomie De Peel 2030; Rapport Marketing voor de Peel; Toekomstagenda Asten 2030; Economische agenda De Peel 2022-2026 "De Peel maakt het!"; Uitvoeringsprogramma recreatie en toerisme 2007-2010; Centrumvisie 2007; Afsprakenkader Detailhandel in de Peel.
Activiteiten 4.2.1. Vaststellen nieuwe centrumvisie en deze concretiseren in een uitvoeringsprogramma Samen met onze ondernemers en inwoners stellen we een centrumvisie met uitnodigend en gezamenlijk uitvoeringsprogramma op waaruit duidelijk naar voren komt wat er op de korte, middellange en lange termijn moet gebeuren om het centrum van Asten leefbaar, aantrekkelijk en (economisch) vitaal te houden. De centrumvisie vormt de paraplu over de diverse deelgebieden heen en zorgt ervoor dat alle deelgebieden en de diverse acties op elkaar aangesloten worden en elkaar versterken tot een vitaal en aantrekkelijk Astens centrum. 4.2.2. Samen met Peelmarketeers Land van de Peel als zelfstandige stichting positioneren Met een goede Peelmarketing zetten de Peelmarketeers van Land van de Peel het merk "De Peel", het gebied en haar toekomstplannen op de kaart. We werken samen met de Peelmarketeers aan een organisatiemodel waarbij Land van de Peel gaat opereren als zelfstandige stichting. Wij werken maximaal mee aan deze positionering van het Land van de Peel.
58
4.2.3. Actualiseren uitvoeringsprogramma Recreatie en Toerisme We zoeken actief de samenwerking met de toeristisch-recreatieve sector, de cultuursector en centrumondernemers om het toerisme in de gemeente Asten te stimuleren. Samen met deze partijen actualiseren wij het Uitvoeringsprogramma Recreatie en Toerisme uit 2007. We stimuleren ontwikkelingen bij Museum Klok & Peel en het Kasteel en we sluiten aan bij de ontwikkeling van een Peellandse Heksenroute. We brengen de recreatieve basisvoorzieningen op orde, onder andere door het realiseren van een ruiterroutenetwerk, door investeringen in het recreatieve wandel- en fietsnetwerk en het aanbrengen van voorzieningen op recreatieve routes.
Activiteit 1. Vaststellen nieuwe centrumvisie en deze concretiseren in een uitvoeringsprogramma. 2. Samen met Peelmarketeers Land van de Peel als zelfstandige stichting positioneren. 3. Actualiseren uitvoeringsprogramma Recreatie en Toerisme.
Planning (jaartal) 2023-2024 2023-2024 2024
59
Veilige buurt en thuis Aanpak cybercriminaliteit
Wat willen we bereiken? Het is belangrijk dat we ons veilig voelen in onze eigen buurt en thuis. Zonder veiligheid geen vrijheid. Wij willen dat iedereen in Asten veilig kan wonen, verblijven, werken en ondernemen. Een betrouwbare overheid zorgt voor een veilige woon-, werk- en leefomgeving vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners en ondernemers.
Welke beleidsnota's zijn relevant? • •
Informatiebeveiligingsbeleid -en uitvoeringsplan; Informatiebeleid.
Activiteiten 4.3.1. Verankering preventieve aanpak cybercriminaliteit Om privé-gegevens van inwoners en onze vitale processen te beschermen tegen cybercriminaliteit gaan we preventief te werk. Dit betekent systemen zo inrichten dat we vroegtijdig risico's signaleren en voorbereid zijn op mogelijke scenario's. Dit doen we in samenwerking met ICT-NML en andere partners. Activiteit 1. Verankering preventieve aanpak cybercriminaliteit.
Planning (jaartal) Continu
60
Financieel gezond
Wat willen we bereiken? Het nationaal en internationaal financieel en economisch klimaat verandert voortdurend. De nationale en internationale politieke ontwikkelingen hebben ook lokaal hun effect. We hebben de afgelopen jaren veel economische en financiële klappen op moeten vangen. Wij zien dat wij de jaren 2024 en 2025 nog sluitend kunnen aanbieden, maar dat dit voor 2026 en 2027 niet realistisch is. Wij zijn voor deze jaren in grote mate afhankelijk van de duidelijkheid vanuit het Rijk over de aanvullende maatregelen die zij gaan nemen. Wij rekenen erop dat het toegezegde extra geld vanuit de Rijksoverheid komt, maar wij rekenen ook met negatievere scenario’s. Wij willen immers een structurele gezonde en solide gemeentelijke financiële huishouding. Kortom, wij investeren gedurfd, doen dat op grond van een solide basis en met meerdere scenario’s. Niet alleen voor deze bestuursperiode, maar met het oog op de toekomst.
Welke beleidsnota's zijn relevant? • • •
Financiële verordening 2016; Treasurystatuut 2014; Nota verbonden partijen.
Activiteiten 4.4.1. Transparante en goed leesbare begroting Wij zorgen voor een begroting die transparant is en goed leesbaar. 4.4.2. Lokale lasten zo laag mogelijk Ons beleidsprincipe is dat we de lokale lasten zo laag mogelijk houden en niet harder laten stijgen dan de inflatie. Waar mogelijk draaien we eerdere lastenverhoging terug. 4.4.3. Tegemoetkoming verenigingen (OZB kosten op niveau particulier) Invulling geven aan de wens voor lastenverlaging voor verenigingen (OZB betalen op niveau van een particulier). Activiteit 1. Transparante en goed leesbare begroting. 2. Lokale lasten zo laag mogelijk. 3. Tegemoetkoming verenigingen (OZB kosten op niveau particulier).
Planning (jaartal) 2023-2024 2023-2026 2024
61
Structurele exploitatieruimte 10,0% 8,0% 6,0% 4,0% 2,0% 0,0% 2022 -2,0%
2023
2024
2025
2026
2027
2028
-4,0% -6,0% -8,0%
62
Wat mag het kosten? Onderstaande tabel geeft inzicht in de totale baten en lasten van dit programma. Rekening Begroting Begroting
Meerjarenbegroting
bedragen x € 1.000
2022
2023
2024
2025
2026
2027
Lasten
-5.615
-3.885
-4.200
-3.651
-3.679
-3.669
-250
-322
-101
-101
-101
-101
-250
-322
-101
-101
-101
-101
Financieel gezond
-1.283
-779
-675
-1.018
-1.060
-1.050
Financiën en Control
-1.283
-779
-675
-1.018
-1.060
-1.050
Sterke lokale economie en mobiliteit Economische zaken
-2.652
-1.142
-1.706
-803
-803
-803
-2.561
-982
-682
-682
-682
-682
-91
-160
-1.024
-121
-121
-121
Veilige buurt en thuis
-1.431
-1.641
-1.717
-1.728
-1.715
-1.715
Informatie en Automatisering
-1.431
-1.641
-1.717
-1.728
-1.715
-1.715
Baten
36.528
34.568
37.788
38.106
35.344
35.670
547
534
555
555
555
555
547
534
555
555
555
555
Financieel gezond
33.206
33.180
36.453
36.871
34.178
34.456
Financiën en Control
33.206
33.180
36.453
36.871
34.178
34.456
Sterke lokale economie en mobiliteit Economische zaken
2.765
846
770
671
601
650
2.748
826
750
650
580
629
Mobiliteit
17
21
21
21
21
21
Veilige buurt en thuis
9
7
9
9
9
9
Informatie en Automatisering
9
7
9
9
9
9
Saldo van baten en lasten
30.912
30.683
33.588
34.456
31.665
32.001
Stortingen in reserves
-6.413
-544
-1.553
-367
-298
-295
Onttrekkingen aan reserves
8.171
2.555
4.111
661
500
446
Mutaties reserves
1.758
2.011
2.558
294
202
151
32.670
32.694
36.146
34.749
31.867
32.151
Bruisende en aantrekkelijke kernen Centrumontwikkeling en Recreatie
Mobiliteit
Bruisende en aantrekkelijke kernen Centrumontwikkeling en Recreatie
Resultaat
63
Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling van de Begroting 2023 naar de nieuwe stand in de Begroting 2024 weer. Begroting
Meerjarenbegroting
bedragen x € 1.000
2024
2025
2026
2027
Meerjarenbegroting 2023-2026
32.580
32.336
30.233
29.181
Voorjaarsnota
1.504
1.221
748
1.373
34.083
33.557
30.981
30.554
5
5
5
5
2.058
1.187
881
1.593
36.146
34.749
31.867
32.151
Saldo na Voorjaarsnota 2024 Begrotingswijzigingen na voorjaarsnota Meerjarenbegroting 2024-2027 Meerjarenbegroting 2024-2027
In onderstaande tabel worden de mutaties in de Meerjarenbegroting 2024-2027 nader toegelicht. Begroting bedragen x € 1.000
2024
Nieuwe wensen Revitalisatie sportpark Heusden Renovatie en verduurzamen bestuursvleugel Overig mutaties
2.058
Meerjarenbegroting 2025
2026
2027
53
53
53
28 25 1.134
28 25 827
28 25 1.540
64
Investeringen programma bedragen x € 1.000 Kredieten
Begroting 2023
2024
2025
2026
2027
4.1 Sterke lokale economie en mobiliteit Nieuw regionaal bedrijventerrein De Peel Opstellen nieuw gemeentelijk verkeers- en vervoersplan Herinrichten Voorste Heusden (inclusief riolering) Aansluiting Burg. Wijnenstraat-Langstraat en Koningsplein-Wilhelminastraat
300 50 1.673 117
Fietsverbinding BZOB
50
Bijdrage mobiliteitsmaatregelen Schaalsprong Brainport
Totaal
202
p.m.
p.m.
0
0
0
853
2.140
1.105
bedragen x € 1.000 Kredieten
p.m.
Begroting 2023
2024
2025
2026
2027
4.2 Bruisende en aantrekkelijke kernen Toeristisch-recreatieve ontwikkelingen
Totaal
150
150
0
0
0
0
65
Paragrafen De paragrafen geven een ‘dwarsdoorsnede’ van het programmaplan, bezien vanuit een bepaald perspectief. Het gaat vooral om onderdelen waarbij sprake kan zijn van een grote financiële impact, een grote politieke betekenis of een aanzienlijk belang voor de realisatie van de programma’s. Over deze onderdelen is in het programmaplan informatie te vinden, maar deze informatie is versnipperd. Doel van de paragrafen is de raad een instrument te geven om de beleidskaders van deze diverse onderdelen vast te stellen en om de uitvoering te kunnen controleren.
66
1. Lokale heffingen De lokale heffingen en belastingen De paragraaf lokale heffingen geeft inzicht in de door de gemeente Asten geheven heffingen (belastingen en retributies). De lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de gemeentelijke inkomsten. Het (tarieven)beleid voor de lokale heffingen is vastgelegd in de diverse verordeningen die jaarlijkse geactualiseerd worden. Meer algemene informatie over alle lokale heffingen is terug te vinden via de site van de gemeente Gemeentelijke belastingen en WOZ - Gemeente Asten De gemeentelijke heffingen zijn te onderscheiden in drie typen: 1. Algemene belastingen De opbrengsten uit algemene belastingen komen ten gunste van de algemene dekkingsmiddelen van de gemeente. Dit betekent dat de opbrengsten ingezet worden voor alle gemeentelijke taken en voorzieningen. De algemene belastingen in Asten zijn de onroerendezaakbelasting, toeristenbelasting en reclamebelasting. 2. Bestemmingsbelastingen Bestemmingsbelastingen zijn belastingen waarvan de opbrengsten bestemd zijn voor specifieke taken of voorzieningen met een algemeen belang. Voor deze belastingen geldt dat de gemeente niet meer mag heffen dan de kosten die zij voor deze taak of voorziening maakt (maximaal kostendekkend). De bestemmingsbelastingen in Asten zijn de rioolheffing, afvalstoffenheffing en hondenbelasting.
Het uitgangspunt in Asten is dat de hondenbelasting slechts wordt ingezet voor kosten die samenhangen met het verminderen van overlast (budgettair neutraal). Deze belasting kan dus worden beschouwd als een bestemmingsbelasting. 3. Retributies (rechten en leges) Retributies worden geheven van inwoners aan wie de gemeente een specifieke dienst verleent. De belangrijkste retributies zijn de leges; vergoedingen voor een bij de gemeente aangevraagde dienst zoals het aanvragen van een paspoort of vergunning. Ook deze retributies mogen net als bestemmingsbelastingen niet meer dan kostendekkend zijn. De heffing van de algemene belastingen en bestemmingsbelastingen wordt uitgevoerd door de Belastingsamenwerking Oost-Brabant (BSOB). De gemeentelijke belastingen die door de BSOB worden opgelegd zijn de onroerendezaakbelasting, rioolheffing, afvalstoffenheffing, toeristenbelasting, hondenbelasting en de reclamebelasting. Kwijtscheldingsbeleid Ter bestrijding van armoede voert de gemeente Asten een actief kwijtscheldingsbeleid. Wanneer een inwoner op grond van een laag inkomen de gemeentelijke belastingen moeilijk kan betalen, kan een verzoek om kwijtschelding ingediend worden. Voorbeelden van inwoners die voor kwijtschelding in aanmerking komen, zijn huishoudens die uitsluitend zijn aangewezen op een bijstandsuitkering of AOW-uitkering en zonder enig vermogen.
Kwijtschelding kan worden aangevraagd voor onroerendezaakbelasting, rioolheffing en de afvalstoffenheffing voor een maximaal aantal ledigingen. Meer informatie over de procedure en regels rondom kwijtschelding is te vinden via de website van de gemeente Kwijtschelding gemeentelijke belastingen - Gemeente Asten
67
Overzicht lokale heffingen Tarieven 2024 Tarieven**
Werkelijk 2023
Begroting 2024
- Eigenaar woning
0,1020%
0,1086%
- Eigenaar niet-woning
0,2767%
0,2878%
- Gebruiker niet-woning
0,2306%
0,2398%
- Gemiddelde waarde woning
€ 382.358
€ 382.358
Onroerendezaakbelasting - OZB (in procenten van de WOZ-waarde)
Rioolheffing (per aangesloten perceel) - Eigenaar
€ 294,50
€ 324,35
- Kwart tarief
€
€
3
- Gebruiker (per volle 500 m afgevoerd afvalwater >500 m3 en <15.000 m3) - Gebruiker (per volle 500 m3 afgevoerd afvalwater >15.000 m3)
73,65
81,10
€ 187,65
€ 195,16
€ 94,30
€ 98,07
- Vastrecht
€ 83,23
€ 68,42
- Lediging 140 liter container rest
€ 12,00
€ 12,48
- Lediging 140 liter container GFT
€ 4,00
€ 4,16
- Lediging 40 liter container rest
€ 6,50
€ 6,76
- Lediging 25 liter container GFT
€ 2,00
€ 2,08
- Paspoort vanaf 18 jaar
€ 77,85
€ 80,96
- Identiteitskaart vanaf 18 jaar
€ 70,35
€ 73,16
- Rijbewijs
€ 44,65
€ 46,44
€ 6.875,00
€ 7.150,00
- Hotel
€ 2,25
€ 2,34
- Bed & Breakfast en daaraan gelijk gestelde
€ 2,25
€ 2,34
€ 1,75
€ 1,82
€ 65,04
€ 70,92
Afvalstoffenheffing (Diftar)
Leges (diverse tarieven)
- Omgevingsvergunning van € 250.000,= bouwkosten Toeristenbelasting (per persoon, per overnachting)
accommodaties - Overige accommodaties Hondenbelasting - Voor de 1e hond - Voor de 2 hond
€ 83,64
€ 90,72
- Voor de 3e en volgende hond
€ 110,88
€ 120,00
- “Kenneltarief”
€ 151,80
€ 165,60
- Vast bedrag per vestiging
€ 255,00
€ 265,00
- Bij WOZ-waarde > € 139.000,-, vermeerderd met
€
€
e
Reclamebelasting
0,85
1,25
het tarief per € 1.000 waarde tot een maximum van € 510,-
**De definitieve tarieven 2024 worden door de raad in december 2023 vastgesteld bij de besluitvorming over de verschillende verordeningen.
68
Wijziging tarieven t.o.v. werkelijk 2023 Alle tarieven van de lokale heffingen worden ten opzichte van 2023 geïndexeerd met 4% voor het gestegen loon- en prijsniveau (inflatiecorrectie). Nadere toelichting en eventuele uitzonderingen ten opzichte van 2023 worden hieronder per heffingssoort beschreven: • Onroerendezaakbelasting De onroerendezaakbelasting (OZB) wordt in 2024 verhoogd met de inflatiecorrectie en 2,95% bij gelijkblijvende lastendruk. • Rioolheffing Het Gemeentelijk Rioleringsplan Asten 2021-2025 (GRP) is vastgesteld. De tarieven voor de rioolheffing worden conform het GRP voor de jaren 2021 tot en met 2025 verhoogd met 5,9%. De totale verhoging voor 2023 komt daarmee inclusief de inflatiecorrectie van 4% op 9,9%. De gebruikerstarieven voor grootverbruikers (bijv. agrarische bedrijven) worden verhoogd met de inflatiecorrectie. • Afvalstoffenheffing De tarieven voor de afvalstoffenheffing hebben als uitgangspunt 100% kostendekkendheid. De totale kosten voor afval zijn met € 88.567,= gedaald. Dit komt onder andere door een verlaging van de exploitatiekosten en verhoging van de Nedvang ontvangst. Voor de begroting 2024 is besloten om de variabele tarieven voor zowel de Gftcontainers als voor de restcontainers te verhogen met de index van 4%. Dit heeft als consequentie een verlaging van het vastrecht met € 14,81.
• Leges De tarieven voor paspoorten, rijbewijzen en andere uittreksels worden bij wettelijke regeling vastgesteld, maar zijn ten tijde van het opstellen van deze begroting nog niet bekend. In het bovenstaande tarief is uitgegaan van de tarieven van 2023 verhoogd met de inflatiecorrectie. De leges voor omgevingsvergunningen worden jaarlijks verhoogd met de inflatiecorrectie. • Toeristenbelasting De tarieven van de toeristenbelasting worden in 2024 geïndexeerd met 4%. • Hondenbelasting De tarieven van de hondenbelasting zijn gestegen ten opzichte van 2023, omdat de personeelskosten hoger zijn geworden. Doordat de gemeente de kosten voor personeel draagt, worden de kosten hoger. Het aantal honden in de gemeente is minimaal gestegen. Door het tarief voor deze belasting te verhogen blijft deze volledig kostendekkend. • Reclamebelasting Het minimale tarief voor de reclamebelasting is € 255,= en het variabele deel is naar verwachting € 0,85 op basis van de totaal op te brengen reclamebelasting.
69
Opbrengsten Lokale heffingen en belastingen
Werkelijk 2022
Begroting 2023 na wijziging
Begroting 2024
1.088.649
1.175.954
1.099.488
Hondenbelasting
99.482
86.025
96.379
Leges burgerzaken
233.418
220.801
222.104
Leges omgevingsvergunningen
820.231
865.870
965.970
4.626.045
4.909.353
5.340.886
28.935
33.637
34.983
2.231.110
2.427.000
2.693.500
547.337
534.455
555.455
9.675.207
10.253.095
11.008.765
Afvalstoffenheffing
OZB Reclamebelasting Rioolheffing Toeristenbelasting Totaal
Kostendekking Voor de bestemmingsbelastingen (rioolheffing, afvalstoffenheffing en hondenbelasting) en de retributies (rechten en leges) geldt dat deze niet meer dan kostendekkend mogen zijn. Voor bepaalde leges stelt het Rijk een maximumtarief vast. Hieronder wordt van de diverse lokale heffingen de kostendekking van de tarieven inzichtelijk gemaakt. Kostendekking bestemmingsbelastingen Lasten taakvelden
Baten Overhead taakvelden
Rioolheffing 2.199.283 0 Afvalstoffenheffing 999.279 130.000 Hondenbelasting 57.972 0
BTW
Totale lasten
Baten heffing
Kostendekking
248.349
245.869
2.693.500
2.693.500
100%
76.804
153.405
1.099.488
1.099.488
100%
33.959
4.070
96.001
96.379
100%
Kostendekking retributies (leges) HoofdLasten Baten stuk taakvelden taakvelden
Overhead
Hfdst 1 Algemene dienstverlening 188.462 0 118.489 Hfdst 2 Dienstverlening Omgevingswet 607.463 0 437.463 Hfdst 3 Dienstenrichtlijn, niet zijnde Hfdst 2 122.172 0 103.595 Totaal 918.097 0 659.547
BTW
Totale netto lasten
Baten Leges
Kostendekking
2.554
309.505
236.662
76,5%
32.013
1.076.939
965.970
89,7%
0 225.767 34.567 1.612.211
24.412 1.227.044
10,8% 76,1%
70
Lokale lastendruk In dit onderdeel wordt de lokale lastendruk per woonruimte berekend (OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing).
Lokale lastendruk
Werkelijk 2022
Werkelijk 2023
Begroting 2024
84,00 75,90
84,00 83,23
87,36 68,42
159,90
167,23
155,78
€ 306.710 320,82 270,65
€ 382.358 390,01 294,50
€ 382.358 415,18 324,35
Totaal eigenaar
591,47
684,51
739,53
Totaal lastendruk
751,37
851,74
895,31
Gebruiker Afvalstoffenheffing (variabel) Afvalstoffenheffing (vast) Totaal gebruiker Eigenaar Gemiddelde waarde woning Onroerendezaakbelasting (OZB) Rioolheffing
• •
Bij de berekening van het variabele deel van de afvalstoffenheffing voor de begroting 2023 wordt uitgegaan van een gemiddeld aantal ledigingen van 5 containers restafval à 140 liter en 6 containers GFT-afval à 140 liter per huishouden. Het tarief onroerendezaakbelasting (OZB) is gebaseerd op de gemiddelde waarde van een woning. Voor 2023 is deze € 382.358,=. Vooralsnog is deze waarde aangehouden voor 2024.
De lokale lastendruk in de begroting 2024 bedraagt € 895,31. De stijging van de lokale lastendruk ten opzichte van 2023 wordt veroorzaakt door het volgende: • De kosten van afval zijn gedaald waardoor het tarief afvalstoffenheffing ten opzichte van 2023 daalt met € 11,45. •
De OZB wordt in 2024 verhoogd met de inflatiecorrectie en 2,95% bij gelijkblijvende lastendruk.
•
De rioolheffing is gestegen met 9,9% (5,9% + 4% indexering) conform het Gemeentelijk Rioleringsplan.
De definitieve tarieven 2024 voor de lokale heffingen worden door de gemeenteraad in december 2023 vastgesteld bij de besluitvorming over de verschillende belastingverordeningen
71
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Het is van belang om inzicht te hebben in de financiële positie (hoe financieel gezond is de gemeente) en de financiële weerbaarheid (welke mogelijkheden zijn er financieel). Met andere woorden hoe financieel robuust is de gemeente Asten? Het weerstandsvermogen geeft aan in hoeverre de gemeente Asten in staat is om risico's op te vangen. De financiële positie van Asten wordt met een aantal financiële kengetallen (zoals solvabiliteit en schuldquote) weergegeven. De belangrijkste kengetallen laten het onderstaande verloop over de afgelopen jaren zien. Kengetal Netto schuldquote Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte
Rekening 2022 - 20,3% 47% 7,5%
Begr. 2023 25,6 % 45% 0,3%
Begr. 2024 58,2% 36% 0,2%
Begr. 2025 56,2% 38% 0,2%
Begr. 2026 58,9% 35% -6,2%
Begr. 2027 59,4% 31% -6,0%
Risicomanagement Risico's zijn onlosmakelijk verbonden met menselijk handelen. Elke organisatie zal risico's moeten nemen om zijn doelen te realiseren. Inzicht in het beheersen van risico's begint bij het risicobewustzijn van medewerkers in de primaire processen. Met een structurele aanpak van risicomanagement krijg je als organisatie grip op het beheersen van risico's. Beleidsnota Nota risicomanagement Gemeente Asten. Weerstandsvermogen Om een uitspraak te kunnen doen over de mate waarin de gemeente Asten financiële tegenvallers kan opvangen is inzicht nodig in: 1. De risico’s: een risico is de kans op een gebeurtenis met een negatief financieel gevolg voor de gemeente, waarvoor geen dekking aanwezig is. 2. De buffer: hoe groot is onze “spaarpot” om deze risico’s op te kunnen vangen?
Ratio weerstandsvermogen :
2,4
Deze ratio hoort bij de normering uitstekend en betekent dat er ruim voldoende middelen zijn om de gekwantificeerde risico’s af te dekken wanneer zij zich voordoen.
72
In het vervolg van deze paragraaf zijn deze 3 elementen berekend. Onderdeel 1: berekening benodigde weerstandscapaciteit (risico's) Voor de begroting 2024 zijn de op dit moment bekende risico's opnieuw geïnventariseerd en waar nodig geactualiseerd. Voor elk risico is een inschatting gemaakt van de kans van het optreden van het risico en de financiële impact indien het risico zich voor doet. Elk risico is vertaald in geld, dus bijvoorbeeld ook een risico op imago schade. Het indelen in kansklasse en financieel gevolg klasse leidt tot de risicoscore. Risicoscore = inschaling kans x inschaling financieel gevolg. Hoe hoger de risicoscore, hoe hoger de prioriteit voor beheersing van het risico. We onderscheiden zoals in onderstaande risicomatrix zichtbaar, drie categorieën: • Categorie rood: risicoscore is 10 punten of meer. • Categorie oranje: risicoscore is 4 t/m 10 punten. • Categorie groen: risicoscore is 1 t/m 3 punten. We onderkennen risico's in relatie tot het realiseren van ambities. De risico's van de categorie rood en oranje noemen we financieel materieel en tellen mee in de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit. De categorie rood risico's wordt extra gemonitord. De risicomatrix ziet er als volgt uit: K A N S
Klasse
< € 50.000
score 1
IMPACT Tussen € 50.001 en € 200.000
Tussen € 200.001 en € 400.000
score 2
score 3
2,3,6
1
Tussen € 400.001 en € 1.000.000 score 4
Zeer groot Vaker dan 1x/jaar score 5 90% Groot 1x per 1-2 jaar
8,9
5
10,11
4
Meer dan € 1.000.000
score 5
score 4 70% Gemiddeld 1x per 2-5 jaar score 3 50% Klein 1x per 5-10 jaar score 2 30% Zeer klein Minder dan 1x per 10 jaar score 1 10%
7,13
12
73
Wanneer het financieel gevolg van een risico structureel is, heeft het niet alleen financiële gevolgen voor 2024, maar ook voor verdere jaren. Wanneer een structureel risico zich voordoet zal in de toekomst structurele dekking binnen de begroting moeten worden gezocht. In de volgende drie tabellen zijn eerst de risico's verwoord die een relatie hebben met het realiseren van ambities. De risico's van de categorieën rood en oranje zijn nader gespecificeerd. Het nummer uit de bovenstaande grafiek komt overeen met het nummer uit de onderstaande tabellen. Risico's in relatie tot het realiseren van ambities Arbeidsmarkt We constateren dat het steeds lastiger wordt en langer duurt om vacatures in te vullen (zowel bij onze eigen organisatie als bij onze maatschappelijke partners). Hierdoor komt de bedrijfsvoering en ambities onder druk te staan. Beheersmaatregel: Zowel intern binnen de gemeente als Peelbreed wordt maximaal ingezet om door middel van diverse maatregelen de vacatures kwantitatief en kwalitatief ingevuld te krijgen. Tot nog toe lukt dat best goed. Het kost wel veel inzet en tijd. Maatschappelijke ontwikkelingen We zien een toename in de problematiek in onze maatschappij. Hierbij kan gedacht worden aan meer individualisme, radicalisering, vergrijzing, meer psychische problemen en de toename van eenzaamheid.
Door diverse ontwikkelingen vragen deze doelgroepen meer aandacht en inzet van onze medewerkers. Zowel in het sociale domein als bij leefbaarheid en handhaving. Veranderende wetgeving De nieuwe Omgevingswet en de wet kwaliteitsborging gaan veel van onze gemeente vergen. Onduidelijk tot op dit moment is welke impact dit zal zijn, zowel binnen de teams Ruimte en Leefbaarheid, Handhaving en Veiligheid en op financieel gebied. Beheersmaatregel: Door middel van projectgroepen wordt gewerkt aan een zo goed mogelijk beeld van de impact en de financiële gevolgen en wordt er volop gewerkt aan de implementatie van de nieuwe Omgevingswet. Transitie buitengebied Als deze transitie niet het gewenst effect kan realiseren, kunnen er bijkomende neveneffecten ontstaan die niet gewenst zijn. Hierbij kan gedacht worden aan illegale of ondermijnende activiteiten. Beheersmaatregel: In gesprek blijven met eigenaren en ontwikkelingen monitoren. Financieel bestendig Er is onduidelijkheid vanuit het Rijk wat de toekomstige verdeling en beschikbaarheid van middelen zal zijn. Dit veroorzaakt onduidelijkheid op financieel gebied voor de komende jaren. Beheersmaatregel: We proberen zoveel mogelijk druk op het Rijk uit te oefenen door middel van de provincie, de K80 gemeenten en via de VNG om snel mogelijk duidelijkheid te krijgen.
Extreme inflatie en loonsverhogingen In de afgelopen periode zijn we geconfronteerd met extreme inflatiecijfers en flinke loonsverhogingen. De vraag is hoe dit zich in de toekomst ontwikkelt. Ambities op grote projecten Door ambities is de wens om een aantal grote projecten in de gemeente uit te voeren. Naast personele capaciteit zijn ook de beschikbare financiële middelen een risico.
74
Woningbouwprojecten Het realiseren van de diverse woningbouwprojecten vormt een risico door de verminderende winstgevendheid van projecten, de eisen rondom stikstof en de beschikbare personele capaciteit en beschikbare middelen.
Risicoscore Rood Nr Risicogebeurtenis Kans Impact Geld 1 Afhankelijkheid ICT systemen 90% € 300.000 € 270.000 Beschikbaarheid ICT middelen: storing of uitval van de infrastructuur, stroomstoring, cybercriminaliteit. Beschikbaarheid van essentiële programmatuur i.c.m. verplichtingen in ketens om juist en tijdig informatie te verstrekken. Uitval en/of storingen vormen een bedreiging voor de bedrijfsvoering en daarmee de dienstverlening. 2 Juridische procedures / 90% € 125.000 € 112.500 schadeclaims Tijdens procedures kan blijken dat we niet de juiste procedures hebben gevolgd of een onjuiste beslissing hebben genomen jegens inwoners van Asten of bedrijven. Hiermee staat de onrechtmatigheid in de meeste gevallen vast. Ook kan er vertragingsschade zijn of schade bij niet tijdig beslissen (ingebrekestelling). 3 Beheer openbare ruimte 90% € 125.000 € 112.500 Door klimaatsverandering zien we het risico op schade in de openbare ruimte door extreem weer zoals windhozen, droogte en hagelbuien toenemen. In de laatste jaren zien we de kosten om de openbare ruimte na extreem weer opnieuw veilig te krijgen/op niveau te krijgen oplopen. 4 Privaatrechtelijke heffingen en leges 50% € 450.000 € 225.000 Opgelegde kosten planologische procedures, leges (bijv. voor een aanvraag omgevingsvergunning) en privaatrechtelijke heffingen (bijv.
rioolheffing, OZB, toeristenbelasting, afvalstoffenheffing) die leiden tot juridische procedures. Risico op verplichting geheel of gedeeltelijk terugbetalen leges en proceskostenvergoeding. 5 Zorgkosten 70% € 750.000 € 525.000 De werkelijke zorgkosten Wmo, Jeugd en BMS 2022, de werkelijke kosten van de eerste helft van 2023 en de prognose 2024 van GR Peelgemeenten zijn de basis voor de budgetten in onze begroting. We hebben als gemeente zorgplicht, dit is een open einde regeling waarbij we verplicht zijn om zorg in te zetten. Dit betekent een risico voor de begrote budgetten. 6 Omgevingswet 90% € 125.000 € 112.500 Gemeente Asten bereidt zich voor op de invoering van de Omgevingswet. Er zijn hiervoor incidentele middelen voorzien. De praktijk na implementatie gaat uitwijzen of er ook sprake zal zijn van hogere structurele bedrijfsvoeringskosten. En welke impact mogelijke ingebrekestellingen kunnen hebben. Totaal € 1.357.500 Risicoscore Oranje Nr Risicogebeurtenis Kans Impact Geld 7 Beheer openbare ruimte - groen 10% € 700.000 € 70.000 Het risico op ziektes bij bomen en planten neemt toe. In het verleden is veel eentonig plantmateriaal gezet. Daarbij neemt de impact en verspreiding van ziektes en exoten door onder andere klimaatverandering en het uit balans raken van het ecosysteem (onder andere insectenafname) toe.
75
8 Opslag strooizout 70% € 125.000 € 87.500 Opslag strooizout locatie Venbergweg: De vloer onder de halfopen opslaglocatie voldoet mogelijk niet aan de gestelde eisen ten behoeve van de opslag van strooizout voor gladheidsbestrijding. Dit wordt onderzocht en kan leiden tot een investering om aanpassingen aan de opslag door te voeren. 9 Arbeidsmarktontwikkeling 70% € 125.000 € 87.500 De arbeidsmarkt staat al een langere periode onder druk. In de volle breedte ervaren we dat het meer inspanning en geld kost om gekwalificeerd personeel aan te trekken of in te huren. Het gaat zowel om geschikte kwalificaties als de juiste persoonskenmerken 10 Stikstof 50% € 125.000 € 62.500 De stikstofwetgeving zal druk op onze capaciteit leggen: de toekomst van het buitengebied zal nog meer aandacht gaan krijgen. Wat de kosten en/of vergoeding daarvan zijn is nog niet in te schatten. We pakken veel van deze zaken in de regio (in Peel- of MRE-verband) op. 11 Imagoschade 50% € 125.000 € 62.500 Gemeente verstrekt verkeerde informatie, misbruik gegevens naar aanleiding van cybercriminaliteit. Privacyregels worden geschonden en er wordt een bestuurlijke boete opgelegd door de Autoriteit Persoonsgegevens. Gemeente is verantwoordelijk voor actueel houden (basis)registraties zoals risicokaart, BRK-PB (beperkingenregister) etc. Gegevens kunnen kwijt raken of onbedoeld wijzigen.
Middels audits van externe partijen en interne controles werken we continu aan de kwaliteit van gegevens 12 Gemeentelijke borgstellingen 10% € 53.259.000 € 5.325.900 De gemeente heeft een achtervangfunctie indien een corporatie in financiële problemen komt. 13 Verzekeringsrisico’s en 10% € 700.000 € 70.000 aansprakelijkheid Risico op mogelijke schade aan inventaris, brandschade aan naburige panden of aansprakelijkheden die niet onder de dekking van een verzekering valt. Totaal € 5.765.900
De risico's met betrekking tot de verbonden partijen zijn opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen. Benodigde weerstandscapaciteit De benodigde weerstandscapaciteit op basis van de reguliere risico's is als volgt: Totaal bedrag reguliere risico's - rood Totaal bedrag reguliere risico's - oranje Totaal bedrag risico's