GR23.11.04B Begroting 2024
Tekst van het document
Begroting 2024
Asten investeert
Inhoudsopgave Inleiding ................................................................................................ 3 Kengetallen ........................................................................................... 10
Beleidsbegroting .................................................................. 13 Programmaplan ........................................................................... 14
1 Bestuur en Veiligheid ............................................................................ 15 2 Ruimtelijk Domein................................................................................ 24 3 Sociaal Domein.................................................................................... 42 4 Financiën, Control en Economie .............................................................. 54
Paragrafen ................................................................................... 66
1. Lokale heffingen ................................................................................. 67 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................... 72 3. Bedrijfsvoering ................................................................................... 82 4. Grondbeleid ....................................................................................... 85 5. Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................ 88 6. Financiering ....................................................................................... 92 7. Verbonden partijen ............................................................................. 95 8. Toekomstagenda 2030....................................................................... 101 9. Wet Open Overheid ........................................................................... 104
Financiële begroting .......................................................... 105 1. Overzicht van baten en lasten .............................................. 106 2. Overzicht financiële positie .................................................. 118
Bijlagen .............................................................................. 126 Bijlage taakvelden ................................................................................ 127 Bijlage beleidsindicatoren....................................................................... 129 Bijlage Algemene uitkering gemeentefonds ............................................... 132
Met dank aan Rob Fritsen voor de foto's. 2
Asten investeert Inleiding Voor u ligt de begroting 2024. In de begroting staat welke plannen we de komende jaren hebben, wat die plannen kosten en welke inkomsten we verwachten. De begroting is een belangrijk instrument bij het uitoefenen van de kaderstellende en controlerende rol van de raad. Door de begroting vast te stellen geeft de gemeenteraad het college toestemming geld uit te geven voor de plannen. Bestuurlijke samenvatting Passie en ambitie, dat is wat de gemeente nastreeft en wat we maximaal binnen onze mogelijkheden realiseren voor onze inwoners en ondernemers. Ons dorp is in beweging en bruist en dat zie je om je heen. De grote maatschappelijke opgaven zoals bouwen, klimaat, economie, mobiliteit, sociaal domein, veiligheid etc. kunnen wij niet alleen. We doen dat samen met onze inwoners, ondernemers en onze maatschappelijke partners en gemeenten in onze regio. Nadrukkelijk binnen onze mogelijkheden want we zijn sterk afhankelijk van de inkomsten vanuit de Rijksoverheid. Hier zien we vanaf 2026 een vraagteken net zoals vele gemeenten in Nederland. Het is van belang dat hier een antwoord op komt vanuit de Rijksoverheid en we zullen dan ook, bijvoorbeeld samen met de K80, ons sterk maken daarvoor. Ondertussen vaart Asten door op eigen kracht en maken we ons sterk voor onze mooie gemeente.
Meerjarenbegroting 2024-2027 (structureel) De meerjarenbegroting laat een positief resultaat zien in 2024 en 2025. Vanaf 2026 is het resultaat flink negatief. Begroting bedragen x € 1.000 Resultaat
2024
2025
2026
2027
86
78
-2.977
-2.937
Inkomsten 2024 x € 1.000 totale omzet 55.357 9.229
11.174
Rijk
34.954
Gemeentelijke belastingen en heffingen
Meerjarenbegroting
Overige
Het tekort vanaf 2026 wordt voornamelijk veroorzaakt door de opschalingskorting en de nieuwe financieringsmethodiek van het gemeentefonds. Bij de voorjaarsnota 2024 werd nog gehoopt op duidelijkheid van het Rijk op de korte termijn, maar door de val van het kabinet blijven we in het ongewisse. We volgen het advies van de VNG op om de tekorten inclusief ambities vanaf 2026 te laten zien in de meerjarenbegroting, om zo samen met alle gemeenten een signaal af te geven richting het Rijk. Het presenteren van een niet sluitende begroting past niet bij de gemeentelijke ambitie om financieel gezond te blijven. Het is echter onder de huidige omstandigheden een verantwoorde keuze om de gevolgen van de besluitvorming van het kabinet zichtbaar te maken. De gemeentelijke financiën zijn immers vanaf 2026 onvoldoende voor het uitvoeren van het takenpakket. In de komende voorjaarsnota 2025 worden mogelijke scenario's en oplossingsrichtingen uitgewerkt. Voorjaarsnota 2024 Bij de behandeling van de voorjaarsnota 2024 is de raad gevraagd om de nieuwe wensen en ontwikkelingen te prioriteren en dekkingsmogelijkheden aan te geven. De algemene beschouwingen hebben ertoe geleid dat de wens uitbreiding formatie griffier is bijgesteld van 1,5 fte naar 1 fte (€ 92.000,=). De wensen renovatie en verduurzamen bestuursvleugel en revitalisering Sportpark Heusden zijn incidenteel afgedekt.
De wens formatie basis op orde is doorgeschoven naar 2025 en 2026. Ook het dekkingsvoorstel "amendement burgerinitiatief" met een structureel voordeel van € 150.000,= is financieel vertaald. In onderstaande tabel is dit samenvattend weergegeven. De financiële consequenties zijn verwerkt in de begroting.
Nieuwe wensen in de begroting 2024 2024 Uitbreiding formatie griffie met 1 fte
92.000
2025 92.000
2026 92.000
2027 92.000
Renovatie en verduurzamen bestuursvleugel
25.400
25.400
25.400
(incidenteel uit de reserve)*
-25.400
-25.400
-25.400
Formatie basis op orde
91.375
266.751
266.751
Herinrichting Park 't-Loverveld
48.200
48.200
48.200
30.000
30.000
30.000
Revitalisatie Sportpark Heusden
27.818
29.896
29.896
(incidenteel uit de reserve)*
-27.818
-27.818
-27.818
Harmonisatie minimaregelingen
30.000
Reserve eenmalige bestedingen
Verlagen budget burgerinitiatieven
-150.000
-150.000
-150.000
-150.000
Totaal
-28.000
111.575
289.029
289.029
-635.000
-451.200
*kapitaallasten worden gedekt door het vormen van reserve kapitaallasten uit de reserve eenmalige bestedingen
4
Ontbrekende onderwerpen Van de volgende onderwerpen weten we dat deze in de toekomst financiële consequenties hebben. Wat de financiële impact is, is nog niet bekend en mede afhankelijk van nog te maken keuzes. Daarom is voor deze onderwerpen nog geen budget opgenomen. Het gaat om: • Binnensport accommodatie • Nieuwe milieustraat • Vergroening centrum en opknappen Burgemeester Ploegmakerspark • Zoutloods
Uitgaven 2024 Per Ambitie Lasten: Bestuur en veiligheid Goed bestuur op z'n Astens Veilige buurt en thuis Ruimtelijk domein Bouwen en goed wonen Bruisende en aantrekkelijke kernen Klimaat, energie en duurzaamheid Vitaal buitengebied Sociaal domein Bruisende en aantrekkelijke kernen Sociaal en gezond Veilige buurt en thuis Financiën, control & economie Bruisende en aantrekkelijke kernen Financieel gezond Sterke lokale economie en mobiliteit Veilige buurt en thuis
18,3% 4,5% 7,3% 12,3% 4,3% 0,0% 4,4% 38,3% 0,2% 0,2% 4,0% 3,1% 3,1%
(x 1.000) € 12.620 € 10.133 € 2.487 € 13.177 € 4.032 € 6.793 € 2.352 €0 € 23.721 € 2.420 € 21.196 € 105 € 5.753 € 101 € 2.228 € 1.706 € 1.717 € 55.271
Reserve Eenmalige Bestedingen Reserve Eenmalig Bestedingen bedragen x € 1.000
2024
2025
2026
2027
Stand op 31-12
1.699
1.512
1.475
1.437
Investeringen Bij het vaststellen van de begroting worden budgetten voor investeringen beschikbaar gesteld. De raad wordt gevraagd voor welke investeringen hij nog een apart raadsvoorstel ter besluitvorming terug wil zien in de raad.
5
Ontwikkelingen Herijking en onderhoud gemeentefonds Het voordeel voor Asten van de herijking gemeentefonds is € 134,= per inwoner. Dit is echter afgetopt naar maximaal € 37,50 per inwoner. De aftopping leidt ertoe dat de algemene uitkering voor Asten structureel wordt gekort met € 1,6 miljoen. In 2025 volgt een evaluatie van het nieuwe verdeelmodel hopelijk wordt dan ook duidelijk hoe wordt omgegaan met deze korting. Realisatievermogen organisatie (SWOT) De balans tussen de benodigde formatie en beschikbare formatie van de organisatie van de gemeente Asten is scheef als gevolg van jarenlange bezuinigingsronden, regelmatige toename van taken vanuit het Rijk en toename van lokale ambities. We onderscheiden drie niveaus: 1. De basistaken (wettelijk, dienstverlening, minimale inspanningsverplichtingen maatschappelijke opgaven). 2. De bestaande ambities, vooral die van de Toekomstagenda en bestaande beleidsplannen. 3. De aanvullende nieuwe ambities van raad en het coalitieakkoord. De niveaus 1 en 2 vragen de meeste formatie en die is niet volledig beschikbaar. Daarbij moet bedacht worden dat vooral de grotere maatschappelijke opgaven (zoals Klimaatadaptatie, Energie, Transitie Buitengebied, Invoering Omgevingswet) heel veel menskracht vragen, ook bij optimale gemeentelijke samenwerking.
Alleen al voor Klimaat (norm 5,7 fte extra) en Invoering Omgevingswet (norm 6 fte extra) zijn niet haalbare investeringen nodig. Niet haalbaar vanwege de financiële gevolgen, maar ook vanwege de overspannen arbeidsmarkt. We zetten in op herstel van de balans, dat de basis moet bieden om de wettelijke taken goed uit te voeren, de dienstverlening op peil te houden en de hoogste bestuurlijke prioriteiten op goede wijze in gang te zetten en houden. In de voorjaarsnota 2024 was al een deel van de formatie basis op orde verwerkt onder het kopje ontwikkelingen. De aanvullende "wens" extra formatie basis op orde is ten opzichte van de voorjaarsnota 2024 doorgeschoven naar 2025 en 2026. Dat betekent dat we in Asten nog onvoldoende formatie hebben om de basis op orde te hebben. We kunnen dan ook niet alles tegelijk en meteen en dat hoeft ook niet. De Toekomstagenda bijvoorbeeld loopt niet voor niets tot 2030. Bovendien mag van het Rijk verwacht worden dat er daadwerkelijk extra geld komt voor uitvoering van de grote maatschappelijke opgaven. Er is sprake van een ingroeipad. In de jaren na 2023 zullen er noodzakelijke verdere investeringen gedaan worden die we zo mogelijk koppelen aan het extra budget dat we daarvoor van het Rijk ontvangen. Beheer- en beleidsplan wegen 2024-2028 Het beheer- en beleidsplan wegen is geactualiseerd.
Het beheer- en beleidsplan wegen 2024-2028 wordt nog separaat aan de raad voorgelegd maar de forse financiële consequenties van € 458.000,= (prijspeil 2024) zijn vooruitlopend op de behandeling al vertaald in deze begroting. Reden van deze stijging wordt voornamelijk veroorzaakt door inflatie en meer m2 wegen als gevolg van nieuwbouwprojecten. Uitgangspunt bij de berekening is dat het huidige vastgestelde kwaliteitsniveau (minimale onderhoudsniveau C) blijft gehandhaafd. Een lager onderhoudsniveau is niet mogelijk en leidt tot kapitaalvernietiging. Wanneer de raad het onderhoudsniveau hoger wil vaststellen voor bijvoorbeeld de kernen (kwaliteitsniveau B) dan stijgen de kosten met € 140.400,= en voor de overige wegen met nog € 164.320,= extra. De financiële effecten van deze kwaliteitsverbetering zijn niet meegenomen in deze begroting. 6
Septembercirculaire 2023 De algemene uitkering stijgt als gevolg van de septembercirculaire in de jaren 20242027. Dit komt door loon- en prijscompensaties en doordat bepaalde maatstaven (hoeveelheden) naar boven zijn bijgesteld. De stijging in 2027 wordt veroorzaakt door een hoger volumeaccres. Septembercirculaire 2023 bedragen x € 1.000 Septembercirculaire 2023
2024
2025
503
2026
468
2027
363
928
Vanaf 2027 wordt het gemeentefonds geïndexeerd op basis van bbp (bruto binnenlands product). De volumeontwikkeling wordt gebaseerd op een 8-jaars gemiddelde van het bbp. De verwachting is dat de leidt tot een stabielere maar lagere algemene uitkering. Verschillen voorjaarsnota 2024 en begroting 2024 Verschillen meerjarenbegroting 2024-2027 (structureel) Begroting bedragen x € 1.000
2024
Meerjarenbegroting 2025
2026
2027
Voorjaarsnota 2024
56
156
-2.545
-3.149
Saldo na Voorjaarsnota 2024
56
156
-2.545
-3.149
Begrotingswijzigingen na voorjaarsnota
0
0
0
0
Meerjarenbegroting 2024-2027
30
-77
-432
212
Meerjarenbegroting 2024-2027
30
-77
-432
212
Meerjarenbegroting 2024-2027
86
78
-2.977
-2.937
In onderstaande tabel worden de mutaties in de Meerjarenbegroting 2024-2027 nader toegelicht. Begroting bedragen x € 1.000 Nieuwe wensen
2024
Meerjarenbegroting 2025
28
-112
2026
2027
-289
-289
-2
-2
-92
-92
-92
Herinrichting park 't Loverveld
-48
-48
-48
Formatie basis op orde
-91
-267
-267
Revitalisatie sportpark Heusden Uitbreiding formatie griffie met 1 fte
-92
Harmonisatie minimaregelingen
-30
-30
-30
-30
Bezuiniging budget burgerinitiatieven
150
150
150
150
Overig mutaties
2
34
-143
501
Totaal mutaties meerjarenbegroting 2024-2027
30
-77
-432
212
7
Toelichting overige mutaties De grootste verschillen bij overige mutaties zijn: Overige mutaties bedragen x € 1.000 · Extra storting onderhoudsvoorziening wegen · Leerlingenvervoer · Jeugd Peelgemeenten · Indexering subsidies professionele partijen · Verhoging OZB · Septembercirculaire 2023 · Voordeel rentekosten · Incidenteel voordeel kapitaallasten · Hervormingsagenda jeugd · Riolering · Overige verschillen Totaal
2024 -458 -65 -598 -74 431 503 200
2025 -458 -65 -513 -74 431 468
2026 -458 -65 -513 -74 431 363
2027 -458 -65 -513 -74 431 928
141 86 -23
176 -72
227 -54
100 234 -82
2
34
-143
501
Verschillen reserve eenmalige bestedingen 2024-2027 (incidenteel): Stand Reserve Eenmalig Bestedingen bedragen x € 1.000
2023
2024
2025
2026
2027
Saldo 1-1
8.995
5.291
1.699
1.512
1.475
Claims voorgaande jaren
-5.704
Resultaat jaarrekening 2022
3.398
Meerjarenbegroting 2023-2026
-1.977
-962
-97
-37
-38
Begroting na wijziging t/m juli
579
1.475
1.437
Voorjaarsnota 2023
-1.131
Meerjarenbegroting 2024-2027
-1.499
-90
1.699
1.512
Geactualiseerd saldo 31-12
5.291
De mutaties 2024 in de meerjarenbegroting 2024-2027 betreffen: • Aanpak illegale bewoning • Arbeidsmarkt strategie de Peel en programmamanager Peel • Livestream raads- en commissievergaderingen • Vorming nieuwe reserve kapitaallasten voor: Revitalisering sportpark Heusden Renovatie en verduurzamen bestuursvleugel • Ontwikkelbudget organisatie • Overige Totaal
- 90.000 - 103.000 - 17.000 - 451.000 - 635.000 - 200.000 - 3.000 -1.499.000
8
Lokale lastendruk
De kosten van afval zijn gedaald waardoor het tarief afvalstoffenheffing ten opzichte van 2023 daalt met € 11,45. Uitgaande van een gelijkblijvende lastendruk wordt de daling van afvalstoffenheffing gecompenseerd door een verhoging van de onroerendezaakbelasting. De stijging van de lokale lastendruk is 5,1%. Dit betreft de indexering van 4% en de afgesproken indexering van rioolheffing.
9
Kengetallen In onderstaande kengetallen zijn de prognoses tot en met 2027 van de volgende taken te zien: • Aantal inwoners in de gemeente Asten met verdeling in jonger dan 18 jaar, tussen de 18 jaar en 75 jaar en ouder dan 75 jaar. • Aantal verwachtte woningen die er zijn in de gemeente Asten. • Aantal leerlingen in het basis- en voorgezet onderwijs.
Jaar 2023
2024
2025
2026
2027
Inwoners tussen de 18 en 75 jaar
12.378 12.385
12.392
12.399
12.406
Inwoners jonger dan 18 jaar
3.092
3.092
3.092
3.092
3.092
Inwoners 75 jaar en ouder
1.772
1.825
1.878
1.931
1.984
2023
2024
2025
2026
2027
Woningen in de gemeente 7.225
7.284
7.377
7.404
7.464
10
Aantal leerlingen basis onderwijs Aantal leerlingen voortgezet onderwijs
2023
2024
2025
2026
2027
1208
1221
1258
1314
1325
750
740
730
720
710
11
Beleidsbegroting
13
Programmaplan Het coalitieakkoord 2022-2026 is de basis voor de begroting 2024. De begroting 2024 is opgebouwd uit 4 programma's: 1. Bestuur en Veiligheid 2. Ruimtelijk Domein 3. Sociaal Domein 4. Financiën, Control en Economie Bij ieder programma worden de visie, de verantwoordelijke portefeuillehouder en een taartdiagram met baten en lasten van het programma vermeld. Onder de programma's worden de ambities uitgewerkt. Het gaat hierbij om de volgende ambities: ➢ Goed bestuur op z'n Astens ➢ Bouwen en goed wonen ➢ Vitaal buitengebied ➢ Klimaat, energie en duurzaamheid ➢ Sterke lokale economie en mobiliteit ➢ Bruisende en aantrekkelijke kernen ➢ Sociaal en gezond ➢ Veilige buurt en thuis ➢ Financieel gezond Per ambitie wordt het volgende opgenomen: • Wat willen we bereiken? De tekst sluit aan bij het coalitieakkoord. • Welke beleidsnota's zijn relevant? De beleidsnota's die vastgesteld zijn door de raad en waar rekening mee moet worden gehouden bij de uitvoering van het beleid. • Activiteiten en planning. Welke activiteiten en planning hanteren we om onze doelstelling te kunnen realiseren. • Een visualisatie om de ambitie te meten en de begroting leesbaarder te maken. • Wat mag het kosten? Per programma worden hier de baten en lasten vermeld. Dit gebeurt voor 2024 visueel en voor de meerjarenbegroting 2024-2027 in een tabel.
14
1 Bestuur en Veiligheid
Visie In alles wat we doen staan onze inwoners centraal. Het realiseren van dit ideaal stelt eisen aan de samenwerking binnen en tussen onze gemeenteraad, college van B&W, de ambtelijke organisatie en onze inwoners. Gezamenlijk bouwen we aan een duurzaam vitaal en veilig Asten. Dit betekent onder meer dat we de grote maatschappelijke opgaven, die daaruit voortvloeien, samen realiseren. Dit vereist een wijze van bestuur, gericht op de inzet en verantwoordelijkheid van de gemeenschap zelf, die we daartoe stimuleren en faciliteren.
Portefeuillehouder Burgemeester A. van Extel-Van Katwijk Wethouder L. van de Moosdijk (Dienstverlening)
Baten en lasten van het programma
15
Goed bestuur op z'n Astens Wat willen we bereiken? We leveren publieke dienstverlening aan de Astense samenleving. Gezamenlijk bouwen we aan een fijne woon-, werk- en leefomgeving vanuit eigen kracht dichtbij en samen met de inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen. Wij geven ruimte aan creativiteit en nemen obstakels weg om goede dingen te kunnen doen. We nemen een ondernemende houding aan, werken vanuit 'de bedoeling', handelen vanuit 'ja-tenzij' en hanteren alleen regels waar ze nodig zijn. We werken integraal, handelen pro-actief en zijn flexibel genoeg om te schakelen tussen verschillende (overheids)netwerken, partners en uitvoeringsvormen. We pakken de regie waar dat nodig is. Het vertrouwen van inwoners in de politiek en in de overheid staat in algemene zin onder druk. Een gezonde bestuurscultuur, integriteit en onderlinge verhoudingen zijn zaken die wij als absolute basis van goed bestuur zien. Daarom besteden wij de komende periode veel aandacht aan deze thema’s. Wij gaan regelmatig met elkaar en met de gemeenteraad in gesprek. Het actief betrekken van inwoners is daarbij heel belangrijk. Op die manier behouden en verstevigen wij het vertrouwen in de Astense politiek.
Goed bestuur betekent voor ons: • Collegiaal: gelijkwaardigheid als uitgangspunt, zorgen voor een open en constructief debat tussen coalitie en oppositie, college en gemeenteraad én met inwoners en maatschappelijke partners waarbij we dilemma's op tafel leggen; • Transparant en integer: betrouwbaar, betrokken, duidelijk en met respect naar eenieder, we spreken elkaar hierop aan; • Midden in de gemeenschap: zichtbaar zijn voor inwoners en ondernemers, hen opzoeken, ook bijeenkomsten buiten het gemeentehuis; • Met visie, lef en plezier: ‘samen aanpakken en genieten’; • Lerend en zelfcorrigerend vermogen: kwetsbaar durven opstellen, regelmatig met elkaar en met inwoners/ondernemers evalueren; • Open communicatie: we betrekken inwoners en doelgroepen in een vroeg stadium en communiceren op verschillende, creatieve manieren. De wijze waarop we dit gezamenlijk aanpakken is inmiddels neergelegd in het zogenaamde Astens Manifest, van de Gemeenteraad, het college van B&W en de
16
ambtelijke organisatie. Dit manifest is en wordt voortdurend geconcretiseerd in acties en besluiten.
Welke beleidsnota's zijn relevant? • • • • • • • • • •
Het Astens Manifest Toekomstagenda Asten 2030; Programma-opdrachten voor de onderliggende programma's uit de Toekomstagenda Asten 2030: Transformatie buitengebied, Vitale kernen, Centrumontwikkeling, Klimaatbestendig en energieneutraal Asten, Omgevingswet en Vitale democratie; Nota integrale sturing programma's en organisatie; Bedrijfsplan Asten, terug naar de bedoeling (A4); Optimalisatie grote burgerinitiatieven (mei 2021); Nota verbonden partijen; Gedragscode integriteit en procedure integriteitsbeleid; Algemeen privacybeleid (AVG) gemeente Asten; Plan van aanpak Veilige publieke taak.
Activiteiten 1.1.1. Midden in de gemeenschap staan We zoeken onze ondernemers en inwoners vaker op en gaan de dialoog met elkaar aan. In het ‘Astens Manifest’ spreken raadsleden en bestuurders af hoe ze respectvol samenwerken, informatie verstrekken en inwoners beter betrekken bij besluiten. 1.1.1. Integriteit Blijven toetsen van het bestuur aan de beginselen van de gedragscode integriteit en de overige geactualiseerde normen en protocollen. 1.1.2. Dienstverlening op z'n Astens: gewoon goed helpen! We bieden een vraaggerichte, goede en snelle dienstverlening. Het is onze ambitie om verder te groeien in die dienstverlenende rol (ook indirect via onze samenwerkingspartners zoals BSOB, Blink e.d.), zowel aan inwoners en ondernemers die producten en diensten van de Gemeente Asten vragen als aan inwoners en ondernemers die partner zijn. We maken hiervoor een dynamisch actieplan waarbij we ook bij onze stakeholders ophalen wat zij hierin van belang vinden. 1.1.3. Communicatie: laten zien wat we doen voor onze inwoners We zijn voor een zichtbare, toegankelijke en transparante gemeentelijke organisatie. We besteden veel aandacht aan hoe de gemeente zich naar buiten toe presenteert aan de diverse doelgroepen en hoe we nog beter zichtbaar kunnen zijn. We onderzoeken via welke communicatiekanalen en communicatiestrategie dit wordt bereikt. 1.1.4.
Vitale democratie en burgerinitiatieven • Verder stimuleren en faciliteren van burgerinitiatieven. • Meer doen met de opbrengst uit de TIP Asten onderzoeken. Ook kijken naar de overkoepelende lijnen hieruit. • Blijven doorontwikkelen van het anders besturen en werken gericht op de inzet en verantwoordelijkheid van de gemeenschap zelf. 1.1.5. Veilige publieke taak Uitvoeren actieplan Veilige publieke taak en voldoen aan de Brabantse norm voor de weerbare overheid van mei 2022.
17
1.1.6. Samenwerking en verbonden partijen • Asten is een sterke, zelfstandige gemeente die actief en intensief samenwerkt met andere gemeenten in de regio en met verbonden partijen. We zien noodzaak en kansen in het versterken van de samenwerking binnen de Peel als gevolg van de grotere maatschappelijke opgaven zoals klimaat en energie, wonen, (vrijetijds)economie, mobiliteit en de transitie van het landelijk gebied. We zijn inmiddels gestart met de netwerkorganisatie Peelsamenwerking, onder leiding van de Peelprogrammamanager. Zie ook paragraaf Verbonden Partijen. Daarnaast loopt het project Arbeidsmarktstrategie De Peel, gericht op het aantrekkelijk werkgeverschap van de 6 gemeenten in de deelregio De Peel. Door samen te werken zijn we aantrekkelijker voor potentiële én onze bestaande arbeidskrachten binnen de Peel. • Wij zijn daarnaast aangesloten bij de K80, de pas gestarte samenwerking tussen gemeenten tot ongeveer 25.000 inwoners, die in direct contact staat met de Rijksoverheid en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). Op deze manier kunnen wij de belangen van de gemeente Asten en haar inwoners zo goed mogelijk behartigen. 1.1.7. Onafhankelijke rekenkamer De gemeente Asten heeft op dit moment een rekenkamercommissie bestaande uit fractievoorzitters zonder structureel budget. Dit is met ingang van 1 januari 2024 niet meer toegestaan.
Invoering van een onafhankelijke rekenkamer is verplicht. De rekenkamer ondersteunt de raad in zijn controlerende rol met onderzoek naar doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het gevoerde beleid. 1.1.8. Extra formatie griffie (nieuwe wens) Voor een toekomstbestendige ondersteuning en een sterke raad volgens het Astens Manifest is extra formatie voor de griffie nodig. 1.1.9. Renovatie en verduurzamen bestuursvleugel (nieuwe wens) De bestuursvleugel aanpassen en de ruimtes geschikt en representatief maken voor het gemeentebestuur. Tevens grijpen we dit moment aan om de bestuursvleugel te verduurzamen.
Activiteit 1. Goed bestuur op z'n Astens • uitvoering geven aan het Astens Manifest; • midden in de gemeenschap staan; • integriteit. 2. Dienstverlening op z'n Astens: gewoon goed helpen! • vraaggerichte, goede en snelle dienstverlening bieden. 3. Communicatie: laten zien wat we doen voor onze inwoners • presenteren van gemeente naar buiten toe. 4. Vitale democratie & burgerinitiatieven • verder stimuleren en faciliteren van burgerinitiatieven; • meer doen met opbrengst uit TIP Asten; • anders besturen en werken gericht op inzet en verantwoordelijkheid gemeenschap zelf. 5. Veilige publieke taak • uitvoeren actieplan Veilige publieke taak. 6. Samenwerking & verbonden partijen • samenwerking binnen de Peel; • actief samenwerken binnen de K80 (samenwerking gemeenten tot 25.000 inwoners).
Planning (jaartal) Continu Continu Continu Continu Continu Continu 2023-2026 Continu 2023-2026 Continu Continu
18
7. Onafhankelijke rekenkamer 8. Extra formatie Griffie (nieuwe wens) 9. Renovatie en verduurzamen bestuursvleugel (nieuwe wens)
2024 2024 2025
Veilige buurt en thuis Veilige woon-,werk- en leefomgeving
Wat willen we bereiken? Het is belangrijk dat we ons veilig voelen in onze eigen buurt en thuis. Zonder veiligheid geen vrijheid. Wij willen dat iedereen in Asten veilig kan wonen, verblijven, werken en ondernemen. Een betrouwbare overheid zorgt voor een veilige woon-, werk- en leefomgeving vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners en ondernemers. Wij vinden het dan ook essentieel om veiligheid te garanderen in ons dorp en blijven een beroep doen op ieders eigen verantwoordelijkheid als het gaat om preventie. Wij stimuleren bijvoorbeeld het gebruik van de buurtapps en de politie (wijkagent) en de Buitengewoon Opsporingsambtenaar (BOA) zijn zichtbaar op straat.
Welke beleidsnota's zijn relevant? • • • • • • • • •
Kadernota Integraal Veiligheidsbeleid gemeente Asten 2023-2026; Visie VRBZO 2025; Beleidsregels Bereikbaarheid en Bluswatervoorziening Brabant; Beleidsplan risicocommunicatie Zuidoost-Brabant 2022-2025; Regionaal Risicoprofiel 2019; Beleidsregel handhavingsprotocol Opiumwet 13b Asten 2021; Beleidsregels wet BIBOB; Algemene Plaatselijke Verordening (APV); VTH beleidskader.
Activiteiten 1.2.1. Stevig doorzetten van strijd tegen ondermijnende criminaliteit De strijd tegen ondermijnende criminaliteit zetten wij stevig door, samen met politie, het Peelland Interventie Team (PIT), het regionaal/landelijk Platform Fraudebestrijding en andere overheidsinstanties. Ondermijnende criminaliteit werkt ontwrichtend voor de samenleving, het brengt mensen in gevaar en gaat ook ten koste van (financieel) kwetsbare inwoners.
19
1.2.2. Investeren in veilige werkomgeving en weerbaarheid voor politici, bestuurders en medewerkers Wij zetten samen in op veiligheid voor onze politici, bestuurders en medewerkers bij de uitvoering van hun werk voor de gemeenschap. We pakken elke vorm van agressiviteit tegenover hen aan en investeren verder in een veilige werkomgeving en weerbaarheid. We noemen dit Veilige Publieke Taak (VPT). 1.2.3. Uitvoering geven aan integraal veiligheidsbeleid 2023-2026 Uitvoering geven aan het nog op te stellen integraal veiligheidsbeleid voor de periode 2023-2026. De Kadernota Integraal Veiligheidsbeleid gemeente Asten 2023-2026 geeft richting aan de strategische thema's en prioriteiten voor deze beleidsperiode; waarbij flexibiliteit een uitgangspunt is. 1.2.4. Aanpak illegale bewoning recreatievoorzieningen op recreatieterreinen en huisvestingslocaties arbeidsmigranten Aanpak illegale bewoning recreatievoorzieningen op recreatieterreinen en huisvestingslocaties arbeidsmigranten. 1.2.5. Risico-inventarisatie natuurgebieden Vaststellen natuurbrandbeheersplan met uitvoeringsplan RIN De Groote Peel Activiteit 1. Stevig doorzetten van strijd tegen ondermijnende criminaliteit. 2. Investeren in veilige werkomgeving en weerbaarheid voor de politici, bestuurders en medewerkers van de gemeente Asten. 3. Uitvoering geven aan integraal veiligheidsbeleid 2023-2026. 4.
Aanpak illegale bewoning recreatievoorzieningen op recreatieterreinen en huisvestingslocaties arbeidsmigranten. 5. Opstellen van en uitvoering geven aan een risico-inventarisatie natuurgebieden.
Planning (jaartal) 2023-2026 2023-2026 2023-2026 2023-2024 2023-2024
20
Wat mag het kosten? Onderstaande tabel geeft inzicht in de totale baten en lasten van dit programma. Rekening Begroting Begroting 2023
2024
Meerjarenbegroting
bedragen x € 1.000
2022
2025
2026
2027
Lasten
-10.131 -11.969 -12.620 -12.030 -12.073 -12.066
Goed bestuur op z'n Astens
-8.620
-9.595 -10.133
-9.968 -10.112 -10.105
Bestuur
-1.427
-1.533
-1.750
-1.703
-1.672
-1.665
Intergemeentelijke samenwerking
-215
-311
-249
-249
-249
-249
Inwoners
-383
-651
-438
-438
-437
-437
Organisatie
-6.594
-7.099
-7.697
-7.578
-7.754
-7.754
Veilige buurt en thuis
-1.511
-2.374
-2.487
-2.062
-1.961
-1.961
-388
-724
-858
-435
-345
-345
Integrale Veiligheid
-1.123
-1.650
-1.629
-1.628
-1.616
-1.616
Baten
2.281
1.566
1.613
1.613
1.613
1.613
Goed bestuur op z'n Astens
2.143
1.452
1.484
1.484
1.484
1.484
Integraal toezicht en handhaving
Bestuur
664
Inwoners
340
278
280
280
280
280
Organisatie
1.139
1.174
1.204
1.204
1.204
1.204
138
114
129
129
129
129
Integraal toezicht en handhaving
99
58
58
58
58
58
Integrale Veiligheid
39
56
70
70
70
70
Veilige buurt en thuis
Saldo van baten en lasten
-7.849 -10.403 -11.007 -10.417 -10.460 -10.452
Resultaat
-7.849 -10.403 -11.007 -10.417 -10.460 -10.452
21
Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling van de Begroting 2023 naar de nieuwe stand in de Begroting 2024 weer. Begroting
Meerjarenbegroting
bedragen x € 1.000
2024
2025
2026
2027
Meerjarenbegroting 2023-2026
-10.867
-10.425
-10.391
-10.339
-782
-830
-830
-830
Voorjaarsnota Saldo na Voorjaarsnota 2024
-11.649 -11.255 -11.221 -11.169
Begrotingswijzigingen na voorjaarsnota
441
441
441
441
Meerjarenbegroting 2024-2027
201
397
320
276
Meerjarenbegroting 2024-2027
-11.007 -10.417 -10.460 -10.452
In onderstaande tabel worden de mutaties in de Meerjarenbegroting 2024-2027 nader toegelicht. Begroting
Meerjarenbegroting
bedragen x € 1.000
2024
2025
2026
2027
Nieuwe wensen
58
-59
-234
-234
-25 -92 -91 150 456
-25 -92 -267 150 554
-25 -92 -267 150 510
Renovatie en verduurzamen bestuursvleugel Uitbreiding formatie griffie met 1 fte Formatie basis op orde Bezuiniging budget burgerinitiatieven Overig mutaties
-92 150 143
22
Investeringen programma bedragen x € 1.000 Kredieten
Begroting t/m 2023
2024
2025
2026
2027
0
0
0
0
1.1 Goed bestuur op z'n Astens Renovatie en verduurzamen bestuursvleugel (nieuwe wens)
635
Ontwikkelbudget organisatie
200
Totaal
0
835
0
450
90
90
450
90
90
1.2 Veilige buurt en thuis Aanpak illegale bewoning
Totaal
23
2 Ruimtelijk Domein
Visie Bouwen en goed wonen De gemeente Asten is een aantrekkelijke gemeente om te wonen. In alle kerkdorpen is er voor alle doelgroepen voldoende aanbod, zodat eenieder betaalbaar én naar behoefte kan wonen. Dit geldt voor onze starters, mensen die willen doorgroeien, jongeren die na hun studie willen terugkeren en onze senioren, maar ook faciliteren we passende huisvesting voor bijzondere doelgroepen. Vitaal buitengebied We staan voor de opgave de agrarische sector te verduurzamen, toekomstperspectief te bieden en gelijktijdig in balans te brengen met natuur en landschap en de gezondheid van onze inwoners. Dit doen wij samen met de stoppende agrariërs als met de agrariërs die door willen gaan. Op die manier proberen wij de transitie van ons buitengebied, die in een stroomversnelling zit, op een verantwoorde manier te begeleiden. Klimaat, energie en circulariteit We wonen en werken in een omgeving waarvan het klimaat verandert. We nemen onze verantwoordelijkheid voor het tegengaan van klimaatverandering door het verkleinen van onze CO2-uitstoot en het stimuleren van duurzame energieopwekking. Ook gaan we zorgvuldig om met grondstoffen en stimuleren we hergebruik van grondstoffen om de afvalberg te verkleinen. We willen de gevolgen van klimaatverandering zoveel als mogelijk kunnen opvangen o.a.
door minder verstening, meer groen, betere wateropvang, minder hittestress en een grotere biodiversiteit in flora en fauna. Wij stimuleren en faciliteren inwoners om ook hun bijdrage te leveren. Bruisende en aantrekkelijke kernen Asten, Heusden en Ommel zijn bruisende en aantrekkelijke kernen, waar het prettig wonen, werken en recreëren is voor onze huidige en toekomstige inwoners. We zetten in op het aantrekken van (jonge) gezinnen om zich hier te vestigen. Op die manier zijn bijvoorbeeld het verenigingsleven, de lokale middenstand en de scholen het beste geholpen en gloort er een mooiere toekomst voor iedereen. We investeren daarom in onder andere onze centra, recreatievoorzieningen, sport- en gemeenschapsvoorzieningen, scholen en verkeersveiligheid.
24
Proces Omgevingswet We nemen een faciliterende rol aan in het ruimtelijk domein. We denken en werken mee aan het verwezenlijken van (ruimtelijke) plannen van onze inwoners die kwaliteit aan onze gemeente toevoegen en bijdragen aan het behalen van de opgaven zoals opgenomen in onze Toekomstagenda Asten 2030. Daarbij werken we al in de geest van de Omgevingswet die per 1 januari 2024 in zal gaan, een wet die het de burgers makkelijker moet maken om hun plannen te realiseren.
Portefeuillehouder Wethouder J. Bankers Wethouder J. Spoor (huisvesting specifieke groepen en woonwagenlocaties) Wethouder L. van de Moosdijk (grondbeleid en grondaankopen)
Baten en lasten van het programma
Baten 11% 3% 10% 76%
Bestuur en Veiligheid
Ruimtelijk Domein
Sociaal Domein
Financiën, Control en Economie
Lasten 10%
23%
43% 24%
Bestuur en Veiligheid
Ruimtelijk Domein
Sociaal Domein
Financiën, Control en Economie
25
Bouwen en goed wonen Wat willen we bereiken? Het moet voor iedereen mogelijk gemaakt worden om in Asten betaalbaar en/of naar behoefte te kunnen wonen. Iedereen verdient een kans op de woningmarkt. Wij gaan daarom nog meer en sneller bouwen in alle drie de kernen. In een actuele woonvisie, op te stellen in 2023, leggen wij vast hoe wij in de komende jaren gaan inzetten op aspecten als de betaalbaarheid, beschikbaarheid en verduurzaming van woningen evenals het bieden van een prettige woonomgeving, welke doelgroepen we willen bedienen en welke woonvormen we mogelijk willen maken. De woonvisie vormt ook de basis voor de meerjarige prestatieafspraken met de woningbouwcorporaties die we eind 2023 willen vaststellen.
Welke beleidsnota's zijn relevant? • • • • • •
Toekomstagenda Asten 2030; Omgevingsvisie Asten; Versnellingsagenda woningbouw gemeente Asten; Woonvisie gemeente Asten 2015 t/m 2024; Nota grondbeleid (Grondnota); Welstandsnota.
Activiteiten 2.1.1. Bouw maximaal 50 woningen Loverbosch - voormalige schoollocatie (fase 2) en beoogde schoollocatie (fase 3) Het ontwerpbestemmingsplan voor de voormalige schoollocatie in Loverbosch fase 2 en de beoogde schoollocatie in Loverbosch fase 3 is in 2023 ter inzage gelegd. Dit bestemmingsplan maakt maximaal 25 woningen in Loverbosch fase 2 en een schoolgebouw en maximaal 25 woningen in Loverbosch fase 3 mogelijk. 2.1.2. Bouw 205 woningen Loverbosch fase 3 Het bestemmingsplan voor Loverbosch fase 3 is onherroepelijk. Dit bestemmingsplan maakt 205 woningen mogelijk. Omstreeks oktober wordt gestart met de werkzaamheden voor bouwrijp maken. In april 2024 is het gebied naar verwachting bouwrijp en kan gestart worden met het bouwen van de eerste woningen. 2.1.3. Bouw ca. 220 woningen Biesvelden 1 Er wordt een masterplan opgesteld voor het gebied Asten-Oost, waar Biesvelden 1 onderdeel van uitmaakt. Na het gereedkomen van dit masterplan wordt ingezoomd op het plangebied Biesvelden 1. De planontwikkeling van dit gebied start naar verwachting omstreeks kwartaal 2 2024. 2.1.4. Bouw woningen vrijkomende schoollocatie 't Lover Voor deze locatie zijn we in onderhandeling met Bergopwaarts. Wanneer overeenstemming is bereikt kan gestart worden met de planontwikkeling. 2.1.5. Bouw ca.
20 woningen vrijkomende schoollocatie Lambertusschool Er is reeds gestart met de voorbereidende werkzaamheden voor de herontwikkeling van de Lambertusschool. Hiertoe is een massastudie opgesteld en zijn voorbereidende werkzaamheden voor de sloop uitgezet. Een onderdeel hiervan is een onderzoek naar de aanwezige flora en fauna. Hieruit kan geconcludeerd worden dat er vleermuizen aanwezig zijn op de locatie, waardoor een ontheffing op basis van de Wet natuurbescherming moet worden verkregen. Hiertoe wordt een compensatie- en mitigatieplan opgesteld. Een concrete planning kan pas gegeven worden wanneer er een reactie vanuit de provincie is op dit compensatie- en mitigatieplan.
26
2.1.6. Bouw woningen vrijkomende schoollocatie Bonifatiusschool Op dit moment zijn er nog geen concrete herontwikkelingsplannen voor deze locatie. 2.1.7. Bouw woningen Ommel Er wordt een masterplan opgesteld voor meerdere gebieden in Ommel. Naar aanleiding hiervan kan overgegaan worden tot eventuele grondaankopen en nadere planontwikkeling. 2.1.8. Aansluiten op initiatieven van particulieren: woningen De Prins (voormalig Blokker) Het bestemmingsplan voor de herontwikkeling van de Blokker (Prins Bernhardstraat 1) is op 31 oktober 2023 ter vaststelling voorgelegd aan de gemeenteraad. Het bestemmingsplan voorziet in de sloop van de bestaande bebouwing en het oprichten van een nieuw appartementencomplex met commerciële plint. De initiatiefnemer realiseert in totaal 21 appartementen, waarvan 15 koop- en 6 sociale huurwoningen. 2.1.9. Aansluiten op initiatieven van particulieren: ca. 37 woningen Aldi Op dit moment wordt de bestemmingsplanprocedure voor de herontwikkeling van de Aldi voorbereid. Hiervan is het ontwerp eind 2023 ter inzage gelegd. 2.1.10. Uitvoering grondnota voor ontwikkeling van nieuwe plannen Om ook in de toekomst Asten, Heusden en Ommel voor te bereiden op de woonwensen van de inwoners ontwikkelen wij daarnaast nieuwe plannen. Hiervoor geven wij uitvoering aan de Grondnota. 2.1.11.
Kwalitatief goede huisvesting onderzoeken voor specifieke groepen Als het gaat over wonen dan is er ook aandacht nodig voor specifieke groepen: arbeidsmigranten, vluchtelingen, asielzoekers, statushouders en woonwagenbewoners. Kwalitatief goede huisvesting is een vereiste. Dit doen wij samen met de markt en de woningbouwcorporaties, onder regie van de gemeente. 2.1.12. Woonwagenlocaties Renovatie van huidige woonwagenlocatie De Bovist en/of ontwikkelen van nieuwe woonwagenlocatie in Asten. Kostenraming voorlopig p.m.. 2.1.13. Kijken naar meerwaarde welstand Het welstandsbeleid van de gemeente Asten dateert uit 2015 een actualisatie is wenselijk. Bij de actualisatie wordt ook rekening gehouden met de eisen vanuit de Omgevingswet alsook de afspraak uit het coalitieakkoord om te kijken naar de meerwaarde van welstand en naar de mogelijkheden om procedures te versnellen. 2.1.14. Opstellen cultuurhistorische waardenkaart Het opstellen van een cultuurhistorische waardenkaart (erfgoedkaarten) is al enige tijd een wens van de gemeenteraad. De erfgoedkaarten brengen in beeld welke cultuurhistorische waarden, in brede zin, nog aanwezig zijn. Dit gaat over zowel gebouwd erfgoed (meer dan alleen de monumenten), oude structuren en onder andere landschappen.
Een erfgoedkaart is een inventarisatiekaart die gebruikt kan worden bij het beoordelen van initiatieven van derden, maar ook als input kan dienen voor het omgevingsplan en de welstandsnota. 2.1.15. Investeren in voorzieningen woningbouwplannen Wij streven ernaar om 10% van het positief exploitatieresultaat bij woningbouwplannen in samenspraak met inwoners te gebruiken om te investeren in voorzieningen: bijvoorbeeld meer groen, speelgelegenheden of verkeersveiligheidsmaatregelen.
27
2.1.16. Transitie Omgevingswet Toepassen Omgevingswet en bijbehorende instrumenten (omgevingsvisie, omgevingsplan, programma, omgevingsvergunning), werkprocessen en digitale systemen t.b.v. het realiseren van onze ruimtelijke doelstellingen en ambities (zoals de ambities op het gebied van bouwen en goed wonen). De Omgevingswet treedt per 1 januari 2024 in en kent een overgangstermijn tot 1 januari 2032. Activiteit 1. Bouw max. 50 woningen Loverbosch - voormalige schoollocatie (fase 2) en beoogde schoollocatie (fase 3). 2. Bouw 205 woningen Loverbosch fase 3. 3. Bouw ca. 220 woningen Biesvelden 1. 4. Bouw woningen vrijkomende schoollocatie t Lover. 5. Bouw ca. 20 woningen vrijkomende schoollocatie Lambertusschool. 6. Bouw woningen vrijkomende schoollocatie Bonifatiusschool. 7. Bouw woningen Ommel. 8. Aansluiten op initiatieven van particulieren: 21 woningen De Prins (voormalig Blokker). 9. Aansluiten op initiatieven van particulieren: ca. 37 woningen Aldi. 10. Uitvoering Grondnota voor ontwikkelingen van nieuwe plannen. 11. Kwalitatief goede huisvesting garanderen voor specifieke groepen, zoals arbeidsmigranten en vluchtelingen. 12. Ontwikkeling woonwagenlocaties. 13. Kijken naar meerwaarde van welstand en naar mogelijkheden om procedures te versnellen. 14. Opstellen cultuurhistorische waardenkaart. 15. Investeren in voorzieningen bij nieuwe woningbouwplannen. 16.
Transitie Omgevingswet: • Opstellen gebiedsdekkend omgevingsplan; • Uitvoeren onderzoeken t.b.v. omgevingsplan (bijv. MER); • Doorontwikkeling digitale systemen en DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet); • Verdere opleidingen.
Planning (jaartal) 2024-2025 2024-2026 start bouw ca. 2026 2025-2026 2025 nog niet bekend nog niet bekend 2024-2026 2024-2025 2023-2026 2023-2026 2024-2025 2024 2024 2023-2026 2023-2032 2023-2032 2023-2027 2023-2024
28
Vitaal buitengebied
29
Wat willen we bereiken? De agrarische sector is en blijft belangrijk voor Asten. De komende jaren komt de transitie in het landelijke gebied in een stroomversnelling als gevolg van toegenomen landelijke en provinciale wet- en regelgeving. Wij willen dat de gemeente Asten stoppende bedrijven en bedrijven die doorgaan zo goed mogelijk begeleidt. Daarnaast staan wij samen met onze boeren voor de opgave om de sector te verduurzamen, meer in balans te brengen met natuur & landschap en de gezondheid van inwoners. Door daarnaast te investeren in natuur en nieuwe economische pijlers wordt het buitengebied aantrekkelijker.
Welke beleidsnota's zijn relevant? • • • •
Regionaal streefbeeld van ons landelijk gebied (MRE); Ruimtelijke Agenda de Peel (RAP); Ruimtelijk afwegingskader De Peel; Geurverordening.
Activiteiten 2.2.1. Ruimte geven aan boeren om grond voor meerdere doeleinden te gebruiken Wij bieden ruimte aan gezonde agrarische familiebedrijven, maar willen geen ontwikkelingen van te grote stallen die niet op draagvlak kunnen rekenen. Wij geven boeren de ruimte om hun grond voor meerdere doeleinden te gebruiken, zoals toerisme, agrarisch natuurbeheer, recreatie of andere bedrijvigheid. 2.2.2. Meedenken met/stimuleren van initiatieven voor meer natuurinclusieve en extensieve vormen van landbouw Wij denken constructief mee met initiatieven voor meer natuurinclusieve en extensieve vormen van landbouw. Om de transitie kans van slagen te geven onderzoeken wij de mogelijkheden om te komen tot vrijwillige kavelruil en staan wij open voor andere innovatieve ideeën. 2.2.3. Gebiedsgericht aanpak Wij gaan gebiedsgericht aan de slag, als de vraag vanuit inwoners zelf komt of als de situatie daar vanwege de leefbaarheid om vraagt. Voorbeelden hiervan zijn de Waardjesweg-Hazeldonk-Heesakkerweg (2024) en het gebied rondom Nationaal Park de Groote Peel (2023-2026). 2.2.4. Nieuwe toekomstvisies op de agrarische sector en nieuwe glastuinbouwvisie Gelet op de ontwikkelingen in de land- en tuinbouw willen wij komen tot nieuwe toekomstvisies op de agrarische sector en tot een nieuwe glastuinbouwvisie. Activiteit 1. Ruimte geven aan boeren om grond voor meerdere doeleinden te gebruiken. 2.
Meedenken met / stimuleren van initiatieven voor meer natuurinclusieve en extensieve vormen van landbouw. 3. Gebiedsgerichte aanpak: • Waardjesweg-Hazeldonk-Heesakkerweg; • Gebied rondom Nationaal Park de Groote Peel. 4. Nieuwe toekomstvisies op de agrarische sector en nieuwe glastuinbouwvisie.
Planning (jaartal) Continu Continu
2024 2023-2026 2024
30
Klimaat, energie en duurzaamheid Wat willen we bereiken? Ook in Asten leveren we gezamenlijk met onze inwoners en ondernemers een bijdrage aan de aanpassingen in energie- en materialengebruik en willen we klimaatbestendig worden. Daarbij hebben we oog voor de betrouwbaarheid, betaalbaarheid en haalbaarheid van plannen, maar tonen ook gezonde ambitie. Klimaat, energie en circulariteit zijn grote opgaven, waarbij wij de samenwerking opzoeken op de schaal van de MRE en de Peelgemeenten. Klimaat We investeren in de boven- en ondergrondse infrastructuur om waterproblemen te verminderen, zowel in geval van wateroverlast (beter afvoeren) als in periodes van droogte (beter vasthouden). Ook investeren we in meer groen om hittestress te verminderen en investeren we in onze natuur om deze meer biodivers en klimaatbestendig te maken. Energie Stap 1 in het verduurzamen van ons energiegebruik is besparen. We geven daarbij zelf het goede voorbeeld door bijvoorbeeld de openbare verlichting te verledden, onze openbare ruimte CO2-arm in te richten en onze gebouwen beter te isoleren. We ondersteunen onze inwoners bij het isoleren van hun woning. Stap 2 is het gebruiken van duurzame energie in plaats van fossiele energie, veelal elektriciteit. Voor het verduurzamen van de mobiliteit versterken we daarom het netwerk aan laadpalen.
Vanwege de overbelasting van het stroomnetwerk is het vergroten van de grootschalige opwekking van duurzame energie in de gemeente de komende jaren moeilijk. We zoeken naar mogelijkheden om energie op te wekken zonder het stroomnetwerk extra te belasten. Circulariteit Ons doel is om in 2030 voor 50% en in 2050 volledig circulair te zijn. Dat houdt in dat spullen die nu nog als afval worden gezien zo volledig mogelijk worden hergebruikt als grondstoffen. Op die manier hebben we minder of geen nieuwe grondstoffen uit de aarde nodig. We stimuleren de circulaire gedachte bij onze inwoners en ondernemers en geven als gemeente zelf het goede voorbeeld. Dit doen we onder andere door circulariteit toe te passen in ons inkoopbeleid, het afvalstoffenbeleidsplan, in ons eigen gemeentehuis en bij de uitvoering van projecten in het openbaar gebied.
Welke beleidsnota's zijn relevant? • • • • •
Regionale Energiestrategie (RES-MRE); Programma Warmtetransitie. Uitvoeringsprogramma Warmtetransitie. Strategisch plan circulair Asten. Nota grondstoffenbeleid.
Activiteiten 2.3.1. Bossen revitaliseringsimpuls geven De gemeente Asten streeft ernaar om haar bossen middels een revitaliseringsimpuls verder om te vormen naar bossen die natuurlijker, weerbaarder, soortenrijker en aantrekkelijker zijn. De gemeente Asten gaat hiervoor in een periode van 10 jaar actie ondernemen en kansen aangrijpen om gebiedsgericht al haar bossen van een dergelijke impuls te voorzien. Inmiddels heeft de gemeente Asten al bijna 1 miljoen euro subsidie gekregen voor het revitaliseren van een groot gedeelte van de Dennendijkse bossen. Dit gaan we in 2024 uitvoeren.
31
2.3.2. Planten duizenden extra bomen We willen een gemeente zijn met minder verstening en meer groen, een betere wateropvang, minder hittestress en een grotere biodiversiteit in flora en fauna. Daarom gaan we investeren in de aanplant van duizenden nieuwe bomen. In de komende jaren gaan we actief zoeken naar locaties in en rond de kernen Asten, Ommel en Heusden waar we extra bomen kunnen zetten in een kwalitatief goede groeiplaats. Begin 2024 staat de aanbesteding gepland om vervolgens in het najaar van 2024 te realiseren. 2.3.3. Uitvoeringsprogramma energiebesparing gebouwde omgeving Wij stimuleren inwoners en ondernemers om te investeren in duurzaamheid. Hiervoor breiden wij waar mogelijk de subsidieregelingen uit en maken ze breder inzetbaar, bijvoorbeeld door een duurzaamheidslening. Met een uitvoeringsprogramma warmtetransitie zetten we sterk in op het stimuleren en ondersteunen van onze inwoners bij het besparen op het energieverbruik. Onderdelen van het uitvoeringsprogramma zijn onder andere: • uitbouwen en professionaliseren energiehuis slim wonen; • collectieve inkoopacties isolatie; • prestatieafspraken met woningbouwcorporaties; • handhaving op energiebesparingsplicht bedrijven; • jaarlijkse week van de duurzaamheid; • ondersteuningsacties energiebesparing in het kader van energiearmoede; • ontzorgingsacties isolatie en financiering. 2.3.4.
Onderzoek naar mogelijkheden voor energieopslag in samenwerking met MRE en bedrijfsleven In samenwerking met de MRE en het bedrijfsleven moet onderzoek worden gedaan naar de mogelijkheden van energieopslag om de aanpassingen in het energiegebruik aantrekkelijker te maken en daarmee te versnellen. Wij hebben daarbij specifieke aandacht voor samenwerking met het bedrijfsleven, onder andere op de combinatie energie-opwek en landbouw en op waterstof. 2.3.5. Verduurzaming gemeentelijk vastgoed en wagenpark De gemeente moet het goede voorbeeld zijn en voorop lopen in verduurzaming. Wij willen dat de gemeente zelf ook investeert in verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed en het wagenpark. • Routekaart gemeentelijk vastgoed. We stellen een routekaart op voor het verduurzamen van het eigen vastgoed. In de routekaart wordt het gemeentelijk vastgoed van de gemeente in beeld gebracht, een planning gegeven voor het realiseren van de ambities uit het Klimaatakkoord en een financiële onderbouwing gegeven van de (additionele) kosten. • Plan verduurzamen gemeentelijke mobiliteit. We stellen een plan op voor het verduurzamen van onze eigen mobiliteit. In 2022 hebben we ten behoeve van het veilig uitvoeren van de publieke taak elektrische en hybride voertuigen aangeschaft. We stellen een uitvoeringsplan op waarmee we de overige mobiliteit van de gemeente verder planmatig verduurzamen.
Zo mogelijk sluiten we aan bij initiatieven in de regio om efficiënter en effectiever te verduurzamen. 2.3.6 Opstellen uitvoeringsagenda klimaatadaptatie We gaan een regionaal uitvoeringsplan klimaatadaptatie opstellen. Dit plan omvat een regionale visie, strategie en uitvoeringsprogramma. Dit doen we samen met de andere gemeenten in de Peel. In het uitvoeringsprogramma komt ruimte voor zowel lokale als regionale projecten. 32
2.3.7. Waterberging Molenstraat In de Molenstraat is bij hevige regenval sprake van wateroverlast. In de directe nabijheid wordt de locatie van de Lambertusschool herontwikkeld. Hierdoor is er een kans werk met werk te maken en het waterprobleem op de Molenstraat op te lossen, de speeltuin te integreren in de waterberging en de verkeersmaatregelen in de Molenstraat aan te passen. 2.3.8. Voorbereiden en uitvoeren project Wolfsberg Om de waterproblematiek die heerst in de Wolfsberg op te lossen en om de straat klimaat adaptief te maken wordt een nieuw rioolstelsel aangebracht. Bovendien wordt door de nieuwe weginrichting plaats gemaakt voor de aanplant van groen en bomen wat hittestress tegengaat. De uitvoering hiervan vindt plaats in 2024. 2.3.9. Elektromechanische renovatie gemaal Plutostraat en bergbezinkbassin Dionysiusstraat, Floralaan, Bergdijk Vervanging van elektromechanisch verouderde en versleten onderdelen van rioolgemaal Plutostraat en bergbezinkbassins Dionysiusstraat, Floralaan en Bergdijk. 2.3.10. Renovatie drukriolering De in 2005 aangelegde drukriolering is elektromechanisch verouderd en versleten en wordt gerenoveerd. 2.3.11. Aanpak wateroverlast Elfenbank In de Elfenbank is bij hevige regenval sprake van wateroverlast. Het aanpakken van dit knelpunt is opgenomen in het GRP vanaf het jaar 2029.
Het hemelwater wordt via het aan te kopen maïs-perceel geborgen in park 't Loverveld en vervolgens vertraagd afgevoerd naar de Beekerloop. Door de aankoop van het maïs-perceel en de ontwikkeling van park 't Loverveld is er een kans werk met werk te maken en het waterprobleem op de genoemde locatie eerder op te lossen. 2.3.12. Opstellen Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW) en Water- en rioleringsprogramma (Wrp) Het SSW (Systeemoverzicht Stedelijk Water) is de opvolger van het basisrioleringsplan (BRP). Het SSW beschrijft alle deelsystemen van het stedelijk watersysteem, het functioneren, de beoordeling van het functioneren en eventuele maatregelen. Deze maatregelen zijn vervolgens input voor het Water- en rioleringsprogramma (Wrp), dat de opvolger is van het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP). In een Wrp worden de belangrijkste aspecten van de gemeentelijke watertaken en de bekostiging ervan planmatig vastgelegd. 2.3.13. Aanpak wateroverlast Heesakkerweg zuidelijke parallelweg Bij hevige regenval is sprake van wateroverlast in de zuidelijke parallelweg van de Heesakkerweg en Hazeldonk. Het aanpakken van dit knelpunt is opgenomen in het GRP. Het hemelwater wordt geborgen in de waterberging Heesakkerweg nabij rotonde Beatrixlaan. 2.3.14.
Aanpak wateroverlast Julianastraat-Emmastraat-Hemel-MargrietstraatLaurierstraat-Dalkruid In de Julianastraat, Margrietstraat, Hemel en Lienderweg is bij hevige regenval sprake van wateroverlast. Het aanpakken van deze knelpunten is opgenomen in het GRP vanaf het jaar 2026. Het hemelwater wordt vervolgens geborgen in 't Loverveld en vervolgens vertraagd afgevoerd naar de Beekerloop.
33
Activiteit 1. Bossen revitaliseringsimpuls geven. 2. Planten duizenden extra bomen. 3. Uitvoeringsprogramma energiebesparing gebouwde omgeving (UP 1). 4. Onderzoek naar mogelijkheden voor energieopslag in samenwerking met MRE en bedrijfsleven. 5. Verduurzaming gemeentelijk vastgoed en wagenpark: • Opstellen routekaart gemeentelijk vastgoed; • Opstellen plan verduurzamen gemeentelijke mobiliteit. 6. Opstellen uitvoeringsagenda klimaatadaptatie. 7. Waterberging Molenstraat. 8. Voorbereiden en uitvoeren project Wolfsberg. 9. Elektromechanische renovatie gemaal Plutostraat en bergbezinkbassin Dionysiusstraat, Floralaan, Bergdijk. 10. Renovatie drukriolering. 11. Aanpak wateroverlast Elfenbank. 12. Opstellen Systeemoverzicht Stedelijk Water en Water- en rioleringsprogramma. 13. Aanpak wateroverlast Heesakkerweg zuidelijke parallelweg. 14. Aanpak wateroverlast Julianastraat-Emmastraat-Hemel-MargrietstraatLaurierstraat-Dalkruid.
Planning (jaartal) 2023-2033 2023-2026 2023-2026 2023-2024 2023-2024 2023-2024 2023-2024 2024 2023-2024 2024 2024 2024 2024-2025 2025 2026
34
35
Bruisende en aantrekkelijke kernen Openbare ruimte
Wat willen we bereiken? Van Asten, Heusden en Ommel willen wij nog aantrekkelijkere kernen maken voor (jonge) gezinnen om zich hier te vestigen. Op die manier zijn bijvoorbeeld het verenigingsleven, de lokale middenstand en de scholen het beste geholpen en gloort er een mooiere toekomst voor iedereen. Dat betekent investeringen doen in de centra, in de uitstraling en in belangrijke voorzieningen zoals scholen en de verkeersveiligheid.
Welke beleidsnota's zijn relevant? • • • • • • • •
Kaders Aanpak Vitalisering Recreatieve Locaties; Perspectief Vrijetijdseconomie De Peel 2030; Rapport Marketing voor de Peel; Toekomstagenda Asten 2030; Economische agenda De Peel 2022-2026 "De Peel maakt het!"; Uitvoeringsprogramma recreatie en toerisme 2007-2010; Centrumvisie 2007; Afsprakenkader Detailhandel in de Peel.
Activiteiten 2.4.1. Groene entree Heesakkerweg Een entree is je visitekaartje, de eerste indruk en een plek waar veel mensen passeren in en uit het dorp. In lijn met de ambitie van de gemeente Asten om uit te stralen dat Asten een mooie groene en aantrekkelijke gemeente is, is het belangrijk deze mooi in te richten. In de komende jaren zijn in en rondom de entree Heesakkerweg diverse projecten/ontwikkelingen gepland. Nadat deze zijn afgerond willen we deze entree een mooie groene (definitieve) inrichting geven. Voorbereiding start in 2024, uitvoering in 2025.
36
2.4.2. Herinrichten Burgemeester Ploegmakerspark Dit project wordt opgepakt nadat de Centrumvisie gereed is. Binnen een bruisende en aantrekkelijke kern is een park als het Burgemeester Ploegmakerspark een onmisbare aanvulling op de bebouwing en verharde ruimte. Door zijn ligging is dit park uniek in het centrum van Asten. De huidige inrichting kent echter zijn problemen, elementen zijn verouderd en gebruiksmogelijkheden zijn beperkt. Wens is daarom om samen met de inwoners van Asten te komen tot een nieuwe inrichting van het Burgemeester Ploegmakerspark. Op dit moment is nog onduidelijk wat de kosten voor de uitvoering zijn. Ook een bandbreedte aangeven is moeilijk omdat dit geheel afhangt van de onderzoeken, wensen en ambities die uit de voorbereiding/ontwerpfase komen. Gedurende de voorbereiding zullen deze onderzoeken, wensen en ambities aan bod komen en aan de hand van de wensen en ambities, gekoppeld aan de kosten, zullen keuzes gemaakt moeten worden. Raming is voorlopig op p.m. gezet. 2.4.3. Vergroening Koningsplein en Markt Dit project wordt opgepakt nadat de Centrumvisie gereed is. Meer groen in het centrum van Asten vinden wij belangrijk. Groen heeft enerzijds een positief effect op de uitstraling en beleving van het centrum en anderzijds ook een belangrijke functie op het gebied van waterberging en hittestress.
Samen met Centrum Management, de ondernemers en inwoners willen wij het Koningsplein en de Markt verder vergroenen. Raming is voorlopig op p.m. gezet. 2.4.4. Onderwijshuisvesting (SHP): realisatie nieuw schoolgebouw Voordeldonk, Loverbosch en handhaven school Ommel Wij blijven met de drie schoolorganisaties PlatOO, Prodas en OMO constructief in overleg over onderwijshuisvesting in de gemeente Asten. Op dit moment wordt er volop gebouwd aan het nieuwe Schoolgebouw van basisschool Voordeldonk aan de Bergweg. Ons doel is om het vastgestelde Strategisch Huisvestingsplan (SHP) voor primair onderwijs af te ronden, waarbij de komende jaren de focus ligt op de schoollocatie in de wijk Loverbosch en het handhaven van de school in Ommel. 2.4.5. Investeren in optimaliseren van schoolomgeving zoals bij basisschool Voordeldonk Door het verminderen en verplaatsen van basisscholen ontstaan nieuwe schoolroutes en -omgevingen. Verkeersveiligheid zien wij als een belangrijke taak voor de gemeente. Om die reden investeren wij in het optimaliseren van schoolomgevingen zoals bij basisschool Voordeldonk. 2.4.6. Renovatie 3 bruggen en 4 duikers Bij nadere inspectie van de civiele kunstwerken bleken de schades forser dan in eerste instantie werd ingeschat. Met name de brug over de Aa bij de Kanaalweg richting betoncentrale Raijmakers is aan het eind van zijn levensduur.
37
2.4.7. Herinrichting 't Loverveld (nieuwe wens) Voor de herinrichting van park het Loverveld is een plan opgesteld. Met deze herinrichting willen we de potentie van het park beter benutten, duurzaam behouden en het park toekomstbestendig maken. Daarnaast wordt door het aanpakken van het park ook het vestigingsklimaat voor Astenaren en de omliggende wijken verbeterd. Het park wordt een plek voor alle inwoners van Asten, voor jong en oud. Men kan hier sporten, spelen, ontmoeten, verblijven en recreëren in een mooie groene omgeving die voor iedereen goed toegankelijk is. Daarnaast is het park een plek die ervoor zorgt dat Asten klimaatrobuuster wordt doordat er voldoende ruimte is gereserveerd voor waterberging (Asten 2030 Klimaatbestendig) maar ook door het behoud van het vele groen. De kosten voor het park bedragen in totaal € 3.270.000,= Hiervan word € 875.000,= bekostigd uit onder andere de rioolheffing (€ 245.000,=) en een tweetal grondexploitaties (€ 530.000,=). Daarnaast wordt € 100.000 gedekt uit het groenfonds (reserve). Voor het resterende bedrag (€ 2.395.000.=) wordt in de begroting een kapitaallast van € 48.200,= opgenomen (47.900,= voor herinrichting park en € 300,= voor inrichting maisperceel).