GR22.07.08B Jaarstukken 2021.pdf

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

Beschikbare weerstandscapaciteit (totaal) Beschikbare weerstandscapaciteit (liquide)

€ 14.564.584 € 12.660.925

Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 8.086.755

Ratio weerstandsvermogen (totaal):

1,80

Ratio weerstandsvermogen (liquide):

1,57

Conform bovenstaand overzicht zijn beide weerstandsratio's ruim voldoende en betekent dat er ruim voldoende middelen zijn om de gekwantificeerde risico’s af te dekken wanneer zij zich voordoen. Kengetallen Op basis van het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) is het voor gemeente sinds 2016 verplicht om een basisset financiële kengetallen op te nemen in de begroting en jaarrekening. Door middel van deze kengetallen wordt de onderlinge vergelijkbaarheid van gemeenten bevorderd en krijgt de gemeenteraad een globaal inzicht in de verwachte financiële ontwikkelingen in de gemeente. Het is niet mogelijk om een individueel kengetal te gebruiken voor de beoordeling van de financiële positie. De kengetallen zullen altijd in samenhang moeten worden bezien, omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een goed beeld kunnen geven over de financiële positie. Signaleringswaarden Aan de bovenstaande kengetallen zijn (nog) geen normen verbonden. De wetgever heeft de manier waarop gemeenten de kengetallen laten meewegen nadrukkelijk bij de gemeente gelaten. Wel is meegegeven dat het behulpzaam kan zijn om de kengetallen te relateren aan bijvoorbeeld signaleringswaarden. Dit zijn (normen)kaders waarbij zoveel mogelijk wordt aangesloten bij de signaleringswaarden afkomstig uit de stresstest voor 100.000+ gemeenten.

In de onderstaande tabel zijn de signaleringswaarden te zien en in welke categorie (A, B of C) deze vallen. Hierbij is categorie A het minst risicovol en categorie C het meest risicovol.

54

Signaleringswaarden kengetallen

Categorie A minst risicovol

Categorie B neutraal

Categorie C meest risicovol

1a. Netto schuldquote

< 90%

90 - 130%

> 130%

1b. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

< 90%

90 - 130%

> 130%

2.

Solvabiliteitsratio

> 50%

20 - 50%

< 20%

3.

Grondexploitatie

< 20%

20 - 35%

> 35%

4.

Structurele exploitatieruimte

> 0%

0%

< 0%

5.

Gemeentelijke belastingcapaciteit

< 95%

95 - 105%

> 105%

55

56

Conclusie gemeente Asten Op basis van de bovenstaande kengetallen kan de conclusie getrokken worden dat de financiële positie van de gemeente Asten gezond is, maar over de jaren heen wel onder druk staat.

57

3. Bedrijfsvoering Wat wilden we bereiken? Missie en Visie van ons bedrijfsplan We leveren publieke dienstverlening aan de Astense samenleving. Gezamenlijk bouwen we aan een prettige woon-, werk-, en leefomgeving, vanuit eigen kracht, dichtbij de burger (in diens verschillende rollen). We zijn klantgericht en (re)ageren flexibel op veranderingen in de maatschappij. Leidende principes 1. Onze Klanthouding is: Ja, tenzij….. 2. De burgers blijven zelf verantwoordelijk (Faciliterende overheid). 3. We zijn klantgericht, flexibel en omgevingsbewust. 4. High trust-low tolerance: ruimte voor onze professionals (werken vanuit de ‘bedoeling’) met een beperkt aantal kaders/regels. 5. We maken plezier van ons werk. Waarom en waartoe doen we dit? Omdat het noodzakelijk is aansluiting te houden met de veranderende eisen en wensen in de gemeenschap met actieve burgers die zelf aangeven wat nodig is. We doen de dingen waaraan behoefte is en doen deze dingen goed. Deze aansluiting bepaalt ons bestaansrecht. Én we willen een aantrekkelijke gemeente zijn om voor te werken.

Wat hebben we hiervoor gedaan? Wat betekende dit voor onze burgers en voor ons? De Coronacrisis maakte dat we vaak anders dan "normaal" moesten werken en soms moesten improviseren. Toch hielden we de basis overeind: goede afspraken met onze inwoners, met onze medewerkers en met onze partners in ons netwerk. En we bleven de focus houden op het nakomen van de afspraken. We gingen door met  de uitvoering van de Toekomstagenda, alle onderdelen, maar hier in het bijzonder het Programma Vitale Democratie en als onderliggend instrument o.m. de Omgevingswet.  We bleven ruimte geven aan onze medewerkers in hun werk en het vergroten van hun probleemoplossend en communicatief vermogen.  Met behulp van nieuwe techniekjes bleven we dialoog houden (UIT-, BE-, AF-, AAN-spreken) in onze teams.  We gebruikten (alleen) regels en systemen die we nodig hebben.  De trainingen richtten zich vooral op het "nieuwe werken in Coronatijd". Helaas konden niet alle trainingen "normaal" doorgaan.  EN we hielden nog lange tijd plezier in ons werk en in onze organisatie, al werd dit ook bij ons in de Coronatijd steeds lastiger, doordat we elkaar en de Astense inwoners zo weinig konden treffen. Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) De gemeente heeft in 2017 het landelijk Manifest Duurzaam Inkopen (MVI) ondertekend.

Dit is verlengd voor 2021 in afwachting van een nieuw landelijk Manifest dat in 2022 zal worden gepubliceerd. Als uitvloeisel van het Manifest stelt de gemeente jaarlijks een actieplan MVI op met daarin opgenomen concrete activiteiten die de gemeentelijke organisatie zelf uitvoert. In de jaarschijf 2021 is aandacht geschonken aan de toenemende landelijke ambities voor duurzaam inkopen. Standaard wordt verder bij de inkooptrajecten onderzocht of een grotere mate van duurzaamheid mogelijk is dan de landelijke minimumeisen. Overall is de tendens dat de toenemende mogelijkheden vaker worden toegepast.

58

Samenwerking Informatisering & Automatisering (I&A) Op het gebied van I&A is in 2021 daadwerkelijk de publieke samenwerking met andere gemeenten tot stand gebracht, binnen ICT NML (Noord- en Midden Limburg, en nu dus met een vleugje Brabant). Dit is nodig voor toekomstbestendigheid, kwaliteit én om de kosten te beheersen. In 2022 wordt dit volledig operationeel. Privacy De gemeente Asten vindt een betrouwbare dienstverlening, waarin inwoners open en respectvol worden behandeld, belangrijk. Goede bescherming van persoonsgegevens is daarbij cruciaal. Inwoners kunnen erop vertrouwen dat de gemeente zorgvuldig, veilig en vertrouwelijk omgaat met persoonsgegevens. De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) versterkt de privacyrechten van inwoners, geeft organisaties die persoonsgegevens verwerken meer verantwoordelijkheden en verscherpt het toezicht. Om hieraan te voldoen heeft de gemeente de verplichte Functionaris gegevensbescherming (FG) aangewezen. In 2021 gaven we uitvoering aan het Algemeen privacybeleid gemeente Asten 2018.

Wat heeft het gekost? Beleidsindicatoren Toelichting beleidsindicatoren 2021: 1. Formatie (aantal Fte per 1.000 inwoners). Berekening op basis van 121 begrote fte in 2021 en 16.817 inwoners (peildatum 1-12021). 2. Bezetting (aantal Fte per 1.000 inwoners). Berekening op basis van 120 fte en 16.817 inwoners (peildatum 1-1-2021). 3. Apparaatskosten (Kosten per inwoner). Berekening op basis van apparaatskosten € 11.065.579,= en 16.817 inwoners (peildatum 1-1-2021). 4. Externe inhuur (Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen). Berekening op basis van raming externe inhuur (€ 1.022.720,=) / kosten totale loonsom + extern inhuur (€ 9.711.836,=). 5. Overhead. Berekening op basis van kosten overhead (€ 6.769.440,=) / totale lasten (€ 44.442.108,=). Beleidsindicatoren Beleidsindicator

Werkelijk 2019

Werkelijk 2020

Werkelijk 2021

1. Formatie (aantal fte per 1.000 inwoners)

7,06

6,99

7,20

2. Bezetting (aantal fte per 1.000 inwoners)

6,64

6,57

7,14

3. Apparaatskosten (kosten per inwoner)

602

642

658

4. Externe inhuur (kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen

12,60%

15,10%

10,53%

5. Overhead (overhead / totale lasten)

14,41%

12,31%

15,23%

59

4. Grondbeleid Het grondbeleid heeft veel invloed op de realisatie van programma’s zoals op het gebied van ruimtelijke ordening, milieu, verkeer, cultuur, sport, recreatie en economische zaken. Het grondbeleid heeft daarnaast een grote financiële impact en brengt hierdoor risico’s met zich mee.

Wat wilden we bereiken? De gemeente wil haar ruimtelijke doelstellingen zoals vastgelegd in de ruimtelijke (structuur)visies en -programma's op een economisch verantwoorde wijze realiseren. Enerzijds voor ontwikkelingen waarbij de gemeente ondernemend deelneemt en anderzijds voor ontwikkelingen waarbij de gemeente enkel onder voorwaarden de planologische maatregel faciliteert.

Wat hebben we hiervoor gedaan? Het doel van het grondbeleid is om de gemeente op economisch verantwoorde wijze de gewenste ruimtelijke doelstellingen te laten realiseren zoals opgenomen in de ruimtelijke (structuur)visies van de gemeente. Regie op de ruimtelijke ontwikkelingen is daarbij van belang. Deze gemeentelijke regierol wordt in belangrijke mate bepaald door de gemeentelijke grondposities. De gemeenteraad stelt het college met het grondbeleid in staat om binnen kaders  ondernemend deel te nemen aan en de regie te voeren bij de gewenste ruimtelijke ontwikkelingen binnen de gemeente (actief grondbeleid);  bij gewenste ruimtelijke ontwikkelingen waarbij de gemeente niet ondernemend deelneemt, zo veel mogelijk regie te voeren door het sluiten van privaatrechtelijke overeenkomsten of door het opstellen van een exploitatieplan (faciliterend grondbeleid). Ontwikkeling grondbedrijf in 2021 Vennootschapsbelasting (VPB) Grondexploitaties zijn vanaf 2016 vennootschapsbelastingplichtig. De te betalen VPB wordt berekend op basis van een fiscale openingsbalans en de fiscaal toe te rekenen kosten en opbrengsten. Een fiscaal adviesbureau is ingeschakeld om hun specifieke expertise. De gemeente Asten heeft op dit moment de aangiften tot 2021 ingestuurd. Er is nu meer duidelijkheid over de mogelijke belastingdruk over de jaren 2016-2021.

De bedragen worden pas definitief als de definitieve aanslagen binnen zijn. Als gevolg daarvan kunnen de definitieve bedragen nog afwijken van de gedane aangiftes. Omdat over de mogelijk te betalen bedragen nu meer duidelijkheid bestaat is van de reserve grondbedrijf 1 miljoen afgeroomd (begroting 2022). Van 2016 tot en met 2021 is meer dan 1,2 miljoen VPB ten laste van het resultaat geboekt en dus verwerkt in de jaarrekeningen. Voor 2021 is een VPB correctie geboekt van € 69.979,= als gevolg van correcties aangiften voor de jaren de jaren 2018-2021. Voorraad gronden In de berekening van de reserve grondbedrijf is rekening gehouden met de eventuele risico's van de grondvoorraad. Het aantal gronden in voorraad is ten opzichte van 2020 een stuk lager. Dit komt doordat deze gronden zijn overgebracht naar de grondexploitaties Heusden Oost fase 3 en Loverbosch fase 3. Daarnaast is de grond voor

60

nieuwbouw school naast het Varendonck overgebracht naar het taakveld onderwijs. Resteert nog 1 perceel welke volgens planning in 2022 wordt verkocht.

Voorraad gronden

m2

boekwaarde 2021

Heusden Oost zonnepark

33.853

224.592

Totaal

33.853

224.592

waarde per m2 7

Wat heeft het gekost? Resultaat grondbedrijf Voor winstneming van de grondexploitatie geldt de percentage of completion methode (POC methode): voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd kan tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst worden genomen. Voor verliezen moeten voorzieningen worden gevormd of deze moeten direct in mindering worden gebracht op de boekwaarde Positieve resultaten van het grondbedrijf worden toegevoegd aan de algemene reserve grondbedrijf. Deze reserve heeft een plafond. Als de resultaten boven dit plafond uitkomen, wordt het meerdere toegevoegd aan de reserve eenmalige bestedingen. Negatieve resultaten van het grondbedrijf worden ten laste van de algemene reserve grondbedrijf gebracht. De reserve wordt dan, indien nodig, aangevuld om de algemene reserve grondbedrijf op niveau te houden. Resultaten grondbedrijf 2021 en prognose In onderstaand overzicht zijn de begrote resultaten van het grondbedrijf 2021 vergeleken met de werkelijk resultaten 2021. Ook de prognose van de resultaten van het grondbedrijf zijn geactualiseerd (2022-2024). Bij de vaststelling van de jaarrekening worden tevens de geactualiseerde prognoses (exploitaties) in de begroting 2022 verwerkt.

In onderstaand overzicht is zichtbaar dat als gevolg van prijsstijgingen de genomen resultaten tot en met 2020 te hoog zijn geweest, daarom worden deze in 2021 gecorrigeerd (verlies). Omdat voor Ommel Oost nog een grondexploitatie wordt opgesteld worden de kosten tot nu toe ten laste van de reserve grondbedrijf gebracht.

61

De resultaten per project zien er als volgt uit, (+) is een positief resultaat. Project

Begroot Werkelijk 2021 2021

( + = positief resultaat - = negatief resultaat )

Bouwgrond in exploitatie Loverbosch oostzijde (fase 1) 20.962 Loverbosch (fase 2) 222.081 Loverbosch (fase 3) resultaat in 0 2029 Heusden Oost (fase 1) 35.955 Heusden Oost (fase 2) 197.684 Heusden Oost (fase 3) 0 Florapark 126.283 Niet in exploitatie genomen gronden Ommel Oost (fase 1) Strategische grondaankopen -15.000 Ontwikkelingskrediet -45.000 Totaal project resultaat 542.965 Resultaat t.l.v. of t.g.v. algemene 542.965 reserve grondbedrijf

Begroot 2022

Begroot 2023

Begroot 2024

-47.425 -12.082 0

10.746 120.924

0 60.462

96.711 60.462

-20.898 164.855 0 513.207

27.433 226.154 297.820 92.162

20.575 56.539 297.820 23.041

20.575

-46.721 -236 -22.009 528.691 528.691

-15.000 -15.000 -45.000 -45.000 715.239 398.437 715.239 398.437

297.820

-15.000 -45.000 415.568 415.568

In de verwachte resultaten van het grondbedrijf is geen rekening gehouden met de te betalen VPB, daarom worden deze resultaten in eerste instantie toegevoegd of onttrokken uit de algemene reserve grondbedrijf. Afhankelijk van de werkelijk gerealiseerde resultaten en de te betalen VPB zal deze reserve afgeroomd worden ten gunste van de reserve eenmalige bestedingen. De verwachte resultaten 2022 tot en met 2024 zijn een inschatting op basis van de zogenaamde POC methode. Toelichting resultaten projecten In onderstaand overzicht worden de geactualiseerde resultaten van de diverse exploitaties vergeleken met de verwachte resultaten van het voorgaande jaar. Daarnaast is zichtbaar wat de gerealiseerde resultaten zijn tot en met 2021 en de nog te verwachten resultaten. Project

Bouwgrond in exploitatie Woningen Loverbosch fase 1 Loverbosch fase 2 Loverbosch fase 3 Heusden Oost (fase 1) Heusden Oost (fase 2) Heusden Oost (fase 3)

Resultaat Resultaat Gerealiseerd Nog te Verwachte += positief += positief resultaat realiseren resultaat Inschatting Inschatting tot en met exclusief afsluitdatum 2020 2021 2021 VPB project

1.458.064 1.089.323 674.318 1.082.363

1.413.286 491.226 23.477 650.093 1.035.701 1.489.098

1.305.829 188.917 0 581.510 753.008 0

107.457 302.309 23.477 68.583 282.693 1.489.098

2024 2026 2029 2024 2023 2027 62

Bedrijven Florapark bedrijventerrein Totaal bouwgronden in exploitatie

2.514.084

2.889.929

2.774.726

115.203

6.818.152

7.992.810

5.603.990 2.388.820

2023

Toelichting per grondexploitatie Loverbosch Oostzijde fase 1 Het resultaat op basis van actualisatie 2021 is gedaald van € 1.458.064 positief naar € 1.413.286 positief. Dit heeft te maken met stijging kosten bouw- en woonrijp maken. Gerealiseerde tussentijdse winstneming tot en met 2021 is € 1.305.829,= conform BBV percentage of completion method (Poc). Omdat tot en met 2020 teveel winst is genomen heeft in 2021 een correctie plaatsgevonden van € 47.425,=. Loverbosch fase 2 Het resultaat is gedaald van € 1.089.323,= naar € 491.226,= positief. Dit nadeel komt door stijging kosten bouw- en woonrijp maken van € 200.000,=. Daarnaast zijn de opbrengsten verlaagd met ongeveer € 400.000,= dit komt voornamelijk doordat de gronden voor het schoolgebouw zijn gewaardeerd als maatschappelijk in plaats van woningbouw. Gerealiseerde tussentijdse winstneming tot en met 2021 € 188.917,= conform BBV percentage of completion method (Poc). Omdat tot en met 2021 teveel winst is genomen conform POC heeft in 2021 een correctie plaatsgevonden van € 12.082,=. Loverbosch fase 3 De grondexploitatie Loverbosch fase 3 is vastgesteld op 7 december 2021. Het resultaat o.b.v. actualisatie 2021 is gedaald van € 160.830 positief naar € 23.477 positief. Dit heeft voornamelijk te maken met stijging kosten bouw- en woonrijp maken.

Heusden Oost fase 1 Resultaat is gedaald van € 674.318,= naar € 650.093,= positief. Dit nadeel komt door stijging kosten woonrijp maken. Gerealiseerde tussentijdse winstneming tot en met 2021 € 581.510,=. Omdat tot en met 2020 teveel winst is genomen conform POC heeft in 2021 een correctie plaatsgevonden van € 20.898,=. Heusden Oost fase 2 Op basis van geactualiseerde calculatie is het resultaat gedaald van € 1.082.363,= naar € 1.035.701,= positief. Dit nadeel komt voornamelijk door stijging kosten bouw- en woonrijpmaken als gevolg van aanbesteding. Gerealiseerde tussentijdse winstneming tot en met 2021 € 753.008,= conform BBV percentage of completion method (Poc). Heusden Oost fase 3 De grondexploitatie Heusden Oost fase 3 is vastgesteld op 9 november2021. Het resultaat o.b.v. actualisatie 2021 is gedaald van € 1.549.500 positief naar € 1.489.089 positief. Dit heeft voornamelijk te maken met stijging kosten bouw- en woonrijp maken. Florapark Het geprognosticeerde resultaat is gestegen van € 2.514.084,= naar € 2.889.929,=. Dit komt voornamelijk doordat de fietsverbinding en een aantal parkeervoorziening niet meer nodig zijn. Gerealiseerde tussentijdse winstneming tot en met 2021 € 2.774.726,=.

63

Gronden in exploitatie De totale mutaties voor 2021 en de boekwaarde per project per 31-12-2021 zijn in de volgende tabel weergegeven. Project

Boekwaarde Investeringen 2021

Inkomsten (+) Winst In 2021 (-) Verlies

Bouwgrond in exploitatie Woningen Loverbosch (fase 1) Loverbosch (fase 2) Loverbosch (fase 3) Heusden Oost (fase 1) Heusden Oost (fase 2) Heusden Oost (fase 3) Florapark bedrijventerrein

7.798 534.308 -2.630.703 798.926 26.743 163.255 -296.870 536.282 121.057

Niet in exploitatie genomen gronden Ommel Oost (fase 1) Strategische grondaankoop Ontwikkelingskrediet

28.903 236 22.009

Totaal bouwgronden in exploitatie

2.239.518 -2.927.573

(+) Winst (-) Verlies reserve eenmalige reserve grondbedrijf bestedingen

per 31-12 2021

-47.425 -12.082

513.207

-725.947 2.388.685 798.926 -538.570 -630.170 546.403 -417.255

-46.721 -236 -22.009

0 0 0

-20.898 164.855

528.691

0

1.422.071

Bouwgrond in exploitatie (BIE) De boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie per 31-12-2021 bedraagt € 1.422.071,=. Het project met de hoogste boekwaarde is Loverbosch fase 2. Ommel Oost (fase 1) is niet in exploitatie genomen, verwacht wordt dat in 2022 hiervoor een grondexploitatie wordt vastgesteld. Risico’s grondbeleid en bepaling hoogte algemene reserve Bij het grondbeleid zijn grote bedragen en risico’s in het geding. Omdat de planning en uitvoering vaak jaren duren, kunnen de verwachte en werkelijke winst flink verschillen. Om toekomstige risico’s in de grondexploitaties af te dekken is de algemene reserve grondbedrijf gevormd. Bij de berekening van de hoogte van de reserve worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: Bouwgrond in exploitatie:  Op basis van scenario’s worden de risico’s berekend;  Wanneer scenario berekeningen niet aanwezig zijn, wordt de IFLO norm (afdeling Inspectie Financiën Lokale Overheden) gebruikt. Deze norm bepaalt dat de gewenste reserve 10% van het geïnvesteerd vermogen en 10% van de nog te maken kosten bedraagt.

64

Voorraad gronden:  Bij voorraad gronden wordt de boekwaarde vergeleken met de marktwaarde. Bij het opstellen van de jaarrekening 2021 zijn de exploitaties geactualiseerd en de bijbehorende risico's geïnventariseerd. Volgens de uitgangspunten moet de reserve per 31-12-2021 minstens € 1,7 miljoen bedragen. De reserve is € 1,7 miljoen hoger dan de berekening en zou afgeroomd kunnen worden. In verband met de versnellingsagenda zal het aantal nieuwe grondexploitaties waaronder de vrijkomende locaties scholen en Ommel-Oost stijgen. Daarnaast kunnen toekomstige prijsstijgingen het resultaat van de grondexploitaties negatief beïnvloeden. De reserve zal door deze ontwikkelingen in de toekomst hoger moeten zijn. Voorlopig blijft de reserve intact, wanneer de consequenties van de versnellingsagenda bekend zijn zal afroming van de reserve opnieuw bekeken worden.

Algemene reserve grondbedrijf Algemene reserve grondbedrijf per 1 januari 2021 Resultaat Loverbosch oostzijde (fase 1) Resultaat Loverbosch oostzijde (fase 2) Resultaat Heusden Oost (fase 1) Resultaat Heusden Oost (fase 2) Ommel Oost (fase 1) Resultaat Florapark Resultaat strategische grondaankoop Resultaat ontwikkelingskrediet Vennootschapsbelasting correcties aangiften 2018-2021 Algemene reserve grondbedrijf per 31 december 2021 Begroting 2022 (naar reserve eenmalige bestedingen) Algemene reserve grondbedrijf per 31 december 2022

4.004.670 -47.425 -12.082 -20.898 164.855 -46.721 513.207 -236 -22.009 -69.979 4.463.382 -1.000.000 3.463.382

65

5. Onderhoud kapitaalgoederen De gemeente Asten is qua oppervlakte uitgestrekt (ruim 7.000 ha). Er vinden veel activiteiten plaats zoals wonen, werken en recreëren. Voor de activiteiten zijn veel gemeentelijke kapitaalgoederen nodig: wegen, riolering, verlichting, (openbaar) groen, civiele kunstwerken en gebouwen. De kwaliteit van de kapitaalgoederen en het onderhoud ervan is bepalend voor het voorzieningenniveau en uiteraard de (jaarlijkse) lasten. Met het onderhoud van deze kapitaalgoederen is een substantieel deel van de begroting gemoeid. In deze paragraaf wordt het beleidskader geschetst voor het onderhoud van kapitaalgoederen en de daaruit voortvloeiende financiële consequenties.

Wat wilden we bereiken? Inzicht in, en realisatie van, het gewenste onderhoudsniveau van de gemeentelijke kapitaalgoederen. Dit kan onder andere bepaald worden aan de hand van de gewenste kwaliteit of landelijk gehanteerde normen.

Wat hebben we hiervoor gedaan? Algemeen beleidskader Het uitgangspunt bij het onderhoud van gemeentelijke kapitaalgoederen is dat deze op een adequate wijze worden onderhouden. Onderhoudslasten worden gemaakt om een kapitaalgoed in goede, oorspronkelijke staat te houden, zodat het naar behoren kan functioneren. Onderhoudslasten zijn dus niet van invloed op de vastgestelde gebruiksduur of afschrijvingstermijn. Dit is dus een essentieel verschil met het uitvoeren van een (vervangings)investering, aangezien die leidt tot verlenging van de gebruiksduur. Een dergelijke investering moet worden geactiveerd op de balans, maar onderhoud mag daarentegen nooit worden geactiveerd. Onderhoud wordt volledig in de begroting opgenomen, waarbij onderscheid gemaakt worden in klein onderhoud en groot onderhoud. Klein onderhoud Dagelijkse niet voorziene reparaties of jaarlijks terugkerende onderhoudslasten (o.a. preventieve maatregelen en onderhoudscontracten) die nodig zijn om het kapitaalgoed in functionele en veilig staat te houden. De lasten die gepaard gaan met klein onderhoud worden volledig geraamd in het jaar waarin het onderhoud daadwerkelijk zal worden uitgevoerd. De lasten van klein onderhoud mogen nooit (ook niet van een voorziening) over meerdere jaren worden geëgaliseerd en worden dus volledig opgenomen in de exploitatie.

Groot onderhoud Onderhoud van een meer ingrijpende aard, dat in feite betrekking heeft op een langere periode. Met dit type onderhoud kunnen jaarlijks fluctuerende lasten gemoeid zijn. De noodzaak voor het verrichten van groot onderhoud doet zich (normaliter) pas na een langere periode van gebruik van het actief voor, als gevolg van slijtage. De lasten die gepaard gaan met groot onderhoud worden in het jaar van uitvoering ten laste van een vooraf gevormde onderhoudsvoorziening gebracht. Deze onderhoudsuitgaven maken dus geen onderdeel uit van het saldo van baten en lasten. De enige last in de exploitatie betreft de dotatie aan de voorziening.

66

De voorwaarde om groot onderhoud op deze manier te verwerken is dat er een recent (maximaal 5 jaar oud) en vastgesteld beheerplan aan ten grondslag ligt. Specifieke beleidskaders Wegen Op grond van de Wegenwet zijn wij als wegbeheerder verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van gemeentelijke wegen en bermen. De wegen worden beheerd op het in het beheer- en beleidsplan Wegen 2014-2022 vastgestelde kwaliteitsniveau C. Om de kwaliteit op het gewenste niveau te houden, wordt jaarlijks planmatig onderhoud uitgevoerd. In 2021 is de meerjarenplanning van het wegonderhoud geactualiseerd (2023-2024) op basis van dezelfde uitgangspunten als het beheer- en beleidsplan. Deze actualisering is verwerkt in de begroting 2021-2024. Bij de actualisering is onderscheid gemaakt in klein onderhoud en groot onderhoud (planmatig). Op basis van het beheer- en beleidsplan Wegen wordt er jaarlijks een storting gedaan in de onderhoudsvoorziening voor het groot onderhoud. Het klein onderhoud is opgenomen in de exploitatie. In 2022 wordt er een nieuw beheer- en beleidsplan Wegen opgesteld. Civiele kunstwerken In 2019 zijn de civiele kunstwerken in eigendom van de gemeente voor de eerste keer geïnspecteerd. In het vervolg gebeurd dit om de 5 jaar. Afhankelijk van de resultaten van de inspectie wordt het noodzakelijke groot onderhoud vertaald in een onderhoudsplanning.

Op basis van deze onderhoudsplanning wordt de noodzakelijke jaarlijkse storting in de onderhoudsvoorziening bepaald. Vanaf 2021 worden er stortingen gedaan binnen deze voorziening. Openbare verlichting Het kader voor openbare verlichting is gesteld in het beleidsplan Openbare Verlichting 2020-2025. Dit beleidsplan is in december 2019 vastgesteld door de gemeenteraad en hierin zijn de missie en visie op het gebied van verlichtingsthema's binnen de gemeente vastgelegd. Belangrijke thema's hierin zijn duurzaamheid, technologische ontwikkelingen en veiligheid. Verder formuleert het beleidsplan Openbare Verlichting richtlijnen en ambities om te voldoen aan landelijke en wettelijke doelstellingen ten aanzien van energiebesparing en wetgeving. Voor de renovatie openbare verlichting is jaarlijks € 99.635 beschikbaar (groot onderhoud). Voor het jaarlijkse onderhoud aan de openbare verlichting (klein onderhoud) is een onderhoudscontract opgesteld en is dus opgenomen in de exploitatie. Riolering en Water Op 8 december 2020 heeft de gemeenteraad het gemeentelijk rioleringsplan Asten 20212025 (GRP) vastgesteld. Asten gebruikt het GRP om nu en in de toekomst aan de gemeentelijke zorgplichten te kunnen voldoen en als toetsingskader voor nieuwe ontwikkelingen.

Het gaat hierbij om de gemeentelijke zorgplichten vanuit Wet milieubeheer (Wm) en de Waterwet (Wtw):  Inzameling en transport van stedelijk afvalwater (afvalwaterzorgplicht);  Inzameling en verwerking van (overtollig) afvloeiend hemelwater (hemelwaterzorgplicht);  Inzameling en verwerking van overtollig grondwater (grondwaterzorgplicht). Met de volksgezondheid voorop koerst de gemeente Asten naar een duurzame, klimaatbestendige, professionele en participerende waterketen en naar een klimaatbestendig, schoon, geordend en beleefbaar watersysteem, door voortvarend aan de slag te gaan tegen aanvaardbare kosten.

67

In het GRP heeft de gemeente Asten doelmatige keuzes gemaakt in het beheer en onderhoud en wordt gedifferentieerd daar waar het kan om zo doelmatig om te gaan met onze inkomsten (rioolheffing). Ook worden alle kosten die we maken voor de drie zorgplichten, 100% gedekt uit de rioolheffing. Groen Bij groen wordt ingezet om het huidige onderhoudsniveau te behouden. Waar mogelijk worden kansen aangegrepen om, binnen budget, door bijvoorbeeld een uitgekiende soortenkeuze en inrichting de gebruikswaarde, biodiversiteit en klimaatbestendigheid te vergroten. Het op niveau houden van het bomenbestand als groenelementen (klein onderhoud) wordt jaarlijks gedaan uit de reguliere exploitatie. Voor het renoveren van boomlanen (groot onderhoud) is een bomenrenovatieplan opgesteld voor 2021-2025 en hiervoor is een apart bedrag beschikbaar gesteld bij de begroting 2021. Voor bosbeheer wordt jaarlijks een beheerplan gemaakt en daarin wordt o.a. gedund en hout geoogst en de opbrengsten van het hout in combinatie met de opbrengsten uit subsidies worden gebruikt om onderhoud uit te voeren. Gemeentelijke gebouwen De gemeentelijke gebouwen worden eens per 2 jaar geschouwd voor groot onderhoud.

Afhankelijk van de resultaten van de schouw, met inachtneming van het gewenste onderhoudsniveau, welke is bepaald op het wettelijk minimum op het gebouw in stand te houden, heeft dit financiële consequenties voor de meerjarige onderhoudsplanning (MJOP). Op basis van deze onderhoudsplanningen worden de benodigde jaarlijkse stortingen in de onderhoudsvoorzieningen bepaald. Sinds 2019 worden de stortingen geïndexeerd. De lasten die gepaard gaan met klein onderhoud worden volledig geraamd in het jaar waarin het onderhoud daadwerkelijk zal worden uitgevoerd. De geraamde lasten zijn gebaseerd op ervaringscijfers. Sportvelden De gemeente Asten beschikt over een drietal sportparken. Op park-niveau is een onderhoudsvoorziening gevormd voor groot onderhoud, rekening houdend met de aanwezige verenigingen. De onderliggende onderhoudsplanningen zijn in 2021 geactualiseerd en uitgebreid naar 40 jaar. Doel is om te komen tot een constante storting in de onderhoudsvoorziening ten laste van de gemeentelijke begroting, de financiële gevolgen worden verwerkt in de voorjaarsnota 2022. De gevolgen van de privatisering van de sportkantines zijn hierbij verwerkt. De kosten voor het klein onderhoud stijgen de laatste jaren fors door o.a. veranderde wet en regelgeving.

Denk hierbij aan de discussie over rubberkorrels bij voetbalvelden en het beperken van chemische bestrijdingsmiddelen bij onder andere beregening van de velden. Alternatieven zijn in sommige gevallen voorhanden, maar werken vaak kostenverhogend. De lasten die gepaard gaan met klein onderhoud worden volledig geraamd in het jaar waarin het onderhoud daadwerkelijk zal worden uitgevoerd. De geraamde lasten zijn gebaseerd op de geactualiseerde onderhoudsplanning.

68

Wat heeft het gekost? Financiële consequenties In onderstaande tabel zijn de financiële consequenties van het groot onderhoud aan de bovenstaande kapitaalgoederen weergegeven, voor zover hier een onderhoudsvoorziening aan ten grondslag ligt. Zoals in het algemene beleidskader beschreven, wordt het klein onderhoud van de diverse kapitaalgoederen betaald uit de reguliere exploitatie.

Voorzieningen

Saldo 01-01-2021

Onderhoud wegen Onderhoud civiele kunstwerken Onderhoud riolering Onderhoud groen Onderhoud gebouwen Onderhoud sportvelden Totaal

2.192.373 2.645 5.063.260 19.174 1.605.974 88.960 8.972.386

Storting 2021 824.331 678.833 449.394 123.053 2.075.611

Saldo 31-122021 616.149 2.400.555 479 2.165 164.081 5.578.011 19.174 147.567 1.907.801 117.850 94.163 1.046.127 10.001.869

Onttrekking 2021

69

6. Financiering De paragraaf financiering heeft betrekking op de gemeentelijke financieringsfunctie (treasuryfunctie). De financieringsfunctie zorgt ervoor dat er voldoende middelen zijn zodat de gemeente aan alle financiële verplichtingen kan voldoen. Hiervoor worden kortlopende en langlopende leningen aangetrokken. Onder de financieringsfunctie valt ook het verstrekken van leningen/garanties en het beheersen van financiële risico’s.

Wat wilden we bereiken?    

Het verzekeren van duurzame toegang tot financiële markten tegen acceptabele condities; Het beschermen van het gemeentelijke vermogen tegen ongewenste financiële risico’s zoals renterisico’s, koersrisico’s, kredietrisico’s, valutarisico’s en liquiditeitsrisico’s; Het minimaliseren van de interne verwerkingskosten en externe kosten bij het beheren van de geldstromen en financiële posities; Het optimaliseren van de renteresultaten binnen de kaders van de Wet Fido, aanvullende regelgeving en respectievelijk de limieten en richtlijnen van het treasurystatuut.

Wat hebben we hiervoor gedaan? Wettelijk kader Het wettelijk kader van de treasuryfunctie ligt voor een deel besloten in de nationale regelgeving en voor een deel in Europese regelgeving. Binnen de nationale regelgeving zijn de kaders voornamelijk:  Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido);  Wet houdbare overheidsfinanciën (Wet hof);  Wet verplicht schatkistbankieren;  Besluit Begroting en Verantwoording (BBV);  De Gemeentewet. Deze wettelijke kaders zijn verder uitgewerkt en vastgelegd in het gemeentelijke Treasurystatuut 2014 dat op 11 maart 2014 is vastgesteld door de gemeenteraad. Schatkistbankieren Op basis de Wet Fido zijn decentrale overheden verplicht om hun overtollige liquide middelen via een rekening-courant, met eventueel een daaraan gekoppelde depositorekening, in 's Rijks schatkist aan te houden. De uitzondering hierop is dat decentrale overheden hun liquide middelen in de vorm van leningen kunnen uitzetten bij andere decentrale overheden, mits zij niet met het financiële toezicht op dit lichaam zijn belast. Uitgezette gelden Het saldo op de rekening courant van de schatkist bedraagt op 31 december 2021 € 31.400.047,=. Drempelbedrag Daarnaast mogen decentrale overheden liquide middelen buiten 's Rijks schatkist houden mits deze, gerekend over een kwartaal, het drempelbedrag niet te boven gaan.

Het drempelbedrag was vastgesteld op 0,75% van het begrotingstotaal voor gemeenten met een begrotingstotaal kleiner of gelijk aan € 500 miljoen, met een minimum van € 250.000,=. Naar aanleiding van een landelijke evaluatie wordt vanaf 1 juli 2021 voor gemeenten (en provincies, waterschappen en hun gemeenschappelijke regelingen) met een begrotingstotaal tot € 500 miljoen de drempel voor het verplicht schatkistbankieren 70

verhoogd naar 2% van het begrotingstotaal met een minimum van € 1 miljoen. Het drempelbedrag in 2021 was voor het 1e en 2e kwartaal € 317.000 en voor het 3e en 4e kwartaal € 1.000.000,=. Risicobeheer De belangrijkste financiële risico’s bij de uitvoering van het treasurybeleid zijn koersrisico’s, renterisico’s en kredietrisico’s. Hieronder wordt weergegeven in welke mate deze risico’s zich bij onze gemeente voordoen en op welke wijze de gemeente deze risico’s beheerst. 1. Koersrisicobeheer De koersrisico’s van de gemeente zijn zeer beperkt omdat uitsluitend middelen worden uitgezet bij de schatkist of bij andere overheden. Dit gebeurt in vastrentende waarden. Vastrentende waarden garanderen dat op de einddatum de nominale waarde wordt uitgekeerd. Op de einddatum is dus geen sprake van koersrisico’s. 2. Renterisicobeheer Door schommelingen in de rentevoet loopt een gemeente renterisico. Het renterisico kan worden gemeten door middel van de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet begrenst de omvang van de korte financiering (korter dan een jaar). De kasgeldlimiet is vastgesteld op 8,5% van het begrotingstotaal van de gemeente bij aanvang van het jaar, met een minimum van € 300.000,=. Voor 2021 bedraagt de kasgeldlimiet voor de gemeente Asten € 3,6 miljoen. Momenteel zijn er geen leningen aangegaan met een looptijd van maximaal een jaar.

Dat betekent dat het renterisico onder de kasgeldlimiet uitkomt. Renterisiconorm De renterisiconorm heeft tot doel om het renterisico bij het opnemen van leningen te beheersen. Het effect van de renterisiconorm op de financieringswijze is dat de herfinanciering van vaste leningen niet ineens plaatsvindt, maar over een periode van minimaal vijf jaar wordt gespreid. Dit betekent dat de jaarlijks verplichte aflossingen en de renteherzieningen voor gemeenten niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. Voor 2021 bedraagt de renterisiconorm voor de gemeente Asten € 8,4 miljoen. In 2021 zijn geen leningen aan renteherziening onderhevig. Dat betekent dat het renterisico onder de renterisiconorm uitkomt. 3. Kredietrisicobeheer De gemeente loopt tenslotte risico bij het uitzetten van gelden en verlenen van garanties ten behoeve van de publieke taak. De gemeente loopt hierbij het risico dat de kredietnemer zijn financiële verplichting niet kan voldoen, Uitzettingen geschieden daarom uitsluitend aan tegenpartijen die aan de in het treasurystatuut genoemde eisen voor kredietwaardigheid voldoen. Door deze maatregel worden kredietrisico’s zoveel mogelijk beperkt. Opgenomen geldleningen Medio 2020 is een lening opgenomen van € 5 miljoen, tegen een negatieve rente van -0,12% voor een periode van 4 jaar vast. Dit betekent een rentebaat van € 6.000,= per jaar.

Begin 2021 is een lening opgenomen van € 10 miljoen, tegen een negatieve rente van 0,25% voor een periode van 8 jaar vast. Dit betekent een rentebaat van € 25.000,= per jaar.

71

Verstrekte geldleningen Er zijn geen leningen verstrekt. Garantstellingen Per 31 december 2021 staat de gemeente garant voor € 33,7 miljoen aan leningen van Bergopwaarts. Voor Wocom staat de gemeente garant voor een bedrag van € 13,5 miljoen. Voor Mooiland Grave staat de gemeente garant voor een bedrag van € 46.163,=.

Wat heeft het gekost? Renteresultaat In het Besluit Begroting & Verantwoording is opgenomen dat de paragraaf financiering van de begroting en jaarstukken naast de beleidsvoornemens en het gerealiseerde beleid ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille ook inzicht moet geven in: - de rentelasten uit externe financiering - het renteresultaat - de wijze van rentetoerekening Aangezien er een opgenomen geldlening is met een rentebaat, er dividenden zijn ontvangen, een storting in de voorziening dubieuze debiteuren nodig was en verstrekte hypothecaire-geldleningen met rentebaten hebben is het renteresultaat 2021 op het taakveld treasury € 12.600,=. Alle rentebaten van de hypothecaire-geldleningen zijn rechtstreeks toegerekend aan het taakveld.

72

7. Verbonden partijen Verbonden partijen zijn die privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisaties waarin de gemeente een bestuurlijke belang én een financieel belang heeft. De gemeente Asten participeert in de onderstaande verbonden partijen: Gemeenschappelijke regelingen:  Belastingsamenwerking Oost-Brabant (BSOB);  BLINK;  GGD Brabant-Zuidoost;  Gemeenschappelijke regeling (GR) Peelgemeenten;  Metropoolregio Eindhoven (MRE);  Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (ODZOB);  Senzer;  Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO);  ICT Noord- en Midden Limburg (ICT NML). Vennootschappen en coöperaties:  Bank Nederlandse Gemeenten (BNG);  Brabant Water. Stichtingen en verenigingen:  Bureau Inkoop en Aanbestedingen Zuidoost-Brabant (BIZOB);  Zorg en Veiligheidshuis Brabant-Zuidoost. Overige verbonden partijen:  Overlegorgaan Nationaal Park De Groote Peel (CER).

Wat wilden we bereiken? In het algemeen geldt dat voor een verbonden partij wordt gekozen indien de gemeente dit beleid niet alleen of niet doeltreffend kan uitvoeren. De verbonden partijen voeren beleid en beheer op verschillende terreinen uit voor de gemeente Asten. Het beleid omtrent deze verbonden partijen, met als doel om de governance te verstevigen, is beschreven in de "Nota Verbonden partijen gemeente Asten 2015". De website Overheid.nl is de wegwijzer naar informatie en diensten van alle overheidsorganisaties in Nederland. Deze website is een initiatief van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Op deze website worden per verbonden partij de algemene gegevens vermeld. De algemene gegevens van de gemeenschappelijke regelingen waarin de gemeente Asten deelneemt staan op deze site: https://almanak.overheid.nl/30279/Gemeente_Asten/. De gegevens omtrent deze gemeenschappelijke regelingen in deze paragraaf zijn dan ook een aanvulling op de vermelde website.

73

Wat hebben we hiervoor gedaan? In de tabellen op de volgende pagina's is te zien op welke manier de gemeente Asten een bestuurlijk- en financieel belang heeft in de verbonden partijen waarin zij participeert. Ook worden per verbonden partij de risico's beschreven. Verbonden partij (Beleidsmatig)

Bestuurlijk belang

Gemeenschappelijke regelingen Belastingsamenwerking Lid AB+DB Oost-Brabant

BLINK

Lid AB

Openbaar belang

Risico’s

Belastingsamenwerking Oost-Brabant (BSOB) is een samenwerkingsverband tussen waterschap Aa en Maas en elf Brabantse gemeenten op het gebied van gemeentelijke- en waterschapsbelastingen.

De risico’s komen conform de regelingen voor rekening van de deelnemende gemeente naar rato van hun aandeel in de bedrijfsactiviteiten (financiële bijdragen). BLINK beschikt niet over eigen vermogen om niet begrote en onvoorziene kosten te dekken. De opzet van BLINK als gemeenschappelijke regeling is dat risico’s opgevangen worden door de deelnemende gemeenten in de jaarlijkse reguliere exploitatie. In 2021 heeft een evaluatie GR Blink plaatsgevonden. Naar aanleiding van deze evaluatie is door een tweetal juridische adviseurs de constructie van de GR onderzocht. Dit onderzoek ziet met name toe op de vormgeving van de publieke private samenwerking binnen de GR in relatie tot de huidige aanbestedingswetgeving. De uitkomsten van het onderzoek zijn in het Algemeen Bestuur besproken. Op basis van de voorliggende verslagen kunnen nog geen eenduidige conclusies worden getrokken en is door het Algemeen Bestuur besloten dat verdere verdieping noodzakelijk is. Het Dagelijks Bestuur heeft de opdracht gekregen om dit in 2022 verder te onderzoeken en daarbij verschillende toekomstscenario’s uit te werken. De uiteindelijke conclusie van de lopende onderzoeken en de keuze voor het toekomstscenario zijn

BLINK heeft tot doel zorg te dragen voor gemeentelijke uitvoeringstaken op het vlak van afvalinzameling en reiniging van de openbare ruimte, die bij wet aan de deelnemende gemeenten zijn opgedragen. Daarnaast exploiteert zij de gemeentelijke milieustraat.

74

GGD Brabant-Zuidoost

Lid AB

Gemeenten hebben binnen de Wet Publieke Gezondheid de plicht om een plan ter bevordering van de lokale gezondheidssituatie vast te leggen in een nota Lokaal gezondheidsbeleid. De gemeente is in dit proces de regisseur. De GGD ondersteunt de gemeenten bij het voorbereiden, opstellen en implementeren van dit beleid. Per gemeente is er een lokaal team. Doel van GGD Brabant-Zuidoost is om bij te dragen aan een positieve ontwikkeling van de gezondheidssituatie van de inwoners in de regio Z.O. Brabant door uitvoering van de programma's publieke gezondheid en ambulancezorg. Draagt zorg voor kwaliteit en continuïteit voor de uitvoering van de door de lokale overheden opgedragen taken op het gebied van Jeugd, Wmo, Bijzondere Bijstand, Minimaregelingen en Schulddienstverlening. Strategisch bestuurlijke samenwerking op de thema's: economie, mobiliteit, energietransitie en transitie van het landelijk gebied. Daarnaast het fungeren als archiefbewaarplaats van de overgebrachte archieven van de overheidsorganen binnen de regio Zuidoost-Brabant.

GR Peelgemeenten

Lid AB (2x) + Lid DB

Metropoolregio Eindhoven

Lid AB

Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant

Lid AB

Samen zorgen voor balans tussen ondernemen en een veilige en gezonde leefomgeving. Voor en met gemeenten, provincie en netwerkpartners voert de ODZOB taken uit op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving, en geeft zij advies op het gebied van omgevingsrecht.

Senzer

Lid AB (2x) + Lid DB

Het werkbedrijf Senzer is per 1 januari 2016 formeel gevormd uit Werkbedrijf Atlant De Peel, de afdeling Werk & Inkomen van de gemeente Helmond en het Werkgeversplein. Senzer voorziet mensen conform de Participatiewet van een uitkering in de noodzakelijke kosten van het bestaan voor levensonderhoud. Senzer verstrekt die uitkering niet langer dan noodzakelijk en begeleidt deze mensen naar maximale participatie en het liefst naar werk. Senzer heeft hiertoe diverse instrumenten beschikbaar die zij kan inzetten bij mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Het

daarmee voor het toekomstig rechtmatigheidsoordeel van de GR en de aangesloten gemeenten relevant. Aangesloten gemeenten zijn aansprakelijk voor tekorten en de risico's zijn vermeld in de risicoparagraaf van de jaarrekening van de GGD.

Aangesloten gemeenten zijn aansprakelijk voor tekorten.

In de nota Risicomanagement en weerstandsvermogen (juli 2018) is bepaald welke risico's door de MRE worden gedragen en welke door de deelnemende gemeenten. Uiteindelijk zijn de aangesloten gemeenten aansprakelijk voor tekorten. Ten behoeve van Ontwerpbegroting 2023 en jaarrekening 2021 zijn de risico’s opnieuw geïnventariseerd. Deze inventarisatie is opgenomen in een bijlage. Uit deze inventarisatie blijkt dat de verwachtingswaarde van de risico’s met de grootste potentiële impact € 2.742.500 bedraagt. Sterke afhankelijkheid van rijksbeleid met betrekking tot de financiering. Omzet is afhankelijk van economische ontwikkelingen. Aangesloten gemeenten zijn op basis van solidariteit gezamenlijk aansprakelijk voor tekorten. Op dit moment wordt een evaluatie van de GR uitgevoerd. Deze geeft mogelijk aanleiding tot aanpassing van

75

Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost

Lid AB

ICT Noord- en Midden Limburg (ICT NML)

Lid AB

Vennootschappen en coöperaties Bank Nederlandse Stemrecht Gemeenten AvA

Brabant Water

Stemrecht AvA

Stichtingen en verenigingen Bureau Inkoop en Lid VvA Aanbestedingen Zuidoost-Brabant

Zorg- en Veiligheidshuis Brabant-Zuidoost

Lid AB

uiteindelijke doel is om mensen structureel te laten uitstromen naar (gesubsidieerde) arbeid. Is dit (nog) niet haalbaar, dan wordt er naar gestreefd dat mensen een maatschappelijk nuttige tijdsbesteding hebben. Er wordt hiertoe nauw samengewerkt met de gebiedsteams van de gemeenten. Senzer opereert regionaal zowel op de publieke als private markten. Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) is een samenwerkingsverband tussen 21 gemeenten in de regio Zuidoost-Brabant waarin de brandweer, de geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR) en de regionale ambulancevoorziening (RAV) samenwerken om incidenten en rampen te voorkomen, te beperken en te bestrijden.

beleidsuitgangspunten en financieringssystematiek. Afhankelijk van de uitkomsten heeft dit gevolgen voor onze gemeente.

ICT NML is een samenwerkingsverband van gemeenten in Noord- en Midden Limburg. ICT NML verzorgt voor de aangesloten partners het ICT-beheer, ICT-onderhoud en faciliteert bij automatiseringsvraagstukken. Wij streven naar uniforme werkprocessen, eenduidige dienstverlening en de vorming van een regieorganisatie. ICT NML is een organisatie waar vernieuwing en verandering een constante factor is.

Aangesloten gemeenten zijn aansprakelijk voor tekorten.

BNG Bank is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burgers. Brabant Water levert drink- en industriewater aan 2,5 miljoen inwoners en aan bedrijven in NoordBrabant. Zij winnen, zuiveren en distribueren water van uitstekende kwaliteit, tegen de laagst mogelijke kosten en met een hoge leveringsbetrouwbaarheid.

Niet van toepassing.

Voor een effectieve en efficiënte bedrijfsvoering is een professioneel georganiseerde inkoopfunctie van belang. Door samenwerking op inkoopgebied wordt voordeel op financieel, kwalitatief en procesmatig gebied behaald. Het Zorg- en Veiligheidshuis BrabantZuidoost is een netwerksamenwerking tussen partners uit de straf-, en zorgketen en gemeenten. Zij komen onder eenduidige regie van het openbaar bestuur tot een ketenoverstijgende aanpak van complexe problematiek. Met als doel bij te dragen aan de veiligheid(sbeleving) als onderdeel van het integrale veiligheidsbeleid; het voorkomen en verminderen van recidive, (ernstige) overlast, criminaliteit en

De aangesloten gemeenten zijn aansprakelijk voor eventuele exploitatie tekorten.

In de paragraaf Risicobeheersing en weerstandsvermogen van de Begroting 2021 zijn de risico’s en de bijbehorende weerstandscapaciteit benoemd. In de jaarstukken 2021 is deze paragraaf geactualiseerd.

Waardevermindering van het aandelenkapitaal.

De risico's blijven beperkt tot de inleg van financiële middelen.

76

maatschappelijke uitval bij complexe problemen, door een combinatie van repressie, bestuurlijke interventie en zorg. Overige verbonden partijen Overlegorgaan Lid Nationaal Park De periodiek Groote Peel overleg

Voor het doelmatig functioneren van De Groote Peel als nationaal park is het overlegorgaan ingesteld in mei 1985.

Niet van toepassing.

77

Wat mag het kosten? Per verbonden partij staan hieronder de (financiële) gegevens die verplicht dienen te worden opgenomen op basis van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Verbonden partij (Financieel)

Jaar

Gemeenschappelijke regelingen Belastingsamenwerking 2021 Oost-Brabant

Financiële bijdrage 2021

Eigen vermogen 1/1

Eigen vermogen 31/12

Vreemd vermogen 1/1

Vreemd vermogen 31/12

Financieel resultaat

€ 299.838

€ 299.000

€ 1.243.000

€ 14.733.000

€ 15.316.000

€ 938.297

€0

€0

€ 4.154.000

€ 5.016.000

€0

€ 790.000

BLINK

2021

GGD Brabant-Zuidoost

2021

€ 553.374

€ 4.420.000

€ 4.710.000

€ 30.526.000

€ 29.000.000

€ 12.139

GR Peelgemeenten

2021

€ 1.559.376

€ 325.277

€ 716.996

€ 18.582.145

€ 16.903.586

€ 475.875

Metropoolregio Eindhoven

2021

€ 233.119

€ 17.742.682

€ 14.324.968

€ 14.523.580

€ 14.426.667

€ 598.348

Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant

2021

€ 689.102

€ 2.429.098

€ 3.265.823

€ 4.522.785

€ 5.149.541

€ 836.725

Senzer*

2021

€ 5.490.036

€ 23.022.000

€ 27.984.000

€ 42.506.000

€ 15.593.000

€ 14.984.000

€ 916.616

€ 2.483.003

€ 2.144.989

€ 42.498.455

€ 41.762.897

€ 72.817 (neg)

€ 32.500 (aandelenbezit)

€ 5.097

€ 5.062

€ 155.262

€ 143.995

€ 29.640 (dividend 2021)

Aandelenbezit

€ 665.384.000

€ 674.183.000

€ 479.546.000

€ 523.344.000

€ 8.913.000

Veiligheidsregio 2021 Brabant-Zuidoost Vennootschappen en coöperaties Bank Nederlandse Gemeenten 2021 (bedragen x € 1.000) Brabant Water

2020

(excl. milieustraat)

Stichtingen en verenigingen Bureau Inkoop en Aanbestedingen Zuidoost2021 € 237.063 € 974.597 € 1.405.075 € 1.008.732 € 1.139.796 Brabant Zorg- en Veiligheidshuis 2021 € € € € € Brabant-Zuidoost Overige verbonden partijen Overlegorgaan Nationaal Park Niet van Niet van Niet van Niet van Niet van 2021 De Groote Peel toepassing toepassing toepassing toepassing toepassing *Voorlopige cijfers jaarrekening 2021. Onder het eigen vermogen per 31-12-2021 is het financieel resultaat 2021 opgenomen.

**

€ 1.003.218 €0 Niet van toepassing

78

8. Sociaal domein Wat wilden we bereiken? Binnen het Sociaal Domein is de gemeente Asten verantwoordelijk voor zorg en ondersteuning aan onze inwoners. Deze taken zijn vastgelegd in de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo), de Participatiewet, de Jeugdwet en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Onder het Sociaal Domein vallen ook aanverwante taken, zoals leerplicht, passend onderwijs, leerlingenvervoer, minimaregelingen, (jeugd)gezondheidszorg, sport, cultuur, het verenigingsleven en het subsidiebeleid. Binnen de gemeente Asten hebben we de integrale toegang tot zorg en ondersteuning belegd bij het Sociaal Team Asten. Het Sociaal Team Asten biedt alle inwoners met een zorg- of ondersteuningsvraag een passende oplossing richting de toekomst. Zodat ze uiteindelijk op eigen kracht, eventueel met hulp van hun netwerk, verder kunnen. Of de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben. Denk daarbij bijvoorbeeld aan individuele ondersteuning zoals begeleiding, huishoudelijke hulp, aanpassingen in huis, opvoedondersteuning, vervoer, vragen met betrekking tot werk en inkomen, schuldhulpverlening, etc.

Wat hebben we hiervoor gedaan? Binnen het Sociaal Domein wordt integraal en nauw samengewerkt tussen de beleidsterreinen Wmo, Participatie, Jeugd, Bijzondere Bijstand, Minimaregelingen en Schulddienstverlening (BMS). Tevens zijn Veiligheid en Leefbaarheid onderdeel van het Sociaal Team Asten. Het Sociaal Team Asten is de toegang tot zorg en ondersteuning voor inwoners in Asten. Doel is om de ondersteuning en zorg zo dichtbij mogelijk en op maat te organiseren. Aanmeldingen van zorg en ondersteuningsvragen komen via verschillende kanalen binnen. Denk hierbij aan scholen, het loket, de dorpsondersteuner of wijkagent. Bij het sociaal team vindt een integrale afstemming en beoordeling van de vraag plaats en wordt er casus- en procesregie toegewezen. De inhoudelijke voortgang wordt gezamenlijk besproken en er wordt gekeken waar zorg en ondersteuning kan worden afgebouwd, afgeschaald en waar mogelijk kan worden afgesloten. In sommige gevallen kan er (tijdelijk) ook sprake zijn opschaling. Hierbij wordt altijd gekeken naar de eigen kracht van de hulpvrager en het sociale netwerk. In 2021 heeft doorontwikkeling van het Sociaal Team Asten en het gehele sociale domein centraal gestaan. 1. Verder doorontwikkelen, in samenwerking met de GR Peelgemeenten, van de BI-tool. Op basis van data worden trends en ontwikkelingen gesignaleerd die vervolgens verder geanalyseerd worden.

Op basis hiervan wordt bestaand beleid geëvalueerd en waar nodig bijgesteld. Dit is structureel onderdeel van onze werkwijze geworden. 2. De samenwerking met huisartsen en jeugdartsen in Asten blijft versterkt worden. Gezamenlijk blijven we in overleg voor meer verbinding en begrip. In 2020 hebben daadwerkelijk minder verwijzingen naar jeugdhulp door de huisartsen plaatsgevonden, dit wordt doorgezet in 2021. Er blijft ingezet worden op een goede samenwerking voor meer specifieke kennis en een betere verbinding met het Sociaal Team Asten. De inzet van de gedragswetenschapper functioneert hierbij als een brugfunctie. 3. De afstemming en eventuele overgang van Wmo naar Wet Langdurige Zorg (WLZ) blijft een belangrijk aandachtspunt in 2021. 4. Er wordt blijvend ingezet op een structurele afstemming tussen de beleidsvelden, financiën en uitvoering door op de hoogte te zijn van elkaars werkzaamheden. De BI-tool is hierbij een belangrijk instrument. Het analyseren van de gegevens gebeurt in gezamenlijkheid. 79

5. Er blijft een focus liggen op het versterken van de toegang en het voorliggend veld zoals het sociaal maatschappelijk werk, mantelzorg en vrijwilligers, voorliggende voorzieningen denk aan OuderSupport, Jongerenwerk, vroegsignalering. Gelet op de bezuinigingen zal dit vooral gelegen zijn in verbinding, samenwerking en in efficiency van processen. Het toekomstige verdeelmodel, gaat effect hebben op de inkomsten. Dit is momenteel nog steeds onduidelijk. In 2021 is ingezet op meer regie, sturing en inzet op voorliggende voorzieningen. Een juiste inzet van zorg en ondersteuning is belangrijk. Naast deze maatregelen is de opgave om binnen de financiële kaders van het Rijk het Sociaal Domein uit te voeren een grote uitdaging.

Wat heeft het gekost? Begroot2021

Begroot na Werkelijk2021 wijz.2021

Participatie Lasten Lokale participatie subsidie

26.595

8.214

-21.003

Uitgaven re-integratie

148.313

156.084

126.191

Uitgaven Wet Sociale Werkvoorziening

1.584.472

1.660.202

1.660.202

Uitkeringslasten BUIG

3.047.345

3.071.052

3.071.052

624.246

629.646

508.637

-3.047.345

-3.071.052

-3.071.052

Uitvoeringskosten Werkbedrijf Senzer Baten Rijksbijdrage BUIG Rijksbijdrage re-integratie

-87.482

-86.653

-86.653

-1.584.472

-1.660.201

-1.660.202

Begeleiding ZIN

1.719.000

1.521.999

1.349.984

Huishoudelijke ondersteuning

Rijksbijdrage Wsw WMO Lasten

1.205.000

1.205.000

1.150.276

Lokale taken

42.340

42.340

43.046

Uitvoeringskosten Peelgemeenten WMO

670.000

670.000

656.151

Wmo voorzieningen

751.075

651.075

644.858

Eigen bijdrage Wmo

-72.000

-72.000

-87.893

Wmo voorzieningen

-2.000

-2.000

-2.640

48.213

45.931

34.191

Baten

Jeugd Lasten Integraal jeugdbeleid Uitgaven lokaal

27.331

27.331

32.075

3.718.831

4.356.076

4.582.715

133.400

170.981

176.612

-618.619

-778.839

-778.839

Lokaal

44.190

41.190

28.742

Uitvoeringskosten Peelgemeenten BMS

258.900

258.900

278.381

Uitgaven Peelgemeenten zorgkosten Uitvoeringskosten Peelgemeenten jeugd Baten Rijksbijdrage Jeugd BMS Lasten

80

Zorgkosten Peelgemeenten

389.000

400.258

362.607

0

0

0

563.845

673.292

566.944

-22.107

-24.725

-32.660

9.568.071

9.894.101

9.531.723

Baten Lokaal gebiedsteam Lasten (excl. Wmo consulenten) Baten (excl. Wmo consulenten) Totaal

Begroot 2021 Participatie

711.672

Begroot na Werkelijk 2021 wijz.2021 707.292 527.172

WMO

4.313.415

4.016.414

3.753.782

Jeugd

3.309.156

3.821.480

4.046.755

BMS

692.090

700.348

669.730

Lokaal gebiedsteam

541.738

648.567

534.284

Sport

565.284

405.424

478.219

Cultuur

803.141

928.670

783.977

1.477.199

1.514.508

1.490.901

Gezondheidsbeleid

656.315

706.160

657.210

Professionele welzijnsorganisaties

820.588

835.612

836.841

Nieuw gemeenschapshuis Asten

206.398

1.168.267

196.065

Overige kosten

451.119

1.035.124

519.260

0

0

0

14.548.115

16.487.866

14.494.196

Onderwijs, kinderopvang, peuterspeelzalen

Mutaties reserves Totaal

81

9. Toekomstagenda 2030 Samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties werken we aan een vitale, leefbare en aantrekkelijke gemeente Asten. Hiervoor hebben we de Toekomstagenda Asten 2030 gemaakt. Samen hebben we opgeschreven wat de komende jaren belangrijk is voor de ontwikkeling van de gemeente Asten en met welke uitdagingen we te maken hebben. De Toekomstagenda Asten 2030 is een kompas om koers te houden én een uitnodiging om mee te doen.

Wat wilden we bereiken?

De volgende maatschappelijke opgaven staan centraal in de Toekomstagenda Asten 2030: KLIMAATBESTENDIG EN ENERGIENEUTRAAL ASTEN Wij streven naar een gemeente die in staat is de gevolgen van klimaatverandering op te vangen. De maatregelen die we moeten nemen zien we nadrukkelijk als kansen voor toekomstbestendige economische ontwikkeling. We onderschrijven de doelstellingen van duurzame ontwikkeling en het Brabants Energie Akkoord en stimuleren maatregelen die bijdragen aan versnelling daarvan. Resultaat: In 2030 zijn we klimaatbestendig: we zijn een gemeente met minder verstening en meer groen, een betere wateropvang, minder hittestress en een grote biodiversiteit in flora en fauna. We volgen de provinciale trend om zo snel als mogelijk energieneutraal te zijn. TRANSFORMATIE VAN HET BUITENGEBIED We streven in Asten naar een maatschappelijke geaccepteerde en gewaardeerde agrofoodsector met toekomstperspectief binnen de kaders van duurzaamheid, gezondheid en welzijn van mens en dier in een mooi en beleefbaar buitengebied. In Asten is ruimte voor een duurzame en verantwoorde agrarische sector. Technologische ontwikkeling en innovatie zijn de dominante middelen binnen deze opgave.

82

Onze kenmerkende landschappen en natuur willen we minimaal behouden en waar mogelijk versterken en meer vervlechten met onze kernen. We zetten in op ontwikkeling van meer aansprekende (natuur) parels. Resultaat: We realiseren in 2030 een substantiële reductie van de uitstoot van emissies door de agrarische sector. VITALE KERNEN Om een aantrekkelijke woongemeente te zijn, voeren we een actief woonbeleid. Ons beleid is flexibel en gericht op de lokale woonbehoeften. Gelet op de vergrijzing werken we gericht aan combinaties met zorg, zodat mensen met een beperking zo veel mogelijk zelfstandig kunnen wonen. Wij versterken verder ook onze aantrekkingskracht voor mensen die graag rustig landelijk willen wonen, dichtbij stedelijke voorzieningen en werk. Resultaat: Asten, Heusden en Ommel koersen vanuit de eigen identiteit en kracht. Maatschappelijk initiatief is het vertrekpunt voor ontwikkeling van de kernen. Ruimte voor eigen initiatief betekent dat dorpen, gebieden en gemeenschappen zich ieder op een eigen wijze ontwikkelen. Dit kan tot gevolg hebben dat de ene kern meer voor elkaar krijgt dan een andere. We zetten in op behoud van voortgezet onderwijs in Asten, Dit is cruciaal in de ontwikkeling van onze jongeren en het vormen van netwerken, die wellicht stimuleren dat onze jongeren zich binden aan Asten of overwegen om er later terug te keren.

We koesteren de verbindingen tussen onderwijs en bedrijfsleven. In 2030 liggen de scores van onze kernen op het gebied van bevolkingsopbouw, sociale samenhang, veiligheid en voorzieningenniveau (Leefbaarometer.nl) boven het regionaal gemiddelde van de vijf landelijke Peelgemeenten. CENTRUMONTWIKKELING Levendige dorpscentra met ruimte voor ontmoeting in een gemoedelijke sfeer zijn belangrijk voor de vitaliteit en aantrekkelijkheid van onze kernen. Wij werken aan een centrum in Asten dat uitnodigend is voor inwoners en bezoekers. We sluiten aan bij onze kernkwaliteiten van natuur en voedselproductie. Beleven en genieten staan centraal. Het centrum is de plek voor ontmoeten, eten en drinken en ook werken. De sfeer wordt bepaald door kleinschalige diensten en ambachtelijk werk. Een bruisend centrum is een belangrijke troef in het binden van jongeren en jonge gezinnen. We ontwikkelen in het centrum passende woningen en voorzieningen. Resultaat: In 2030 heeft het centrum van Asten de lokale verzorgende functie voor winkelen behouden en is er een positieve balans (meer inkomende dan uitgaande stromen) op het gebied van restaurantbezoek, café bezoek en cultuurbezoek. OMGEVINGSWET Met het programma Omgevingswet werken we aan ruimte voor ontwikkeling met waarborg voor kwaliteit.