GR22.07.08B Jaarstukken 2021.pdf

608.000

23.099

584.901

4. Herinrichting Beekerloop

300.000

833

299.168

5. Waterberging Loverbosch / Vlinderveld

25.000

18.650

6.350

6. Renovatie rioolgemaal van Kuppenveldweg

15.000

7. Renovatie pompputten riolering buitengebied

75.000

49.531

25.469

8. Hemelwateronderzoek drukrioleringscluster 27/30

15.000

18.950

-3.950

12. Zonnepanelenproject De Groene Zone, periode 2

1.110.000

752.374

357.626

3.1.2. Klimaatbestendig en energieneutraal Asten

15.000

14. Zonnepanelen gemeentehuis

105.000

72.695

32.305

16. Plan van aanpak duurzaamheid

360.000

111.227

248.773

1.152.000

410.272

741.728

255.000

255.000

0

5.977.700

1.734.802

4.242.898

3.1.3. Transitie Omgevingswet 1. Implementatie nieuwe omgevingswet 3. Omgevingsvisie

Totaal

Noot bij budget implementatie Omgevingswet: circa de helft van de gemaakte kosten bestaat uit kosten inhuur personeel. Circa een kwart van de uitgaven tot nu toe is besteed aan voorbereidingen in het digitale spoor. Overige kwart is besteed aan juridisch-inhoudelijke voorbereiding en opleiding. Ook bij het budget Omgevingsvisie bestaat het merendeel van de gemaakte kosten uit personele lasten.

Wat hebben we hiervoor gedaan? 3.1.1. Transformatie buitengebied 1. Oplossen knelpunten veehouderij In het derde kwartaal heeft het voorontwerpbestemmingsplan van de VAB pilot Heusden ter inzage gelegen, zonder het knelpunt Meijelseweg/Bleekerweg/Spechtstraat (landelijke piekbelasters fijn stof). In het vierde kwartaal zijn afspraken gemaakt en overeenkomsten gesloten met de twee eigenaren van Meijelseweg/Spechtstraat over bedrijfsbeëindiging van deze pluimveebedrijven en omschakeling naar een andere functie. Deze locaties worden meegenomen in de volgende fase van de bestemmingsplanprocedure (ontwerpfase). 2. Verminderen emissies in het overschrijdingsgebied In het vierde kwartaal zijn met betrekking tot de VAB-pilot Heusden de laatste afspraken met de nieuwe deelnemers gemaakt. Deze afspraken worden vastgelegd in de ontwerpfase van het bestemmingsplan. Het ondersteuningsloket Buitengebied Asten is een doorlopend proces. In het vierde kwartaal is hieraan toegevoegd dat er ook casussen vanuit de Gebiedsgerichte aanpak rondom de Groote Peel in het Ondersteuningsloket worden behandeld. De locaties die hebben meegedaan aan de Regeling Sanering Varkenshouderij verkeren in het vierde kwartaal in een afrondende fase (bestemmingsplanwijziging en sloop). In het vierde kwartaal is ook bekend geworden dat er twee bedrijven uit Asten deelnemen aan de Piekbelastersregeling 28

Stikstof. Zij zullen hun agrarische bedrijf in 2022 beëindigen en omschakelen naar 'wonen' of een andere bedrijfsfunctie die veel minder of niet belastend is op de Groote Peel. De gesprekken hierover worden gevoerd. 3. Terugdringen stikstofuitstoot Natura 2000-gebied Eind derde kwartaal (30 september 2021) is de eerste bewonersavond georganiseerd waarin uitleg is gegeven over de opgaven/doelen in het gebied en de intentie om deze samen met bewoners integraal op te pakken. In het vierde kwartaal zijn gesprekken gevoerd met bewoners die ideeën hebben die bijdragen aan de opgaven/doelen in het gebied. Een aantal van deze ideeën krijgt een vervolg in een experiment gericht op Natuurinclusieve landbouw. Ook daarvoor zijn gesprekken gevoerd met bewoners/ondernemers door TwynstraGudde met bewoners. Door ZLTO zijn keukentafelgesprekken gevoerd met boeren in een straal van 500 meter om de Groote Peel over hun toekomstplannen. Vanuit het Nationaal Programma RES is voor de Asten een onderzoeksopdracht opgeleverd waarin mogelijkheden zijn verkend hoe de energieopgave in het RES zoekgebied kan bijdragen aan de doelen/opgaven in de Gebiedsgerichte aanpak. Daarnaast zijn in het 4e kwartaal contacten gelegd met vergelijkbare organisaties/partijen (provincie, waterschap, LTO, Limburgse gemeenten) aan de Limburgse zijde van de Groote Peel.

Bestuurlijk is door de organisaties/partijen toegezegd dat zij ook deelnemen aan de Gebiedsgerichte aanpak. Er zijn voorbereidingen getroffen om een grondfonds in te stellen om grond aan te kunnen kopen voor de Gebiedsgerichte aanpak om later in het traject via een kavelruil de juiste functies op de juiste plekken te laten landen. Ook is besloten dat samenvoeging van de Groote Peel en de Deurnsche- en Mariapeel tot één Nationaal Park nieuwe stijl onderdeel wordt van de Gebiedsgerichte aanpak. Het kwartiermakerschap is formeel afgerond in het vierde kwartaal en geëvalueerd. Tot slot zijn factsheets afgerond waarin de opgaven/doelen zijn beschreven. Deze factsheets worden in het eerste kwartaal 2022 met bewoners tijdens een tweede bewonersbijeenkomst besproken. Er is een bewonerspanel samengesteld om te testen of de factsheets logisch en begrijpelijk zijn opgesteld.

3.1.2. Klimaatbestendig en energieneutraal Asten 1. Herinrichting Logtenstraat De weg is sinds juli opengesteld voor verkeer. De werkzaamheden aan de Logtenstraat inclusief de aanleg van de beplanting zijn in het vierde kwartaal volledig afgerond. 2. Herinrichting Voorste Heusden en Patrijsweg De eerste inrichtingsschetsen voor de inrichting van de Voorste Heusden zijn voorgelegd aan de bewoners. Hierop zijn reacties gekomen. Een aantal reacties zijn reeds beoordeeld en verwerkt. De overige zijn ter beoordeling voorgelegd aan deskundigen. 3. Waterproblematiek Wolfsberg De plannen en bestek voor de Wolfsberg worden op dit moment uitgewerkt. Het streven is tweede kwartaal 2022 te starten met de aanbesteding, waarna eind 2022 het werk kan worden afgerond. 4. Herinrichting Beekerloop Het bestek "Herinrichting Beekerloop" is door het waterschap Aa en Maas aanbesteed. De uitvoering is gepland voor 2022. 5. Waterberging Loverbosch/Vlinderveld Om de berging goed te kunnen positioneren en dimensioneren is het noodzakelijk een visie voor het evenemententerrein op te stellen. In verband met andere prioriteiten 29

wordt iets later gestart met het opstellen van de visie dan voorzien. De planning is om eerste kwartaal 2022 hiermee te starten. 6. Renovatie rioolgemaal van Kuppenveldweg Renovatie wordt gecombineerd met ombouw van VGS (Verbeterd Gescheiden Stelsel) naar VGS 2.0. Bij VGS 2.0 wordt alleen het eerste (vervuilde) hemelwater naar de zuivering verpompt en het overige (schone) hemelwater wordt naar het oppervlaktewater verpompt. Hiervoor is eerst afstemming met het waterschap nodig, voordat renovatie plaats vindt. 7. Renovatie pompputten riolering buitengebied Diverse pompen en pompbesturingen zijn gerenoveerd. 8. Hemelwateronderzoek drukrioleringsclusters 27 en 30 Het hemelwateronderzoek is uitgevoerd. Pandeigenaren hebben nog tot in 2022 de tijd om lozingen te herstellen. 9. Subsidieregeling afkoppelen hemelwater en aanleg groene daken In 2021 zijn tien stimuleringsbijdragen toegekend voor de aanleg van groene daken en drie stimuleringsbijdragen voor het afkoppelen van hemelwater. 10. Regionale Energie Strategie De RES 1.0 is vastgesteld. 11. TransitieVisie Warmte De TransitieVisie Warmte is vastgesteld als programma conform de Omgevingswet. Nieuwe naam: Programma Warmtetransitie. 12. Zonnepanelenproject De Groene Zone, periode 2 De looptijd van het project is binnen budget met een jaar verlengd tot april 2022. De uitvoering loopt. 13.

Vergroenen dorpskernen Er is onvoldoende ambtelijke capaciteit beschikbaar voor de begeleiding van dit project. Het ligt voorlopig stil. 14. Zonnepanelen op het gemeentehuis De zonnepanelen zijn geïnstalleerd en in bedrijf gesteld. De opleveringskeuring geschiedt door een onafhankelijke keuringsinstantie, deze staat gepland in het eerste kwartaal van 2022. 15. Vernieuwen Milieustraat Asten Someren De evaluatie van de nieuwe tarieven is ambtelijk eind 2021 afgerond. De evaluatie wordt begin 2022 toegestuurd aan de raad en vormt de basis voor het overleg met Someren over de te vernieuwen milieustraat. 16. Opstellen en uitvoeren plan van aanpak duurzaamheid 2021-2024 Het plan is nog niet opgesteld vanwege capaciteitsproblemen.

30

17. Energieloket 'Energiehuis Slim Wonen' De tijdelijke samenwerking met het Energiehuis tot eind 2022 loopt. Er zijn inmiddels ook Astense vrijwilligers opgeleid en werkzaam. 18. Gezamenlijke visie verduurzaming glastuinbouw Asten-Someren Er is geen visie opgesteld. De visie op de verduurzaming van de glastuinbouw kan niet los worden gezien van de ruimtelijke en economische visie op de glastuinbouw. De visie op de glastuinbouw en de verduurzaming van woningen hebben invloed op elkaar. Ze dienen in samenhang en in groter verband dan Asten te worden opgesteld. Dit proces is nog niet opgestart. Er is wel regelmatig overleg met de glastuinbouw over de voortgang naar de zoektocht naar alternatieve warmtebronnen (in plaats van aardgas).

3.1.3. Transitie Omgevingswet 1. De organisatie qua structuur en cultuur voorbereiden op de Omgevingswet. Werkprocessen: het "oefenen en inregelen" van de nieuwe werkprocessen gaat langzamer dan verwacht door de vertraagde implementatie van de nieuwe VTHapplicatie. Oefenen heeft alleen nog "op papier" plaatsgevonden (niet digitaal). Dit geldt voor een groot deel van de regio. Opleidingen: Asten heeft meegewerkt aan het ontwikkelen van een regionaal opleidingsplan en de selectie van een opleidingsinstituut. Dit instituut bereidt de trainingen nu voor. Interne inhaaltraining Omgevingswet heeft inmiddels doorgang kunnen vinden. Cultuur: via de lopende trajecten (zoals de omgevingsvisie, beleidsinventarisatie, handreiking omgevingsdialoog, werkprocessen) is gewerkt aan cultuur, ook samen met ketenpartners/regiogemeenten. De strategische opleiding op dit gebied is in verband met corona vooralsnog uitgesteld. 2. De bedrijfsvoering voorbereiden op de Omgevingswet Asten is aangesloten op het DSO. De applicatie voor toepasbare regels is getraind en beproefd/getest. Er is een doorstart gemaakt met de verdere implementatie van de VTHapplicatie. De live-gang hiervan is echter niet gehaald in 2021 en is doorgeschoven naar 2022. De plan- en publicatiesoftware is geïmplementeerd en de training is gestart.

De landelijke standaard is eind 2021 eindelijk gereed gekomen, maar moet nog in het DSO worden geïmplementeerd. Dit betekent dat er nog niet geoefend is met publiceren of het uitwisselen van gegevens. Een digitale ketentest wordt doorgeschoven naar 2022. Geconstateerd wordt dat Asten succesvol is aangesloten in 2021, maar dat er in 2022 nog een grote opgave ligt. De afhankelijkheid van de werking van het DSO is onverminderd groot. In 2022 zal geen sprake zijn van een optimaal functionerend systeem. 3. Ontwikkelen van een omgevingsvisie De omgevingsvisie is in oktober 2021 vastgesteld en gepubliceerd. Dit traject is afgerond en gaat over naar de beheerfase. 4. Voorbereidingen voor Omgevingsplan Voorbereiding van de inkoop is gestart, de marktconsultatie heeft plaatsgevonden en de inkoopstrategie is in concept gereed. Dit heeft door druk bij Bizob en de marktpartijen langer geduurd dan voorzien, waardoor de daadwerkelijke inkoop niet is gestart in 2021 (de aanbesteding schuift door naar 2022). Ambtelijk is gestart met de verkenning van het instrument Omgevingsplan en met een Peeloverleg Omgevingsplan (gemeenten, ketenpartners), om samenwerkingskansen te benoemen/benutten. Op grond van extern juridisch advies is de ambitie om een consolidatieplan op te stellen, los gelaten. 31

3.2 Volkshuisvesting en bouwen Wat wilden we bereiken? We zetten in op een blijvend hoog bouwtempo in de kernen Asten en Heusden en een hoger bouwtempo in de kern Ommel. We bouwen met voldoende diversiteit, in het bijzonder voor senioren en starters. We zetten de startersregeling voort. We blijven CPOinitiatieven stimuleren en datzelfde geldt voor (betaalbare) levensloopbestendige- en starterswoningen en we werken mee aan initiatieven voor passende huisvesting voor arbeidsmigranten.

Welke beleidsnota's waren relevant? -Toekomstagenda Asten 2030. -Versnellingsagenda woningbouw gemeente Asten. -Woonvisie gemeente Asten 2015 t/m 2024. -Nota grondbeleid.

Wat heeft het gekost? 3.2 Volkshuisvesting en bouwen

Begroting 2021

Begroting na wijz. 2021 (x 1.000)

Rekening 2021

Overig beleidsveld

-1.854

-1.604

-3.516

Totaal Baten

-1.854

-1.604

-3.516

Overig beleidsveld

1.322

1.653

3.606

Totaal Lasten

1.322

1.653

3.606

-532

49

90

Eindtotaal

Wat hebben we hiervoor gedaan? 3.2.1 Woningbouw 1. Plan Oude Vat Het project ’t Oude Vat betreft een oud project dat reeds sinds 2010 loopt. De vergunning is ook in 2010 verleend. Uiteindelijk is men in februari 2020 gestart met de bouw. Alle woningen zijn verkocht en inmiddels zijn het gebouw en de patiowoningen opgeleverd en in gebruik genomen. De 1e oplevering van het openbaar gebied heeft inmiddels plaatsgevonden. Bij de eindoplevering gaat het openbaar gebied over naar de gemeente. 2. Plan Loverbosch fase 2 De eerste 75 woningen in het plan zijn gereed en Van Wanrooij is onlangs gestart met de bouw van 35 woningen (volledig verkocht). Tevens is Van Wanrooij gestart met de verkoop van 54 woningen, waarvoor zich meer dan 200 gegadigden gemeld hebben. De 15 vrije kavels in dit plan zijn ook verkocht en de bouw van de eerste woningen is reeds gestart. Resteren nog ruim 30 woningen die door Jansen Bouwontwikkeling verkocht en gebouwd gaan worden in de loop van 2022. Daarna is het plan Loverbosch fase 2 volledig uitgegeven. 3. Plan Heusden-Oost fase 1 Dit plan is volledig woonrijp gemaakt en de woningen zijn gereed.

32

4. Plan Heusden-Oost fase 2 Begin 2020 was alle bouwgrond in deze fase van Heusden-Oost al verkocht. Inmiddels is het merendeel van de woningen opgeleverd en zijn er nog een paar woningen in aanbouw. In deze fase is tevens een CPO-project bestaande uit 23 woningen gerealiseerd. De eerste straten zijn al woonrijp gemaakt. 5. Plan Kaag (Kloosterstraat 8 Ommel) De Raad van State heeft het ingediende beroep tegen dit plan in maart ongegrond verklaard en daarmee is het bestemmingsplan nu onherroepelijk. Bouwbedrijf Hartman zal de verkoop op korte termijn opstarten. Start bouw is gepland medio 2022. 6. Plan Kluizendries Ommel Het college van B&W heeft begin 2021 ingestemd met een principeverzoek van CRA Vastgoed B.V. voor de bouw van circa 30 woningen op deze locatie. Inmiddels is de eerste informatieavond voor omwonenden geweest en is er een aantal gesprekken gevoerd met individuele belanghebbenden. Het plan zal als afzonderlijk bestemmingsplan in procedure worden gebracht in het eerste kwartaal van 2022, waarna we op zijn vroegst eind 2022 het bestemmingsplan vast kunnen laten stellen. 7. Plan Mercuriusstraat / Ommelseweg Het plan met de vorige ontwikkelaar is niet doorgegaan. Inmiddels is er een nieuwe ontwikkelaar bezig met het maken van een plan op deze locatie. Het nieuwe plan bestaat uit vijf sociale huurwoningen en vijftien patiowoningen.

Een herziening van het bestemmingsplan is noodzakelijk en dit zal via een aparte bestemmingsplanprocedure worden doorlopen. 8. plan "Ommel-Oost" Nadat het college medio 2020 een voorkeursrecht heeft gevestigd op een viertal percelen ten oosten van de Kloosterstraat in Ommel, zijn we de gesprekken met de grondeigenaren gestart om te komen tot aankoop van deze percelen. Deze gesprekken verlopen op een goede en constructieve manier, al blijkt het wel lastig om een eerste doorbraak te forceren. We streven ernaar om in de eerste helft van 2022 de eerste gronden aan te kopen.

3.2.2 Huisvesting arbeidsmigranten 1. Beleid huisvesting arbeidsmigranten In juli 2021 is de evaluatie van het beleid in het college vastgesteld. In deze evaluatie zijn bevindingen meegenomen van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten en het vastgestelde regionaal kader voor het huisvesten van arbeidsmigranten in De Peel. Na deze evaluatie werd echter duidelijk dat nieuwe ontwikkelingen en nieuwe informatie een aanvullende evaluatie nodig maakten. Deze evaluatie gaat begin 2022 uitgevoerd worden en wordt daarna aangeboden aan uw raad.

3.3 Verkeer en vervoer Wat wilden we bereiken? We willen veilige wegen en een goede bereikbaarheid van de gemeente. We zetten in op duurzame mobiliteit, het behouden van het groene karakter van de gemeente en de totstandkoming van een duidelijke wegenstructuur. We voeren de maatregelen uit zoals opgenomen in het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan 2016 (GVVP 2016). De

33

thema's Fiets, Gemotoriseerd verkeer, Parkeren en Veiliger verkeersgedrag krijgen een hoge prioriteit.

Welke beleidsnota's waren relevant? - Beheer- en beleidsplan wegen 2014-2022. - Beleidsplan gladheidsbestrijding 2016-2020. - Gemeentelijk Verkeer- en vervoersplan 2016. - Handboek Kabels en leidingen 2015. - Inrittenbeleid 2015. - Nota Parkeernormen 2016.

Wat heeft het gekost? 3.3 Verkeer en vervoer

Begroting 2021

Begroting na wijz. 2021 (x 1.000)

Rekening 2021

Overig beleidsveld

-326

-340

-221

Totaal Baten

-326

-340

-221

1. Uitvoering Gemeentelijk Verkeer en Vervoersplan en overige verkeersmaatregelen Overig beleidsveld

94

146

73

2.268

3.077

2.107

Totaal Lasten

2.361

3.224

2.180

2.035

2.884

1.959

Eindtotaal

Kredieten 1. Verbreden fietspad Dijkstraat

Begr. na wijz.

Rekening

Saldo

t/m 2021

t/m 2021

2021

1.830.000

221.085

1.608.915

2. Realisatie rotonde N279 - Buizerdweg Meijelseweg

375.000

0

375.000

3. 30 km inrichting van de centrumring

17.000

17.000

0

4. Herinrichting Logtenstraat (zie 3.1.2. Klimaatbestendig en energie neutraal Asten) 5. Realisatie rotonde kruising Burg. Wijnenstraat Schoolstraat - Dijkstraat - Molenstraat 7. Route Varendonck college en basisschool Beatrixlaan

400.000

10.673

389.327

814.500

668.721

145.779

3.436.500

917.478

2.519.022

Totaal

Wat hebben we hiervoor gedaan? 3.3.1 Uitvoering Gemeentelijk Verkeer en Vervoersplan en overige verkeersmaatregelen 1. Verbreden fietspad Dijkstraat De aanbesteding van dit werk heeft plaatsgevonden. Het werk is gegund. De verontreiniging die aanwezig is, heeft tot meerkosten geleid. Deze extra kosten kunnen vanuit de beschikbare middelen worden gefinancierd. De kapvergunning voor de bomen die gekapt moeten worden is verleend. Met de laatste eigenaren waar we grond van moesten aankopen zijn we tot mondeling overeenstemming over de grondaankoop gekomen. Het werk is afgestemd met de nutspartijen die hun net moeten verleggen.

34

2. Realisatie rotonde N279 De realisatie van de rotonde is aan de provincie. De aanleg van de rotonde is een onderdeel van een algehele renovatie van de N279. Eind 2021 is de provincie gestart met de aanbestedingsprocedure voor dit werk. In februari 2022 is het werk definitief gegund. 3. 30 km inrichting van de centrumring De werkzaamheden zijn in 2021 deels uitgevoerd. De overige werkzaamheden (aanbrengen overige wegmarkeringen) worden uitgevoerd zodra het weer het toelaat. 4. Herinrichting Logtenstraat De werkzaamheden aan de Logtenstraat zijn volledig afgerond. Dit met uitzondering van de reguliere onderhoudstermijn op het werk. 5. Realisatie rotonde op de kruising Burgemeester Wijnenstraat Schoolstraat - Dijkstraat - Molenstraat Een eerste schets is gemaakt. Deze is besproken met de omgeving. De reacties die binnen zijn gekomen zijn beoordeeld. Er is opdracht gegeven aan een bureau om de tekeningen van de rotonde verder uit te werken. 6. Verbeteren fietsverbinding naar BZOB Helmond De gemeente Helmond werkt aan een tracéstudie voor het gedeelte van de fietsverbinding tussen de Marialaan en het BZOB in Helmond. De tracéstudie is nog niet afgerond en hierover heeft nog geen overleg plaatsgevonden met de gemeente Asten. 7. Route Varendonck college en basisschool Beatrixlaan In augustus 2021 zijn de werkzaamheden gestart aan de Beatrixlaan.

Eind december is de weg opengesteld voor verkeer. Begin 2022 vinden de afrondende werkzaamheden plaats voor de 1e fase.

35

4. Economie en financiën Visie We zijn een aantrekkelijke woon-, werk- en verblijfsgemeente. We stimuleren en faciliteren economische initiatieven en bieden naar vermogen vestigingsmogelijkheden voor onze bestaande en nieuwe bedrijven. We zorgen voor een goed ondernemersklimaat en een levendig en economisch vitaal centrum van Asten. We geven ondernemers de ruimte die kwaliteit aan onze gemeente toevoegen en bijdragen aan het behalen van de opgaven zoals opgenomen in onze Toekomstagenda Asten 2030. We voeren een actief recreatiebeleid waarbij we flexibel meedenken met onze inwoners en ondernemers en ons richten op de (lokale) recreatiebehoefte. Het moet bijdragen aan meer overnachtingen en meer bestedingen door toeristen en dagrecreanten. We willen financieel gezond blijven. Dit betekent een reëel en structureel sluitende meerjarenbegroting. We blijven primair kritisch op de uitgaven en op de inkomsten, om onnodige lastenverzwaringen te voorkomen. We monitoren daarbij ook uitdrukkelijk de landelijke en Rijksontwikkelingen op financieel gebied.

Portefeuillehouder? Wethouder L. van de Moosdijk (exclusief Museum: wethouder J. Spoor).

Financieel overzicht programma Beleidsveld

4.1 Economie, recreatie en toerisme

Begroting 2021

Begroting na wijz. 2021 (x 1.000)

Rekening 2021

-617

-1.741

-2.529

4.2 Financieel gezond blijven

-27.574

-35.183

-30.428

Totaal Baten

-28.191

-36.924

-32.957

4.1 Economie, recreatie en toerisme

410

643

540

4.2 Financieel gezond blijven

853

3.040

1.835

Totaal Lasten Eindtotaal

1.263

3.683

2.375

-26.927

-33.241

-30.582

4.1 Economie, recreatie en toerisme Wat wilden we bereiken? We stimuleren en faciliteren economische initiatieven en het naar vermogen bieden van vestigingsmogelijkheden voor onze bestaande en nieuwe bedrijven. We zorgen voor een goed ondernemersklimaat. We geven invulling aan het programma Centrumontwikkeling binnen de Toekomstagenda Asten 2030.

Welke beleidsnota's waren relevant? - Toekomstvisie Asten 2030. - Economische agenda De Peel 2016-2020. - Visie bedrijventerreinen Asten en Someren 2009-2023. - Uitvoeringsprogramma recreatie en toerisme 2007-2010. - Centrumvisie. - Beleidsplan Horeca, sport en recreatie-inrichtingen. - Perspectief Vrijetijdseconomie De Peel 2030.

36

Wat heeft het gekost? 4.1 Economie, recreatie en toerisme

Begroting 2021

Begroting na wijz. 2021 (x 1.000)

Rekening 2021

Overig beleidsveld

-617

-1.741

-2.529

Totaal Baten

-617

-1.741

-2.529

1. Economie, recreatie en toerisme

180

282

246

Overig beleidsveld

230

261

294

410

643

540

-207

-1.098

-1.988

Overig beleidsveld Totaal Lasten Eindtotaal

100

Wat hebben we hiervoor gedaan? 4.1.1. Economie, recreatie en toerisme 1. Vrijetijdseconomie De Peel 2030 De 6 Brabantse Peelgemeenten zijn in januari 2021 onder de naam “Land van de Peel” gestart met gezamenlijke marketing voor de Peel. Op 22 april 2021 is het nieuwe toeristische platform www.landvandepeel.nl officieel gelanceerd en zijn de eerste campagnes van start gegaan. In november 2021 hebben de zes Peelgemeenten ingestemd met meerjarige financiering van Land van de Peel. 2. Ontwikkelen nieuw digitaal toeristisch-recreatief platform Het nieuwe toeristische platform www.landvandepeel.nl is op 22 april gelanceerd. Het platform is ontwikkeld door de Peelmarketeers van Land van de Peel in samenwerking met de Peelgemeenten, het Innovatiehuis en de lokale VVV's. 3. Ontwikkelen ondernemingsplan Museum In 2021 is een nieuw museumbestuur gevormd. Op 29 november heeft het nieuwe museumbestuur het Koersdocument 2022 en 2023 vastgesteld in haar bestuursvergadering. Het koersdocument biedt een toekomstperspectief voor een museum dat breed draagvlak geniet in de Astense gemeenschap. Met de uitvoering van het koersdocument wil het museum zich steviger positioneren in het dorp en van meerwaarde zijn voor ondernemers, de horeca en het onderwijs. 4. 2e tracé fietsrondje Groote Peel We hebben een Natuurtoets Wet natuurbescherming en een aanvullend vleermuisonderzoek uitgevoerd.

Uit deze onderzoeken blijkt dat een aanvullend onderzoek voor verzachtende en compenserende maatregelen evenals een berekening van de tijdelijke toename van de stikstofdepositie noodzakelijk is voordat we kunnen starten met de uitvoering van het 2e tracé. 5. Nieuwe plekken voor bedrijvigheid onderzoeken De haalbaarheids- en locatiestudie naar een nieuw bedrijventerrein in Asten loopt. Begin 2022 worden de resultaten verwacht.

37

6. Onderzoeken parkmanagement-organisatie Florapark De oprichting van een parkmanagement-organisatie staat door corona on hold. De ondernemers die eerder hiervoor interesse toonden, werken in praktijk wel samen bijvoorbeeld op het (lopende) project camerabeveiliging Florapark en worden door de gemeente gebruikt als klankbord voor bijvoorbeeld de realisatie van het groenplan Florapark. 7. Participeren van ondernemers in lokale economische projecten Waar mogelijk proberen we lokale ondernemers aan te laten sluiten bij nieuwe of lopende projecten van het Innovatiehuis, MRE of Brainport. Voorbeelden zijn de Digitaliseringsregeling voor MKB bedrijven en het MVO-traject vanuit het Innovatiehuis.

4.1.2. Centrumontwikkeling 1. Actualiseren Centrumvisie tot Centrumprogramma In 2021 hebben we vanuit Centrum Management, centrumondernemers en inwoners, via één op één gesprekken en enquêtes, al veel input verkregen voor een nieuw Centrumprogramma. Door corona hebben we in 2021 echter een pas op de plaats moeten maken en krijgt dit pas in 2022 een vervolg. 2. Levendig en attractief centrum in Asten Ook in de tweede helft van 2021 zijn winkels en horeca veelal in aangepaste vorm open geweest. Binnen de mogelijkheden die er waren zijn er wel enkele activiteiten geweest (bijv. Pompoenfestijn, koopzondagen). In samenwerking met Centrum Management Asten is verlichting van het gemeentehuis en het pand van Schriks gerealiseerd. Overleg met de centrumpartijen zoals Centrum Management Asten, OVA en Horeca Asten is wel doorgegaan. 3. Detailhandel en horeca in centrum van Asten Binnen het huidige concentratiebeleid streven we naar een zo compact mogelijk centrumgebied en werken we in principe niet mee aan nieuwe initiatieven buiten het centrumgebied. Het concentratiebeleid wordt ook onderdeel van het nieuwe Centrumprogramma.

4.2 Financieel gezond blijven Wat wilden we bereiken? Door middel van een sluitende meerjarenbegroting in 2023 en 2024 willen we voor de komende jaren financieel gezond blijven. We realiseren dit door primair kritisch te blijven op de uitgaven en de inkomsten. We doen dit met het doel om onnodige lastenverzwaringen te voorkomen. In de meerjarenbegroting worden de uitgangspunten uit het coalitieakkoord verwerkt. Het doel is een sluitende meerjarenbegroting in 2023 en 2024 aan de raad aan te bieden, waarbinnen meerjarig ruimte is voor nieuw beleid (structureel en incidenteel) en het kunnen opvangen van schommelingen (tegenvallers). We blijven meerjarig gericht op een financieel gezonde en solide huishouding. Sinds maart 2020 worden we wereldwijd getroffen door het Coronavirus. Dit heeft geresulteerd in een crisis met grote consequenties. Primair voor de gezondheid en het welzijn van iedereen, secundair ook voor alle sectoren, zoals economie, financiën, cultuur, sport etc. De totale impact van de crisis zal zeker van invloed zijn op het

38

begrotingsjaar 2021 en verder. De Coronacrisis heeft ook in 2021 nog voortgeduurd en heeft verdergaande impact gehad op alle sectoren.

Welke beleidsnota's waren relevant? -Financiële verordening 2016. -Nota verbonden partijen. -Treasurystatuut 2014.

Wat heeft het gekost? 4.2 Financieel gezond blijven

Begroting 2021

Begroting na wijz. 2021 (x 1.000)

Rekening 2021

Overig beleidsveld

-27.574

-35.183

-30.428

Totaal Baten

-27.574

-35.183

-30.428

Overig beleidsveld

853

3.040

1.835

Totaal Lasten

853

3.040

1.835

-26.721

-32.144

-28.593

Eindtotaal

Wat hebben we hiervoor gedaan? 4.2.1 Sluitende Meerjarenbegroting 1. Aanbieden sluitende begroting meerjarenbegroting 2021-2024 In de raadsvergadering van 3 november 2020 is de Meerjarenbegroting 2021-2024 vastgesteld. De meerjarenbegroting is sluitend vanaf het jaar 2023. 2. Opstellen van de voorjaarsnota 2022 De voorjaarsnota 2022 is vastgesteld in de raadsvergadering van 20 juli 2021. 3. Aanbieden sluitende meerjarenbegroting 2022-2025 In de raad van november 2021 is een sluitende meerjarenbegroting 2022-2025 vastgesteld.

39

Overzicht baten en lasten 2021 Programma

Lasten

Baten

Saldo

1. Bestuur en Veiligheid

3.397.114

-1.038.291

-2.358.823

2. Sociaal domein

20.142.909

-5.648.713

-14.494.196

3. Ruimtelijk domein

10.395.401

-7.056.364

-3.339.038

4. Economie en financiën

1.084.653

-2.561.819

1.477.166

Subtotaal programma's

35.020.077

-16.305.187

-18.714.891

314.318

-27.993.166

27.678.848

69.979

0

-69.979

8.662.336

-1.495.420

-7.166.916

0

0

0

44.066.710

-45.793.773

1.727.062

906.051

-2.401.996

1.495.946

44.972.761

-48.195.769

3.223.008

Algemene dekkingsmiddelen (0.5, 0.61, 0.62, 0.64, 0.7) Heffing VPB ( 0.9) Overhead Onvoorzien (0.8) Saldo van baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves (0.10) Resultaat (0.11)

40

Paragrafen

41

1. Lokale heffingen De lokale heffingen en belastingen De paragraaf lokale heffingen geeft inzicht in de door de gemeente Asten geheven heffingen (belastingen en retributies). De lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de gemeentelijke inkomsten. Het (tarieven)beleid voor de lokale heffingen is vastgelegd in de diverse verordeningen die jaarlijkse geactualiseerd worden. Meer algemene informatie over alle lokale heffingen is terug te vinden via de site van de gemeente (https://www.asten.nl/belastingen.html). De gemeentelijke heffingen zijn te onderscheiden in drie typen: 1. Algemene belastingen De opbrengsten uit algemene belastingen komen ten gunste aan de algemene dekkingsmiddelen van de gemeente. Dit betekent dat de opbrengsten ingezet worden voor alle gemeentelijke taken en voorzieningen. De algemene belastingen in Asten zijn de onroerendezaakbelasting, toeristenbelasting en reclamebelasting. 2. Bestemmingsbelastingen Bestemmingsbelastingen zijn belastingen waarvan de opbrengsten bestemd zijn voor specifieke taken of voorzieningen met een algemeen belang. Voor deze belastingen geldt dat de gemeente niet meer mag heffen dan de kosten die zij voor deze voorziening maakt (maximaal kostendekkend). De bestemmingsbelastingen in Asten zijn de rioolheffing, afvalstoffenheffing en hondenbelasting.

Het uitgangspunt in Asten is dat de hondenbelasting slechts wordt ingezet voor kosten die samenhangen met het verminderen van overlast (budgettair neutraal). Deze belasting kan dus worden beschouwd als een bestemmingsbelasting. 3. Retributies (rechten en leges) Retributies worden geheven van inwoners aan wie de gemeente een specifieke dienst verleent. De belangrijkste retributies zijn de leges; vergoedingen voor een bij de gemeente aangevraagde dienst zoals het aanvragen van een paspoort of vergunning. Ook deze retributies mogen net als bestemmingsbelastingen niet meer dan kostendekkend zijn. De heffing van de algemene belastingen en bestemmingsbelastingen wordt uitgevoerd door de Belastingsamenwerking Oost-Brabant (BSOB). De gemeentelijke belastingen die door de BSOB worden opgelegd zijn de onroerendezaakbelasting, rioolheffing, afvalstoffenheffing, toeristenbelasting, hondenbelasting en de reclamebelasting. Kwijtscheldingsbeleid Ter bestrijding van armoede voert de gemeente Asten een actief kwijtscheldingsbeleid. Wanneer een inwoner op grond van een laag inkomen de gemeentelijke belastingen moeilijk kan betalen, kan een verzoek om kwijtschelding ingediend worden. Voorbeelden van inwoner die voor kwijtschelding in aanmerking komen, zijn huishoudens die uitsluitend zijn aangewezen op een bijstandsuitkering of AOW-uitkering en zonder enig vermogen.

Kwijtschelding kan worden aangevraagd voor onroerendezaakbelasting, rioolheffing en de afvalstoffenheffing voor een maximaal aantal ledigingen.

42

Meer informatie over de procedure en regels rondom kwijtschelding is te vinden via de website van de gemeente (https://www.asten.nl/belastingen/kwijtscheldingbelastingen.html). Opbrengsten lokale belastingen en heffingen Tarieven 2021 Werkelijk 2020

Begroting 2021

Werkelijk 2021

- Eigenaar woning

0,1106 %

0,1183 %

0,1128%

- Eigenaar niet-woning

0,2201 %

0,2355 %

0.2467%

- Gebruiker niet-woning

0,1794 %

0,1919 %

0,2011%

- Gemiddelde waarde woning

€ 297.151

€ 297.151

€ 308.621

Tarieven Onroerendezaakbelasting - OZB (in procenten van de WOZ-waarde)

Rioolheffing (per aangesloten perceel) - Eigenaar

€ 234,00

€ 252,00

€ 252,00

- Kwart tarief

€

€

€

- Gebruiker (per volle 500 m3 afgevoerd afvalwater >500 m3 en <15.000 m3)

€ 176,42

€ 179,95

€ 179,95

- Gebruiker (per volle 500 m3 afgevoerd afvalwater >15.000 m3)

€ 88,60

€ 90,37

€ 90,37

- Vastrecht

€ 68,64

€ 88,20

€ 88,20

- Lediging 140 liter container rest

€ 11,62

€ 12,00

€ 12,00

- Lediging 140 liter container GFT

€ 0,00

€ 4,00

€ 4,00

- Lediging 40 liter container rest

€ 6,08

€ 6,50

€ 6,50

- Lediging 25 liter container GFT

€ 0,00

€ 2,00

€ 2,00

- Paspoort vanaf 18 jaar

€ 73,20

€ 74,65

€ 74,65

- Identiteitskaart vanaf 18 jaar

€ 58,30

€ 59,45

€ 64,00

- Rijbewijs

€ 40,65

€ 41,45

€ 41,00

€ 6.875,00

€ 7.012,50

€ 6.875,00

- Hotel

€ 2,15

€ 2,15

€ 2,15

- Bed & Breakfast en daaraan gelijk gestelde accommodaties

€ 2,15

€ 2,15

€ 2,15

- Overige accommodaties

€ 1,40

€ 1,40

€ 1,40

- Voor de 1e hond

€ 73,20

€ 74,64

€ 74,64

- Voor de 2e hond

€ 93,84

€ 95,76

€ 95,76

- Voor de 3e en volgende hond

€ 124.56

€ 127,08

€ 127,08

- “Kenneltarief”

€ 170,57

€ 173,88

€ 173,88

- Vast bedrag per vestiging

€ 255,00

€ 255,00

€ 255,00

- Bij WOZ-waarde > € 139.000,-, vermeerderd met het tarief per € 1.000 waarde tot een maximum van € 510,-

€

€

€

58,50

63,00

63,00

Afvalstoffenheffing (Diftar)

Leges (diverse tarieven)

- Omgevingsvergunning van € 250.000, bouwkosten Toeristenbelasting (per persoon, per overnachting)

Hondenbelasting

Reclamebelasting

1,10

1,10

1,10

43

Opbrengsten Lokale heffingen en belastingen

werkelijk 2020

begroting 2021 na wijziging

Werkelijk 2021

Leges omgevingsvergunningen

-772.374

-762.870

-1.219.950

Leges burgerzaken

-165.089

-210.383

-226.435

Reclamebelasting

-33.247

-32.737

-31.582

-3.920.213

-4.251.588

-4.253.966

Hondenbelasting

-89.384

-89.870

-96.288

Toeristenbelasting

-496.674

-506.485

-811.512

-1.908.397

-2.042.743

-2.068.099

-891.029

-1.214.580

-1.185.297

-8.276.407

-9.111.256

-9.893.129

OZB

Rioolheffing Afvalstoffenheffing Totaal

Toelichting grootste afwijkingen Leges omgevingsvergunningen voordeel € 457.080 Door een toename van het aantal en grote aanvragen voor omgevingsvergunningen zijn de baten in 2021 hoger dan begroot. Toeristenbelasting voordeel € 305.027 Door de afhandeling van een aantal oudere jaren aanslagen toeristenbelasting ontstaat er in 2021 een incidenteel voordeel van € 305.027,=. Kostendekking Voor de bestemmingsbelastingen (rioolheffing, afvalstoffenheffing en hondenbelasting) en de retributies (rechten en leges) geldt dat deze niet meer dan kostendekkend mogen zijn bij de vaststelling van de begroting. Voor bepaalde leges stelt het Rijk een maximumtarief vast. Hieronder wordt van de diverse lokale heffingen de werkelijke kostendekkendheid van de tarieven in 2021 inzichtelijk gemaakt. Kostendekking bestemmingsbelastingen Lasten taakvelden

Baten taakvelden

Rioolheffing 1.687.324 -7.812 Afvalstoffenheffing 997.359 -117.934 Hondenbelasting 51.053 0

BTW

Totale lasten

Baten heffing

188.633

199.954

2.068.099

-2.068.099

100%

69.691

186.900

1.136.016

-1.185.297

104%

29.062

5.571

85.686

96.288

112%

Overhead

Kostendekking

44

Kostendekking leges Titel

Lasten Inkomsten Overhead taakvelden

BTW

Totale netto lasten

Baten: Leges

Kostendekkendheid

Titel 1 Algemene dienstverlening / burgerzaken 401.019 0 129.944 1.659 532.622 -263.111 49% Titel 2 Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning 591.432 0 271.598 38.729 901.759 -1.219.950 135% Titel 3 Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn 111.447 0 100.295 0 211.742 -8.040 4% Totaal 1.103.898 0 501.837 40.388 1.646.123 -1.491.101 91% Toelichting kostendekking leges en bestemmingsbelastingen Bij de leges is de kostendekkendheid in totaal 91%, de baten dekken daarmee 91% van de daaraan gerelateerde lasten. De kostendekking afvalstoffenheffing 2021 is 104% en is daarmee hoger dan bij de jaarrekening 2020 (toen 82%). Er is een voordelig resultaat op afval in 2021, vandaar dat de kostendekking boven de 100% uit komt. Dit voordeel is ontstaan doordat er in de Begroting 2021 rekening werd gehouden met flinke extra afvalkosten als gevolg van de coronapandemie, maar in de praktijk vielen de extra kosten vanwege corona erg mee voor de gemeente Asten. Daarnaast waren de kosten van de Milieustraat lager dan geraamd. Lokale lastendruk In dit onderdeel wordt de lokale lastendruk per woonruimte berekend (OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing). Lokale lastendruk Gebruiker Afvalstoffenheffing (variabel)1 Afvalstoffenheffing (vast)2 Totaal gebruiker Eigenaar Gemiddelde waarde woning Onroerendezaakbelasting (OZB)3 Rioolheffing Totaal eigenaar

Werkelijk 2019

Begroting 2021

Werkelijk 2021

58,68 67,20

96,00 88,20

100,00 88,20

125,88

184,20

188,20

€ 276.265 308,86 217,00

€297.151 351,53 252,00

€ 308.621 348,12 252,00

525,86

603,53

600,12

651,75 787,73 788,32 Totale lastendruk 1. Bij de berekening van het variabele deel van de afvalstoffenheffing wordt uitgegaan van een gemiddeld aantal ledigingen van 6 containers restafval à 140 liter en 7 containers GFT-afval à 140 liter per huishouden; 2. Het tarief onroerendezaakbelasting (OZB) is gebaseerd op de gemiddelde waarde van een woning. Voor 2021 is deze € 308.621,=.

45

2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Informatie over het weerstandsvermogen is van belang om te weten of en in hoeverre financiële tegenvallers kunnen worden opgevangen. Deze tegenvallers kunnen incidenteel en structureel van aard zijn, maar hebben altijd invloed op de financiële positie van de gemeente. Hoe hoog het weerstandsvermogen zou moeten zijn is niet exact aan te geven. De omvang is afhankelijk van de (financiële) risico’s die de gemeente loopt en de kans dat de risico’s daadwerkelijk effectief worden. De definitie van een risico = kans x effect. Een risico is de kans op een gebeurtenis met een negatief financieel gevolg voor de gemeente, waarvoor geen dekking aanwezig is. Risicomanagement Risico's zijn onlosmakelijk verbonden met menselijk handelen. Elke organisatie zal risico's moeten nemen om zijn doelen te realiseren. Inzicht in het beheersen van risico's begint bij het risicobewustzijn van medewerkers in de primaire processen. Met een structurele aanpak van risicomanagement krijg je als organisatie grip op het beheersen van risico's. Beleidsnota Nota risicomanagement Gemeente Asten (2013). Weerstandsvermogen Om een uitspraak te kunnen doen over de mate waarin de gemeente Asten financiële tegenvallers kan opvangen is inzicht nodig in: 1.

De risico’s: een risico is de kans op een gebeurtenis met een negatief financieel gevolg voor de gemeente, waarvoor geen dekking aanwezig is. 2. De buffer: hoe groot is onze “spaarpot” om deze risico’s op te kunnen vangen?

In het vervolg van deze paragraaf zijn deze 3 elementen berekend. Onderdeel 1: berekening benodigde weerstandscapaciteit (risico's) De benodigde weerstandscapaciteit in deze begroting bestaat, in afwijking van de reguliere P&C-documenten, uit twee onderdelen: 1. Reguliere risico's; 2. Impact Coronacrisis (volgt uit de Financiële Analyse 2020 & Coronacrisis). 1. Reguliere risico's Voor de jaarrekening 2021 zijn de op dit moment bekende reguliere risico's opnieuw geïnventariseerd en waar nodig geactualiseerd. Voor elk risico is een inschatting gemaakt van de kans van het optreden van het risico en de financiële impact indien het risico zich voor doet. Elk risico is vertaald in geld, dus bijvoorbeeld ook een risico op imago schade. Het indelen in kansklasse en financieel gevolg klasse leidt tot de risicoscore. Risicoscore = inschaling kans x inschaling financieel gevolg. 46

Hoe hoger de risicoscore, hoe hoger de prioriteit voor beheersing van het risico. We onderscheiden zoals in onderstaande risicomatrix zichtbaar, drie categorieën:  Categorie rood: risicoscore is 15 punten of meer.  Categorie oranje: risicoscore is 5 t/m 14 punten.  Categorie groen: risicoscore is 1 t/m 4 punten. Alleen de risico's van de categorie rood en oranje noemen we financieel materieel en tellen mee in de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit. De categorie rood risico's wordt extra gemonitord. De risicomatrix ziet er als volgt uit: IMPACT K A N S

Klasse

Minder dan € 20.000

Tussen € 20.001 en € 50.000

Tussen € 50.001 en € 200.000

Tussen € 200.001 en € 400.000

score 1

score 2

score 3

score 4

Meer dan € 400.001 (*)

score 5 Zeer groot 7, 8 5 1 Vaker dan 1x/jaar score 5 90% Groot 17,26, 28 10, 13, 6 2, 3 1x per 1-2 jaar 14, 15, score 4 16, 18, 70% Gemiddeld 16, 22, 12, 19, 9, 20 4, 23 1x per 2-5 jaar 23, 29 21,24 score 3 50% Klein 1x per 5-10 jaar score 2 30% Zeer klein 22 11, Minder dan 1x per 25,26, 10 jaar 27, 28 score 1 10% (*) In de berekening van het bedrag per risico in onderstaande 2 tabellen wordt voor de klasse gerekend met het gemiddelde bedrag behorende bij de categorie. Bij score 5 wordt als gemiddelde € 700.000 aangehouden (gemiddelde van € 400.000 € 1.000.000), tenzij een hoger bedrag bekend is. Wanneer het financieel gevolg van een risico structureel is, heeft het niet alleen financiële gevolgen voor 2021, maar ook voor verdere jaren. Wanneer een structureel risico zich voordoet zal in de toekomst structurele dekking binnen de begroting moeten worden gezocht. In de volgende twee tabellen zijn de risico's van de categorieën rood en oranje nader gespecificeerd. Het nummer uit de bovenstaande grafiek komt overeen met het nummer uit de onderstaande tabellen. 47

Risicoscore Rood Risico

Nr

Toelichting

Onzekerheid Algemene Uitkering Rijksoverheid

1

Realisatie (grote) projecten

2

Toepassen bestuursdwang

3

Afhankelijkheid ICT systemen / Uitvoering project I&A

4

De herijking van de verdeelsystematiek van het gemeentefonds (sociaal domein en klassiek deel) pakt op basis van de cijfers 2019 positief uit voor de gemeente Asten. Er diverse consultaties plaats die de cijfers kunnen beïnvloeden. Invoering van het nieuwe verdeelmodel is gepland op 1-1-2023 (Grote) projecten zoals bijvoorbeeld herstructurering wegen, strategisch huisvestingsplan onderwijs: investeringsbedrag gemeente is niet toereikend en / of betrokken partijen bereiken geen overeenstemming over uitwerking / onderlinge samenwerking planontwikkeling. Civieltechnisch: bodemverontreiniging, verleggen kabels en leidingen, nadeelcompensatieregeling (overlast tijdens de uitvoering), scheuren in bebouwing a.g.v. verzakking (bronbemaling) waarbij de kosten hoger zijn dan de geraamde post hiervoor in het project. Riolering: bij sommige projecten wordt een (groot) deel van de kosten ten laste van de reserve riolering gebracht. Wanneer bij inspectie blijkt dat de riolering nog voldoende is, maar de weg toch vervangen moeten worden, stijgen de structurele (afschrijving)lasten in de begroting omdat minder kosten ten laste van de reserve kunnen worden gebracht. Recent is aan het licht gekomen dat in een bepaalde periode asbesthoudende kit is gebruikt bij het verbinden van rioolbuizen. Er is nog onduidelijkheid hoe hiermee om te gaan.

Bij rioolvervangingsprojecten kan dit kostenverhogend werken. Explosieven: we beschikken over een risicokaart waaruit blijkt dat grote delen van de gemeente verdacht zijn. We moeten hier nog beleid op ontwikkelen. Bij projecten en werken in de grond kan dit kostenverhogend werken. Daarnaast gaat de stikstofproblematiek een risico vormen. Op dit moment is nog niet bekend wat hier de impact van zal zijn. De prijzen van brandstof en overige grondstoffen fluctueren momenteel gigantisch. Veelal is sprake van forse prijsstijgingen. Vanuit de aannemerij komen al signalen binnen dat ze hun prijzen geen gestand kunnen houden en men beroept zich op artikel 47 van de UAV waarin vermeld staat hoe om te gaan met onvoorziene kostenverhogende omstandigheden. Wanneer er sprake is van spoedeisend belang of de overtreder draagt geen zorg voor het ongedaan maken van de overtreding, is het aan het bestuursorgaan om bestuursdwang toe te passen. Wij verhalen de kosten op overtreder. Als overtreder ons niet betaalt (om diverse redenen) komen deze voor onze rekening. Afhankelijkheid ICT systemen Beschikbaarheid ICT middelen: storing of uitval van de infrastructuur, stroomstoring, cybercriminaliteit. Beschikbaarheid van essentiële programmatuur i.c.m. verplichtingen in ketens, juist en tijdig verstrekken informatie aan landelijke voorziening (bv BAG).

Uitval en/of storingen vormen een bedreiging voor de bedrijfsvoering en daarmee de dienstverlening. Uitvoering project I&A In het kader van de uitvoering van het project ‘beëindiging I&A samenwerking Someren Asten’

Kans

Impact

Bedrag P.M.

70%

700.000

490.000

50%

700.000

350.000

90%

300.000

270.000

48

Risico

Nr

Organisatieontwikkeling

5

Juridische procedures / schadeclaims handhaving

6

Beheer openbare ruimte: voldoende middelen en schade

7

Juridisering samenleving / niet tijdige besluitvorming

8

Toelichting ondernemen we een veelvoud van activiteiten komende tijd gericht op een toekomstbestendige I&A organisatie voor Asten. Het gaat om ontvlechting van de ICT-infrastructuur /automatisering, diensten en organisatie met Someren, en daarna de opbouw in de nieuwe situatie bij ICT-NML. Dit project is zorgvuldig voorbereid en wordt stap voor stap tot uitvoering gebracht waarbij veiligheid en dienstverlening voorop staan.. Organisatieontwikkeling i.r.t. het huidige personeelsbestand: meegaan in de ontwikkelingen is niet voor iedereen gemakkelijk. Daarnaast neemt de druk op de organisatie toe door groei van ons takenpakket en een krappe arbeidsmarkt. Er wordt meer persoonlijk leiderschap van onze medewerkers gevraagd dan voorheen. Daarnaast heeft de covid-19 situatie een remmend effect op de ontwikkeling van de organisatie op het gebied van verbinding. Het risico op extra kosten, bijv. voor inhuur, opleiding, frictie, w&s, is gegroeid. De gemeente Asten is daarnaast eigen risicodrager voor de WW. Als tijdens de procedures blijkt dat we niet de juiste procedures hebben gevolgd of een onjuiste beslissing hebben genomen jegens inwoners van Asten of bedrijven. Hiermee staat de onrechtmatigheid in de meeste gevallen vast. Ook kan er vertragingsschade zijn of schade bij niet tijdig beslissen ingebrekestelling).

Door klimaatsverandering zien we het risico op schade in de openbare ruimte door extreem weer zoals windhozen, droogte en hagelbuien toe nemen. In de laatste jaren zien we de kosten om de openbare ruimte na extreem weer opnieuw veilig te krijgen/op niveau te krijgen oplopen. Gezien het grote aantal elementen in de openbare ruimte kunnen deze kosten bij extreem weer flink oplopen. Daarbij kunnen ook nog schadeclaims komen vanuit de burger (de gemeente is hiervoor verzekerd, eigen risico van € 2.500 per toegekende schadeclaims). Opgelegde kosten planologische procedures, leges (bijv. voor een aanvraag omgevingsvergunning) en privaatrechtelijke heffingen (bijv. rioolheffing, OZB, toeristenbelasting, afvalstoffenheffing) die leiden tot juridische procedures. Risico op verplichting geheel of gedeeltelijk terugbetalen leges en proceskostenvergoeding.

Kans

Impact

50%

300.000

150.000

90%

125.000

112.500

90%

125.000

112.500

50%

450.000

225.000

Totaal

Bedrag

1.710.000

Risicoscore Oranje Risico

Nr

Toelichting

Kans

Impact

Bedrag

Sociaal domein zorgkosten

9

50%

7000.000

350.000

Beheer openbare

10

GR Peelgemeenten: De budgetten voor 2022 en verder zijn gebaseerd op de meest realistische inschatting van de zorgkosten WMO, Jeugd en BMS o.b.v. ervaringsinformatie en bekende ontwikkelingen. Dit blijven we continu monitoren en inzichtelijk maken. De zorgkosten m.b.t. Jeugd blijven stijgen. Dit heeft met name te maken met de inzet van dure voorzieningen. De zorgkosten voor Wmo vallen momenteel binnen de begroting. We hebben als gemeente zorgplicht, dit is een open einde regeling waarbij we verplicht zijn om zorg in te zetten. Dit betekent een risico voor de begrote budgetten 2022 en verder. Door bezuinigingen op de beheerbudgetten van groen kan vernietiging van de waarde van de openbare ruimte

70%

125.000

87.500

49

Risico ruimte: voldoende middelen en schade

Nr

11

12

Opslag strooizout

13

Arbitrage Attero

14

Arbeidsmarktontwikkeling

15

Open einde regeling leerlingenvervoer

16

Veranderende regelgeving

17

18

Toelichting ontstaan. Denk hierbij aan bijv. niet tijdig snoeien waardoor te grote wonden ontstaan en daardoor verkorting levensduur van bomen. Het risico op ziektes bij bomen en planten neemt toe. In het verleden is veel eentonig plantmateriaal gezet. Daarbij neemt de impact en verspreiding van ziektes en exoten door o.a. klimaatverandering en het uit balans raken van het ecosysteem (o.a. insectenafname) toe. In de laatste jaren hebben we daardoor al verschillende ziektes en exoten de kop op zien steken in Asten. Voorbeelden hiervan zijn de eikenprocessierups, letterzetter, essentaksterfte, kastanje bloedingsziekte en de Japanse duizendknoop. Naar verwachting zal dit alleen maar toenemen in de komende jaren. Het risico en schade verschilt per ziekte/exoot. In slechte gevallen kunnen de kosten hoog oplopen. In 2022 wordt er nieuw beheer- en beleidsplan Wegen opgesteld. Er wordt een nieuwe doorrekening gemaakt en hieruit zal blijken of de (huidige) jaarlijkse storting in de onderhoudsvoorziening, voldoende is om ons wegennet op orde te houden. Opslag strooizout locatie Venbergweg: De vloer onder de halfopen opslaglocatie voldoet mogelijk niet aan de gestelde eisen t.b.v. opslag van strooizout voor gladheidsbestrijding. Dit wordt onderzocht en kan leiden tot een investering om aanpassingen aan de opslag door te voeren.

Er is een eindvonnis in het geschil tussen Attero en de Brabantse gewesten over de garantieplicht van aanlevering van brandbaar restafval over de jaren 2015-januari 2017. Het NAI heeft geoordeeld dat, in tegenstelling tot de jaren 2011-2014, de Brabantse gewesten en gemeenten verplicht zijn een naheffing te betalen voor de minderlevering. De Metropoolregio Eindhoven heeft als contractpartner namens de 21 gemeenten uitvoering gegeven aan het financiële deel van het vonnis wat betrekking heeft op deze regio. Er is een procedure gestart bij het Gerechtshof om dit vonnis te vernietigen en op 29 juni 2021 is deze toegewezen en heeft Attero het bedrag terugbetaald aan de MRE. Op 29 september 2021 is Attero in cassatie gegaan bij de Hoge Raad. De verwachting is dat deze cassatieprocedure ongeveer 1,5 jaar zal duren. De arbeidsmarkt staat momenteel onder druk. In de volle breedte ervaren we dat het moeilijker is om gekwalificeerd personeel aan te trekken. Het gaat zowel om geschikte kwalificaties als de juiste persoonskenmerken (aansluiting op kernbegrippen A4 bedrijfsplan). Daarnaast constateren we dat de kosten voor het inhuren van gekwalificeerd personeel oploopt, de markt is krap en de prijs neemt toe. Hierdoor ontstaat het risico dat onze ambities in de knel komen. Er wordt maximaal gebruik gemaakt van de regeling leerlingenvervoer gemeente Asten.

Er heeft een nieuwe aanbesteding plaatsgevonden voor schooljaar 2021/2022. Het is op dit moment nog onduidelijk wat de financiële consequenties hiervan zijn. Omgevingswet: gemeente Asten bereidt zich voor op de invoering van de Omgevingswet. Er zijn hiervoor incidentele middelen voorzien. De praktijk na implementatie gaat uitwijzen of er ook sprake zal zijn van hogere structurele bedrijfsvoeringskosten. Uit onderzoek in 2021 blijkt dat budgetneutrale invoering onder druk staat. Er wordt nog onderhandeld over financiële compensatie. Zolang dit onduidelijk is blijft er sprake van risico. Klimaatbestendig en energie neutraal: gemeenten gaan plannen maken om van het gas af te gaan, duurzame energie te produceren en klimaatbestendig te worden

Kans

Impact

Bedrag

10%

700.000

70.000

50%

125.000

62.500

70%

125.000

87.500

50%

125.000

62.500

70%

125.000

87.500

70%

35.000

24.500

70%

125.000

87.500

50%

125.000

62.500

50

Risico

Verbonden partijen (financieel, imago)

Nr

19

Toelichting en meer circulair. Deze taken zullen zeker deels maar mogelijk allemaal door het Rijk opgelegd worden aan de gemeenten. Daarnaast gaat o.a. de stikstofwetgeving druk op onze capaciteit leggen: de toekomst van het buitengebied zal nog meer aandacht gaan krijgen. Wat de kosten - vergoeding daarvan zal zijn is nog niet in te schatten. We pakken veel van deze zaken in de regio (in Peel- of MRE-verband) op. Veiligheidsregio (VRBZO) bluswater: Door de aangepaste ontwerpnorm van Brabant Water in 2014 neemt het aantal brandkranen jaarlijks af. Dit betekent minder brandkranen in nieuwe situaties maar ook sanering van waterleidingen. Alternatieven zijn gevonden in door VRBZO aangeschafte waterbakken en in het optimaliseren van pendelsystemen. Deze oplossingen zijn echter niet gelijkwaardig aan brandkranen. Het blijft een gemeentelijke afweging welke voorzieningen extra worden aangelegd om brandweerzorg voldoende te borgen. Door de coronacrisis is nog niet volledig in beeld waar bluswatervoorzieningen zijn aangelegd. Ook de risicoafweging openbaar bluswater volgt in 2023.

Kans

Impact

Bedrag

50%

300.000

150.000

Ook in 2023 worden waterleidingen gesaneerd door Brabant Water. Wat de impact hiervan is kunnen we vooraf niet bepalen. Telkens zal een risicoafweging noodzakelijk zijn en mogelijk aanleg van openbaar bluswater. 20

Verbonden partijen kunnen in financiële problemen komen (zie paragraaf verbonden partijen). Meer geld nodig dan geraamd.

10%

450.000

45.000

21

GR Werkbedrijf Senzer: De weerstandscapaciteit van Senzer is (ruim) voldoende. Sinds 2019 worden, als gevolg van de toen niet voldoende aanwezige weerstandscapaciteit, alle risico's doorgeleid naar de deelnemende gemeenten. Ondanks de voldoende weerstandscapaciteit van Senzer voor 2022 worden vanwege onzekerheden over het jaar 2021 en de bestemming van het onverdeelde resultaat de risico's van Senzer wel meegewogen in de weerstandscapaciteit van Asten. Het aandeel van Asten in de totale risico's bedraagt 3,95% (het percentage van de bijdrage algemene middelen aan Senzer). De risico's zijn in de begroting 2022 van Senzer toegelicht. Het betreft met name de onzekerheid over de financiering door het Rijk (BUIG, WSW, Participatie) en het wegvallen van opdrachten en detacheringen door toenemende concurrentie en een slechtere economische situatie (omzetverlies en extra inzet voor herplaatsingen). De gevolgen van corona lijken voor Senzer mee te vallen en de economie in onze regio lijkt minder geraakt te zijn dan die in andere regio’s. De bestandsontwikkeling is en blijft echter een onzekere factor. ICT NML Met ICT NML is afgesproken dat 50% van hun benodigde weerstandsvermogen wordt opgebouwd bij ICT NML en de andere 50% wordt verdeeld over de deelnemende gemeenten.

Voor de gemeente Asten betekent dit op basis van de jaarrekening 2021 van ICT NML een bedrag van € 22.054 GGD Brabant Zuidoost In de jaarrekening van de GGD is vermeld dat een deel van de risico's gedekt worden door de beschikbare middelen van de GGD en het overige deel dat niet gedekt is als risico moet worden meegenomen bij de gemeente.

50%

300.000

150.000

22

23

22.054

41.776

51

Risico

Nr

Toelichting

Kans

Impact

Imagoschade, aansprakelijkheid bij verstrekken onjuiste informatie.

24

50%

125.000

Verzekering / Garantstelling aansprakelijkheid burger (o.a. bij schade burger)

25

Gemeente verstrekt verkeerde info, externe hack op onze systemen (cybercriminaliteit). Privacyregels worden geschonden en er wordt een bestuurlijke boete opgelegd door de Autoriteit Persoonsgegevens. Gemeente is verantwoordelijke voor actueel houden risicokaart, WKPB etc. Gegevens kunnen kwijt raken of onbedoeld wijzigen. Audit extern orgaan (bijv. waarderingskamer WOZ) kan dit ook melden. Software kan problemen/storingen bevatten. Dit kan leiden tot negatieve berichtgeving media en herstelkosten. Met klachtafhandeling zijn hoge kosten gemoeid. Gemeentelijke borgstellingen: de gemeente heeft een achtervangfunctie indien een corporatie in financiële problemen komt. Risico schade inventaris gemeentelijke gebouwen (aanvulling op verzekering). Risico aansprakelijkheid gemeente bij brandschade aan naburige panden en inventaris (indien schade groter dan 2 x € 2.500.000,= per jaar). Risico op aansprakelijkheid wat niet onder de dekking van de verzekering valt (bijv. niet tijdig beslissen). Het eigen risico van de diverse verzekeringen en aansprakelijkheden komt t.l.v. de gemeente Asten.

10%

47.239.254

10%

700.000

70.000

10%

700.000

70.000

70%

35.000

24.500

50%

35.000

17.500

26 27 28 29

Totaal

Bedrag 62.500

4.723.925

6.376.755

Onderdeel 2: berekening beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt, of kan beschikken, om niet begrote kosten te dekken. Deze bestaat uit de volgende onderdelen: 1. Algemene reserve 2. Bestemmingsreserves (vrij aanwendbaar) 3. Post onvoorzien 4. Stille reserves 5. Onbenutte belastingcapaciteit. Overzicht beschikbare weerstandscapaciteit In onderstaande tabel is een overzicht gegeven van de geprognosticeerde beschikbare weerstandscapaciteit per 31-12-2021. Beschikbare weerstandscapaciteit per 31-12-2021 1. Algemene reserve 2. Bestemmingsreserves (vrij aanwendbaar) 3. Post onvoorzien 4. Stille reserves 5. Onbenutte belastingcapaciteit Totaal beschikbaar

Incidenteel 12.020.451 640.474 55.000 970.537 878.123 14.564.584

Liquide / Niet liquide Liquide Liquide Niet liquide Niet liquide Niet liquide

De beschikbare weerstandscapaciteit op basis van de optelsom van de incidentele en structurele buffer is als volgt: Totaal beschikbare weerstandscapaciteit = € 14.564.584

Liquide beschikbare weerstandscapaciteit = € 12.660.925

52

Ad 1. Algemene reserve De algemene reserve is vrij aanwendbaar voor nieuw beleid (of het opvangen van tegenvallers in het jaarrekeningresultaat). Daarnaast kan deze reserve worden ingezet ter afdekking van (niet begrote) financiële tegenvallers. De stand van de Algemene reserve heeft zich als volgt in 2021 ontwikkelt: Algemene reserve Beginstand Algemene Reserve 1-1-2021 Onttrekkingen in 2021 Stand 31-12-2021

2021 13.447.760 -1.427.309 12.020.451

Ad 2. Bestemmingsreserves (vrij aanwendbaar) Indien er bestemmingsreserves zijn waarbij de raad nog vrij kan besluiten over de bestemming van het geld én de rente wordt niet als dekkingsmiddel voor de exploitatie ingezet, dan kan dit deel worden ingezet voor de beschikbare weerstandscapaciteit. Het gevolg kan wel zijn dat geplande investeringen (bijvoorbeeld gedekt uit de Reserve Eenmalige Bestedingen) niet door kunnen gaan. Deze vrij aanwendbare bestemmingsreserves omvatten de volgende (stand 31-122021): Bestemmingsreserves (vrij aanwendbaar) Reserve personeelskosten Reserve I&A algemeen Reserve info- en computertechniek Reserve groenfonds Totaal

2021 € 90.634 € 37.074 € 28.033 € 484.733 € 640.474

Ad 3. Post onvoorzien De post onvoorzien is een buffer voor onvoorziene uitgaven. Bij de voorjaarsnota 2019 is de post onvoorzien structureel afgeschaft, maar incidenteel in stand gebleven. Ad 4. Stille reserves Als activa onder de waarde in het economische verkeer zijn gewaardeerd is sprake van een stille reserve. Indien deze stille reserve meegenomen wordt in de weerstandscapaciteit is het van belang dat de activa direct verkoopbaar zijn. Bij verkoop ontstaan winsten die eenmalig vrij aanwendbaar zijn. Actualisatie van de stille reserves heeft plaats gevonden bij de begroting 2022. De stand per 31-12-2021 is gebaseerd op de boekwaarde per 01-01-2022 en de WOZ grondslag (voor de gebouwen) per 01-01-2021. Ad 5. Onbenutte belastingcapaciteit De gemeente kan haar lokale belastingen verhogen om financiële tegenvallers op te vangen. Er is sprake van onbenutte belastingcapaciteit indien het gemeentelijke OZBtarief onder het maximumtarief valt zoals is opgenomen in de gemeentewet en/of wanneer de afvalstoffenheffing/rioolheffing niet kostendekkend zijn. Deze laatste twee heffingen zijn in Asten allebei wel kostendekkend. Bij de berekening van de onbenutte capaciteit van de OZB wordt uitgegaan van de jaarlijkse macronorm van het OZB-tarief (redelijk peil) zoals aangegeven in de meicirculaire 2021.

Het verschil tussen de begrote opbrengsten OZB in 2022 en het redelijk peil is de onbenutte belastingcapaciteit, deze bedraagt € 878.123,=

53

Onderdeel 3: berekening ratio weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit (buffer) en de benodigde weerstandscapaciteit (gekwantificeerde risico's) en wordt uitgedrukt in een verhoudingsgetal (ratio). Om de ratio weerstandsvermogen te beoordelen wordt gebruik gemaakt van de onderstaande normering van NARIS (Nederlandse Adviesbureau voor Risicomanagement): Ratio weerstandsvermogen Meer dan 2,0 Tussen 1,4 en 2,0 Tussen 1,0 en 1,4 Tussen 0,8 en 1,0 Tussen 0,6 en 0,8 Minder dan 0,6