Bijlage 2 - Begroting gemeente Asten 2026

Daarom heeft deze ontwikkeling een plaats gekregen in zowel de uitvoeringsagenda van het Centrumprogramma als de uitwerking van het programma Groen. 2.4.4. Onderwijshuisvesting (SHP): schoolgebouw Loverbosch In 2026 werken we verder aan realisatie van het nieuwe schoolgebouw in Loverbosch fase 3. De planning is dat het schoolgebouw in 2028 gerealiseerd is. 2.4.4. Twee extra leslokalen bij basisschool Het Talent Er worden twee extra leslokalen gerealiseerd bij basisschool Het Talent. Deze zijn nodig als gevolg van actualisatie van de leerlingenprognoses. Planning is dit te realiseren in 2026. 2.4.5. Renovatie 3 bruggen en 4 duikers Meerdere bruggen en duikers worden in 2026 opgeknapt door middel van groot onderhoud/renovatie.

35

2.4.6. Herinrichting 't Loverveld De herinrichting van Park 't Loverveld wordt in 2026 uitgevoerd. Met de herinrichting wordt de potentie van het park beter benut, duurzaam behouden en het park toekomstbestendig gemaakt, maar ook het vestigingsklimaat voor Astenaren en zeker de omliggende wijken verbeterd. Het park wordt een plek voor alle inwoners van Asten, voor jong en oud. Men kan hier sporten, spelen, ontmoeten, verblijven en recreëren in een mooie groene omgeving die voor iedereen goed toegankelijk is. Daarnaast is het park een plek die ervoor zorgt dat Asten klimaatrobuuster wordt doordat er voldoende ruimte is gereserveerd voor waterberging (Asten 2030 Klimaatbestendig) maar ook door het behoud van het vele groen. 2.4.7. Revitalisering locatie Venbergweg (zoutloods) We werken verder aan de revitalisering van de gemeentelocatie aan de Venbergweg. Omdat de huidige zoutloods sterk is verouderd, wordt een nieuwe zoutloods gerealiseerd in 2026. 2.4.8. Vorstermansplein Heusden In samenwerking met het Dorpsoverleg Heusden, de horecaondernemers en inwoners, werken we aan de verbetering van het Vorstermansplein. 2.4.9. Onze Lieve Vrouweplein Ommel Samen met de dorpsraad Ommel werken we, in het kader van Ommel 1000+, aan de verfraaiing van het Onze Lieve Vrouweplein. De dorpsraad heeft hiervoor, in overleg met de gemeente, een plan opgesteld.

We kijken hoe we hier in samenwerking met elkaar uitvoering aan kunnen geven. 2.4.10. Opstellen speelbeleid inclusief uitvoeringsplan In 2026 wordt een nieuw speelbeleidsplan opgesteld met een uitvoeringsprogramma, waarmee we werken aan gezonde en inclusieve manieren om te spelen in de buitenruimte. Activiteit 1. Groene entree Heesakkerweg realiseren (na vaststelling GVVP) 2. Herinrichten Burgemeester Ploegmakerspark (opgenomen in uitvoeringsagenda Centrumprogramma) 3. Meer groen aan Koningsplein en Markt (opgenomen in uitvoeringsagenda Centrumprogramma) 4. Onderwijshuisvesting (SHP):  realisatie nieuw schoolgebouw in wijk Loverbosch  twee extra leslokalen bij basisschool het Talent 5. Renovatie 3 bruggen en 4 duikers 6. Herinrichting 't Loverveld 7. Revitalisering locatie Venbergweg (zoutloods) 8. Realiseren verbetering Vorstermansplein Heusden 9. Realiseren verbetering Onze Lieve Vrouwenplein Ommel 10. Opstellen speelbeleidplan inclusief uitvoeringsplan

36

Planning (jaartal) 2026-2027 Nog niet bekend Nog niet bekend 2026-2028 2026 2026 2026 2026 2026-2027 2026-2027 2026

Wat mag het kosten? Onderstaande tabel geeft inzicht in de totale baten en lasten van dit programma. Rekening Begroting Begroting bedragen x € 1.000

2024

2025

2026

Meerjarenbegroting 2027

2028

2029

Lasten

-13.772

-13.134 -14.269 -14.061 -14.049 -14.046

Bruisende en aantrekkelijke kernen Groen, natuur en milieu

-7.039

-7.000

-7.408 -7.811 -7.813 -7.816

-3.370

-3.062

-3.299

-3.403

-3.403

-3.403

Openbare werken

-2.953

-3.028

-3.150

-3.243

-3.248

-3.253

-716

-909

-959

-1.164

-1.161

-1.159

-2.771

-2.792

-2.984 -2.984 -2.984 -2.984

Onderwijshuisvesting Klimaat, energie en duurzaamheid Klimaat, energie en duurzaamheid Bouwen en goed wonen

-2.771

-2.792

-2.984

-3.194

-3.195

-3.291 -3.266 -3.252 -3.246

Bouwen en goed wonen

3.194

-3.195

-3.291

Vitaal buitengebied

-768

-147

-586

Transitie buitengebied

-768

-147

-586

Baten

7.836

6.266

Bruisende en aantrekkelijke kernen Groen, natuur en milieu

2.493

-2.984

-2.984

-2.984

-3.266

-3.252

-3.246

6.882

6.906

6.886

6.866

2.112

2.432

2.456

2.436

2.416

2.191

1.601

1.840

1.884

1.884

1.884

Openbare werken

190

395

433

413

393

373

Onderwijshuisvesting

112

115

160

160

160

160

3.404

3.105

3.237

3.237

3.237

3.237

Klimaat, energie en duurzaamheid Klimaat, energie en duurzaamheid Bouwen en goed wonen

3.404

3.105

3.237

3.237

3.237

3.237

1.123

1.050

1.213

1.213

1.213

1.213

Bouwen en goed wonen

1.123

1.050

1.213

1.213

1.213

1.213

Saldo van baten en lasten

-5.936

-6.868

-7.387 -7.155 -7.163 -7.180

Resultaat

-5.936

-6.868

-7.387 -7.155 -7.163 -7.180

37

Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling van de Begroting 2025 naar de nieuwe stand in de Begroting 2026 weer. Begroting

Meerjarenbegroting

bedragen x € 1.000

2026

2027

2028

2029

Meerjarenbegroting 2025-2028

-7.105

-7.150

-7.171

-7.210

615

305

316

334

Kadernota Saldo na Kadernota

-6.490 -6.845

Meerjarenbegroting 2026-2029

-896

Meerjarenbegroting 2026-2029

-310

-7.387 -7.155

38

-6.854 -6.876 -308

-303

-7.163 -7.180

Investeringen programma Kredieten Ambitie / activiteit 2.1. Bouwen en goed wonen 11. Herziening Welstandsnota 12. Transitie omgevingswet Totaal Kredieten Ambitie / activiteit 2.2. Vitaal buitengebied 5. Actualiseren visie bebouwingsconcentraties 6. Structuurvisie Kwaliteitsverbetering Totaal

t/m 2025 50 2.247 2.297

t/m 2025

Begroting (x € 1.000) 2026 2027 2028

0

0

2029

0

0

Begroting (x € 1.000) 2026 2027 2028

2029

30 30 60

Kredieten Ambitie / activiteit t/m 2025 2.3. Klimaat, energie en duurzaamheid 2. Planten duizenden extra bomen 650 6. Waterberging Molenstraat 123 7. Aanpak wateroverlast Plutostraat 915 8. Elektromechanische renovatie rioolgemaal Plutostraat en 280 bergbezinkbassin Dionysiusstraat, Floralaan, Bergdijk. 9. Renovatie drukriolering 1.955 10. Riool relinen Geert van Woustraat 11. Aanpak wateroverlast zuidelijke 879 parallelweg Heesakkerweg en Hazeldonk 12. Aanpak wateroverlast JulianastraatEmmastraat-Hemel-Margrietstraat e.d. 13. Herinrichten Wilhelminastraat, Heesakkerweg Zuid en Heesakkerweg 3.932 Noord Totaal 8.734

39

0

0

0

0

Begroting (x € 1.000) 2026 2027 2028

2029

1 1

15 70

6.300 40 6.427

0

0

0

Kredieten Ambitie / activiteit 2.4. Bruisende en aantrekkelijke kernen 1. Groene entree Heesakkerweg 2. Herinrichten Burgemeester Ploegmakerspark (voorbereiding) 3. Vergroening Koningsplein en Markt 4. Schoolgebouw Loverbosch 4. Herinrichting schoolomgeving Loverbosch 4. Uitbreiding basisschool Het Talent 5. Renovatie 3 bruggen en 4 duikers 6. Herinrichting 't Loverveld - Dekking via reserve groenfonds 7. Revitalisering locatie Venbergweg (zoutloods) 8. Vorstermansplein Heusden 9. Onze Lieve Vrouweplein Ommel Totaal

t/m 2025

Begroting (x € 1.000) 2026 2027 2028

2029

60 50

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

p.m. 1.025

p.m.

p.m.

p.m.

9.098

0

0

0

700 1.029 1.215 1.992 -100

11 25

465

14.509

40

80 123 1.264

3 Sociaal Domein

Visie

Elke inwoner in Asten, jong en oud, kan en mag meedoen. Samen, voor en met elkaar. Als gemeente Asten dragen wij bij aan optimale ontwikkelingskansen in een aantrekkelijke omgeving, waarbij we oog hebben voor jong en oud. We zetten in op preventie en organiseren zorg en ondersteuning dicht bij huis, met professionals waar je terecht kan met al je ondersteuningsvragen. Alle inwoners met een zorg- of ondersteuningsvraag wordt een passende oplossing richting de toekomst geboden. Zodat ze uiteindelijk op eigen kracht, eventueel met hulp van hun netwerk, verder kunnen. We geven bijzondere aandacht aan voorliggende voorzieningen en stimuleren maatschappelijke initiatieven. Zo geven we vorm aan een vitaal Asten, aantrekkelijk voor iedere inwoner.

Portefeuillehouder

Wethouder J. Spoor Wethouder J. Bankers (Ommel 1.000+)

41

Baten en lasten van het programma

42

Sociaal en gezond

Wat willen we bereiken?

Binnen het sociaal domein staat voor ons een aantal pijlers centraal:  Kansen voor iedereen;  Sterke, sociale omgeving;  Gezondheid en vitaliteit;  Financieel gezond;  Samen met elkaar;  Ondersteuning & voorzieningen. Deze pijlers zijn gericht op alle leeftijdsfasen en voor alle vormen van ondersteuning: vanaf preventie en zelfredzaamheid tot professionele ondersteuning. Ze zijn uitgewerkt in het beleidsplan sociaal domein en dit plan is voor ons een goede basis voor de doorontwikkeling de komende jaren. In uitvoeringsplannen wordt per jaar aangegeven waar in dat jaar de focus op ligt. Werk is van groot belang voor mensen en houdt de samenleving draaiende. Werk zorgt voor contact met andere mensen en leidt tot zelfstandigheid en eigenwaarde. Wie werkt, investeert in zichzelf en draagt zijn steentje bij aan de toekomst van onze samenleving. Soms lukt werken niet of hebben mensen moeite met rondkomen met het geld dat zij verdienen; in dat geval kan men op onze ondersteuning rekenen en dragen we de mogelijkheden van gemeentelijke regelingen uit.

Welke beleidsnota's zijn relevant?         

Beleidsplan Sociaal Domein gemeente Asten 2022-2027; Koersagenda GR Peelgemeenten; werkagenda 2025-2029 "met elkaar voor elkaar"; Meerjarenplan dienstverlening Senzer 2025-2028; Beleidsplan integrale schuldhulpverlening Peelgemeenten 2024-2027; Nota inkomensondersteuning 2024; Meerjarig Beleidsplan GGD Brabant-Zuidoost 2022-2026; Lokale Educatieve Agenda gemeente Asten 2024-2027; Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) januari 2023; Integraal Zorg Akkoord (IZA) september 2022; 43

  

Hervormingsagenda Jeugd (20 juni 2023); Lokale Inclusie Agenda Asten 'Iedereen doet mee' 2024-2026; Groeiplan Taal Gemeente Asten 2025-2027.

Activiteiten

3.1.1. Grip houden op kwaliteit van zorg We vinden een goede kwaliteit van zorg en ondersteuning naar onze inwoners belangrijk. Wanneer zorg nodig is dan moet deze snel beschikbaar zijn en van goede kwaliteit zijn. Om dit te realiseren houden we onze zorgvoorzieningen op peil en versterken we onze samenwerking met onze verbonden partijen en het voorliggend veld. In lokaal en regionaal verband (GR Peelgemeenten, GR Senzer en de nieuw opgerichte 10 voor de Jeugd) zetten we in op een stevige positionering van het sociaal team Asten. 3.1.2. Grip houden op zorgkosten Landelijk, regionaal en lokaal staat de zorg onder druk. Om de zorg en ondersteuning houdbaar, beschikbaar en betaalbaar te houden voor onze inwoners vinden we het belangrijk om inzicht te hebben in onze zorgkosten. Hiervoor zetten we in op het versterken van onze informatiepositie door middel van het gebruiken van data. Dit doen we zowel lokaal als regionaal binnen de GR Peelgemeenten en dit leidt tot meer grip en betere sturing. 3.1.3. Onderzoeken welke ondersteuning we als gemeente bieden (normaliseren) In navolging van landelijk en regionaal beleid om zorg en ondersteuning houdbaar en beschikbaar te houden, onderzoeken wij welke ondersteuning wij als gemeente kunnen en moeten bieden en hoe we eigen regie en ondersteuning van inwoners en hun netwerk kunnen versterken, zonder zorgindicaties af te geven.

Omdat een sterke verbinding met het voorliggend veld essentieel is, versterken we onze samenwerking en zoeken we naar mogelijkheden om nog meer gebruik te maken van dit voorliggend veld. 3.1.4. Actief ondersteunen en faciliteren vrijwilligers en mantelzorgers Het is een trend dat het aantal vrijwilligers afneemt, gelet op de vergrijzing, en hetzelfde geldt voor mantelzorgers. Wij ondersteunen en faciliteren deze groepen actief en zetten in op programma’s die dat mogelijk maken. We betrekken het voorliggend veld hierbij en dragen het gedachtegoed van 'normaliseren' actief uit naar onze inwoners. 3.1.5. Preventieve projecten voor ouderen Gelet op de vergrijzing werken wij actief aan meer preventieve projecten voor ouderen zoals: voeding, beweging, valpreventie, versterking netwerk en voorkomen van eenzaamheid. Hiervoor bekijken wij de mogelijkheden om projecten te initiëren waarin jong en oud met elkaar worden verbonden. 3.1.6. Sociale en/of psychische problemen bij jongeren Een toenemend aantal jongeren kampt met sociale en/of psychische problemen. Wij voeren een samenhangend programma van (preventieve) projecten uit waaronder de uitvoering van het alcohol- en drugsbeleid en de voortzetting van het project STORM. Dit is een wetenschappelijk onderbouwde, preventieve aanpak die tot doel heeft een depressie of suïcide bij jongeren vóór te zijn.

Er is door STORM een nieuwe aanvraag binnen de Peelregio gedaan voor het voortzetten van het project in de periode van 2026 tot en met 2029. Samen met de andere gemeenten in de regio zijn we aan het verkennen hoe en of we hiermee doorgaan. We staan hier positief in.

44

3.1.7. Werken met ervaringsdeskundigen We gaan door met het uitvoeren van de Lokale Inclusie Agenda Asten 'Iedereen doet mee' 2024-2026, in samenwerking met ervaringsdeskundige inwoners met een beperking, en gaan met hen aan de slag met een nieuwe Inclusie Agenda voor de komende jaren. We beraden ons hoe we de rol van de Adviesraad Sociaal Domein in gaan bedden en we maken heldere afspraken over de doelen. In regionaal verband versterken we de samenwerking met de klankbordgroep van statushouders en gezinsmigranten over inburgering. 3.1.8. Meer aandacht geven aan gezond sportbeleid, verenigingsleven en cultuur. We werken op dit moment met een gemeente brede aanpak aan deze thema’s en willen dit met de uitrol van JOGG Asten blijven continueren. We hebben bij verschillende projecten en initiatieven vaak met dezelfde partners te maken. Door te kiezen voor een gemeente brede aanpak kunnen we de bestaande samenwerkingsverbanden versterken en benutten. We werken met de JOGG aanpak aan de doelen van het Sportakkoord/Sportmanifest en het Preventieakkoord. We willen dubbelwerk en versnippering van middelen vermijden. Er is daarom gekozen om de werkgroep preventie en de denktank van sport, bewegen en gezondheid op te laten gaan in het JOGG-werknet. Ook in dit schooljaar werken alle basisscholen en kinderdagverblijven met het programma " Het Bewegend Kind”.

Er gaan in 2026 diverse andere acties en campagnes gerealiseerd worden. Bijvoorbeeld de gezonde smikkelweken bij de kinderopvang, Trommel zonder Rommel op de basisscholen en de pilot " water en fruit" bij verenigingen. 3.1.9. Het bevorderen van taalontwikkeling en het terugdringen van laaggeletterdheid Wij werken samen met lokale partners om de ontwikkeling van basisvaardigheden te bevorderen en laaggeletterdheid terug te dringen. Dit doen we omdat er ongeveer 2.000 volwassenen in onze gemeente zijn die moeite hebben met lezen, schrijven, rekenen of digitale vaardigheden. Voor het bereiken van laaggeletterden voor wie Nederlands de eerste taal is, richten we ons vooral op het informeren en activeren van organisaties en personen die deze mensen regelmatig tegenkomen. Zij kunnen doorverwijzen naar het ontwikkelingsaanbod dat we in Asten hebben, waardoor de drempel voor laaggeletterden om hun basisvaardigheden te gaan versterken lager wordt. Mensen voor wie Nederlands een extra taal is ervaren meestal minder taboe bij het volgen van cursussen om hun taalvaardigheden te versterken, dus hen benaderen we rechtstreeks met overzichtelijke informatie over waar ze terecht kunnen. 3.1.10. Implementeren initiatief Taalschatten Te veel ouders zijn zich er nog niet of onvoldoende van bewust dat zij cruciaal zijn voor de verwerving en ontwikkeling van taal van hun kind.

In de eerste levensjaren van kinderen bereiken we ouders over het algemeen goed. Elke jonge (aanstaande) ouder komt in aanraking met diverse spelers rond het kind. Van verloskundige tot consultatie-consulent, van huisarts tot toekomstige schooldirecteur, van oppas tot muziekleraar. Hiermee ligt de missie van Taalschatten binnen handbereik. Met een structurele aanpak, het zogenaamde groeiplan, zorgen we er met ketenpartners voor dat alle kinderen in Asten, op het juiste taalniveau aan de basisschool beginnen. De structurele aanpak start bij de eerste 1.000 dagen van een kind en loopt door naar de basisschool.

45

3.1.11. Lokale educatieve agenda 2024-2027 In de gemeente Asten werken de schoolbesturen voor primair onderwijs en voortgezet onderwijs, de kinderopvangorganisaties en de gemeente samen. Samen staan we ervoor dat alle kinderen in de leeftijd van 0 tot en met 18 jaar in Asten mee moeten kunnen doen, ongeacht waar ze in Asten wonen en over welke talenten ze beschikken. Omdat we met elkaar ervoor kunnen zorgen dat alle kinderen in de leeftijd van 0 tot en met 18 jaar in Asten een goede basis krijgen aangeboden voor optimale ontwikkelingskansen, maar ook dat ze ondersteund worden als het even niet zo gemakkelijk gaat. Dit doen we door uitvoering te geven aan de Lokale Educatieve Agenda 2024-2027. 3.1.12. Lokale coalitie kansrijke start Asten Ieder kind verdient de best mogelijke start van zijn of haar leven en een optimale kans op een goede toekomst. We willen zoveel mogelijk kinderen in Asten een kansrijke start geven. Daarom is de samenwerking tussen organisaties die een rol spelen bij de eerste 1.000 dagen van een kind van groot belang. Samen streven we naar de best mogelijke start voor elke zwangere, elk kind en elk gezin door middel van een sluitende ketenaanpak rondom de eerste 1.000 dagen, van preconceptie tot 2 jaar.

In 2026 richten we ons op:  Doorontwikkeling lokale coalitie kansrijke start Asten-Someren;  Verder versterken van de samenwerking tussen de partners van de lokale coalitie Asten-Someren d.m.v. het organiseren van 2 netwerkbijeenkomsten;  Implementeren interventies gericht op preventief maatwerk (opvoed)ondersteuning aan kwetsbare ouders;  Het geven van voorlichting aan jongeren. 3.1.13. Revitalisatie Sportpark Heusden We werken verder aan de realisatie van het plan voor modernisering van Sportpark Heusden, dat we samen met de gebruikers hebben opgesteld. In 2026 werken we aan realisatie van dit plan. 3.1.14. Implementeren afspraken zorgcomplexiteit jonge kind in de voorschoolse periode Er zijn signalen vanuit de voorscholen, gezins- en jongerencoaches en jeugdgezondheidszorg dat de zorgbehoefte van het aantal kinderen in de voorschool toeneemt. De gemeente heeft het initiatief genomen om samen met de ketenpartners afspraken te maken hoe we deze kinderen het beste kunnen ondersteunen zodat ze een goede start kunnen maken op de basisschool. Hierbij zullen ook de landelijke ontwikkelingen worden meegenomen. De afspraken zullen verder worden uitgewerkt en in 2026 worden geïmplementeerd. Activiteit 1. Grip houden op zorg(kosten) en kwaliteit van zorg. 2. Grip houden op zorgkosten 3. Onderzoeken welke ondersteuning we als gemeente bieden (normaliseren). 4.

Actief ondersteunen en faciliteren vrijwilligers en mantelzorgers. 5. Preventieve projecten voor ouderen, project dementievriendelijke gemeenten en projecten waarin jong en oud met elkaar worden verbonden. 6. Sociale en/of psychische problemen bij jongeren:  Samenhangend programma van (preventieve) projecten uitvoeren waaronder de uitvoering van alcohol- en drugsbeleid;  Project STORM. 46

Planning (jaartal) Continu Continu 2023-2026 Continu 2023-2026 2023-2026 2022-2026

7. Werken met ervaringsdeskundigen. 8. Meer aandacht geven aan gezond sport(beleid), verenigingsleven en cultuur. 9. Het bevorderen van taalontwikkeling en het terugdringen van laaggeletterdheid. 10. Implementeren initiatief Taalschatten. 11. Uitvoering geven aan de 'Lokale educatieve agenda 2024-2027'. 12. Lokale coalitie kansrijke start  Doorontwikkeling lokale coalitie kansrijke start Asten-Someren;  Verder versterken van de samenwerking tussen de partners van de lokale coalitie Asten-Someren d.m.v. het organiseren van 2 netwerkbijeenkomsten;  Implementeren interventies gericht op preventief maatwerk (opvoed)ondersteuning aan kwetsbare ouders. 13. Revitalisatie sportpark Heusden. 14. Implementeren afspraken zorgcomplexiteit jonge kind in de voorschoolse periode.

47

Continu 2023-2026 2023-2026 2026 2024-2027 2024-2026

2025-2026 2026

48

Bruisende en aantrekkelijke kernen Vitale kernen Wat willen we bereiken?

Van Asten, Heusden en Ommel willen wij nog aantrekkelijkere kernen maken voor (jonge) gezinnen om zich hier te vestigen. Op die manier zijn bijvoorbeeld het verenigingsleven, de lokale middenstand en de scholen het beste geholpen en gloort er een mooiere toekomst voor iedereen. Dat betekent investeringen doen in de centra, in de uitstraling en in belangrijke voorzieningen zoals scholen en de verkeersveiligheid.

Welke beleidsnota's zijn relevant?  

Beleidsplan Sociaal Domein gemeente Asten 2022-2027; Bestuursopdracht binnensport Asten.

Activiteiten

3.2.1. Visie Ommel 1.000+ uitvoeren De integrale visie Ommel 1000+ is in uitvoering en hier gaan wij volop mee verder. Ommel 1.000+ moet de komende jaren voortdurend leiden tot concrete besluiten over extra woningbouw en bijbehorende investeringen gericht op de vitaliteit van het dorp. 3.2.2. Binnensport Asten Sport- en zwembadcomplex de Schop en de gymzaal aan de Schoolstraat zijn verouderd. We realiseren een passende binnensportaccommodatie inclusief overdekt zwembad in de kern Asten die weer minimaal 40 jaar meegaat. Er is gestart met een bestuursopdracht en inmiddels is fase 1 (het vooronderzoek) afgerond. In fase 2, locatie- en scenariokeuze, zijn we ver gevorderd. Besluitvorming wordt verwacht in november 2025. Afhankelijk van besluitvorming wordt bekend wanneer fase 3, realisatie, start. Activiteit 1. Visie Ommel 1000+ uitvoeren. 2. Binnensport Asten: Fase 1: Vooronderzoek; Fase 2: Locatie- en scenariokeuze; Fase 3: Realisatie.

Planning (jaartal) 2023-2033 2024 2024-2025 Nog niet bekend

49

Veilige buurt en thuis Veilig thuis

Wat willen we bereiken?

Het is belangrijk dat we ons veilig voelen in onze eigen buurt en thuis. Zonder veiligheid geen vrijheid. Wij willen dat iedereen in Asten veilig kan wonen, verblijven, werken en ondernemen. Een betrouwbare overheid zorgt voor een veilige woon-, werk- en leefomgeving vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners en ondernemers. Wij vinden het dan ook essentieel om veiligheid te garanderen in onze dorpen en blijven een beroep doen op ieders eigen verantwoordelijkheid als het gaat om preventie. Wij stimuleren bijvoorbeeld het gebruik van de buurtapps. De politie (wijkagent) en de Buitengewoon Opsporingsambtenaar (BOA) zijn zichtbaar op straat.

Welke beleidsnota's zijn relevant? 

Beleidsplan Sociaal Domein gemeente Asten 2022-2027.

Activiteiten

3.3.1. Voorkomen van huiselijk geweld en (kinder-)mishandeling. Wij hebben aandacht voor veiligheid ‘achter de voordeur’. Samen met de betrokken instanties en organisaties willen wij huiselijk geweld en (kinder-)mishandeling zoveel mogelijk voorkomen. We geven uitvoering aan het in 2022 opgestelde borgings- en implementatieplan. Zo zijn er binnen het sociaal team Asten (STA) inmiddels twee personen benoemd en opgeleid als aandachtsfunctionarissen 'huiselijk geweld en (kinder)mishandeling'. In 2026 wordt er aandacht gegeven aan de verdere doorontwikkeling van deze rol binnen het sociaal team Asten en in verbinding met onze samenwerkingspartners. Activiteit 1. Voorkomen van huiselijk geweld en (kinder-)mishandeling

50

Planning (jaartal) Continu

51

Wat mag het kosten? Onderstaande tabel geeft inzicht in de totale baten en lasten van dit programma. Rekening Begroting Begroting bedragen x € 1.000

2024

2025

2026

Meerjarenbegroting 2027

2028

2029

Lasten

-27.568 -27.545 -28.725 -28.519 -28.660 -28.760

Bruisende en aantrekkelijke kernen Vitale kernen

-2.655

-2.926

-2.950 -2.841

-2.841 -2.844

-2.655

-2.926

-2.950

-2.841

-2.841

-2.844

Veilige buurt en thuis

-91

-105

-114

-114

-114

-114

Veilig thuis

-91

-105

-114

-114

-114

-114

Sociaal en gezond

-24.821 -24.514 -25.661 -25.564 -25.705 -25.802

Gezondheid, Sport en Cultuur

-3.708

-3.570

-3.663

-3.609

-3.609

-3.609

Participatie

-8.540

-7.561

-7.632

-7.628

-7.547

-7.391

WMO en Jeugd

-11.402

-12.111

-13.112 -13.115 -13.336 -13.589

Welzijn, Vrijwilligerswerk en Mantelzorg Baten

-1.171

-1.272

-1.255

-1.213

-1.213

-1.213

10.599

7.155

7.284

7.352

7.212

7.005

898

927

946

946

946

946

898

927

946

946

946

946

Sociaal en gezond

9.701

6.228

6.338

6.406

6.266

6.059

Gezondheid, Sport en Cultuur

1.140

739

760

780

780

780

Participatie

7.201

5.047

5.133

5.085

4.945

4.739

WMO en Jeugd

1.359

440

444

540

540

540

0

1

1

1

1

1

Bruisende en aantrekkelijke kernen Vitale kernen

Welzijn, Vrijwilligerswerk en Mantelzorg Saldo van baten en lasten

-16.969 -20.390 -21.441 -21.167 -21.448 -21.754

Resultaat

-16.969 -20.390 -21.441 -21.167 -21.448 -21.754

Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling van de Begroting 2025 naar de nieuwe stand in de Begroting 2026 weer. Begroting bedragen x € 1.000

2026

Meerjarenbegroting 2025-2028

Meerjarenbegroting 2027

2028

2029

-19.987 -20.108 -20.387 -20.643

Kadernota

-405

Saldo na Kadernota

292

302

251

-20.393 -19.816 -20.085 -20.392

Meerjarenbegroting 2026-2029

-1.049

Meerjarenbegroting 2026-2029

-1.351

-1.363

-1.363

-21.441 -21.167 -21.448 -21.754

52

Investeringen programma Kredieten Ambitie / activiteit 3.1 Sociaal en gezond 9. Groeiplan taalontwikkeling 13. Revitalisatie sportpark Heusden Totaal Kredieten Ambitie / activiteit 3.2 Bruisende en aantrekkelijke kernen 2. Visie binnensport Asten (vooronderzoek) 2. Instandhouding De Schop Totaal

Begroting (x € 1.000) t/m 2025

2026

2027

2028

2029

10 451 461

0

0

0

0

Begroting (x € 1.000) 2026 2027 2028

2029

t/m 2025

53

165

90

200 365

90

0

0

0

4 Financiën, Control en Economie

Visie

We zijn een aantrekkelijke woon-, werk- en verblijfsgemeente. We stimuleren en faciliteren economische initiatieven en bieden naar vermogen vestigingsmogelijkheden voor onze bestaande en nieuwe bedrijven. We zorgen voor een goed ondernemersklimaat en een levendig en economisch vitaal centrum van Asten. We geven ondernemers de ruimte die kwaliteit aan onze gemeente toevoegen en bijdragen aan het behalen van de opgaven zoals opgenomen in onze Toekomstagenda Asten 2030. We voeren een actief recreatiebeleid waarbij we flexibel meedenken met onze inwoners en ondernemers en ons richten op de (lokale) recreatiebehoefte. Het moet bijdragen aan meer overnachtingen en meer bestedingen door toeristen en dagrecreanten. We willen financieel gezond blijven. Dit betekent een reële en structureel sluitende meerjarenbegroting. We blijven primair kritisch op de uitgaven en op de inkomsten, om onnodige lastenverzwaringen te voorkomen. We monitoren daarbij ook uitdrukkelijk de landelijke en Rijksontwikkelingen op financieel gebied. Samen met onderwijs en bedrijfsleven sturen we vanuit het Regionaal arbeidsmarktplan Helmond-De Peel 2023-2027 op een duurzame en gebalanceerde arbeidsmarkt als randvoorwaarde voor brede welvaartsgroei in de regio.

Onze gezamenlijke ambities voor de middellange termijn zijn: een inclusieve arbeidsmarkt, een leven lang ontwikkelen, aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt, het aantrekken van talent, het versterken van human capital van werkgevers en meer integrale en ontschotte dienstverlening.

Portefeuillehouder

Wethouder L. van de Moosdijk Wethouder J. Spoor (Arbeidsmarktregio, Museum)

54

Baten en lasten van het programma

55

Sterke lokale economie en mobiliteit

Wat willen we bereiken?

In 2026 blijven we inzetten op het versterken van de lokale economie. We hebben vertrouwen in de kracht van onze ondernemers en blijven werken aan een ondernemingsvriendelijk klimaat. Daarbij faciliteren we waar mogelijk, hanteren we alleen noodzakelijke regels en investeren we in een goede relatie met het bedrijfsleven. We denken actief mee met het midden- en kleinbedrijf als banenmotor van onze gemeente en stimuleren lokaal inkopen waar dat kan. Samen met ondernemers en onderwijsinstellingen werken we aan een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt, zowel lokaal als binnen de Peelregio en Brainport. Dit draagt bij aan een toekomstbestendige economie en het behoud van talent in de regio. Een bereikbaar en veilig verkeersnetwerk blijft essentieel voor inwoners, bezoekers en bedrijven. In 2026 geven we uitvoering aan het geactualiseerde Gemeentelijk Verkeer en Vervoersplan (GVVP), met aandacht voor verkeersveiligheid, gedragsverandering, openbaar vervoer en infrastructuur. We investeren in verkeerseducatie en verbeteren de lokale infrastructuur, passend bij de groeiende mobiliteitsvraag in een economisch sterke regio.

Welke beleidsnota's zijn relevant?      

Actueel Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan Asten (GVVP Asten); Nationale agenda Laadinfrastructuur; Strategisch plan verkeersveiligheid 2030; Programma Centrumontwikkeling - Toekomstbeeld 2040; Economische Agenda De Peel 2022-2027 "De Peel maakt het!"; Visie Bedrijventerreinen 2009-2023.

Activiteiten

4.1.1. Nieuw lokaal bedrijventerrein We zorgen voor voldoende en passende huisvestingsmogelijkheden voor onze bedrijven op nieuwe en bestaande bedrijventerreinen. 4.1.2. Nieuw regionaal bedrijventerrein We zetten ons in voor de realisatie van een nieuw regionaal bedrijventerrein buiten onze gemeentegrenzen, maar zo dicht mogelijk in de buurt van Asten. We gaan met de betrokken partners een besluit nemen over deelname aan de gemeenschappelijke regeling en ontwikkeling van Regionaal Bedrijventerrein Brainport-Oost. 56

4.1.3. Opstellen nieuw gemeentelijk verkeers- en vervoersplan In 2026 geven we uitvoering aan het geactualiseerde Gemeentelijk Verkeer en Vervoersplan (GVVP). Dit plan vormt de basis voor investeringen in verkeersveiligheid, bereikbaarheid en duurzame mobiliteit in Asten. Samen met inwoners en ondernemers werken we aan een toekomstbestendig mobiliteitsnetwerk dat aansluit bij de ruimtelijke en economische ontwikkelingen in onze gemeente en onze regio. 4.1.4. Realiseren goede en veilige fietsverbinding tussen Asten en Bedrijventerrein Zuidoost Brabant in Helmond In 2026 werken we samen met gemeente Helmond aan een besteksgereed ontwerp voor de fietsverbinding tussen Asten, het Bedrijventerrein Zuidoost-Brabant en station Helmond. Dit project draagt bij aan een veilige en duurzame bereikbaarheid binnen de regio. De realisatie start daarna, met als doel oplevering vóór 2030 om in aanmerking te komen voor de regionale subsidie uit de Bereikbaarheidsagenda Zuidoost-Brabant. 4.1.5. Bijdrage mobiliteitsmaatregelen Schaalsprong Brainport We geven uitvoering aan de motie 'Regionale bekostigingssystematiek schaalsprong Brainport' en spannen ons extra in om investeringen van Rijk, Provincie en Regio in mobiliteitsmaatregelen voor onze gemeente en dit deel van de regio, opgenomen te krijgen in het regionale Meerjarig Multimodaal Mobiliteitspakket (MMMP). 4.1.6.

Oplossing verkeersknooppunt A67-N279, verbreding A67 en N279 AstenVeghel We geven uitvoering aan de aangenomen motie 'Noodzaak verbreding A67' en dragen de noodzaak van de uitbreiding van de A67 uit in regionaal verband. Tevens maken wij ons hard voor een structurele oplossing voor het verkeersknooppunt A67-N279 en een verbreding van de N279 tussen Asten en Veghel. 4.1.7. Ontsluiting Biesvelden I (Koestraat / Mispel) We werken aan de nieuwe hoofdontsluitingsweg voor de woningbouwontwikkeling van Biesvelden I (via Loverbosch III) Hiervoor wordt een nieuwe verbindingsweg gerealiseerd richting bedrijventerrein Florapark. Hierdoor kan een deel van de Koestraat afgesloten worden, terwijl die wel open blijft voor fietsers en landbouwvoertuigen. 4.1.8. Fietsrondje Groote Peel We gaan er voor zorgen dat het 2e tracé van het fietsrondje Groote Peel zo spoedig als mogelijk wordt gerealiseerd. We zijn hierbij sterk afhankelijk van provincie en waterschap.

Activiteit 1. Nieuw lokaal bedrijventerrein ontwikkelen 2. Nieuw regionaal bedrijventerrein ontwikkelen 3. Uitvoering geven aan nieuw gemeentelijk verkeer- en vervoersplan 4. Realiseren goede en veilige fietsverbinding tussen Asten en Bedrijventerrein Zuidoost Brabant in Helmond 5. Bijdrage mobiliteitsmaatregelen Schaalsprong Brainport 6. Oplossing verkeersknooppunt A67-N279 7. Ontsluiting Biesvelden I (Koestraat / Mispel) 8. Realisatie fietsrondje Groote Peel

57

Planning (jaartal) 2024-2028 2024-2028 2026-2036 2026 2023-2032 2026-2030 2026-2027 2026-2027

Bruisende en aantrekkelijke kernen Centrumontwikkeling en recreatie Wat willen we bereiken?

In 2026 blijven we investeren in levendige en aantrekkelijke kernen in Asten, Heusden en Ommel. Een aantrekkelijke leefomgeving is in de eerste plaats van waarde voor onze inwoners, maar versterkt ook het toeristisch en recreatief profiel van onze gemeente. Asten als toeristische parel in de Peel biedt volop kansen, met natuur, gastvrijheid, karakteristieke dorpen en een uitnodigend centrum als sterke troeven. We benutten het recreatieve en toeristische potentieel van onze kernen door samen te werken met ondernemers, inwoners en partners in de regio. Tegelijkertijd zetten we ons in om leegstand tegen te gaan en ontwikkelingen te stimuleren die het winkelaanbod en de leefbaarheid versterken. Zo bouwen we aan vitale dorpen met een eigen identiteit en toekomstbestendige voorzieningen.

Welke beleidsnota's zijn relevant?      

Programma Centrumontwikkeling - Toekomstbeeld 2040; Visie Toerisme en Recreatie 2025 (ter besluitvorming raad); Kaders Aanpak Vitalisering Recreatieve Locaties; Perspectief Vrijetijdseconomie De Peel 2030; Economische agenda De Peel 2022-2026 "De Peel maakt het!"; Afsprakenkader Detailhandel in de Peel.

Activiteiten

4.2.1. Vaststellen Programma Centrumontwikkeling en deze concretiseren in een Uitvoeringsagenda We werken het Programma Centrumontwikkeling - Toekomstbeeld 2040 uit in een uitvoeringsagenda waarin duidelijk naar voren komt wat er op de korte, middellange en lange termijn moet gebeuren om het centrum van Asten leefbaar, aantrekkelijk en (economisch) vitaal te houden. 4.2.3. Uitvoering geven aan Visie Toerisme en Recreatie 2025 We geven uitvoering aan de (nog vast te stellen) nieuwe Visie Toerisme en Recreatie 2025. Samen met recreatieve sector, de cultuursector en ondernemers werken we aan een aantrekkelijk en gastvrije gemeente Asten met oog voor duurzaamheid, identiteit en regionale samenwerking. 4.2.4. Doorontwikkeling Museum Klok & Peel Het museumbestuur heeft een toekomstplan opgesteld, gericht op een duurzaam en toekomstbestendig museum met een groei naar 70.000 bezoekers per jaar. De gemeente neemt hierin geen financiële verantwoordelijkheid op zich, maar blijft meedenken vanuit haar rol als partner in lokale- en regionale samenwerking en culturele ontwikkeling. Activiteit 1. Opstellen uitvoeringsagenda Programma Centrumontwikkeling 2. Uitvoering geven aan de Visie Toerisme en Recreatie 2025 3. Doorontwikkeling Museum Klok & Peel

58

Planning (jaartal) 2026 2026-2030 2026-2030

59

Veilige buurt en thuis Aanpak cybercriminaliteit Wat willen we bereiken?

Het is belangrijk dat we ons veilig voelen in onze eigen buurt en thuis. Zonder veiligheid geen vrijheid. Wij willen dat iedereen in Asten veilig kan wonen, verblijven, werken en ondernemen. Een betrouwbare overheid zorgt voor een veilige woon-, werk- en leefomgeving vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners en ondernemers.

Welke beleidsnota's zijn relevant?   

Informatiebeveiligingsbeleid -en uitvoeringsplan; Informatiebeleid. Privacybeleid

Activiteiten

4.3.1. Verankering preventieve aanpak cybercriminaliteit We opereren in een wereld waar dreigingen steeds meer toenemen en aan verandering onderhevig zijn. Om privé-gegevens van inwoners en onze vitale processen te beschermen tegen cybercriminaliteit gaan we preventief te werk. Dit betekent systemen zo inrichten dat we vroegtijdig risico's signaleren en voorbereid zijn op mogelijke scenario's. Dit doen we in samenwerking met ICT-NML en andere partners. Activiteit 1. Verankering preventieve aanpak cybercriminaliteit.

Financieel gezond

60

Planning (jaartal) Continu

Wat willen we bereiken?

Het nationaal en internationaal financieel en economisch klimaat verandert voortdurend. De nationale en internationale politieke ontwikkelingen hebben ook lokaal hun effect. We hebben de afgelopen jaren veel economische en financiële klappen op moeten vangen. Wij zijn voor de komende jaren in grote mate afhankelijk van de duidelijkheid vanuit het Rijk over de aanvullende maatregelen die zij gaan nemen. Wij willen immers een structurele gezonde en solide gemeentelijke financiële huishouding. Daarom is het proces Asten in balans doorlopen en heeft de raad bij de Kadernota 2026 een pakket aan draaiknoppen vastgesteld om de begroting in Asten weer duurzaam in balans te krijgen. De komende jaren gaan we met Balans in uitvoering deze draaiknoppen realiseren. Kortom, wij investeren gedurfd, doen dat op grond van een solide basis en met een pakket aan draaiknoppen om de begroting duurzaam weer op orde te brengen. Niet alleen voor deze bestuursperiode, maar met het oog op de toekomst.

Welke beleidsnota's zijn relevant?     

Opleverdocument Asten in balans 2025; Financiële verordening 2025; Verordening controle financiële beheer en organisatie gemeente Asten 2023; Treasurystatuut 2025; Nota verbonden partijen.

Activiteiten

4.4.1. Transparante en goed leesbare begroting Wij zorgen voor een begroting die transparant is en goed leesbaar. 4.4.2. Lokale lasten zo laag mogelijk Ons beleidsprincipe is dat we de lokale lasten zo laag mogelijk houden en niet harder laten stijgen dan de inflatie. Waar mogelijk draaien we eerdere lastenverhoging terug. Bij de Kadernota 2026-Asten in Balans is de voorgestelde OZB verhoging van 25% verlaagd naar 17,5%. 4.4.3. Tegemoetkoming verenigingen (OZB kosten op niveau particulier) Verenigingen gaan OZB betalen zoals een particulier, dit betekent voor hen een lastenverlaging. Hiervoor dient een subsidieregeling opgesteld te worden. In de Kadernota 2026 is dit financieel doorvertaald. De regeling wordt opgesteld met een beoogde ingangsdatum in het jaar 2026. Activiteit 1. Transparante en goed leesbare begroting. 2. Lokale lasten zo laag mogelijk. 3. Tegemoetkoming verenigingen (OZB kosten op niveau particulier)

61

Planning (jaartal) 2023-2026 2023-2026 2026

62

Wat mag het kosten? Onderstaande tabel geeft inzicht in de totale baten en lasten van dit programma. Rekening Begroting Begroting bedragen x € 1.000 Lasten

2026

Meerjarenbegroting

2024

2025

2027

2028

2029

-7.691

-4.825

-241

-129

-131

-131

-131

-131

-131

-131

-131

-131

-3.723 -3.777 -3.829 -3.743

Bruisende en aantrekkelijke kernen Centrumontwikkeling en Recreatie Veilige buurt en thuis

-241

-129

-1.817

-1.935

-2.033 -2.067 -2.082 -1.954

Informatie en Automatisering

-1.817

-1.935

-2.033

-2.067

-2.082

-1.954

Sterke lokale economie en mobiliteit Economische zaken

-4.299

-860

-845

-810

-806

-806

-4.140

-738

-737

-687

-682

-682

-159

-121

-124

-124

-124

-124

Financieel gezond

-1.335

-1.901

-713

-768

-810

-852

Financiën en Control

-1.335

-1.901

-713

-768

-810

-852

Baten

42.548

41.780

Bruisende en aantrekkelijke kernen Centrumontwikkeling en Recreatie Veilige buurt en thuis

253

507

570

570

570

570

253

507

570

570

570

570

11

9

9

9

9

9

Informatie en Automatisering

11

9

9

9

9

9

Sterke lokale economie en mobiliteit Economische zaken

4.011

676

692

633

383

383

3.977

656

870

613

362

362

34

21

21

21

21

21

Financieel gezond

38.273

40.587

42.598 41.857 41.345 41.937

Financiën en Control

38.273

40.587

42.598 41.857

Saldo van baten en lasten

34.857

36.954

40.146 39.292 38.477 39.156

Stortingen in reserves

-2.696

-4.800

-987

-282

-29

-28

Onttrekkingen aan reserves

5.085

8.229

1.655

411

409

354

Mutaties reserves

2.389

3.429

668

129

379

326

Resultaat

37.246

40.383

Mobiliteit

Mobiliteit

63

43.869 43.069 42.307 42.899

41.345 41.937

40.814 39.421 38.857 39.482

Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling van de Begroting 2025 naar de nieuwe stand in de Begroting 2026 weer. Begroting bedragen x € 1.000 Meerjarenbegroting 2025-2028 Kadernota Saldo na Kadernota

Meerjarenbegroting

2026

2027

2028

2029

38.461

38.500

38.774

39.066

23

-616

-909

-877

38.484 37.884 37.865 38.189

Meerjarenbegroting 2026-2029

2.331

Meerjarenbegroting 2026-2029

1.537

992

1.293

40.814 39.421 38.857 39.482

Investeringen programma Kredieten Ambitie / activiteit 4.1 Sterke lokale economie en mobiliteit 2. Nieuw regionaal bedrijventerrein De Peel 3. Opstellen nieuw gemeentelijk verkeersen vervoersplan 4. Fietsverbinding BZOB 5. Bijdrage mobiliteitsmaatregelen Schaalsprong Brainport Totaal

Begroting (x € 1.000) t/m 2025

2027

2028

2029

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

0

0

0

0

300 50 50 853 1.253

Kredieten Ambitie / activiteit 4.2 Bruisende en aantrekkelijke kernen 2. Toeristisch-recreatieve ontwikkelingen Totaal

2026

Begroting (x € 1.000) t/m 2025

2026

2027

2028

2029

75 75

0

0

0

0

64

Paragrafen

65

1. Lokale heffingen De lokale heffingen en belastingen De paragraaf lokale heffingen geeft inzicht in de door de gemeente Asten geheven heffingen (belastingen en retributies). De lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de gemeentelijke inkomsten. Het (tarieven)beleid voor de lokale heffingen is vastgelegd in de diverse verordeningen die jaarlijkse geactualiseerd worden. Meer algemene informatie over alle lokale heffingen is terug te vinden via de site van de gemeente Gemeentelijke belastingen en WOZ - Gemeente Asten De gemeentelijke heffingen zijn te onderscheiden in drie typen: 1. Algemene belastingen De opbrengsten uit algemene belastingen komen ten gunste van de algemene dekkingsmiddelen van de gemeente. Dit betekent dat de opbrengsten ingezet worden voor alle gemeentelijke taken en voorzieningen. De algemene belastingen in Asten zijn de onroerendezaakbelasting, toeristenbelasting en reclamebelasting. 2. Bestemmingsbelastingen Bestemmingsbelastingen zijn belastingen waarvan de opbrengsten bestemd zijn voor specifieke taken of voorzieningen met een algemeen belang. Voor deze belastingen geldt dat de gemeente niet meer mag heffen dan de kosten die zij voor deze taak of voorziening maakt (maximaal kostendekkend). De bestemmingsbelastingen in Asten zijn de rioolheffing, afvalstoffenheffing en hondenbelasting.

Het uitgangspunt in Asten is dat de hondenbelasting slechts wordt ingezet voor kosten die samenhangen met het verminderen van overlast (budgettair neutraal). Deze belasting kan dus worden beschouwd als een bestemmingsbelasting. 3. Retributies (rechten en leges) Retributies worden geheven van inwoners aan wie de gemeente een specifieke dienst verleent. De belangrijkste retributies zijn de leges; vergoedingen voor een bij de gemeente aangevraagde dienst zoals het aanvragen van een paspoort of vergunning. Ook deze retributies mogen net als bestemmingsbelastingen niet meer dan kostendekkend zijn. De heffing van de algemene belastingen en bestemmingsbelastingen wordt uitgevoerd door de Belastingsamenwerking Oost-Brabant (BSOB). De gemeentelijke belastingen die door de BSOB worden opgelegd zijn de onroerendezaakbelasting, rioolheffing, afvalstoffenheffing, toeristenbelasting, hondenbelasting en de reclamebelasting. Kwijtscheldingsbeleid Ter bestrijding van armoede voert de gemeente Asten een actief kwijtscheldingsbeleid. Wanneer een inwoner op grond van een laag inkomen de gemeentelijke belastingen moeilijk kan betalen, kan een verzoek om kwijtschelding ingediend worden. Voorbeelden van inwoners die voor kwijtschelding in aanmerking komen, zijn huishoudens die uitsluitend zijn aangewezen op een bijstandsuitkering of AOW-uitkering en zonder enig vermogen.

Kwijtschelding kan worden aangevraagd voor onroerendezaakbelasting, rioolheffing en de afvalstoffenheffing voor een maximaal aantal ledigingen. 66

Meer informatie over de procedure en regels rondom kwijtschelding is te vinden via de website van de gemeente Kwijtschelding gemeentelijke belastingen - Gemeente Asten Overzicht lokale heffingen Tarieven 2026

Tarieven** Onroerendezaakbelasting - OZB (in procenten van de WOZ-waarde) - Eigenaar woning - Eigenaar niet-woning - Gebruiker niet-woning - Gemiddelde waarde woning Rioolheffing (per aangesloten perceel) - Eigenaar - Kwart tarief - Gebruiker (per volle 500 m3 afgevoerd afvalwater >500 m3 en <15.000 m3) - Gebruiker (per volle 500 m3 afgevoerd afvalwater >15.000 m3) Afvalstoffenheffing (Diftar) - Vastrecht - Lediging 140 liter container rest - Lediging 140 liter container GFT - Lediging 40 liter container rest - Lediging 25 liter container GFT Leges (diverse tarieven) - Paspoort vanaf 18 jaar - Identiteitskaart vanaf 18 jaar - Rijbewijs - Omgevingsvergunning van € 250.000,= bouwkosten Toeristenbelasting (per persoon, per overnachting) - Hotel - Bed & Breakfast en daaraan gelijk gestelde accommodaties - Overige accommodaties (camping 's)

67

Werkelijk 2025

Begroting 2026

0,1052% 0,2920% 0,2433% € 422.237

0,1269% 0,3522% 0,2934% € 422.237

€ 369,24 € 92,31

€ 380,69 € 95,17

€ 235,27

€ 242,56

€ 118,23

€ 121,90

€ 68,42 € 13,42 € 4,47 € 7,27 € 2,24

€ 82,68 € 13,86 € 4,62 € 7,51 € 2,31

€ 90,14 € 81,49 € 54,93 € 5.544,31

€ 92,93 € 84,02 € 56,63 € 5.716,18

€ 2,34

€ 2,65

€ 2,34 € 1,82

€ 2,65 € 2,06

Hondenbelasting - Voor de 1e hond - Voor de 2e hond - Voor de 3e en volgende hond - “Kenneltarief”

- Vast bedrag per vestiging - Bij WOZ-waarde > € 139.000,-, vermeerderd met het tarief per € 1.000 waarde tot een maximum van € 650,-

€ 70,32 € 90,48 € 120,24 € 165,48

€ 72,01 € 92,95 € 123,45 € 165,59

€ 400

€ 412,40

€ 1,34

€ 1,38

** De definitieve tarieven 2026 worden door de raad in december 2025 vastgesteld bij de besluitvorming over de verschillende verordeningen.

Wijziging tarieven t.o.v. werkelijk 2025 Alle tarieven van de lokale heffingen worden ten opzichte van 2025 geïndexeerd met 3,1% voor het gestegen loon- en prijsniveau (inflatiecorrectie). Nadere toelichting en eventuele uitzonderingen worden hieronder per heffingssoort beschreven:  Onroerendezaakbelasting De onroerendezaakbelasting (OZB) wordt in 2026 verhoogd met de inflatiecorrectie van 3,1% plus 17,5%.  Rioolheffing Het Gemeentelijk Rioleringsplan Asten 2021-2025 (GRP) is vastgesteld. De tarieven voor de rioolheffing werden conform het GRP voor de jaren 2021 tot en met 2025 verhoogd met 5,9%. De verhoging voor 2026 is de inflatiecorrectie van 3,1%. De gebruikerstarieven voor grootverbruikers (bijv. agrarische bedrijven) worden ook verhoogd met de inflatiecorrectie.  Afvalstoffenheffing De tarieven voor de afvalstoffenheffing hebben als uitgangspunt 100% kostendekkendheid. Voor de begroting 2026 zijn de variabele tarieven voor zowel de GFT-containers als voor de restcontainers verhoogd met de index. Het vastrecht stijgt in 2026 ook doordat de kosten stijgen.  Leges De tarieven voor paspoorten, rijbewijzen en andere uittreksels worden bij wettelijke regeling vastgesteld, maar zijn ten tijde van het opstellen van deze begroting nog niet bekend. In het bovenstaande tarief is uitgegaan van de tarieven van 2025 verhoogd met de inflatiecorrectie.

De leges voor omgevingsvergunningen worden jaarlijks verhoogd met de inflatiecorrectie.  Verblijfsbelasting De tarieven van de toeristenbelasting voor hotels, B&B's en campings worden in 2026 geïndexeerd. 68

 Hondenbelasting De tarieven van de hondenbelasting zijn licht gestegen, doordat het aantal lasten voor de gemeente zijn gestegen. Door het tarief voor deze belasting te verhogen blijft deze volledig kostendekkend.  Reclamebelasting Het minimale tarief voor de reclamebelasting is € 400,= en het variabele deel is € 1,38 op basis van de totaal op te brengen reclamebelasting. Opbrengsten Lokale heffingen en belastingen Afvalstoffenheffing

Werkelijk 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 na wijziging 1.065.758 1.138.551 1.356.830

Hondenbelasting

99.213

98.165

101.942

Leges burgerzaken

385.076

224.646

244.646

Leges omgevingsvergunningen

986.885

983.790

1.064.190

5.389.997

5.856.478

7.039.329

32.184

39.640

39.640

2.745.688

3.091.307

3.223.328

253.422

507.390

569.615

10.958.223

11.939.967

13.639.520

OZB Reclamebelasting Rioolheffing Verblijfsbelasting Totaal

Kostendekking Voor de bestemmingsbelastingen (rioolheffing, afvalstoffenheffing en hondenbelasting) en de retributies (rechten en leges) geldt dat deze niet meer dan kostendekkend mogen zijn. Voor bepaalde leges stelt het Rijk een maximumtarief vast. Hieronder wordt van de diverse lokale heffingen de kostendekking van de tarieven inzichtelijk gemaakt. Kostendekking bestemmingsbelastingen Lasten taakvelden

Baten taakvelden

Rioolheffing 2.818.755 13.300 Afvalstoffenheffing 1.040.088 0 Hondenbelasting 61.229 0

Overhead

BTW

Totale netto lasten

Baten: heffing

Kostendekking

263.489

154.384

3.223.328

3.223.328

100%

97.343

180.075

1.356.830

1.356.830

100%

36.244

4.469

101.942

101.854

100%

69

Kostendekking retributies (leges) Lasten taakvelden

Baten taakvelden

Overhead

BTW

Totale netto lasten

Baten: Leges

Kostendekking

Hfdst 1 Algemene dienstverlening 212.762 0 139.032 2.554 354.348 279.204 78,8% Hfdst 2 Dienstverlening en besluiten in het kader van de Omgevingswet 648.714 0 458.838 32.685 1.140.237 1.061.690 93,1% Hfdst 3 Dienstverlening vallend onder de Dienstenrichtlijn en niet vallend onder hfdst 2 117.344 0 108.657 0 226.001 25.652 11,4% Lokale lastendruk In dit onderdeel wordt de lokale lastendruk per woonruimte berekend (OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing). Werkelijk 2024

Werkelijk 2025

Begroting 2026

87,36 68,42

93,92 65,17

97,02 82,68

155,78

159,09

179,70

€ 397.758 418,04 324,35

€ 422.237 477,13 369,24

€ 422.237 575,51 380,69

Totaal eigenaar

742,39

846,37

956,20

Totaal lastendruk

898,17

1.005,46

1.135,90

Lokale lastendruk Gebruiker Afvalstoffenheffing (variabel) Afvalstoffenheffing (vast) Totaal gebruiker Eigenaar Gemiddelde waarde woning Onroerendezaakbelasting (OZB) Rioolheffing

 

Bij de berekening van het variabele deel van de afvalstoffenheffing wordt uitgegaan van een gemiddeld aantal ledigingen van 5 containers restafval à 140 liter en 6 containers GFT-afval à 140 liter per huishouden. Het tarief onroerendezaakbelasting (OZB) is gebaseerd op de gemiddelde waarde van een woning. Voor 2025 is deze € 422.237,=. Vooralsnog is deze waarde aangehouden voor 2026.

De lokale lastendruk in de begroting 2026 bedraagt € 1.135,90. De stijging van de lokale lastendruk ten opzichte van 2025 wordt veroorzaakt door het volgende:  Het variabele tarief afvalstoffenheffing is verhoogd met de inflatiecorrectie. In verband met de kostendekkendheid stijgt het vastrecht (conform Kadernota 2026).  De OZB wordt in 2026 verhoogd met de inflatiecorrectie + 17,5%.  De rioolheffing is gestegen met inflatiecorrectie conform het Gemeentelijk Rioleringsplan. De definitieve tarieven 2026 voor de lokale heffingen worden door de gemeenteraad in december 2025 vastgesteld bij de besluitvorming over de verschillende belastingverordeningen.

70

2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Het is van belang om inzicht te hebben in de financiële positie (hoe financieel gezond is de gemeente) en de financiële weerbaarheid (welke mogelijkheden zijn er financieel). Met andere woorden hoe financieel robuust is de gemeente Asten? Het weerstandsvermogen geeft aan in hoeverre de gemeente Asten in staat is om risico's op te vangen. De financiële positie van Asten wordt met een aantal financiële kengetallen weergegeven. De belangrijkste kengetallen en het verloop over de afgelopen jaren staan onderaan deze paragraaf opgenomen. Risicomanagement Risico's zijn onlosmakelijk verbonden met menselijk handelen. Elke organisatie zal risico's moeten nemen om zijn doelen te realiseren. Inzicht in het beheersen van risico's begint bij het risicobewustzijn van medewerkers in de primaire processen. Met een structurele aanpak van risicomanagement krijg je als organisatie grip op het beheersen van risico's. Beleidsnota Nota risicomanagement Gemeente Asten. Weerstandsvermogen Om een uitspraak te kunnen doen over de mate waarin de gemeente Asten financiële tegenvallers kan opvangen is inzicht nodig in: 1. De risico’s: een risico is de kans op een gebeurtenis met een negatief financieel gevolg voor de gemeente, waarvoor geen dekking aanwezig is. 2. De buffer: hoe groot is onze “spaarpot” om deze risico’s op te kunnen vangen?

Deze ratio hoort bij de normering uitstekend en betekent dat er ruim voldoende middelen zijn om de gekwantificeerde risico’s af te dekken wanneer zij zich voordoen.

71

In het vervolg van deze paragraaf zijn deze 3 elementen berekend. Onderdeel 1: berekening benodigde weerstandscapaciteit (risico's) Voor de begroting 2026 zijn de op dit moment bekende risico's opnieuw geïnventariseerd en waar nodig geactualiseerd. Voor elk risico is een inschatting gemaakt van de kans van het optreden van het risico en de financiële impact indien het risico zich voor doet. Elk risico is vertaald in geld, dus bijvoorbeeld ook een risico op imago schade. Het indelen in kansklasse en financieel gevolg klasse leidt tot de risicoscore. Risicoscore = inschaling kans x inschaling financieel gevolg. Hoe hoger de risicoscore, hoe hoger de prioriteit voor beheersing van het risico. We onderscheiden zoals in onderstaande risicomatrix zichtbaar, drie categorieën:  Categorie rood: risicoscore is 10 punten of meer.  Categorie oranje: risicoscore is 4 t/m 10 punten.  Categorie groen: risicoscore is 1 t/m 3 punten. We onderkennen risico's in relatie tot het realiseren van ambities. De risico's van de categorie rood en oranje noemen we financieel materieel en tellen mee in de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit. De categorie rood risico's wordt extra gemonitord.

72

De risicomatrix ziet er als volgt uit:

K A N S

Klasse

< € 50.000

score 1 Zeer groot Vaker dan 1x/jaar score 5 90% Groot 1x per 1-2 jaar

IMPACT Tussen Tussen € 50.001 € 200.001 en en € 200.000 € 400.000 score 2 2,3,6

score 3 1

10,11,13

Tussen € 400.001 en € 1.000.000 score 4

Meer dan € 1.000.000

score 5

5

score 4 70% Gemiddeld 1x per 2-5 jaar

12

17

7

4,8

score 3 50% Klein 1x per 5-10 jaar

16

score 2 30% Zeer klein Minder dan 1x per 10 jaar score 1 10%

9,15

14,18

Wanneer het financieel gevolg van een risico structureel is, heeft het niet alleen financiële gevolgen voor 2026, maar ook voor verdere jaren. Wanneer een structureel risico zich voordoet zal in de toekomst structurele dekking binnen de begroting moeten worden gezocht. In de volgende drie tabellen zijn eerst de risico's verwoord die een relatie hebben met het realiseren van ambities. De risico's van de categorieën rood en oranje zijn nader gespecificeerd. Het nummer uit de bovenstaande grafiek komt overeen met het nummer uit de onderstaande tabellen.

73

Risico's in relatie tot het realiseren van ambities Regionale arbeidsmarktstrategie / Peelbanen We constateren dat het steeds lastiger wordt en langer duurt om vacatures in te vullen (zowel bij onze eigen organisatie als bij onze maatschappelijke partners). Hierdoor komt de bedrijfsvoering en ambities onder druk te staan. Beheersmaatregel: Zowel intern binnen de gemeente als Peelbreed wordt maximaal ingezet om door middel van diverse maatregelen de vacatures kwantitatief en kwalitatief ingevuld te krijgen. Tot nog toe lukt dat best goed. Het kost wel veel inzet en tijd en hogere kosten voor werving. Maatschappelijke ontwikkelingen We zien een toename in de problematiek in onze maatschappij. Hierbij kan gedacht worden aan meer individualisme, radicalisering, vergrijzing, meer psychische problemen en de toename van eenzaamheid. Door diverse ontwikkelingen vragen deze doelgroepen meer aandacht en inzet van onze medewerkers. Zowel in het sociale domein als bij leefbaarheid en handhaving. Veranderende wetgeving De nieuwe Omgevingswet en de wet kwaliteitsborging gaan veel van onze gemeente vergen. Onduidelijk tot op dit moment is welke impact dit zal zijn, zowel binnen de teams Ruimte en Leefbaarheid, Handhaving en Veiligheid en op financieel gebied.

Beheersmaatregel: Door middel van projectgroepen wordt gewerkt aan een zo goed mogelijk beeld van de impact en de financiële gevolgen en wordt er volop gewerkt aan de implementatie van de nieuwe Omgevingswet. Transitie buitengebied Als deze transitie niet het gewenst effect kan realiseren, kunnen er bijkomende neveneffecten ontstaan die niet gewenst zijn. Hierbij kan gedacht worden aan illegale of ondermijnende activiteiten. Beheersmaatregel: In gesprek blijven met eigenaren en ontwikkelingen monitoren. Financieel bestendig Er is onduidelijkheid vanuit het Rijk wat de toekomstige verdeling en beschikbaarheid van middelen zal zijn. Dit veroorzaakt onduidelijkheid op financieel gebied voor de komende jaren. Beheersmaatregel: We proberen zoveel mogelijk druk op het Rijk uit te oefenen door middel van de provincie, de K80 gemeenten en via de VNG om snel mogelijk duidelijkheid te krijgen. Extreme inflatie en loonsverhogingen In de afgelopen periode zijn we geconfronteerd met extreme inflatiecijfers en flinke loonsverhogingen. De vraag is hoe dit zich in de toekomst ontwikkelt. Ambities op grote projecten Door ambities is de wens om een aantal grote projecten in de gemeente uit te voeren. Naast personele capaciteit zijn ook de beschikbare financiële middelen een risico.

Woningbouwprojecten Het realiseren van de diverse woningbouwprojecten vormt een risico door de verminderende winstgevendheid van projecten, de eisen rondom stikstof en de beschikbare personele capaciteit en beschikbare middelen.

74

Risicoscore Rood Nr. Risicogebeurtenis Kans Impact Geld 1 Afhankelijkheid ICT systemen 90% € 300.000 € 270.000 Beschikbaarheid ICT middelen: storing of uitval van de infrastructuur, stroomstoring, cybercriminaliteit. Beschikbaarheid van essentiële programmatuur i.c.m. verplichtingen in ketens om juist en tijdig informatie te verstrekken. Uitval en/of storingen vormen een bedreiging voor de bedrijfsvoering en daarmee de dienstverlening. 2 Juridische procedures / schadeclaims 90% € 125.000 € 112.500 Tijdens procedures kan blijken dat we niet de juiste procedures hebben gevolgd of een onjuiste beslissing hebben genomen jegens inwoners van Asten of bedrijven. Hiermee staat de onrechtmatigheid in de meeste gevallen vast. Ook kan er vertragingsschade zijn of schade bij niet tijdig beslissen (ingebrekestelling). 3 Beheer openbare ruimte 90% € 125.000 € 112.500 Door klimaatsverandering zien we het risico op schade in de openbare ruimte door extreem weer zoals windhozen, droogte en hagelbuien toenemen. In de laatste jaren zien we de kosten om de openbare ruimte na extreem weer opnieuw veilig te krijgen/op niveau te krijgen oplopen. 4 Privaatrechtelijke heffingen en leges 50% € 1.250.000 € 625.000 Opgelegde kosten planologische procedures, leges (bijv. voor een aanvraag omgevingsvergunning) en privaatrechtelijke heffingen (bijv.

rioolheffing, OZB, toeristenbelasting, afvalstoffenheffing) die leiden tot juridische procedures. Risico op verplichting geheel of gedeeltelijk terugbetalen leges en proceskostenvergoeding. 5 Zorgkosten 70% € 750.000 € 525.000 Door maatschappelijke ontwikkelingen (vergrijzing, toenemende problematiek) blijven de kosten in de toekomst stijgen. Het risico zit met name bij de inzet van dure voorzieningen. Deze is vooraf lastig in te schatten. We hebben als gemeente zorgplicht, dit is een open einde regeling waarbij we verplicht zijn om zorg in te zetten. Dit betekent een risico voor de begrote budgetten. 6 Omgevingswet 90% € 125.000 € 112.500 De Omgevingswet is inmiddels in werking. Waar in het begin vooral nog ruimtelijke procedures onder de oude wet afgehandeld moesten worden, worden inmiddels de eerste ruimtelijke procedures onder de Omgevingswet gestart. De praktijk gaat uitwijzen of er ook sprake zal zijn van hogere structurele bedrijfsvoeringskosten. En welke impact mogelijke ingebrekestellingen kunnen hebben. 7 Voorziening wethouderspensioenen 50% € 1.000.000 € 500.000 In de komende jaren wordt besloten of de wethouderspensioenen (APPA) worden overgedragen aan het ABP. Formele besluitvorming hierover moet nog plaatsvinden.

In de huidige berekening van de voorziening wordt uitgegaan van de methodiek van BZK, wanneer de waardeoverdracht plaatsvindt volgens de uitgangspunten van het ABP kan het zijn dat extra storting nodig is. 8 Onzekerheid algemene uitkering 50% € 2.000.000 € 1.000.000 rijksoverheid De algemene uitkering neemt in 2026 fors af als gevolg van het zogenoemde "ravijnjaar". De VNG is hierover nog in onderhandeling met het Rijk. Er is onzekerheid over de middelen van het Rijk, met name vanaf 2028. De evaluatie van de herijking van het gemeentefonds vindt eind 2025 plaats. Dit pakt mogelijk voordelig uit voor de gemeente Asten. Totaal € 3.257.500 75

Risicoscore Oranje Nr. Risicogebeurtenis Kans Impact Geld 9 Beheer openbare ruimte - groen 10% € 700.000 € 70.000 Het risico op ziektes bij bomen en planten neemt toe. In het verleden is veel eentonig plantmateriaal gezet. Daarbij neemt de impact en verspreiding van ziektes en exoten door onder andere klimaatverandering en het uit balans raken van het ecosysteem (onder andere insectenafname) toe. 10 Opslag strooizout 70% € 125.000 € 87.500 Opslag strooizout locatie Venbergweg: Er is in de Begroting 2025 een investeringskrediet beschikbaar gesteld van € 465.000,= voor het revitaliseren van de gemeentelocatie aan de Venbergweg 6, inclusief het saneren en slopen van bestaande bebouwing en het realiseren van een nieuwe zoutloods. Daarmee voldoet de zoutloods weer aan de gestelde eisen ten behoeve van de opslag van strooizout voor gladheidsbestrijding. De aanbesteding loopt en planning start werkzaamheden is eind 2025 / begin 2026. Dit risico blijft bestaan totdat de nieuwe zoutloods is gerealiseerd (in 2026). 11 Regionale arbeidsmarktstrategie 70% € 125.000 € 87.500 De arbeidsmarkt staat al een langere periode onder druk. In de volle breedte ervaren we dat het meer inspanning en geld kost om gekwalificeerd personeel aan te trekken of in te huren. Het gaat zowel om geschikte kwalificaties als de juiste persoonskenmerken.