22.06.03A 4 Bijlage 2 Reactienota ambitiedocument MRE.pdf

100526-2399\TPU\HLE\-27

Samen met u onderschrijven we dat brede welvaart een perspectief is en geen zelfstandig thema. Het begrip beschrijft het totale spectrum.

Het verder concretiseren van de opgaven en daarin regionaal overeenstemming te bereiken is een van de uitgangspunten voor het nieuwe samenwerkingsakkoord.

Het Dagelijks Bestuur heeft ook kennis kunnen nemen van de uitkomsten van het rekenkameronderzoek. De onderzoekers hebben vanuit het perspectief van 7 van de 21 samenwerkende gemeenten naar de samenwerking gekeken. Om zoveel mogelijk recht te doen aan zowel het onderzoek als aan de 14 gemeenteraden en bestuurders, die geen deel hebben uitgemaakt van het onderzoek is ons voorstel om dit te betrekken bij het proces van de doorontwikkeling van het samenwerkingsakkord.

Oirschot definitief

Wij verzoeken u om in het proces om te komen tot een nieuw samenwerkingsakkoord tevens de bevindingen van het rekenkamer(commissie)onderzoek te betrekken. Onze regio is een toonaangevende hightechregio, die zich kenmerkt door een kennisintensieve en slimme maakindustrie. Een regio met een diversiteit aan dorpen en steden en mooie landschappen waar inwoners werken, wonen én gebruikmaken van alle voorzieningen. De kwaliteiten van het stedelijk gebied en de kwaliteiten van het landelijk gebied zijn hierbij onlosmakelijk met elkaar verbonden. Regionale uitdagingen We staan voor grote transities in klimaat en energie en ruimtegebruik in het landelijk gebied. Maar ook voor het behoud van de kwaliteit van de leefomgeving en de sociale balans. Deze uitdagingen vragen om continuering van de samenwerking op de vier bestaande thema’s economie, energietransitie, transitie landelijk gebied en mobiliteit. Daarbij ondersteunen we de ambitie om de resultaten van de samenwerking in een breder perspectief te plaatsen: wat draagt dit bij aan de inwoners in de totale regio: stad én land, economisch én maatschappelijk. Brede welvaart Onze regionale samenwerking heeft in het verleden al geleid tot een krachtige economische ruggengraat. We ondersteunen de ambitie om breder te kijken dan de (high)tech economische ontwikkeling, maar ook aandacht te schenken aan de maatschappelijke opgaven in de regio.

Een hogere kwaliteit van het woon- en leefklimaat in de regio maakt dat inwoners en anderen zich hier gezonder voelen en draagt bij aan het welzijn en de welvaart voor iedereen. Nu en in de toekomst. Samenwerking met 21 gemeenten is essentieel voor de ambities en uitdagingen op dat gebied. Als individuele gemeente redden we het niet op dat gebied. De MRE is daarvoor het juiste schaalniveau.

100526-2399\TPU\HLE\-28

Wij onderstrepen samen met u de samenhang van de twee ontwikkellijnen, zoals die ook zijn verwoord in de Omgevingsagenda ZuidoostBrabant

Zie hierboven

Met het Ambitiedocument hebben we ook het moment gemarkeerd dat we verder kijken dan enkel de economische groei van de regio. De sociaal maatschappelijke impact daarbij is een belangrijker afwegingskader geworden bij regionale ontwikkelingen.

Reusel-De Mierden definitief

Aandacht voor het delen van successen Het Ambitiedocument noemt eigenaarschap en medeverantwoordelijkheid als de belangrijkste voorwaarden voor effectieve samenwerking. Cruciaal daarvoor is betrokkenheid van bestuurders, raadsleden en ambtenaren, maar ook maatschappelijke en commerciële partners en kennisinstellingen. Het actief uitdragen en verantwoorden van de positieve resultaten van onze samenwerking, ook de resultaten voor individuele gemeenten, versterkt deze betrokkenheid. Daarmee kan samenwerking op het schaalniveau van de MRE nog vanzelfsprekender worden. Een reactie te geven op het conceptAmbitiedocument om de samenwerking op de huidige vier thema’s te onderschrijven met brede welvaart en verbinding stad-land als perspectief. Aandacht te vragen voor het actief uitdragen van de resultaten van de samenwerking. Motivering Onze regio is een toonaangevende hightechregio, die zich kenmerkt door een kennisintensieve en slimme maakindustrie. Een regio met een diversiteit aan dorpen en steden en mooie landschappen waar inwoners werken, wonen én gebruikmaken van alle voorzieningen. De kwaliteiten van het stedelijk gebied en de kwaliteiten van het landelijk gebied zijn hierbij onlosmakelijk met elkaar verbonden. Regionale uitdagingen We staan voor grote transities in klimaat en energie en ruimtegebruik in het landelijk gebied.

Maar ook voor het behoud van de kwaliteit van de leefomgeving en de sociale balans. Deze uitdagingen vragen om continuering van de samenwerking op de vier bestaande thema’s economie, energietransitie, transitie landelijk gebied en mobiliteit. Daarbij ondersteunen we de ambitie om de resultaten van de samenwerking in een breder perspectief te plaatsen: wat draagt dit bij aan de inwoners in de totale regio: stad èn land, economisch èn maatschappelijk.

100526-2399\TPU\HLE\-29

Naast de nieuwsbrieven, website, social media, krantenartikelen, interviews, rapportages, jaarverslag, specifieke nieuwsberichten over het Stimuleringsfonds en de Metropoolconferenties hebben we heel specifiek dit jaar een magazine uitgebracht, genaamd 21, Daarin staan nogmaals onze, of beter uw, resultaten beschreven. Met elkaar blijven we werken aan het overbrengen van de behaalde resultaten.

Het is onze gezamenlijke ambitie om de resultaten en het beoogde effect van deze resultaten voor de inwoners in de complete regio met elkaar als samenwerkende gemeenten beter in beeld te krijgen.

Someren definitief

Brede welvaart Onze regionale samenwerking heeft in het verleden al geleid tot een krachtige economische ruggengraat. We ondersteunen de ambitie om breder te kijken dan de (high)tech economische ontwikkeling, maar ook aandacht te schenken aan de maatschappelijke opgaven in de regio. Een hogere kwaliteit van het woon- en leefklimaat in de regio maakt dat inwoners en anderen zich hier gezonder voelen en draagt bij aan het welzijn en de welvaart voor iedereen. Nu en in de toekomst. Samenwerking met 21 gemeenten is essentieel voor de ambities en uitdagingen op dat gebied. Als regio de Kempen of individuele gemeente redden we het niet op dat gebied. De Metropoolregio Eindhoven is daarvoor het juiste schaalniveau. Aandacht voor het delen van successen Het Ambitiedocument noemt eigenaarschap en medeverantwoordelijkheid als de belangrijkste voorwaarden voor effectieve samenwerking. Cruciaal daarvoor is betrokkenheid van bestuurders, raadsleden en ambtenaren, maar ook maatschappelijke en commerciële partners en kennisinstellingen. Het actief uitdragen en verantwoorden van de positieve resultaten van onze samenwerking, ook de resultaten voor individuele gemeenten, versterkt deze betrokkenheid. Daarmee kan samenwerking op het schaalniveau van de Metropoolregio Eindhoven nog vanzelfsprekender worden. U geeft aan dat u beseft ‘dat de raadsagenda’s in deze periode (over)vol zitten’.

Echter, niet zo zeer de lengte van de raadsagenda is een punt van discussie maar wel de korte voorbereidingstijd door de erg late aanlevering van dit document. (Niet voorafgaand aan maar pas tijdens het raadsvoorbereidingsproces.) Daarmee riskeert u – geheel onnodig – dat dit (mede) ten koste gaat van het draagvlak voor en de betrokkenheid bij regionale samenwerking. Wij verzoeken u dan ook met klem hier in de toekomst (wel) rekening mee te houden.

100526-2399\TPU\HLE\-30

Brede welvaart als verbindend perspectief zal steviger op de regionale overlegtafels worden belegd.

Naast de nieuwsbrieven, website, social media, krantenartikelen, interviews, rapportages, jaarverslag, specifieke nieuwsberichten over het Stimuleringsfonds en de Metropoolconferenties hebben we heel specifiek dit jaar een magazine uitgebracht, genaamd 21, Daarin staan nogmaals onze, of beter uw, resultaten beschreven. Met elkaar blijven we werken aan het overbrengen van de behaalde resultaten.

Naast de zienswijzenprocedure is er aan de voorzijde in het proces veel ruimte geweest om inbreng te leveren. Via de portefeuillehouders op de thema’s en via de Metropoolconferentie. Het nadeel van zienswijzen aan 21 gemeenteraden is ook de 21 verschillende procedures, die gemeenten lokaal hanteren en een daarbij behorende doorlooptijd. We proberen rekening te houden met voldoende tijd om voor de zienswijzenprocedure. In dit geval betrof dat ruim 2 maanden. Daarbij proberen we ook constructief mee te denken door bijvoorbeeld daarnaast nog 3 weken extra

ruimte te bieden en met concept-zienswijzen te werken. De algemene ambitie om te zorgen voor een gezond en goed leefklimaat voor onze inwoners in de regio en daarbij naar de balans te kijken met economische groei, (brede) welvaart en doorontwikkeling van de regio onderschrijven wij uiteraard van harte. Het Ambitiedocument roept bij de raad echter ook een aantal vragen op; sommige passages zijn niet duidelijk en/of niet volledig (genoeg) en in een enkel geval is er echt sprake van een omissie. De kern van onze reactie treft u onderstaand aan. Onze algehele reactie vatten wij daarna puntsgewijs voor u samen. Gelijkwaardigheid, evenwichtigheid, integraliteit, inclusiviteit en capaciteit Wij zeggen: Samenwerken, ja natuurlijk. Maar a.u.b. wél onder de juiste voorwaarden. Wij missen nu namelijk écht het samenwerken op basis van gelijkwaardigheid in het conceptdocument en ook het aspect ‘inclusiviteit’. Wij wijzen verder op de noodzakelijke integrale aanpak en verbinding van de MRE-thema’s. En voor die aanpak is ook capaciteit nodig. En dat geldt voor alle opgaven. We benoemen hier ook nadrukkelijk het belang van een evenwichtige balans in de verhouding stad – platteland. Daar kunnen we niet genoeg voor pleiten.

Het kan en mag niet zo zijn dat het stedelijk gebied de (rijpe) vruchten plukt van onze regionale samenwerking en het platteland het nakijken heeft en vooral of zelfs uitsluitend ‘levert’. Een sterke régio (en niet alleen een sterk stedelijk gebied) ontwikkel je immers alléén wanneer álle samenwerkingspartners in evenredigheid hun inspanningen leveren voor de regionale opgaven waarvan zij dan ook allen het profijt hebben. Alleen dán ook kun je als een krachtige en succesvolle régio als gesprekspartner aanschuiven aan de diverse

100526-2399\TPU\HLE\-31

De regionale samenwerking zijn we samen als 21 gemeenten. Daarin staan we voor een gelijkwaardige verhouding. Samenwerken is samen werken, waarbij eenieder, vanuit eigenaarschap zijn of haar inbreng levert. Het capaciteitsvraagstuk vraagt van ons allen om dit slim te organiseren, vanuit kwaliteit en niet vanuit kwantiteit. De verbinding stad-land is cruciaal voor zowel stad als het landelijk gebied.

(Haagse) tafels om onze regio (nog) verder te versterken en (nog) succesvoller te maken. Algehele reactie puntsgewijs We stellen vast dat in het document meerdere benamingen voor de regio (door elkaar) worden gebruikt: Brainportregio, Metropoolregio, stedelijk gebied, Zuidoost-Brabant. Onduidelijk is soms wat in een concreet geval met een benaming precies wordt bedoeld. Bijv. Metropoolregio vs. Brainportregio. Wees duidelijk en consequent en geef ook de onderlinge relatie tussen de ambitie(s) en de verdere uitwerking aan. Onder Inleiding, pag. 3 We zijn het aan onze inwoners (toevoeging: en ondernemers) verplicht om de grote opgaven…….gezamenlijk op te pakken……. Onder 1. Onze regio, pag. 5 …..de mate waarin we onze inventiviteit en ons innovatievermogen inzetten om sociale en maatschappelijke vraagstukken (toevoeging: en mobiliteitsvraagstuk) op te lossen. Onder 2. Onze ambitie, pag. 6 o Wat wordt bedoeld met het high-tech ecosysteem van de Brainportregio? o ……nadruk op de balans voor de fysieke leefomgeving: opname van alle aspecten cf. de Omgevingswet. Onder 3. Het belang van samenwerken als Metropoolregio Eindhoven, pag. 7 o Inleiding: We kennen hier een sterk netwerk tussen overheid, bedrijven en onderwijs. Vraag: En wat is het effect hiervan voor het hele MRE-gebied? o Samenwerkingsverbanden: samenwerken is meer dan alleen samenwerken op zich.

Het betekent ook – en vooral – dat er een gezamenlijke verantwoordelijkheid bestaat op basis van gelijkwaardigheid en inclusiviteit. Onder 5. Inhoudelijke thema’s Metropoolregio Eindhoven, pag. 9 Economie: wij merken op dat er gewaakt moet worden voor vestiging van (innovatieve) bedrijven en kenniswerkers alleen in Eindhoven en Helmond. Ook het ‘ommeland’ moet hierbij betrokken worden.

100526-2399\TPU\HLE\-32

Met de regio wordt bedoeld Zuidoost-Brabant als logisch afgebakend geografisch gebied, zoals gedefinieerd in bijlage 2 van het Ambitiedocument. Brainport is, binnen dat gebied, de triple helixsamenwerking.

Voorstel: de tekst van het Ambitiedocument zoals voorgesteld aan te passen.

Mobiliteitsvraagstukken zijn ook maatschappelijke vraagstukken.

Met het high-tech ecosysteem wordt het netwerk beschreven van innovatieve bedrijven in combinatie met de hoogwaardige maakindustrie in onze regio.

We onderstrepen uw reactie over de gezamenlijke verantwoordelijkheid en gelijkwaardigheid.

We investeren in het vestigingsklimaat voor de gehele regio.

Onder 4. Opgaven van de complete regio Zorg dat baten en lasten gelijk verdeeld zijn (RES). Niet: het stedelijk gebied de baten en het platteland (alleen) de lasten. Onder 5.1. Transitie landelijk gebied, pag. 11 o Inleiding: door zorgvuldig om te gaan met ruimte en ruimtelijke kwaliteit in het landelijk gebied krijgen stedelijke gebieden de kans om door te ontwikkelen. Belangrijk daarbij is de vitaliteit van het platteland. Immers, ook daar zijn ontwikkelingen nodig. o Verbinding zoeken: de bestuurlijke vertegenwoordiging van onze regio aan de verschillende tafels is belangrijk…. Vraag: hoe wordt dat in het proces geborgd? Dat is niet aangegeven. (Wat zijn de lokale effecten, hoe zit het met de zeggenschap/democratische legitimatie?) Onder 5.2. Economie, pag. 12 Stimuleringsfonds als succesformule: Deze succesformule werkt, …. We missen de effecten van het Stimuleringsfonds in het document.

Onder 5.3. Mobiliteit, pag. 13 en 5.4. Energietransitie, pag. 14 o In het document wordt meermaals gesproken over een gebiedsgerichte aanpak bij de verschillende MRE-thema’s. Wij waarschuwen ervoor dat voorkomen moet worden dat een gebied overstelpt wordt met gebiedsgerichte processen vanuit verschillende overheden en taakvelden. Het is van belang te zorgen voor een integrale aanpak en verbinding: (alleen) samenbrengen waar dit mogelijk is. Dat scheelt later ongetwijfeld tijd, geld en (zo mogelijk nog belangrijker) frustraties bij de bewoners van het betreffende gebied. Wij stellen daarom voor de

100526-2399\TPU\HLE\-33

Hierover wordt uiteraard bestuurlijk het gesprek aangegaan in de verdere uitwerking van de RES naar concrete zoekgebieden.

Voorstel: de tekst van het Ambitiedocument niet aan te passen.

Voorstel punt 1: de tekst van het Ambitiedocument als volgt aan te passen: Pagina 11 1e alinea. Na: “door te ontwikkelen” Vanwege het belang van een vitaal landelijk gebied is het belangrijk dat er ontwikkelingsmogelijkheden zijn voor stedelijke en landelijk gebied. Voorstel punt 2: de tekst van het Ambitiedocument niet aan te passen. De vertegenwoordiging vindt plaats vanuit vastgestelde kaders. De effecten staan hier niet beschreven, maar meer in algemene zin dat door het ontwikkelen van innovatieve projecten bedrijven in staat worden gesteld om innovatief te groeien. We hebben geen meetinstrument momenteel waarmee het brede effect en bijdrage aan de regionale economie gemeten wordt. Wel meten we op projectniveau via rapportages de directe uitkomsten van projecten en op welke wijze dit leidt tot nieuwe innovaties, producten en diensten. De samenhang van de subregio’s en slim organiseren op de juiste plaats is onderdeel van het proces, waarmee invulling gegeven zal worden aan de doorontwikkeling van het samenwerkingsakkoord.

overkoepelende aanpak en onderlinge afstemming toe te voegen.

o Samenhangend mobiliteitssysteem: wij geven mee dat voor een passende invulling van het mobiliteitssysteem ook rekening moet worden gehouden met de daadwerkelijke behoefte aan vervoer (inclusief vervoersvormen) van het betreffende gebied en het verschil dat hierbij bestaat tussen platteland en stedelijk gebied. Onder 6. Principes van samenwerken, pag. 15 Inleiding: ………..de ambtelijke organisaties zijn steviger betrokken vanuit de inhoud. Vraag: Wat houdt dit in voor de ambtelijke capaciteit en wat betekent dit financieel? Dat is voor ons belangrijk; er zijn immers ook nog de nodige subregionale opgaven uit te voeren. Onder Principes voor aanscherping samenwerking, pag. 16 Tabel, onder 5: ……….het regionale gesprek over de maatschappelijke opgaven. Dat doen we in kennissessies,… Vraag: Wat houdt dit in? (Nog) Meer overleggen? Wij wijzen nadrukkelijk op het voorkomen van (nog meer) bestuurlijke drukte.

Son en Breugel definitief

Wij zijn daarbij zéér geïnteresseerd in de verdere (concretere) uitwerking van het Ambitiedocument. Pas dan kunnen we ons er een totaalbeeld van vormen. Het Ambitiedocument is een opmaat naar het nieuwe samenwerkingsakkoord, dat in de loop van 2022 samen met de nieuwe colleges en gemeenteraden in de regio zal worden vastgesteld. Het Ambitiedocument is opgesteld op basis van de ervaringen en nieuwe inzichten die we afgelopen vier jaar met elkaar hebben opgedaan. Vanuit dit perspectief onderschrijven we de ambitie, zoals door u geformuleerd op pagina 4. Hieruit spreekt duidelijk de groei, die we als regio maken door het welzijn en de brede welvaart van onze inwoners voorop te stellen in plaats van eenzijdig te kijken naar economische

100526-2399\TPU\HLE\-34

Eens met de opmerking, dit wordt ook mee genomen in het toekomstbeeld mobiliteit.

In het proces om te komen tot het nieuwe samenwerkingsakkoord zullen ook de realisatiekracht en bijbehorende capaciteit inzichtelijk worden. Dit zal met de gemeenten plaatsvinden.

Wij onderstrepen uw inbreng dat in het belang van een complete regio om een samenwerking op strategisch niveau moet plaatsvinden. Daarbij is vanwege de samenhang van de subregio’s verbinding nodig op regionaal niveau. Hoe daar precies invulling aan te geven zal tijdens het proces van het samenwerkingsakkoord verder uitgewerkt worden. Daarbij moeten we vooral slimmer organiseren en niet ‘meer’.

groei. Dit gaan we doen door via het MRE als regio samen te werken aan de kwaliteit van de leefomgeving. Brede welvaart Deze vernieuwde regionale ambitie vraagt om een samenhangende aanpak. En daar zien wij nog spanning met de uitwerking ervan in het Ambitiedocument. In MRE-verband werken we immers met elkaar aan een viertal thema’s, die niet het gehele spectrum aan opgaven van Brede Welvaart dekken. Enkele thema’s, zoals topvoorzieningen, wonen of klimaatadaptatie in stedelijk gebied, zijn op andere tafels belegd.

Samen met u onderschrijven we dat brede welvaart een perspectief is en geen zelfstandig thema. Het begrip beschrijft het totale spectrum. Het verder concretiseren van de opgaven en daarin regionaal overeenstemming te bereiken is een van de uitgangspunten voor het nieuwe samenwerkingsakkoord.

Tegelijkertijd bestaat er ook een wisselwerking tussen de thema’s onderling. De manier waarop de verbinding vanuit MRE naar en tussen die thema’s wordt gelegd vraagt naar onze mening nog aandacht in het Ambitiedocument. We kunnen ons voorstellen dat in het Ambitiedocument een denkrichting wordt beschreven hoe we hiermee om wensen te gaan teneinde de Brede Welvaart in de regio te verbeteren. De manier waarop we hier daadwerkelijk handen en voeten aan geven dient een plek te krijgen in het samenwerkingsakkoord. Daarbij pleiten wij ervoor om dan ook te werken met concrete meetbare doelen. Regionale samenwerking In het Ambitiedocument zijn ook de ambities ten aanzien van de regionale samenwerking verwoord. We omarmen de genoemde principes en willen daarover met elkaar in gesprek om deze ambities ook om te zetten in een verbetering van de manier waarop we samenwerken. Het is ook noodzakelijk. Er komen immers diverse grote en complexe opgaven (zoals woningbouw, mobiliteit, economie, energie) op onze regio af waar wij als overheid een actieve rol in moeten pakken. Dit vraagt naar onze

100526-2399\TPU\HLE\-35

Wij onderstrepen uw inbreng dat in het belang van een complete regio om een samenwerking op strategisch niveau moet plaatsvinden. Daarbij is vanwege de samenhang van de subregio’s verbinding nodig op regionaal niveau. Hoe daar precies invulling aan te geven zal tijdens het proces van het samenwerkingsakkoord verder uitgewerkt worden. De uitwisseling van kennis is daarin een belangrijke pijler.

Valkenswaard concept voor cie. 10-2 en raad 24-2

mening om intensieve en effectieve samenwerking van de gemeenten. De gemeente Valkenswaard maakt graag gebruik van de mogelijkheid om te reageren op het concept-Ambitiedocument. Het is in onze ogen een belangrijke stap richting het nieuwe samenwerkingsakkoord, waarover eind dit jaar besluitvorming plaatsvindt. Middels dit document kunnen ook reeds zittende raden en colleges, die nu toch al enkele jaren meedraaien in de vernieuwde samenwerking, nog aandachtspunten meegeven. En dat laatste – de vernieuwde samenwerking – behoeft wat Valkenswaard betreft nog een verbeterslag. De vier thema’s met als brede welvaart als bindmiddel staat wel. Het samen werken aan deze thema’s met 21 verschillende gemeenten met alle diversiteit aan (bestuurs)cultuur en belangen is echter niet altijd even gemakkelijk. Gedeelde belangen vinden en daar samen aan werken is het uitgangspunt, maar de gedachten: ‘wat hebben wij er aan?’ of ‘wat krijgen we terug?’ liggen gemakkelijk op de loer. Eerlijkheidshalve zijn dit vragen die ook bij onszelf met enige regelmaat boven komen drijven. Het behoeft een constant dialoog om aan elkaar – zowel binnen de gemeente, als tussen de 21 samenwerkende gemeenten – te herinneren wat we aan elkaar hebben.

Uitgangspunt hierbij zou moeten zijn: ‘wat hebben wij de samenwerking te bieden?’ Wat hierbij ook zal helpen is het nog beter uitdragen wat de MRE nu allemaal doet en door haar successen (gepast) te vieren, al is het nog zo klein. Immers, onbekend maakt onbemind. Het uitdelen van cheques vanuit het Stimuleringsfonds is goed en het uitdragen daarvan – wat nu dus al gebeurt – heeft ook haar waarde. Het vertelt echter maar weinig over wat de Metropoolregio Eindhoven nu exact doet, of waar zij nu wel of niet over gaat. Welke discussies of dilemma’s er op dit moment spelen.

100526-2399\TPU\HLE\-36

Een van de belangrijkste elementen in het vervolgproces om te komen tot een nieuw samenwerkingsakkoord is de regionale dialoog. Daarbij gaat het over het inbrengen van lokale belangen i.r.t. regionale belangen. De regio is complementair aan elkaar en iedere gemeente heeft unieke kwaliteiten te bieden binnen die complete regio.

Naast de nieuwsbrieven, website, social media, krantenartikelen, interviews, rapportages, jaarverslag, specifieke nieuwsberichten over het Stimuleringsfonds en de Metropoolconferenties hebben we heel specifiek dit jaar een magazine uitgebracht, genaamd 21, Daarin staan nogmaals onze, of beter uw, resultaten beschreven. Met elkaar blijven we werken aan het overbrengen van de behaalde resultaten.

De Metropoolconferenties en de Raadstafel21 hebben hier een rol, maar kennen ook zo hun beperkingen. Met name voor de gemeenteraden is het lastig om als raad goed voor te bereiden op de grote discussies, of daarin haar gedachten kenbaar te maken anders dan via de geijkte momenten via zienswijzen of via de portefeuillehouders in de diverse overleggen. Een gemeenteraad heeft toch een andere rol en andere verantwoordelijkheden. Een mogelijkheid zou, eendachtig de procedure rond het Ambitiedocument, een raadpleging onder gemeenteraden en colleges zijn rondom grote vraagstukken. Dat biedt een raad of college de gelegenheid om binnen haar eigen gremium hier ook goed over door te praten en aandachtspunten mee te geven richting de MRE. Let wel: hier hoort een degelijke verwachtingenmanagement bij. Deze combinatie van meer relevante (inhoudelijke) communicatie en meer gevoel krijgen bij de discussies en dilemma’s en het creëren van de mogelijkheid om hierover gedachten te wisselen is wat Valkenswaard betreft een belangrijke sleutel in het verstevigen van de samenwerking, zonder voorbij te gaan aan de eigen bevoegdheden van raden en colleges. En dit laatste hangt ook samen met de kritiek die de Metropoolregio onlangs kreeg over haar slagvaardigheid. Ook in Valkenswaard leven hier zorgen over, mede naar aanleiding van het rekenkameronderzoek van de SGE-gemeenten.

De kritiek is in de ogen van Valkenswaard ook voor een deel terecht: er zit vaak best wat lucht tussen ambitie en realiteit. Tegelijkertijd is er soms ook de verwachting dat er vraagstukken opgepakt worden, waarvan eerder in het samenwerkingsakkoord is afgesproken dat die opgaven ergens anders horen. Daarnaast bestaat de MRE uit 21 gemeenten, met 21 meningen en een minstens even grote diversiteit aan ambities. De MRE is, ook mede op verzoek van de 21 gemeenten zelf, een slanke ondersteuningsorganisatie. Dit leidt tot spanning

100526-2399\TPU\HLE\-37

Het Dagelijks Bestuur heeft ook kennis kunnen nemen van de uitkomsten van het rekenkameronderzoek. De onderzoekers hebben vanuit het perspectief van 7 van de 21 samenwerkende gemeenten naar de samenwerking gekeken. Om zoveel mogelijk recht te doen aan zowel het onderzoek als aan de 14 gemeenteraden en bestuurders, die geen deel hebben uitgemaakt van het onderzoek is ons voorstel om dit te betrekken bij het proces van de doorontwikkeling van het samenwerkingsakkoord. Aanvullend op de eerder ingebrachte conceptreactie kan nog meegegeven worden dat ook het vraagstuk rondom de toegenomen woningbouwopgaven in de regio en de in de raadsvergadering unaniem aangenomen motie

Veldhoven definitief

en mismatches tussen ambitie en resultaten. Dit betekent dat er een keuze gemaakt moet worden: of de ambities worden bijgesteld, of de capaciteit om de gestelde ambities te halen wordt bijgesteld. Het zal hoe dan ook een ongemakkelijke keuze zijn, maar wel een die serieuze aandacht verdient in aanloop naar het nieuwe samenwerkingsakkoord. Tijdens de raadsvergadering van 24 februari is een amendement aangemonem waarin is gevraagd om wonen/volkshuisvesting ook toe te voegen aan de samenwerkingsagenda MRE. De vier zaken, die we in onze reactie aangeven (uitgangspunt samenwerking, communicatie, betrokkenheid en reële ambities) kennen een sterke onderlinge samenhang. Het een kan niet zonder het ander en ze versterken elkaar. Betere communicatie leidt tot een grotere betrokkenheid. Een grotere betrokkenheid versterkt de samenwerking en een sterke samenwerking levert meer slagkracht op om je ambities om te zetten in resultaten. En met resultaten is weer meer te communiceren, enzovoort. Kortom, een goede stevige samenwerking is in ieders belang. De inzet Valkenswaard zal dan vooral liggen op de verbetering van de samenwerking in onze bijzondere regio. U heeft de gemeenteraad van Veldhoven uitgenodigd een reactie te geven op het concept ambitiedocument ‘Balans in groei vanuit economische kwaliteit’. Wij waarderen deze uitnodiging en geven u graag onze reactie.

Balans in groei is een mooie term. Het zou mooi zijn als de groei van de regio de komende periode gebalanceerd en evenwichtig verloopt. Of dit ook zo gaat uitkomen weet niemand. Als de groei veel harder gaat dan we nu weten, is een snelle reactie van de overheid noodzakelijk. Niet alleen om het bedrijfsleven te faciliteren, maar met name om adequaat te kunnen reageren op behoud en versterking van onze leefomgeving, ons daily urban system. In aanvulling op onze zienswijze op het Werkprogramma 2022, zien wij daarom graag dat in het Samenwerkingsakkoord 2023-2026

100526-2399\TPU\HLE\-38

daaromtrent, net zoals die van Laarbeek, meegenomen zal worden in het vervolgproces.

Naast de nieuwsbrieven, website, social media, krantenartikelen, interviews, rapportages, jaarverslag, specifieke nieuwsberichten over het Stimuleringsfonds en de Metropoolconferenties hebben we heel specifiek dit jaar een magazine uitgebracht, genaamd 21, Daarin staan nogmaals onze, of beter uw, resultaten beschreven. Met elkaar blijven we werken aan het overbrengen van de behaalde resultaten.

Het werken met groeiscenario’s zullen we in het proces rondom het nieuwe samenwerkingsakkoord inbrengen.

Voorstel: de tekst van het Ambitiedocument als volgt aan te vullen. Door een snel veranderende omgeving is steeds moelijker in te springen op de opgaven. Door te werken met scenario’s kunnen we hierop beter inspelen.

uitgewerkte groeiscenario’s worden opgenomen. Met deze scenario’s kunnen we ons regionaal voorbereiden op de mogelijke groei of krimp, waarmee we te maken gaan krijgen. Zodat we niet verrast worden en alvast keuzemogelijkheden beschikbaar hebben. In het Ambitiedocument komt het begrip brede welvaart regelmatig aan de orde. Dit is belangrijk. En brede welvaart is ook een breed begrip. Daarom vinden we het belangrijk dat focus en concreetheid rondom dit begrip en rol van MRE hierbij wordt aangebracht in het Samenwerkingsakkoord 2023-2026.

Waalre definitief

Wij hebben met belangstelling kennis genomen van het concept-ambitiedocument “Balans in groei vanuit economische kwaliteit voor onze gezonde leefomgeving“ van de Metropool Regio Eindhoven. Het ambitiedocument heeft als doel richting aan te geven aan de doorontwikkeling van de inhoudelijke regionale agenda én hoe we daar de komende periode samen verder aan willen werken. Opmaak Het concept-Ambitiedocument heeft een consistente en duidelijke opmaak. De bijgevoegde citaten op enkele pagina’s bieden een interessante toevoeging aan het document. Let daarbij ook op taal-technische stijlfouten (met name de bijdrage van Adriaan Geuze op pagina 11). Het valt daarnaast op te merken hoe dat het document twee hele pagina’s besteedt aan inhoudsopgave en opbouw, terwijl het document in zijn geheel slechts 21 pagina’s bedraagt. Wij stellen voor beide pagina’s samen te voegen. Algemene inhoud Over het algemeen valt op de inhoud op te merken dat het telkens een concrete essentie mist en dat veel zaken korter, bondiger en concreter kunnen worden neergezet. Het document is wat ons betreft nog te abstract en wollig. In de uitwerking naar het nieuwe samenwerkingsakkoord mag dit bondiger en meer concreet. Daarnaast valt het document

100526-2399\TPU\HLE\-39

Dit jaar zal werkenderwijs beter invulling gegeven worden aan het perspectief brede welvaart in relatie tot ons nieuwe samenwerkingsakkoord. Vooralsnog is daarbij ons vertrekpunt dat we vanuit het perspectief brede welvaart naar onze agenda en onderliggende thema’s kijken. Een kernset met indicatoren uit de monitor zullen we daarvoor koppelen aan onze opgaven.

Voorstel: de inhoudsopgave en opbouw samen te voegen.

Het Ambitiedocument is een resultaat van een samenwerkingsproces en is tot stand gekomen met de 21 gemeenten.

regelmatig in herhaling en worden dezelfde zaken met andere woorden opnieuw besproken. Er wordt in het document geen aandacht besteedt aan de democratische legitimatie van de MRE, terwijl dit in onze ogen wel een punt van aandacht is. We hebben dat inmiddels verbeterd maar blijft punt van aandacht ook in de volgende bestuursperiode. Het document herhaalt in grote lijnen veel van haar inhoud uit het samenwerkingsakkoord, zie bijvoorbeeld het belang van samenwerken en de principes, die het MRE daarbij hanteert. Er mag meer aandacht zijn voor de manier waarop het MRE het regionale denken en handelen ontwikkeld bij de gemeenten. Die ontwikkeling is nodig om de huidige opgaven komende jaren aan te pakken in onze ogen. De opgaven van de regio zijn mooi uiteengezet en pakken de essentie goed samen. Thema’s Het Ambitiedocument komt meer over als een stand van zaken met betrekking tot de huidige thema’s, dan dat er nu een echt concrete toekomstvisie wordt neergelegd met betrekking tot de MRE als organisatie, product van de gemeentes en als strategisch partner in regionale opgaven. Aan een concrete ambitie wordt slechts een halve pagina besteed, terwijl de huidige stand van zaken over de thema’s gedurende vijf pagina’s wordt behandeld. Daarbij wordt weinig ‘doorontwikkeld’ en vooral gesteld de huidige koers met koppeling aan de Monitor Brede Welvaart voort te zetten.

Kortom er mag meer ambitie neergezet worden in ons nieuwe samenwerkingsakkoord op het gebied van samenwerking en successen in de thema’s. We hebben de afgelopen jaren op de thema’s eerste resultaten geboekt. Het succesverhaal van de thema’s komt vooral in dit document naar voren, terwijl een kritischere reflectie op de individuele thema’s een concrete ambitie voor de toekomst meer kracht bij zou kunnen zetten. De resultaten zijn immers al in de jaarrapportages teruggekoppeld en bekend bij de gemeenten.

100526-2399\TPU\HLE\-40

De 21 gemeenteraden beslissen zelf over de verschillende voorstellen, die regionaal worden voorbereid. Daarmee is de democratische legitimiteit van bijvoorbeeld een RES geborgd.

Het proces om te komen tot een nieuw samenwerkingsakkoord is gestart vanuit een doorontwikkeling van het geldende akkoord. Met de vervolgstap zal in het proces dit jaar meer aandacht zijn om het regionaal denken en handelen van gemeenten verder te ontwikkelen.

De regionale samenwerking is in een ‘nieuwe fase’ aanbeland waarbij vanuit een stevigere ambitie vooruit mag worden gekeken. Vanuit de kwaliteit van de leefomgeving.

In het proces om te komen tot een nieuw samenwerkingsakkoord zullen we, samen met u, onze ambitie meer kracht bij zetten via de thema’s.

Er kan een meer integrale aanpak tussen de thema’s worden bewerkstelligt. Brede welvaart kan ons daarbij gaan helpen. In het samenwerkingsakkoord zien we graag meer duiding hoe en wie dat gaat organiseren, hoe we dat monitoren, op welke momenten en op welke parameters? Het gaat erom dat we ook helder kunnen rapporteren naar onze inwoners en raadsleden. Wij zouden graag willen zien dat voortaan vanuit de portefeuille overleggen en vergaderingen van het Algemeen Bestuur korte nieuwsflitsen naar de raden worden verstuurd ter informatie, zodat ook het gevoel van gedeeld eigenaarschap versterkt kan worden. Per thema zouden wij graag aangegeven willen zien wat we in MRE verband oppakken en welke zaken er in subregionaal of lokaal worden opgepakt. Dat komt ook tegemoet aan de conclusies uit het Rapport van 7 Rekenkamercommissies in het Stedelijk gebied. Onderzoeksrapport Rekenkamercommissie Wij willen de aanbevelingen uit het gezamenlijk Rekenkameronderzoek van 7 gemeenten uit het Stedelijk Gebied graag terugzien bij de uitwerking van het Ambitiedocument en het samenwerkingsakkoord voor de periode 2022 tot 2026. De rapportage van dat onderzoek geeft aanbevelingen voor een effectievere en efficiëntere samenwerking in de samenwerkingsverbanden MRE en SGE.

Dat rapport beveelt onder andere aan het werken in thema’s in het MRE opnieuw te bekijken en de rol van het MRE meer als een strategisch partner van de gemeente vorm te geven, gemeentes meer regionaal moeten gaan denken en er een duidelijkere scheiding moet zijn tussen de taken van de MRE en het SGE. De capaciteitsinzet komt ook aan de orde in het rapport. Als taken veranderen is het ook logisch de capaciteit opnieuw te bekijken. Het komt erop neer dat er vanuit Waalre een wens is om een zelfreflectie op de rol en functie van de MRE, waarbij realistisch wordt gekeken

100526-2399\TPU\HLE\-41

Uw oproep ondersteunen we en nemen we ook mee in het proces voor het nieuwe samenwerkingsakkoord.

We nemen uw suggestie rondom korte nieuwsflitsen mee. Daarbij kijken we ook naar de nu al bestaande nieuwsbrieven, die vaak rondom dit soort momenten worden verzonden aan de gemeenteraden. Helderheid in wat waar wordt opgepakt is cruciaal in het samenwerkingslandschap van Zuidoost-Brabant. In het nieuwe samenwerkingsakkoord zal dit ook helder verwoord worden. Het Dagelijks Bestuur heeft ook kennis kunnen nemen van de uitkomsten van het rekenkameronderzoek. De onderzoekers hebben vanuit het perspectief van 7 van de 21 samenwerkende gemeenten naar de samenwerking gekeken. Om zoveel mogelijk recht te doen aan zowel het onderzoek als aan de 14 gemeenteraden en bestuurders, die geen deel hebben uitgemaakt van het onderzoek is ons voorstel om dit te betrekken bij het proces van de doorontwikkeling van het samenwerkingsakkoord.

naar de regionale samenwerking(en) in de toekomst en de MRE een eigen ontwikkelplan presenteert. Dat zien we graag terug in het samenwerkingsakkoord voor de volgende bestuursperiode. Wij wensen u veel succes toe bij de bijstelling van het Ambitiedocument en de voorbereiding van het samenwerkingsakkoord voor de periode 2022 tot 2026.

Stakeholders Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant

Waterschappen De Dommel en Aa en Maas

Het valt ons op dat de ODZOB niet wordt genoemd als samenwerkingspartner in het Ambitiedocument, terwijl er in onze beleving wel degelijk op een aantal vlakken wordt samengewerkt aan gezamenlijke opgaven. Daarom vragen we u de ODZOB als samenwerkingspartner te noemen op pagina 7. En daarnaast in het overzicht op te nemen van de samenwerkingsverbanden op pagina 17 met onderstaande tekstsuggestie: De opgave van de ODZOB (Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant) is het zorgen voor een veilige en gezonde, fysieke leefomgeving in ZuidoostBrabant. Dit doet de ODZOB samen met de ketenpartners, 21 gemeenten en de Provincie Noord-Brabant. De ODZOB voert taken uit op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Ook activiteiten die verwant zijn aan deze VTH-taken (expertises) op het gebied van omgevingsrecht, voert de ODZOB uit indien Provincie of gemeente(n) daarom verzoeken. Ambitiedocument Wij waarderen de zorgvuldigheid waarmee u dit concept-Ambitiedocument heeft opgesteld. Echter constateren we dat klimaatadaptatie meer aandacht moet krijgen in uw ambitiedocument. In aanloop naar dit Ambitiedocument heeft watergraaf Erik de Ridder in een aparte masterclass nadrukkelijk aandacht gevraagd voor water en bodem als leidende principes, de watertransitie en klimaatadaptatie in het stedelijk gebied. We bieden u graag onze expertise aan om het thema klimaatadaptatie nadrukkelijk toe

100526-2399\TPU\HLE\-42

Voorstel: in de bijlage de ODZOB toe te voegen als samenwerkingspartner.

We onderkennen het belang van klimaatadaptatie als gedeelde opgave. Met de aandacht die klimaat in het Regeerakkoord heeft gekregen valt te voorzien dat de samenwerking in de regio op het onderwerp een impuls krijgt. In het kader van de Omgevingsagenda en NOVI De Peel zijn er tafels waar deze samenwerking verder gestalte krijgt. We zien geen toegevoegde waarde van een eigenstandig regionaal programma klimaatadaptatie. We willen de bestaande

Voorstel: de tekst van het Ambitiedocument niet aan te passen.

te voegen aan de thema’s van uw Ambitiedocument. Landelijk regeerakkoord In het regeerakkoord wordt aandacht gevraagd om water en bodem meer sturend te laten zijn bij ruimtelijke ontwikkelingen. Het instrumentarium watertoets krijgt een dwingender karakter en er wordt meegegeven de waterschappen eerder in het proces van planvorming te betrekken. Om een gezonde leefomgeving te realiseren wordt meegegeven meer groen en water toe te voegen in het stedelijk gebied. Dit om wateroverlast tegen te gaan en perioden van droogte te bestrijden. Oproep Deltacommissaris Het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie (DPRA) is een gezamenlijk plan van gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk om Nederland klimaatbestendig en water robuust in te richten. Dit is echter geen vrijblijvende afspraak. Het Deltaplan versnelt en intensiveert de aanpak van wateroverlast, hittestress, droogte en de gevolgen van overstromingen. In zijn laatste rapport roept Deltacommissaris Peter Glas nadrukkelijk op om werk te maken van klimaatadaptief bouwen in de stedelijke omgeving. Klimaatonderlegger Zowel de Provincie Noord-Brabant als de Brabantse waterschappen hebben een speciale klimaatonderlegger ontwikkeld. Daarmee wordt gevraagd om water en bodem meer leidend te laten zijn bij de planontwikkeling. Tegelijkertijd wordt meer ruimte gevraagd voor een robuust watersysteem en extra bescherming voor de beekdalen.

Ook de problematiek van droogte vraag nadrukkelijk om een regionale aanpak. Met al deze maatregelen zetten we in om de watertransitie in 2050 te realiseren. Omgaan met extreem weer Klimaatverandering heeft ons het afgelopen jaar opnieuw wakker geschud met de ramp in zuid Limburg. De klimaatverandering en de daarmee gepaard gaande intensieve zomerse neerslaggebeurtenissen kunnen ook de

100526-2399\TPU\HLE\-43

samenwerkings- en gesprekstafels benutten voor het gesprek met u over klimaatadaptatie.

Zie bovenstaande reactie

Metropoolregio Eindhoven enorme schade toebrengen. Someren, Deurne en Bergeijk zijn plaatsen waar het eerder is misgegaan. Hoe voorkomen we met elkaar dat dit nogmaals gebeurt? Daarbij ook het besef dat water en klimaatverandering zich niet houdt aan gemeentegrenzen. We gaan daarom graag met Metropoolregio Eindhoven aan de slag om te komen tot een klimaatadaptatie programma op regionale schaal. Regionale opgave De waterschappen willen graag met u pro actief samenwerken om de leefomgeving te verbeteren. U werkt aan (boven-)regionale opgaven met partners in het gebied. Hoe vinden we elkaar om de klimaatadaptieve maatregelen te verbinden met de door u genoemde belangrijke thema’s. Ook in de regio Hart van Brabant en Noordoost Brabant lopen er al regionale klimaatadaptatie programma’s al dan niet gekoppeld aan de regionale energiestrategie. Regio versus subregionale samenwerking Tegelijkertijd constateren we dat er sprake is van een groot aantal overlegtafels. En dat thema’s en in de Metropoolregio Eindhoven, maar ook in de subregionale samenwerkingsverbanden worden behandeld. Los van het bemensen is het moeilijk het overzicht te bewaken, omdat de organisatiestructuren niet eenduidig zijn. Nu worden we nog weleens verrast op Omgevingsdagen door een besluit dat gevraagd wordt. We zouden daarom graag een betere aansluiting krijgen bij de strategische en ruimtelijke ontwikkelingen.

Koppeling klimaatadaptatie en energietransitie In de regio’s Hart van Brabant en NoordoostBrabant loopt de regionale energie strategie (RES) gelijk op met klimaat adaptieve maatregelen. Net als de energietransitie is de klimaatadaptatie een ruimtelijke opgave en met name juist in het stedelijk gebied. We zijn ons er van bewust dat de stedelijke opgave rond mobiliteit, wonen en economie al om een complexe integratieslag vragen. De

100526-2399\TPU\HLE\-44

De Omgevingsagenda, de beide ontwikkellijnen daarin en daaraan gekoppelde Omgevingsdagen bieden een goede kans om een betere aansluiting te krijgen tussen de verschillende subregio’s en de ruimtelijke tafels. Dat dit vraagt om een goede aansluiting tussen de subregio’s wordt onderkend en ook ingebracht in het vervolgproces om te komen tot een nieuw samenwerkingsakkoord.

Zie bovenstaande reactie

GGD BrabantZuidoost

energietransitie en klimaat adaptatie kan hier echter niet los van worden gezien. Een geïntegreerde aanpak en besluitvorming creëert dan ook duidelijkheid voor de gebouwde omgeving. Werkprogramma 2022 Tot slot constateren we dat in het Werkprogramma 2022 klimaatadaptatie al wel genoemd wordt. Dat sterkt ons vertrouwen dat ook de Metropoolregio Eindhoven het belang hiervan inziet. We constateren echter ook dat er nog geen concrete uitwerking aan wordt gegeven. Dit terwijl de urgentie groot is en de overlast door extreme droogte, hitte en wateroverlast alsmaar toeneemt. Ook het Rijk stelt hierom voor de komende jaren extra middelen beschikbaar om Nederland klimaatadaptiever te maken. Uitnodiging Wij, dijkgraaf Mario Jacobs en watergraaf Erik de Ridder, willen graag met uw Dagelijks Bestuur bepalen hoe we het meest effectief een klimaatadaptief programma kunnen verbinden aan de opgaven van de Metropoolregio Eindhoven. De waterschappen hebben voorbeelden waar het economisch mis kan gaan in de Metropoolregio Eindhoven. Lukt het ons gezamenlijk de water ambities van de Metropoolregio Eindhoven te verbinden met de waterambities van de waterschappen om de balans te bewaren voor een gezonde leefomgeving.

De titel van het Ambitiedocument ‘Balans in groei vanuit economische kwaliteit voor onze gezonde leefomgeving’ past bij het streven van de GGD, waarbij we een gezonde leefomgeving zien als een randvoorwaarde om gezond gedrag te bevorderen. Wij zien dan ook diverse kansen om uw ambities en die van de GGD met elkaar te verbinden. Dat wordt versterkt doordat ons werkgebied samenvalt. Daarover hebben we reeds verkennend met u gesproken binnen het thema transitie landelijk gebied. We bekijken graag verdere samenwerking op dit thema.

100526-2399\TPU\HLE\-45

De waterschappen zijn een samenwerkingspartner en nemen ook zitting in de Stuurgroep RES en het Portefeuillehoudersoverleg transitie landelijk gebied. Op deze tafels zou vanuit ieders perspectief nog meer de verbinding gezocht kunnen worden voor klimaatadaptatie.

We blijven graag met u in gesprek en beschouwen de beide waterschappen als belangrijke samenwerkingspartners.

Een ander voorbeeld van regionale samenwerking t.b.v. een gezonde leefomgeving is het thema Omgevingswet. Hierin trekken de 21 gemeenten, samen met de Veiligheidsregio, Omgevingsdienst, waterschappen, Provincie en GGD al samen op vooruitlopend op de implementatie van deze wet. Vanuit het perspectief van de GGD zou in de regionale samenwerking de Omgevingswet ook een MRE thema kunnen zijn. Samenvattend zouden we graag met de MRE bekijken hoe we de uitdaging van een gezonde leefomgeving in Zuidoost-Brabant verder vorm kunnen geven. In onderstaande tabel stellen wij per hoofdstuk enkele tekstsuggesties voor, en voor verdere toelichting denken we graag met u mee. Titel: Balans in groei vanuit economische kwaliteit voor onze gezonde leefomgeving De GGD ziet de gezonde leefomgeving als een randvoorwaarde en als een interventie voor het maken van de gezonde keuzes. De GGD Brabant-Zuidoost daagt gemeenten uit om de gezondheid van onze inwoners de prioriteit te geven, die het verdient door aan te sluiten bij de huidige beweging van de preventieakkoorden en de Omgevingswet. H 1: ‘Daarbij vragen maatschappelijke vraagstukken meer aandacht. De kwaliteit van bodem, lucht en water moet beter en gezondheid is geen vanzelfsprekendheid meer.

Niet iedereen deelt optimaal mee in de welvaart, die onze regionale economie brengt en de tweedeling groeit.’ De GGD stelt de (gezondheid van onze) inwoners centraal. Wij realiseren ons dat de publieke gezondheid een van de deelbelangen is, die afgewogen worden bij ruimtelijke ontwikkelings- en beheervraagstukken. Onze inzet in deze processen is gericht op de (kansen en bedreigingen voor de) bescherming en bevordering van de gezondheid van onze inwoners. We hanteren daarbij de principes van

100526-2399\TPU\HLE\-46

We nemen uw suggesties mee in het proces om te komen tot een nieuw samenwerkingsakkoord.

waardencreatie middels de kernwaarden voor een gezonde leefomgeving. Terecht wordt opgemerkt dat niet iedereen optimaal mee deelt in de welvaart wat leidt tot een grotere tweedeling in de maatschappij. Dit is één van de speerpunten in ons Meerjarenbeleidsplan, dat we dit voorjaar vaststellen met ons bestuur. ‘Deze en tal van andere factoren bepalen de kwaliteit van onze fysieke en maatschappelijke leefomgeving en ons welbevinden; kort samengevat de ‘brede welvaart’.’ De GGD sluit aan op de definitie van brede welvaart, waarin de kwaliteit van onze fysieke en maatschappelijke leefomgeving centraal staat vanuit ons perspectief van gezondheid. Wij definiëren gezondheid waarbij een betekenisvol leven van mensen centraal staat. De nadruk ligt op de veerkracht, eigen regie en het aanpassingsvermogen van de mens en niet op de beperkingen of ziekte (ref IPH). H2: ‘Een hogere kwaliteit van het woon- en leefklimaat in de regio maakt dat inwoners en anderen zich hier gezonder voelen en draagt bij aan het welzijn en de welvaart voor iedereen.’ De betrokkenheid van de GGD bij ruimtelijke ontwikkelings- en beheervraagstukken heeft altijd ten doel om het grootst mogelijke positieve effect op de (bescherming en bevordering van de) publieke gezondheid te bereiken. De GGD heeft veel informatie over de beleving van inwoners van hun leefomgeving. Een greep: -

Panelonderzoek buiten zijn en groen in de leefomgeving - Panelonderzoek de impact van hitte - Infographic gezondheidsmonitor regio Zuidoost Brabant 2020 - Brabantse Omgevingsscan H3: ‘Belang van samenwerken: Als overheden staan we ervoor dat dit samengaat met goed samenleven, fysiek en mentaal gezond zijn,

100526-2399\TPU\HLE\-47

mooie dingen met elkaar meemaken en onze natuur koesteren.’ Soms lijkt het alsof economische belangen en belangen vanuit het perspectief gezondheid tegenover elkaar staan. Maar gezondheidsbeleid is integraal beleid; ook het hebben van werk, voldoende aanbod (levensloopbestendige) woningen, en een leefomgeving die de inwoners als prettig ervaren en waar ze zich veilig voelen maken deel uit van gezondheid. Zie ook onze Volksgezondheid Toekomst Verkenning. H4: ‘Grensoverschrijdende opgaven: Door brede welvaart centraal te stellen in regionaal beleid zorgen we ervoor dat alle inwoners in de regio kunnen profiteren van groei in welvaart én welzijn’ Een goede Luchtkwaliteit is belangrijk voor gezondheid. Aansluiting bij het Schone Luchtakkoord of het stimuleren van gezonde mobiliteit, zoals fietsen en wandelen hebben belang bij een regionale aanpak. De GGD heeft in juli 2021 een regionale paragraaf “maak ruimte voor gezondheid’ aangeboden aan de burgemeester en wethouders, die als uitgangspunt gebruikt kunnen worden bij de omgevingsvisie.

Vanuit de gezamenlijke Omgevingsagenda Zuidoost-Brabant liggen er verbindingen met het steviger verankeren van een gezonde leefomgeving.

Net omdat we te maken hebben met grensoverschrijdende maatschappelijke opgaven, is samenwerking een must. Hier ligt ook een wezenlijke onderbouwing t.b.v. de regionale samenwerking Omgevingswet die we hebben in Zuidoost-Brabant! De GGD pleit ervoor de regionale samenwerking Omgevingswet daarom op te nemen binnen de MRE. H5: ‘Transitie van het landelijk gebied Met het opstellen van een Streefbeeld voor het landelijk gebied maakten we een eerste aanzet voor een integrale visie op de kwaliteit van onze leefomgeving en het belang van de economische dragers in het landelijk gebied.’ ‘Brede welvaart als verbindend perspectief De vier thema’s hebben een onderlinge

100526-2399\TPU\HLE\-48

We blijven graag met u in gesprek als samenwerkingspartner in relatie tot de opgaven die we, als 21 gemeenten, gezamenlijk als regio hebben.

samenhang en fungeren als overkoepelende paraplu. Het zijn opgaven voor de complete regio. Daarbij kijken we vanuit een breder perspectief naar de thema’s, namelijk vanuit het perspectief ‘brede welvaart.’ Van daaruit leveren we als regio een bijdrage aan onze gezamenlijke ambitie; een kwaliteitssprong voor een gezonde leefomgeving voor onze inwoners. Waar we onze tijd doorbrengen heeft een belangrijk effect op onze kwaliteit van leven. Gezonde verstedelijking en vitaal buitengebied met aantrekkelijke plekken bieden mensen gelegenheid te ontmoeten, ontspannen, bewegen en gezond te genieten. De GGD herkent zich in het Streefbeeld transitie landelijk gebied, waar gezondheid en een gezonde leefomgeving op de agenda staan. In het meerjarenbeleidsplan van de GGD is dat ook één van onze speerpunten. We hebben hier reeds een gesprek over gehad met het Portefeuillehoudersoverleg transitie landelijk gebied. De vraag van de GGD is dan ook hoe we het gezamenlijke belang en de samenwerking kunnen vorm geven? We denken graag met u mee vanuit het perspectief brede welvaart en het concept positieve gezondheid om een gezonde leefomgeving voor onze inwoners te stimuleren. H 5.2: We hebben in de regio te maken met schaarste van mensen, materialen en ruimte.

Daarbij staan we voor grote maatschappelijke opgaven als klimaat, energie en stikstof, maar ook vergrijzing en tweedeling Terecht wordt hier onder de paragraaf ‘economie’ de vergrijzing en tweedeling aangehaald. Dit zijn zorgelijke ontwikkelingen, die een relatie hebben met zowel economie als gezondheid. De tweedeling in onze maatschappij maakt deel uit van de missie van de GGD. Daarom hebben wij dat ook als speerpunt opgenomen in ons Meerjarenbeleidsplan. Wij denken ook hierop graag met u mee!

100526-2399\TPU\HLE\-49

Zie bovenstaande reactie

Provincie Noord-Brabant

H 5.3: Bovendien kan goede mobiliteit een positieve bijdrage leveren aan de fysieke en mentale gezondheid, met de fiets nog meer dan met de auto Vanuit de GGD sluiten we graag aan bij de mobiliteitstransitie. Meer fietsen en wandelen draagt bij aan een gezond leefpatroon en is ook gunstig voor de luchtkwaliteit in onze regio. Meer informatie is te vinden in de landelijke kernwaarden gezonde leefomgeving van de GGD-en.

Zie bovenstaande reactie

H 6: De regionale vraagstukken zijn lange termijnopgaven met grote invloed op de regio, gemeenten en inwoner. Vaak overstijgen ze ook een bestuursperiode en is continuïteit belangrijk om niet elke vier jaar ‘opnieuw’ te moeten beginnen Het thema gezondheid is bij uitstek een thema waarvan de effecten van een interventie vaak pas na langere tijd zichtbaar / meetbaar zijn. De GGD draagt graag bij aan verdere regionale samenwerking door middel van kennisdeling, informatie-uitwisseling en verbinding van agenda’s. We sluiten hierbij graag aan vanuit ons Meerjarenbeleidsplan.

Zie bovenstaande reactie

H7 Samenwerkingsverbanden In het overzicht missen we in het overzicht: samenwerken in de Omgevingswet regio BZO.

Er is voor het overzicht gekozen voor een inzicht van de samenwerkingsverbanden op hoofdlijnen. We nemen uw suggestie mee om deze in het nieuwe samenwerkingsakkoord toe te voegen.

Als Provincie Noord-Brabant onderschrijven we het belang om als regio periodiek de ambities te bezien en eventueel te herdefiniëren. Voor ons ligt een mooi concept-Ambitiedocument, waarvoor onze complimenten en we waarderen de mogelijkheid om als, samenwerkingspartner, hierop te kunnen reflecteren. Wijze van samenwerken We zijn als Provincie sinds jaar en dag partner van en voor de regio Zuidoost-Brabant op diverse beleidsterreinen. Om goed en prettig met elkaar samen te werken is het belangrijk dat er gedeelde ambities zijn. In grote lijnen komen de ambities van de regio

100526-2399\TPU\HLE\-50

In het proces om te komen tot een nieuw samenwerkingsakkoord zal goed gekeken worden hoe de meerschaligheid, waarop de opgaven zijn georganiseerd in ZuidoostBrabant nog beter op elkaar kan aansluiten/ verbinden.

overeen met de ambities van de Provincie. Om in goede samenwerking resultaten te behalen, is het van belang dat de regionale en provinciale ambities in lijn zijn en elkaar versterken. De vier ambities, zoals beschreven in het concept-ambitiedocument, sluiten goed aan op de ambities van de Provincie. Verder hechten wij veel waarde aan het maken van goede samenwerkingsafspraken. Primair richt het concept-Ambitiedocument zich op de afspraken tussen de 21 gemeenten van Zuidoost-Brabant, maar er wordt terecht opgemerkt dat ook samenwerking nodig is met andere overheden en partners. Bij ons als samenwerkende overheden ligt een extra verantwoordelijkheid vanuit de één overheidsgedachte de uitvoering goed en efficiënt op elkaar af te stemmen. Elke overheid heeft zijn eigen bevoegdheden en instrumentarium en zet deze gezamenlijk in voor het bereiken van resultaten voor de maatschappelijke opgaven. Daarbij is het goed om te benoemen dat op meerdere schaalniveaus wordt samengewerkt en afspraken worden gemaakt. In dat verband is ook het Rijk een belangrijke samenwerkingspartner. Afspraken met het Rijk zijn in diverse akkoorden (zoals woningbouw, Brainport, mobiliteit) vastgelegd. Een voorbeeld van een gezamenlijke samenwerking is het Verstedelijkingsakkoord waarbij afspraken gemaakt worden met het Rijk, Provincie en gemeenten.

Relatie andere overlegstructuren en instrumenten Als Provincie Noord-Brabant realiseren wij ons dat de grote maatschappelijke opgaven vragen om een regionale afweging en samenwerking om tot resultaten te komen. Dit kan op gespannen voet staan met de democratische verankering bij de individuele gemeenten. Besluitvormingsprocedures moeten dan ook zo worden ingericht dat de democratische verankering is gegarandeerd.

100526-2399\TPU\HLE\-51

Zie bovenstaande reactie

De Metropoolregio Eindhoven is een belangrijke samenwerkingsvorm van de 21 gemeenten in Zuidoost-Brabant. Maar niet alle maatschappelijke vraagstukken zijn belegd bij de Metropoolregio Eindhoven als samenwerkingsorganisatie. Er bestaan meer samenwerkingsverbanden, zowel publiek als triple helix, in de regio Zuidoost-Brabant, die samenwerken aan maatschappelijke opgaves. In het concept-Ambitiedocument wordt beschreven dat de regio één geheel is, stad en land zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Dit vraagt om een integrale benadering en het verbinden van de thema’s onderling en voor de verbinding tussen het stedelijk en het landelijk gebied. De wijze waarop de 21 gemeenten de integrale afstemming regiobreed vorm willen geven, vinden wij een belangrijk aandachtspunt in het voorliggende Ambitiedocument. Het daily urban system beperkt zich niet tot de 21 gemeenten in de regio Zuidoost-Brabant en de kracht van de regio ligt ook in de inbedding in bredere context, bijvoorbeeld op het gebied van mobiliteit, ecosystemen en ketens op het niveau van BrabantStad, brabantbreed en Nederland. De regio Zuidoost-Brabant kent tevens vele bestuurlijke en ambtelijke overlegtafels voor verschillende beleidsterreinen en schaalniveaus (subregionaal).

Daarmee is de overleg- en besluitvormingsstructuur niet altijd helder en het is niet voor iedereen inzichtelijk wie welke rol heeft en wat waar besproken en besloten wordt en door wie. Wij adviseren de regio Zuidoost-Brabant om de huidige structuur te evalueren en waar gewenst aanpassingen door te voeren. Inhoudelijke reflectie per beleidsterrein Brede Welvaart Eén van de belangrijke nieuwe inzichten in het concept-Ambitiedocument is dat d kwaliteit van leven wordt bepaald door een breed scala aan aspecten. Hiervoor wordt de nieuwe term brede welvaart geïntroduceerd. Brede welvaart is dan

100526-2399\TPU\HLE\-52

Het perspectief brede welvaart zal steviger onderdeel gaan uitmaken van onze nieuwe samenwerkingsagenda. Daarvoor leggen we ook de verbinding bovenregionaal.

ook een goed uitgangspunt om te sturen op die kwaliteit van leven. Maar het is nog zoeken wat nu precies de ambitie op brede welvaart is en ook als Provincie Noord-Brabant zijn we hierin verkennende. Brede welvaart gaat om een balans tussen de drie hoekpunten van de Telos driehoek: ‘people, profit, planet’. Op de inhoudelijke thema’s die in het conceptAmbitiedocument zijn beschreven, is brede welvaart echter nog niet gekoppeld (in grenzen, normen en streefwaarden) en het is de vraag hoe de thema’s hun uitwerking hebben in relatie tot de ambitie op brede welvaart. Aan de andere kant begrijpen wij ook dat dit nog lastig vorm te geven is en zien wij mogelijkheden om elkaar op dit thema te ondersteunen. Wij willen daarom de regio Zuidoost-Brabant uitnodigen om samen op te trekken om meer concrete invulling te geven aan brede welvaart als perspectief. Omgevingsagenda Als samenwerkende partners in Zuidoost-Brabant hebben we sinds twee jaar een gezamenlijke regionale omgevingsagenda opgesteld. In de omgevingsagenda zijn de samenwerkingsafspraken van de gezamenlijke overheden samengebracht, afspraken gericht op realisatie van onze (gezamenlijke) ambities. In het Ambitiedocument wordt de ‘verbinding’ met de omgevingsagenda als samenwerkingsinstrument gemist. De omgevingsagenda is immers ook leidend voor de agenda van de regionale omgevingsdagen.

De omgevingsdagen zijn belangrijke momenten om als gezamenlijke overheden in de regio afspraken te maken en samen richting te bepalen. Tevens zien wij de omgevingsdagen als kristallisatiepunt voor andere agenda’s en samenwerkingen in de regio. Verstedelijkingsakkoord/subregionale ontwikkelstrategieën Hoewel verstedelijking geen separaat thema is in het Ambitiedocument, is het wel een belangrijk onderwerp dat genoemde thema’s raakt. Het verdient de aanbeveling om in het Ambitiedocument een relatie te leggen met