22.06.03A 4 Bijlage 2 Reactienota ambitiedocument MRE.pdf

Reactienota concept-Ambitiedocument Metropoolregio Eindhoven, versie 22 februari 2022

De gemeenteraden zijn gevraagd uiterlijk 2 februari 2022 een reactie kenbaar te maken Van Valkenswaard is nog geen formele reactie ontvangen (raad 24-2) Indien geen formele reactie is ontvangen is de concept-reactie opgenomen

100526-2399\TPU\HLE\-1

Gemeentelijke reacties concept-Ambitiedocument 2021

Gemeente

Reactie

Antwoord

Aanpassingen Ambitiedocument

Met de doelstelling van 49% CO2-reductie in 2030 volgen we het huidige Klimaatakkoord. In het nieuwe Regeerakkoord wordt dit doel echter aangescherpt naar tenminste 55% CO2reductie in 2030. Als basis voor de gesprekken voor het nieuwe Samenwerkingsakkoord ligt het daarom inderdaad voor de hand om uit te gaan van een ambitie van tenminste 55% COreductie. Energiebesparing is wel als basisuitgangspunt benoemd. We zullen het in de tekst nog explicieter opnemen.

Voorstel: de tekst van het Ambitiedocument als volgt aan te passen. Deze noot toevoegen.

en status reactie

Asten definitief

Gemeente Asten stemt in met het conceptAmbitiedocument als aanloop naar het Samenwerkingsakkoord 2023-2026 met de volgende opmerkingen: Thema energietransitie Het streven is in 2030 reeds 55% minder CO2uitstoot te realiseren in plaats van de genoemde 49%.

Regionale Energie Strategie (RES) Energiebesparing opnemen als derde thema.

Thema economie De focus in het nieuwe samenwerkingsakkoord leggen op wat we als regio concreet gaan doen om de genoemde (deel)ambities in te vullen.

Thema transitie landelijk gebied Niet alleen het stedelijk gebied moet ontwikkelingsmogelijkheden krijgen. Ook de dorpen moeten zich op een passende manier kunnen door ontwikkelen en hebben daarvoor ook stedelijke functies nodig zoals extra woningen, voorzieningen en werkgelegenheid dicht bij huis. Thema Samenwerking Het is van belang dat dat álle gemeenten verantwoordelijk zijn voor de samenwerking in de

100526-2399\TPU\HLE\-2

Voorstel: de tekst van het Ambitiedocument als volgt aan te passen. De RES richt zich op de thema’s gebouwde omgeving en elektriciteit. Energiebesparing is cruciaal in onze energietransitie.

De tekst in het Ambitiedocument is geformuleerd op basis van een strategiesessie met het Portefeuillehoudersoverleg economie. Het betreft een globalere strategische richting. Dit vraag inderdaad nog een verdere uitwerking van het samenwerkingsakkoord en de jaarplannen. In deze lijn wordt deze opmerking meegenomen. Voorstel: de tekst van het Ambitiedocument als volgt aan te passen: Pagina 11 1e alinea. Na: “door te ontwikkelen” Vanwege het belang van een vitaal landelijk gebied is het belangrijk dat er ontwikkelingsmogelijkheden zijn voor stedelijke en landelijk gebied. Wij onderstrepen uw oproep. De samenwerking bestaat uit alle ambtenaren, portefeuillehouders en raadsleden die, met elkaar, werken aan de

Bergeijk definitief

regio. Alleen door actief samen te werken kunnen we onze opgaven voor de regio realiseren. Dit vraagt van iedereen geven en nemen, gericht op de kracht van de samenwerking. Onze regio is een toonaangevende hightechregio, die zich kenmerkt door een kennisintensieve en slimme maakindustrie. Een regio met een diversiteit aan dorpen en steden en mooie landschappen waar inwoners werken, wonen én gebruikmaken van alle voorzieningen. De kwaliteiten van het stedelijk gebied en de kwaliteiten van het landelijk gebied zijn hierbij onlosmakelijk met elkaar verbonden. Regionale uitdagingen We staan voor grote transities in klimaat en energie en ruimtegebruik in het landelijk gebied. Maar ook voor het behoud van de kwaliteit van de leefomgeving en de sociale balans. Deze uitdagingen vragen om continuering van de samenwerking op de vier bestaande thema’s economie, energietransitie, transitie landelijk gebied en mobiliteit. Daarbij ondersteunen we de ambitie om de resultaten van de samenwerking in een breder perspectief te plaatsen: wat draagt dit bij aan de inwoners in de totale regio: stad èn land, economisch èn maatschappelijk. Brede welvaart Onze regionale samenwerking heeft in het verleden al geleid tot een krachtige economische ruggengraat.

We ondersteunen de ambitie om breder te kijken dan de (high)tech economische ontwikkeling, maar ook aandacht te schenken aan de maatschappelijke opgaven in de regio. Een hogere kwaliteit van het woon- en leefklimaat in de regio maakt dat inwoners en anderen zich hier gezonder voelen en draagt bij aan het welzijn en de welvaart voor iedereen. Nu en in de toekomst. Samenwerking met 21 gemeenten is essentieel voor de ambities en uitdagingen op dat gebied. Als regio de Kempen of individuele gemeente redden we het niet op dat gebied. De MRE is daarvoor het juiste schaalniveau.

100526-2399\TPU\HLE\-3

bovenlokale opgaven. Daarvoor hebben we elkaar nodig. De urgentie van de huidige opgaven voor de schaalsprong maken dit nog duidelijker

Aandacht voor het delen van successen Het Ambitiedocument noemt eigenaarschap en medeverantwoordelijkheid als de belangrijkste voorwaarden voor effectieve samenwerking. Cruciaal daarvoor is betrokkenheid van bestuurders, raadsleden en ambtenaren, maar ook maatschappelijke en commerciële partners en kennisinstellingen. Het actief uitdragen van de positieve resultaten van de samenwerking vergroot de betrokkenheid van de raadsleden en ondersteunt de ambassadeursrol, die aan hen gevraagd wordt. Hiermee wordt samenwerking op het schaalniveau van de MRE nog vanzelfsprekender.

Best definitief

100526-2399\TPU\HLE\-4

We verzoeken het MRE daartoe minimaal 1x per jaar een concreet overzicht van de resultaten in onze gemeente aan de raad aan te bieden, te starten met de resultaten uit 2021. Daarbij kan worden gedacht aan toegekende subsidies uit het Stimuleringsfonds of Corona-herstelaanpak aan bedrijven in Bergeijk, cofinanciering van projecten, resultaten van werkgroepen of lobby die invloed hebben op inwoners, bedrijven of projecten in onze gemeente. Wij onderschrijven de ambities en opgaven voor de regio Laten we beginnen met de ambitie en maatschappelijke opgaven, die u (in hoofdstuk 2 en 4) schetst voor onze regio. Wat u hier uitschrijft kan Best - natuurlijk – onderschrijven: een gezonde (fysieke) leefomgeving voor inwoners, ondernemers en bezoekers van de mooiste en meest inclusieve regio van Nederland. Onze opgaven zijn inderdaad grensoverschrijdende en we moeten er oog voor hebben dat alle inwoners kunnen profiteren van groei van welvaart én welzijn. Het belang van regionaal samenwerken (hoofdstuk 3) is daarvoor evident. Best blijft hierin een stevige verantwoordelijkheid nemen.

Naast de nieuwsbrieven, website, social media, krantenartikelen, interviews, rapportages, jaarverslag, specifieke nieuwsberichten over het Stimuleringsfonds en de Metropoolconferenties hebben we heel specifiek dit jaar een magazine uitgebracht, genaamd 21, Daarin staan nogmaals onze, of beter uw, resultaten beschreven. Met elkaar blijven we werken aan het overbrengen van de behaalde resultaten.

Visie Best: lobby, visie en strategie kan via MRE, tactisch en operationeel zoveel mogelijk bij SGE en gemeenten Daarmee zegt Best overigens niet dat de MRE samenwerking altijd het meest voor de hand liggende regionale gremium is om deze opgaven op te pakken, laat staan vanuit iedere rol. In de afgelopen periode heeft Best wat dit betreft steevast een consistent geluid laten horen. Hoewel de ‘ideale schaal’ voor het oplossen van maatschappelijke vraagstukken niet bestaat, is Best van mening dat veel vraagstukken binnen bijvoorbeeld de thema’s mobiliteit en economie beter geadresseerd waren (of al zijn) aan de gemeenten die samenwerken in het stedelijk gebied. De aard van het werk dat op ons bordje ligt is hier vaak tactisch en soms zelfs operationeel. De MRE is hierbij een geschikt samenwerkingsgremium voor visievorming, strategie en het voeren van een lobby namens Zuidoost Brabant. Betrek het rapport van de rekenkamers bij het Ambitiedocument Nu ligt er dan het rapport van 7 rekenkamercommissies naar de regionale samenwerking binnen o.a. MRE. De rekenkamers komen met een analyse en aanbevelingen, die wat ons betreft al betrokken moeten worden bij het definitieve Ambitiedocument. Wij vragen u dit op te pakken. Wij herkennen namelijk de analyse van de rekenkamers.

Belangrijker nog, de aanbevelingen geven een frisse kijk op het vraagstuk ‘wie pakt welke regionale vraagstukken op’? De rekenkamers komen ook met interessante voorstellen, die we niet terzijde kunnen schuiven. We lichten er twee uit: Kom tot een andere verdeling van werkzaamheden tussen MRE, SGE en gemeenten In uw concept-Ammbitiedocument stelt u voor dat de MRE samenwerking verder gaat met de 4 bekende thema’s mobiliteit, energietransitie, transitie landelijk gebied en economie. De visie van Best hierop is bekend en hebben we

100526-2399\TPU\HLE\-5

Zuidoost-Brabant kent een divers samenwerkingslandschap, waarbij opgaven over verschillende schaalniveaus zijn verdeeld. Met u constateren we dat niet alleen ieder niveau voor zich, maar ook de schaalniveaus onderling met elkaar duidelijke afspraken moeten maken wat er op ieders ‘bordje’ ligt en hoe we die onderling goed met elkaar kunnen blijven verbinden.

Het Dagelijks Bestuur heeft ook kennis kunnen nemen van de uitkomsten van het rekenkameronderzoek. De onderzoekers hebben vanuit het perspectief van 7 van de 21 samenwerkende gemeenten naar de samenwerking gekeken. Om zoveel mogelijk recht te doen aan zowel het onderzoek als aan de 14 gemeenteraden en bestuurders, die geen deel hebben uitgemaakt van het onderzoek is ons voorstel om dit te betrekken bij het proces van de doorontwikkeling van het samenwerkingsakkoord.

Zie bovenstaande, de uitkomsten van het onderzoek zullen in het proces om te komen tot een nieuw samenwerkingsakkoord meegenomen worden. Daarbij kan het perspectief brede welvaart een verbindende factor zijn, zoals u ook beschrijft in uw reactie.

hierboven nogmaals kernachtig samengevat. De rekenkamers stellen nu voor om niet thema’s te verdelen over MRE, SGE en gemeenten, maar rollen. MRE kan zich hierbij concentreren op visie en strategie. Uitvoering (tactisch en operationeel) kan dan op een lager schaalniveau worden belegd. Deze oplossing spreekt ons aan en doet recht aan de verwevenheid van de opgaven tussen dorp, subregio en MRE. Oftewel: Lokaal wat kan en regionaal wat moet. Dat kan overigens betekenen dat MRE zich inhoudelijk niet alleen beperkt tot de 4 thema’s, die nu zijn benoemd. Zo denken wij bijvoorbeeld dat voor een effectieve inzet op brede welvaart en gezonde leefomgeving op strategisch niveau verbinding nodig is met het sociaal domein en thema’s als inclusiviteit. Focus op strategie hoeft wat ons betreft overigens niet te betekenen dat een aantal operationele zaken, die nu eenmaal het meest praktisch door 21 gemeenten samen worden opgepakt, niet meer bij MRE belegd worden. Wij denken bijvoorbeeld aan de rol van betaalautoriteit voor Brainport Development en het afhechten met Provincie van (subregionale) afspraken met betrekking tot woningbouw, bedrijventerreinen en de regionale begrippenlijst. Zet een deel van de capaciteit op MRE in om de subregio’s te versterken Deze aanbeveling is van belang voor de capaciteitsplanning van individuele gemeenten, maar zeker ook voor die van MRE.

Illustratief hiervoor is dat bijvoorbeeld binnen het MRE thema’s energietransitie en mobiliteit in toenemende mate een beroep wordt gedaan op de capaciteit van gemeenten en subregio. Wij vragen u dan ook om te onderzoeken op welke wijze de uitvoeringskracht in de subregio’s versterkt kan worden. Is het effectief als dit volledig via de MRE begroting blijft lopen? Of vraagt een andere rol ook om een andere inrichting van ‘control’? Best gaat er in ieder geval vooralsnog van uit dat dit betekenis heeft

100526-2399\TPU\HLE\-6

Zie bovenstaande, de uitkomsten van het onderzoek zullen in het proces om te komen tot een nieuw samenwerkingsakkoord meegenomen worden.

Zie bovenstaande, de uitkomsten van het onderzoek zullen in het proces om te komen tot een nieuw samenwerkingsakkoord meegenomen worden.

Bladel definitief

voor uw primaire begroting 2023 en bijbehorende meerjarenraming. Onze regio is een toonaangevende hightechregio, die zich kenmerkt door een kennisintensieve en slimme maakindustrie. Een regio met een diversiteit aan dorpen en steden en mooie landschappen waar inwoners werken, wonen én gebruikmaken van alle voorzieningen. De kwaliteiten van het stedelijk gebied en de kwaliteiten van het landelijk gebied zijn hierbij onlosmakelijk met elkaar verbonden. Regionale uitdagingen We staan voor grote transities in klimaat en energie en ruimtegebruik in het landelijk gebied. Maar ook voor het behoud van de kwaliteit van de leefomgeving en de sociale balans. Deze uitdagingen vragen om continuering van de samenwerking op de vier bestaande thema’s economie, energietransitie, transitie landelijk gebied en mobiliteit. Daarbij ondersteunen we de ambitie om de resultaten van de samenwerking in een breder perspectief te plaatsen: wat draagt dit bij aan de inwoners in de totale regio: stad èn land, economisch èn maatschappelijk. Brede welvaart Onze regionale samenwerking heeft in het verleden al geleid tot een krachtige economische ruggengraat. We ondersteunen de ambitie om breder te kijken dan de (high)tech economische ontwikkeling, maar ook aandacht te schenken aan de maatschappelijke opgaven in de regio.

Een hogere kwaliteit van het woon- en leefklimaat in de regio maakt dat inwoners en anderen zich hier gezonder voelen en draagt bij aan het welzijn en de welvaart voor iedereen. Nu en in de toekomst. Samenwerking met 21 gemeenten is essentieel voor de ambities en uitdagingen op dat gebied. Als regio de Kempen of individuele gemeente redden we het niet op dat gebied. De MRE is daarvoor het juiste schaalniveau. Aandacht voor het delen van successen Het ambitiedocument noemt eigenaarschap en medeverantwoordelijkheid als de belangrijkste

100526-2399\TPU\HLE\-7

Naast de nieuwsbrieven, website, social media, krantenartikelen, interviews, rapportages, jaarverslag, specifieke nieuwsberichten over

Cranendonck definitief

voorwaarden voor effectieve samenwerking. Cruciaal daarvoor is betrokkenheid van bestuurders, raadsleden en ambtenaren, maar ook maatschappelijke en commerciële partners en kennisinstellingen. Het actief uitdragen en verantwoorden van de positieve resultaten van onze samenwerking, ook de resultaten voor individuele gemeenten, versterkt deze betrokkenheid. Daarmee kan samenwerking op het schaalniveau van de MRE nog vanzelfsprekender worden. Inhoud De basis voor dit document ligt in de serie masterclasses, de Regionale Monitor Brede Welvaart, de Metropoolconferentie en gesprekken met de themaportefeuillehouders. De ambities in het concept-Ambitiedocument zijn dan ook herkenbaar en dat is goed. Door samen te werken wordt de slagkracht vergroot. Dat is nuttig wanneer het om regionale opgaven gaat. Tegelijkertijd is er werk te doen, zoals ook is besproken in de informele werksessie van het AB MRE in januari 2022. Het uitdragen van de resultaten blijft belangrijk, zoals met succes gedaan op de Metropoolconferentie afgelopen najaar.

Ambities en wens tot maximale efficiency Vanuit zowel de gemeenteraad als het college van de gemeente Cranendonck is meermaals de aandacht gevestigd op de gevraagde financiële bijdrage aan de MRE (en andere gemeenschappelijke regelingen) en de mate van betrokkenheid bij de besluitvorming op afstand. Benadrukt is enerzijds de inhoudelijke ambities te blijven ondersteunen en anderzijds om op te roepen tot maximale efficiency en effectiviteit bij de gemeenschappelijke regelingen (waaronder de MRE). Dat blijft een continu gesprek, ook richting het nieuwe samenwerkingsakkoord. Regionaal Rekenkamerrapport 30 november 2021 Er is een regionaal Rekenkamerrapport verschenen met daarin uitspraken over de samenwerking binnen de MRE. Wij geven de MRE graag de ruimte om dit op een 100526-2399\TPU\HLE\-8

het Stimuleringsfonds en de Metropoolconferenties hebben we heel specifiek dit jaar een magazine uitgebracht, genaamd 21, Daarin staan nogmaals onze, of beter uw, resultaten beschreven. Met elkaar blijven we werken aan het overbrengen van de behaalde resultaten.

Deurne definitief

passende wijze te betrekken bij de doorontwikkeling richting het nieuwe samenwerkingsakkoord. We kijken ernaar uit om voortvarend verder te werken aan de gedeelde ambities voor onze regio. Dit jaar start de nieuwe bestuursperiode voor de regionale samenwerking in de Metropoolregio Eindhoven. Daartoe wordt later dit jaar een nieuw Samenwerkingsakkoord gesloten tussen de 21 gemeenten van Zuidoost-Brabant. Het is goed en belangrijk dat dit proces start met het conceptAmbitiedocument “Balans in groei vanuit economische kwaliteit voor onze gezonde leefomgeving” en dat dit voor consultatie aan de gemeenteraden is voorgelegd. Het is ook waardevol dat aan het opstellen van dit document een serie masterclasses is voorafgegaan, die hebben bijgedragen aan het vergroten en delen van kennis over het belang van de regio voor Nederland, de opgaven voor de regio en de samenhang in de regio. Het werd daarbij duidelijk dat onze regio functioneert als één daily urban system, en dat sprake is van grote, complexe en onderling vervlochten opgaven. De duurzame schaalsprong van de Brainport en een nieuwe balans in het landelijk gebied vormen daarbij voor de hele regio de twee hoofdopgaven. Beide zijn ook in de Omgevingsagenda ZuidoostBrabant 2021/2022 aangemerkt als structurerende ontwikkellijnen voor de regio.

We hebben de afgelopen periode geconstateerd dat de huidige samenwerking op deze majeure opgaven niet optimaal is georganiseerd. De inhoudelijke samenwerking van de 21 gemeenten in de Metropoolregio Eindhoven betreft de 4 thema’s economie, mobiliteit, energietransitie en transitie landelijk gebied. Afstemming en samenwerking op thema’s zoals wonen, ruimte, verstedelijking, werklocaties, arbeidsmarkt en klimaat zijn belegd op het niveau van de 4 subregio’s: A2-gemeenten, Kempen, Peel en Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE). En dat terwijl

100526-2399\TPU\HLE\-9

De schaalsprong van verstedelijking en de urgentie voor een economische krachtige regio vraagt om een goede overweging hoe dit in de regio te organiseren. Daarbij niet te ‘verzanden’ in nieuwe governancediscussies. De door u aangedragen inhoudelijke lijnen uit de Omgevingsagenda Zuidoost-Brabant kunnen hiervoor structurerend en ordenend werken. Daarbij maakt u onderscheid tussen enerzijds de blijvende noodzaak om samen te werken op de huidige vier thema’s en anderzijds te komen tot integrale afstemming op strategisch niveau voor de complete regio.

al die thema’s in de genoemde ontwikkellijnen in toenemende mate met elkaar vervlochten raken. Het gevolg hiervan is dat in de afgelopen periode aanvullende en soms ook zelfstandige parallelle samenwerkings- en afstemmingsvormen met eigen governances zijn ontstaan: soms structureel zoals voor de regionale Omgevingsdag en Omgevingsagenda ZuidoostBrabant met Provincie en waterschappen, soms op ad-hoc basis zoals voor de schaalsprong van de Brainport als een soort van noodverband. Dit levert extra bestuurlijke drukte op, het zet een goede integrale afstemming onder druk, de koppeling met de thema’s van de MRE is niet altijd helder en subregio’s ontwikkelen zich in verschillende tempi wat spanning veroorzaakt in de samenhang van de regio. Volgens ons is het voor de regio nodig om te blijven investeren in een samenwerking die is gebaseerd op samenhang, gelijkwaardigheid en wederkerigheid tussen de deelnemende subregio’s en tussen de gemeenten: met elkaar optrekken vanuit een gezamenlijke strategie en agenda, uitgewerkt in afspraken waar we elkaar ook aan kunnen houden. In het concept-Ambitiedocument wordt de noodzaak van een doorontwikkeling van de regionale samenwerking onderkend.

Het document geeft hiervoor een aantal aanknopingspunten en voorstellen, zoals: • een verschuiving in de ambitie naar een kwaliteitssprong voor de leefomgeving; • de introductie van brede welvaart als perspectief; • het leggen van een relatie met de schaalsprong van de Brainport en de nieuwe balans voor het landelijk gebied; • het benoemen van opgaven waarin de regio als één team zou moeten opereren; • het doorontwikkelen van de samenwerking door het vergroten van eigenaarschap en medeverantwoordelijkheid. Over het algemeen kunnen wij ons goed vinden in de afzonderlijke voorstellen. De samenhang

100526-2399\TPU\HLE\-10

tussen de diverse onderdelen en voorstellen lijkt nog onvoldoende uitgekristalliseerd en behoeft verbetering. Wij hebben hierover enkele vragen en doen daartoe een aantal suggesties. Hoofdstuk 1: de beschrijving van de regio als één daily urban system is treffend. Het is wenselijk de duurzame schaalsprong van de Brainport en de nieuwe balans in het landelijk gebied hier duidelijker aan te merken als de structurerende ontwikkellijnen voor de regio, overeenkomstig de Omgevingsagenda ZuidoostBrabant. Dat helpt bij het structureren van de opzet van de samenwerking in de rest van het Ambitiedocument. Hoofdstuk 2: de gekozen formulering van de ambitie schept onduidelijkheid over het belang van de opgaven voor de (economische) groei en ontwikkeling van het Brainport-ecosysteem in de MRE-samenwerking. Er ontstaat de indruk dat de ambitie zich meer verschuift naar de kwaliteitssprong voor de leefomgeving. Ons voorstel is om de ambitie smarter te formuleren. Bijvoorbeeld als volgt: De ambitie voor de MRE is om: - de ontwikkeling van de Brainport Eindhoven als economisch kerngebied van Nederland te bestendigen en te versterken en daartoe de randvoorwaarden te creëren en; - tegelijkertijd te zorgen voor een hogere brede welvaart, en daartoe een kwaliteitssprong voor de leefomgeving te realiseren.

Deze ambitie wordt gerealiseerd langs de twee structurerende ontwikkellijnen: Duurzame schaalsprong van de Brainport en Nieuwe balans landelijk gebied. We onderschrijven hierbij nadrukkelijk het belang van brede welvaart voor onze regio. Via deze lijnen is dan ook de relatie gelegd met de Omgevingsagenda ZOB, de ontwikkelstrategieën van de subregio’s, de overkoepelende regionale strategie, het NOVIgebied de Peel, de Brainport Nationale Actieagenda en aansluitende afspraken met Rijk, Provincie en waterschappen.

100526-2399\TPU\HLE\-11

Uw suggestie geeft een meer structurerende beschrijving van de 2 ontwikkellijnen van de regio en zullen worden aangescherpt in het Ambitiedocument.

Brede welvaart zal nadrukkelijk als perspectief worden toegepast in onze nieuwe agenda.

Voorstel: de tekst van het Ambitiedocument aan te passen.

Hoofdstuk 3: het toegenomen belang van het regionale schaalniveau en het besef dat inhoudelijke thema’s in de praktijk op diverse schaalniveaus zijn belegd, vraagt om een aanscherping van het onderdeel samenwerken. Volgens ons dient de samenwerking van de 21 gemeenten in de MRE te bestaan uit twee elementen: - het organiseren, ondersteunen en structureel borgen van afstemming tussen thema’s en schaalniveaus (regio/subregio/gemeenten) met betrekking tot de 2 ontwikkellijnen. - het als 21 gemeenten inhoudelijk samenwerken op een beperkt aantal, voor de hele regio relevante thema’s. Hoofdstuk 4: Opgaven van de complete regio Enkele opmerkingen: - Onduidelijk is wat precies bedoeld wordt met de passage over grensoverschrijdende opgaven in relatie tot de regionale samenwerking. - Bij brede welvaart als perspectief ontbreekt de transitie van het landelijk gebied als opgave.

- Naar aanleiding van de masterclasses wordt een aantal opgaven beschreven voor de doorontwikkeling van de samenwerking “vanuit een agenda voor een betere en gezonde leefomgeving”. Daarbij wordt opgemerkt dat het ‘zeer belangrijk is om die op regioniveau, als één team, met elkaar aan te pakken”. In de rest van het Ambitiedocument komen deze opgaven maar deels terug. Sterker nog: in hoofdstuk 5 wordt over wonen en arbeidsmarkt geschreven dat dat een ander schaalniveau heeft. Dat staat haaks op deze paragraaf. Graag een verduidelijking van de betekenis en beoogde uitwerking van deze paragraaf. - Niet duidelijk is wat beoogd wordt met gebruikte terminologie in de zin over wonen (verdeelvraagstuk)

100526-2399\TPU\HLE\-12

In het proces om te komen tot een nieuw samenwerkingsakkoord zullen uw aanscherpingen verder meegenomen worden.

Met grensoverschrijdende opgaven worden de opgaven buiten eigen gemeentegrenzen bedoeld (bovenlokaal)

Met grensoverschrijdende opgaven worden de opgaven buiten eigen gemeentegrenzen bedoeld (bovenlokaal). Het perspectief brede welvaart draagt bij aan betere balans tussen de beide ontwikkellijnen, de economische ontwikkeling en de kwaliteit van de leefomgeving. Daar valt ook de transitie van het landelijk gebied onder. Wonen en arbeidsmarkt maken integraal onderdeel uit van de regionale samenhang in ons ‘daily urban system’. De meer tactische en operationele acties daarbinnen worden op het schaalniveau van de gemeenten of subregio’s opgepakt.

Hiermee wordt bedoeld de verdeling van de verschillende woonmilieus ten opzichte van elkaar. Hoogstedelijk in Eindhoven/Helmond en

meer landelijk in de subregio’s A2, Peel en Kempen. Omwille van urgentie, belang, focus en continuïteit wordt voorgesteld de inhoudelijke samenwerking in de MRE op de huidige 4 thema’s voort te zetten. Wij kunnen ons daarin vinden, evenals in de beschreven onderdelen van die thema’s. Het argument dat andere thema’s zoals wonen en arbeidsmarkt niet in de samenwerking zijn opgenomen omdat ze spelen op een ander schaalniveau, delen we niet. Dat is meer het gevolg geweest van eerdere bestuurlijke keuzes bij de update van de MRE. Zoals al aangegeven spelen de andere thema’s zoals wonen, ruimte etc. wel degelijk op ook het regionale schaalniveau. Het is daarom van belang om de afstemming hierover op regionaal niveau structureel te organiseren. We hebben daartoe in het vorige blok een suggestie gedaan. Een ander punt dat meer aandacht verdient in dit hoofdstuk is de afstemming tussen de 4 inhoudelijke thema’s van de MRE. Enkele aanvullende opmerkingen. Transitie landelijk gebied Op pagina 9 bij Transitie landelijk gebied ontbreekt de landbouwtransitie. Bij 5.1. Transitie landelijk gebied - bij de balans gaat het ook om het herstel van de balans met het natuurlijk systeem (ondergrond, water, biodiversiteit). De zin “door zorgvuldig om te gaan met ruimte en ruimtelijke kwaliteit in het landelijk gebied krijgen stedelijke gebieden de kans om door te ontwikkelen” bevreemdt ons.

Het behoort nadrukkelijk ook te gaan om de ontwikkeling van het landelijk gebied zelf en om de samenhang tussen het stedelijk en landelijk gebied. - tekstueel: in plaats van Zuidoostelijke zandgronden etc.: Gebiedssamenwerking Zuidoostelijke Zandgronden - NOVI-gebied de Peel. Toevoegen: gebiedsplan stikstof (NPLG).

100526-2399\TPU\HLE\-13

Uw suggesties zullen worden ingebracht in het proces om te komen tot een nieuw samenwerkingsakkoord. Daarmee worden alle 21 gemeente(raden) in de gelegenheid gesteld hier een antwoord op te geven.

Integrale afstemming zal nadrukkelijker worden meegenomen in het proces van het samenwerkingsakkoord. Voorstel: de tekst van het Ambitiedocument als volgt aan te passen. Toevoegen landbouwtransitie Voorstel: de tekst van het Ambitiedocument als volgt aan te passen. Toevoegen na “gebied betekent.”: Het gaat ook om ook om het herstel van de balans met het natuurlijk systeem (ondergrond, water, biodiversiteit).

Voorstel: de tekst van het Ambitiedocument als volgt aan te passen. Voorste tekstueel wijzigen: in plaats van Zuidoostelijke zandgronden etc.:

Gebiedssamenwerking Zuidoostelijke Zandgronden: NOVI-gebied de Peel en IBP Vitaal platteland en gebiedsplan stikstof (in het kader van Nationaal programma Landelijk Gebied of NOVI De Peel). Toevoegen: Van groot belang voor de regionale ontwikkeling is de aanpak van de stikstofproblematiek: voor de natuur, de ontwikkeling van de landbouw en voor de verstedelijking. De MRE spant zich in voor een passend gebiedsplan stikstof (NPLG). Bij 5.3. Mobiliteit Deze paragraaf is erg sectoraal ingestoken. De toch zeer relevante relatie met de verstedelijkingsopgaven (schaalsprong Brainport) ontbreekt. Het is van belang de relatie aan te geven met de subregionale ontwikkelstrategieën en de regionale strategie, die in ontwikkeling zijn, zowel op inhoud als ten aanzien van de afstemming en samenwerking. Bij 5.4. Energietransitie De paragraaf opent groots met “Klimaatneutraal in 2050. Dat is onze stip op de horizon”. Dat vanwege de omvang en complexiteit van de opgave de inhoudelijke samenwerking in de MRE zich concentreert op de RES is verdedigbaar. De klimaatopgave is echter wel breder en is daarbij deels ook belegd op andere schaalniveaus.

Ook hier is weer van belang om de inhoudelijke relaties te waarborgen met de andere duurzaamheidsopgaven zoals klimaatmitigatieen adaptatie, duurzame samenleving, circulaire economie, en ook met de andere opgaven zoals verstedelijking en transitie van het landelijk gebied. Ook hier vraagt dat om het structureel organiseren van een goede afstemming met de andere thema’s en schaalniveaus. We vragen aandacht voor alternatieve energiebronnen. In meer algemene zin missen we aandacht voor duurzaamheid (breder dan de energietransitie) en biodiversiteit. We kunnen ons vinden in de beschreven principes van samenwerken en het belang

100526-2399\TPU\HLE\-14

Eens met de reactie. Daarom staat er in de tekst ook: “Mobiliteit in relatie tot de

kenmerken van een gebied. We hanteren een gebiedsgerichte benadering voor het bepalen van een passende invulling van het mobiliteitssysteem”.

In de tekst is reeds opgenomen: ‘Dit vraagt om verbinding tussen ruimtelijke ordenaars, duurzaamheidsexperts en experts van andere thema’s als landbouw, natuur, mobiliteit, woningbouw en ondergrond. Het is belangrijk dat thema’s als schaarste op de arbeidsmarkt en energiearmoede worden geagendeerd op de juiste tafels.’

Voorstel: de tekst van het Ambitiedocument niet aan te passen.

Eersel definitief

van het versterken van eigenaarschap, medeverantwoordelijkheid, slagkracht en continuïteit. Er zijn echter twee belangrijke aanvullingen: • De beschreven principes hebben vooral betrekking op de inhoudelijke samenwerking op de 4 thema’s van de 21 gemeenten in de MRE. Zoals in deze reactie bij hoofdstuk 3 is aangegeven gaat het ook om het organiseren en structureel borgen van afstemming met andere thema’s en schaalniveaus. • Bij “een stap extra” wordt ingegaan op het versterken van de verbinding met lokale gemeenteraden en colleges. We voegen hieraan toe dat in de samenwerking op de thema’s ook de afstemming met subregio’s goed geregeld moet worden. Immers, de opgaven grijpen steeds meer in elkaar, en op het subregionaal niveau wordt steeds meer voor de regio en vv relevant beleid gemaakt. Voor het concept-Ambitiedocument heeft de raad besloten als reactie te geven de samenwerking op de huidige vier thema’s als kader en brede welvaart en stad-land als perspectief te onderschrijven en daarbij aandacht te vragen voor het actief uitdragen van de resultaten van de samenwerking.

Met de vier thema’s hebben we een aantal mooie successen bereikt met onder andere het Bereikbaarheidsakkoord, het Streefbeeld landelijk gebied, de Herstelaanpak coronacrisis en de Regionale Energiestrategie (RES). Deze thema’s zijn opgaven voor de complete regio. Door brede welvaart centraal te stellen in regionaal beleid zorgen we ervoor dat alle inwoners in de regio kunnen profiteren van groei in welvaart en welzijn. De samenwerking heeft hierin duidelijk een meerwaarde. We staan voor grote transities in klimaat en energie en ruimtegebruik in het landelijk gebied. Maar ook voor het behoud van de kwaliteit van

100526-2399\TPU\HLE\-15

In het proces van het nieuwe samenwerkingsakkoord zal de afstemming tussen de thema’s én tussen de verschillende schaalniveaus worden meegenomen.

Dit zal worden toegevoegd aan het Ambitiedocument.

Naast de nieuwsbrieven, website, social media, krantenartikelen, interviews, rapportages, jaarverslag, specifieke nieuwsberichten over het Stimuleringsfonds en de Metropoolconferenties hebben we heel specifiek dit jaar een magazine uitgebracht, genaamd 21, Daarin staan nogmaals onze, of beter uw, resultaten beschreven. Met elkaar blijven we werken aan het overbrengen van de behaalde resultaten.

Voorstel: de tekst van het Ambitiedocument als volgt aan te passen. Ook de afstemming op de thema’s (zoals wonen, arbeidsmarkt), die subregionaal worden opgepakt grijpen steeds meer op elkaar in. Dit vraagt om steeds meer afstemming.

de leefomgeving en de sociale balans. Deze uitdagingen vragen om continuering van de samenwerking op de vier bestaande thema’s economie, mobiliteit, energietransitie en transitie landelijk gebied. Daarbij ondersteunen we de ambitie om de resultaten van de samenwerking in een breder perspectief te plaatsen: wat draagt dit bij aan de inwoners in de totale regio: stad én land, economisch én maatschappelijk.

Eindhoven definitief

Onze regionale samenwerking heeft in het verleden al geleid tot een krachtige economische ruggengraat. We ondersteunen de ambitie om breder te kijken dan de (high)tech economische ontwikkeling, maar ook aandacht te schenken aan de maatschappelijke opgaven in de regio. Een hogere kwaliteit van het woon- en leefklimaat in de regio maakt dat inwoners en anderen zich hier gezonder voelen en draagt bij aan het welzijn en de welvaart voor iedereen. Nu en in de toekomst. Samenwerking met 21 gemeenten is essentieel voor de ambities en uitdagingen op dat gebied. Als regio de Kempen of individuele gemeente redden we het niet op dat gebied. De MRE is daarvoor het juiste schaalniveau. Het Ambitiedocument noemt eigenaarschap en medeverantwoordelijkheid als de belangrijkste voorwaarden voor effectieve samenwerking. Cruciaal daarvoor is betrokkenheid van bestuurders, raadsleden en ambtenaren, maar ook maatschappelijke en commerciële partners en kennisinstellingen. Het actief uitdragen en verantwoorden van de positieve resultaten van onze samenwerking, ook de resultaten voor individuele gemeenten, versterkt deze betrokkenheid. Daarmee kan samenwerking op het schaalniveau van de MRE nog vanzelfsprekender worden. We hebben besloten het ambitiedocument te ondersteunen.

Naar onze mening sluit dit concept-Ambitiedocument goed aan bij de inzichten van de huidige samenwerkingsperiode, de successen die samen zijn geboekt, maar ook de knelpunten waar wij in de samenwerking

100526-2399\TPU\HLE\-16

Naast de nieuwsbrieven, website, social media, krantenartikelen, interviews, rapportages, jaarverslag, specifieke nieuwsberichten over het Stimuleringsfonds en de Metropoolconferenties hebben we heel specifiek dit jaar een magazine uitgebracht, genaamd 21, Daarin staan nogmaals onze, of beter uw, resultaten beschreven. Met elkaar blijven we werken aan het overbrengen van de behaalde resultaten.

tegenaan lopen. Het document doet tevens recht aan de inzichten die tijdens zowel de inhoudelijke masterclasses in de zomer 2021 als tijdens de Metropoolconferentie op 6 oktober jl. met elkaar zijn gedeeld. Daarmee biedt dit Ambitiedocument een goede basis voor de nadere uitwerking; resulterend in een nieuw samenwerkingsakkoord. Ook sluit het document op een aantal punten goed aan op de discussies die wij eerder in de Eindhovense raad, onder andere op basis van een commissienotitie, hebben gevoerd. In algemene zin staat continuering van de samenwerking voor ons niet ter discussie. De regionale schaal helpt ons, als centrumstad, in het realiseren van onze opgaven en in het behartigen van de belangen van de stad en regio bij de Provincie, het Rijk en in Europa. Zoals ook in het document staat beschreven, zijn in onze regio tal van samenwerkingsverbanden die in de basis complementair aan elkaar (dienen te) zijn. Wij onderschrijven de gedachte dat de huidige vier thema’s de belangrijkste thema’s zijn op de schaal van de 21 gemeenten en zien kansen en meerwaarde in het verrijken van deze hoofopgaven vanuit het perspectief van brede welvaart en stad-land verbindingen (complete regio). De gestelde ambities op deze thema’s versterken de ambities van de gemeente Eindhoven.

Daarbij zien wij net als u kansen, uitdagingen en bovenal urgentie om de grote maatschappelijke opgaven waar we als regio voor staan (nog meer) te verbinden aan de (hightech) economische kracht en ontwikkeling van onze regio. Om hier gezamenlijk stappen in te zetten en resultaten te boeken, dient wat ons betreft de effectiviteit van de samenwerking te worden vergroot en de interactie tussen de 21 deelnemende gemeenten te worden versterkt. Daar ligt ons inziens een groeiende opgave voor de (regionale ondersteuningsorganisatie) MRE, die wij ook terug willen zien in het nieuwe samenwerkingsakkoord. Al beseffen wij dat daar ook een rol voor onze raad is weggelegd.

100526-2399\TPU\HLE\-17

Samen met u als gemeenteraad gaan we graag in het proces van het nieuwe samenwerkingsakkoord in gesprek hoe we op het niveau van de 21 deelnemende gemeenten effectiever kunnen worden in de samenwerking met een goede balans tussen betrokkenheid en slagvaardigheid.

Geldrop-Mierlo definitief

Graag nemen wij de verdere uitwerking van dit Ambitiedocument na de verkiezingen met u ter hand. Naast de inhoudelijke uitwerking van de vier hoofdthema’s is het juist dan zaak om de in dit Ambitiedocument opgenomen uitgangspunten voor de organisatie/governance uit te werken in concrete afspraken. Bij deze uitwerkingen zullen wij ook de uitkomsten van onze discussie over het rekenkameronderzoek ‘MRE & SGE regionale opgaven’ inbrengen. Wij hebben een dubbel gevoel bij dit Ambitiedocument. Enerzijds zien wij dat de inhoudelijke richting aansluit bij de koers die wij lokaal hanteren. Wij onderkennen bovendien dat er een heel aantal opgaven is dat we op regionale schaal moeten aanpakken om daar succesvol in te zijn. Door elkaar aan te vullen, elkaar te versterken en om aan provinciale en landelijke overlegtafels een goede positie in te kunnen nemen. In het Ambitiedocument zijn naar ons idee de juiste opgaven als regionaal bestempeld. Wij willen wel graag nog het gesprek voeren over wat vervolgens binnen die opgaven de reikwijdte moet zijn van wat we regionaal, subregionaal en lokaal oppakken. Hier willen we meer scherpte in en mogelijk ook een herijking ten opzichte van de afgelopen jaren.

De behoefte aan dat gesprek is mede gebaseerd op de uitkomsten van het rekenkameronderzoek dat onlangs binnen de gemeenten Best, Eindhoven, Geldrop-Mierlo, Nuenen c.a., Son en Breugel, Veldhoven en Waalre is uitgevoerd. Dat rapport veroorzaakt ook ons dubbele gevoel. Wij zien noodzaak voor een gesprek over de basis binnen onze samenwerking. Wij voelen ons als raad geregeld op een afstand staan van wat er in MRE-verband gebeurt en dat is niet wenselijk gezien de lokale impact van een regionale aanpak op de verschillende thema’s. Dat wordt herkend en erkend in het Ambitiedocument en u zegt ruimte toe om hierover in de komende periode met elkaar in

100526-2399\TPU\HLE\-18

Zie bovenstaande reactie

Samen met u gaan we tijdens het proces van het samenwerkingsakkoord in gesprek om helder te krijgen wat vanuit een strategisch perspectief de meest passende schaalniveaus zijn om de verschillende opgaven op te pakken/ op elkaar te verbinden.

Het Dagelijks Bestuur heeft ook kennis kunnen nemen van de uitkomsten van het rekenkameronderzoek. De onderzoekers hebben vanuit het perspectief van 7 van de 21 samenwerkende gemeenten naar de samenwerking gekeken. Om zoveel mogelijk recht te doen aan zowel het onderzoek als aan de 14 gemeenteraden en bestuurders, die geen deel hebben uitgemaakt van het onderzoek is ons voorstel om dit te betrekken bij het proces van de doorontwikkeling van het samenwerkingsakkoord.

Gemert-Bakel definitief

gesprek te gaan en afspraken te maken over hoe we met elkaar samenwerken. Wij willen benadrukken dat wij hechten aan een fundamenteel gesprek over de wijze waarop we samenwerken in MRE-verband, hoe we koppelingen maken tussen de MRE en de gemeenten en subregio’s en welke inzet er is vanuit de MRE-organisatie. Wij hebben kortom hoge verwachtingen van het gezamenlijk tot stand brengen van het Samenwerkingsakkoord 2023-2026. Het concept-Ambitiedocument sluit goed aan bij de inzichten van de huidige samenwerkingsperiode, de successen die samen zijn geboekt en de knelpunten waar wij in de samenwerking tegenaan lopen. We staan voor grote transities in klimaat, energie en ruimtegebruik in het landelijk gebied. Maar ook voor het behoud van de kwaliteit van de leefomgeving en de sociale balans. Deze uitdagingen vragen om voortzetting van de samenwerking op de vier bestaande thema’s economie, energietransitie, transitie landelijk gebied en mobiliteit. Wij denken dan ook dat de juiste opgaven in dit document als regionaal bestempeld zijn en onderkennen dat deze opgaven op regionale schaal aangepakt moeten worden om daar succesvol in te zijn. Door elkaar aan te vullen, elkaar te versterken en om aan provinciale en landelijke overlegtafels een goede positie in te kunnen nemen.

Door er vanuit een breder perspectief, “brede welvaart”, naar te kijken leveren we als regio een bijdrage aan onze gezamenlijke ambitie: een kwaliteitssprong voor een gezonde leefomgeving voor onze inwoners. We kijken vanuit dat perspectief wat de bijdrage is voor de inwoners in de totale regio: stad èn land, economisch èn maatschappelijk. Wel willen we graag het gesprek aangaan om de scherpte in de opgaven verder te verbeteren. Als voorbeeld noemen we de omschakeling die momenteel gaande is in de agrarische sector en kansen biedt om invulling te geven aan de transitie van het landelijk gebied en daaraan

100526-2399\TPU\HLE\-19

Samen met u als gemeenten doorlopen we in 2022 een proces om te komen tot een nieuw samenwerkingsakkoord. De invulling van de verschillende opgaven worden daarin meegenomen en scherp gesteld. Daarbij moet duidelijk worden wat we gezamenlijk op

gekoppeld de energietransitie en klimaatadaptatie. Veel ondernemers staan op het punt een nieuwe weg in te slaan en het bereiken van klimaatdoelen kan hen daarbij helpen. Het is van belang om daarbij de balans te vinden voor onze regio, zodat we elkaar blijven versterken. Zoals gesteld in het Ambitiedocument: de hele regio moet kunnen delen in de groeiende welvaart en welzijn. Om de samenwerking verder te versterken wordt in het Ambitiedocument aandacht gevraagd voor de principes eigenaarschap en medeverantwoordelijkheid. Dit zijn principes die ook eerder al aan bod zijn gekomen bij evaluaties van de MRE-samenwerking. Binnen de gemeenten mag dit eigenaarschap en de medeverantwoordelijkheid steviger ingevuld worden. De mogelijkheid om als raad(sleden) betrokken te worden en te zijn bij de regionale samenwerking is de laatste jaren verbeterd door de organisatie van de Metropoolconferenties, de masterclasses en de instelling van de Raadstafel21. U geeft aan in gesprek te willen gaan over hoe de kaderstellende rol van de raad versterkt kan worden zonder dat hierdoor procedures stroperig worden. Als Gemert-Bakel willen we daar graag over meedenken. Om nog meer daadkracht te ontwikkelen en resultaten te boeken moeten we blijven kijken hoe het samenwerkingsproces efficiënter kan. Uiteraard met behoud van regionaal draagvlak en democratische legitimatie.

Dit vraagt om een heldere en sturende rol van de MRE binnen de thema’s.

Als we ook actief de resultaten blijven uitdragen, die we als regio samen bereiken kan samenwerking op het schaalniveau van de MRE

100526-2399\TPU\HLE\-20

regionale schaal oppakken en waarom. En wat lokaal of subregionaal.

Samen met u gaan we tijdens het proces van het samenwerkingsakkoord in gesprek om helder te krijgen wat vanuit een strategisch perspectief de meest passende schaalniveaus zijn om de verschillende opgaven op te pakken/ op elkaar te verbinden.

Het zoeken naar optimale betrokkenheid van alle 21 gemeente(raden) en efficiëntie in het proces blijft balanceren. Op korte termijn kan een proces daarin soms als stroperig ervaren worden. Echter op lange termijn is er een breder draagvlak en wordt minder teruggekomen op de gezamenlijk gemaakte afspraken. Als organisatie MRE hebben we een neutrale rol en sturen erop dat iedere gemeente de mogelijkheid heeft gekregen om inbreng te leveren. De gemeenten zelf zullen vanuit het eigenaarschap ook daadwerkelijk de inbreng moeten leveren. Samen kunnen we meer. En het succes van de samenwerking is afhankelijk van de inzet van

Heeze-Leende definitief

Helmond definitief

nog vanzelfsprekender worden. Daar blijven ook wij ons voor inzetten. De raad van Heeze-Leende is blij om te zien dat de MRE met dit Ambitiedocument een eerste aanzet geeft om te komen tot een nieuw samenwerkingsakkoord. De uitdagingen op de 4 thema’s verdienen een regionale aanpak en zijn ook voor onze gemeente van groot belang. Wij menen echter dat de inbreng vanuit HeezeLeende t.a.v. de ambities en de totstandkoming van het nieuwe akkoord geleverd en gedragen moet worden door de nieuwe raad en het nieuwe college, die na de verkiezingen in maart geïnstalleerd zullen worden en roepen u op alle gemeenten na de verkiezingen volop de ruimte te geven om hun inbreng te leveren. Vanuit Heeze-Leende zullen we dit graag en actief doen en we hebben dit ook met een raadsbesluit bekrachtigd. Helmond stemt in met het Ambitiedocument als grondslag voor een nieuw Samenwerkingsakkoord 2023-2026. Wat ons betreft is dit vervolg een opdracht aan de nieuwe raad en college. Samenwerking in de Metropoolregio Eindhoven levert resultaat op Wij geven in die opdracht aan de nieuwe raad en college mee dat samenwerking in de Metropoolregio Eindhoven resultaat oplevert. Het Ambitiedocument en het Werkprogramma 2022 bevatten een mooi overzicht van die resultaten. Zo is er de afgelopen 4 jaar een nieuwe Regionale Mobiliteitsagenda en programma vastgesteld en een Regionale Energiestrategie.

Ook kwam er een Herstelaanpak Breed Economische Vestigingsklimaat tot stand. Zuidoost-Brabant is een complete regio Dat is door externe deskundigen in de masterclasses gesteld en in het Ambitiedocument opgenomen. We vinden in onze regio de steden Helmond en Eindhoven met hoogwaardige voorzieningen, maar ook mooie natuurgebieden en plattelandsdorpen, en alles daartussen. Er wordt in de regio baanbrekend

100526-2399\TPU\HLE\-21

alle 21 gemeenten. Als een elftal met een gezamenlijk (regionaal) doel.

Alle gemeenteraden krijgen in het proces om te komen tot het nieuwe samenwerkingsakkoord de ruimte om inbreng te leveren.

onderzoek verricht aan de universiteit en ook op de Automotive Campus in Helmond, maar er worden ook “gewoon” producten gemaakt op de vele bedrijventerreinen. Veel Helmonders werken dagelijks elders in de regio, en maken er gebruik van voorzieningen, maar Helmond heeft die werk- en verzorgingsfunctie ook voor inwoners in de omringende (Peel) gemeenten. Door deze samenhang vragen vraagstukken als bereikbaarheid, energievoorziening en verduurzaming in de voedselketen om gezamenlijke strategieontwikkeling. De samenwerking in de Metropoolregio Eindhoven blijft daarvoor het meest geëigend. Bovendien wordt Metropoolregio Eindhoven c.q. het schaalniveau van de regio door de Provincie en Rijksoverheid beschouwd als “de regio” waar zij het gesprek en de samenwerking mee zoeken. Betrokkenheid van Provincie en Rijk is onontbeerlijk bij het oplossen van onze problemen. De hoofdopgaven: terugdringen van de tweedeling in combinatie met een duurzame schaalsprong Een van de belangrijkste problemen is de toenemende ruimtelijk-economische verdeling in de regio, naast de sociaal maatschappelijke tweedeling. Op het schaalniveau van ZuidoostBrabant is het gemiddeld goed toeven, de regio doet het gemiddeld goed in de Brede Welvaartsrapporten.

Daaronder tekent zich echter een regio van 2 snelheden af, met de kennis georiënteerde westkant (met ASML als een belangrijke aanjager) en de oostkant waar de slimme maakindustrie meer dominant is. Een sterke regio is een regio in evenwicht. “Balans in groei vanuit economische kwaliteit voor onze gezonde leefomgeving” is een terechte ondertitel voor het Ambitiedocument. Helmond ziet het terugdringen van de ruimtelijk – economische tweedeling in samenhang met de sociaal maatschappelijke tweedeling als de

100526-2399\TPU\HLE\-22

De schaalsprong van verstedelijking en de urgentie voor een economische krachtige regio vraagt om een goede overweging hoe dit in de regio te organiseren. Daarbij niet te ‘verzanden’ in nieuwe governance discussies. De door u aangedragen inhoudelijke lijnen uit de Omgevingsagenda Zuidoost-Brabant kunnen hiervoor structurerend en ordenend werken. Daarmee ook te komen tot integrale afstemming op strategisch niveau voor de complete regio.

hoofdopgave in de nieuwe regionale agenda. De hele regio moet kunnen delen in de groeiende welvaart. De Brainport-economie groeit en staat aan de vooravond van een duurzame schaalsprong. Die schaalsprong vraagt om een mobiliteitstransitie en maatregelen, zoals opgenomen in het MIRT-onderzoek naar verstedelijking en bereikbaarheid van de Brainport regio. Voorkomen moet daarbij worden dat geschikte arbeidskrachten vooral van buiten de regio moeten komen terwijl veel van onze inwoners nog aan de kant staan, en dat de unieke variatie die de omgeving in onze regio zo aantrekkelijk maakt, verloren gaat. Wij doen dan ook een oproep dit als integraal vertrekpunt te nemen in de nieuwe regionale agenda, met aandacht voor de wisselwerking tussen de thema's. In de zienswijze op het werkprogramma hebben we daarover opgemerkt, dat wij het perspectief brede welvaart graag sterker zien landen op de regionale overlegtafels en sterker meegenomen zien worden in de uitwerking van de inhoudelijke opgaven dan nu naar voren komt. Dit geldt dan ook voor het nieuwe Samenwerkingsakkoord 2023-2026.

Brainport de bewaker van de economische ontwikkeling, de MRE de bewaker van bij passende belangen Daar waar de Brainport samenwerking via de triple helix formule de economische ontwikkeling van de regio op hoofdlijnen bewaakt, dient de samenwerking in de Metropoolregio Eindhoven de bijpassende belangen en ontwikkelingen te bewaken en te borgen, zoals duurzaamheid en bereikbaarheid. Meer efficiëntie voor meer daadkracht Om nog meer daadkracht te ontwikkelen en resultaat te boeken blijft het van belang te kijken hoe het samenwerkingsproces efficiënter kan, met behoud van regionaal draagvlak en democratische legitimatie. Het duurt nu vaak lang om tot een regionale aanpak te komen. Dit

100526-2399\TPU\HLE\-23

De notie om dit steviger op de regionale overlegtafels te laten landen is overgenomen in het Ambitiedocument.

Vanuit de overheidspoot in de triple-helix samenwerking staan we als 21 samenwerkende overheden gezamenlijk daarvoor aan de lat.

Met het proces om te komen tot een nieuw samenwerkingsakkoord wordt een regionale aanpak verder aangescherpt.

Voorstel: de tekst van het Ambitiedocument als volgt aan te passen. Brede welvaart als verbindend perspectief zal steviger op de regionale overlegtafels worden belegd.

Laarbeek definitief

vereist ook een heldere, sturende procesrol van de MRE in de thema's. Samen de schouders onder de regio “Door steeds meer en beter met elkaar te werken, kunnen we als regio gezamenlijk optrekken richting Provincie en Rijk. Ieder heeft daarin zijn rol en verantwoordelijkheid”. Deze constatering in het Ambitiedocument, waarbij ook verwezen wordt naar subregionale samenwerkingen, onderschrijven wij van harte. Eens temeer omdat voor de schaalsprong waar de regio in meerdere opzichten voor staat en de noodzaak om dit te verbinden aan het terugdringen van de tweedeling, er vanuit overheidsperspectief meer input en intensieve samenwerking nodig is om dit waar te kunnen maken. De mogelijkheid om als raad(sleden) betrokken te zijn bij de regionale samenwerking is de laatste jaren sterk verbeterd met de organisatie van de Metropoolconferenties en de instelling van de Raadstafel21 als formeel overlegorgaan. U geeft aan in gesprek te willen gaan over hoe de kaderstellende rol van de raad versterkt kan worden zonder dat hierdoor procedures “stroperig” worden, met daarbij de jaarlijkse zienswijzeprocedure rond de werkprogramma’s als voorbeeld. Hierover denken we vanuit Helmond graag mee! De zichtbaarheid van wat de Metropoolregio Eindhoven doet voor gemeenten kan nog verbeterd worden.

Wij pleiten voor die zichtbaarheid, om zo nog meer aan te geven dat de samenwerking in de Metropoolregio Eindhoven tot resultaat leidt. Daar willen we de komende 4 jaren onze schouders onder zetten. Wij geven het onderstaande mee ter overweging en verwerking in het concept-Ambitiedocument

Maak het Ambitiedocument concreter Het Ambitiedocument is omvangrijk en redelijk abstract. Wij geven u mee om het Ambitiedocument concreter te maken. Met name

100526-2399\TPU\HLE\-24

De samenwerking wordt gemaakt door betrokkenheid van bestuurders, raadsleden én de ambtelijke organisaties. Gezamenlijk gaan we in dit proces op zoek naar een werkwijze, die het meest passend is in de huidige condities van samenwerking.

De samenwerking MRE bestaat uit de 21 gemeenten, bestuurders, raadsleden, ambtenaren en de ondersteuningsorganisatie.

Het Ambitiedocument is het vertrekpunt om te komen tot een nieuw samenwerkingsakkoord. In het proces van deze doorontwikkeling zullen we met elkaar tot een zo concreet mogelijke

wat levert de samenwerking regionaal op en voor ons als deelnemende gemeente. Wat merken onze inwoners en de in onze gevestigde ondernemingen van deze samenwerking. Maak duidelijker wat de kracht is van de MRE en hoe de visie concreet gerealiseerd wordt en wat de daadwerkelijke resultaten zijn. Uit het Ambitiedocument komt innovatie en grootschaligheid duidelijk naar voren. Hiermee bestaat het risico om het belang maar ook de resultaten voor de kleine gemeentes over het hoofd te zien. Wij vragen hier nadrukkelijk aandacht voor. Concretiseer het begrip brede welvaart De vertaling van de ambities (koers) naar de brede welvaart is nog niet concreet. Wat leveren de ambities en de realisatie van deze ambities op voor het welzijn voor al onze (en toekomstige) inwoners en bedrijven. Niet alleen op het gebied van economische (materiële) welvaart, maar ook op het gebied van o.a. milieu (natuurontwikkeling, lucht kwaliteit), gezondheid, onderwijs, veiligheid, leefomgeving etc. Borg de volkshuisvesting in de regio Volkshuisvesting is op dit moment niet een van de 4 pijlers. De gemeenteraad vindt dit echter een zeer relevant thema wat juist niet alleen binnen de gemeentegrenzen maar juist een opgave is van de hele regio. Hoe kan de volkshuisvesting binnen onze regio beter opgepakt en verbeterd worden.

Mede in relatie tot de regionale thema’s: -mobiliteit (woon-werk verkeer), -economie (medewerkers benodigd voor de bedrijven en betere verbinding wonen en werken -energietransitie (de opgave van energietransitie bij volkshuisvesting) -transitie landelijk gebied. Met de recente landelijk ontwikkelingen omtrent huisvesting is het nog belangrijker geworden om dit regionaal slagvaardig op te pakken. Wij vragen u volkshuisvesting beter in het Ambitiedocument te borgen. Regionale mobiliteit

100526-2399\TPU\HLE\-25

formulering komen van ambities en opgaven. Waarbij de gehele regio zich herkent en onderkent dat dat de gezamenlijke opgaven zijn. De samenwerking is gebaseerd op een gelijkwaardige inbreng. In het proces van het samenwerkingsakkoord zal daar ook aandacht voor zijn.

Met een kernset van indicatoren zal een start gemaakt worden om de ambities vanuit het perspectief van brede welvaart verder geconcretiseerd worden. De regionale monitor Brede Welvaart is daarvoor ons vertrekpunt

Het vraagstuk wonen/volkshuisvesting ligt momenteel op het niveau van de subregio’s via de subregionale ontwikkelstrategieën en de twee ontwikkellijnen van de Omgevingsagenda ZO-B werken hier structurerend. Hoe hier op regionaal niveau invulling aan te geven zal meegenomen worden in het proces van het samenwerkingsakkoord.

Vanuit het thema mobiliteit wordt gewerkt aan een toekomstbeeld mobiliteit, waarin de regio

Nuenen c.a. definitief

De Bereikbaarheidsagenda was een goede basis, maar is in de loop der tijd verder uitgekleed. Wij roepen op om meer aandacht te hebben voor de regionale mobiliteit en hier sterk op in te zetten. Tevens wordt nadrukkelijk aandacht gevraagd voor de uitvoering van de mobiliteitsvraagstukken in de kleinere gemeentes en buitengebieden en niet alleen in het stedelijk gebied. Wij zijn positief over de intentie en visie (koers) van het Ambitiedocument en onderschrijven deze ook. Wij zijn ook positief over de betrokkenheid van de gemeenteraad bij het conceptAmbitiedocument en bij de MRE in zijn algemeenheid en haar werkzaamheden. Het Ambitiedocument heeft als doel richting te geven aan de doorontwikkeling van de inhoudelijke regionale agenda en de wijze hoe we daar met elkaar verder vorm aan willen geven. Het Ambitiedocument is een stap in het proces om te komen tot een nieuw samenwerkingsakkoord. Samenwerken De regio functioneert als één daily urban system; dorpen en steden waarin de inwoners van de regio werken, wonen en gebruik maken van alle voorzieningen. In de leefwereld van onze inwoners doen gemeentegrenzen er niet toe en gaat het om (ervaren) nabijheid. Vanuit deze samenhang is samenwerken aan opgaven die de gemeentegrenzen overstijgen een logische stap.

Wij onderstrepen de ambitie om samen te werken aan een gezonde (fysieke) leefomgeving voor inwoners, ondernemers en bezoekers van de regio en hiermee bij te dragen aan het welzijn en welbevinden van onze inwoners. Daarbij vinden wij het belangrijk dat (deel)opgaven op het juiste schaalniveau worden opgepakt. Samenwerken binnen de MRE vindt wat ons betreft plaats op strategisch niveau waarbij afstemming tussen de verschillende subregio’s, verbinding zoeken met andere samenwerkingsverbanden/overlegtafels en het uitwisselen van kennis een belangrijk onderdelen zouden moeten zijn. Wij vragen hiervoor

100526-2399\TPU\HLE\-26

als een geheel wordt gezien. Hierbij zal aandacht zijn voor opgaven in zowel het stedelijk als in de meer landelijke gebieden.

Wij onderstrepen uw inbreng dat in het belang van een complete regio om een samenwerking op strategisch niveau moet plaatsvinden. Daarbij is vanwege de samenhang van de subregio’s verbinding nodig op regionaal niveau. Hoe daar precies invulling aan te geven zal tijdens het proces van het samenwerkingsakkoord verder uitgewerkt worden. De uitwisseling van kennis is daarin een belangrijke pijler.

aandacht bij de verdere uitwerking om te komen tot een nieuw samenwerkingsakkoord. Inhoudelijke thema’s De thema’s mobiliteit, economie, energietransitie en transitie landelijk gebied zijn relevante thema’s in een daily urban system. De opgaven die beschreven worden in het Ambitiedocument, zijn herkenbaar en vragen om actie en afstemming. Dat deze opgaven mede bekeken moeten worden vanuit het perspectief brede welvaart is voorstelbaar. Brede welvaart moet uitdrukkelijk niet een zelfstandig thema worden binnen de MRE-samenwerking. In het vervolgproces moeten de opgaven meer geconcretiseerd worden, zodat duidelijk is waar we de aankomende vier jaar binnen de MREsamenwerking mee aan de slag gaan en wat we aan het einde van deze periode samen bereikt willen hebben. Rekenkamer(commissie)srapport MRE & SGE regionale opgaven Parallel aan het opstellen van het Ambitiedocument heeft onze rekenkamercommissie samen met enkele andere rekenkamer(commissie)s onderzoek laten uitvoeren naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van onder meer de samenwerking binnen Metropoolregio Eindhoven (MRE). In het rapport zijn aanbevelingen opgenomen die mogelijk van invloed kunnen zijn op wijze waarop wij in de toekomst binnen de MRE-samenwerking willen samenwerken.

Bespreking van het rekenkamerrapport in onze raad staat gepland voor de commissievergadering van 3 februari 2022 en behandeling hiervan op 17 februari 2022. Dat zijn dezelfde momenten waarop wij spreken over het Ambitiedocument en onderhavige reactie. Gelet op uw verzoek om voor 3 februari 2022 te reageren, hebben wij in onze reactie op het Ambitiedocument niet het onderzoek van de rekenkamer(commissie)s betrokken. Mogelijk komen wij in het vervolgproces hier nog op terug.