7. Beantwoording Technische vragen VVD - wooninstrumenten - Bijlage rapportage woningmarktonderzoek
Tekst van het document
Prijsniveau sociale huurvoorraad Het grootste deel van de huidige huurders in de sociale huurvoorraad heeft een huurprijs tussen € 425 en € 652 per maand. In Lariks (en in mindere mate in het centrum, Noorderpark, Oost en Peelo) hebben relatief veel huurders een huurprijs tot € 425 per maand. In West, Marsdijk en Kloosterveen hebben relatief veel huurders een huur tussen de eerste en tweede aftoppingsgrens. Figuur 3.3: Gemeente Assen. Prijsopbouw (netto huur) sociale huurvoorraad, naar wijk 2019 Gemeente Assen Centrum Lariks Noorderpark Oost Pittelo West Peelo Marsdijk Kloosterveen
24% 23%
59%
49%
10%
40%
52%
27% 25%
60% 64%
8% 8%
77%
59%
25%
27% 9% 8%
0% Tot €425
64% 72%
31% 20%
€425 tot 608
27% 40% €608 tot 652
25% 60%
€652 tot 721
80%
9% 7% 15% 6% 8% 5% 6% 5% 10% 9% 7% 17% 9%
100%
€721 en meer
Bron: Corporaties 2019.
In onderstaande figuur is de streefhuurvoorraad weergegeven. Dit is de huurprijsopbouw na mutatie. In de streefvoorraad neemt het aandeel woningen met een huur tot € 425 af en het aantal huurwoningen met een huurprijs tussen € 425 en € 608 per maand toe.
Bron: CBS 2019.
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
31
Figuur 3.4: Gemeente Assen. Prijsopbouw (streefhuur) sociale huurvoorraad, naar wijk 2019
Gemeente Assen Centrum Lariks Noorderpark Oost Pittelo West Peelo Marsdijk Kloosterveen
14% 20% 20% 15% 13% 6% 21% 14% 25%
48%
25% 8%
49% 66% 49% 60% 22% 77%
46% 48%
16% 0%
Tot €425
32% 20%
€425 tot 608
19% 40%
€608 tot 652
8% 5% 21% 11% 27% 6% 21% 5% 42% 9% 5% 26% 50% 34%
60%
€652 tot 721
80%
Tot € 425
1% 19%
16%
€ 425 tot € 608 7%
€ 608 tot € 652
€ 652 tot € 721 20% 37%
€ 721 tot € 900 Meer dan € 900
100%
€721 en meer
Bron: Corporaties 2019.
Prijsniveau particuliere huurvoorraad Huurprijzen in de particuliere sector zijn doorgaans lastig in kaart te brengen. Er is geen eenduidige registratie zoals dat bij corporatiewoningen het geval is. Op basis van de enquête die we voor dit onderzoek uitgevoerd hebben kunnen we toch een inschatting maken van de huren die in de particuliere sector betaald worden. Hieruit blijkt dat circa 44% van de particuliere huurvoorraad een huurprijs tot en met € 720 per maand heeft. Circa 37% van de particuliere huurwoningen heeft een huurprijs in het zogenaamde middenhuursegment (tussen de € 720 en € 900 per maand). Daarnaast heeft ongeveer 19% een huur van € 900 of hoger.
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
Figuur 3.5: Gemeente Assen. Huurprijsopbouw particuliere huurvoorraad, 2019
Bron: Enquête Companen 2019.
Prijsniveau koopvoorraad Het prijsniveau van de koopvoorraad is in beeld gebracht op basis van de WOZregistratie. Als we kijken naar de prijsniveaus van koopwoningen in Assen zijn er duidelijke verschillen. In wijken als Lariks en Noorderpark zijn de gemiddelde WOZ-waarden laag (het merendeel onder de € 150.000). In Kloosterveen en Marsdijk zijn de WOZ-waarden gemiddeld juist hoog. Dit is te verklaren uit het feit dat in Kloosterveen en Marsdijk nieuwe woningen staan, die doorgaans meer waard zijn. Veel andere wijken laten een meer gemêleerd beeld zien qua waarde van koopwoningen.
32
Figuur 3.6: Gemeente Assen. Gemiddelde WOZ-waarde koopvoorraad, 2019
Figuur 3.7: Gemeente Assen. Gemiddelde prijs per m2, 2019
Het buitengebied is buiten beschouwing gelaten vanwege het geringe aantal woningen. Bron: WOZ-registratie gemeente Assen 2019.
Het buitengebied is buiten beschouwing gelaten vanwege het geringe aantal woningen. Bron: WOZ-registratie gemeente Assen 2019.
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
33
De meeste woningen (52%) in Assen hebben een WOZ-waarde onder de € 200.000. Uiteraard zijn er wel flinke verschillen tussen woningtypen te zien. Meer dan de helft van de appartementen in Assen heeft een WOZ-waarde van minder dan € 150.000. Bij rij- en hoekwoningen heeft de meerderheid van de woningen juist een WOZ-waarde van € 150.000 tot € 200.000. Driekwart van de twee-onder-één-kapwoningen in Assen hebben een waarde van meer dan € 200.000. Van vrijstaande woningen heeft eenzelfde aandeel een WOZwaarde van meer dan € 300.000. Figuur 3.8: Gemeente Assen. WOZ-prijsklasse koopwoningen, naar woningtype
Figuur 3.9: Gemeente Assen. Woningtypen naar wijk, 2019 Gemeente Assen
26% 66%
Lariks
44%
Noorderpark
43%
Oost
54%
Rij-/hoekwoning
35%
2-1 kap
24%
Vrijstaand
7%
Totaal
11%
17%
8% 7%
53% 36%
15%
21% 0%
11%
Pittelo
6%
7%
31% 20%
40%
20%
13%
60%
80%
€150 - 200.000
€200 - 250.000
€300 - 400.000
€400 - 500.000
> €500.000
20%
70%
14%
71%
15%
49%
33%
12%
34%
20%
6% 15%
18% 30%
42%
0%
9%
20%
< €150.000
10% 20%
31%
11%
Marsdijk
14%
42%
52%
Kloosterveen
11%
13%
31%
9%
West Peelo
22%
18%
80% 20%
40%
60%
80%
2-1 kap
Vrijstaand
100%
10% 26%
37%
7%
33%
Buitengebied
Appartement
41%
Centrum
10%
Appartement
Rij-/hoekwoning
Bron: Gemeente Assen 2019.
10% 100%
€250 - 300.000
Bron: WOZ-registratie gemeente Assen 2019.
Bouwjaar van de woningvoorraad De kaart op de volgende pagina is een weergave van de woningvoorraad naar bouwjaarklasse. In het centrum staan relatief veel vooroorlogse woningen. In Lariks en Oost staan relatief veel vroeg-naoorlogse woningen, gebouwd in de periode tot 1965. Marsdijk is gebouwd in de periode tussen 1985 en 2000 en Kloosterveen is de meest recente uitbreidingswijk.
Huidige samenstelling naar woningtype Ongeveer twee op de vijf woningen in Assen is een rij- of een hoekwoning en een kwart is een appartement. Met name in Assen-Centrum (66%), Lariks (44%), Noorderpark (43%) en Oost (33%) staan veel appartementen. Pittelo en Peel zijn juist wijken die hoofdzakelijk bestaan uit rij- en hoekwoningen. Een derde van de voorraad zijn twee-onder-één-kap en vrijstaande woningen. Deze woningen staan met name in West, Marsdijk, Kloosterveen en het buitengebied.
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
34
Figuur 3.10: Gemeente Assen. Woningvoorraad naar bouwjaar, 2019
Geschiktheid van de voorraad Op basis van de enquête is in beeld gebracht of mensen in een geschikte woning wonen. Dit wil zeggen dat zowel de toegang van de woning als de badkamer, keuken en slaapkamer te bereiken is zonder trap te hoeven lopen. De meeste inwoners van Assen geven aan niet in een woning te wonen waar zij enerzijds de voordeur kunnen bereiken zonder trap te hoeven lopen, en anderzijds bijvoorbeeld de badkamer, toilet, keuken en slaapkamer kunnen bereiken zonder trap te hoeven lopen. We zien hier echter wel verschillen tussen leeftijdsgroepen: ouderen lijken voor te sorteren op een afnemende mobiliteit, en al naar een woning te verhuizen waar zij geen trappen hoeven te lopen (of ze passen hun woning dusdanig aan zodat dit niet hoeft). Figuur 3.11: Gemeente Assen. Geschiktheid woningvoorraad naar huishoudenstype, 2019 1-2 phh jonger dan 35 jaar
20%
80%
1-2 phh 35 tot 55 jaar
24%
76%
1-2 phh 55 tot 65 jaar
24%
76%
1-2 phh 65 tot 75 jaar
34%
1-2 phh ouder dan 75 jaar Gezinnen
66%
46%
54%
11%
Totaal
89%
23% 0%
77% 20%
Geschikt
40%
60%
80%
100%
Niet geschikt
Bron: Enquête Companen 2019.
Bron: WOZ-registratie gemeente Assen 2019.
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
Kijken we naar de verhoudingen in de huur- of koopsector, dan zien we niet veel verschil tussen de verschillende eigendomssituaties. Wel is het aandeel geschikte woningen in de koopvoorraad wat lager dan in de huursector (19% tegenover rond de 30%). Mogelijk komt dit doordat een groter deel van de
35
29%
71%
Particuliere huur
28%
72%
Totaal
23% 0%
77% 20%
40% Geschikt
60%
80%
100%
Niet geschikt
Bron: Enquête Companen 2019.
Assenaren zijn tevreden over hun woning en woonomgeving Wat vinden mensen van hun woning en woonomgeving? De bewoners van Assen zijn bevraagd over verschillende aspecten van hun woning en woonomgeving. De meeste mensen zijn erg tevreden over hun huidige woonsituatie. Gemiddeld geven Assenaren hun woning, de ruimte die zij hebben in hun woning en hun eigen buitenruimte afgerond een 8. De andere aspecten (staat van het onderhoud, woonlasten en het imago van de wijk) krijgen gemiddeld afgerond een 7.
Hypothee k/huurlaste n Imago van de wijk
Sociale huur
Energielasten
81%
Ruimte om woning
19%
Staat van onderhou d
Koop
Wijk Gemeente Assen 7,9 Centrum 7,9 Lariks 7,1 Noorderpark 7,7 Oost 7,9 Pittelo 7,8 West 8,0 Peelo 7,8 Marsdijk 8,2 Kloosterveen 8,2 Buitengebied 8,7 Bron: Enquête Companen 2019.
Ruimte in woning
Figuur 3.12: Gemeente Assen. Geschiktheid woningvoorraad naar eigendom, 2019
Tabel 3.3: Gemeente Assen. Tevredenheid woning en woonomgeving naar wijk
Woning
huurvoorraad uit appartementen bestaat, terwijl de meeste koopwoningen grondgebonden (met meerdere verdiepingen) woningen zijn.
8,0 7,7 7,4 7,9 8,0 8,2 8,4 7,9 8,1 8,3 9,0
7,5 7,5 6,7 7,1 7,4 7,4 7,4 7,1 7,9 8,1 8,1
7,7 7,3 7,0 7,8 7,9 7,7 8,0 7,7 8,1 8,0 9,2
6,7 6,7 6,1 6,4 6,8 6,6 6,6 6,7 6,8 7,0 6,9
7,1 6,7 6,6 7,0 7,0 7,2 7,0 7,0 7,6 7,2 8,0
7,1 7,5 6,1 6,8 7,0 5,8 7,2 6,6 7,8 7,8 8,4
Uitgesplitst naar eigendom zien we dat mensen in koopwoningen op alle vlakken een hoger cijfer geven aan hun woning en woonomgeving dan mensen in huurwoningen. Vooral het verschil van waardering van de staat van onderhoud van de woning is groot tussen de koop- en huursector: die waardering ligt een stuk lager in de huur. Wat betreft woonlasten scoort vooral de particuliere huur erg laag: blijkbaar vinden heel veel mensen in huurwoningen in de vrije sector dat zij te veel huur betalen. Het imago van de wijk wordt vooral door mensen in corporatiewoningen laag gewaardeerd.
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
Ruimte in woning
Staat van onderhoud
Ruimte om woning
Energielasten
Hypotheek/huurlasten
Imago van de wijk
Wijk Totaal Koop Sociale huur Particuliere huur
Woning
Tabel 3.4: Gemeente Assen. Tevredenheid woning en woonomgeving naar eigendom
Als we dit op wijkniveau in kaart brengen, zien we dat vooral de nieuwere wijken Marsdijk en Kloosterveen, en het buitengebied bovengemiddeld hoog scoort. Op ieder vlak zijn bewoners hier tevredener dan het gemeentelijke gemiddelde. Bewoners in Lariks, Noorderpark en Peelo zijn over het algemeen minder tevreden dan het gemeentelijk gemiddelde.
7,9 8,4 7,2 7,3
8,0 8,4 7,4 7,1
7,5 8,0 6,8 6,5
7,7 8,2 7,3 6,6
6,7 7,0 6,2 6,5
7,1 7,8 6,3 5,3
7,1 7,6 6,3 6,9
36
3.2 Ontwikkelingen op de koopmarkt
€ 197.000 van eigenaar en vrijstaande woningen voor € 411.000. De transactieprijzen van vrijstaande woningen zijn in de afgelopen jaren sneller gestegen dan die van andere woningtypen.
Sterke stijging van het aantal transacties Het aantal transacties nam na de crisisjaren (vanaf 2013) flink toe. In 2013 verwisselden 490 woningen van eigenaar. In 2017 is het aantal transacties meer dan verdubbeld naar ruim 1.200 transacties. In 2018 is het aantal transacties afgenomen ten opzichte van het jaar daarvoor. Een belangrijke verklaring hiervoor is de afname van het woningaanbod. Sinds 2013 neemt het aantal te koop staande woningen af. Woningzoekenden hebben hierdoor minder keuzemogelijkheden en dit kan leiden tot een verder prijsopdrijvend effect.
In vergelijking met het Nederlands gemiddelde zijn de woningprijzen overigens relatief betaalbaar. De gemiddelde transactieprijs in Nederland lag in het eerste kwartaal van 2019 op € 306.000 en in de periode 2013 tot en met het eerste kwartaal 2019 is de gemiddelde transactieprijs met 44% gestegen. Figuur 3.14: Gemeente Assen. Ontwikkeling transactieprijzen naar woningtype (2013 - 2019) € 450.000 € 400.000
€ 350.000
Figuur 3.13: Gemeente Assen. Ontwikkeling aantal transacties (2010 - 2018) 1400
€ 300.000
1200
€ 250.000 € 200.000
1000
€ 150.000
800
€ 100.000
600
€ 50.000 400
2013
200
2014
Appartement
2015
2016
Rij-/hoekwoning
2017
2-1 kap
2018
2019
Vrijstaand
0
2013
2014
2015
2016
2017
2018
Bron: Woningmarktcijfers.nl 2019.
Bron: Woningmarktcijfers.nl 2019.
Gemiddelde transactieprijzen gestegen De gemiddelde transactieprijs van een woning in Assen ligt op € 219.000 en is sinds 2013 met +27% gestegen. In 2018 gaat het om een prijsstijging van bijna 8% per jaar. In het eerste kwartaal van 2019 lag de gemiddelde transactieprijs van een appartement op € 157.000. Een rij-/hoekwoning verwisselde voor
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
37
Met welk inkomen kun je een woning kopen in Assen?
Positie van middeninkomens
De sterke prijsontwikkeling is gunstig voor huishoudens die een koopwoning hebben, maar minder gunstig voor huishoudens die de koopmarkt willen betreden. Op dit moment kan een huishouden met een bruto jaarinkomen van circa € 40.000 een hypotheek krijgen van circa € 180.000 3. Om in de gemeente Assen een tussenwoning te kopen met een gemiddelde prijs van € 193.000 is een bruto jaarinkomen van circa € 43.000 nodig. Bij een gemiddelde tweeonder-één-kap (€ 54.000) of een vrijstaande woning (€ 77.000) is een beduidend hoger inkomen nodig. In onderstaande tabel staat een overzicht van het benodigde jaarinkomen dat nodig is om een gemiddelde woning te kopen in Assen.
Huishoudens met een inkomen tussen circa € 38.000 en circa € 46.000 hebben doorgaans een lastige positie op de woningmarkt. Deze groep middeninkomens verdient net teveel om in aanmerking te komen voor een sociale huurwoning en vaak net te weinig om een koopwoning te kunnen financieren. Op basis van de gemiddelde transactieprijzen van appartementen en tussenwoningen lijkt het dat er in Assen wel degelijk mogelijkheden zijn voor middeninkomens in de bestaande voorraad. Echter, door stijging van de woningprijzen, zal het aanbod de komende tijd afnemen. De verwachting is dat de positie van middeninkomens op de woningmarkt verslechtert.
Tabel 3.5: Gemeente Assen. Benodigd jaarinkomen per woningtype Woningtype Transactieprijs Appartement € 157.000 Tussenwoning € 193.000 Hoekwoning € 207.000 2-1 kap € 256.000 Vrijstaand € 411.000 Bron: Rabobank Hypotheken, 2019.
Benodigd jaarinkomen € 35.000 € 43.000 € 46.000 € 54.000 € 77.000
Op basis van de huidige hypotheekregels mogen huishoudens maximaal 100% van de waarde van hun woning lenen. Om een woning te kunnen kopen is het daarom noodzakelijk om bijkomende kosten als overdrachtsbelasting en notariskosten zelf te bekostigen en is eigen geld nodig. Voor een (gemiddelde) rijwoning van € 193.000 komt dit neer op circa € 11.000 eigen geld en dit staat nog los van eventuele verbouwingskosten.
3
In welke wijken kunnen kopers terecht? Op de kaartbeelden is weergegeven waar in Assen huishoudens met een inkomen tot respectievelijk € 40.000 en € 50.000 per jaar een gemiddelde woning kunnen kopen. Dit is gebaseerd op basis van de gemiddelde WOZwaarde op een laagschaalniveau. De gemiddelde WOZ-waarde is afgezet tegen de maximale hypotheek bij een jaarinkomen van € 40.000 en € 50.000. Het valt op dat inkomens tot € 40.000 vooral in de buurten langs de A28 en in Lariks terecht kunnen. Met een wat hoger inkomen worden ook andere buurten betaalbaar.
Op basis van één inkomen, bij rentevast periode 10 jaar, zonder resterende schulden (studieschuld, BKR, etc.).
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
38
Figuur 3.15: Gemeente Assen. Waar kunnen inkomens tot € 40.000 een woning kopen?
Figuur 3.16: Gemeente Assen. Waar kunnen inkomens tot € 50.000 een woning kopen?
Bron: Gemeente Assen, Rabobank 2019.
Bron: Gemeente Assen, Rabobank 2019.
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
39
3.3 Ontwikkelingen op de sociale huurmarkt De druk op de voorraad van corporaties neemt toe als gevolg van een toegenomen vraag en afgenomen aanbod. Meer mensen zijn op zoek naar een sociale huurwoning en de doorstroming naar een koopwoning wordt steeds lastiger. Daarnaast zijn er in de afgelopen jaren relatief veel sociale huurwoningen gesloopt. Hier komt wel vervangende nieuwbouw voor terug, maar de periode tussen sloop en nieuwbouw zorgt voor extra druk op de sociale huurmarkt. Hierdoor is de voorraad sociale huurwoningen tijdelijk wat lager. Deze ontwikkelingen zorgen ervoor dat het gemiddeld aantal reacties per woning is toegenomen en de wachttijden iets langer zijn geworden. Overigens wordt niet iedere woning geaccepteerd. Het gemiddelde aanbiedingsresultaat ligt op 2,2. Dit betekent dat een woning gemiddeld 2,2 keer aangeboden moet worden voordat deze wordt verhuurd. Tabel 3.6: Gemeente Assen. Verhuurgegevens Actium, 2017 t/m mei 2019 2017 2018 Aantal verhuringen 554 553 Gem. aantal reacties per woning 82 85 Wachttijd (in jaren) 4,8 5,1 Zoektijd (in jaren) 0,3 0,5 Aanbiedingsresultaat 1,9 2,3 Bron: Actium 2019.
t/m mei 2019 257 97 5,0 0,8 2,2
De verhuurgegevens verschillen per woningtype. Op basis van de cijfers van de eerste periode van 2019 valt op dat appartementen zonder lift, beneden-/bovenwoningen en eengezinswoningen gemiddeld de meeste reacties krijgen. Het gemiddeld aantal reacties op appartementen met lift en nultredenwoningen ligt beduidend lager. Dit betekent overigens niet dat er minder vraag is naar geschikte woningen. De oorzaak is deels ook te verklaren in het zoekgedrag van verschillende doelgroepen. Jonge huishoudens zijn vaak snel op
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
zoek naar een woning en reageren daarom vaak. Deze groep richt zich grotendeels op appartementen zonder lift, beneden-/bovenwoningen en eengezinswoningen. Ouderen, op zoek naar een nultredenwoning, zijn vaak kritischer en reageren alleen als de noodzaak daartoe is of het geschikte aanbod voorbij komt. Tabel 3.7: Gemeente Assen. Verhuurgegevens per woningtype, 2017 t/m mei 2019 Ver- Gem. reacties WachtZoekAanbiedingshuringen /woning tijd tijd resultaat Appartement met lift 85 62 5,3 jr. 0,9 jr. 2,8 Appartement nultreden 3 78 5,4 jr. 2,0 Appartement zonder lift 39 130 4,4 jr. 0,2 jr. 1,6 Beneden-bovenwoning 17 119 3,0 jr. 0,5 jr. 2,8 Eengezins 98 117 5,3 jr. 0,9 jr. 1,9 Eengezins nultreden 15 66 5,6 jr. 1,0 jr. 1,2 Bron: Actium 2019.
De meeste woningen die in 2019 zijn verhuurd vielen in het prijssegment midden-laag (tussen € 424 en € 607 per maand). Op dit prijssegment lijkt de druk het hoogst te zijn. Dit is terug te zien in het gemiddeld aantal reacties en de gemiddelde wachttijden. In het segment tussen € 651 en € 720 is het gemiddeld aantal reacties het laagst. Tabel 3.8: Gemeente Assen. Verhuurgegevens per huurprijsklasse, 2017 t/m mei 2019 Gem. Verreacties /- WachtZoekAanbieding huringen woning tijd tijd s-resultaat Laag (tot € 424) 54 96 3,3 jr. 0,6 j.r. 2,3 Midden-laag (€ 424 - € 607) 152 111 5,9 jr. 0,9 j.r. 2,2 Midden-hoog (€ 607 - € 651) 39 87 5,1 jr. 0,8 j.r. 2,1 Hoog (€ 651 - € 720) 12 34 5,9 jr. 0,9 j.r. 2,1 Bron: Actium 2019.
40
Mogelijke effecten nieuw woonruimteverdeelsysteem Op dit moment hebben alle Drentse corporaties ieder een eigen woonruimteverdeelsysteem. In 2020 komt er een nieuw woonruimteverdeelsysteem waarin alle Drentse corporaties zijn aangesloten. Concreet betekent dit dat woningzoekenden vanuit een groter zoekgebied kunnen reageren op vrijkomend aanbod in Assen. De ervaring leert dat dit, zeker in het begin, leidt tot verandering in het zoekgedrag van woningzoekenden. Doorgaans neemt het gemiddeld aantal reacties toe op een woning. Zeker van mensen die op korte termijn een woning zoeken. De verwachting is dat het woonruimteverdeelsysteem ervoor zorgt dat woningzoekenden vaker gaan reageren op woningen in gebieden waar de druk op dit moment lager is. Het gaat hierbij om dorpen en plaatsen in omliggende gemeenten. Deze vraag is voornamelijk afkomstig van (spoed)zoekers die snel een woning wensen. Hierdoor is de verwachting dat het effect voor Assen beperkt zal zijn, aangezien de druk op de sociale voorraad in Assen hoog is.
3.4 Betaalbaarheid van het wonen Betaalbaarheid corporatievoorraad De betaalbaarheid van het wonen in de sociale voorraad staat stevig op de agenda. In 2014 en 2018 hebben Actium en Woonservice in samenwerking met de overige Drentse corporaties een woonlastenonderzoek uitgevoerd. Uit dit onderzoek komt naar voren dat een deel van de huurders in de sociale voorraad een betaalbaarheidsrisico heeft. Voor deze groep geldt dat de inkomsten lager zijn dan de benodigde uitgaven op basis van Nibudnormen. In 2014 had ongeveer 34% van de huurders in de sociale voorraad van Assen een betaalbaarheidsrisico. In 2018 is dit gedaald naar circa 24% van de huurders. Aan deze daling liggen een aantal verklaringen ten grondslag. Zo is aan de inkomstenkant het besteedbaar inkomen van eenoudergezinnen
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
aanzienlijk verbeterd. Het kindgebonden budget is voor deze groep namelijk verhoogd. Daarnaast speelt het passend toewijzen, en de wijze waarop de corporaties dit hebben uitgevoerd, een belangrijke rol in de daling van de risicogroep. Door het passend toewijzen is de verhouding tussen de huurlasten en het inkomen kleiner geworden. Ook heeft het gematigde huurbeleid een belangrijke rol gespeeld in het beperken van de uitgaven. Het onderzoek biedt voor de gemeente Assen de volgende inzichten: • In totaal geven huurders gemiddeld 35% van hun inkomen uit aan woonlasten. Eénpersoonshuishoudens tot 66 jaar betalen relatief het meest (38%). • In totaal geven huurders met een betaalbaarheidsrisico gemiddeld 44% van hun inkomen uit aan woonlasten. Eénpersoonshuishoudens vanaf 66 jaar betalen relatief het grootste gedeelte van hun inkomen aan woonlasten (54%). • Bij huishoudens vanaf 66 jaar is de woonquote gemiddeld 50% of hoger. Zij gebruiken minimaal de helft van hun inkomen voor het betalen van hun woonlasten. Tabel 3.9: Gemeente Assen. Woonlasten sociale huurwoningen naar wijk Netto Gem.
huurlasten Gas Elektra Water heffingen Centrum € 430 € 65 € 25 € 15 € 40 Lariks € 350 € 90 € 30 € 15 € 40 Noorderpark € 400 € 80 € 30 € 15 € 40 Oost € 410 € 85 € 30 € 15 € 40 Pittelo € 420 € 90 € 35 € 15 € 40 West € 435 € 80 € 30 € 15 € 40 Peelo € 355 € 75 € 35 € 15 € 40 Marsdijk € 410 € 75 € 35 € 15 € 40 Kloosterveen € 500 € 75 € 40 € 15 € 40 Assen totaal € 400 € 80 € 30 € 15 € 40 Bron: VHE-registratie corporaties, CBS Microdata, COEL2018.
Netto woonlasten € 575 € 525 € 565 € 580 € 600 € 600 € 520 € 575 € 670 € 565
41
Huurders in Assen zijn gemiddeld € 110 per maand kwijt aan gas en elektra. In Pittelo (€ 125) en Lariks (€ 120) zijn huurders het meeste kwijt aan energielasten. De energielasten van huurders in het centrum (€ 90) liggen het laagst: hier staan ook relatief veel kleinere wooneenheden. De netto woonlasten variëren gemiddeld van € 520 (Peelo) tot € 670 per maand (Kloosterveen).
Figuur 3.17: Gemeente Assen. Gemiddeld gasverbruik per woning, naar buurt, 2018
Betaalbaarheid particuliere huur- en koopvoorraad Op basis van de huidige beschikbare gegevens is er geen inzicht in het betaalbaarheidsrisico van huishoudens in de particuliere huurvoorraad en de koopvoorraad. Uit landelijke onderzoeken komt vaak naar voren dat het aandeel huishoudens in de particuliere huurvoorraad met een betaalbaarheidsrisico eveneens relatief hoog is. Vaak gaat het om huishoudens met een laag inkomen die voor een kortere periode een (huur)woning zoeken. Het betaalbaarheidsrisico in de koopvoorraad is doorgaans zeer beperkt. Dit hangt samen met de strenge financierings-eisen van hypotheekverstrekkers.
3.5 Duurzaamheidsopgave woningvoorraad In het klimaatakkoord is de doelstelling opgenomen dat alle huizen in Nederland in 2050 losgekoppeld zijn van aardgas. In deze paragraaf gaan we in op het huidige gas- en elektraverbruik in de wijken van Assen. Een vergelijk op basis van energielabels is niet mogelijk omdat goed inzicht van de koopvoorraad ontbreekt.
Ontwikkeling van het gasverbruik Het gasverbruik heeft doorgaans een sterke relatie met het aantal personen in de woning, de oppervlakte en de energetische staat van een woning. Als we kijken naar het huidige gasverbruik, zien we dat vooral de woningen in het centrum en in wijken met veel vrijstaande woningen verbruiken. In het centrum komt dit zeer waarschijnlijk door de ouderdom van de woningen.
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
Bron: CBS 2019.
42
Figuur 3.18: Gemeente Assen. Gemiddeld elektraverbruik per woning, naar buurt, 2018
Het gas- en elektraverbruik ligt in de huursector gemiddeld lager dan in de koopsector. Dit komt voor een deel doordat woningen in de koopsector doorgaans groter zijn, waardoor er meer verbruikt wordt. In de sociale huur ligt het energieverbruik lager dan in de totale huurvoorraad. Het feitelijk gasverbruik per jaar corrigeren we naar het aantal ‘graaddagen’: Graaddagen Een graaddag is een manier om temperatuur mee te nemen in de berekening van energieverbruik. Een graaddag is een dag waarop het kouder is dan de temperatuur waarbij mensen doorgaans de verwarming aanzetten (18 graden Celsius). Als het op een dag bijvoorbeeld 10 graden Celsius is, telt die dag 18 – 10 = 8 graaddagen.
Gecorrigeerd naar graaddagen zien we dat het gemiddeld gasverbruik in alle sectoren afneemt: zowel in de koopsector, sociale huursector als de huursector in het algemeen (deze is op basis van bestaande gegevens niet uit te splitsen naar particuliere huur). In de koop nam het gasverbruik per graaddag tussen 2014 en 2017 met 6% af. In de huursector - zowel sociaal als totaal - was die afname 5%. Figuur 3.19: Gemeente Assen. Gemiddeld gasverbruik per graaddag (m3) naar eigendom, 2014 2017 0,8 0,6 0,4 0,2 0,0 Bron: CBS 2019.
Koop
Huur (sociaal en particulier) 2014
2015
2016
Sociale huur
2017
Bron: CBS Microdata 2017, CBS 2019.
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
43
Ook het gemiddeld elektraverbruik nam de afgelopen jaren af. In de koopsector was deze afname zo’n 9%: van 3.350 kWh naar 3.040 kWh. In de huur was dat 6%: in de sociale huur van 2.210 naar 2.080 kWh. In de totale huur van 2.250 naar 2.120 kWh. De afname van het elektraverbruik is vooral het gevolg van het steeds zuiniger worden van elektrische apparaten. Figuur 3.20: Gemeente Assen. Gemiddeld elektraverbruik* (kWh) naar eigendom, 2014 - 2017
4.000 3.000
Figuur 3.21: Gemeente Assen. Bereidheid om te investeren in verduurzaming, naar huishoudenstype
1-2 phh jonger dan 35 jaar
22% 17%
31%
47%
1-2 phh 55 tot 65 jaar
15%
33%
46%
1-2 phh 65 tot 75 jaar
21%
26%
49%
1-2 phh ouder dan 75 jaar
36%
Gezinnen
14%
Totaal
19%
0%
0 Koop
Huur (sociaal en particulier) 2014
2015
2016
Sociale huur
30%
32%
27%
54%
30%
20%
6%
47%
40%
60%
Nee, niet bereid
Nee, niet in staat
Ja, als kosten opwegen tegen besparing
Ja, zonder meer
80%
100%
Bron: Woonwensenenquête 2019.
2017
* Exclusief verbruik van zelf opgewekte energie, bijvoorbeeld door middel van zonnepanelen. Bron: CBS Microdata 2017, CBS 2019.
3.6 Duurzaamheid en woonlasten Verduurzaming gaat niet vanzelf. De komende jaren zijn er flinke investeringen nodig om de woningvoorraad van het aardgas af te sluiten en energiezuinig te krijgen. Het grootste deel van de woningeigenaren in Assen is bereid om te investeren in de verduurzaming van de eigen woning, mits daar uiteindelijk een financieel voordeel aan hangt (doordat de energielasten verminderen). Een ander groot deel van de huishoudens is niet in staat verduurzaming te betalen. Ongeveer een vijfde is überhaupt niet bereid te investeren in verduurzaming van de eigen woning. Ouderen zijn minder bereid om te investeren dan jongere huishoudens. Mogelijk komt dit doordat zij verwachten dat zij in hun leven de verduurzamingskosten niet meer terug kunnen verdienen.
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
33%
1-2 phh 35 tot 55 jaar
2.000 1.000
41%
Relatief veel huishoudens in het centrum, Noorderpark en Pittelo geven aan niet bereid te zijn om te investeren in duurzaamheidsmaatregelen. Dit zijn ook de wijken waar relatief veel mensen aangeven dat ze niet in staat zijn om te investeren. Ook in Oost (38%) wonen relatief veel huishoudens die aangeven niet in staat te zijn om te investeren. In Kloosterveen, West en Marsdijk wonen relatief veel huishoudens die best willen investeren, maar dan moet het wel rendabel zijn. Hier liggen kansen om mensen te overtuigen van het nut van investeringen.
44
Figuur 3.22: Gemeente Assen. Bereidheid om te investeren in verduurzaming naar wijk West
14%
27%
53%
Marsdijk
15%
24%
56%
Peelo
16%
Kloosterveen
17%
Oost
17%
Totaal
19%
Buitengebied
21%
Centrum
21%
Noorderpark
21%
36%
41%
1%
Pittelo
22%
36%
38%
4%
0%
30%
5%
47%
21%
6%
58% 38%
1%
5% 40%
30%
40%
60%
5%
47%
4%
42%
5%
75% 31%
20%
6%
3%
80%
100%
Tabel 3.10: Gemeente Assen. Populariteit mogelijke verduurzamingsmaatregelen Maatregel 1. Zonnepanelen 2. Dubbel glas 3. Vloerisolatie 4. Dakisolatie 5. Spouwmuurisolatie 6. Combi-ketel met hoog rendement Warmtepomp 7. Hybride warmtepomp met cv-ketel 8. Gezamenlijk energie opwekken 9. Zonneboiler Warmte-terugwininstallatie 10. Pelletkachel Bron: Woonwensenenquête 2019.
% 53% 31% 29% 27% 24% 19% 19% 17% 16% 14% 14% 6%
Nee, niet bereid
Nee, niet in staat
Zijn huurders bereid om te betalen voor verduurzaming?
Ja, als kosten opwegen tegen besparing
Ja, zonder meer
Ook sociale huurwoningen moeten de komende jaren verduurzaamd worden. De rekening van verduurzamingsmaatregelen zal indirect bij huurders terecht komen. De meerderheid van de huurders van een corporatiewoning geeft echter aan geen extra huur te willen betalen om deze verduurzaming te bekostigen. Ongeveer een vijfde geeft aan überhaupt geen extra huur te kunnen betalen. Een ongeveer even groot deel wil best meer huur betalen, als de energiebesparing maar meer oplevert dan de huurverhoging. Circa 6% van de huurders is zonder meer bereid meer huur te betalen bij verduurzaming.
Bron: Woonwensenenquête 2019.
Plaatsen van zonnepanelen meest populair Het plaatsen van zonnepanelen is een populaire verduurzamingsmaatregel. Meer dan de helft van de woningeigenaren zegt het te zien zitten om zonnepanelen te plaatsen. Ook dubbel glas (31%) en isolatie (vloer 29%, dak 27%, spouwmuur 24%) worden vaak genoemd als wenselijke woningverbeteringen. Deze no regret-maatregelen leveren relatief risicoloze verbeteringen op. De meer ingrijpende (en duurdere) verduurzamingsmaatregelen zijn duidelijk minder populair.
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
45
Figuur 3.23: Gemeente Assen. Bereidheid huurverhoging bij verduurzaming, naar huishoudenstype
1-2 phh jonger dan 35 jaar
49%
1-2 phh 35 tot 55 jaar
22%
48%
23%
25%
6%
25%
Figuur 3.24: Gemeente Assen. Bouwjaarklasse woningvoorraad per wijk
Gemeente Assen Lariks
11%
54%
1-2 phh 65 tot 75 jaar
50%
17%
28%
5%
1-2 phh ouder dan 75 jaar
53%
11%
29%
7%
Pittelo
Gezinnen
55%
6%
Assen West
Totaal
52%
0%
20%
18%
25% 21%
40%
60%
Nee, niet bereid
Nee, niet in staat
Ja, als kosten opwegen tegen besparing
Ja, zonder meer
14% 21%
80%
8%
6%
100%
Bron: Woonwensenenquête 2019.
Duurzaamheidsopgave per wijk op basis van bouwjaar Er is op woningniveau geen inzicht in de duurzaamheidsopgave per buurt of wijk. Toch geeft het bouwjaar van een woning een indicatie van de opgave. Er is namelijk een sterke relatie tussen het bouwjaar en de mate van isolatie per woning. Huizen van voor 1975 zijn bij de bouw niet of nauwelijks geïsoleerd. Huizen gebouwd tussen 1975 en 1982 hebben vaak matige spouwmuurisolatie en matige dakisolatie. Bij de bouw werden vaak de ramen in de woonkamer voorzien van dubbel glas, maar de ramen in de slaapkamer van enkel glas. Hoe jonger het huis, hoe beter de isolatie. Uiteraard kan er in de loop der jaren het een en ander verbeterd zijn.
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
6% 20%
1-2 phh 55 tot 65 jaar
21%
5%
Assen centrum Noorderpark
5%
Assen Oost
5%
39%
22%
15%
26%
72%
13%
6% 6%
53%
20%
8%
39%
5%
17%
27%
90%
7% 88%
Peelo
64%
35%
Marsdijk
95%
Kloosterveen
12%
Buitengebied
4% 86%
35% 0%
< 1930
25% 27%
1930-1945
6%
20%
40%
1945-1960
20%
19%
60%
80%
1960-1985
1985-2000
10% 100% > 2000
Bron: WOZ-registratie gemeente Assen.
Als we kijken naar de bouwperiode van woningen in de verschillende wijken dan ligt de grootste duurzaamheidsopgave in het centrum, Assen-Oost en Noorderpark. In deze wijken staan relatief veel woningen gebouwd voor 1960. Ook in het buitengebied staan relatief veel oude woningen. In Pittelo, AssenWest en Lariks is het merendeel gebouwd tussen 1960 en 1985. Dit betekent dat in deze wijken in de basis een grote opgave ligt op het gebied van isolatie van de woningen. Het merendeel van de woningen in Kloosterveen is gebouwd na 2000 en hier is de opgave beperkt.
46
4 Woonwensen 106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
47
4 Woonwensen
23%
9%
11% 7%
35% 28%
9%
13%
24%
11%
1-2 phh 55 tot 65 jaar
6% 7% 11%
21%
53%
1-2 phh 65 tot 75 jaar
5% 9% 9%
21%
54%
1-2 phh ouder dan 75 jaar
6%
Gezinnen
8%
Totaal
19%
69%
13%
14%
8% 12%
10%
0%
13%
44%
20%
18%
44%
19% 40%
147 590 330 420 250 60 860
125 730 400 470 400 190 1.310
32 330 260 740 390 100 1.380
11 280 860 1.400 940 630 1.780
4 330 1.580 3.570 2.450 2.240 4.480
358 2.590 3.560 6.740 4.520 3.260 10.110
47% 60%
80%
Ja, met spoed
Ja, binnen 2 jaar
Ja, in 2 tot 5 jaar
Ja, maar niet binnen 5 jaar
Misschien
Nee
100%
Bron: Enquête Companen 2019.
Ouderen (zeker ouderen boven de 75 jaar) zijn het minst verhuisgeneigd: bijna 70% van de 75-plussers zegt niet te willen verhuizen. De verhuisgeneigdheid van gezinnen en één- en tweepersoonshuishoudens tussen de 35 en 55 jaar ligt min of meer gelijk aan het Assense gemiddelde.
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
Starters (N) 39 1-2 phh <35 340 1-2 phh 35-55 130 1-2 phh 55-65 150 1-2 phh 65-75 100 1-2 phh 75+ 30 Gezinnen 310 Bron: Enquête Companen 2019.
Totaal
13%
1-2 phh 35 tot 55 jaar
40%
Nee
11%
Misschien
Starters 1-2 phh jonger dan 35 jaar
Ja, maar niet binnen 5 jaar
Figuur 4.1: Gemeente Assen. Verhuisgeneigdheid naar huishoudenstype
Tabel 4.1: Gemeente Assen. Verhuisgeneigdheid naar huishoudenstype (absoluut)
Ja, in 2 tot 5 jaar
Ongeveer 35% van de huishoudens in Assen heeft plannen om binnen vijf jaar te verhuizen, en ongeveer 15% wil binnen 2 jaar verhuizen. Jonge huishoudens zijn over het algemeen het meest verhuisgeneigd:
Ja, binnen 2 jaar
Jongeren het meest verhuisgeneigd
In onderstaande tabel is het aandeel huishoudens met verhuisplannen gekwantificeerd naar absolute aantallen. Het aantal starters is gebaseerd op basis van de respons (358). Deze groep beschouwen we als de groep met een acute woningvraag.
Ja, met spoed
4.1 Verhuisgeneigdheid
Huishoudens in koop hebben minder vaak verhuisplannen Wanneer we kijken naar de verhuisgeneigdheid per eigendomssituatie dan valt op dat huishoudens in een koopwoning minder vaak verhuisplannen hebben. Naar schatting 17% geeft aan binnen vijf jaar te willen verhuizen. Van alle huishoudens in een sociale huurwoning wil circa 27% verhuizen. Het valt op dat de verhuisgeneigdheid in de particuliere huurvoorraad het hoogst is. Een relatief grote groep is zelfs met spoed op zoek naar een andere woning. Dit bevestigt het beeld dat particuliere huur voor veel mensen een tijdelijke woonsituatie is.
48
Figuur 4.2: Gemeente Assen. Verhuisgeneigdheid naar eigendom Koop Sociale huur
5% 11%
5% 9%
Particuliere huur
12%
Totaal
8%
13%
13%
19%
8%
0%
51%
21%
24% 11%
4.2 Gewenste woning en woonomgeving
10% 5%
10%
16%
33%
19%
20%
Vraag naar vrijstaande koopwoningen en huurappartementen
45%
47%
40%
60%
80%
Ja, met spoed
Ja, binnen 2 jaar
Ja, in 2 tot 5 jaar
Ja, maar niet binnen 5 jaar
Misschien
Nee
100%
Bron: Enquête Companen 2019.
In de particuliere huurvoorraad wonen in absolute zin de meeste huishoudens die met spoed op zoek zijn naar een andere woning. In de sociale voorraad (lees bezit van corporaties) gaat het om 420 huishoudens. In de koopvoorraad is dit aantal beduidend lager.
Ja, in 2 tot 5 jaar
Ja, maar niet binnen 5 jaar
Misschien
Nee
Totaal
Huishoudenstype Koop 200 Sociale huur 420 Particuliere huur 440 Totaal 1.010 Bron: Enquête Companen 2019.
Ja, binnen 2 jaar
Ja, met spoed
Tabel 4.2: Gemeente Assen. Verhuisgeneigdheid naar eigendom
910 740 890 2.550
1.880 1.090 370 3.340
2.210 670 200 3.090
3.250 1.780 570 5.600
8.960 3.790 1.200 13.950
17.650 8.590 3.790 30.030
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
Wanneer we kijken naar welke typen woningen Assenaren zouden willen verhuizen, zien we dat vrijstaande koopwoningen en huurappartementen het meest gezocht worden. Circa 23% van alle woningzoekenden in Assen wil naar een vrijstaande woning verhuizen en 21% zoekt een huurappartement. De vraag naar vrijstaande woningen komt vooral vanuit gezinnen: van deze groep wil 32% naar een vrijstaande woning verhuizen. Ongeveer 23% van hen zoekt een twee-onder-één-kapper. Kleinere huishoudens onder de 55 jaar zoeken juist vaker een eengezinswoning in de huursector of een rijwoning in de koopsector. Enerzijds komt dit mogelijk doordat zij minder ruimte nodig hebben, maar ook hun financiële mogelijkheden kunnen hierin een rol spelen.
Starters en ouderen willen appartementen We zien een duidelijk verschil tussen enerzijds starters en ouderen, en anderzijds de ‘overige’ huishoudenstypen. Starters en ouderen zoeken namelijk voornamelijk naar (huur)appartementen – daar waar de andere huishoudens meer naar eengezinswoningen zoeken. De reden waarom deze twee doelgroepen zich voornamelijk op appartementen richt, verschilt. Starters zoeken vooral naar goedkope, kleinere woningen, terwijl ouderen al voorsorteren op een afname van hun mobiliteit. (Gelijkvloerse) appartementen vormen dan een uitkomst. Onder 65-plussers zijn grondgebonden, gelijkvloerse woningen ook erg populair: 28% van hen geeft aan naar zo’n woning te willen verhuizen.
49
Figuur 4.3: Gemeente Assen. Gewenst woningtype naar huishoudenstype
Starters
50%
1-2 phh jonger dan 35 jaar
12%
1-2 phh 35 tot 55 jaar
26%
18%
1-2 phh 55 tot 65 jaar
46%
14%
12%
Totaal
18%
21% 0%
13% 6% 7% 5% 13% 40%
21%
36%
9%
42%
13%
1-2 phh 35 tot 55 jaar
33%
10%
42%
15%
1-2 phh 55 tot 65 jaar
38%
1-2 phh 65 tot 75 jaar
39%
13%
14%
5% 14% 11% 8%
23%
20%
34%
28%
77% 11%
Starters 1-2 phh jonger dan 35 jaar
12%
10%
10% 9%
7%
14%
24% 12%
13%
1-2 phh ouder dan 75 jaar
6%
15%
25%
28%
1-2 phh 65 tot 75 jaar
Gezinnen
20%
Figuur 4.4: Gemeente Assen. Gewenst woonmilieu naar huishoudenstype
9%
23%
12%
80%
Huur MGW
Huur EGW
Huur gelijkvloers
Koopapp.
Koop-rij
Koop 2-1 kap
Koop vrijstaand
Koop gelijkvloers
100%
29%
Totaal
35%
0%
20%
20%
13%
10%
30%
19% 6%
19%
39%
19%
42%
Gezinnen
32%
60%
1-2 phh ouder dan 75 jaar
27%
30%
43% 12%
40%
12% 9% 22%
39%
60%
15%
80%
Rustig stedelijk wonen
Levendig stedelijk wonen
Buitenwijk rustig wonen
Buitenwijk levendig wonen
100%
Bron: Enquête Companen 2019.
Bron: Enquête Companen 2019.
De meeste huishoudens willen een rustige woonomgeving Waar zoeken huishoudens met een verhuiswens een woning? De meeste woningzoekenden in Assen zoeken een rustige woonomgeving. Ongeveer de helft zoekt deze in een meer stedelijke omgeving. De andere helft zoekt juist een groene omgeving in de buitenwijken van Assen. Starters, maar ook ouderen zoeken juist wat vaker wat meer levendigheid: jonge huishoudens willen wat reuring hebben. Ouderen zoeken de meer levendige plekken op omdat hier meer (zorg)voorzieningen zijn. Zo kunnen zij deze, ook als zij minder mobiel worden, goed bereiken.
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
Wat opvalt is dat een relatief groot deel van de woningzoekenden in een rustig stedelijk woonmilieu wil wonen, terwijl het aanbod rustig stedelijk wonen beperkt is. De vraag naar wonen in rustige buitenwijken en het aanbod is wat dat betreft meer in verhouding.
50
Figuur 4.5: Gemeente Assen. Woonmilieus per buurt
Peelo en Pittelo zijn het minst populair Wanneer Assenaren moeten aangeven in welke wijken zij niet willen wonen, geeft het merendeel aan dat zij niet in Pittelo en Peelo wil wonen. Ook geeft een aanzienlijk deel van de woningzoekenden aan niet in West of Kloosterveen te willen wonen. Alleen bij 75-plussers is Assen-West minder populair dan Pittelo. Mogelijk komt dit door de gedateerde woningen in deze wijken, want Pittelo en Peelo bieden wel een rustig woonmilieu in de buitenwijken van Assen. Figuur 4.6: Gemeente Assen. Minst populaire woonwijken Pittelo Peelo West Kloosterveen Havenkwartier Diepstroeten Oost Marsdijk Noorderpark Lariks Centrum Ergens anders 0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
Bron: Enquête Companen 2019.
Bron: Enquête Companen 2019.
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
Tabel 4.3: Gemeente Assen. Minst populaire woonwijken per huishoudenstype Huishoudenstype 1 2 3 1-2 phh jonger dan 35 jr Pittelo (55%) Peelo (47%) Diepstroeten (31%) 1-2 phh 35 tot 55 jaar Pittelo (48%) Peelo (46%) Kloosterveen (40%) 1-2 phh 55 tot 65 jaar Pittelo (59%) Peelo (54%) West (49%) 1-2 phh 65 tot 75 jaar Peelo (59%) Pittelo (55%) West (49%) 1-2 phh ouder dan 75 jr Peelo (58%) West (54%) Pittelo (53%) Gezinnen Pittelo (55%) Peelo (50%) West (36%) Bron: Enquête Companen 2019.
51
Figuur 4.8: Gemeente Assen. Gewenst aantal kamers (incl. woonkamer), naar huishoudenstype
4.3 Eisen aan woning Kwalitatieve eisen aan woning Het belangrijkste aspect waar woningzoekenden eisen aan stellen is een minimaal aantal kamers. Bijna 95% van de mensen die de woonwensenenquête heeft ingevuld heeft een minimum aantal kamers ingevuld. Een overdekte parkeerplek is een minder belangrijk aspect aan de woning. Voor huishoudens op zoek naar een appartement is de minimale oppervlakte van de woning overigens wel van belang.
Starters 1-2 phh jonger dan 35 jaar 1-2 phh 35 tot 55 jaar 1-2 phh 55 tot 65 jaar 1-2 phh 65 tot 75 jaar 1-2 phh ouder dan 75 jaar Gezinnen Totaal
36%
61%
18% 13% 16% 12% 17%
72% 78% 81% 87% 82%
10% 10%
65%
12%
31%
74%
0%
20%
Minder dan 3 kamers
40%
14% 60%
3 tot 4 kamers
80%
100%
5 of meer kamers
Figuur 4.7: Gemeente Assen. Aspecten van woning waar eisen aan gesteld worden Bron: Enquête Companen 2019. Minimaal aantal kamers Minimaal woonoppervlakte Een eigen parkeervlak Minimaal oppervlakte tuin Minimaal oppervlakte balkon Overdekt parkeren 0%
20%
40%
60%
80%
100%
Splitsen we dit beeld uit naar gewenste woningtypen naar eigendom, dan zien we dat het gewenste aantal kamers bij huurwoningen en appartementen doorgaans wat lager ligt dan bij woningen in de koopsector. De vraag van huishoudens die meer dan vier kamers willen focust zich voornamelijk op tweeonder-één-kappers en vrijstaande woningen.
Bron: Enquête Companen 2019. Figuur 4.9: Gemeente Assen. Gewenst aantal kamers (incl. woonkamer), naar gewenste woning
Aantal kamers De meeste huishoudens (74% van het totaal) willen een woning met drie of vier kamers (inclusief woonkamer). Bij starters zien we dat het gewenste aantal kamers gemiddeld wat lager ligt: zo’n 36% van hen wil een woning met minder dan drie kamers. Gezinnen zoeken logischerwijs vaker naar ruimere woningen: 31% van hen wil een woning met vijf kamers of meer.
Huur MGW Huur EGW Huur gelijkvloers Koopapp. Koop-rij Koop 2-1 kap Koop vrijstaand Koop gelijkvloers
21% 11% 18% 16%
79% 78%
11%
78% 81% 82%
14%
54% 59%
46% 38% 96%
0%
20%
Minder dan 3 kamers
40% 3 tot 4 kamers
60%
80%
100%
5 of meer kamers
Bron: Enquête Companen 2019.
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
52
Gewenste woonoppervlakte Het gewenste woonoppervlakte hangt sterk samen met de eisen met betrekking tot het aantal kamers. Het gewenste oppervlak van huurwoningen in het algemeen en appartementen ligt gemiddeld lager dan bij twee-onderéén-kappers en vrijstaande woningen in de koopsector. Tabel 4.4: Gemeente Assen. Gewenste woonoppervlakte naar gewenst woningtype Gewenst woningtype Woonoppervlakte Huur MGW 75 m2 Huur EGW 75 m2 Huur gelijkvloers 85 m2 Koopapp. 95 m2 Koop rij 100 m2 Koop 2-1 kap 130 m2 Koop vrijstaand 145 m2 Koop gelijkvloers 115 m2 Bron: Enquête Companen 2019.
Voorkeur voor nieuwbouw of bestaande woningen De meeste huishoudens geven de voorkeur aan een bestaande woning. Zo’n 70% van de huishoudens geeft aan naar een bestaande woning te willen verhuizen. Ongeveer de helft (49%) van de huishoudens zou ook wel naar een nieuwbouwwoning willen verhuizen. Zelf een woning laten bouwen op een kavel geniet niet de voorkeur van veel mensen. Ook nieuwbouw in collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO) wordt over het algemeen niet vaak als voorkeur benoemd. Tabel 4.6: Gemeente Assen. Voorkeur voor nieuwbouw of bestaande woningen Een bestaande woning Een nieuwbouwwoning Een kavel met een woning naar eigen…
Een kavel met keuze uit bestaande… Nieuwbouw in CPO
Gewenste oppervlakte tuin Wat opvalt bij de eisen aan het formaat van de tuin, is dat het gewenste oppervlakte van de tuin bij kooprijwoningen lager ligt dan bij twee-onder-éénkappers, maar ook iets lager dan bij eengezinswoningen in de huursector. Mensen die een gelijkvloerse koopwoning zoeken willen een tuin van gemiddeld 110m2. Tabel 4.5: Gemeente Assen. Gewenste omvang tuin naar gewenst woningtype Gewenst woningtype Tuinoppervlakte Huur EGW 60 m2 Huur gelijkvloers 50 m2 Koop rij 50 m2 Koop 2-1 kap 150 m2 Koop vrijstaand 380 m2 Koop gelijkvloers 110 m2 Bron: Enquête Companen 2019.
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
Een bestaand gebouw ombouwen in CPO 0%
10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80%
Bron: Enquête Companen 2019.
Starters en gezinnen geven relatief vaak aan naar een bestaande woning te willen verhuizen (respectievelijk 78 en 76%). Huishoudens boven de 55 jaar willen juist minder vaak een bestaande woning, en willen juist relatief vaak een nieuwbouwwoning in een CPO-project. Ongeveer een vijfde van de jonge éénen tweepersoonshuishoudens en gezinnen ziet wel iets in een eigen woning ontwerpen op een kavel.
53
Tabel 4.7: Voorkeur voor nieuwbouw of bestaande woning naar huishoudenstype 1 2 3 Starters Bestaande woning Nieuwbouwwoning Kavel met bestaande (78%) (49% ontwerpen (10%) 1-2 phh tot 35 Bestaande woning Nieuwbouwwoning Kavel met eigen (72%) (51%) ontwerp (22%) 1-2 phh 35 tot 55 Bestaande woning Nieuwbouwwoning Nieuwbouw in CPO (71%) (53%) (16%) 1-2 phh 55 tot 65 Bestaande woning Nieuwbouwwoning Nieuwbouw in CPO (68%) (48%) (13%) 1-2 phh 65 tot 75 Bestaande woning Nieuwbouwwoning Nieuwbouw in CPO (64%) (53%) (17%) 1-2 phh 75+ jaar Bestaande woning Nieuwbouwwoning Nieuwbouw in CPO (50%) (38%) (13%) Gezinnen Bestaande woning Nieuwbouwwoning Kavel met eigen (76%) (48%) ontwerp (22%) Bron: Enquête Companen 2019.
4.4 Wens om te vertrekken Oriëntatie van huishoudens die willen vertrekken Een klein deel van de woningzoekenden (14%) in Assen wil juist een woning buiten Assen. Omliggende (meer landelijke) gemeenten als Aa en Hunze, Tynaarlo, Midden-Drenthe en Noordenveld zijn dan het meest populair. Ook is er een deel van de huishoudens dat naar de stad Groningen wil vertrekken. Andere steden in Drenthe, zoals Hoogeveen en Emmen, zijn aanzienlijk minder populair.
Figuur 4.10: Gemeente Assen. Meest gewenste gebieden voor mensen die Assen willen verlaten Aa en Hunze Tynaarlo Stad Groningen Midden-Drenthe Noordenveld Hoogeveen Emmen Elders in Drenthe Elders in de provincie Groningen Ergens anders
0%
10%
15%
20%
Bron: Enquête Companen 2019.
Uitgesplitst naar huishoudenstypen zien we dat onder starters de stad Groningen het meest populair is. Onder overige huishoudens zijn juist de omliggende gemeenten populair: gezinnen zoeken vooral naar de landelijke gebieden tussen Assen en Groningen in, terwijl de wat oudere één- en tweepersoonshuishoudens hun blik breder op Drenthe (en voor een deel op Groningen) richten. Tabel 4.8: Meest gewenste gebieden naar huishoudenstype Huishoudenstype 1 2 Starters Stad Groningen (43%) Provincie Groningen (17%) 1-2 phh tot 35 jr Stad Groningen (18%) Elders in Drenthe (17%) 1-2 phh 35 tot 55 Elders in Drenthe (16%) Stad Groningen (15%) 1-2 phh 55 tot 65 Midden-Drenthe (12%) Aa en Hunze (12%) 1-2 phh 65 tot 75
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
5%
Aa en Hunze (7%)
Stad Groningen (7%)
1-2 phh 75+ jaar Stad Groningen (7%) Gezinnen Tynaarlo (16%) Bron: Enquête Companen 2019.
Elders in Drenthe (5%) Aa en Hunze (16%)
3 Midden-Drenthe (9%) Aa en Hunze (16%) Aa en Hunze (12%) Ergens anders in Drenthe (11%) Midden-Drenthe (5%) Aa en Hunze (4%) Noordenveld (13%)
54
Redenen om te vertrekken De meest genoemde reden om Assen te verlaten is dat men geen geschikte woning kon vinden (33% van de huishoudens noemt deze reden). Daarnaast is dichter bij familie en/of vrienden een belangrijke reden (voor 24% van de huishoudens). Figuur 4.11: Gemeente Assen. Redenen om Assen te verlaten Geen geschikte woning Dichter bij familie en / of vrienden Dichter bij werk of studie Woningen in Assen te duur Geen goed woonklimaat Kan niet snel iets vinden Niet voldoende voorzieningen Anders, namelijk: 0%
10%
20%
30%
40%
Bron: Enquête Companen 2019.
Het merendeel van de huishoudens die de gemeente wil verlaten is op zoek naar een koopwoning. Hiervan geven relatief veel huishoudens aan de voorkeur voor een vrijstaande woning te hebben. Figuur 4.12: Gemeente Assen. Gezocht woningtype wanneer men geen woning kan vinden 17%
7% 17%
37%
16%
Vooral onder starters is dichterbij werk of studie een belangrijke reden om Assen te verlaten. Dit verklaart zeer waarschijnlijk de relatief hoge oriëntatie op Groningen onder deze groep. Starters die het huis uit gaan willen voor een deel naar Groningen omdat zij daar studeren of werk hebben gevonden. Voor starters speelt nog mee dat er niet voldoende (stedelijke) voorzieningen in Assen zijn. Voor één- en tweepersoonshuishoudens geldt juist relatief vaak dat ze niet de geschikte woning kunnen vinden. Naarmate men ouder wordt (vanaf 55 jaar) zien we juist de wens om dichterbij vrienden of familie wonen als belangrijkste vertrekreden opkomen. Tabel 4.9: Gemeente Assen.
Redenen om Assen te verlaten, naar huishoudenstype Huishoudenstype 1 2 3 Starters Dichterbij werk of Geen geschikte Niet voldoende studie (67%) woning (25%) voorzieningen (22%) 1-2 phh tot 35 jr Geen geschikte Dichterbij werk of Dichterbij vrienden of woning (35%) studie (31%) familie (26%) 1-2 phh 35 tot 55 Geen geschikte Dichterbij werk of Woningen in Assen te woning (34%) studie (26%) duur (19%) 1-2 phh 55 tot 65 Dichterbij vrienden Geen geschikte Woningen in Assen te of familie (27%) woning (24%) duur (16%) 1-2 phh 65 tot 75 Dichterbij vrienden Geen geschikte Geen goed of familie (37%) woning (31%) woonklimaat (10%) 1-2 phh 75+ jaar Dichterbij vrienden Geen geschikte Kan niet snel iets of familie (33%) woning (22%) vinden (12%) Gezinnen Geen geschikte Dichterbij Woningen in Assen te woning (39%) vrienden/familie duur (19%) (20%) Bron: Enquête Companen 2019.
Huur MGW Huur EGW Huur gelijkvloers Koopapp. Koop-rij Koop 2-1 kap Koop vrijstaand Koop gelijkvloers
Bron: Enquête Companen 2019.
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
55
Tabel 4.10: Invloed stijging huizenprijzen op verhuisgedrag naar huishoudenstype 1 2 3
4.5 Substitutiegedrag Stijging van de huizenprijzen en de gevolgen hiervan
Starters
Uitstellen (33%)
De afgelopen jaren stegen de huizenprijzen in Assen flink: sinds 2013 met 34%. Wat doet dit met de verhuisplannen en -mogelijkheden van Assenaren? De meeste huishoudens geven aan dat de stijging van de huizenprijzen geen invloed heeft gehad op hun verhuisplannen. Dit geldt niet voor starters en kleine huishoudens onder de 35 jaar. Iets meer dan de helft van de jonge huishoudens geeft aan wél beïnvloed te worden door de gestegen huizenprijzen. Onder starters is dit zelfs zo’n twee derde.
1-2 phh tot 35 jr
Uitstellen (23%)
1-2 phh 35 tot 55
Uitstellen (24%)
1-2 phh 55 tot 65
Uitstellen (18%)
1-2 phh 65 tot 75
Huren i.p.v. kopen (15%) Huren i.p.v. kopen (17%) Uitstellen (16%)
1-2 phh 75+ jaar Gezinnen
Figuur 4.13: Invloed stijging huizenprijzen op verhuisgedrag
Wensen naar beneden (26%) Wensen naar beneden (19%) Wensen naar beneden (12%) Huren i.p.v. kopen (13%) Uitstellen (15%) Uitstellen (17%) Wensen naar beneden (10%)
Huren i.p.v. kopen (20%) Kopen i.p.v. huren (11%) Huren i.p.v. kopen (10%) Wensen naar beneden (9%) Wensen naar beneden (9%) Wensen naar beneden (8%) Huren i.p.v. kopen (7%)
Geen invloed 34% 47% 58% 65% 64% 60% 60%
Bron: Enquête Companen 2019. Nee
Kopen als alternatief voor huren
Ja, uitstellen Ja, wensen naar beneden Ja, huren i.p.v. kopen Ja, kopen i.p.v. huren Ja, verbouwen i.p.v. verhuizen 0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
Bron: Enquête Companen 2019.
Bij de meeste huishoudenstypen is uitstellen de meest voorkomende reactie wanneer de stijgende huizenprijzen wél invloed hebben op het verhuisgedrag. Bij 65-plussers zien we dat uitstellen minder vaak een optie is, en dat men naar een huurwoning gaat als alternatief voor een koopwoning. Deze optie wordt bij bijna alle huishoudenstypen genoemd. Alleen jonge één- en tweepersoonshuishoudens laten een omgekeerde beweging zien: zij vinden huur relatief vaak te duur, en willen dan juist kopen.
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
Soms is het een optie voor huurders om de huidige woning over te kopen van de verhuurder – een corporatie of particuliere verhuurder. In sommige gevallen is dat uiteindelijk zelfs voordeliger dan huren, zeker in de vrije huursector. Toch geeft het merendeel van de huurders aan dat zij niet bereid (of in staat) zijn om de huidige huurwoning over te kopen als die mogelijkheid zich voordoet. Zeker onder ouderen is dit geen aantrekkelijke optie. Bij wat jongere kleine huishoudens (1-2-persoonshuishoudens onder de 35, en tussen de 35 en 55 jaar) en gezinnen is er een relatief groot aandeel dat zou overwegen de woning over te kopen.
56
Figuur 4.14: Gemeente Assen. Bereidheid om huidige huurwoning te kopen, naar huishoudenstype
1-2 phh jonger dan 35 jaar
19%
1-2 phh 35 tot 55 jaar
18%
1-2 phh 55 tot 65 jaar
13%
1-2 phh 65 tot 75 jaar
23%
59% 42%
40%
29%
77%
10%
Gezinnen
18%
Totaal
13%
Figuur 4.15: Gemeente Assen. Wens om woning te verbouwen, naar huishoudenstype
58%
19%
1-2 phh ouder dan 75 jaar
en/of energiezuiniger willen maken. Het toegankelijker maken van de woning is een optie die niet veel mensen zien zitten.
1-2 phh jonger dan 35 jaar
87% 42%
40%
29%
0%
20% Ja
1-2 phh 35 tot 55 jaar
57% 40%
Misschien
60%
80%
100%
Nee
1-2 phh 55 tot 65 jaar 1-2 phh 65 tot 75 jaar
Bron: Enquête Companen 2019. 1-2 phh ouder dan 75 jaar
In absolute zin geven ruim 1.600 huishoudens aan interesse te hebben in het kopen van hun woning. Tabel 4.11: Bereidheid om huidige woning te kopen, naar huishoudenstype (abs.) Huishoudenstype Ja Misschien Nee 1-2 phh jonger dan 35 jaar 350 420 1.230 1-2 phh 35 tot 55 jaar 300 770 760 1-2 phh 55 tot 65 jaar 340 730 1.510 1-2 phh 65 tot 75 jaar 50 270 1.090 1-2 phh 75 jaar en ouder 60 170 1.330 Gezinnen 540 1.220 1.270 Totaal 1.630 3.560 7.180 Bron: Enquête Companen 2019.
0% Totaal 1.990 1.830 2.580 1.410 1.570 3.030 12.380
Verbouwen als alternatief Zo’n 4% van de woningzoekenden geeft aan dat de prijsstijgingen op de woningmarkt hen heeft bewogen om hun huidige woning te verbouwen in plaats van te verhuizen. Wanneer we kijken naar wat Assenaren zoal zouden willen verbouwen, dan zien we dat zij vooral de woning comfortabeler, mooier,
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
Gezinnen
20%
40%
60%
80%
Nee
Ja, woning beter toegankelijk
Ja, woning comfortabeler en / of mooier
Ja, woning energiezuiniger
100%
Bron: Enquête Companen 2019.
4.6 Vraag naar alternatieve woonvormen De afgelopen jaren zijn er steeds meer alternatieve (of ‘bijzondere’) woonvormen op de markt gekomen. Deze woonvormen bieden mogelijkheden voor mensen die niet op de ‘traditionele’ woningmarkt terecht kunnen, of een andere woonvraag hebben. In de woonwensenenquête zijn vijf alternatieve woonvormen voorgelegd:
57
1. Tiny house; een kleine zelfstandige woning van circa 30 m2, vaak verplaatsbaar en tijdelijk, met veel buitenruimte voor een moestuin en eigen energievoorziening. 2. Hofjeswoning; woning in een hofje waarbij alle voordeuren naar elkaar gericht zijn en bewoners elkaar kunnen helpen en ondersteunen. 3. Mantelzorgwoning/unit; een gezinswoning met in de tuin een bijgebouw bijvoorbeeld voor een familielid die hulpbehoevend is. 4. Microwoning; kleine zelfstandige woning van tussen 20 en 40 m 2. De woonoppervlakte is dus klein, maar voorzieningen worden vaak gedeeld met de andere bewoners. 5. Kangoeroewoning; twee huizen onder één dak, vaak een gezin en hun (schoon)ouders.
Figuur 4.17: Gemeente Assen. Interesse in alternatieve woonvormen, naar huishoudenstype
Figuur 4.16: Gemeente Assen. Alternatieve woonvormen
Vooral hofjeswoningen zijn populair onder degenen die interesse hebben in alternatieve woonvormen. Zo’n 42% van deze geïnteresseerden zou wel in een hofjesconcept willen wonen. Onder 65-75-jarigen is dit zelfs 75%. Daarnaast zijn ook Tiny Houses in trek. Ongeveer een vijfde van de in alternatieve woonvormen geïnteresseerden zou in een Tiny House willen wonen. Onder starters en jongere kleine huishoudens ligt dit aandeel op een kwart tot 30%. Gezinnen zien kangoeroewoningen relatief vaak als mogelijke alternatieve woonvorm: mogelijk als concept waar nog thuiswonende kinderen een eerste stap naar zelfstandig wonen kunnen maken.
Starters
25%
1-2 phh jonger dan 35 jaar
37%
16%
37%
32%
52%
1-2 phh 35 tot 55 jaar
28%
26%
1-2 phh 55 tot 65 jaar
27%
30%
46% 42%
1-2 phh 65 tot 75 jaar
20%
21%
1-2 phh ouder dan 75 jaar
16%
28%
56%
Gezinnen
20%
22%
57%
Totaal
21% 0%
59%
26% 20% Ja
53%
40% Misschien
60%
80%
100%
Nee
Bron: Enquête Companen 2019.
Bron: Enquête Companen 2019.
Ongeveer een vijfde van de woningzoekenden in Assen ziet wel iets in één van de alternatieve woonvormen. Vooral onder starters, maar ook onder veertigers en vijftigers kunnen deze woonvormen op belangstelling rekenen. Jonge stellen en alleenstaanden en 75-plussers zijn minder geïnteresseerd in alternatieve woonvormen.
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
58
Figuur 4.18: Gemeente Assen. Interesse in type alternatieve woonvorm, naar huishoudenstype
Starters 1-2 phh jonger dan 35 jaar 1-2 phh 35 tot 55 jaar 1-2 phh 55 tot 65 jaar 1-2 phh 65 tot 75 jaar 1-2 phh ouder dan 75 jaar Gezinnen Totaal
23% 28% 30% 12%
50% 30% 45%
44% 75% 56% 36% 42%
13% 18% 0%
20%
17% 6% 16% 9% 5% 10% 5% 7% 7% 13% 10% 8% 16% 7% 6% 10% 25% 8% 10% 14%
40%
14%
60%
80%
100%
Tiny house
Hofjeswoning
Mantelzorgwoning/-unit
Microwoning
Kangoeroewoning
Anders
Bron: Enquête Companen 2019.
Slechts een klein deel van de huishoudens met interesse in een alternatieve woonvorm is met spoed op zoek. De meeste mensen geven aan pas op langer termijn (over meer dan 2 jaar) te willen verhuizen. Figuur 4.19: Gemeente Assen. Interesse in alternatieve woonvormen, naar urgentie om te verhuizen Tiny house
9%
Hofjeswoning
8%
14%
Mantelzorgwoning/unit
6%
14%
Microwoning
9%
Kangoeroewoning Totaal
20%
0%
32% 40%
24%
18%
38%
11%
25%
14%
16% 18%
43%
11% 7%
23% 21%
24%
24%
20%
40%
Ja, met spoed
Ja, binnen 2 jaar
Ja, maar niet binnen 5 jaar
Misschien
37%
60%
In de afgelopen periode is de aandacht voor woonwagenstandplaatsen toegenomen. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) heeft in juli 2018 een nieuw beleidskader uitgewerkt dat gemeenten handreikingen biedt voor beleidsvorming rondom woonwagens. Dit nieuwe beleidskader verduidelijkt dat recht dient te worden gedaan aan de culturele identiteit die samenhangt met deze woonvorm. Gemeenten dienen beleid voor woonwagens en standplaatsen vast te stellen als onderdeel van het volkshuisvestingsbeleid. Dit beleid dient voldoende rekening te houden met en ruimte te geven voor het woonwagenleven van woonwagenbewoners. Hiervoor is nodig dat de behoefte aan standplaatsen helder is, zodat gemeenten ervoor kunnen zorgen dat het aantal standplaatsen in een redelijke verhouding staat tot de daadwerkelijke vraag aan standplaatsen bij woonwagenbewoners.
25 standplaatsen verdeeld over vier locaties De gemeente Assen telt momenteel 25 standplaatsen verdeeld over vier locaties. Het gaat hierbij om de Bremstraat (6 standplaatsen), Smetanalaan (6 standplaatsen), Weidebeemd (3 standplaatsen) en de Wethouder Bergerweg (10 standplaatsen). Op de 21 van de 25 standplaatsen staat een woonwagen. Op de locatie aan de Wethouder Bergerweg staan vier standplaatsen leeg.
37% 37%
18%
4.7 Behoefte woonwagenstandplaatsen
80%
100%
Actium verhuurt en beheert alle standplaatsen in Assen en verhuurt momenteel acht woonwagens. De overige 13 woonwagens zijn in eigendom van de bewoners zelf.
Ja, tussen 2 en 5 jaar
Bron: Enquête Companen 2019.
106.103/G | Woningmarktonderzoek Assen 2019
59
Tabel 4.12: Gemeente Assen. Aantal locaties en standplaatsen Aantal Aantal Locatie standplaatsen woonwagens Bremstraat 6 6 Smetanalaan 6 6 Weidebeemd 3 3 Wethouder Bergerweg 10 6 Totaal 25 21 Bron: Actium 2019.
Waarvan huurwoonwagens 4 1 0 3 8
Vooral één- en tweepersoonshuishoudens De 21 woonwagens in Assen worden bewoond door 32 mensen. Het grootste deel van deze bewoners is tussen de 35 en 65 jaar oud. Een kleine 6% van de bewoners is tussen de 16 en 25 jaar oud. Verreweg de meeste woonwagens worden door één- of tweepersoonshuishoudens bewoond en circa 17% is een gezin. Figuur 4.20: Gemeente Assen. Leeftijdsopbouw woonwagenbewoners
16%
13% 6%
Tot 16 jaar 16 tot 25 jaar 25 tot 35 jaar
22% 44%
De vraag naar standplaatsen De vraag naar standplaatsen wordt bepaald door de vraag van thuiswonende jongeren die binnen afzienbare termijn zelfstandig willen wonen. Daarnaast is er de mogelijke vraag van huishoudens die in het verleden zijn verhuisd naar een ‘stenen woning’ en graag weer terug willen keren naar een woonwagenlocatie. • Op dit moment zijn er twee thuiswonende jongeren in de leeftijd 16 tot 24 jaar. Het is niet bekend wanneer deze jongeren zelfstandig willen wonen, maar de verwachting is dat binnen nu en vijf jaar deze behoefte ontstaat. • Uit het panelgesprek kwam naar voren dat er een groep van circa tien à vijftien huishoudens is die aangeven op zoek te zijn naar een woonwagenstandplaats in de gemeente Assen. Het gaat hierbij om mensen die in het verleden zijn verhuisd naar een ‘stenen’ woning en om mensen die zijn verhuisd naar een standplaats buiten de gemeente Assen. Zij hebben de wens om terug te keren naar Assen. Deze mensen hebben in een eerder stadium bij Actium hun wensen aangegeven.