CConstaterende datAssen
Koppel je AI →
Document · PDF

3. Rapport Regelarme Stad vertaald in Buurtkracht Assen

Raadsvergadering 25 september 2025, gemeente AssenBij agendapunt: Buurtkracht Assen (voorheen: Regelarme stad)21.378 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Tot het takenpakket van het consortium behoort onder andere het contracteren van onderaannemers, het voeren van monitoring op de prestaties van onderaannemers gebaseerd op de doelen van de (overheids)opdracht. Door samen te werken, kunnen de deelnemende partijen risico's delen, kosten spreiden en profiteren van elkaars sterke punten. Kenmerken van een consortium zijn onder andere:  Gezamenlijke doelstelling: de leden werken samen aan een specifiek doel;  Gedeelde middelen: deelnemers delen hun middelen, zoals financiën, technologie en personeel;  Samenwerkingsovereenkomst: er is meestal een formele overeenkomst die de rollen, verantwoordelijkheden en bijdragen van elk lid vastlegt;  Tijdelijke aard: een consortium wordt vaak opgericht voor de duur van een specifiek doel.

Maatschappelijk partnerschap en sturing Maatschappelijk partnerschap Tijdens de aanbestedingsprocedure kan een goede start gemaakt worden ten aanzien van het ontwikkelen van een maatschappelijk partnerschap. Dit kan bereikt worden door in de dialoogfase gesprekken te voeren over de inhoud van de opdracht, de (definitieve) afbakening en samenhang van ondersteuningsvormen, het budget en de randvoorwaarden voor het uitvoeren van de opdracht. Belangrijke onderdelen van maatschappelijk partnerschap zijn een gedeelde visie en gedeelde verantwoordelijkheid voor kwaliteit en kostenbeheersing. Verder gaat het om een gelijkwaardige samenwerkingsrelatie en een gelijke informatiepositie. Waarbij er duidelijke en transparante afspraken zijn zowel in de overeenkomst als in de wijze waarop er in gezamenlijkheid uitvoering gegeven wordt aan de opdracht. Daarbij is het belangrijk dat er wederzijds vertrouwen is en dat de gemeente en de partij die de opdracht krijgt zich bewust zijn van hun rol en verantwoordelijkheden. Deze opgave en transformatie vindt niet alleen plaats in dialoog met zorgaanbieders en welzijnsorganisaties maar ook in dialoog met inwoners, maatschappelijke organisaties en andere belanghebbenden. Juist daarmee willen we bereiken dat inwoners zich gezien en 20

gehoord voelen en herkennen in het wijkgerichte ondersteuningsaanbod dat we willen realiseren. Lengte contract Transformatie kost tijd en vraagt om investeringen. Het vraagt de nodige tijd en ruimte om duurzame veranderingen door te voeren. Daarom is de intentie om een langdurig contract (denk aan 6-8 jaar) af te sluiten met de partij die de opdracht aanneemt. De insteek van een langdurig contract maakt dat:  stabiliteit en continuïteit wordt gecreëerd in de dienstverlening en geeft inwoners zekerheid over de hulp en ondersteuning die ze ontvangen;  zorgaanbieders/welzijnsorganisaties eerder geneigd zijn tot investeringen en innovatie, wat leidt tot betere hulp en ondersteuning en efficiëntere werkwijzen, wat weer ten goede komt van inwoners;  een sterke samenwerkingsrelatie kan worden opgebouwd tussen gemeente en zorgaanbieders/welzijnsorganisaties (maatschappelijk partnerschap), wat weer kan leiden tot een betere afstemming van de ondersteuning op de behoeften van inwoners en wijken;  kosten beter kunnen worden beheerst door (langdurige) planning en budgettering;  administratieve lasten worden verminderd. Langdurige contracten verminderen de frequentie van aanbestedingsprocedures, wat tijd en middelen bespaart. Voorbereiding en implementatie Een aanbestedingsprocedure vraagt om een zorgvuldige voorbereiding waarbij de inhoud leidend wordt gemaakt.

Dit houdt in dat het huidige ondersteuningsaanbod wordt omgezet naar een vraag vanuit de gemeente (gebaseerd op behoeften van inwoners). Deze inhoud wordt vastgelegd in een dialoogdocument. BMC schetst in het rapport een doorlooptijd van 1,5 jaar. De door ons geïnterviewde gemeenten beamen dit. De (overheids)opdracht die de gemeente wil aangaan vraagt op het gebied van organisatie en aansturing andere zaken van zorgaanbieders, welzijnsorganisaties en gemeente dan tot nu toe gebruikelijk is. De gemeente acht het daarom noodzakelijk dat de partij die de opdracht aanneemt een implementatieperiode in acht neemt van minimaal zes maanden vanaf gunning van de opdracht. In totaal adviseren wij een voorbereidings- en implementatietijd van (minimaal) 2 jaar. Voldoende tijd is essentieel voor het realiseren van en de overgang naar een nieuw ondersteuningslandschap. Voldoende tijd zorgt voor continuïteit van ondersteuning aan inwoners en voor het personeel van zorgaanbieders, welzijnsorganisaties en gemeente voor gewenste voorbereidingstijd om Buurtkracht Assen in te richten. Dit maakt dat er niet eerder dan januari 2028 uitvoering aan de opdracht gegeven kan worden.

Om de partij die de opdracht aanneemt goed te kunnen laten starten met het bieden van de basisondersteuning en (een deel van de) aanvullende hulp en ondersteuning, zal de insteek zijn dat nieuwe cliënten vanaf januari 2028 gebruik kunnen maken van de nieuwe ondersteuningsvormen en dat bestaande cliënten (na herbeoordeling) geleidelijk overgaan van de maatwerkondersteuning naar de basisondersteuning (al dan niet aangevuld met de aanvullende hulp en ondersteuning). Dit betekent dat we niet kiezen voor een ‘big bang’, oftewel het in één keer doorvoeren van deze verandering. Deze aanpak biedt rust voor inwoners, de huidige zorgaanbieders en de partij die de opdracht gaat uitvoeren. Sturing De aanbestedingsprocedure die Assen wil starten zal uiteindelijk leiden tot een stelselwijziging in de organisatie van het zorg-/ondersteuningslandschap. In de huidige situatie heeft de NMDsamenwerking, mede namens Assen, maatwerkondersteuning ingekocht bij meer dan 300 zorgaanbieders én heeft Assen een contract met een welzijnsorganisatie. In het nieuwe stelsel zal sprake zijn van één integrale opdracht voor één partij met een taakgerichte bekostiging. 21

De huidige manier van sturing sluit daar niet op aan. Er is behoefte aan een nieuw sturingsmodel dat past bij de veranderende houding tussen de gemeente en de toekomstige partij die de integrale opdracht gaat uitvoeren. We willen toe naar een efficiënt samenwerkend zorglandschap en strakkere sturing, waarbij we het aantal zorgaanbieders terugbrengen en daardoor meer grip krijgen op het voorkomen van zorgfraude. In Assen zal daarom, al dan niet in samenwerking met het NMDsamenwerking, een nieuwe visie op sturing worden uitgewerkt. Deze visie zal als input dienen voor de aanbestedingsprocedure. Monitoring en verantwoording Wanneer de visie op sturing is ontwikkeld en vastgesteld, kan ook nadere invulling worden gegeven aan monitoring en verantwoording. Dit zal tevens tijdens de aanbestedingsprocedure op basis van input van inwoners, zorgaanbieders en welzijnsorganisaties nader worden vormgegeven, waarbij data, informatie, interactie en dialoog centraal staan. De gedachte van nu is dat de partij die de opdracht gegund krijgt vooral moet monitoren op outcome. Die informatie zal zowel kwantitatief als kwalitatief moeten zijn. Deze informatie zal dan vervolgens minimaal jaarlijks aan het college en de gemeenteraad voorgelegd worden, aangevuld met kwalitatieve informatie die wordt opgedaan door middel van werkbezoeken, ervaringsonderzoeken, verhalen van inwoners, et cetera.

Uit de ervaringen van de geraadpleegde gemeenten blijkt dat monitoring en verantwoording goed mogelijk is. De modellen die deze gemeenten gebruiken - of het nu ‘Samen Koken’ is zoals Groningen het noemt of het ‘Utrechts model’ is (waar onder andere Hengelo en Veendam voor hebben gekozen) gaan over gelijkwaardig partnerschap, het hebben van een gezamenlijke verantwoordelijkheid en bijsturen op basis van data en ervaringen. De bouwstenen van het ‘Utrechts model’4 zijn:  gedeelde waarden als startpunt;  scherp geformuleerde kaders en randvoorwaarden;  leren en verbeteren via interactie en dialoog;  data en informatie brengen de beweging in kaart. Zowel in het ‘Utrechts model’ als ‘Samen Koken’ worden de gegevens samen met partners geduid om te ze kunnen vertalen naar lessen.

In Groningen worden de gesprekken als volgt vormgegeven:  maandelijks een overleg waarin dataspecialisten, beleidsadviseurs en business controllers van de gemeente en de partner(s) samen de cijfers en signalen uit de praktijk analyseren: een ‘datadag’ om samen definities scherp te krijgen en inzicht te krijgen in de actuele cijfers;  vervolgens vindt er een duidingssessie plaats waarbij inhoudelijke professionals aansluiten om te bespreken wat de cijfers betekenen voor de praktijk;  daarna worden de resultaten (de cijfers/signalen en het verhaal) gezamenlijk op bestuurlijk niveau afgestemd met de wethouder en de directeur(en). Door deze werkwijze ontstaat een gedeeld beeld, zowel over de cijfers en signalen als over de benodigde bijsturing, zonder een klassieke wij-zij-verhouding tussen gemeente en de uitvoerende partij. En kan worden bijgestuurd waar nodig.

https://zorgprofessionals.utrecht.nl/fileadmin/uploads/documenten/zz-zorgprofessionals/2020-11magazine-de-utrechtse-aanpak-in-het-sociaal-domein.pdf 4

22

E ecten op de gezamenlijke inkoop in NMD-verband en opdracht aan NMD-samenwerking In het rapport ‘Onderzoek Regelarme Stad - Ondersteuning organiseren vanuit de samenleving’ beschrijft BMC de NMD-samenwerking. In dit hoofdstuk gaan we dieper in op de huidige rol van de NMD-samenwerking en hoe deze past binnen de nieuwe gewenste situatie voor Assen. Daarnaast bepreken we de impact van de nieuwe situatie op het zorglandschap en de zorgcontinuïteit.

NMD-samenwerking Huidige situatie NMD-samenwerking is een samenwerkingsverband tussen de gemeenten Aa en Hunze, Assen, Midden-Drenthe, Noordenveld en Tynaarlo. Samen kopen ze ondersteuning in op basis van de Jeugdwet en Wmo. Voor beschermd wonen (inclusief tussenvormen hiervan) doen ze dit ook voor vier gemeenten in Zuidwest-Drenthe (Hoogeveen, De Wolden, Meppel en Westerveld). Voor een aantal specialistische vormen van Jeugdhulp hebben ze de opdracht om dit - samen met de inkooporganisatie Zuid-Drenthe - voor alle Drentse gemeenten uit te voeren. NMD-samenwerking heeft het mandaat om voorbereidende en uitvoerende taken met betrekking tot de inkoop te verrichten voor de vijf respectievelijk negen gemeenten. De volgende taken liggen bij de NMD-samenwerking:  het vertalen van de lokale ambities naar strategisch inkoopbeleid;  het voorbereiden en uitvoeren van het inkoopproces;  naleving contracten (contractmanagement);  toezicht houden op de kwaliteit en rechtmatigheid in de uitvoering van de contracten;  zorgen voor netwerksamenwerking op tactisch en strategisch niveau, zodat er integrale samenwerking is tussen lokaal beleid, contractmanagement, datamanagement en bedrijfsvoering. Rol NMD-samenwerking Momenteel zorgt de NMD-samenwerking voor de inkoop van maatwerkvoorzieningen voor de gemeente Assen.

Veel van deze voorzieningen vallen onder de scope die we willen onderbrengen in de basisondersteuning (zie bijlage 1). Dit kan invloed hebben op de bestaande afspraken met de NMD-samenwerking. De NMD-samenwerking voert nu de inkoop, het contract- en kwaliteitsmanagement van maatwerkvoorzieningen voor Wmo en Jeugdhulp uit. In de toekomst kan Assen gebruik maken van de expertise bij de NMD-samenwerking rondom inkoop en het contract- en kwaliteitsmanagement. Dit vraagt aanpassing van de rol van de NMD-samenwerking. Dit betekent dat zij, naast hun huidige taken, ook nieuwe taken gaan uitvoeren. Het operationeel en tactisch contract- en kwaliteitsmanagement richting de partij die de basisondersteuning gaat uitvoeren zou bij de NMD-samenwerking belegd kunnen terwijl Assen het strategisch contractmanagement uitvoert. Strategisch contractmanagement houdt in dat Assen verantwoordelijk blijft voor het bewaken van de langetermijnvisie, de maatschappelijke doelen en de samenhang met het bredere sociale beleid van de gemeente. Dit betekent dat Assen:  bepaalt of de uitvoering door de partij die de opdracht krijgt, in lijn is met de beoogde maatschappelijke effecten;  waar nodig bijstuurt of keuzes maakt over de herinrichting van de opdracht;  de bestuurlijke relatie onderhoudt met de partij die de opdracht uitvoert.

23

Voordelen van uitbreiding:  Duidelijke en efficiënte aansturing: door de verantwoordelijkheid voor inkoop, operationeel en tactisch contractbeheer en uitvoering bij één partij te leggen, is het voor zowel aanbieders als interne betrokkenen duidelijk wie wat doet, wat de samenwerking vergemakkelijkt en de communicatie vereenvoudigt.  Efficiëntie, schaalvoordelen en kwaliteitsborging: de NMD-samenwerking beschikt over de juiste kennis en processen, waardoor er minder versnippering is en de uitvoeringskosten lager blijven. Door gebruik te maken van de bestaande expertise op het gebied van toezicht, kwaliteitsmanagement en rechtmatigheid, kunnen risico’s effectief worden beheerd en blijft de ondersteuning aan inwoners op een hoog niveau.  Versterking van de gemeentelijke focus en capaciteit: door uitvoerende taken bij de NMD-samenwerking neer te leggen, krijgt de gemeente Assen meer ruimte. Dit biedt ruimte om de focus te leggen op de transformatieopgave binnen het sociaal domein en het vormgeven van het maatschappelijk partnerschap met lokale partners.  Mogelijkheid tot regionale opschaling: andere gemeenten binnen het NMDsamenwerkingsverband kunnen op termijn (deels) aansluiten bij deze vorm van uitvoering, wat de regionale samenwerking verder kan versterken.

 Samenwerking op verschillende niveaus: er is een goede samenwerking tussen lokaal beleid, contractbeheer, datamanagement en bedrijfsvoering, zowel op operationeel, tactisch als strategisch niveau. Deze uitbreiding biedt niet alleen kansen om de uitvoering soepeler en overzichtelijker te maken, maar ook om samen op een duurzame manier om te gaan met de uitdagingen in het sociaal domein. De inzet van NMD-samenwerking past bij wat de gemeente Assen op dat moment nodig heeft. Er is een wetsvoorstel aangenomen waarin is vastgelegd dat complexe Jeugdhulp op het niveau van de Jeugdhulpregio moet worden ingekocht. Op regionaal niveau wordt momenteel onderzocht welke vorm van governance daarbij het meest passend is. Binnen het NMDsamenwerkingsverband wordt verkend wat de gevolgen van deze wetswijziging en te vormen governance zijn voor de opdracht aan NMD-samenwerking. De verwachting is dat hiervoor niet eerder dan in Q4 2025 meer duidelijkheid over komt. De uitkomsten daarvan kunnen van invloed zijn op de kansen die er liggen voor de NMD-samenwerking om de inkoop en het operationeel en tactisch contract- en kwaliteitsmanagement uit te voeren in het kader van Buurtkracht Assen.

Dekkend zorglandschap en zorgcontinuïteit Door de nieuwe gewenste werkwijze in Assen worden de maatwerkvoorzieningen (zie bijlage 1) niet langer samen met de andere NMD-gemeenten op dezelfde wijze ingekocht. Dit kan zowel effecten hebben op Assen als de overige NMD-gemeenten als het gaat om een dekkend zorglandschap en de continuïteit van zorg. Welke effecten dit heeft weten we momenteel nog niet.

24

Juridische e ecten inwoner In het rapport ‘Onderzoek Regelarme Stad - Ondersteuning organiseren vanuit de samenleving’ schetst BMC al een beeld binnen welke juridische kaders er regelarm gewerkt kan worden. In dit hoofdstuk staat nader beschreven hoe de melding-/aanvraagprocedure binnen Wmo en Jeugd nu loopt en wat gaat veranderen wanneer er gekozen wordt voor buurtteams ‘Nieuwe stijl’ die de basisondersteuning bieden in Assen. Hoe loopt de meldings- en aanvraagprocedure zoals we die nu kennen? Wanneer een inwoner een hulpvraag heeft op het gebied van Wmo of Jeugdhulp, kan hij of zij zich melden bij de gemeente. De gemeente is verplicht om te onderzoeken welke vorm van ondersteuning passend is. Dit onderzoek, dat binnen zes weken (Wmo) of acht weken (Jeugdwet) moet plaatsvinden, omvat een gesprek waarin wordt gekeken of de hulpvraag opgelost kan worden door de inwoner zelf, met hulp uit het eigen netwerk of via een algemene voorziening. Als deze oplossingen niet toereikend zijn, kan een maatwerkvoorziening worden verstrekt, vastgelegd in een officiële beschikking. Algemene voorziening: Voorzieningen en diensten die voor iedere inwoner beschikbaar zijn, zonder dat er eerst onderzoek nodig is naar iemands persoonlijke situatie. Voor het gebruik van een algemene voorziening betaalt de inwoner geen eigen bijdrage.

Maatwerkvoorziening: Extra hulp die nodig is om mee te kunnen doen in de samenleving of zelfstandig te blijven wonen. Hiervoor is altijd eerst onderzoek door de gemeente nodig en meestal geldt een eigen bijdrage. Hoe verloopt de meldings- en aanvraagprocedure bij de buurtteams ‘Nieuwe stijl’? De buurtteams ‘Nieuwe stijl’ bieden ondersteuning aan zowel volwassenen als jeugdigen bij vraagverheldering, onderzoek en het bieden van hulp. Wanneer hulp via de sociale basis (zoals informele netwerken en algemene voorzieningen) niet voldoende is, kan het buurtteam ondersteuning bieden of basisondersteuning inzetten, bij voorkeur zo dicht mogelijk in de wijk. Stap 1: Eerste melding en inzet basisondersteuning Wanneer een inwoner zich meldt bij het buurtteam, wordt eerst onderzocht of de hulpvraag kan worden opgelost met hulp vanuit sociale basis, het buurtteam of de basisondersteuning. Als dit voldoende is, wordt er géén ondersteuningsplan opgesteld en hoeft er ook geen formele aanvraag te worden ingediend. Stap 2: Ondersteuningsplan Als de hulpvraag niet adequaat opgelost kan worden met hulp vanuit sociale basis, het buurtteam of de basisondersteuning, stelt het buurtteam een ondersteuningsplan op.

Dit plan:  beschrijft de behoeften, doelen en gewenste resultaten van de inwoner;  bekijkt wat de inwoner zelf kan doen en welke mogelijkheden er binnen het eigen netwerk zijn;  onderzoekt welke voorliggende voorzieningen kunnen bijdragen aan het behalen van de doelen. Het ondersteuningsplan vormt de basis voor de inzet van aanvullende hulp en ondersteuning in de vorm van een maatwerkvoorziening. Wanneer wordt een ondersteuningsplan opgesteld? Een ondersteuningsplan wordt alleen opgesteld in de volgende situaties:  als de inwoner daar zelf om vraagt;  als de inwoner bezwaar wil maken tegen de geboden ondersteuning en formele behandeling door de gemeente wil;  als er een maatwerkvoorziening nodig is. Het ondersteuningsplan wordt dan gebruikt als input voor de beschikking die de gemeente afgeeft. 25

Hulp buiten het buurtteam Voor hulp en ondersteuning die buiten de verantwoordelijkheid van het buurtteam valt, verandert er niets. In die gevallen geldt de reguliere meldings- en aanvraagprocedure. Aandachtspunten Beperkte keuzevrijheid van de inwoner In de nieuwe werkwijze werkt de gemeente langdurig samen met een klein aantal zorgaanbieders. Dit betekent dat inwoners minder keuze hebben uit zorgaanbieders. Voor mensen met een specifieke levensovertuiging of culturele achtergrond kan dit een probleem zijn, omdat zij mogelijk niet terecht kunnen bij een aanbieder die aansluit bij hun overtuigingen. Om dit te voorkomen, krijgt de partij die de opdracht krijgt de taak om onderaannemers te contracteren die voldoende variatie bieden in levensovertuigingen en culturele achtergronden. Dit zorgt voor een divers aanbod dat aansluit bij de uiteenlopende behoeften van de inwoners. Daarnaast moet de partij die de opdracht krijgt zelf ook een breed aanbod verzorgen, waarbij inwoners de vrijheid hebben om niet alleen de voorzieningen, maar ook de professional te kiezen. Het is daarbij belangrijk dat er een goede match is tussen de inwoner en de professional. De professional moet aansluiten bij de vraag, levensovertuiging en persoonlijkheid van de inwoner, zodat de ondersteuning goed past.

Persoonsgebonden budget Inwoners vragen soms of zij in aanmerking kunnen komen voor een persoonsgebonden budget (pgb). Deze vraag gaat niet over de benodigde ondersteuning passend bij hun hulpvraag, maar gaat over de verstrekkingsvorm. De vraag welke ondersteuning passend is gaat voor de vraag welke verstrekkingsvorm een inwoner wenst. De vraag over welke verstrekkingsvorm gewenst is, is alleen van toepassing als het gaat om een voorziening in de vorm van een maatwerkvoorziening. In de nieuwe werkwijze zetten we in op een algemene voorziening als eerste stap. Deze gaat vooraf aan een maatwerkvoorziening en sluit een pgb uit. Alleen als de hulpvraag niet opgelost kan worden via eigen kracht, het netwerk of een algemene voorziening, wordt een maatwerkvoorziening toegekend. Bij toekenning van een individuele maatwerkvoorziening kan de inwoner wel kiezen tussen zorg in natura of een pgb. Onafhankelijke cliëntondersteuning Gemeenten moeten volgens de Wmo onafhankelijke cliëntondersteuning bieden. Een onafhankelijke cliëntondersteuner helpt mensen om inzicht te krijgen in hun situatie en geeft advies of informatie waar nodig. Dit kan gaan over allerlei zaken, zoals inkomen, werk, dagbesteding, wonen, sport, vervoer, opvoeding of zorg. In het huidige situatie hebben we dit belegd bij een onafhankelijke partij. Binnen de nieuwe denkrichting blijft dit hetzelfde.

Het is het belangrijk dat het buurtteam inwoners informeert over de beschikbaarheid van onafhankelijke cliëntondersteuning, zodat ze de juiste, onpartijdige hulp kunnen krijgen. Onduidelijkheid bij inwoners De invoering van de nieuwe werkwijze voor Assen brengt veranderingen met zich mee voor de ondersteuning van inwoners. Dit kan leiden tot onduidelijkheid bij inwoners. Een zorgvuldige aanpak, zoals een gefaseerde overgang van inwoners met een indicatie voor ondersteuning kan deze onduidelijkheid verminderen. Ervaringen vanuit andere gemeenten laten zien dat een zorgvuldige aanpak, zoals een gefaseerde overgang voor inwoners met een indicatie voor ondersteuning, kan helpen deze onduidelijkheid te verminderen. Het is hierbij belangrijk om duidelijke afspraken te maken met zorgaanbieders over de overdracht van inwoners en goede communicatie naar de inwoners te verzorgen. 26

De gefaseerde overgang kan als volgt plaatsvinden:  voor inwoners met een lopende indicatie verandert er niets; zij stappen pas bij een herbeoordeling over naar het nieuwe systeem;  voor inwoners met een nieuwe hulpvraag geldt direct het nieuwe systeem. Op deze manier verloopt de overgang geleidelijk. Dit betekent dat we niet kiezen voor het in één keer doorvoeren van de verandering. Door de overgang van inwoners stap voor stap te laten plaatsvinden, creëren we meer duidelijkheid en stabiliteit voor zowel inwoners, zorgaanbieders als de partij die de uitvoering op zich neemt. Klachtenregeling/geschilbeslechting De partij die de opdracht krijgt dient te beschikken over een klachtenregeling die toeziet op de bejegening van inwoners door medewerkers van de organisatie en mogelijk onderaannemers en op de inzet van ondersteuning. De klachtenregeling dient conform de wettelijke vereisten te worden vormgegeven. De insteek is dat de gemeente wordt geïnformeerd als de behandeling van een klacht niet tot een bevredigende oplossing leidt en dat de partij die de opdracht krijgt jaarlijks rapporteert aan de gemeente over het aantal klachten en de afhandeling ervan.

27

Organisatorische e ecten buurtteams ‘Nieuwe stijl’ In Assen willen we gaan werken met herkenbare buurtteams, met een eenduidige uitstraling en waarden. Onze denkrichting hebben we vertaald naar een model: buurtteams ‘Nieuwe stijl’. Dit hoofdstuk beschrijft de mogelijke organisatorische effecten van het denkmodel. Ter verduidelijking geven we eerst een beschrijving van de huidige situatie (aantal teams met het daarbij behorende aantal fte), voordat we ingaan op de mogelijke veranderingen.

Voor welke teams gaat de denkrichting iets betekenen In dit rapport worden de mogelijke organisatorische effecten voor de uitvoerende teams in het sociaal domein op hoofdlijnen geschetst. De inschattingen zijn gebaseerd op gefundeerde aannames binnen de scope van het denkmodel voor buurtteams ‘Nieuwe stijl’ en de inrichting van basisondersteuning. De verwachte effecten ontstaan door het aanpassen en deels verplaatsen van taken en functies. Een deel van de huidige werkzaamheden zal naar verwachting worden ondergebracht binnen de nieuwe buurtteams. Door de veranderende werkwijze zullen op termijn mogelijk minder vaak indicaties nodig zijn en zullen er minder beschikkingen worden afgegeven. Dit betekent dat sommige werkzaamheden komen te vervallen, wat ook gevolgen heeft voor de benodigde formatie. De beoogde verandering raakt alle uitvoerende teams. Voor twee teams wordt ingeschat dat circa 40-50% van de capaciteit zal transformeren. Voor twee andere teams betreft het naar verwachting 10-15% van de capaciteit. Zie bijlage 5 voor een overzicht van de teams in het Sociaal Domein. Omdat dit rapport een denkrichting beschrijft die tijdens het aanbestedingsproces nog gewijzigd kan worden, zijn de exacte organisatorische gevolgen op dit moment nog niet volledig in beeld.

Dit vraagt om een zorgvuldige verdere uitwerking in het vervolgproces, als onderdeel van de marktconsultaties en de aanbestedingsprocedure.

Personele mogelijkheden overgang naar het buurtteam Dit rapport schetst een beeld van de mogelijke inrichting van de buurtteams ‘Nieuwe stijl’. De overgang naar deze nieuwe werkwijze brengt ook gevolgen met zich mee voor de positie van gemeentelijke medewerkers. Om tijdig inzicht te bieden in de mogelijke impact, zijn door de afdeling P&O drie mogelijkheden uitgewerkt voor de mogelijke overgang van personeel. Het is belangrijk om te benadrukken dat de definitieve inrichting van de buurtteams ‘Nieuwe stijl’ nog niet vaststaat. De mogelijkheden bieden op dit moment een eerste inzicht, maar worden in de volgende fase verder uitgewerkt en afgestemd op de definitieve keuze die tijdens het aanbestedingsproces wordt gemaakt. De mogelijkheden zijn:  structurele detachering;  tijdelijke detachering met latere indiensttreding bij de nieuwe partij;  overgang van onderneming. In bijlage 5 worden de drie mogelijkheden nader toegelicht. Bij alle drie de mogelijkheden heeft de Ondernemingsraad (OR) een adviesrecht. Het voorgenomen denkmodel voor buurtteams ‘Nieuwe stijl’ en de daarbij horende verwachte organisatorische effecten voor de uitvoerende teams zullen, in het kader van de personele gevolgen en medezeggenschap, voorgelegd moeten worden aan het Lokaal Overleg.

28

Advies voor Assen Ervaringen van de gemeente Haarlem In Haarlem zijn gemeentelijke medewerkers (in totaal 23 fte) voor twee jaar ingezet in het Sociaal Wijkteam (Buurts) van het samenwerkingsverband. Zij bleven in dienst van de gemeente, die ook verantwoordelijk bleef voor vervanging bij ziekte en vacatures. De functionele aansturing van de medewerkers lag bij het samenwerkingsverband, terwijl de gemeente Haarlem verantwoordelijk bleef voor het nemen van rechtspositionele beslissingen. Begin 2024 is een evaluatie gestart om te bepalen hoe de samenwerking wordt voortgezet. De evaluatie is door een externe partij uitgevoerd. De uitkomst is dat medewerkers in goed overleg zijn overgenomen door het samenwerkingsverband per 1 januari 2025. Overwegingen rond inzet gemeentelijke medewerkers Het opzetten van buurtteams ‘Nieuwe stijl’ en het inrichten van de basisondersteuning is een proces dat tijd en zorgvuldige voorbereiding vraagt. Ervaringen uit andere gemeenten laten zien dat dit een aanzienlijke inzet vraagt van de uitvoerende partij en dat een goede overgang essentieel is. In dit denkmodel wordt daarom uitgegaan van een gefaseerde overgang van cliënten met een maatwerkvoorziening naar ondersteuning via de buurtteams ‘Nieuwe stijl’ en de basisondersteuning. Tijdens de overgangsperiode worden bestaande cliënten herbeoordeeld door consulenten van de gemeente.

In het eerste jaar van de opdracht zullen gemeentelijke medewerkers zich dan met name richten op herindicatiegesprekken met deze cliënten. Naarmate de tijd vordert, kan de rol van deze medewerkers zich ontwikkelen van consulent naar een meer generalistische functie binnen het buurtteam. Deze rolverandering vraagt tijd en ruimte om medewerkers hierin te begeleiden. Daarbij is het van belang om expertise in te zetten op het gebied van cultuur- en organisatieverandering en de begeleiding van medewerkers goed mee te nemen in deze ontwikkeling. Een mogelijke aanpak is om gemeentelijke medewerkers in de eerste twee jaar van de opdracht in dienst te houden bij de gemeente en hen te detacheren bij de uitvoerende partij. Zo blijft er ruimte om de samenwerking en rolverdeling zorgvuldig te evalueren. Op basis van de ervaringen in deze periode kan worden bepaald of en hoe een overstap naar de uitvoerende organisatie wenselijk is. De afdeling P&O staat positief tegenover deze denkrichting.

29

Financiële e ecten De invoering van het denkmodel in Assen heeft financiële consequenties. In dit hoofdstuk geven we inzicht in de verwachte kosten, investeringen, besparingen en overige financiële effecten. De financiële onderbouwing is gebaseerd op twee bronnen:  het rapport ‘Onderzoek Regelarme Stad - Ondersteuning organiseren vanuit de samenleving’ van BMC;  een aanvullende doorrekening van dit scenario door adviesbureau Nautus. De definitieve financiële effecten zijn afhankelijk van keuzes over de uiteindelijke scope van de opdracht en de uitkomsten van de aanbesteding. De cijfers in dit hoofdstuk schetsen een eerste beeld en zijn bedoeld om richting te geven.

Huidige financiële situatie Het startpunt is het huidige beschikbare budget binnen de scope van het denkmodel. De uitgangspunten hierbij zijn:  voor zowel Wmo als Jeugd geldt de realisatie van 2024 als startpunt (deze zijn niet afzonderlijk begroot);  voor Welzijn en Bestaanszekerheid geldt de begroting van 2025 voor de activiteiten die binnen de scope van Buurtkracht Assen vallen;  autonome kostenontwikkeling is ingeschat op 4%. Financieel beeld Financieel denkmodel Buurtkracht Assen (bedragen x € 1000) Jaarlijkse autonome ontwikkeling

2026 Jeugd Indicaties Jeugd Wmo Indicaties Wmo Welzijn Welzijn (structureel) Bestaanszekerheid Bestaanszekerheid Totaal huidige situatie

2027

2028

2029

4%

2030

2031

€

13.520 €

14.061 €

14.623 €

15.208 €

15.816 €

16.449

€

12.763 €

13.273 €

13.804 €

14.357 €

14.931 €

15.528

€

5.970 €

6.209 €

6.457 €

6.715 €

6.984 €

7.263

€

172 €

179 €

186 €

193 €

201 €

209

€

32.425 €

33.722 €

35.070 €

36.473 €

37.932 €

39.449

Daarnaast zijn in 2025 incidentele middelen beschikbaar (o.a. Preventiefonds) van circa € 1,9 miljoen voor diverse welzijnsinitiatieven. Deze zijn omgerekend naar jaarbedragen, afhankelijk van de looptijd van de initiatieven. In de toekomst zal hierover nog besluitvorming moeten plaatsvinden.

30

Overzicht incidentele welzijnsinitiatieven op jaarbasis Welzijnsinitiatief Preventief beweegaanbod POH Jeugd School als Wijk Naschoolse activiteiten Ouderactiviteiten VVE Vroegsignalering schulden Cultuurcoaches Straathoekwerk Z-route (sociale activering inburgeringsplichtigen) Inzet jongerenwerk traject oriënteren & schakelen Versterking buurtteams Uitbreiding VO-team Maatschappelijke hulp- & dienstverlening in het voorliggend veld aan doelgroepen LVB, ASS en NAH Eensamen Welzijn op Recept Samen (uitbreiding praktijken) Relatie- & scheidingsteam Community connectors Opdrachten Wijkuitvoeringsplan Pittelo Hang Out Herstelplek/-ruimte De Vermeer Assen Bloeit (en optie Marsdijk Bloeit) Antjes Taverne Hamelhuys Schuldhulpmaatje Humanitas Maatwerk gebruiksgoederen Totaal

€ € € € € € €

2025 65.020 25.139 28.224 134.700 165.000 165.000 92.000 121.000 67.331 47.360 330.000 220.267 500.000 34.000 80.033 110.133 31.000 61.950 pm pm 71.547 75.000 50.000 41.600 7.500 45.000 50.000

€

2.568.804

€ € € € € € € € € € € € € € € € € €

Financiële e ecten van het denkmodel Een belangrijk uitgangspunt van het nieuwe model is substitutie: het vervangen van maatwerkvoorzieningen door algemene voorzieningen (basisondersteuning) binnen de buurtteams. Door in te zetten op preventie en normalisering kunnen we problemen in een vroegtijdig stadium signaleren en aanpakken, waardoor de behoefte aan intensieve ondersteuning afneemt. Dit draagt bij aan effectiever werken: betere resultaten doordat ondersteuning eerder en lichter kan worden ingezet. Daarnaast maakt substitutie het mogelijk om efficiënter te werken: meer te doen met hetzelfde budget of hetzelfde te doen op een andere, efficiëntere manier voor minder geld. Met het oog op het aankomende ravijnjaar en de enorme druk op de zorgkosten gaan zowel BMC als Nautus uit van het laatste scenario. Zowel BMC als Nautus hebben op basis van hun doorrekeningen en ervaringen met andere gemeenten een bandbreedte van 5 tot 7% geadviseerd als realistische inschatting van mogelijke besparingen. De gekozen bandbreedte biedt ruimte om verschillende scenario’s te verkennen, afhankelijk van de uiteindelijke keuzes die Assen maakt over de scope van de opdracht. Hierbij gaan we bij de 5% uit van een minimumscenario. Bij de 7% is een taakstelling van 2% ingecalculeerd. Het eerste jaar waarin de nieuwe werkwijze operationeel wordt (2028), wordt gezien als een overgangsjaar.

In deze fase is nog sprake van dubbele inzet (oude én nieuwe systemen), doorlopende zorgtrajecten en een beperkte mogelijkheid tot volledige substitutie. Voor dit jaar wordt uitgegaan van een besparing van 3%. De genoemde besparingen zijn goed onderbouwd. Bij andere gemeenten zijn de eerste resultaten positief en veelbelovend, al ontbreken momenteel nog voldoende onderbouwde 31

gegevens om hier definitieve conclusies aan te verbinden. We zien dat de besparingen aanzienlijk kunnen toenemen door een sterkere focus op preventie, een afname van zware zorg en effectieve substitutie. De eerste cijfers van gemeenten tonen besparingen tot wel 20% van de totale uitgaven binnen het sociaal domein. Deze resultaten bevinden zich echter nog in een vroeg stadium, waardoor het te vroeg is om definitieve conclusies te trekken. Daarom baseren we ons op de eerder genoemde besparingen. Tijdens de looptijd van het vervolgtraject zullen we de ontwikkelingen en opbrengsten bij andere gemeenten blijven volgen, zodat we kunnen leren van hun ervaringen en het financiële beeld voor Buurtkracht Assen indien nodig kunnen bijstellen. Na gunning van de opdracht gaan we actief sturen op het realiseren van de verwachte besparingen. Dit gebeurt via gerichte monitoring, periodieke evaluaties en structureel overleg met de uitvoerende partij, gericht op voortgang, resultaten en bijsturing waar nodig. Mogelijke besparingen substitutie In het onderstaand overzicht is een financiële doorrekening opgenomen van beide scenario’s (5% en 7%), gebaseerd op de meest recente cijfers. Hierin zijn ook de tijdelijke effecten van het overgangsjaar (3%) meegenomen. Financieel denkmodel Buurtkracht Assen (bedragen x € 1000) Jaarlijkse autonome ontwikkeling

2026 Jeugd Indicaties Jeugd Wmo Indicaties Wmo Welzijn Welzijn (structureel) Bestaanszekerheid Bestaanszekerheid

2027

2028

2029

4%

2030

2031

€

13.520 €

14.061 €

14.623 €

15.208 €

15.816 €

16.449

€

12.763 €

13.273 €

13.804 €

14.357 €

14.931 €

15.528

€

5.970 €

6.209 €

6.457 €

6.715 €

6.984 €

7.263

€

172 €

179 €

186 €

193 €

201 €

209

Totaal huidige situatie

€

32.425 €

33.722 €

35.070 €

36.473 €

37.932 €

39.449

Besparingen door substitutie Minimum scenario (3% in 2028; daarna 5%)

€

-

€

-

€

1.052 €

1.824 €

1.897 €

1.972

Maximum scenario (3% in 2028; daarna 7%)

€

-

€

-

€

1.052 €

2.553 €

2.655 €

2.761

Personele besparingen In de nieuwe situatie zullen geïndiceerde maatwerkvoorzieningen grotendeels worden vervangen door algemene voorzieningen. We zien hiermee de administratieve lastendruk enorm afnemen. Dit heeft direct gevolgen voor de benodigde personele inzet binnen de uitvoerende teams: bepaalde taken kunnen worden aangepast, verplaatst of beëindigd. Een globale inschatting is dat hierdoor circa € 1 miljoen aan personeelskosten bespaard kan worden. Baten Op dit moment geldt binnen het sociaal domein een abonnementstarief voor de eigen bijdrage. Dit levert de gemeente jaarlijks circa € 600.000 op. Het abonnementstarief staat echter al geruime tijd ter discussie. Het Rijk heeft aangegeven dat dit systeem per 1 januari 2027 wordt vervangen door een inkomensafhankelijke bijdrage. De verwachting is dat deze wijziging leidt tot een aanzienlijke toename van de gemeentelijke baten. Met de kennis van nu en zonder de inkomensafhankelijke regeling te kennen zal bij ongewijzigd beleid de opbrengst geraamd worden op ongeveer € 1,7 miljoen per jaar. Wanneer in het kader van Buurtkracht Assen wordt besloten om géén eigen bijdrage te vragen 32

voor algemene voorzieningen, zoals in het scenario is voorzien, zullen de baten naar verwachting lager uitvallen, op circa € 1 miljoen. Vanwege de huidige onzekerheid over de exacte invoering en uitwerking van het nieuwe systeem van eigen bijdragen zijn deze bedragen niet meegenomen in de financiële doorrekening. Investeringen Zowel BMC als Nautus hebben op basis van hun ervaringen met andere gemeenten en aanvullend onderzoek een onderbouwd advies opgesteld over de benodigde investeringen De transformatie naar het nieuwe denkmodel vereist namelijk voorbereiding en investeringen vooraf. Deze bestaan uit:  inrichting projectteam voor aanbesteding (duur: ca. 2,5 jaar);  structureel maatschappelijk partnerschap voor de coördinatie richting de partij die de opdracht krijgt;  inhuur externe juridische en veranderkundige expertise gedurende de aanbestedingsperiode;  frictiekosten die voortkomen uit personele en organisatorische veranderingen in het eerste jaar. In hun rapporten geven zij een indicatie van de kosten die gemoeid zijn met het inrichten van een zorgvuldig proces. In bijlage 6 van dit rapport zijn deze voorinvesteringen schematisch weergegeven. De personele kosten in deze raming zijn gebaseerd op de actuele salarisschalen uit de cao- gemeenten.

Frictiekosten Door Nautus is een inschatting gemaakt van de frictiekosten op basis van hun ervaringen met de gemeente Hengelo. De hoogte van de frictiekosten wordt ingeschat op € 518.000. Overig onvoorzien Door te kiezen voor een nieuwe werkwijze is het zeer waarschijnlijk dat in de eerste twee jaren een aantal niet voorziene kosten zullen optreden. Voor de eerste 2 jaar na invoering hebben we een post van € 500.000 aan onvoorziene kosten opgenomen.

33

Samenvatting financieel overzicht Het onderstaand overzicht geeft een beeld van de potentiële besparingen op termijn bij de invoering van Buurtkracht Assen. Financieel denkmodel Buurtkracht Assen (bedragen x € 1000) Jaarlijkse autonome ontwikkeling

2026 Jeugd Indicaties Jeugd Wmo Indicaties Wmo Welzijn Welzijn (structureel) Bestaanszekerheid Bestaanszekerheid

2027

2028

2029

4%

2030

2031

€

13.520 €

14.061 €

14.623 €

15.208 €

15.816 €

16.449

€

12.763 €

13.273 €

13.804 €

14.357 €

14.931 €

15.528

€

5.970 €

6.209 €

6.457 €

6.715 €

6.984 €

7.263

€

172 €

179 €

186 €

193 €

201 €

209

Totaal huidige situatie

€

32.425 €

33.722 €

35.070 €

36.473 €

37.932 €

39.449

Besparingen door substitutie Minimum scenario (3% in 2028; daarna 5%)

€

-

€

-

€

1.052 €

1.824 €

1.897 €

1.972

Maximum scenario (3% in 2028; daarna 7%)

€

-

€

-

€

1.052 €

2.553 €

2.655 €

2.761

Personele besparing Lagere personele inzet

€

-

€

-

€

-

€

1.000 €

1.000 €

1.350

Subtotaal besparingen minimum scenario

€

-

€

-

€

1.052 €

2.824 €

2.897 €

3.322

Subtotaal besparingen maximum scenario

€

-

€

-

€

1.052 €

3.553 €

3.655 €

4.111

Investeringen Projectteam Externe inhuur Strategisch partnerschap Frictiekosten Overig onvoorzien Totaal Investeringen

€ € € € € €

745 € 295 € € € € 1.040 €

745 € 295 € € € € 1.040 €

372 354 518 500 1.744

€ € € € € €

€ € 354 € € 500 € 854 €

€ € 354 € € € 354 €

354 354

Jaarlijkse besparing Saldo besparingen minimum scenario

€

-1.040 €

-1.040 €

-692 €

1.970 €

2.543 €

2.968

Saldo besparingen maximum scenario

€

-1.040 €

-1.040 €

-692 €

2.699 €

3.301 €

3.757

34

Strategische voor- en nadelen in beeld De beweging naar buurtteams ‘Nieuwe stijl’ is een grote verandering in de manier waarop de gemeente Assen ondersteuning organiseert. Deze transformatie biedt kansen om dichter bij inwoners te werken, bureaucratie te verminderen en ondersteuning effectiever en mensgerichter te maken. Tegelijkertijd brengt deze beweging ook risico’s en uitdagingen met zich mee die zorgvuldig moeten worden afgewogen. Tijdens de totstandkoming van dit rapport hebben we in beeld gebracht welke risico’s er mogelijk kunnen ontstaan bij de invoering en uitvoering van de nieuwe werkwijze in Assen. Om deze risico’s goed te beheersen, willen we gebruik maken van actief risicomanagement. Dat betekent dat we niet wachten tot er iets misgaat, maar risico’s doorlopend in beeld brengen, inschatten wat de mogelijke impact is en maatregelen nemen om ze te voorkomen of te beperken. Deze maatregelen noemen we beheersmaatregelen. Actief risicomanagement vraagt om structurele aandacht. Daarom willen wel elk half jaar tot jaar risicosessies met de partij die de opdracht krijgt organiseren. Tijdens deze sessies bespreken we bestaande risico’s opnieuw, kijken we of er nieuwe risico’s zijn ontstaan, en stellen we de beheersmaatregelen waar nodig bij. Zo blijven we alert en houden we grip op de invoering en werking van de buurtteams ‘Nieuwe stijl’.

De belangrijkste strategische risico’s staan hieronder vermeld. Een gedetailleerder overzicht van de overige risico's die we voorzien staat vermeld in bijlage 7.

Thema

Voordelen

Nadelen

Beheersmaatregel

Verandering voor inwoners

 Toegankelijkere ondersteuning  Eén toegang  Minder bureaucratie

 Onzekerheid over nieuwe werkwijze  Mogelijke verwarring bij overgangsfase  Meer activiteit gevraagd van inwoners  Kwaliteit afhankelijk van externe partij  Risico op verminderde transparantie  Risico op verminderd dekkend zorglandschap  Afhankelijkheid van externe partij(en)  Minder directe invloed op uitvoering

 Goede communicatie en geleidelijke invoering zijn essentieel

Grip op  Heldere kwaliteit kwaliteitsafspraken dienstverlening  Outcomegericht sturen mogelijk

Sturing op externe partijen

 Meer regie op hoofdlijnen  Heldere afspraken via contracten  Zorgfraude tegengaan

Aanbesteding en contractering

 Stabiliteit door langdurig contract  Ruimte voor en prikkel tot innovatie  Minder bureaucratie

 Aanbieders krijgen meer ruimte  Contract is bindend, tussentijds stoppen alleen met instemming

 Stevige en heldere opdracht formuleren en aanbesteden  Monitoring en gezamenlijke duiding van data is belangrijk  Stevige en heldere opdracht formuleren en aanbesteden  Vereist goed contractmanagement en duidelijke governance  Zorgvuldige aanbesteding en monitoring cruciaal

35

Interne personele verandering

 Kans op herpositionering en ontwikkeling  Efficiëntere inzet personeel

 Onzekerheid en weerstand bij medewerkers  Mogelijk verlies van kennis of capaciteit  Robuustheid gemeentelijke teams

 Vraag om goed HRbeleid en begeleiding van medewerkers

36

Vervolg De ontwikkeling van Buurtkracht Assen en de inrichting van buurtteams ‘Nieuwe stijl’ is een strategische en meerjarige beweging. Met dit rapport is een inhoudelijke denkrichting neergezet, ondersteund door financiële en organisatorische analyses. Na bestuurlijke besluitvorming start een nieuwe fase, waarin het verder uitwerken en uitvoeren van het ontwerp centraal staat. Dit vraagt om zorgvuldige afwegingen, samenwerking en oog voor de bestaande kracht van Assen. In het vervolgproces is het van belang om enerzijds voor te bouwen op wat al goed werkt en anderzijds ruimte te creëren voor vernieuwing, bijstelling en verdieping. De inhoudelijke uitgangspunten in dit rapport zijn het vertrekpunt. Deze zullen verder worden doorontwikkeld op basis van lokale inzichten, betrokkenheid van inwoners, medewerkers en organisaties, landelijke ontwikkelingen en bestuurlijke keuzes. Het rapport is gedeeld met diverse betrokkenen (zie lijst in bijlage 6). De opgehaalde reacties zijn, waar mogelijk, verwerkt in het rapport. Uit de input kwamen een aantal thema’s en aandachtspunten naar voren die waardevol zijn voor het vervolgproces en belangrijk zijn om mee nemen in de verdere uitwerking. Enkele worden hieronder nader benoemd.

Inhoudelijke aandachtspunten Bouwen op wat al goed gaat In Assen gebeurt al veel goeds als het gaat om het ondersteunen van inwoners. Er zijn initiatieven en werkwijzen die dichtbij mensen staan en goed werken in de praktijk. Die bestaande kracht willen we vasthouden en verder benutten. De beweging naar nieuw Assens model betekent dan ook niet dat we alles anders gaan doen, maar juist dat we kijken hoe we het goede kunnen versterken en beter met elkaar kunnen verbinden. We streven naar een wijkgerichte aanpak, waarbij we oog hebben voor de specifieke behoeften van elke buurt. Tegelijkertijd zorgen we voor een stedelijke dekking, zodat alle inwoners van Assen kunnen profiteren van de verbeterde ondersteuning. Afstemming met stevige lokale teams De reeds lopende opdracht voor het realiseren van de stevige lokale teams, welke in Assen komen te vallen binnen de buurtteams ‘Nieuwe stijl’, is van invloed op het uiteindelijke model van Buurtkracht Assen. Het is dan ook van belang om deze ontwikkeling expliciet mee te nemen in de verdere vormgeving van buurtteams ‘Nieuwe stijl’ en waar nodig te zorgen voor samenhang en afstemming. Veiligheid en landelijke ontwikkelingen Het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming schetst op hoofdlijnen hoe de kind- en gezinsbescherming er over 5-10 jaar uit moet komen te zien. Dit vraagt om een verdere uitwerking binnen het nieuw Assens model.

Het is belangrijk om te bepalen hoe de veiligheidsketen rondom jeugdigen en gezinnen op een verantwoorde manier kunnen worden belegd (binnen of buiten de scope van denkmodel), zodat samenwerking, continuïteit en juridische borging goed geregeld is. Eigen bijdrage nader onderzoeken In dit rapport is, met het oog op toegankelijkheid, uitgegaan van het niet vragen van een eigen bijdrage voor algemene voorzieningen. De effecten hiervan zijn echter nog niet onderzocht. Wettelijk gezien is het toegestaan om ook voor algemene voorzieningen een bijdrage te vragen. In het vervolgproces is het daarom wenselijk om nader te verkennen in hoeverre, en voor welke onderdelen, een eigen bijdrage passend en wenselijk is zonder daarbij de laagdrempeligheid van de ondersteuning uit het oog te verliezen. 37

Procesmatige aandachtspunten Naast inhoudelijke aandachtspunten vraagt de beweging naar Buurtkracht Assen ook om aandacht voor de manier waarop het veranderproces zelf wordt ingericht. Het gaat niet alleen om het wat, maar nadrukkelijk ook om het hoe. In de gesprekken met betrokkenen zijn verschillende procesmatige thema’s benoemd die van belang zijn. Ruimte voor cultuurverandering en ondersteuning bij verandering De voorgestelde verandering is niet alleen organisatorisch, maar ook cultureel. Het vraagt om een andere manier van denken en doen: van systeemgericht naar mensgericht, van controleren naar vertrouwen. Dit heeft impact op de dagelijkse praktijk van medewerkers en daarmee op de organisatiecultuur als geheel. In het vervolgproces is het daarom van belang om bewust ruimte te maken voor deze cultuurverandering en om tijdig ondersteuning te bieden in de vorm van verandermanagement en leertrajecten. Dit helpt medewerkers en teams om de nieuwe manier van werken eigen te maken en samen te groeien in hun rol. Inwoners betrekken (ook wie moeilijk te bereiken is) In deze fase zijn met name adviesraden betrokken evenals enkele ervaringsdeskundigen, omdat eerst de effecten van het denkmodel in beeld gebracht moesten worden. In het vervolgproces krijgt de stem van inwoners een structurele plek.

Daarbij is het belangrijk niet alleen inwoners te betrekken die makkelijk meepraten, maar juist ook mensen die nu vaak minder goed bereikt worden. We sluiten ons aan bij de adviezen van de Raad voor de Cliëntenparticipatie Assen (RCPA) en Participatieraad (PR) om een goed participatietraject te initiëren om daarmee de diversiteit aan specifieke behoeften van inwoners en wijken goed in beeld te krijgen. Participatie wordt daarmee een vast onderdeel van het vervolgproces. Heldere fasering en sturing op het proces Na besluitvorming door het college en de gemeenteraad begint het volgende traject: het daadwerkelijk vormgeven en realiseren van het nieuwe model. Dit vraagt om een duidelijke processtructuur met overzichtelijke stappen, beslismomenten en ruimte voor bijstelling waar nodig. Belangrijke onderdelen in deze fase zijn onder meer:  het concretiseren van de scope en rolverdeling;  het uitwerken van het ondersteuningsmodel;  het borgen van participatie, monitoring en lerend vermogen;  de voorbereiding van de aanbesteding en  het opstellen van een implementatieplan. Een goed doordacht proces met heldere stappen helpt om de overgang naar een nieuw model overzichtelijk en werkbaar te houden. Voor inwoners, medewerkers en alle betrokken organisaties. Dat betekent: duidelijkheid bieden, ruimte creëren om te leren en op tijd bijsturen waar nodig.

Conclusie De beweging naar Buurtkracht Assen vraagt inzet, vertrouwen en samenwerking. Het is geen blauwdruk die we invoeren, maar een richting waaraan we samen verder bouwen. Met inwoners, professionals en organisaties. Door aan te sluiten op wat al goed gaat, bewust ruimte te maken voor verandering en open te staan voor wat er onderweg nodig is. Als we dit zorgvuldig en samen doen, leggen we de basis voor een toekomst waarin ondersteuning in Assen eenvoudiger, mensgerichter, betekenisvoller en toekomstbestendiger is.

38

Bijlage 1 Afbakening producten Voor de uitvoering van de integrale opdracht krijgt de partij die de opdracht aanneemt de beschikking over taakgericht budget die gebaseerd op onderstaande productafbakening. In het rapport ‘Onderzoek Regelarme Stad - Ondersteuning organiseren vanuit de samenleving’ wordt al en opsomming van producten in het kader van Wmo en Jeugdwet gegeven die zich lenen voor een algemene voorziening. Onderstaande productafbakening Wmo en Jeugdhulp wijkt af van de lijst vermeld in het rapport van BMC. De gewijzigde productafbakening is resultaat van de ervaringen van de gemeenten waarmee is gesproken in het kader van deze vervolgopdracht. De ervaringen van deze gemeenten blijkt dat een algemene voorziening minder effectief is als voor dezelfde ondersteuning ook nog een maatwerkvoorziening beschikbaar is. Daarom is de productafbakening voor begeleiding vanuit de Wmo en begeleiding en behandeling vanuit de Jeugdwet uitgebreid. Productafbakening Maatwerkvoorzieningen Wet ProductInterventiecode niveau Wmo 02A01 4 Wmo

02A02

5

Wmo

02A10

6

Wmo Wmo Wmo Wmo Wmo Wmo Wmo Wmo Wmo Wmo Wmo Wmo Wmo Wmo

10A37 10A38 10A55 02A09 02A14 02A15 02A06 02A07 02A08 10A06 02A11 02A12 02A13 07A08

4 5 6 4 5 6 4 5 6 7 4 5 6 7

Wmo

07A09

7

Wmo

07A10

7

Wmo Wmo Wmo Wmo

07A01 07A02 10A63 07A05

7 7 7 7

Productomschrijving I4V Veilige huiselijke relatie in een gezin zonder kinderen I5V Veilige huiselijke relatie in een gezin zonder kinderen I6V Veilige huiselijke relatie in een gezin zonder kinderen I4Z Begeleiding Z1 t/m Z4 I5Z Begeleiding Z1 t/m Z4 I6Z Begeleiding Z1 t/m Z4 I4M Begeleiding M4 en M5 I5M Begeleiding M4 en M5 I6M Begeleiding M4 en M5 I4G Begeleiding gezondheid I5G Begeleiding gezondheid I6G Begeleiding gezondheid I7G Begeleiding gezondheid I4G Begeleiding verslaving I5G Begeleiding verslaving I6G Begeleiding verslaving I7M Dagbesteding uitstroom (on)betaald werk (1-4 dagdelen) I7M Dagbesteding uitstroom (on)betaald werk (5-6 dagdelen) I7M Dagbesteding uitstroom (on)betaald werk (710 dagdelen) I7M Dagbesteding naar onderwijs (1-4 dagdelen) I7M Dagbesteding naar onderwijs (5-6 dagdelen) I7M Dagbesteding naar onderwijs (7-10 dagdelen) I7M Dagbesteding zinvolle daginvulling (1-4 dagdelen) 39

Wmo

07A05

7

Wmo

07A07

7

Wmo

04A04

8

Wet Jeugdwet Jeugdwet Jeugdwet Jeugdwet Jeugdwet Jeugdwet Jeugdwet Jeugdwet Jeugdwet Jeugdwet Jeugdwet Jeugdwet Jeugdwet Jeugdwet

Productcode 45A02 45A13 45A16 45A10 45A01 45A15 45A33 45A34 45A35 50A22 45A30 45A31 45A32 50A23

Interventieniveau 4 5 6 4 5 6 4 5 6 7 4 5 6 7

Jeugdwet

50A24

7

Jeugdwet

50A25

7

Jeugdwet Jeugdwet Jeugdwet Jeugdwet

50A28 50A29 50A30 41A19

7 7 7 7

Jeugdwet

41A20

7

Jeugdwet

41A21

7

Jeugdwet Jeugdwet Jeugdwet Jeugdwet

54001 54002 45A06 45A06

4 5 5 6

Jeugdwet Jeugdwet Jeugdwet Jeugdwet

54003 45A65 ----A5BOR

6 5 ---------

Bestaanszekerheid Opdracht Toegang tot financiële steun Vroegsignalering van schulden Ondersteunen van gezinnen in langdurige armoede

I7M Dagbesteding zinvolle daginvulling (5-6 dagdelen) I7M Dagbesteding zinvolle daginvulling (7-10 dagdelen) M4 Logeren sociaal netwerk Productomschrijving I4Z Begeleiding Z1 t/m Z4 I5Z Begeleiding Z1 t/m Z4 I6Z Begeleiding Z1 t/m Z4 I4M Begeleiding M4 en M5 I5M Begeleiding M4 en M5 I6M Begeleiding M4 en M5 I4G Begeleiding gezondheid I5G Begeleiding gezondheid I6G Begeleiding gezondheid I7G Begeleiding gezondheid I4G Begeleiding verslaving I5G Begeleiding verslaving I6G Begeleiding verslaving I7M Dagbesteding uitstroom (on)betaald werk (1-4 dagdelen) I7M Dagbesteding uitstroom (on)betaald werk (5-6 dagdelen) I7M Dagbesteding uitstroom (on)betaald werk (710 dagdelen) I7M Dagbesteding naar onderwijs (1-4 dagdelen) I7M Dagbesteding naar onderwijs (5-6 dagdelen) I7M Dagbesteding naar onderwijs (7-10 dagdelen) I7M Dagbesteding zinvolle daginvulling (1-4 dagdelen) I7M Dagbesteding zinvolle daginvulling (5-6 dagdelen) I7M Dagbesteding zinvolle daginvulling (7-10 dagdelen) I4G Behandeling gezondheid I5G Behandeling gezondheid I5G Medicatiecontrole specialistische GGZ I6G Medicatiecontrole specialistische GGZinstellingen I6G Behandeling gezondheid I5G Behandeling verslaving Onderwijs-/zorgarrangementen Begeleide omgangregelingen Omschrijving Aanvragen minimaregelingen en bijstandsuitkeringen Via methodiek Kansen voor kinderen 40

Vergroten financiële vaardigheden inwoners Ondersteunen van inwoners bij het vinden van een zinvolle daginvulling (bij geen perspectief op betaald werd) Welzijnsopdrachten Hoofdopdracht Welzijnsorganisatie

Omschrijving Deelopdrachten: A. het uitvoeren van taken en projecten, die leiden tot bevordering van leefbaarheid en waarbij de preventieve en proactieve inzet van buurtwerk een toegevoegde waarde heeft; B. het versterken van het voorliggend veld, informele zorgnetwerken en steunstructuren voor mantelzorgers; C. het uitvoeren van toegangstaken; D. het bieden van ondersteuning en begeleiding aan inwoners met een hulpvraag (het gaat hierbij om kinderen, jongeren, volwassenen en ouderen).

Deelopdrachten  Preventief beweegaanbod  POH Jeugd  School als Wijk  Naschoolse activiteiten  Ouderactiviteiten VVE  Vroegsignalering schulden  Cultuurcoaches  Straathoekwerk  Z-route (sociale activering inburgeringsplichtigen)  Inzet jongerenwerk traject oriënteren & schakelen  Versterking buurtteams  Uitbreiding VO-team  Maatschappelijke hulp- & dienstverlening in het voorliggend veld aan doelgroepen LVB, ASS en NAH  Eensamen  Welzijn op Recept Samen (uitbreiding praktijken)  Relatie- & scheidingsteam  Community connectors  Opdrachten Wijkuitvoeringsplan Pittelo  Hang Out  Herstelplek/-ruimte  De Vermeer  Assen Bloeit (en optie Marsdijk Bloeit)  Antjes Taverne  Hamelhuys  Schuldhulpmaatje  Humanitas

41

Bijlage 2 Verantwoordelijkheden buurtteam Verantwoordelijkheden buurtteam Hieronder worden de verantwoordelijkheden van het buurtteam beschreven. Dit betreft geen limitatieve opsomming, maar geeft een doorkijk. Dit beeld zal als vertrekpunt gelden voor de dialooggerichte aanbesteding. Op basis van de expertise van zorgaanbieders en welzijnspartijen kan dit nog wijzigen of verder aangescherpt worden. Preventie en sociale cohesie: - het werken aan preventie, ondersteuning en versterking van de sociale cohesie in de wijk; - het stimuleren van buurtinitiatieven en werken aan sociale netwerken; - het preventief werken met jongeren en hun ondersteunen bij hun ontwikkeling en participatie. Juridische en administratieve ondersteuning: - het geven van juridische en administratieve ondersteuning aan burgers bij sociaalmaatschappelijke vraagstukken. Integrale ondersteuning: - het bieden van integrale ondersteuning op verschillende leefgebieden (basisondersteuning). Ondersteuning van mantelzorgers en ouderen: - het bieden van advies en ondersteuning aan mantelzorgers; - het begeleiden van ouderen en mantelzorgers bij het organiseren van passende ondersteuning. Bereiken en ondersteunen van kwetsbare doelgroepen: - het bereiken en ondersteunen van kwetsbare doelgroepen.

Ondersteuning bij meervoudige problematiek: - het signaleren en ondersteunen van mensen met meervoudige problematiek, zoals psychiatrische problemen, dakloosheid, verslaving en sociaal isolement (outreachend werken en verbinden met (specialistische) zorg en ondersteuning); - het begeleiden van gezinnen met meervoudige problematiek. Psychische en sociale ondersteuning: - het ondersteunen bij psychische en sociale problematiek; - het adviseren en begeleiden inwoners met verslavingsproblematiek; - het helpen inwoners bij sociale, financiële en emotionele problemen; - het ondersteunen slachtoffers en plegers bij herstel en gedragsverandering. Signaleren en doorverwijzen (m.b.t. veiligheid): - het signaleren meldingen van huiselijk geweld en kindermishandeling; - het warm bij halen van gespecialiseerde professionals (GCM, Veilig Thuis etc).

42

Werk en zinvolle daginvulling: - het ondersteunen inwoners met een ontwikkelbehoefte naar werk (nauwe samenwerking met professionele partners zoals WPDA, GKB); - het ondersteunen van inwoners zonder perspectief op betaald werk bij het vinden van een zinvolle daginvulling. Maatschappelijke participatie: - het ondersteunen inwoners bij maatschappelijke participatie en vrijwilligerswerk. Vroegsignalering en benadering: - het vroegsignaleren van schulden; - het vinden en benaderen van inwoners die financiële hulp nodig hebben. Ondersteuning bij financiële problemen: - het bieden van hulp bij het aanvragen van inkomensondersteunende maatregelen, zoals minimavoorzieningen; - het bieden van hulp bij het oplossen van schulden en het beheren van het huishoudbudget; - lichte (financiële) ondersteuning door maatschappelijke instanties zoals Humanitas of Schuldhulpmaatje; - toegang tot hulp bij schulden en budgetbeheer ((nauwe samenwerking met professionele partners zoals WPDA, GKB). Doorbreken van armoede: - doorbreken van langdurige armoedesituaties (mede door inzet van ervaringsdeskundigen).

43

Bijlage 3 Taakgerichte bekostiging Het Ketenbureau i-Sociaal Domein omschrijft een taakgerichte bekostiging als volgt: Uitvoering van zorg en/of ondersteuning waarbij de gemeente een taak voor een (deel)populatie heeft gegeven aan een aanbieder en deze aanbieder de vrijheid heeft om de invulling van deze taak vorm te geven. Hierbij kan het ook gaan om een groep aanbieders (oftewel een consortium). Elementen van taakgerichte bekostiging:  bekostiging en verantwoording gebeurt niet (meer) op individueel oftewel cliëntniveau;  toekennen van een vast budget voor een taak binnen het sociaal domein;  richt zich op een specifieke opgave of taak rond een afgebakende doelgroep;  te contracteren zorgaanbieder(s)/welzijnsorganisaties krijgen de ruimte om de uitvoering van de taak, in samenspraak met de inwoner, naar eigen professioneel inzicht in te vullen.5 Taakgerichte bekostiging biedt goede mogelijkheden om te komen tot minder administratieve lasten, een betere financiële beheersing en meer ruimte voor maatwerk voor de professional. Het biedt de mogelijkheid om vereenvoudiging van de uitvoering van het sociaal domein te realiseren. Een taakgerichte bekostiging van welzijn, Wmo en Jeugdhulp betreft een vorm van bekostiging.

Deze vorm draagt op zichzelf niet bij aan de financiële opgave, maar biedt wel een kader voor afspraken die zorgt voor sturing op kosten en ruimte voor zo optimaal mogelijke zorg en ondersteuning binnen de (financiële) kaders.

5

https://i-sociaaldomein.nl/attachment/entity/72fb33c8-dfb6-4fb9-b7ea-79176a3a3a4c

44

Bijlage 4 Waarom inkoop en geen subsidie Aangezien de totale opdrachtwaarde de Europese drempel van € 750.000 voor de inkoop van Sociale en Andere Specifieke (SAS) diensten zal overschrijden, is een Europese aanbestedingsprocedure verplicht. De precieze vorm hangt af van de inhoud en opdracht die natuurlijk leidend zijn. In ieder geval is er binnen het regime van SAS-diensten inmiddels veel ruimte om creatief en flexibel de markt op te gaan. De procedure is vormvrij. Hoewel een aanbesteding, inclusief voorbereiding, tijd en capaciteit vergt, biedt het uiteindelijk een professioneel en juridisch houdbaar contract. Door vooraf en tijdens het aanbestedingsproces voldoende ruimte te creëren voor marktconsultatie en dialoog, kunnen vraag en aanbod optimaal op elkaar worden afgestemd. Dit zorgt voor:  duidelijke resultaatsafspraken;  grip op uitvoering; en  mogelijkheid tot (tussentijdse) bijsturing. Het aangaan van een maatschappelijk partnerschap met één of enkele partijen, met een taakgerichte bekostiging, vraagt om heldere en afdwingbare resultaatsverplichtingen. Geen vrijblijvende inspanningsverplichtingen, maar een relatie gebaseerd op heldere verantwoordelijkheden en meetbare resultaten. Inkoop en aanbesteden is in dit geval dan ook het enige passende en rechtmatige instrument.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Assen&id=3797bdfb-dcab-4e62-83bf-6cd9880b9270