3. Rapport Regelarme Stad vertaald in Buurtkracht Assen
Tekst van het document
Daarnaast biedt inkoop ruimte om bredere gemeentelijke doelstellingen te realiseren, bijvoorbeeld door sturing in de opdracht op verduurzaming en inclusieve arbeidsmarkt (Social Return on Investment). Waarom dan geen subsidie? Het 1-op-1 verstrekken van een subsidie is voor de uitvoering van Buurtkracht Assen niet aan te bevelen, vanwege: het bestaan van een actieve markt (en daarmee schaarste); en de risico’s op ongeoorloofde staatssteun. Een subsidietender is evenmin wenselijk, omdat we bij deze opdracht nadrukkelijk willen kunnen sturen, bijsturen tijdens de uitvoering en een duidelijke resultaatverplichting willen vastleggen. Deze elementen passen niet bij het subsidie-instrument. In de onderstaande tabel worden de voor- en nadelen van een aanbesteding ten opzichte van een subsidietender inzichtelijk gemaakt. Voor verdere verdieping verwijzen wij naar bijlage 4, waarin de juridische en praktische verschillen tussen overheidsopdrachten (inkoop) en subsidies nader worden toegelicht. Tijd Prijs/Kwaliteit Doelstellingen Grip/Sturing Afdwingbaarheid
Inkoop via aanbesteding + + + +
Subsidietender + +/-
Kortom: inkoop via aanbesteding is het aangewezen traject. Dit is niet alleen een rechtmatig, maar ook een doelmatig instrument om de juiste marktpartijen te selecteren voor een opdracht die directe impact heeft op onze inwoners.
45
Bijlage 5 Overzicht teams en personele mogelijkheden Dit rapport bevat een voorstel voor de inrichting van de buurtteams ‘Nieuwe stijl’. Deze ontwikkeling heeft gevolgen voor de positie van medewerkers binnen de organisatie. Hieronder geven we een overzicht van de teams die mogelijk geraakt worden door deze verandering. Ter voorbereiding op deze beweging heeft de afdeling P&O drie mogelijkheden opgesteld voor de mogelijke overgang van personeel, zodat tijdig inzicht ontstaat in de personele impact.
Overzicht teams In het sociaal domein werken we nu met vier teams die elk weer zijn onderverdeeld in subteams. De vier teams zijn: Sociaal domein team Binnen o Aanmeldteam Wmo en Jeugd o Backoffice Wmo en Jeugd o Financiële administratie en ondersteuning o Armoede en Schulden o Overig Sociaal domein Wmo o Team Ambulante zorg o Team Beschermd wonen o Team Wonen, rolstoelen en vervoer Sociaal domein o Team Jeugd o Team Leerplicht o Team Doorstroompunt o Team Inburgering Sociaal domein team Kwaliteit o Team Kwaliteit o Team NMD
Mogelijkheden overgang personeel Mogelijkheid 1: Structurele detachering Bij structurele detachering blijven medewerkers formeel in dienst van de gemeente Assen, maar worden zij structureel gedetacheerd aan de partij die na het aanbestedingstraject de opdracht krijgt. De cao Gemeenten blijft van toepassing. De partij die de opdracht krijgt, wordt de materiële werkgever, terwijl de gemeente het formele werkgeverschap behoudt. Bij detachering zonder winstoogmerk mogen de totale bruto kosten (werknemers- en werkgeverslasten) niet hoger zijn dan de bruto loonkosten per medewerker. De gemeente betaalt dus alleen de loonkosten. Voordelen van structurele detachering De gemeente Assen blijft formeel werkgever waardoor de cao Gemeenten van toepassing blijft. De arbeidsvoorwaarden van deze cao blijven van kracht. De kennis en/of ervaring blijft op deze wijze (meer) binnen de organisatie gewaarborgd. Met name bij specialistische kennis en/of ervaring kan dit een relevant punt zijn. De overgang is minder ingrijpend dan bij directe indiensttreding bij een externe partij. Nadelen van structurele detachering De gemeente blijft verantwoordelijk voor loondoorbetaling bij ziekte, re-integratie en andere werkgeversverplichtingen, inclusief eventuele transitievergoedingen. 46
Denk ook de kosten en verplichtingen die horen bij het eigenrisicodragerschap van de WW/ZW. Indien medewerkers niet instemmen met detachering, kan dit leiden tot complexe situaties met mogelijk verlies van personeel. Er bestaat een risico op onduidelijkheid in de dagelijkse aansturing en rolverdeling tussen gemeente en externe partij.
Mogelijkheid 2: Tijdelijke detachering met latere indiensttreding bij de nieuwe partij Bij deze optie blijven medewerkers maximaal twee jaar in dienst van de gemeente Assen, met de bedoeling dat zij daarna rechtstreeks in dienst treden bij de partij die de opdracht uitvoert. In de tussentijd worden zij gedetacheerd naar deze partij. De cao Gemeenten blijft tijdens de detachering van kracht. Net als bij structurele detachering geldt dat de externe partij de materiële werkgever wordt, terwijl de gemeente formeel werkgever blijft. Ook dit betreft een detachering zonder winstoogmerk: de totale kosten voor de opdrachtnemende partij mogen niet hoger zijn dan de bruto loonkosten. Voordelen van tijdelijke detachering Deze optie biedt medewerkers de mogelijkheid om geleidelijk te wennen aan de nieuwe organisatie, wat kan bijdragen aan een soepele overgang. Gedurende de tijdelijke detachering blijven medewerkers onder de Cao Gemeenten vallen en in dienst van de gemeente, wat zorgt voor continuïteit in arbeidsvoorwaarden en meer grip op het proces. Nadelen van tijdelijke detachering De gemeente blijft verantwoordelijk voor loondoorbetaling bij ziekte, re-integratie en andere werkgeversverplichtingen, inclusief eventuele transitievergoedingen. Denk ook aan de kosten en verplichtingen die horen bij het eigenrisicodragerschap van de WW/ZW.
Er blijft een kans dat medewerkers zich op termijn toch niet willen verbinden aan de nieuwe werkgever, wat kan leiden tot uitstroom van medewerkers en daarmee verlies van kennis en ervaring. Mogelijkheid 3: Overgang van onderneming Overgang van onderneming houdt in dat medewerkers rechtstreeks in dienst treden bij de partij die de opdracht krijgt en dat hun bestaande arbeidsvoorwaarden automatisch worden overgenomen. Een uitzondering geldt voor de pensioenregeling: in veel cao’s, zoals de cao Sociaal Werk, is deelname aan een verplicht bedrijfstakpensioenfonds vereist. Als de verkrijgende partij onder zo’n cao valt, is aansluiting verplicht. De (on)mogelijkheden rond pensioen vallen buiten de scope van dit rapport en worden bij een positief besluit in de volgende fase verder uitgewerkt. Voordelen van overgang van onderneming Arbeidsvoorwaarden automatisch overgedragen. Dit biedt duidelijkheid en zekerheid voor medewerkers over hun rechten. Volledige werkgeversverantwoordelijkheid bij de nieuwe partij. De nieuwe werkgever wordt zowel formeel als materieel verantwoordelijk, inclusief toepassing van arbeidsvoorwaarden, salarisadministratie en aansturing. Nadelen van overgang van onderneming Juridische en administratieve complexiteit. Voor een soepele en zorgvuldige overgang is goede voorbereiding essentieel. 47
Risico op personeelsverloop. Medewerkers kunnen aangeven niet te willen overgaan. Dit kan verlies van waardevolle medewerkers betekenen, wat de continuïteit kan beïnvloeden.
48
Bijlage 6 Benodigde investeringen Dit rapport bevat een financieel beeld van de inrichting van de buurtteams ‘Nieuwe stijl’. Hieronder geven we een gedetailleerd overzicht van de investeringen die nodig zijn voor het realiseren van de buurtteams ‘Nieuwe stijl’. Projectteam aanbestedingen Functie Schaal fte HR-Advies 11 Beleidsadvies 11 Financieel Advies 11 Communicatie 10 Medewerker Uitvoering 9 Projectsecretaris 9 Contractmanagement 11 Strategisch Adviseur / verandermanagement 12 Projectcontroller 11 Medewerker informatie-management 9 Functioneel Beheerder 9 Deelprojectleider 11 Privacy Officer 10 Totaal Externe inhuur Functie Juridische expertise Aanbestedingsexpert Verandermanager Projectleider Totaal
Uren
1,0 1,0 0,5 0,5 1,0 0,5 0,5 0,4 0,1 0,2 0,2 1,0 0,1
Kosten € 113.350 € 113.350 € 56.675 € 50.100 € 90.600 € 45.300 € 56.675 € 50.800 € 12.594 € 18.120 € 18.120 € 113.350 € 5.567 € 744.601
Tarief Kosten 320 € 120,00 € 38.400,00 320 € 120,00 € 38.400,00 500 € 125,00 € 62.500,00 1200 € 130,00 € 156.000,00 € 295.300,00
Duurzaam maatschappelijk partnerschap Functie Schaal fte Strategisch Advieur 12 Financieel Adviseur 11 Contract Manager 11 Totaal
Kosten 1,0 € 127.000,00 1,0 € 113.350,00 1,0 € 113.350,00 € 353.700,00
49
Bijlage 7 Risico’s Aan de beoogde verandering zijn ook risico’s verbonden. De mogelijke risico's die we momenteel voorzien zijn hieronder per onderwerp gegroepeerd. Verschuiving bureaucratie Omschrijving In het buurtteam wordt ook weer veel bureaucratie opgetuigd (verplaatsen van het probleem).
Personeel Omschrijving De invoering van het denkmodel in kader van Buurtkracht Assen betreft een cultuuren organisatieverandering. Dit kan weerstand oproepen bij medewerkers.
Tussen het moment van bestuurlijke besluitvorming en de daadwerkelijke invoering van Buurtkracht Assen zit een overgangsperiode. In deze fase bestaat het risico dat medewerkers vertrekken vanwege aanhoudende onzekerheid over hun toekomstige rol of arbeidspositie. Rechtsbescherming inwoners Omschrijving Inwoners ervaren onvoldoende rechtsbescherming bij de overgang van een maatwerkvoorziening naar een algemene voorziening.
Beheersmaatregel Door (te sturen op) vereenvoudigde processen en duidelijke (werk)afspraken kunnen we de bureaucratie verminderen en efficiënter werken. Daarnaast is het belangrijk om regelmatig te evalueren en bij te sturen om ervoor te zorgen dat de administratieve lasten laag blijven. Beheersmaatregel Zorg voor een professioneel verandertraject waarin medewerkers actief worden meegenomen via informatie, dialoog en scholing. Investeer in leiderschap, coaching en intervisie, en bied medewerkers ruimte om stapsgewijs toe te groeien naar hun nieuwe rol. Zorg voor duidelijke communicatie over de planning, het perspectief en de rol van medewerkers in de verandering.
Beheersmaatregel Bestaande cliënten: De overgang van een maatwerkvoorziening naar een algemene voorziening gebeurt stap voor stap. Alle inwoners worden van tevoren geïnformeerd, persoonlijk gesproken en krijgen de kans om hun mening te geven of bezwaar te maken. Heldere en open communicatie is hierbij heel belangrijk. We zorgen ervoor dat iedereen weet waar hij of zij aan toe is. Draagvlak onder inwoners, zorgaanbieders en verwijzers is essentieel, en daarom betrekken we hen actief bij het proces. Deze werkwijze is vergelijkbaar met de werkwijze in de gemeente Veendam en Haarlem. Dit heeft geen problemen opgeleverd en voldoet de wettelijke vereisten. Nieuwe cliënten: Indien gewenst kan een inwoner altijd in plaats van een ‘lichte toets’ vragen om een uitgebreider onderzoek 50
(volgens de stappen van de CRvB). Het ondersteuningsplan dat volgt geldt dan als input voor een beschikking. Dit kan als inwoner erom vraagt, als de inwoners niet eens met de aangedragen algemene voorziening of bij afwijzing van een maatwerkvoorziening Huisvesting Omschrijving Het realiseren van geschikte en betaalbare huisvesting voor buurtteams is een grote kostenpost.
Kosten Omschrijving Van de algemene voorziening gaat een aanzuigende werking uit, omdat er geen strenge indicatieprocedure is. Hierdoor stijgen de kosten en is het taakgerichte budget ontoereikend.
Investeringskosten (denk aan kosten opbouw projectorganisatie, herinrichting buurtteams, frictiekosten bij aanbieders etc.) worden niet (volledig) gecompenseerd door latere structurele besparingen. De keuzes van Assen en differentiatie leiden tot verlies van regionale schaalvoordelen (inkoop NMD/ Jeugdhulpregio Drenthe). Wanneer zorgaanbieders meer ruimte krijgen en er minder gedetailleerd wordt verantwoord kan dat tot beperkte financiële transparantie leiden.
Beheersmaatregel Huisvesting, huis van de wijk/buurtkamers, is een grote opgave. Het realiseren van passende huisvesting vraagt om samenwerking tussen de gemeente, zorgaanbieders en welzijnspartijen. Insteek is behouden wat er al is, gebruik maken van bestaand vastgoed/voorzieningen van de gemeente en zorgaanbieders/ welzijnsorganisaties. Daarbij wordt verbinding gelegd met de Wijkaanpakken, Mijn Buurt Assen (MBA) en de (te ontwikkelen woon/zorgvisie). Om goede huisvesting te realiseren, zijn naast praktische afspraken, ook keuzes nodig over de rol van de gemeente omtrent huisvesting. Beheersmaatregel Door een lichte toets (doelgroepbereik) in te voeren, kunnen we ervoor zorgen dat de algemene voorziening toegankelijk blijft voor degenen die het echt nodig hebben, terwijl we tegelijkertijd onnodig gebruik beperken. Deze procedure hoeft niet zo streng te zijn als bij een maatwerkvoorziening, maar kan wel helpen om de vraag beter te reguleren en de kosten beheersbaar te houden. Dit vraagt om continue dialoog in het kader van maatschappelijk partnerschap over financiën en monitoren ontwikkelen.
In het aanbestedingstraject willen we in samenspraak met de NMD-samenwerking/ Jeugdhulpregio Drenthe komen tot nadere afspraken hierover met zorgaanbieders. Dit vraagt om duidelijke afspraken met zorgaanbieders/welzijnsorganisaties in het kader van maatschappelijk partnerschap, met continue dialoog over financiën en voortgang van de transformatie en ontwikkelen van monitoren.
51
Transformatie duurt (te) lang: weinig effect vervanging voorzieningen Omschrijving Beheersmaatregel Het (in alle wijken) organiseren van een Daarom is het belangrijk om de partij die de passend een laagdrempelig ondergecombineerde opdracht voor Welzijn, Wmo steuningsaanbod lukt niet, wat leidt tot een en Jeugdhulp en de toegang tot ontbrekend aanbod. Dit kan resulteren in bestaanszekerheid krijgt voldoende hogere/dubbele kosten doordat er toch implementatietijd te geven (zes maanden) om nog maatwerkvoorzieningen moeten voldoende passende algemene worden ingezet. voorzieningen te kunnen realiseren en om voor een gefaseerde invoering te kiezen (i.p.v. een big bang). Algemene voorzieningen worden wel Door een gefaseerde overgang van (nieuwe uitgebreid, maar maatwerkvoorzieningen en bestaande cliënten) kunnen we ervoor niet tijdig afgebouwd. zorgen dat de overgang naar algemene voorzieningen soepel verloopt. Dit houdt in dat we een duidelijk tijdspad hanteren waarbij we regelmatig evalueren of de algemene voorzieningen voldoende zijn om de behoeften van de inwoners te dekken. Het hanteren van een taakgerichte bekostiging daarbij kan een dwingend kader creëren. Het stimuleert partijen om efficiënter te werken en slim(mer) met het budget om te gaan, omdat er geen extra middelen beschikbaar zijn als het budget wordt overschreden.
Inzet ondersteuning Omschrijving Zorgaanbieders binnen de opdracht, die zowel de basisondersteuning leveren als de aanvullende hulp en ondersteuning, kiezen vanuit financiële overwegingen om niet de meest passende ondersteuning in te zetten. Inwoner loopt daardoor het risico niet de juiste ondersteuning te ontvangen.
Beheersmaatregel Tijdens de aanbestedingsprocedure heldere afspraken en richtlijnen afspreken met zorgaanbieders over de inzet van hulp en ondersteuning. Dit vraagt tijdens de uitvoering van de opdracht om continue dialoog en monitoring.
52
Bijlage 8 Overzicht betrokkenen Dit rapport is gedeeld/besproken met en van reactie voorzien door: Functie Teammanager Wijkgericht Werken Teammanagers Ontwikkeling en Advies Teammanager team Kwaliteit Teammanager Sociaal Domein Teammanager Wmo Teammanager Sociaal Domein Binnen Secretaris uitvoeringsbeleid Sociaal Domein Coördinator Wmo Ambulante Zorg Coördinator Wmo Wonen, Rolstoelen en Vervoer & Beschermd Wonen Coördinator Jeugd Coördinator Aanmeldteam Coördinator Backoffice Coördinator Leerplicht Coördinator Doorstroompunt Coördinator Inburgering Extern adviseur Programmateam Sociale Stad Assen
53
Bijlage 9 Afkortingen en begrippenlijst Wet- en regelgeving: AMvB zorgvormenlijst CRvB GALA Hervormingsagenda Jeugd
IZA (Integraal Zorgakkoord) Jeugdwet Participatiewet
Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
Algemene Maatregel van Bestuur die aangeeft welke vormen van zorg vallen onder de Jeugdwet of Wmo. Dit is richtinggevend voor gemeenten en zorgaanbieders. Centrale Raad voor Beroep Samenwerkingsakkoord tussen Rijk, gemeenten, GGD'en en zorgverzekeraars gericht op het versterken van preventie, de sociale basis en samenwerking in het sociaal domein. Het ministerie van VWS, zorgaanbieders, cliënten(vertegenwoordigers), professionals en de VNG stellen samen de Hervormingsagenda Jeugd 2022-2028 op. Het huidige jeugdstelsel is niet houdbaar. Daarom werken deze 5 partijen – de vijfhoek - aan de Hervormingsagenda om de hulpverlening te verbeteren en het jeugdstelsel beter beheersbaar te maken. De Hervormingsagenda Jeugd komt voort uit de bestuurlijke afspraken die de VNG en het rijk op 2 juni 2021 over de Jeugdhulp hebben gemaakt. Landelijk akkoord tussen zorgpartijen, gemeenten en het Rijk gericht op toekomstbestendige zorg. Kernpunten: passende zorg, samenwerking, digitalisering en werkplezier. Wet die sinds 2015 gemeenten verantwoordelijk maakt voor alle Jeugdhulp, waaronder opvoedondersteuning, jeugdzorg, GGZ voor jeugd, en jeugdbescherming. Wet die mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt ondersteunt richting werk of participatie. Gemeenten voeren de wet uit en bieden ondersteuning via werkpleinen, sociale werkvoorziening of beschut werk.
Wet waarmee gemeenten verantwoordelijk zijn voor ondersteuning aan mensen die thuis wonen en hulp nodig hebben bij participatie, mobiliteit, of zelfstandig leven.
Zorg en ondersteuning: Algemene voorziening
Ambulant begeleiding Basisondersteuning Begeleid kamerwonen Behandeling GGZ
Algemene voorzieningen zijn voorzieningen die toegankelijk zijn voor iedereen zonder dat er een indicatie vereist is. Ze zijn bedoeld om algemene ondersteuning te bieden, zoals buurtteams, inloopspreekuren of welzijnsactiviteiten. Dit zijn vaak meer structurele, langdurige voorzieningen die bredere groepen mensen ondersteunen zonder specifieke zorgbehoeften. Een ambulant begeleider is iemand die cliënten in hun eigen omgeving helpt om zo zelfstandig mogelijk te blijven functioneren Lichte, algemene ondersteuning voor iedereen in de wijk, vaak via buurtteams of welzijnsorganisaties. Jongvolwassenen wonen zelfstandig in een kamer, met toezicht en begeleiding om toe te werken naar volledige zelfstandigheid. Geestelijke gezondheidszorg voor mensen met psychische klachten, zoals therapieën, diagnostiek en psychiatrische behandeling.
54
Beschermd wonen Dagbehandeling (MOC/KDC) Dagbesteding Ervaringsdeskundige
Gespecialiseerd casemanagement Hulp en ondersteuning Hulpmiddelen voor wonen, vervoer, rolstoelen Indicatie/geïndiceerde zorg
Inclusieve voorziening Jeugdbescherming en reclassering Jeugdhulp Kortdurend verblijf Maatwerkondersteuning Maatwerkvoorziening
Medicatiecontrole Ondersteuningsplan Persoonsgebonden budget (PGB)
Woonvorm met toezicht en begeleiding voor mensen met psychische of psychosociale problemen die niet zelfstandig kunnen wonen. Behandelgerichte dagopvang voor kinderen met een ontwikkelingsachterstand of beperking, bijvoorbeeld in een Medisch Orthopedagogisch Centrum (MOC) of Kinderdienstencentrum (KDC). Activiteiten gericht op structuur, zingeving en sociale contacten. Gericht op mensen die niet (meer) regulier kunnen werken. Iemand die uit eigen ervaring weet hoe het is om met bepaalde problemen of omstandigheden te leven (bijvoorbeeld psychische klachten, armoede of verslaving) en deze ervaring inzet om anderen te ondersteunen of organisaties te adviseren. Coördinatie van complexe zorg en ondersteuning door een deskundige met ervaring in meerdere domeinen (bijv. dementie of multi-problematiek). Verzamelterm voor hulp op het gebied van welzijn, gezondheid, wonen en dagelijks functioneren. Kan individueel of collectief zijn. Apparaten of voorzieningen die mensen helpen om zelfstandig te wonen, zich te verplaatsen of te participeren in het dagelijks leven. Dit omvat bijvoorbeeld rolstoelen, looprekken, trapliften, aangepaste meubels, en hulpmiddelen voor vervoer, zoals scootmobielen of taxipas. Een formele beoordeling die aangeeft of iemand recht heeft op specifieke zorg of ondersteuning, gebaseerd op hun situatie of behoeften.
Er kan een indicatie zijn voor een behandeling, aanvullend onderzoek of verwijzing (bijvoorbeeld naar een (andere) specialist of ondersteuningstraject). Voorzieningen die toegankelijk zijn voor iedereen, ongeacht beperking, achtergrond of inkomen. Dwangmaatregelen en begeleiding opgelegd door de rechter bij (ernstige) problemen in de opvoeding of strafbaar gedrag bij jongeren. Ondersteuning aan jeugdigen en hun ouders bij opgroei- en opvoedproblemen, psychische hulp of begeleiding. Tijdelijke opname in een zorginstelling, bijvoorbeeld ter overbrugging of als respijtzorg voor mantelzorgers. Individuele oplossing afgestemd op persoonlijke situatie; bijv. begeleiding, woningaanpassing of hulpmiddel. Voorzieningen die niet vrij toegankelijk zijn. Het gaat dan om collectieve en individuele (maatwerk) voorzieningen waarvan wij als gemeente vinden dat wij er toestemming voor moeten verlenen. Omdat het specialistische zorg is of omdat het een hele dure zorgvorm is. Begeleiding bij medicijngebruik, inclusief evaluatie van effectiviteit en bijwerkingen, vaak uitgevoerd door een arts of apotheker. Een persoonlijk plan dat de benodigde hulp en/of zorg, doelen en wijze van ondersteuning beschrijft, opgesteld samen met de cliënt en zorgverleners.
Bij een pgb ontvangt de inwoner een budget en koopt daarmee zelf de benodigde ondersteuning in bij een aanbieder naar keuze of in het eigen netwerk 55
Positieve gezondheid
Preventie
Sociale basis
Specialistische zorg Thuiswonen+ Voorliggend veld
Voorliggende voorzieningen
Vroegsignalering Welzijnsactiviteiten Zelfredzaamheid Zorg in natura
Positieve Gezondheid van Machteld Huber is een bredere benadering van gezondheid die niet alleen de afwezigheid van ziekte benadrukt, maar ook het vermogen van mensen om met fysieke, emotionele en sociale uitdagingen om te gaan. Het richt zich op zes dimensies van gezondheid, waaronder zingeving, kwaliteit van leven en meedoen in de samenleving. Preventie richt zich op het voorkomen van problemen door van tevoren in te grijpen. Het omvat initiatieven die anticiperen op risicofactoren en actie ondernemen voordat of zodra de eerste signalen van problemen zicht ontwikkelen. De sociale basis bestaat uit wat bewoners met en voor elkaar doen en de meer professionele, georganiseerde sociale basisvoorzieningen. Sociale basisvoorzieningen raken aan álle aspecten van het dagelijkse leven: ontmoeting, onderwijs, opvoeding, werk, gezondheid, wonen, bewegen, cultuur en veiligheid. Deze voorzieningen zijn laagdrempelig, iedereen kan er gebruik van maken. Voor veel sociale basisvoorzieningen is de gemeente primair verantwoordelijk (wettelijk en financieel). Het gaat over sociale voorzieningen, bewonersinitiatieven en vrijwillige inzet die eraan bijdragen dat mensen prettig samenleven en iedereen gewoon mee kan doen. Hierbij is er extra aandacht voor bewoners met een (tijdelijke) kwetsbaarheid. Zorg die naar doorverwijzing of een indicatie wordt gegeven aan een inwoner/cliënt.
Het is een vorm van een maatwerkvoorziening. Zelfstandig wonen met extra begeleiding, bijvoorbeeld voor ouderen of mensen met een beperking. Het voorliggende veld staat voor het totaal aan algemene voorzieningen dat beschikbaar is in een wijk of gemeente. Het gaat dus om alle voorzieningen voor (hulp)vragen zonder indicatie. Mensen hebben geen doorverwijzing nodig om gebruik te kunnen maken van een voorliggende voorziening. Het voorliggende veld omvat dus alle (hulp)vragen die kunnen worden beantwoord met algemene, niet-specialistische voorzieningen, zoals welzijnsactiviteiten en sociale steun. Een voorziening die snel, tijdelijk en incidenteel voor iedereen beschikbaar is op het moment dat hulp nodig is. Bijvoorbeeld een buurthuis, ontmoetingsruimte voor mensen die eenzaam zijn, maatschappelijke opvang, boodschappenservice, maaltijdverzorging, een vrijwilligersorganisatie, etc. Als de gemeente een goede oplossing kan bieden met een algemene voorziening, dan komen mensen niet in aanmerking voor een individuele voorziening (maatwerkvoorziening). De gemeente mag een bijdrage vragen voor het gebruik van deze algemene voorziening. Vroegtijdige herkenning van signalen van problemen. Activiteiten gericht op het verbeteren van het welzijn van mensen, zoals sport, cultuur of sociale ontmoeting. De mate waarin iemand zelfstandig kan functioneren en zijn of haar leven kan organiseren.
Bij zorg in natura regelt en betaalt de gemeente de ondersteuning. Inwoners kunnen daarbij een voorkeur voor een zorgaanbieder aangeven.
56
Overige begrippen: Beschikking
Formeel besluit van de gemeente waarin staat op welke voorziening iemand recht heeft.
Bewonersparticipatie
Het actief betrekken van bewoners bij plannen, beslissingen en uitvoering van beleid of projecten in hun buurt. Toegankelijke ontmoetingsplekken in de wijk waar activiteiten plaatsvinden en hulp en ondersteuning worden geboden.
Buurtkamers/Huis van de Wijk/Wijkcentrum Buurtteam Consortium Dialooggerichte aanbesteding
Dekkend zorglandschap
Frictiekosten Inclusieve arbeidsmarkt (Social Return on Investment) Inwonersinitiatieven Normaliseren
Onderaannemer Organiseren vanuit de samenleving Positieve gezondheid
Regelarm werken Rechtsbescherming inwoner
Multidisciplinair team in de wijk dat inwoners ondersteunt bij hulpen ondersteuningsvragen op het gebied van welzijn, zorg, participatie, bestaanszekerheid Samenwerkingsverband van organisaties die gezamenlijk een opdracht uitvoeren, vaak via aanbesteding. Het doel van een dialooggerichte aanbesteding is om door middel van samenwerking en communicatie tot een optimaal resultaat te komen, waarbij de behoeften van de aanbestedende partij en de mogelijkheden van de opdrachtnemers goed op elkaar worden afgestemd. Een zorgstructuur waarin voldoende en diverse zorgaanbieders beschikbaar zijn om in de uiteenlopende zorgbehoeften van de bevolking te voorzien. Dit zorgt ervoor dat iedereen, ongeacht locatie of zorgvraag, toegang heeft tot passende zorg en ondersteuning. Kosten die ontstaan bij veranderingen in beleid of aanbieders, zoals reorganisatie of afbouw van contracten. Een arbeidsmarkt die openstaat voor iedereen, inclusief mensen met een beperking of afstand tot de arbeidsmarkt. Social Return on Investment stimuleert bedrijven om werkplekken te creëren voor deze groepen bij overheidsopdrachten. Projecten of activiteiten die door bewoners zelf worden gestart om hun buurt of leefomgeving te verbeteren. We lossen alledaagse problemen op binnen het normale dagelijkse leven. Tegenslagen beschouwen we als onderdeel van het leven.
We vermijden het probleem onnodig te dramatiseren of meteen een label te geven en zoeken eerst ondersteuning binnen onze eigen omgeving. Een organisatie die in opdracht van een hoofdaanbieder zorg of ondersteuning levert. Initiatieven en oplossingen komen vanuit inwoners en lokale netwerken, waarbij overheid en organisaties faciliterend ondersteunen. Is een brede kijk op gezondheid. Niet de afwezigheid van ziekte staat centraal, maar het vermogen van mensen om met fysieke, emotionele en sociale uitdagingen om te gaan en eigen regie te voeren. Het model omvat zes dimensies: lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren. Werken met zo min mogelijk bureaucratie en administratieve lasten, zodat er ruimte is voor maatwerk, menselijk contact en doen wat echt nodig is. Het recht van inwoners op bezwaar en beroep bij gemeentelijke besluiten. 57
Maatschappelijk partnerschap
Sociale en Andere Specifieke diensten (SAS)
Taakgerichte bekostiging Tender
Zorgcontinuïteit
Een langdurige samenwerking tussen twee of meer organisaties die gezamenlijke doelen nastreven. In zo’n partnerschap werken partijen samen op strategisch niveau om middelen, kennis en capaciteiten te bundelen voor gezamenlijke voordelen en het behalen van specifieke doelen. Diensten die gericht zijn op het bieden van maatwerkondersteuning voor mensen met specifieke zorg- of ondersteuningsbehoeften, zoals mensen met een beperking, psychische problemen of andere bijzondere omstandigheden. Deze diensten kunnen variëren van specifieke zorgvoorzieningen tot maatschappelijke ondersteuning en andere gespecialiseerde diensten die niet onder reguliere zorg vallen, maar wel gericht zijn op het bevorderen van zelfstandigheid en participatie in de samenleving Een financieringssysteem waarbij de betaling is gebaseerd op de uitgevoerde taken of activiteiten, in plaats van een vast bedrag of aantal cliënten. Een aanbestedingsproces waarbij organisaties of bedrijven uitnodigingen doen voor het indienen van offertes voor een specifiek project of dienst. Het doel is om de beste prijskwaliteitverhouding te vinden voor de opdracht. Het waarborgen van ononderbroken en consistente zorg voor cliënten, zelfs bij veranderingen in zorgverleners, behandelingen of omstandigheden. Het doel is om ervoor te zorgen dat zorg op een passende en efficiënte manier blijft doorlopen.
Organisaties: Mijn Buurt Assen (MBA) BMC Actium
Vaart Welzijn
Zorgzame Buurten NMD-samenwerking
Voorbeeld van een lokale aanpak in Assen gericht op samenwerking tussen bewoners, professionals en organisaties in de wijk. Advies- en onderzoeksbureau dat gemeenten en andere organisaties ondersteunt bij maatschappelijke vraagstukken. Heeft onderzoek gedaan naar de Regelarme Stad in Assen. Een woningcorporatie die woningen aanbiedt in Drenthe en Zuidoost-Friesland, met een focus op zorgwoningen en woonzorgprojecten voor ouderen en mensen met zorgbehoeften. Actium werkt samen met gemeenten en zorgorganisaties om passende woonoplossingen te creëren. Een welzijnsorganisatie in de gemeente Assen die ondersteuning biedt aan inwoners op het gebied van gezondheid, financiën, opvoeden, welzijn en buurtparticipatie. Ze werken met buurtteams in verschillende wijken en organiseren activiteiten zoals spreekuren, beweeggroepen en vrijwilligerswerk. Vaart Welzijn is onderdeel van de Tintengroep en werkt samen met lokale partners om de leefbaarheid en zelfredzaamheid van bewoners te versterken. Buurten waarin mensen naar elkaar omkijken en samenwerken met professionals en organisaties aan een leefbare omgeving. Een samenwerkingsverband tussen de gemeenten Aa en Hunze, Assen, Midden-Drenthe, Noordenveld en Tynaarlo. Samen kopen ze ondersteuning in op basis van de Jeugdwet en Wmo.
NMDsamenwerking draagt bij aan het realiseren van duurzame en betaalbare ondersteuning voor de inwoners van de vijf NMDgemeenten. 58
WPDA GKB
Regionaal werkplein dat inwoners ondersteunt bij werk, inkomen en participatie in de regio Drentsche Aa. Instelling die ondersteuning biedt bij schulden, budgetbeheer en financiële begeleiding.
59
Bronnenlijst Voor de totstandkoming van dit rapport zijn de volgende bronnen geraadpleegd:
Handboek Wmo (2022), uitgave Kenniscentrum Sociaal Domein Documenten gemeente Haarlem: o Uitnodiging tot Inschrijving Gewoon in de Wijk (2022) o Uitvoeringsafspraken Gewoon in de Wijk (2022) o Huisvestingsplan Gewoon in de Wijk (2023) o Notitie Huizen van de Wijk Buurts (2023) o Preselectiedocument Voorzieningen Gewoon in de Wijk (2021) o Selectiedocument Gewoon in de Wijk (2021) Document gemeente Hengelo o Transformatieplan: Voor een toekomstbestendig Sociaal Domein voor Hengelo (2022) Rapport Adviesbureau Nautus o De kosten en opbrengsten van een regelarme stad (2025) Document gemeente Assen o Rapport Verkenning van de Toegang (2025)
60
Bijdrage rapport Dit rapport is mede tot stand gekomen dankzij de expertise en bijdragen van: Projectgroep Functie Projectsecretaris Beleidsadviseur welzijn en onderwijs Beleidsadviseur jeugd Beleidsadviseur wmo Beleidsadviseur participatie, armoede en schulden Adviseur financiën Adviseur financiën Juridisch adviseur Juridisch adviseur Strategisch adviseur inkoop Regisseur NMD-samenwerking Regisseur bedrijfsvoering NMD-samenwerking Overige betrokkenen Functie Adviseur sturing bedrijfsprocessen sociaal domein Arbeidsjurist P&O adviseur Programma-projectsecretaris
61