Agendabundel

Burgerkracht Inwoners van Arnhem kunnen sinds 2016 gebruik maken van de Subsidieregeling Burgerkracht Sociaal Domein. Met de regeling stimuleren we samenredzaamheid en burgerinitiatieven. En dat werkt: zo’n 180 initiatieven hebben financiële en inhoudelijke ondersteuning gekregen. Arnhem is er een mooiere stad door geworden, met meer onderling contact en sociale samenhang. De regeling is inmiddels geëvalueerd en in het afgelopen jaar is besloten dat de regeling ook de komende jaren wordt ingezet. De voortzetting van de regeling wordt door inwoners zeer op prijs gesteld. Er zijn in de afgelopen jaren veel goede ideeën gesteund en deze hebben ook een aantoonbare meerwaarde gehad voor de stad en de inwoners. We blijven daarom heel graag initiatieven laagdrempelig faciliteren met financiële, praktische en inhoudelijke ondersteuning. 5. Bewonersondersteuning Bewonersondersteuning is van groot belang is voor participatie van bewoners in wijken. De eerdere veronderstelling dat door de komst van de teams Leefomgeving de behoefte aan opbouwwerk / bewonersondersteuning zou afnemen is niet juist gebleken. Vanuit de wijkbudgetten is vanaf 2017 tot nu toe onverminderd opbouwwerk en bewonersondersteuning ingezet door de Teams Leefomgeving omdat bewoners aangeven dat er behoefte is aan deze vorm van ondersteuning van initiatieven in de wijken.

In 2021 is op basis van de ervaringen die in de afgelopen jaren zijn opgedaan een nieuwe visie op bewonersondersteuning uitgewerkt. Het is een visie waarin ruimte is voor maatwerk per wijk en waarin wordt beschreven wat bewonersondersteuning inhoudt en hoe dit concreet kan worden vormgegeven in de wijken. In 2022 worden de voorstellen besproken in college en raad. 6. Ontmoeten en Verbinden Ontmoeten en Verbinden is een belangrijk (en structureel) middel voor het realiseren van verschillende doelstellingen in de stad. Ook in 2021 was er € 500.000 per jaar beschikbaar om voorzieningen, zoals een buurthuis of sportclub, te verbeteren of toe te voegen in wijken waar de behoefte het grootst is en de noodzaak het hoogst. Uitgangspunt is dat de voorzieningen waar mensen elkaar ontmoeten toegankelijk en betaalbaar zijn voor bewoners. Het kan dus bijvoorbeeld gaan om voorzieningen om specifieke groepen uit hun isolement te halen of om mensen samen te laten sporten. Het kan ook gaan om het realiseren of verbeteren van een bestaande plek. Belangrijke voorwaarde is dat er draagvlak is voor de plannen en dat er aantoonbaar wordt aangesloten bij behoeften van doelgroepen. In de afgelopen anderhalf jaar is twee keer een uitvraag gedaan in alle wijken van Arnhem. Dit heeft geleid tot tientallen aanvragen.

De werkwijze is een succes, ondanks het feit dat de introductie nagenoeg samenviel met de periode van lockdowns als gevolg van de coronapandemie. In 2022 gaan we bestaande afspraken borgen en een heldere en toegankelijke subsidieregeling Ontmoeten en Verbinden opstellen. 7. Subsidies in de sociale basis Bij de behandeling van het raadsvoorstel herijking Welzijn 'Samen werken aan een sterke sociale basis' is de toezegging gedaan om met partijen in de stad die al jaren subsidie ontvangen, waar mogelijk en wenselijk, meerjarige afspraken te maken. De intentie is steeds om te investeren in partnerschap. Hierdoor krijgen partijen die lokaal goed zijn ingebed gerichte opdrachten. Met alle partijen die we al jaren subsidiëren, zijn we in gesprek om hun activiteiten ook in het komend jaar te borgen. Zij hebben hun plannen ingediend en wij formuleren de beschikkingen. Het zijn vaak zeer goede voorbeelden van Arnhemse algemene voorzieningen die er voor zorgen dat inwoners laagdrempelig terecht kunnen voor advies, ondersteuning of begeleiding. In een groot aantal wijken 10

worden bewoners via deze algemene voorzieningen geholpen met hun vragen en problemen zodat ze zelf weer verder kunnen. Of ze worden begeleid bijvoorbeeld bij het maken van huiswerk, ondersteund door middel van zorg of geholpen richting (vrijwilligers)werk. Of bij het leveren van een andere bijdrage aan de stad. Daarnaast zijn er in wijken nieuwe methodieken ontwikkeld die als doel hebben om mensen op andere manieren te bereiken of zijn er initiatieven die de potentie hebben om in de hele stad van waarde te zijn. Dit sluit goed aan bij de visie op het sociaal domein die de raad nog bespreekt waarbij we gebiedsgericht willen werken en de wijknetwerken en de behoeften van bewoners centraal stellen. Parallel daaraan zien wij dat er in 2022 een echt goede slag moet worden geslagen in ons subsidieinstrumentarium. Subsidies zijn een belangrijk instrument om resultaten te bereiken en om te sturen op de door uw raad gewenste verandering. De huidige manier waarop wij subsidies verstrekken is ontoereikend voor de vraagstukken waar we op dit moment, en naar de toekomst toe, voor staan in het sociaal domein. We willen in onze nieuwe wijze van subsidie verstrekken duidelijkheid en zekerheid bieden aan organisaties maar ook ruimte houden voor innovatie. Het totaalbedrag van de subsidies die voor 2022 worden verstrekt aan verschillende partijen bedraagt € 1.352.077.

Dit bedrag wordt gedekt uit de bestaande financiële middelen uit de wijken en vanuit de stedelijke programma’s. In een aantal gevallen betekent dit een verschuiving tussen stedelijke programma’s. Dit zal verwerkt worden in verzamelbesluit 1 – 2022. 8. Monitor Leefbare Wijken In de vergadering van november 2020 is door de raad de motie 'Voorkomen stadsvernieuwing 4.0' (20M257) aangenomen. De raad riep het college op om werk te maken van preventie om te voorkomen dat wijken en buurten (verder) afglijden. Vanuit die oproep zijn we aan de slag gegaan. Dat deden we onder andere al in de Arnhem Oost wijken, waarvoor extra aandacht is. Maar ook andere wijken hebben permanent impulsen nodig om de leefbaarheid goed op peil te houden. De gemeente heeft een belangrijke rol bij het signaleren en het voeren van regie op buurtverandering. Hiervoor is een breed samenspel met organisaties in de stad nodig. Ook is van groot belang dat inwoners bij de eigen wijk betrokken zijn. Als eerste basis voor de visie heeft onderzoeksbureau I&O research literatuuronderzoek uitgevoerd naar het ontstaan van aanpakken van (potentieel) kwetsbare wijken. Dit onderzoek dient als onderlegger voor deze eerste visie op wat er nodig is de komende jaren. De raad is hiervoor op 1 juni 2021 geïnformeerd. In verschillende wijken zijn ook wijkgesprekken gehouden.

Het onderzoek vormt de basis voor de nieuwe Arnhemse Leefbare Wijken-monitor (ALW-monitor). Elke twee jaar wordt onder de inwoners van Arnhem een grootschalig onderzoek uitgevoerd naar de beleving van inwoners op verschillende thema’s zoals leefbaarheid, veiligheid, maatschappelijke participatie, gezondheid, etc. Ook in 2021 werd dit onderzoek uitgevoerd. Begin oktober ontvingen meer dan 15.000 willekeurig geselecteerde inwoners per post een uitnodiging om een vragenlijst in te vullen. Naast deze uitnodiging per brief, gingen onderzoekers in een aantal wijken ook langs de deuren om inwoners te helpen de vragenlijst in te vullen. De respons is 33%. De uitkomsten van het onderzoek worden gebruikt voor nieuwe wijkgesprekken en voor het doorontwikkelen van de wijkprogramma’s. 9. Opstellen gebiedsagenda’s werk, armoede en schulden Voor de verschillende wijken zijn in 2021 gebiedsagenda’s opgesteld. Zo is 2021 afgerond met gebiedsagenda’s voor werk, armoede en schulden voor de 3 gebieden Malburgen, CSA en Noord-Oost. Daarbij ook concrete afspraken over hoe de Sociale wijkteams, Werk en Inkomen en de teams Leefomgeving en in elk geval het programma Doorbraak Naar Werk (DNW) die komend jaar ook kunnen uitvoeren. Het is ook de start van deze manier van werken voor alle acht gebieden in Arnhem.

Er is een proces ontworpen, waardoor stapsgewijs gebiedsagenda’s kunnen worden gemaakt; een uniforme werkwijze om per gebied echt de focus te krijgen op dat wat daar nodig is. In 2022 voor in ieder geval Social wijkteam, Werk & Inkomen, DNW en teams Leefomgeving en hopelijk snel daarna ook voor welzijn en sociaal domein breed. Tegelijkertijd hebben we gewerkt aan heet verstevigen van de randvoorwaarden voor goede samenwerking tussen Sociale wijkteams en Werk & Inkomen te verstevigen. 10. Sociaal beheer Multifunctionele Centra (MFC’s) In Arnhem zijn zeven MFC's. In deze gebouwen zijn in verschillende wijken diverse maatschappelijke functies gevestigd, zoals scholen, kinderopvang en wijkorganisaties. Het merendeel van de MFC's wordt overdag vooral gebruikt door het onderwijs en een aantal andere hoofdgebruikers. Daarnaast worden de gebouwen veelal in de avonden en weekenden gebruikt voor bewonersinitiatieven. Hierbij kan worden gedacht aan samenkomsten van bewoners, taal-, dans- muzieklessen, vergaderingen, biljarten, etc. In het afgelopen jaar is er een afbakening gemaakt tussen beheer tijdens dag- openstelling en beheer in avonden en weekeinden. Beheer in de namiddag en avonduren, na 16.00 uur, noemen we 'sociaal beheer'. Na 16.00 uur hoeft er geen zorg hoeft te worden 11

gedragen voor coördinatie van schoonmaak of andere taken uit de normale dienstverlening. Tussen 7.30 uur 16.00 uur is er regulier beheer aanwezig. Afhandeling amendementen en moties Begroting 2021 20M257g Stadsvernieuwing 4.0 voorkomen In het derde kwartaal is op basis van de analyse een indicatorenmodel opgesteld. Elke twee jaar wordt een grootschalig onderzoek uitgevoerd naar de beleving van inwoners op thema’s als leefbaarheid, veiligheid, maatschappelijke participatie en gezondheid. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door I&O Research. Begin oktober ontvingen meer dan 15.000 willekeurig geselecteerde inwoners per post een uitnodiging om een vragenlijst in te vullen. Naast deze uitnodiging per brief, gingen onderzoekers in een aantal wijken ook langs de deuren om inwoners te helpen de vragenlijst in te vullen. In totaal vulden 5244 inwoners de vragenlijst in. Dat is een respons van 33%. Inwoners konden tot en met begin december meedoen aan het onderzoek. Nu alle ingevulde vragenlijsten verzameld zijn, zijn we aan de slag om de resultaten te analyseren en te rapporteren. De raad wordt in het eerste kwartaal 2022 geïnformeerd over de uitkomsten. Daarna worden er wijkgesprekken ingepland.

Toelichting financiële afwijkingen Hieronder worden de grootste afwijkingen tussen de Begroting 2021 en rekening verklaard. Onderwerp

Thema

V/N

Totale

Toelichting

C

I/S

afwijking

AR/ BR

(x €1.000) Lasten

8.293

V

Sociale wijkteams Zorg

Gezondheid

4.066

V

Beschermd wonen

N

I

AR

Zorg

Gezondheid

1.014

V

Doelgroepenvervoer

J

I

AR

Zorg

Gezondheid

709

V

Jeugdzorg

N

I

AR

Zorg

Gezondheid

338

V

WMO begeleiding

N

I

AR

Zorg

Gezondheid

295

V

Huishoudelijke ondersteuning

N

I

AR

Schulddienstverlening

Kansengelijkheid

626

V

Schulddienstverlening

N

I

AR

Onderwijs (incl. biblioth, volksuni)

Kansengelijkheid

528

V

Onderwijsbeleid

N

I

AR

Armoedebeleid

Kansengelijkheid

459

V

Armoederegelingen

N

I

AR

Welzijn

Meedoen

429

V

N

I

AR

Bedrijfsvoering

Bedrijfsvoering

390

V

Preventief jeugdbeleid, ondersteuning jeugdw. Beleidscapaciteit

N

I

AR

Groen

Openbare ruimte

210

V

N

I

BR

Openbare ruimte

Openbare ruimte

168

V

Programma's groot onderhoud wegen, groen ,bomen en spelen 2021 Programma groot onderhoud spelen 2021

N

I

BR

Armoedebeleid

Kansengelijkheid

127

V

TONK (Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten) J

I

AR

Wijksturing en Wijkzaken

Bedrijfsvoering

-152

N

TLO huisvestingslasten

N

I

AR

Onderwijs (incl. biblioth, volksuni)

Wonen

-158

N

Multifunctionele centra exploitatie

N

I

AR

Sport

Gezondheid

-206

N

Beheer objecten in gebruik voor sport

N

I

AR

Welzijn

Meedoen

-550

N

Bewonersondersteuning

N

I

AR

Teams Leefomgeving

12

Baten

307

V

Sociale wijkteams

Teams Leefomgeving Onderwijs (incl. biblioth, volksuni)

Wonen

155

V

Multifunctionele centra - exploitatie

N

I

BR

Sport

Gezondheid

152

V

Beheer objecten in gebruik voor sport

N

I

AR

-1.207

N

Wonen

-100

N

Multifunctionele centra - exploitatie

N

I

BR

Mobiliteit: incl duurzame moblliteit

Wonen

-102

N

Parkeeplan Spijkerkwartier

N

I

BR

Wonen

Openbare ruimte

-173

N

N

I

BR

Groen

Openbare ruimte

-218

N

N

I

BR

Mobiliteit: incl duurzame moblliteit

Openbare ruimte

-614

N

Programma's groot onderhoud wegen, groen ,bomen en spelen 2021 Programma's groot onderhoud wegen, groen ,bomen en spelen 2021 Programma's groot onderhoud wegen, groen ,bomen en spelen 2021

N

I

BR

606

V

Toevoegingen aan reserves Sociale wijkteams

Teams Leefomgeving Onderwijs (incl. biblioth, volksuni)

Onttrekkingen aan reserves Sociale wijkteams

Teams Leefomgeving Mobiliteit: incl duurzame moblliteit

Openbare ruimte

668

V

Programma's groot onderhoud wegen, groen ,bomen en spelen 2021

N

I

BR

Wijksturing en Wijkzaken

Bedrijfsvoering

398

V

Parkeerplan Spijkerkwartier

N

I

BR

Inclusie

Meedoen

153

V

Burgerkracht

N

I

BR

Onderwijs (incl. biblioth, volksuni)

Wonen

-215

N

Multifunctionele centra - exploitatie

N

I

BR

Mobiliteit: incl duurzame moblliteit

Wonen

-398

N

Parkeeplan Spijkerkwartier

N

I

BR

Sociale wijkteams De grootste afwijkingen worden hieronder toegelicht: Beschermd wonen Van het voordeel wordt circa € 4,1 miljoen op de wijkprogramma’s en circa € 2,1 miljoen vermeld op het programma S07 Zorg. Vanaf 2021 is de Wet Langdurige Zorg (Wlz) opengesteld voor mensen met psychiatrische problematiek. Een aanzienlijk deel van de inwoners die een toewijzing Beschermd Wonen hadden, is doorgestroomd naar de Wlz. In de septembercirculaire 2021 heeft het Rijk aangegeven met welk bedrag de Integratieuitkering Beschermd Wonen verlaagd werd. De lasten zijn in 2021 door de uitstroom van cliënten harder gedaald dan de uitname van het budget. In de resultaatbestemming wordt een voorstel gedaan om dit incidentele voordeel toe te voegen aan de bestemmingsreserve Wmo & Jeugdzorg en kan bijdragen aan het opvangen van het tekort Beschermd Wonen dat zal ontstaan door het nieuwe objectief verdeelmodel. De uitstroom van cliënten naar de Wlz heeft mogelijk ook een beperkend effect op het aantal cliënten in andere zorgvormen binnen de Wmo. Doelgroepenvervoer Van het voordeel wordt circa € 1,0 miljoen op de wijkprogramma's vermeld en € 68.000 op het programma S07 Zorg. Bij doelgroepenvervoer is door corona het gebruik afgenomen. Bovendien zijn in 2020 nieuwe beleidsregels

13

Wmo en Jeugdwet vastgesteld en is een nieuwe verordening leerlingenvervoer aangenomen. Dit alles heeft geleid tot een positief resultaat doelgroepenvervoer. Dit resultaat is aanvullend op Turap-2 2021 van € 530.000. Jeugdzorg Tegenover het voordeel van € 709.000 staat er een nadeel van € 1,1 miljoen op programma S07 Zorg. In totaal is het nadeel voor de jeugdzorg € 391.000. In Turap-2 2021 is aangegeven dat de verwachte groei in de Jeugdzorg, die tot grote tekorten zou leiden, niet optreed. Hierdoor is het van € 2,0 miljoen, dat eerder uit behoedzaamheid aan de begroting Jeugdzorg is toegevoegd, deels overbodig te zijn en bij Turap-2 2021 de begroting verlaagd. Ondanks dat het aantal ingezette trajecten nog steeds terugloopt, blijken de totale kosten Jeugdzorg sinds september toegenomen. Dit kan veroorzaakt worden doordat kinderen langer in behandeling blijven. Corona is hierbij van invloed. Behandelaren geven aan dat de kans op terugval groter is als jongeren na behandeling weer in dezelfde situatie terugkeren. Specifiek bij GGZ-behandelaren en bij aanbieders van jeugdverblijfszorg zien we de omzetten stijgen. Dit wordt nauwlettend gemonitord om te bepalen wat het effect van deze stijging is voor 2022 en verder. WMO begeleiding Van het voordeel wordt circa € 300.000 op de wijkprogramma’s vermeld en circa € 1,2 miljoen op programma S07 Zorg.

De daling van kosten waar in Turap-2 2021 en bestuursrapportages al over gerapporteerd is, zet zich vooralsnog door. We verwachten dat de verscherpte eisen in de inkoop medio 2020 en meer aandacht voor rechtmatigheid van zorgverlening door aanbieders bijgedragen hebben aan deze daling. Ook zijn, mede door de nieuwe beleidsregels, andere vormen van zorg ingezet. Deze zorg past goed bij de zorgvraag, maar is vaak goedkoper. Huishoudelijke ondersteuning Van het voordeel wordt € 295.000 op de wijkprogramma's vermeld en € 55.000 op het programma S07 Zorg. Bij Turap-2 was de verwachting dat de stijging in het aantal cliënten een financieel effect zou hebben. Dit effect is minder dan verwacht, omdat de groei te zien is bij de algemene voorziening huishoudelijke ondersteuning en niet bij de maatwerkvoorziening huishoudelijke ondersteuning. De tarieven bij de algemene voorziening huishoudelijke ondersteuning zijn lager dan de maatwerkvoorziening huishoudelijke ondersteuning, zodoende is dit financieel gunstiger. Tevens is er een daling te zien bij de PGB’s en deze daling kan te maken hebben met de openstelling van de Wlz. Teams Leefomgeving Afwijkingen die zich in alle wijken voordoen, worden hieronder toegelicht. Wijkspecifieke afwijkingen worden toegelicht op het desbetreffende wijkprogramma.

Armoederegelingen Er is sprake van meer gebruik van de nieuwe Gelrepas (€ 0,4 miljoen) en van de verruimde Individuele Studietoeslag (€ 0,2 miljoen), samen een overschrijding van € 0,6 miljoen. Van een aantal armoederegelingen is minder gebruik gemaakt dan in de begroting was voorzien (afgerond € 1,0 miljoen). Zo zijn voor Individuele Inkomenstoeslag ondanks de verruiming voor gezinnen minder aanvragen ingediend (€ 0,2 miljoen). Voor kwijtschelding was een kostenstijging voorzien, maar deze is uitgebleven (€ 0,5 miljoen). Daarnaast is er minder gebruik gemaakt van Kansrijk Opgroeien (€ 0,1 miljoen) en Tegemoetkoming Chronisch Zieken en Gehandicapten (€ 0,1 miljoen). TONK Ondanks de ruime en verlengde regeling (3 maanden verlenging nadat de landelijke regeling is gestopt) is er minder gebruik gemaakt van deze coronaregeling. Beleidscapaciteit Het voordelige resultaat Strategie, Beleid en Regie (SBR) binnen de wijken bedraagt € 390.000. Dit wordt veroorzaakt door voordeel op de salariskosten bij de wijken. Daar staat een nadeel in de salariskosten op de uren, programma S00, tegenover van € 276.000. Voor correcte beeldvorming moeten beide afwijkingen in samenhang worden beschouwd.

14

Programma's groot onderhoud groen en bomen 2021 Jaarprogramma groot onderhoud "wegen" Het beschikbare budget voor groot onderhoud wegen is in 2021 volledig besteed. Wel is afgeweken van het oorspronkelijke jaarplan. In sommige wijken zijn projecten uitgesteld, terwijl in andere wijken projecten naar voren zijn gehaald. In de wijkprogramma's waar minder is besteed, zijn voordelen ontstaan die worden toegevoegd aan de bestemmingsreserve groot onderhoud openbare ruimte. In de wijken maar meer projecten hebben plaatsgevonden hebben extra onttrekkingen aan deze bestemmingsreserve plaatsgevonden. Jaarprogramma's groot onderhoud "groen, bomen en spelen" Een deel van de jaarprogramma's groot onderhoud aan groen, bomen en spelen is niet gerealiseerd (€ 0,4 miljoen). Door toevoeging aan de bestemmingsreserve "Groot onderhoud openbare ruimte" worden deze middelen gereserveerd voor de uitvoering in 2022. Onderwijsbeleid Het voordeel op onderwijsbeleid wordt grotendeels verklaard vanuit het ontwikkelrecht (€ 145.000) en het VVE beleid (€ 171.000). Voornamelijk vanwege Corona is het bereik van de doelgroep in 2021 iets teruggelopen. In het laatste kwartaal van 2021 is een herstel zichtbaar in het bereik. Het resterende voordeel wordt veroorzaakt door een aantal kleinere overige posten.

Multifunctionele centra (MFC) -gebruikersexploitatie (verdeeld over 7 MFC's) Er zijn hogere kosten gemaakt voor de inkoop van schoonmaak en energiekosten. Dit geeft een nadeel van € 260.000. Dit kon slechts voor een deel worden doorbelast aan de gebruikers, waardoor hier niet een gelijke stijging van de baten tegenover staat. Tevens zijn door het vertrek van de Confettischool uit de MFC de Omnibus de baten ook lager uitgevallen. Een ander nadeel op de gebruikersexploitatie zijn de kosten van inhuur voor vervanging maar ook voor uitbreiding van het aantal bezettingsuren. Dit geeft nog eens een nadeel van € 141.000. Hier staat een voordeel op het onderhoud van € 100.000 tegenover. Dit betreft onderhoud wat is doorgeschoven naar volgende jaren en hier staat gelijk nadeel op de dotaties aan de BR Onderhoud tegenover. Multifunctionele centra (MFC) -bedrijfsexploitatie (verdeeld over 7 MFC's) Mede als gevolg van corona waren in 2021 de verhuurmogelijkheden beperkt terwijl de kosten van beheer doorliepen. Tevens zijn kosten gemaakt voor de inhuur van een kwartiermaker voor Sociaal Beheer. De lasten waren hierdoor hoger (€ 142.000) dan de baten (€ 53.000), wat per saldo een nadeel geeft van € 89.000. Multifunctionele centra (MFC) -eigenaarsexploitatie (verdeeld over 7 MFC's) In 2021 is veel gepland onderhoud voor de MFC's niet uitgevoerd. Dit geeft een voordeel van € 328.000.

Een deel van dat onderhoud moet wel worden uitgevoerd en is doorgeschoven naar 2022. Dit leidt tot een lagere onttrekking uit de BR Onderhoud van € 219.000. Schulddienstverlening Voornamelijk door corona en de problemen bij PLANgroep zijn er minder inwoners geholpen met hun schulden. Daarnaast was de verwachting dat meer inwoners zich zouden melden met financiële problemen door corona. Beheer objecten in gebruik voor sport (verdeeld over 60 objecten) Door de gemeente zijn gebruikerslasten voorgeschoten voor een bedrag van € 150.000 (nadeel op de lasten) welke zijn doorbelast aan de gebruikers (voordeel op de baten van € 150.000). Daarnaast is er op een aantal objecten meer onderhoud gepleegd dan geraamd was. Dit geeft nog eens een nadeel van € 57.000. Preventief jeugdbeleid Subsidies in het kader van preventief jeugdbeleid zijn deels vanuit de stedelijke budgetten gedekt in 2021. Het nadeel dat hierdoor is ontstaan is weggevallen tegen overige voordelen. Het (deels flexibele) budget preventief jeugdbeleid is daardoor niet volledig ingezet, waardoor sprake is van een onderschrijding van € 0,4 miljoen. Dit zal in de begroting 2022 en verder gecorrigeerd worden. Bewonersondersteuning In tegenstelling tot de in de begroting ingeboekte bezuinigingen op bewonersondersteuning tot en met het jaar 2021 is de behoefte vanuit de inwoners naar bewonersondersteuning blijven bestaan.

Hierdoor is er in 2021 een overschrijding van € 550.000 veroorzaakt.

15

TLO Huisvestingslasten De overschrijding van de begrote lasten met € 152.000,- wordt met name veroorzaakt door de huur en energiekosten van de door TLO gehuurde locaties in de wijken. Parkeerplan Spijkerkwartier Het oplossen van het parkeerprobleem in het Spijkerkwartier staat al jaren op de agenda. De parkeerproblemen bestaan in hoofdlijnen uit een beperkt aantal beschikbare parkeerplaatsen op straat in de avond en nacht. Er is een gebrek aan openbare parkeerplaatsen voor wijkbezoekers overdag en een lage kwaliteit van de openbare ruimte als gevolg van de vele geparkeerde auto’s van buiten de buurt. Er is in 2021 aan de reserve € 102.000 toegevoegd en € 398.000 onttrokken. Burgerkracht De onttrekking op de Bestemmingsreserve Burgerinitiatieven Sociaal Domein was op de stedelijke portefeuille begroot, is echter op dezelfde portefeuille op de wijken onttrokken. Op zowel stad als wijk ontstaat er hierdoor een aan elkaar tegengestelde financiële afwijking. Beide afwijkingen heffen elkaar op.

16

Centrum, Spijkerkwartier, Arnhemse Broek

In het wijkprogramma Centrum, Spijkerkwartier, Arnhemse Broek (CSA) bevinden zich de wijken Centrum, Spijkerkwartier en Arnhemse Broek.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan Thema's

Doelen

Inspanningen

Meedoen Meer plekken in de wijk voor ontmoeting In de wijken Centrum, Spijkerkwartier en Arnhemse Broek versterken we de ontmoetingsplekken en laagdrempelige voorzieningen voor bewoners. Inspanningen 2021 Uit het budget Ontmoeting en Verbinden zijn meerdere initiatieven ondersteund waaronder de Symfonie en de Lommerd. De verbouwingen leiden tot meer toegankelijkheid en bruikbaarheid. Ook werden buurtinitiatieven, waar ingezet werd op ontmoeting en sociale binding, ondersteund. Voorbeelden zijn opschoondagen, de buurtkeuken en een schaatsbaan op Thialf. Versterken van sociale cohesie We werken aan het versterken van de sociale cohesie op basis van een integrale gebiedsagenda waarin de doelen sociale basis, werk, armoede en schuldhulpverlening samenkomen. Inspanningen 2021 Via initiatieven zoals het Toon Hermanshuis, De Kansen, Broek Omhoog, Buurtgroenbedrijf en de Buurtkeuken worden sociale verbanden versterkt in de buurt. De algemene voorliggende voorzieningen in de wijk worden samen met het Sociale wijkteam gemonitord en waar nodig bijgesteld. Algemene voorzieningen zijn voorzieningen die laagdrempelig voor inwoners toegankelijk zijn. Verbeteren ondersteuning op financiën We willen partners laten samenwerken in de wijk, naast dat men stedelijk een loketfunctie heeft.

17

Inspanningen 2021 Op stedelijk niveau is er een loket ingericht en ook op wijkniveau wordt er in de Symfonie na de verbouwing samengewerkt. Alle betrokken partijen (Sociaal wijkteam, Werk & Inkomen, Rijnstad en team Leefomgeving) werken samen door onder andere een gezamenlijk spreekuur te houden. Op deze manier is de drempel lager en worden mensen niet van het kastje naar de muur gestuurd. Kansengelijkheid Blijvend kansrijk Door een mix van interventies op het gebied van participatie en sociale verbinding wordt ervoor gezorgd dat mensen mee kunnen blijven doen. We maken afspraken voor meerdere jaren. Inspanningen 2021 Op het gebied van kansengelijkheid zetten we alleen in op langdurige projecten, voor een duurzaam effect. Zo sporten ongeveer 25 kwetsbare jongvolwassenen in clubverband bij stichting RAAK. En worden mensen die moeite hebben om mee te komen in het 'normale leven' bereikt via initiatieven als Broek Omhoog en De Kansen. De Kansen en Broek Omhoog bieden een dagelijkse inloop voor volwassenen gericht op maatschappelijke participatie/ activering en sociale binding in de wijk. Zo’n 200 mensen worden hiermee bereikt. Minder onderwijs terugval We werken er aan dat minder jongeren terugvallen in niveau na de overgang van Basisonderwijs (PO) naar Voortgezet onderwijs (VO).

Inspanningen 2021 Via het programma Kansrijk Opgroeien zijn via de Doorgaande Leerlijn en de Fridayschool op de basisscholen (Hugo de Grootschool en Paulusschool) kinderen uit groep acht voorbereid op de middelbare school. Ook de middelbare scholen worden hierbij betrokken. Bij het Fort wordt aan groepen van rond de 10 kinderen tussen 8 en 12 jaar na school een veilige plek geboden waar ze zich kunnen ontwikkelen. Gezondheid Realiseren van faciliteiten voor sport en bewegen in de wijk van 0 - 100 jaar In het gebied CSA zijn weinig sportfaciliteiten. Samen met het Sportbedrijf wordt gewerkt aan een herijking van de inzet op sport en bewegen wijkbreed, zodat deze beter aansluit op de behoefte en vraag van bewoners. Inspanningen 2021 Er is door het Sportbedrijf een plan opgesteld, waar uitvoering aan wordt gegeven. Zo was bijvoorbeeld de schaatsbaan op Thialf voor kinderen van de basisscholen een succes. Het behoefteonderzoek naar bewegen voor ouderen in Coehoorn en Spoorhoek moet nog starten. Integrale aanpak gezonde leefstijl We willen de komende jaren dat kinderen gezonder leven: met een afname van het overgewicht als gevolg. Inspanningen 2021 Er is in samenwerking met het basisonderwijs ingezet op Gezond Onderweg (GO). En op het Jongeren op gezond gewicht (JOGG) programma vanuit het Sportbedrijf.

Het overgewicht neemt nog niet af, maar de programma's JOGG en GO zijn in uitvoering. Mede door corona is het lastig gebleken deze doelgroep te bereiken. Openbare Ruimte Aantrekkelijkere buitenruimte door vergroening In CSA wordt veel vergroend of daar worden plannen voor ontwikkeld. Bewonersinitiatieven hebben aan dit doel bijgedragen. Inspanningen 2021 Grotere projecten in de openbare ruimte zijn gestart of in ontwikkeling. De resultaten van de diverse groene bewonersinitiatieven zijn zichtbaar in de wijk. Zo is er bijvoorbeeld in Spoorhoek veel verharding verwijderd en is de grond door bewoners ingeplant. In de omgeving van Broek Omhoog zijn de boomspiegels vergroot, van vlechtwerk van wilgentenen voorzien en ingeplant.

18

Duurzaamheid Klimaatbestendiger wijk In het Arnhemse Broek is een hittesafari geweest. We willen in CSA groeninitiatieven stimuleren en deze slim verbinden aan grotere projecten. Inspanningen 2021 Er zijn wijkgroenagenda's opgesteld in samenwerking met gemeente en bewoners, waarin veel aandacht is voor hittestress in de wijk. In Spijkerkwartier zijn door het buurtgroenbedrijf diverse initiatieven ontplooid om de wijk klimaatadaptiever te maken. Energietransitie (Wijk van de toekomst) Inwoners en wijkorganisaties werken samen aan de energietransitie. Inspanningen 2021 In de wijken zijn er bewonersavonden geweest om energietransitie toe te lichten en de behoefte van bewoners te peilen. Er is een verbinding tussen de Blauwe Wijkeconomie Spijkerkwartier en de gemeente (en andere partners). Wonen Ontwikkeling van levensbestendige woningen. Bij de kansen die zich voordoen in de wijk op het gebied van transformatie of nieuwbouw van woningen, gaan we aan de slag met de ontwikkeling van levensbestendige woningen. Inspanningen 2021 Wijkontwikkelingen en woonbehoeften worden gemonitord. Ook in de voorfase bij grote initiatieven op het gebied van transformatie en nieuwbouw worden de behoeften van bewoners meegenomen. Een voorbeeld is de herontwikkeling van het ROC Rijn IJssel aan de Thorbeckestraat, waar levensbestendig wonen is opgenomen in de plannen.

Wijkeconomie Groter zelforganiserend vermogen buurtgroenbedrijf Buurtgroenbedrijf (BGB) is volop in ontwikkeling. Zo hebben zij een impactmeting uitgevoerd in samenwerking met de WUR. Bij de meeste groeninitiatieven in het Spijkerkwartier en ook deels in het Arnhemse Broek is het Buurtgroenbedrijf betrokken. Zij zijn de verbindende schakel tussen partijen zoals de gemeente en de bewoners. Daarnaast heeft het BGB ook veel kennis van zaken, zodat zij grotere projecten ook zelfstandig uit kunnen voeren. Voor 2022 zullen zij inzetbaar zijn voor het hele gebied Centrum, Spijkerkwartier, Arnhemse Broek. Inspanningen 2021 Verschillende afdelingen binnen de gemeente, zoals Wijkonderhoud, Ontwerp en het team Leefomgeving ondersteunen het Buurtgroenbedrijf. Hierdoor hebben ze een groot aantal groeninitiatieven in het Spijkerkwartier gerealiseerd. Maximaal zelf organiserende wijkorganisatie De Blauwe Wijk Economie (DBWE). Wijkorganisatie De Blauwe Wijk Economie is op zoek naar duurzame samenwerkingsrelaties met de HAN, gemeente en andere partijen. De aansluiting met de gemeente is er en afspraken over ondersteuning zijn gemaakt. Inspanningen 2021 De verschillende wijkorganisaties zijn met elkaar in gesprek over samenwerking op diverse thema's (zoals klimaatadaptatie, vergroening, hittestress, parkeren) en zoeken aansluiting bij de gemeente.

De Blauwe Wijkeconomie is een belangrijke uitvalsbasis voor diverse initiatieven in de wijk. Verbeteren van de samenwerking in leefomgeving in relatie tot ondernemers en bewoners Aan de samenwerking wordt op meerdere plekken gewerkt. Bij het project 'Schoon, Heel en Veilig Steenstraat en omgeving' worden voor een groot gebied maatregelen getroffen en initiatieven ontplooid. Dit is een meerjarig proces, waartoe nu de eerste stappen zijn gezet. Bij het 1,5 meter loket zijn alle vragen van bewoners en ondernemers in de coronatijd samengekomen.

19

Inspanningen 2021 In verband met corona hebben een aantal thema's minder prioriteit gekregen (keurmerk Veilig Ondernemen). Wel is met ondernemers uit de Steenstraat nagedacht over een toekomstige visie voor deze straat (schoon, heel en veilig). Ook is geïnvesteerd in een betere aansluiting tussen ondernemers Steenstraat en de binnenstad. Op het gebied van graffitibestrijding is in 2021 samengewerkt. Veiligheid Minder overlast In alle wijken in CSA zijn wijkveiligheidsoverleggen. Het project Centrum (overleg voor een preventieve aanpak met alle disciplines die te maken hebben met de doelgroep dak- en thuislozen en mensen die zorgen voor verward gedrag in het Centrum) en de straatcoaches zijn ingebed. De inzet van de straatcoaches wordt door de ondernemers, bewoners en de organisaties als een groot succes benoemd. Inspanningen 2021 Binnen het actieprogramma Schoon Heel Veilig Steenstraat en omgeving is aandacht voor personen met ernstig verward gedrag op straat. Door de inzet van straatcoaches en de aanpak uit het overlast en zorgoverleg (OZO) is er gerichte aandacht voor deze groep.

Burgerparticipatie Het hele jaar wordt er op allerlei manieren in de wijken samengewerkt met bewoners. Er is een goed beeld van de wijken door gesprekken met bewoners, inbreng van professionals, diverse bewonersinitiatieven, cijfers van de wijk en de wijkoverleggen. Deze zijn gebruikt voor het wijkprogramma. Door het jaar heen zijn er in het kader van verschillende projecten participatietrajecten met bewoners geweest over onder andere wonen, groen, afval, verkeer en speeltuintjes. Ook bij grotere ontwikkelingen zijn participatietrajecten georganiseerd zoals de herontwikkeling van Rembrandt, ROC Rijn IJssel Thorbeckestraat, de herinrichting van de Van Muijlwijkstraat en de Steenstraat.

Wat heeft het gekost Rekening 2020

Begroting 2021 Primitief

Definitief

Rekening 2021

Afwijking

Bedragen x € 1.000

Middelen Lasten

30.646

29.846

26.211

25.118

Baten

9.595

9.566

8.454

8.492

38

-21.051

-20.280

-17.757

-16.626

1.131

Toevoegingen aan reserves

534

20

1.075

1.514

-439

Onttrekkingen aan reserves

35

8

552

602

51

-499

-12

-523

-911

-388

-21.550

-20.292

-18.280

-17.537

742

Saldo lasten en baten

Saldo toevoegingen en onttrekkingen Gerealiseerd resultaat

20

1.093

Toelichting financiële afwijkingen Hieronder worden de grootste afwijkingen tussen de Begroting 2021 en rekening verklaard. Onderwerp

Thema

V/N

Totale

Toelichting

C

I/S

afwijking

AR/ BR

(x €1.000) Lasten

1.157

V

Sociale wijkteams Zorg

Gezondheid

296

V

WMO Begeleiding (Zie wijken algemeen)

N

I

AR

Zorg

Gezondheid

151

V

Beschermd wonen (Zie wijken algemeen)

N

I

BR

Zorg

Gezondheid

73

V

Doelgroepenvervoer (Zie wijken algemeen)

J

I

AR

Zorg

Gezondheid

64

V

N

I

AR

Jeugd /Jeugdzorg

Gezondheid

37

V

Huishoudelijke ondersteuning (Zie wijken algemeen) Jeugdzorg (Zie wijken algemeen)

N

I

AR

Teams Leefomgeving Mobiliteit: incl duurzame moblliteit

Openbare ruimte

414

V

Programma groot onderhoud wegen 2021 (Zie N wijken algemeen)

I

BR

Schulddienstverlening

Kansengelijkheid

90

V

Schulddienstverlening (Zie wijken algemeen)

N

I

BR

Armoedebeleid

Kansengelijkheid

82

V

Armoederegeling & TONK (Zie wijken algemeen)

N

I

BR

Welzijn

Meedoen

66

V

Preventief jeugbeleid, ondersteuning jeugdw. (Zie wijken algemeen)

N

I

BR

Onderwijs (incl. biblioth, volksuni)

Kansengelijkheid

47

V

Onderwijsbeleid (Zie wijken algemeen)

N

I

BR

Bedrijfsvoering

Bedrijfsvoering

28

V

Beleidscapaciteit (Zie wijken algemeen)

N

I

BR

Openbare ruimte

Openbare ruimte

-10

N

Programma groot onderhoud spelen (Zie wijken algemeen)

N

I

BR

Wijksturing en wijkzaken

Bedrijfsvoering

-42

N

TLO huisvestingslasten (Zie wijken algemeen) N

I

AR

Sport

Gezondheid

-63

N

N

I

BR

Welzijn

Meedoen

-76

N

Beheer objecten in gebruik voor sport (Zie wijken algemeen) Bewonersondersteuning (Zie wijken algemeen)

N

I

AR

31

V

31

V

Beheer objecten in gebruik voor sport (Zie wijken algemeen)

N

I

BR

-436

N

Openbare ruimte

-9

N

Programma's groot onderhoud wegen,groen, bomen en spelen (Zie wijken algemeen)

N

I

BR

Mobiliteit: incl duurzame moblliteit

Openbare ruimte

-102

N

Parkeerplan Spijkerkwartier (Zie wijken algemeen)

N

I

BR

Mobiliteit: incl duurzame moblliteit

Wonen

-325

N

Programma's groot onderhoud wegen, groen, N bomen en spelen (Zie wijken algemeen)

I

BR

Baten Sociale wijkteams

Teams Leefomgeving Sport

Gezondheid

Toevoegingen aan reserves Sociale wijkteams

Teams Leefomgeving Groen

21

Onttrekkingen aan reserves

16

V

398

V

Parkeerplan Spijkerkwartier (Zie wijken algemeen)

N

I

BR

Sociale wijkteams

Teams Leefomgeving Wijksturing en Wijkzaken

Bedrijfsvoering

Inclusie

Meedoen

16

V

Burgerkracht (Zie Wijken algemeen)

N

I

BR

Mobiliteit: incl duurzame moblliteit

Wonen

-398

N

Parkeerplan Spijkerkwartier (Zie wijken algemeen)

N

I

BR

Subsidies Hieronder zijn de vijf grootste subsidieontvangers opgenomen die in 2021 meer dan € 100.000 subsidie hebben ontvangen vanuit dit programma. • • • • •

St. Rijnstad Sportbedrijf Arnhem BV St. Pas Kinderopvang SKAR BV St. Welzijn Ouderen Arnhem

Het volledige overzicht van de subsidies is te vinden in de paragraaf Subsidies.

22

Noordwest

In het wijkprogramma Noordwest bevinden zich de wijken Klarendal, Burgemeesterswijk/ Hoogkamp, Schaarsbergen en omgeving, Sint Marten/ Sonsbeekkwartier, Heijenoord en Lombok, Hoogstede/Klingelbeek en omgeving.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan Thema's

Doelen

Inspanningen

Meedoen Meer passende ontmoetingsplekken In elk wijk zijn nu goede ontmoetingsplekken, waardoor bewoners voldoende mogelijkheden hebben om elkaar te ontmoeten en zelf activiteiten te organiseren. De Bakermat is nu een volwaardig wijkcentrum in de Burgemeesterswijk waar veel bewoners uit de wijk betrokken bij zijn als vrijwilliger of als deelnemer van activiteiten. Jeugdcentrum Vogelwijk in Klarendal is relatief nieuw, het is een goede aanvulling op de Wasplaats en het MFC en het heeft de potentie om voor jong en oud, nog meer van betekenis te worden. Het MFC Klarendal en de Wasplaats hebben maar beperkte ruimte voor bewonersactiviteiten en het MFC wordt ook niet ervaren als een “eigen plek''. Jeugdcentrum Vogelwijk aan de Agnietenstraat wordt beheerd door bewoners en de activiteiten worden ook door bewoners zelf georganiseerd. Inspanningen 2021 2021 was voor de verschillende buurthuizen een lastig jaar. Door de coronamaatregelen konden activiteiten regelmatig niet doorgaan of alleen in aangepaste vorm. Daardoor kwam de exploitatie in verschillende buurthuizen ook onder druk te staan. Dit heeft ook zijn wissel getrokken op de bewoners die deel uitmaken van de stichtingsbesturen. De buurthuizen in Noord West worden nu allemaal beheerd en geëxploiteerd door bewoners in de wijk (zelfbestuur) en er wordt verantwoordelijkheid genomen voor de programmering in het buurthuis.

De Bakermat in de Burgemeesterswijk is in 2021 verbouwd en is nu volledig als buurthuis in bedrijf. Jeugdcentrum Vogelwijk is een jeugdcentrum voor onder andere kinderen en jongeren dat zich in 2021 ontwikkeld heeft tot een volwaardige ontmoetingsplek en daarvoor ook subsidie heeft gekregen.

23

Meer samenwerking tussen buurthuizen Het verkennen van de samenwerkingsmogelijkheden vindt op verzoek van de buurthuizen vooral plaats binnen het netwerkoverleg van de samenwerkende buurthuizen op het stadsbrede niveau. Daarnaast wordt met name in de buurthuizen in Sint Marten/Klarendal verkend hoe de vrijwilligers beter kunnen worden ondersteund, bijvoorbeeld door het gezamenlijk aanbieden van trainingen. Dit is nog in ontwikkeling. Inspanningen 2021 In 2021 zijn de buurthuizen en andere bewonersinitiatieven in Sint Marten en Klarendal uitgenodigd om gezamenlijk na te gaan hoe ze elkaar kunnen versterken en meer samenwerken. Dit heeft geleid tot een uitgebreid overzicht en een plan voor samenwerkingsmogelijkheden en afspraken met betrekking tot het verbeteren van de zichtbaarheid van voorliggende voorzieningen en inzicht in de mogelijkheden van de verschillende locaties/buurthuizen in dit gebied. De samenwerking tussen de buurthuizen is verder opgepakt binnen het stadsbrede overleg voor de samenwerkende buurthuizen. De Nieuwe Hommel, ‘t Huukske, de Wasplaats en de Bakermat nemen daar actief aan deel. Meer zicht op voorliggende voorzieningen en activiteiten Hieraan is invulling gegeven door een structurele (kennis)uitwisseling op te zetten tussen de verschillende partijen/bewoners in het gebied Sint Marten/Klarendal die activiteiten organiseren voor bewoners.

Gezamenlijk zijn de samenwerkingsmogelijkheden verkend en daarover zijn afspraken gemaakt. De verschillende initiatieven kennen elkaar en zijn op de hoogte van elkaars aanbod. Het Sociale wijkteam is hier ook op aangesloten zodat doorverwijzing van bewoners beter plaatsvindt. Inspanningen 2021 De doelen die we in ons gebied willen bereiken zijn op basis van gesprekken in de kerngroep sociaal domein in ons gebied (team Leefomgeving, Sociale wijkteams, Werk en Inkomen) tot stand gekomen. Deze hebben we vervolgens in twee ronden voorgelegd aan en besproken met het collectief van de overige professionele partners. Met deze partners hebben we de doelen aangescherpt en hen gevraagd welke inspanningen zij, al dan niet gezamenlijk, kunnen leveren om de doelen te bereiken. Dit heeft geleid tot het programma 2022. De partners zijn op de hoogte van elkaars activiteiten en de bijdrage daarvan op onze doelen. Verbetering sociaal-economische situatie van gezinnen Er is met wijkcoaches en regisseurs een werkwijze ontwikkeld om gezinnen in de bijstand en/of met hoge schulden te ondersteunen waarbij specifieke aandacht is voor de vraag of en welke ondersteuning nodig is voor de kinderen in het gezin. De doelstelling was om op basis van deze werkwijze met 25 gezinnen aan de slag te gaan.

Om verschillende redenen heeft het project vertraging opgelopen en heeft het project zich in 2021 beperkt tot 10 gezinnen. Uit de tussenevaluatie is gebleken dat de samenwerkingsafspraken nog beter uitgewerkt moeten worden en de voorzieningen die er voor kinderen zijn beter in beeld moeten komen. Inspanningen 2021 De samenwerking met Sociaal wijkteam en Werk en inkomen is vormgegeven via het kernteam sociaal domein waarin het team leefomgeving, Werk en Inkomen en Sociale wijkteam vertegenwoordigd zijn. De doelen die we in de wijken willen behalen en de inspanningen die daarvoor nodig zijn worden daar afgestemd. Wegens vertrek van het teamleider Sociale Wijkteam en vertraging in het realiseren van de gezamenlijke werkplekken voor regisseurs van Werk en Inkomen en wijkcoaches van het Sociale wijkteam (onder andere vanwege corona) zijn we minder ver in de samenwerking (ook op uitvoeringsniveau) dan we hadden gewild. Er is een pilot geweest binnen tien gezinnen om helder te krijgen welke ondersteuning er nodig is bij gezinnen in de bijstand/met hoge schulden. De evaluatie hiervan is in januari 2022. Kansengelijkheid Meer ontplooiingskansen voor kinderen die extra ondersteuning nodig hebben waaronder het verminderen van overgewicht van kinderen. Vanuit programma Kansrijk Opgroeien is er ingezet op verschillende activiteiten voor kinderen in een naschools programma.

Het programma is gericht op creativiteit, het vergroten van sociale vaardigheden, extra ondersteuning op taalontwikkeling en de behoefte aan meer beweeglessen.

24

Inspanningen 2021 Er nemen wekelijks circa 95 kinderen deel aan het naschools programma. Op verschillende dagen in de week worden er verschillende activiteiten/ projecten aangeboden, inspelend op de vraag en behoefte van dat moment, zoals de uitvoering van de Huiswerkclub. In het eerste half jaar van 2021 was er een beweegprogramma voor kinderen uit groep 3 en 4. Met daarnaast een programma voor de oudere kinderen, gericht op het vergroten van sociale vaardigheden. Vanaf oktober 2021 zijn er 3 nieuwe activiteiten/ projecten van start gegaan onder de vlag van Kansrijk Opgroeien. Dit naar aanleiding van de vraag vanuit school en ouders om extra ondersteuning te bieden op de taalontwikkeling en de behoefte aan meer beweeglessen voor voornamelijk de jongere leeftijd. Doorstroom naar Jeugdwerk 12+/ De Mix In 2021 heeft de doorstroom van de Huiswerkclub MFC Klarendal naar De Mix vorm gekregen. Negen kinderen uit groep 8 zijn warm overgedragen aan het Jeugdwerk 12+ en worden op De Mix begeleid. Daarnaast vinden de start- en voortgangsgesprekken met deze kinderen en hun ouders ook plaats op De Mix, uitgevoerd door het Jeugdwerk 12+ en het Sociale wijkteam. Zes kinderen uit groep 8 zijn naast de doorstromers ook nog aangehaakt op de Huiswerkclub bij De Mix en er was ruimte voor oud-deelnemers/ inmiddels brugklassers om hun huiswerk te maken op De Mix.

Ouderbetrokkenheid Voor alle deelnemers van de Huiswerkclub hebben start- en/of voortgangsgesprekken plaatsgevonden met de deelnemers en hun ouders. Deze gesprekken zijn uitgevoerd door de coördinator van de Huiswerkclub en de gezinscoach vanuit het Sociale wijkteam. In de gesprekken krijgen ouders ruimte om aan te geven waar hun kind extra ondersteuning op kan gebruiken en worden ouders gestimuleerd om thuis ook met de ondersteuning van hun kind aan de slag te gaan. Het inzetten van de hulp of vaardigheden van ouders tijdens de Huiswerkclub heeft helaas nog geen doorgang kunnen vinden door de steeds weer aangescherpte maatregelen. Gezonde Leefstijl Het sportelement is in de basis al verweven in de Huiswerkclub. Daarnaast heeft in 2021 het thema Gezonde Leefstijl een stevigere plek gevonden binnen de Huiswerkclub. In de eerste helft van 2021 is door stagiaires een programma ontworpen en uitgevoerd en in de tweede helft, met een doorloop naar dit jaar, is Vitesse Goals aangehaakt om met de kinderen van de bovenbouw aan de slag te gaan met dit thema. Openbare Ruimte Meer inspraak voor bewoners bij besluiten in de openbare ruimte Bij de projecten die in de openbare ruimte hebben plaatsgevonden zijn de bewoners betrokken en hebben zij invloed gehad op de inrichting. Voorbeelden daarvan zijn Graaf Ottoplein, Rossorum , rotonde Hommelseweg, groot onderhoud Sterrenberg en Bakenberg.

Het team Leefomgeving heeft hierin een ondersteunende en adviserende rol gehad. Inspanningen 2021 In 2021 is in afstemming met bewoners de rotonde op de kruising Hommelseweg/Dalweg gerealiseerd. De ambitie was ook om het proces voor burgerparticipatie voor de herinrichting Hommelseweg (uitvoering eind 2022/begin 2023 op te starten, maar dit is vertraagd en wordt het eerste kwartaal 2022 opgestart. De herinrichting van de Dalweg is verschoven naar 2023. De ontwikkeling van een parkeerplan voor Klarendal -zuid heeft nog niet plaatsgevonden vanwege de vertraging in het tot stand komen van een stadsbrede parkeervisie voor de wijken rond het centrum. De afspraak is dat het plan gebaseerd wordt op deze visie. Het onderzoek naar de verkeerssituatie Arnhem-West, mede in relatie tot de nieuwe projecten die daar lopen, heeft plaatsgevonden. Dit toont aan dat de verkeersintensiteit binnen aanvaardbare marges ligt, uitgaande van landelijke normering daarvoor. Echter, de bewoners ondervinden wel degelijk overlast van verkeerssituaties zoals bijvoorbeeld parkeerdruk, te hard rijden in wijken, sluipverkeer door wijken en ontbreken schoolzone. Duidelijk is dat een oplossing hiervoor een langeretermijnvisie vraagt. Dit onderwerp is door het team Leefomgeving wel aangekaart maar in 2021 niet opgepakt door de kernorganisatie Voor 2022 zit dit wel in de planning bij de afdeling Mobiliteit.

De ontwikkeling van een parkeerplan kon helaas niet in 2021 worden opgepakt. Meer verbinding tussen wijkinitiatieven en plannen in de gemeentelijke organisatie Voor de wijken Sint Marten, Sonsbeek en Klarendal is in samenwerking met de gemeentelijke organisatie een wijkgroenagenda opgesteld die samen met bewoners uitgevoerd gaat worden.

25

Inspanningen 2021 Bewonersinitiatieven zijn actief opgepakt en in samenwerking met bewoners. Voorbeelden daarvan zijn: Graaf Ottoplein, Rossorum, en de Boerderijtuin in Sint Marten. Daarnaast lopen in het gebied diverse kleinere projecten zoals van aanleg tot groenstrookjes, het tegelwippen en aanleg van geveltuinen aan met name de Klarendalseweg en de adoptie van boomspiegels in verschillende wijken in ons gebied. Duurzaamheid Energietransitie Aardgasvrij en bewustwording en besparen In alle wijken zijn gesprekken gevoerd over energietransitie. Daarin is aan de orde geweest wat de bewoners nu zelf kunnen ondernemen. Op een aantal punten zijn ambities bijgesteld (niet voor 2030 van het gas af maar maximaal inzetten op besparing). Alle actieve groepen zijn in beeld en hebben contact met de gemeentelijke organisatie. Zij weten de weg te vinden voor hulp of ondersteuning. Inspanningen 2021 In de Hoogkamp loopt een bewonersinitiatief om een grootschalig buurtenergiesysteem te ontwikkelen. In de Burgemeesterswijk, Guldenbodem en Sterrenberg loopt een initiatief om te komen tot een gezamenlijke energiescan van de woningen. In Schaarsbergen is een platform duurzaamheid actief, dat zich richt op de ondersteuning van bewoners in de energietransitie. Groen West houdt zich ook bezig met verschillende duurzaamheidsinitiatieven zoals elektrisch deelvervoer en vergroening.

Veiligheid Bewoners hebben minder last van gevoelens van onveiligheid Er wordt meer toezicht- en handhavingscapaciteit ingezet (waaronder buurtconciërges) op de leefbaarheidsaspecten zoals het ruimen van weesfietsen en wrakken, afvaldumping en parkeeroverlast bij coffeeshops. In Klarendal wordt regelmatig met bewoners geschouwd om de overlastsituaties op te sporen en aan te pakken. De overlast van verwarde personen is een blijvend probleem ook al worden de instrumenten die daarvoor beschikbaar zijn, zoals buurtgesprekken, preventieve bemoeizorg, gedragsaanwijzing op grond van de Wet woonoverlast, ingezet. Inspanningen 2021 Het Veiligheidsoverleg is ingesteld en de verschillende toezichthoudende en handhavende partners zijn daar op aangesloten. Op basis van signalen en meldingen worden onderwerpen opgepakt. Voorbeelden daarvan zijn overlast bij huis van Puck (afsluiting parkeerterrein), oplossen verkeersoverlast bij koffieshops Sonsbeeksingel, aanpak jeugdoverlast vanuit Sonsbeekpark en overlast vanuit diverse panden door kwetsbare bewoners. Ter voorkoming van overlast en om tijdig zorg te kunnen bieden aan verwarde personen, is bemoeizorg ingezet. In Klarendal zijn samen met bewoners en toezichthoudende partijen, 4 wijkschouwen georganiseerd om overlastlocaties aan te pakken.

Burgerparticipatie Binnen het team Noord-West is (bewoners)participatie een doorlopend proces. Het hele jaar wordt op allerlei manieren in de wijken samengewerkt met bewoners en partners. Via de bewonersoverleggen en wijkverenigingen, maar ook via verschillende themagroepen of met bewoners die een burgerinitiatief willen ontwikkelen. Maar ook bij de inpassing van fysieke projecten in de wijk, bij bijeenkomsten over de energietransitie, verkeer, inrichting van de buitenruimte etc. Voor het opstellen van het wijkprogramma 2022 is een aantal specifieke acties uitgezet:  Een bustour langs alle wijken om input vanuit de wijken op te halen.  Netwerkbijeenkomsten met partners en wijkprofessionals om de doelen van het programma en de inspanningen hiervoor te formuleren.  Bespreking van het wijkprogramma in de bewonersoverleggen.  In Klarendal en Sint Marten een wijkbrede enquête via de wijkkrant om behoeften en ideeën op te halen voor het wijkprogramma. Door alle contacten en de uitkomsten van de acties is een goed beeld ontstaan van de behoefte in de wijken.

26

Wat heeft het gekost Rekening 2020

Begroting 2021 Primitief

Definitief

Rekening 2021

Afwijking

Bedragen x € 1.000

Middelen Lasten

28.962

28.754

29.184

28.383

802

Baten

1.898

1.768

1.876

1.941

65 867

Saldo lasten en baten

-27.064

-26.986

-27.308

-26.442

Toevoegingen aan reserves

416

100

134

229

-96

Onttrekkingen aan reserves

177

44

324

513

189

Saldo toevoegingen en onttrekkingen

-239

-56

190

283

93

-27.303

-27.042

-27.118

-26.158

960

Toelichting

C

Gerealiseerd resultaat

Toelichting financiële afwijkingen Hieronder worden de grootste afwijkingen tussen de Begroting 2021 en rekening verklaard. Onderwerp

Thema

V/N

Totale

I/S

afwijking

AR/ BR

(x €1.000) Lasten

608

Sociale wijkteams Zorg

Gezondheid

1.585

Zorg

Gezondheid

Zorg

Gezondheid

Jeugd /Jeugdzorg

Gezondheid

Zorg

Gezondheid

Teams Leefomgeving Onderwijs (incl. biblioth, volksuni)

Wonen

73

Armoedebeleid

Kansengelijkheid

Bedrijfsvoering

V Beschermd wonen

N

I

BR

113

Doelgroepenvervoer (Zie wijken algemeen)

J

I

AR

32

Huishoudelijke ondersteuning (Zie wijken algemeen)

N

I

AR

-447

Jeugdzorg (Zie wijken algemeen)

N

I

AR

-530

WMO Begeleiding (Zie wijken algemeen)

N

I

AR

V

MFC (Zie wijken algemeen)

N

I

BR

68

V

Armoederegeling & TONK (Zie wijken algemeen)

N

I

BR

Bedrijfsvoering

65

V

Beleidscapaciteit (Zie wijken algemeen)

N

I

BR

Schulddienstverlening

Kansengelijkheid

56

V

Schulddienstverlening (Zie wijken algemeen)

N

I

BR

Openbare ruimte

Openbare ruimte

25

V

Programma groot onderhoud spelen (Zie wijken algemeen)

N

I

BR

Welzijn

Meedoen

2

V

Preventief jeugbeleid, ondersteuning jeugdw. (Zie wijken algemeen)

N

I

BR

Wijksturing en Wijkzaken

Bedrijfsvoering

-17

N

TLO huisvestingslasten (Zie wijken algemeen)

N

I

BR

Sport

Gezondheid

-21

N

Beheer in objecten in gebruik voor sport (Zie wijken algemeen)

N

I

BR

Onderwijs (incl. biblioth, volksuni)

Kansengelijkheid

-44

N

Onderwijsbeleid (Zie wijken algemeen)

N

I

BR

Welzijn

Meedoen

-104

N

Bewonersondersteuning (Zie wijken algemeen)

N

I

AR

Mobiliteit: incl duurzame moblliteit

Openbare ruimte

-248

N

Programma groot onderhoud wegen 2021 (Zie wijken algemeen)

N

I

BR

27

Baten

60

V

Sociale wijkteams

Teams Leefomgeving Onderwijs (incl. biblioth, volksuni)

Wonen

49

V

MFC (Zie wijken Algemeen)

N

I

BR

Sport

Gezondheid

11

V

Beheer objecten in gebruik voor sport (Zie wijken Algemeen)

N

I

BR

-81

N

Wonen

-24

N

MFC (Zie wijken algemeen)

N

I

BR

Openbare ruimte

-28

N

Onderhoud spelen, groen (Zie wijken algemeen)

N

I

BR

Openbare ruimte

-29

N

Onderhoud spelen, groen (Zie wijken algemeen)

N

I

BR

251

V

265

V

Programma groot onderhoud wegen 2021 (Zie wijken algemeen)

N

I

BR

N

I

BR

Toevoegingen aan reserves Sociale wijkteams

Teams Leefomgeving Onderwijs (incl. biblioth, volksuni) Groen Wonen Onttrekkingen aan reserves Sociale wijkteams

Teams Leefomgeving Mobiliteit: incl duurzame moblliteit

Openbare ruimte

Inclusie

29

V

Burgerkracht (Zie wijken algemeen)

Onderwijs (incl. biblioth, volksuni)

-43

N

MFC (Zie wijken algemeen)

Subsidies Hieronder zijn de vijf grootste subsidieontvangers opgenomen die in 2021 meer dan € 100.000 subsidie hebben ontvangen vanuit dit programma. • • • • •

Sportbedrijf Arnhem BV St. Rijnstad St. Welzijn Ouderen Arnhem Kinderopvang SKAR BV St. Bouwspeelplaats De Leuke Linde

Het volledige overzicht van de subsidies is te vinden in de paragraaf Subsidies.

28

Noordoost

In het wijkprogramma Noordoost bevinden zich de wijken Geitenkamp, Monnikenhuizen, Velperweg e.o., Alteveer en Cranevelt.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan Thema's

Doelen

Inspanningen

Meedoen Meer bewoners zijn sociaal zelfredzaam Er zijn verschillende ontmoetingscentra in de wijk waar inwoners laagdrempelig gebruik van kunnen maken. Inspanningen 2021 Verschillende ontmoetingscentra in Noordoost worden (financieel) ondersteund. In het MFC de Wetering is een ontmoetingsplek gerealiseerd, beheerd en geëxploiteerd door stichting Rijnstad en stichting Stevig. Meer bewoners participeren in de vorm van (vrijwilligers)werk Het creëren van meer leer- en werkplekken, onder andere in de Vlindertuin, heeft vertraging opgelopen door de coronacrisis. Inspanningen 2021

  

De oprichting van het buurtgroenbedrijf is stop gezet, vanuit de wijk is er op dit moment te weinig interesse om te werken in het groen. Bewoners willen zich wel inzetten voor het schoonhouden van hun eigen straat. De uitbreiding van het aantal sociaal ondernemers met leer- en werkervaringsplekken in de Vlindertuin is in tijd naar achteren verschoven omdat de verbouwing van de Vlindertuin is vertraagd. Medio april 2022 wordt hier weer actie op gezet. De training basisvaardigheden 'Eigen-Wijs' is voor de tweede keer aangeboden aan inwoners in de wijk. Deze training is erg succesvol, lijntjes met Sociaal wijkteam en Werk & Inkomen zijn kort, zodat deelnemers een goede follow-up krijgen. De training in het najaar is opgeschort in verband met corona.

29

De zelfstandigheid en zelfredzaamheid van bewoners is vergroot De eerste deelnemers zijn gestart met 'Social Coin'. Een project waarin de deelnemers met een schuld bij de gemeente maatschappelijk actief worden en hiermee 'coins' verdienen waarmee ze kunnen aflossen op hun schuld. Organisaties in de wijk zorgen voor taken die de deelnemers kunnen uitvoeren. Als gevolg van de coronacrisis is het project wel in 2021 gestart maar met aanzienlijk minder deelnemers dan verwacht. De gezinsgerichte aanpak waarbij wordt gekeken naar het verlagen en wegnemen van stressfactoren om zo financiële problemen op te lossen en te voorkomen, wordt voortgezet. Inspanningen 2021 De pilot gezinsgerichte aanpak waarbij wordt gekeken naar het verlagen en wegnemen van stressfactoren om zo financiële problemen op te lossen en te voorkomen, loopt door tot en met ultimo 2021. Deze methodiek wordt vanaf 2022 stedelijk geborgd bij stress-sensitieve werkwijzen binnen Werk en Inkomen. Kansengelijkheid Meer kinderen hebben de mogelijkheid om hun talent te ontdekken en te ontwikkelen Met het uitvoeringsprogramma Kansrijk Opgroeien krijgen kinderen op basisschool de Witte Vlinder extra sporten cultuureducatie. Met de Noord-Oost Academy wordt ingezet om de overgang van de basisschool (PO) naar het voorgezet onderwijs (VO) te vergemakkelijken.

Inspanningen 2021 In samenwerking met het wijknetwerk is het uitvoeringsprogramma Kansrijk Opgroeien opgesteld. Het programma richt zich op de onderdelen onderwijs, vrije tijd en thuis. Op basisschool de Witte Vlinder loopt een inen naschools programma sport- en cultuureducatie. Er wordt gewerkt aan het invoeren van een verlengde leertijd. Het Jongeren Toezicht Team Geitenkamp (onderdeel van Rijnstad) is tijdelijk stopgezet vanwege gebrek aan deelnemers. Het kostte moeite om deelnemers te vinden. De Noord-Oost Academy is gestart met een tweede groep, waarbij de samenwerking met andere wijkpartners is geïntensiveerd. Openbare ruimte De wijk Geitenkamp is klimaatbestendiger De wijk wordt steeds meer vergroend. Voorbeelden hiervan zijn: geveltuinen, pleintjes, vergroten boomspiegels, ligusterhagen. Inspanningen 2021

  

In samenwerking met Save Plastics is het eerste regenreservoir geproduceerd en wordt er gezocht naar een geschikte plek in het gebied Noordoost. Deze regenreservoirs bieden naast opslag van water ook ruimte om te zitten. Op verschillende pleintjes in Geitenkamp zijn in samenwerking met aanwonenden de gevels en het plein vergroend. In de straten waar de riolering wordt vervangen, wordt ook ingezet op het terugplaatsen van ligusterhagen in het straatbeeld. Samen met de Schatgravers en hun 'ligusterlied' worden bewoners hiervoor enthousiast gemaakt. Dit werkt goed. Bij 30 huizen (onder andere de Nieuwe Aanleg en Ericalaan en omgeving) zijn er ligusterhagen teruggeplaatst. De mensen die niet in deze straten wonen, worden geënthousiasmeerd door onder andere advertenties in de wijkkrant om hier ook aan deel te nemen.

Minder waterloverlast Het streven is om waterberging in Beekdal te realiseren om water bij hevige regenval vast te houden en zo de wateroverlast benedenstrooms te beperken. Inspanningen 2021 De initiatiefgroep Beek op de Paasberg wordt actief ondersteund. De bevindingenrapportage wordt afgerond in het eerste kwartaal 2022. Wonen De wijk Geitenkamp wordt vitaler Het vitaler maken van de wijk vergt een langjarige inspanning. Activiteiten waarop is ingezet zijn het bruisend maken van het Marktplein, het reguleren van instroom van nieuwe inwoners en het aanpakken van ondermijning. Het vergroten van diversiteit onder huurders, door bijvoorbeeld verkleining van de sociale woningvoorraad, vraagt een langere tijdsinvestering.

30

Inspanningen 2021

   

Met de drie woningbouwcorporaties in Geitenkamp zijn de 'hotspots', plekken waar de leefbaarheid onder druk staat, in beeld gebracht en zijn er afspraken gemaakt over interventies gericht op het sturen op instroom van kwetsbare inwoners en omgaan met kwetsbare inwoners. Door de coronacrisis zijn de festiviteiten rondom 100 jaar Geitenkamp niet doorgegaan. Er is een visie ontwikkeld voor het Marktplein. Het plan ‘Toekomstigbestendig Marktplein’ geeft aan wat er nodig is op de korte en middellange termijn. De eerste acties worden in samenwerking met de Arnhem Oostaanpak opgepakt. De provincie staat niet open voor een wijkendeal met Geitenkamp, wel kan aanspraak worden gemaakt op verschillende provinciale regelingen.

Wijkeconomie Meer bruisend Marktplein In het laatste kwartaal 2020 is geconcludeerd dat een grotere supermarkt aan het Marktplein noodzakelijk is voor de levensvatbaarheid van het Marktplein met zijn winkels. Er is extra onderzoek gedaan naar verschillende stedenbouwkundige opties. Inspanningen 2021 Er ligt een ontwikkelkader voor het vergoten van de supermarkt. De eerste acties voor het vergoten van de supermarkt wordt in samenwerking met de Arnhem-Oost aanpak in 2022 opgepakt. Veiligheid Bewoners ervaren minder parkeeroverlast Bewoners van de wijken Velperweg e.o. en Alteveer Cranevelt ervaren parkeeroverlast. Er zijn wel stappen gezet om dit te verminderen door oplossingsrichtingen samen op te stellen. Deze maatregelen worden uitgevoerd in 2022. Inspanningen 2021 Rondom Hydepark is aandacht geweest voor verwachte parkeerdruk. In 2022 wordt het stedelijk parkeerbeleid door de gemeenteraad vastgesteld. In het stedelijke parkeerbeleid worden de aanbevelingen en wensen uit de wijk meegenomen. Bewoners ervaren meer veiligheid in hun directe omgeving In het wijkveiligheidsoverleg Geitenkamp wordt de staat van de wijk besproken op de thema's verloedering, overlast jeugd, verwarde personen, verkeer en drugscriminaliteit, en worden eventuele acties uitgezet en gemonitord. Inspanningen 2021