Agendabundel

Bundel - Politieke Avond van 15 juni 2022

Agenda bijlagen Getekende besluitenlijst PA 15 juni 2022 Agenda PA 15 juni 2022 Stemmingen PA 15 juni 2022 1 2 2.1.RZ

18.45 uur - 19.30 uur: Rondvraag en mededelingen 19.30 uur - 21.00 uur: Informatieve & meningsvormende vergadering Jaarstukken 2021, Turap-1 2022 en de (geheime) FJP 2021, inclusief presentatie Duisenbergonderzoek programma ‘cultuur’ door raadsrapporteurs Fase: informatief & meningsvormend (1) Locatie: Raadzaal Behandeladvies 15 juni 2022, informatieve & meningsvormende (1) behandeling Raadsvoorstel "Jaarstukken 2021 (inclusief Financiële Jaarrapportage Projecten 2021)" Bijlage 1 - Jaarstukken 2021 Bijlage 2 - Accountantsverslag 2021 Deloitte Bijlage 3 - Reactie college Accountantsverslag Raadsvoorstel "Turap-1 2022" Bijlage - Turap 1 -2022 Bijlage - Begrotingswijziging bij Turap-1 2022 Technische sessie - FJP 2021 Technische sessie - Jaarstukken en Turap Technische sessie jaarstukken - Presentatie Deloitte Advies Auditcommissie behandeling Jaarstukken 2021 d.d. 18-05-2022 Behandelresultaat 11 mei 2022, informatieve behandeling Technische vragen & beantwoording van de fractie VVD Presentatie - Duisenbergonderzoek programma Cultuur Behandelresultaat 15 juni 2022, informatieve & meningsvormende (1) behandeling

2.2.LF

Vaststelling bestemmingsplan 'Chw Gaardenhage’ en grondexploitatie Gaardenhage Fase: meningsvormend (1) Locatie: Landgoed/Festival Behandeladvies 15 juni 2022, meningsvormende (1) behandeling Raadsvoorstel - Vaststelling bestemmingsplan 'Chw Gaardenhage’ en grondexploitatie Gaardenhage Aanvullende bijlage 1 - tekst bestemmingsplan Aanvullende bijlage 2 - verbeelding Aanvullende bijlage 3 - bijlagen bij de toelichting Aanvullende bijlage 4 - bijlage bij de regels Bijlage 1 - Wijzigingenrapport Bijlage 2a - Zienswijzerapport anoniem Bijlage 2b - Gebundelde zienswijzen anoniem Bijlage 3 - Begrotingswijziging Gaardenhage Bijlage 4 - Overzicht participatie bewoners Art. 44-vragen inzake "Gaardenhage, de vraag is enorm groot", d.d. 06-10-2021 Beantwoording Art. 44-vragen inzake "Gaardenhage, de vraag is enorm groot" d.d. 02-11-2021 Schriftelijke inbreng namens De Tuinmaat, d.d. 2 mei 2022 Schriftelijke inbreng van mw. I. Kuijpers

Schriftelijke inbreng bewoners Huissensedijk en John Grosmanstraat, d.d. 8 mei 2022 Schriftelijke inbreng van dhr. D. Kroekenstoel Schriftelijke inbreng van dhr. P.G. Alstein, d.d. 9 mei 2022 Schriftelijke inbreng van dhr. G. Bosveld d.d. 10 mei 2022 Schriftelijke inbreng (infographic) van de heren Kersten, Soeteman, Knipping, De Haan en Mol, d.d. 10 mei 2022 Deelnemers rondetafelgesprek Gaardenhage Breedgedragen bewonersvoorstel Gaardenhage, d.d. 18-05-2022 Behandelresultaat 11 mei 2022, informatieve behandeling Beantwoording technische vragen Gaardenhage consequenties breedgedragen bewonersvoorstel, d.d. 15-06-2022 Behandelresultaat 15 juni 2022, meningsvormende (1) behandeling 2.3.WG

Wijzigen Hoofdstuk 5, afdeling 7 (evenementen) van de Algemene Plaatselijke Verordening Fase: informatief & meningsvormend (1) Locatie: Walburgis Behandeladvies 15 juni 2022, informatieve & meningsvormende (1) behandeling Raadsvoorstel "Wijzigen Hoofstuk 5, Afdeling 7 (evenementen) van de Algemene Plaatselijke Verordening" Bijlage - WAS/WORDT APV evenementen Schriftelijke inbreng - Vrienden van Sonsbeek d.d. 15-06-2022 Raadskameradvies t.b.v. de besluitvormende behandeling op 29-06-2022

3 4 4.1 4.2 4.3 4.4

21.00 uur - 21.15 uur: Pauze 21.15 uur - 23.15 uur: Besluitvormende vergadering Opening en mededelingen Beëdiging van de heer Christiaan Zevenbergen als fractievolger voor de fractie van Volt Vaststellen van de agenda en spreektijdverdeling Vaststellen van de concept-besluitenlijst van de vergadering van 1 juni 2022 en 8 juni 2022 Getekend raadsbesluit Raadsvoorstel "Vaststellen van de concept-besluitenlijst van de vergadering van 1 juni 2022 en 8 juni 2022" Besluitenlijst PA 1 juni 2022

4.5

Ingekomen stukken en ter inzage gelegde stukken voor de gemeenteraad Getekend raadsbesluit Raadsvoorstel "Vaststellen van de lijst van ingekomen stukken voor de raadsvergadering van 15 juni 2022" Lijst van Ingekomen stukken (29 mei 2022 tot en met 8 juni 2022)

5 5.1

Onderwerpen welke voor debat en besluitvorming worden voorgedragen Interpellatie van de leden Elfrink en Dobbe inzake "Opnieuw miljoenenoverschrijding Stadstheater/ Introdans/ Oostpool" De gemeenteraad heeft in zijn vergadering van 1 juni jl. toestemming verleend voor het houden van deze interpellatie. Omdat de agenda toen niet kon worden afgerond is het houden van de interpellatie verdaagd naar een volgende vergadering. Interpellatieverzoek van de leden Elfrink en Dobbe inzake "Opnieuw miljoenenoverschrijding Stadstheater/ Introdans/ Oostpool" Raadsbrief "Stand van zaken huisvesting Lauwersgrachtalliantie", d.d. 24-05-2022 Verworpen motie "Trek de stekker uit megalomaan Stadstheater" (22M84) van de fractie SP

5.2

Vaststellen: Zienswijze jaarverslag 2021, regionale agenda 2023-2025 en begroting 2023-2026 Groene Metropoolregio Getekend raadsbesluit Raadskameradvies t.b.v. de besluitvormende behandeling op 15-06-2022 Aangenomen amendement "Voor 2 jaar vaststellen regionale agenda" (22A36) van de raadsleden Heemskerk, Neutkens, Eppich en Quint Aangenomen motie "Geef de RAC de tijd" (22M79) van de raadsleden Heemskerk, Neutkens, Eppich en Quint

Raadsvoorstel "Zienswijze jaarverslag 2021, regionale agenda 2023-2025 en begroting 2023-2026 Groene Metropoolregio" Bijlage 1 - Bij raadsvoorstel overzicht financiën Bijlage 2 - Brief zienswijze concept jaarverslag 2021, regionale agenda 2023-2025 en begroting 20232026 GMR Bijlage 2a - Geamendeerde versie - Brief zienswijze concept jaarverslag 2021, regionale agenda 20232025 en begroting 2023-2026 GMR Bijlage 3 - Aanbiedingsbrief concept jaarstukken 2021 GMR Bijlage 4 - Concept jaarstukken 2021 Bijlage 5 - Accountantsverslag 2021 Bijlage 6 - Controle verklaring 2021 Bijlage 7 - Memo onderbouwing rekeningoverschot Bijlage 8 - Aanbiedingsbrief concept regionale agenda 2023-2025 en begroting 2023-2026 GMR Bijlage 9 - Concept regionale agenda 2023-2025 en begroting 2023-2026 GMR Bijlage 10 - Memo onderbouwing ontwikkeling inwonersbijdrage 2023 Bijlage 11 - Memo overzicht inwonersbijdragen Bijlage 12 - Opgaveovereenkomst Verbonden regio Bijlage 13 - Opgaveovereenkomst Productieve regio Bijlage 14 - Opgaveovereenkomst Circulaire regio Bijlage 15 - Opgaveovereenkomst Ontspannen regio Bijlage 16 - Opgaveovereenkomst Groene groeiregio Bijlage 17 - Algemene voorwaarden opgaven Brief van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen inzake "Advies Regioagendacommissie op basis van regionale consultatiebijeenkomst 2 juni 2022" 5.3

Vaststellen: Aanpassing handhaving uniforme arbeidsverplichtingen Participatiewet Getekend raadsbesluit Raadskameradvies t.b.v. de besluitvormende behandeling op 15-06-2022 Aangenomen amendement "Menselijke maat handhaving bijstand" (22A33) van de fracties DENK, ChristenUnie en Forum voor Democratie Aangenomen motie "Voorkom naheffing bij bijstandsgerechtigden" (22M57) van de fracties SP, PvdA en ChristenUnie Verworpen motie "Brandbrief bijstandsgerechtigden principieel niet korten" (22M58) van de fractie SP Raadsvoorstel "Aanpassing handhaving uniforme arbeidsverplichtingen Participatiewet" Bijlage - Afstemmingsverordening aangepast Behandelresultaat 18 mei 2022, informatieve & meningsvormende (1) behandeling

5.4

Vaststellen: Afvalkoers 2022-2026 "Arnhem Schoner" Getekend raadsbesluit Raadskameradvies t.b.v. de besluitvormende behandeling op 15-06-2022 Aangenomen amendement "Ambitie afvalkoers" (22A34) van de fracties CDA, Arnhemse Ouderen Partij, ChristenUnie en Partij voor de Dieren Aangenomen amendement "Doel en proces afvalkoers" (22A37) van de fracties GroenLinks, D66 en Volt Aangenomen amendement "Minder luiers en menstruatie materiaal in het restafval" (22A38) van de fracties GroenLinks, D66, Volt, Partij voor de Dieren, ChristenUnie en PvdA Verworpen motie "De gemeente is geen opvoeder, maar vertegenwoordiger van het volk" (22M53) van de fractie Arnhemse Ouderen Partij Verworpen motie "Kraakwagen terug" (22M54) van de fractie Arnhemse Ouderen Partij Verworpen motie "Eerlijker verdeling van de kosten" (22M55) van de fractie Arnhemse Ouderen Partij Verworpen motie "Respect voor het referendum; geen DIFTAR in de periode 2022-2026" (22M56) van de fractie Arnhemse Ouderen Partij Verworpen motie "Halvering afvalbelasting huishoudens" (22M81) van de fractie SP Verworpen motie "Nascheiding zo snel als mogelijk invoeren" (22M82) van de fractie SP

Aangenomen motie "Verminderen afvalberg" (22M83) van de fractie SP Memo van wethouder Roelofs inzake "Toezeggingen tijdens de Raadsbehandeling van de Afvalkoers 2022-2026 Arnhem Schoner op woensdag 11 mei 2022 - deel 2", d.d. 25-05-2022 Memo van wethouder Roelofs inzake "Toezeggingen tijdens de Raadsbehandeling van de Afvalkoers 2022-2026 Arnhem Schoner op woensdag 11 mei 2022 - deel 1", d.d. 23-05-2022 Raadsvoorstel - Afvalkoers 2022-2026 "Arnhem Schoner" Bijlage 1 - Afvalkoers 2022-2026 Arnhem Schoner Bijlage 2 - Resultaten monitoring afvalinzameling Q3 2021 (incl. resultaten milieubak) Bijlage 1a - Afvalkoers 2022-2026 Arnhem Schoner (geamendeerde versie) Beantwoording Art. 44-vragen inzake "Nascheiding", d.d. 09-03-2021 Lijst met deelnemers aan het rondetafelgesprek Schriftelijke inspraakreactie van dhr E. Wiessenberg - Bewonersgroep Arnhems Hart d.d. 25-05-2022 Schriftelijke inbreng van mw. K. Verholt - APCG, d.d. 25-05-2022 Schriftelijke inspraakreactie mevr. M. van den Broek - APCG d.d. 11-05-2022 Schriftelijke inbreng dhr. M. Jonker Schriftelijke inspraakreactie van dhr. E. Wiessenberg - Bewonersgroep Arnhems Hart d.d. 25-01-2022 Schriftelijke inspraakreactie mevr. M. van den Broek - APCG d.d. 26-01-2022 Schriftelijke inspraakreactie van dhr. J. Schreur - Stichting De Groene Vos Schriftelijke inspraakreactie van dhr. I.

van der Deen - Milieudefensie Arnhem Behandelresultaat 26 januari 2022, informatieve behandeling Notitie over nascheiding van 27-01-2021 Bijlage - Afvalscheiding argumentenkaart milieu Bijlage - Afvalscheiding argumentenkaart principes Bijlage - Afvalscheiding argumentenkaart bron-nascheiden Behandelresultaat 2 februari 2022, meningsvormende (1) behandeling Behandelresultaat 9 februari 2022, 2e meningsvormende (1) behandeling Raadsbrief "Afvalkoers 2022-2026“ Arnhem Schoner” – Toezeggingen, rapportage en voortgang", d.d. 05-04-2022 Bijlage 1 - Memo toezeggingen Afvalkoers 2022-2026 “Arnhem Schoner” Bijlage 2 - Afvalrapportage vierde kwartaal 2021 Raadsbrief "Afval – moties en toezeggingen", d.d. 19-04-2022 Behandelresultaat 11 mei 2022, 2e meningsvormende (1) behandeling

Agenda bijlagen 1 Getekende besluitenlijst PA 15 juni 2022

GEMEENTE

A r n h e stï ^ BESLUITENLIJST VAN DE VERGADERING VAN DE RAAD VAN DE GEMEENTE ARNHEM OP WOENSDAG 15 juni2022 De voorzitter: de heer

Marcouch

De raadsgriffier: de heer

Kersten

Aanwezig de leden: de heer Aït Chrif (PvdA), de heer Bal (DENK), de heer De Boef (GroenLinks), de heer Brandts(D66), de heer Van den Broek (CDA), de heer Coenders (GroenLinks), de heer Dayioglu (GroenLinks), mevrouw Dobbe (SP), de heer Elfrink (SP), de heer Eliëns(Partij voorde Dieren), de heer VanEngelenburg (WD), mevrouw Eppich (WD), mevrouw Groot (Arnhem Centraal), de heer De Groot(Partij voorde Dieren), de heer Heemskerk (D66), mevrouw Hogenhout (GroenLinks), mevrouw Kemperman (D66), mevrouw Koorn(CDA), de heer Kraaijenbrink(Arnhem Centraal), de heer Kuma§(VVD), de heer Vander Laak(Arnhem Centraal), de heer Loor(D66), de heer Luurssen (ForumVoorDemocratie), mevrouw Manders (Arnhem Centraal), de heer Maref (WD), mevrouw VanMunster (PvdA), mevrouw Nede (Christenunie), mevrouw Neutkens (Volt), mevrouw Noomen (GroenLinks), mevrouw Pape (WD), de heer Prinsen (GroenLinks), mevrouw Quint(GroenLinks), de heer Schollen (Volt), mevrouw Simonis(GroenLinks, de heer Verheij (PW), de heer Visser (PvdA), de heer Wiggers (Arnhemse Ouderen Partij), mevrouw Zwijnepoel (D66) Afwezig: de heer

Usta (DENK)

Aanwezig de wethouders: mevrouw Bouwkamp,de heer Roelofs, de heer Smeulders, de heer Vander Wel Begintijd vergadering Eindtijd vergadering

Vander Geijn, mevrouw Kundic,de heer

Mark Lauriks,de heer

: 21.00 uur : 23:05 uur

BESLUITEN: Agendapunt: 4.4 Vaststellen vande concept-besluitenlijst vande vergadering van 1 juni2022 en 8 juni2022

Het voorstel is met algemene

stemmen aangenomen,

4.5 Ingekomen stukken en ter inzage gelegde de gemeenteraad

Het voorstel is met algemene

stemmen aangenomen,

stukken voor

5.1 Interpellatieverzoek vande leden Elfrink en Dobbe inzake "Opnieuwmiljoenenoverschrijding Stadstheater/ Introdans/Oostpool"

De motie 'Trek de stekker uit megalomaanStadstheater (22M84) vande fractie SP is met 5 stemmen vooren 33 stemmen tegen verworpen.

5.2 Vaststellen: Zienswijze jaarverslag 2021, regionale agenda 2023-2025 en begroting 2023-2026 Groene Metropoolregio

Het amendement "Voor2 jaarvaststellen regionale agenda" (22A36) van de raadsleden Heemskerk, Neutkens, Eppich en Quintis met 34 stemmen vooren 4 stemmen tegen aangenomen. De motie "Geef de RAC de tijd" (22M79) vande raadsleden Heemskerk, Neutkens, Eppich en Quintis met 34 stemmen vooren 4 stemmen tegen aangenomen. Het voorstel is met 34 stemmen vooren 4 stemmen tegen aangenomen.

5.3 Vaststellen: Aanpassinghandhaving uniforme arbeidsverplichtingen Participatiewet

Het amendement "Menselijke maat handhaving bijstand"(22A33) vande fracties DENK, Christenunie en ForumvoorDemocratie is met 30 stemmen vooren 8 stemmen tegen aangenomen. De motie "Voorkomnaheffing bij bijstandsgerechtigden" (22M57) vande fracties SP, PvdA en Christenunie is met algemene stemmen aangenomen. De motie "Brandbrief bijstandsgerechtigden principieel niet korten" (22M58) vande fractie SP is met 14 stemmen vooren 24 stemmen tegen verworpen. Het voorstel is met algemene

5.4 Vaststellen: Afvalkoers 2022-2026

"Arnhem Schoner"

stemmen aangenomen.

Het amendement "Ambitie afvalkoers" (22A34) vande fracties CDA, Arnhemse Ouderen Partij, Christenunie en Partij voorde Dieren is met 26 stemmen vooren 12 stemmen tegen aangenomen. Het amendement "Doel en proces afvalkoers" (22A37) vande fracties GroenLinks, D66en Volt is met 25 stemmen vooren 13 stemmen tegen aangenomen. Het amendement "Minder luiers en menstruatie materiaal in het restafval" (22A38) vande fracties GroenLinks, D66,Volt, Partij voorde Dieren, Christenunie en PvdA is met 28 stemmen vooren 10 stemmen tegen aangenomen. De motie "De gemeente is geen opvoeder, maarvertegenwoordiger van het volk" (22M53) vande fractie Arnhemse Ouderen Partij is met 3 stemmen vooren 35 stemmen tegen verworpen.

Zaaknummer:671067

GEMEENTE

A r n he m ^

De motie "Kraakwagen terug" (22M54) vande fractie Arnhemse Ouderen Partij is met 6 stemmen vooren 32 stemmen tegen verworpen. De motie "Eerlijker verdeling vande kosten" (22M55) vande fractie Arnhemse Ouderen Partij is met 4 stemmen vooren 34 stemmen tegen verworpen. De motie "Respect voorhet referendum; geen DIFTAR in de periode 20222026" (22M56) vande fractie Arnhemse Ouderen Partij is met 12 stemmen vooren 26 stemmen tegen verworpen. De motie "Flalvering afvalbelasting huishoudens" (22M81) vande fractie SP is met 5 stemmen vooren 33 stemmen tegen verworpen. De motie "Nascheiding zo snel als mogelijk invoeren" (22M82) vande fractie SP is met 11 stemmen vooren 27 stemmen tegen verworpen. De motie "Verminderen afvalberg" (22M83) vande fractie SP is met 30 stemmen vooren 8 stemmen tegen aangenomen. Flet voorstel is met 25 stemmen vooren 13 stemmen tegen aangenomen.

De raadsgriffier,

Zaaknummer:671067

De voorzitter,

1 Agenda PA 15 juni 2022

Agenda Politieke Avond 15 juni 2022 Raadzaal 18.45 uur - 19.30 uur (45) Rondvraag en mededelingen

Raadzaal

Landgoed/Festival

Walburgis

19.30 uur - 21.00 uur (90)

19.30 uur - 21.00 uur (90)

19.30 uur - 21.00 uur (90)

Jaarstukken 2021, Turap-1 2022 en de (geheime) FJP 2021, inclusief presentatie Duisenbergonderzoek programma ‘cultuur’ door raadsrapporteurs (i/m1)

Vaststelling bestemmingsplan 'Chw Gaardenhage’ en grondexploitatie Gaardenhage (m1)

Wijzigen Hoofdstuk 5, afdeling 7 (evenementen) van de Algemene Plaatselijke Verordening (i/m1)

Pauze: 21.00 uur – 21.15 uur Raadzaal 21.15 uur - 23.15 uur - Besluitvormende vergadering 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 5 5.1 5.2 5.3 5.4

Opening en mededelingen Beëdiging van de heer Christiaan Zevenbergen als fractievolger voor de fractie van Volt Vaststellen van de agenda en spreektijdverdeling Vaststellen van de concept-besluitenlijst van de vergadering van 1 juni 2022 en 8 juni 2022 Ingekomen stukken en ter inzage gelegde stukken voor de gemeenteraad Onderwerpen direct ter besluitvorming Interpellatieverzoek van de leden Elfrink en Dobbe inzake "Opnieuw miljoenenoverschrijding Stadstheater/ Introdans/ Oostpool" Vaststellen: Zienswijze jaarverslag 2021, regionale agenda 2023-2025 en begroting 2023-2026 Groene Metropoolregio Vaststellen: Aanpassing handhaving uniforme arbeidsverplichtingen Participatiewet Vaststellen: Afvalkoers 2022-2026 "Arnhem Schoner"

1 Stemmingen PA 15 juni 2022

2.1.RZ Jaarstukken 2021, Turap-1 2022 en de (geheime) FJP 2021, inclusief presentatie Duisenbergonderzoek programma ‘cultuur’ door raadsrapporteurs 1 Behandeladvies 15 juni 2022, informatieve & meningsvormende (1) behandeling

Titel/onderwerp:

Jaarstukken 2021, Turap-1 2022 en de (geheime) FJP 2021, inclusief presentatie Duisenbergonderzoek programma ‘cultuur’ door raadsrapporteurs

Raadsadviseur:

M.Piscaer

Telefoonnr:

377 5108

Van: Portefeuillehouder:

College P. Smeulers

Ambtenaar: Telefoonnr:

N. Bouwman 3774629

E-mailadres:

Natasja.bouwman@arnhem.nl

Doel activiteit Toelichting

Maaike.piscaer@arnhem.nl

Informerend (Presentatie Duisenbergonderzoek programma ‘cultuur’) en Meningsvormende fase 1 Jaarstukken 2021 Het jaarverslag en de jaarrekening 2021 zijn het sluitstuk van de planning & controlcyclus over 2021. Met genoemde jaarstukken legt het college verantwoording af over de realisatie van de door de raad in de begroting vastgelegde beleidsvoornemens. De raad beoordeelt op grond van de jaarstukken of het college in overeenstemming met de in de begroting gestelde kaders heeft geopereerd. De Verordening Financieel Beleid en Beheer van de gemeente Arnhem verplicht het college om ieder jaar voor 1 mei de opgestelde jaarstukken aan de raad aan te bieden. Financiële Jaarrapportage Projecten (FJP) Als bijlage bij de jaarrekening verschijnt er ieder jaar de vertrouwelijke Nota Financiële Jaarrapportage Projecten 2021 (FJP). De FJP bevat het geactualiseerde resultaat van de grondexploitaties en projecten, de toekomstige winstverwachting, de getroffen voorzieningen, de stand van de reserves en het benodigde weerstandsvermogen. De bijlage van de FJP met de financiële projectinformatie bevat geheime informatie. Daarom is de bijlage FJP 2021 niet bij de stukken gevoegd, maar onder geheimhouding aan de leden van de auditcommissie en aan de fractievoorzitters (en overige raadsleden indien gewenst) ter kennisname aangeboden.

Accountantsverslag Deloitte, advies auditcommissie 16 mei In het accountantsverslag doet Deloitte verslag van de uitkomsten van de controle. Een toelichting op de bevindingen van de accountant kunt u lezen in het bijgevoegde accountantsverslag. In de auditcommissie van 16 mei heeft de accountant een toelichting gegeven over het accountantsverslag en de controleverklaring, behorende bij de jaarrekening. Naar aanleiding hiervan is er namens de auditcommissie een brief opgesteld, deze vindt u hier: Advies Auditcommissie behandeling Jaarstukken 2021 d.d. 18-05-2022 waarin de auditcommissie voorstelt om in te stemmen met het raadsvoorstel over de jaarstukken 2021. Risico Voor de financiële risico's en onzekerheden wordt verwezen naar de paragraaf 'Weerstandsvermogen en risicobeheersing' in de jaarstukken. Decharge college van B&W door gemeenteraad Met de vaststelling van de jaarstukken verleent de gemeenteraad decharge aan het college van burgemeester en wethouders voor het gevoerde beheer en beleid. Provincie en BZK De Provincie is toezichthouder op de gemeenten voor het financieel beheer. Een belangrijke (wettelijke) bepaling is dat de gemeente voor 15 juli aan het Ministerie van BZK, provincie en CBS de jaarstukken aanbiedt. Financiën In 2021 wordt een positief financieel resultaat na mutaties in de reserves van € 21,3

miljoen gerealiseerd. Voorgesteld wordt om dit resultaat toe te voegen aan de Algemene Reserve en volgens hetgeen dat is toegelicht onder 1.3 te bestemmen. Proces De Provincie is toezichthouder op de gemeenten voor het financieel beheer. Een belangrijke (wettelijke) bepaling is dat de gemeente voor 15 juli aan het Ministerie van BZK, provincie en CBS de jaarstukken aanbiedt. Om aan deze deadline te voldoen ziet de concept bestuurlijke planning van de jaarstukken en de turap er als volgt uit: • 11 mei: Technische sessie ‘wat zijn de jaarstukken en hoe lees ik ze?’ Technische sessie - FJP 2021 Technische sessie - Jaarstukken en Turap Technische sessie jaarstukken - Presentatie Deloitte

• • • • •

16 mei: Bespreking jaarstukken, accountantsverslag en controleverklaring in de auditcommissie met de accountant. 15 juni: Informatieve fase: presentatie resultaten Duisenbergonderzoek door raadsrapporteurs en Meningsvormende fase 1 22 juni: Meningsvormende fase 2 29 juni: Besluitvorming 15 juli: Deadline aanleveren Jaarstukken provincie

Duisenbergonderzoek De methode-Duisenberg is vernoemd naar het voormalige Tweede Kamerlid Pieter Duisenberg. Het houdt in dat rapporteurs vanuit de raad (raadsleden vanuit de coalitie en oppositie) worden aangewezen om een (of twee) programma’s uit de jaarstukken te onderzoeken en vragen te inventariseren die namens de gehele raad worden gesteld aan de verantwoordelijke portefeuillehouder van het college. De raadsrapporteurs zijn als het ware een vooruitgeschoven post van de raad en zij rapporteren ook aan de raad. Dit jaar zijn als raadsrapporteur aangesteld: Carmen Quint, Nathalie Nede en Joris Brandts. Zij hebben een Duisenbergonderzoek uitgevoerd op het programma ‘cultuur’ uit de Jaarstukken 2021. Op 15 juni presenteren zij de resultaten van het onderzoek aan de gemeenteraad en het college. Zie voor meer informatie het raadsvoorstel en bijlage. Voorgesteld resultaat van de bespreking Spreekrecht publiek Behandeladvies

Afronding van de informatieve fase (presentatie Duisenbergonderzoek Jaarstukken 2021, programma cultuur door raadsrapporteurs) en start en mogelijke afronding meningsvormende fase 1 Nee Informatieve fase: Presentatie resultaten Duisenbergonderzoek op de Jaarstukken 2021, programma ‘cultuur’ door de raadsrapporteurs Carmen Quint, Nathalie Nede en Joris Brandts. De onderzoeksresultaten worden ter plekke gepresenteerd en zullen na afloop worden gepubliceerd in iBabs, Na de presentatie is ruimte voor het stellen van vragen aan de raadsrapporteurs en de onderzoeker die namens het onderzoeksbureau de raadsrapporteurs heeft begeleid. Het college en de ambtelijke organisatie zijn uitgenodigd als toehoorder en hebben in principe deze avond geen inhoudelijke rol. Vergaderorde M1 Er wordt in twee termijnen vergaderd. - Iedere fractie heeft twee termijnen, waarin meningen kunnen worden verkondigd of politieke vragen kunnen worden gesteld. - De portefeuillehouder reageert na een termijn van de raad als alle fracties aan het woord zijn geweest. De portefeuillehouder beantwoordt de gestelde vragen, waarbij hij of zij antwoorden kan samenvoegen waardoor herhaling van vrijwel overeenkomstige punten achterwege blijft. De voorzitter ziet erop toe dat de beantwoording van de wethouder ter zake is en in gaat op de gestelde vragen.

- Interrupties (in de vorm van een korte vraag of opmerking zonder inleiding) zijn in alle termijnen toegestaan. Zoals altijd kan de voorzitter interrupties beperken. Uitkomst van de Meningsvormende (MI) behandeling kan zijn: 1. Partijen zijn het eens, het voorstel wordt doorgeleid naar de besluitvormende fase 2. Partijen zijn het niet (volledig) eens en overwegen moties en/of amendementen. Het voorstel wordt doorgeleid naar de fase Meningsvorming 2, waar deze besproken zullen

worden. Bijlagen Raadsvoorstel "Jaarstukken 2021 (inclusief Financiële Jaarrapportage Projecten 2021)" Bijlage - Jaarstukken 2021 Bijlage - Accountantsverslag 2021 Deloitte Bijlage - Reactie college Accountantsverslag Raadsvoorstel "Turap-1 2022" Bijlage - Turap 1 -2022 Bijlage - Begrotingswijziging bij Turap-1 2022 Technische sessie - FJP 2021 Technische sessie - Jaarstukken en Turap Technische sessie jaarstukken - Presentatie Deloitte Advies Auditcommissie behandeling Jaarstukken 2021 d.d. 18-05-2022 Behandelresultaat 11 mei 2022, informatieve behandeling

1 Raadsvoorstel "Jaarstukken 2021 (inclusief Financiële Jaarrapportage Projecten 2021)"

Aan de gemeenteraad Zaaknummer

651356

Onderwerp: Jaarstukken 2021 (inclusief Financiële Jaarrapportage Projecten 2021) a Voorstel 1. 2. 3. 4.

De jaarstukken inclusief de bijbehorende jaarrekening 2021 vast te stellen. De resultaatbestemming 2021 vast te stellen. De resultaatbestemming van het resultaat 2021 vanuit de AR vast te stellen. Kennis te nemen van het bij de jaarstukken 2021 behorende accountantsverslag, opgesteld door Deloitte. 5. Kennis te nemen van de reactie van het college op het accountantsverslag. 6. Kennis te nemen van de bij het jaarverslag behorende geheime Bijlage Financiële Jaarrapportage Projecten (FJP) 2021 met daarin de geactualiseerde (grond)exploitaties. 7. De begrotingswijziging met betrekking tot de FJP in het eerstkomende verzamelbesluit na vaststelling van de jaarstukken verwerken. Inleiding De jaarstukken 2021 zijn het sluitstuk van de P&C-cyclus 2021. In de Begroting 2021 is het beleid op hoofdlijnen toegelicht. In de jaarstukken wordt zowel beleidsinhoudelijk als financieel verantwoording afgelegd over de resultaten die in 2021 zijn behaald. Als bijlage bij de jaarstukken is de geheime nota Financiële Jaarrapportage Projecten (FJP) opgenomen De FJP bevat het geactualiseerde resultaat van de grondexploitaties en projecten (‘herzieningen’ genoemd), de toekomstige winstverwachting, de getroffen voorzieningen (= te verwachten verliezen), de stand van de reserves en het benodigde weerstandsvermogen.

Om de onderhandelingspositie van de gemeente niet te schaden is de FJP geheim voor onbepaalde tijd.

Beoogd effect Jaarstukken 2021: Decharge verlenen aan het college van burgemeester en wethouders voor het gevoerde beleid en beheer door middel van de vaststelling door de raad van de jaarstukken inclusief de bijbehorende jaarrekening 2021. FJP 2021: Inzicht verschaffen in de ontwikkeling van de grondexploitaties en de investeringsprojecten. Daarnaast is het doel om de herzieningen zo snel mogelijk te verwerken in de begroting, zodat in de projecten gewerkt wordt met een actueel (financieel) kader. Argumenten 1.1

Jaarstukken 2021 Volgens de wettelijke kaders, zijnde het Besluit Begroting en Verantwoording voor Provincies en Gemeenten (BBV), is het college verantwoordelijk voor het opstellen van het jaarverslag en de jaarrekening. Deze verantwoordelijkheid houdt onder meer in dat: • de jaarrekening zowel de baten en lasten als de activa en passiva getrouw dient weer te geven; • de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. Rechtmatige totstandkoming betekent in overeenstemming met de begroting en met de van toepassing zijnde wettelijke regelingen waaronder gemeentelijke verordeningen. De Verordening Financieel Beleid en Beheer van de gemeente Arnhem verplicht het college om ieder jaar voor 1 mei de opgestelde jaarstukken aan te bieden aan de raad. De Gemeentewet verplicht de gemeente om ieder jaar voor uiterlijk 15 juli de door de gemeenteraad vastgestelde jaarstukken aan te bieden aan de provincie Gelderland.

1.2

Resultaatbestemming In 2021 wordt een positief financieel resultaat na mutaties in de reserves van € 21,3 miljoen gerealiseerd. Voorgesteld wordt om dit resultaat toe te voegen aan de Algemene Reserve. Onder 1.3 wordt een voorstel gedaan voor de bestemming van het resultaat vanuit de Algemene reserve. Dit conform de eerder toegepaste procedure bij de jaarstukken. De weerstandsfactor komt uit op 1,9 en is daarmee hoger dan de begrote weerstandsfactor van 1,4.

1.3

Begrotingswijziging 2022 inzake resultaatbestemming 2021 Voorgesteld wordt om middels een begrotingswijziging in 2022 een deel van het positieve resultaat 2021 zoals genoemd onder 1.2 te bestemmen. In totaal worden 3 bestemmingen voorgesteld: a. Beschermd wonen In de jaarrekening 2021 is een voordeel ontstaan op beschermd wonen. In het raadsvoorstel met zaaknummer 612534 is gemeld dat met de jaarrekening een voorstel zal worden gedaan om de onderbesteding toe te voegen aan de bestemmingsreserve WMO en Jeugdzorg. Voorgesteld wordt om het positieve resultaat uit de jaarrekening op het

onderdeel beschermd wonen van € 6,2 miljoen vanuit de algemene reserve toe te voegen aan de BR WMO en Jeugdzorg en daarmee beschikbaar te houden voor dekking van de kosten van Beschermd Wonen in de toekomst. b. Voordeel grondexploitatie In 2021 is een positief resultaat gerealiseerd op de grondexploitatie, met name als gevolg van winstneming in project Schuytgraaf. Voorgesteld wordt om het positieve resultaat vanuit de grondexploitatie van € 5,6 miljoen vanuit de algemene reserve toe te voegen aan de bestemmingsreserve Grondexploitatie voor de verwachte inzet en intensivering van de verstedelijkingssopgave in de komende jaren. c. Resultaat tegemoetkoming ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK) In 2021 heeft de gemeente in het kader van compensatie corona meer vergoeding ontvangen dan de kosten die zijn geboekt binnen het project voor deze tegemoetkoming noodzakelijke kosten. Voorgesteld wordt om € 2,8 miljoen toe te voegen aan het programma Participatie en armoedebestrijding onder andere ter dekking voor de compensatie gestegen energiekosten voor minima omdat de compensatie in 2022 daarvoor naar verwachting niet voldoende zal zijn. De weerstandsfactor na bovengenoemde bestemming komt uit op 1,6. 1.4

Accountantsverslag Deloitte Verantwoordelijkheid accountant: De controleverordening vormt de basis waarop de accountant de controle over de boekjaren uitvoert. In de verordening wordt de reikwijdte van de controle, de geldende normstellingen en de te hanteren goedkeurings- en rapporteringtolerantie vermeld. De bij de controle toegepaste goedkeuringstolerantie bedraagt voor fouten 1% en voor onzekerheden 3% van de totale lasten. Accountantsverslag en controleverklaring Deloitte: In het accountantsverslag doet Deloitte verslag van de uitkomsten van de controle. Daarbij gaan zij nader in op de scope en reikwijdte van de accountantscontrole en geven zij een nadere toelichting op de getrouw- en rechtmatigheid van de jaarrekening. Het accountantsverslag is integraal onderdeel van de rapportage aan het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) inzake de SiSa-verantwoording. De accountant heeft geen controleverschillen ten aanzien van getrouw- en rechtmatigheid geconstateerd. De accountant heeft een goedkeurende verklaring afgegeven voor de jaarstukken 2021. Voor een nadere toelichting op de bevindingen van de accountant wordt verwezen naar het accountantsverslag. Ons college heeft een reactie op het accountantsverslag geformuleerd. Hiervoor wordt verwezen naar de reactiebrief.

1.5

FJP: bijlage, geheimhouding en begrotingswijziging Het algemene, publieke overzicht van de grondexploitaties is terug te vinden in de paragraaf Grondbeleid van het jaarverslag. Deze FJP 2021 is een verdieping daarop met gedetailleerde projectinformatie en risicobeschrijvingen. Wij raden u aan eerst de paragraaf Grondbeleid in het

jaarverslag te lezen en pas daarna deze bijlagen. Om de onderhandelingspositie van de gemeente niet te schaden is de FJP geheim voor onbepaalde tijd. De begrotingswijziging naar aanleiding van de FJP wordt verwerkt in het eerstvolgende verzamelbesluit na vaststelling van de jaarstukken 2021. Kanttekeningen en risico's 1.1 Voor de financiële risico's en onzekerheden wordt verwezen naar de paragraaf "weerstandsvermogen en risicobeheersing" in het jaarverslag. Financiën In 2021 wordt een positief financieel resultaat na mutaties in de reserves van € 21,3 miljoen gerealiseerd. Voorgesteld wordt om dit resultaat toe te voegen aan de Algemene Reserve en volgens hetgeen dat is toegelicht onder 1.3 te bestemmen. Uitvoering De accountant geeft een toelichting aan de auditcommissie over het accountantsverslag en de controleverklaring, behorende bij de jaarrekening.

Communicatie Er wordt een persbericht, animatie en infographic gemaakt voor de jaarstukken. Op de website financien.arnhem.nl staat de webversie van de jaarstukken weergegeven. Hierin is extra informatie opgenomen, zoals bijvoorbeeld in het onderdeel 'wat heeft het gekost' binnen de programma's (meer informatie tabel baten en lasten en reserves per programma) en bij 'wat hebben we gedaan' (in de doelenboom staat ook de informatie uit Turap 2 weergegeven). Bijlagen Stukken voor gemeenteraad − Concept-raadsbesluit jaarstukken 2021 − Jaarstukken 2021 − Accountantsverslag 2021 Deloitte − Reactie college Accountantsverslag − Financiële Jaarrapportage Projecten 2021 (geheim)

Besluit van Zaaknummer

651356

DE RAAD VAN DE GEMEENTE ARNHEM; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 19 april 2022, Cluster Bedrijfsvoering nummer: 651356; gelet op artikel 192 van de Gemeentewet; besluit: 1. 2. 3. 4.

De jaarstukken inclusief de bijbehorende jaarrekening 2021 vast te stellen. De resultaatbestemming 2021 vast te stellen. De resultaatbestemming van het resultaat 2021 vanuit de AR vast te stellen. De begrotingswijziging met betrekking tot de FJP in het eerstkomende verzamelbesluit na vaststelling van de jaarstukken verwerken.

De griffier,

De voorzitter,

1 Bijlage 1 - Jaarstukken 2021

Jaarstukken 2021

Inhoudsopgave Infographic .................................................................................................................................................................1

Deel 1 Hoofdlijnen .....................................................................................................................................................2 2021, een samenvatting.........................................................................................................................................3 Leeswijzer ..............................................................................................................................................................5

Deel 2 Jaarverslag.....................................................................................................................................................7 Wijken ........................................................................................................................................................................8 Wijken algemeen....................................................................................................................................................9 Centrum, Spijkerkwartier, Arnhemse Broek .........................................................................................................17 Noordwest ............................................................................................................................................................23 Noordoost.............................................................................................................................................................29 Presikhaaf ............................................................................................................................................................34 Malburgen ............................................................................................................................................................40 Schuytgraaf, Elderveld

.........................................................................................................................................45 De Laar, Elden .....................................................................................................................................................51 Rijkerswoerd, Kronenburg, Vredenburg...............................................................................................................56

Stad .........................................................................................................................................................................61 Bestuur, dienstverlening en financiën ..................................................................................................................62 Veiligheid..............................................................................................................................................................73 Bereikbaarheid .....................................................................................................................................................81 Economie .............................................................................................................................................................87 Onderwijs .............................................................................................................................................................96 Cultuur................................................................................................................................................................101 Participatie en armoedebestrijding.....................................................................................................................108

Zorg....................................................................................................................................................................123 Welzijn en inclusie..............................................................................................................................................134 Gezondheid en sport..........................................................................................................................................144 Klimaat en energie .............................................................................................................................................149 Ruimtelijke ontwikkeling .....................................................................................................................................158 Wonen en leefomgeving ....................................................................................................................................164

Paragrafen .............................................................................................................................................................175 Lokale heffingen.................................................................................................................................................176 Risicomanagement en weerstandsvermogen ....................................................................................................181 Onderhoud kapitaalgoederen.............................................................................................................................200 Financiering........................................................................................................................................................212 Bedrijfsvoering ...................................................................................................................................................217 Verbonden partijen.............................................................................................................................................223 Grondbeleid........................................................................................................................................................244

Investeringen......................................................................................................................................................253 Subsidies............................................................................................................................................................257 Integriteit ............................................................................................................................................................264

Deel 3 Jaarrekening...............................................................................................................................................267 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het begrotingsjaar ..................................................268 Balans en de toelichting .....................................................................................................................................278 Bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld ...................................................311 Bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen (SiSa tabel)..........................................313 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant........................................................................................342

Deel 4 Bijlagen.......................................................................................................................................................343 Afkortingenlijst....................................................................................................................................................344 Begrippenlijst......................................................................................................................................................347

Infographic

1

Deel 1 Hoofdlijnen Deel 1 bestaat uit: 1.

Hoofdlijnen van beleid

2.

Leeswijzer

2

2021, een samenvatting Het jaar 2021 stond, net als het jaar ervoor, grotendeels in het teken van corona en de gevolgen daarvan. Voor veel inwoners, ondernemers en instellingen waren dit zware tijden. Als gemeente hebben we steun geboden daar waar dat mogelijk was, soms organisatorisch, vaak ook financieel. Ondanks de coronacrisis staat Arnhem er goed voor, ook financieel. Er is hard gewerkt aan goede en mooie dingen voor de stad. Op onderwerpen als duurzaamheid en klimaatadaptatie, bereikbaarheid, schone mobiliteit en woningbouw zijn ondanks corona resultaten geboekt. Ook is extra woningbouw mogelijk gemaakt, wat een dringende noodzaak is in de totaal overspannen woningmarkt van dit moment. Waar Arnhem altijd achterliep bij andere gemeenten als het gaat om uitstroom uit de bijstand, is die uitstroom nu minimaal gelijk aan het landelijk gemiddelde. Het college heeft in 2021 een nieuwe visie op het sociaal domein en specifiek voor jeugdbeleid opgesteld. Deze is inmiddels vastgesteld door de gemeenteraad. Hiermee is een goede basis is gelegd om op voort te bouwen. Want er zal ook de komende 4 jaar nog veel werk te verzetten zijn, zowel in het sociaal domein als fysiek in de stad. In de Arnhem-Oost aanpak komen verschillende beleidslijnen samen, om juist in de zwakkere wijken het verschil te maken en een negatieve spiraal te doorbreken.

Corona Het realiseren van alle plannen en ambities kreeg zoals gezegd een andere wending door een crisis die zijn weerga niet kent: corona. Nog steeds trekt corona een zware wissel op onze inwoners, ondernemers en instellingen. Om de crisis het hoofd te bieden, kwam er een herstelagenda waarin de gemeente extra steun uittrok voor bewoners en bedrijven die in de knel dreigden te komen. Via de herstelagenda werd € 19 miljoen in de stad geïnvesteerd om de werkgelegenheid, de bedrijvigheid, de aantrekkelijkheid en daarmee de leefbaarheid van Arnhem te beschermen. Het einde van de coronacrisis lijkt in zicht, maar het blijft onvoorspelbaar hoe die zich ontwikkelt en wat dit voor onze inwoners betekent. Zeker nu zich een nieuwe crisis voltrekt in Oekraïne, die ook een grote impact op ons dagelijks leven zal hebben. Om nog maar te zwijgen van de humanitaire ramp die zich in Oekraïne zelf voltrekt. We moeten - ook daarom - klaar blijven staan voor onze inwoners en ondernemers. Medewerkers De afgelopen jaren werd thuiswerken het nieuwe normaal. Inmiddels beschikken medewerkers over IT-middelen waarmee ‘hybride werken’ gefaciliteerd wordt. Ook op het stadhuis en stadskantoor is dat zichtbaar, bijvoorbeeld met vergaderruimtes die speciaal zijn ingericht voor bijeenkomsten waarbij een deel van de deelnemers op een andere locatie werkt.

De gemeente wil een inclusieve diverse organisatie zijn. Waar iedereen zichzelf kan zijn en de eigen kwaliteiten en talenten kan inzetten. In 2021 is daarom ook gewerkt aan een open cultuur waarin ieder van ons zich thuis voelt. Hoe meer diversiteit, hoe krachtiger geopereerd kan worden in de samenleving. En de gemeente heeft hierin een voorbeeldfunctie. En verder… (een greep uit 2021) Werd het vernieuwde en verduurzaamde gasloze, all electric zwembad Valkenhuizen opgeleverd, startte een campagne tegen (huiselijk) geweld, werd een nieuwe aanpak tegen drugscriminaliteit onder jeugdigen ingevoerd, werd de schulddienstverlening voor inwoners verder verbeterd, werden ‘groene bushaltes’ en fietsvlonders geplaatst, verbeterden we de flora en fauna in de stad met de biodiversiteitagenda en de dierenwelzijnsagenda, gingen we aan de slag met het aardgasvrij maken van Kronenburg/Vredenburg, gingen we verder aan de slag met klimaatadaptatie, kwam het nieuwe afvalbeleid op de agenda van de gemeenteraad, werd het Romeinse Castellum op de Unesco werelderfgoedlijst geplaatst, kwamen er regels voor woningsplitsing en verkamering, kregen zo’n 1.000 ondernemers hulp en advies via van Bedrijven Weten en het loket Geldzaken & Ondernemen, werden projecten uit het huisvestingsplan voor het primair onderwijs uitgevoerd, startte het project ‘Gezond & Fit’ voor een gezonde opgroeiende jeugd, kreeg het

project ‘Veilig in en om school’ vorm, werden diverse buurthuizen opgeknapt, kwam er een Arnhems uitvoeringskader beeldende kunst in de openbare ruimte en werd er flink geïnvesteerd in bewegen in de openbare ruimte.

Financieel resultaat We sluiten het jaar 2021 af met een positief financieel resultaat voor mutaties in de reserves van € 44,0 miljoen. Gedurende het jaar zijn overeenkomstig de genomen raadsbesluiten mutaties gedaan in de reserves. Per saldo is er in 2021 al € 14,1 miljoen toegevoegd aan de algemene reserve. Daarnaast is er per saldo € 8,6 miljoen toegevoegd aan diverse bestemmingsreserves voor door de raad bestemde uitgaven die in toekomstige jaren nog volgen. Door deze mutaties die al in het jaar gedaan zijn, komt het positieve financieel resultaat na mutaties in de reserves in 2021 uit op € 21,3 miljoen. Schematisch ziet dit er als volgt uit: 3

In het jaarverslag is per programma uiteengezet waardoor de belangrijkste afwijkingen tussen realisatie en begroting worden veroorzaakt. Hieruit blijkt dat het veelal gaat om incidentele afwijkingen, waaronder een incidenteel voordeel op beschermd wonen en de winstneming in de grondexploitatie. Het incidentele karakter van dit positieve resultaat leidt er toe dat deze effecten niet structureel meegenomen kunnen worden naar de toekomst. De weerstandsfactor komt uit op 1,9. De ratio is hoger dan de weerstandsfactor van 1,4 zoals in de begroting is opgenomen. De weerstandsfactor drukt uit in welke mate de gemeente in staat is om de gevolgen van risico's op te vangen, zonder dat het beleid of de uitvoering daarvan in gevaar komt. Het tot stand komen van de weerstandsfactor en de ontwikkeling van de totale financiële positie wordt nader toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.

4

Leeswijzer Inleiding De jaarstukken zijn een onderdeel uit de P&C-cyclus. In de Begroting wordt het gemeentelijk beleid op hoofdlijnen toegelicht. In de jaarstukken wordt zowel beleidsinhoudelijk als financieel verantwoording afgelegd over de resultaten die in 2021 zijn behaald. De jaarstukken bestaan uit twee delen: het jaarverslag en de jaarrekening. Jaarverslag In het jaarverslag staat de beleidsinhoudelijke verantwoording centraal. Deze verantwoording wordt gegeven aan de hand van de 3W-vragen:  wat wilden we bereiken?  wat hebben we gedaan?  wat heeft het gekost? Jaarrekening De jaarrekening is financieel van aard. Hierin wordt verantwoording afgelegd over de financiën van de gemeente. In deze leeswijzer wordt aangegeven hoe de indeling van de jaarstukken eruit ziet.

Opbouw van de jaarstukken In de inhoudsopgave staat vermeld uit welke hoofdstukken de jaarstukken bestaan. In het kort worden deze hoofdstukken hier toegelicht. Deel 1 - hoofdlijnen van beleid In het eerste hoofdstuk staan de belangrijkste opgaven en het beleidsinhoudelijke en financiële resultaat in 2021 benoemd. Deel 2 - jaarverslag Het jaarverslag is opgebouwd uit drie onderdelen: 1. Acht wijkprogramma's (W) - Sinds 2017 zijn acht wijkprogramma's ingesteld. De 24 wijken zijn geclusterd in acht gebieden: Noord-West, Noord-Oost, Presikhaaf, Centrum/Spijkerkwartier/Arnhemse Broek, Malburgen, Rijkerswoerd/Kronenburg/Vredenburg, Elden/De Laar en Schuytgraaf/Elderveld. 2. Dertien stedelijke programma's (S) - In de stedelijke programma's zijn de 3 W-vragen opgenomen. De doelenboom is een belangrijk onderdeel in de stedelijke programma's. Bij het onderdeel 'wat hebben we bereikt' is de verantwoording op de doelen opgenomen. Het onderdeel 'wat hebben we gedaan' bestaat uit de verantwoording op de inspanningen. Bij de doelen en inspanningen wordt aangegeven of deze op koers (groen bolletje), gedeeltelijk op koers (oranje bolletje), niet op koers lopen (rood bolletje) of gerealiseerd zijn (grijs bolletje). Binnen de wijkprogramma's en stedelijke programma's zijn bij het onderdeel 'wat heeft het gekost' een financieel overzicht met een toelichting op de afwijkingen opgenomen.

In de tabel met de afwijkingen zijn de volgende afkortingen opgenomen:  V/N - Voordeel/ Nadeel;  C - Hoofdzakelijk coronagerelateerd met daarbij de keuze tussen Ja en Nee;  I/S - Incidenteel/ Structureel;  AR/BR - Algemene reserve/ Bestemmingsreserve. 3. Tien paragrafen - De paragrafen vormen een 'dwarsdoorsnede' van de begroting. Er worden kaderstellende beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot beheersmatige aspecten. De paragrafen geven daarmee belangrijke aanvullende informatie over de meerjarige financiële positie van de gemeente. Een deel van de paragrafen zijn in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplicht voorgeschreven.

5

De volgende verplichte paragrafen vanuit het BBV zijn opgenomen: 1. Lokale heffingen - In deze paragraaf wordt stilgestaan bij de diverse gemeentelijke belastingen en heffingen en de consequenties daarvan voor de inwoners. 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing - Het weerstandsvermogen geeft aan hoe solide de financiële positie van de gemeente is. In deze paragraaf zijn ook financiële kengetallen opgenomen, zoals het weerstandsvermogen, de solvabiliteit en de schuldquote. 3. Onderhoud kapitaalgoederen - In deze paragraaf wordt toegelicht op welke wijze het onderhoud van de gemeentelijke kapitaalgoederen (zoals wegen, riolering, gebouwen) gewaarborgd is. 4. Financiering - Hier wordt toegelicht op welke wijze met de financieringsbehoefte van de gemeente is omgegaan. 5. Bedrijfsvoering - In de paragraaf wordt gerapporteerd over de voortgang van interne ontwikkelingen binnen de gemeentelijke organisatie. 6. Verbonden partijen - De gemeente werkt samen met andere partijen om bepaalde doelen te bereiken. Als de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft bij een partij, is dit een zogenoemde verbonden partij. In deze paragraaf worden alle verbonden partijen toegelicht. 7. Grondbeleid - De gemeente speelt een rol in het kopen en verkopen van gronden. Hier wordt verder ingegaan op het gevoerde grondbeleid.

Op verzoek van uw raad zijn drie niet verplichte paragrafen in de jaarstukken opgenomen: 8. Investeringen - In deze paragraaf wordt over de realisatie van de investeringen gerapporteerd. 9. Subsidies - De gemeente verstrekt subsidies aan instellingen die een bijdrage leveren aan gemeentelijke doelstellingen. In deze paragraaf wordt aangegeven welke instellingen subsidie hebben ontvangen inclusief de subsidiebedragen. 10. Integriteit - In deze paragraaf wordt aangegeven op welke wijze invulling is gegeven aan het Arnhemse integriteitsbeleid. Deel 3 - Jaarrekening Het derde deel van de jaarstukken bestaat uit de financiële jaarrekening. Dit hoofdstuk biedt, conform de vereisten vanuit het BBV, diverse financiële overzichten. In de jaarstukken kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de balans of winst- en verliesrekening.

Interactieve website jaarstukken De jaarstukken zijn digitaal beschikbaar op: financien.arnhem.nl. Op de website is bij de stedelijke en wijkprogramma's de volgende extra informatie te vinden:  In de doelenboom zijn ook de teksten te zien vanuit de Begroting 2021 en Turap-2.  Bij de onderdelen 'wat heeft het gekost' de overzichten per kostensoort, portefeuilleonderdelen en taakvelden.  Totaaloverzicht subsidies.  Totaaloverzicht reserves.

6

Deel 2 Jaarverslag Het jaarverslag bestaat uit drie onderdelen: 1.

Wijkprogramma's (W)

2.

Stedelijke programma's (S)

3.

Paragrafen

7

Wijken De diverse taken waarvoor de gemeente verantwoordelijk is en die op wijkniveau plaatsvinden, zijn opgenomen in de volgende 8 wijkprogramma’s (bundeling van logisch samenhangende wijken): W1

Wijkprogramma Centrum, Spijkerkwartier en Arnhemse Broek (CSA) Centrum, Spijkerkwartier en Arnhemse Broek

W2

Wijkprogramma Noordwest Burgemeesterswijk, Hoogkamp, Transvaal, Heijenoord, Lombok, Klarendal, Klingelbeek e.o., Schaarsbergen e.o., Sint Marten en Sonsbeekkwartier

W3

Wijkprogramma Noordoost Alteveer, Cranevelt, Geitenkamp, Monnikenhuizen, Velperweg e.o.

W4

Wijkprogramma Presikhaaf Presikhaaf West en Presikhaaf Oost

W5

Wijkprogramma Malburgen Malburgen West, Malburgen Oost/Noord, Malburgen Oost/Zuid, waaronder Het Duifje en Immerloo

W6

Wijkprogramma Schuytgraaf/Elderveld Schuytgraaf en Elderveld

W7

Wijkprogramma De Laar/Elden De Laar en Elden

W8

Wijkprogramma Rijkerswoerd, Kronenburg en Vredenburg (RKV) Rijkerswoerd, Kronenburg en Vredenburg

8

Wijken algemeen Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan Afgelopen jaar is gestart met het aanbrengen van meer structuur in de wijkopgaven. Hiervoor is binnen het cluster Strategie, Beleid en Regie onder ander een team Wijken ingericht met als bedoeling om de samenwerking tussen de stedelijke programma’s en de wijkopgaven verder te stroomlijnen. De adviseurs werken nauw samen met de wijkmanagers van de Teams Leefomgeving. Onderdeel van het team is ook een nieuwe werkwijze van Burgerparticipatie. Burgerparticipatie en wijkgericht werken zijn niet los van elkaar te zien. 1. Evaluatie van Wijken Weten In de afgelopen jaren heeft Arnhem op basis van de Koersnota 'Van Wijken Weten' werk gemaakt van meer wijksturing. Er zijn stevige ambities neergezet met een duidelijke visie op bestuurlijke vernieuwing. Dat betekent iets voor de stedelijke opgaven en voor de wijze waarop we deze vernieuwing samen met inwoners en organisaties in de stad organiseren. Afgesproken is om Van Wijken Weten te evalueren. Deze evaluatie is in 2021 uitgevoerd en de uitkomsten daarvan zijn voorgelegd aan de gemeenteraad. Hoewel de evaluatie kritisch is op onderdelen is ons duidelijk dat Arnhem echt goud in handen heeft met het wijkgericht werken. De onderzoekers constateren dat de Arnhemse aanpak van wijksturing succesvol is en op onderdelen verder doorontwikkeld moet worden.

Wij blijven de goede dingen doen voor de stad en voor onze inwoners en zien voldoende aanleiding om dat vorm te blijven geven met een aanpak samen met onze samenwerkingspartners. Of dat nu zorginstellingen zijn, woningcorporaties, bedrijven of dat het gaat om de gezondheidsdienst, welzijnsorganisaties of de politie. Uit de uitgevoerde evaluatie blijkt dat het goed gelukt is om bewoners en stakeholders in onze wijken daadwerkelijk meer invloed te geven. De gemeente Arnhem wordt meer dan voorheen het geval was als nabij ervaren. Daarmee is een belangrijke stap gezet in de uitvoering van de filosofie achter de Koersnota: werken vanuit de leefwereld van bewoners in plaats van dat de gemeente vertelt en doet wat vanuit het perspectief van de overheid nodig is. Wijksturing is de ambitie van de gemeente Arnhem om te willen sturen vanuit de leefwereld van de inwoners. Niet alleen om burgers (meer) invloed te geven op hun directe leefomgeving, maar ook om effectiever als gemeente de goede keuzes te maken in de uitvoering. Wijksturing vindt plaats ‘van buiten naar binnen’ en is dus vraaggericht. De wijken van Arnhem zijn geclusterd in acht gebieden die elk een eigen wijkprogramma hebben.

De teams Leefomgeving (TLO’s) vormen de schakel tussen het stedelijk bestuur en het wijkbestuur: zij halen de agenda’s op bij inwoners en andere stakeholders en vertalen deze naar wijk-programma’s, daarbij rekening houdend met de stedelijke programma’s en hun consequenties voor de wijken. De aanbevelingen zijn vertaald in drie concrete opgaven: 1. we koesteren wat goed is; 2. we verbeteren de samenhang van wijksturing en stedelijke programma's; 3. we versterken de uitvoering. 2. Wijkspelregels Afgelopen jaar zijn de wijkspelregels vastgesteld nadat we samen met inwoners uit alle wijken een uitgebreid participatieproces hebben doorlopen. Bij de behandeling van de begroting 2022 zijn ook de bijbehorende budgetten vastgesteld en de nieuwe spelregels zijn per 1 januari ingegaan. De Spelregels Arnhemse Wijkaanpak beschrijven de samenwerking met bewoners en bewonersoverleggen en beschrijven rollen en verantwoordelijkheden. Ook omschrijven de spelregels de voorwaarden voor de besteding van bewonersbudgetten in de wijken. De nieuwe spelregels zijn tot stand gekomen na een zorgvuldig doorlopen proces dat goed is gewaardeerd door bewoners. Alle bewonersoverleggen konden meedoen en vele hebben dat ook gedaan. Een onderdeel van de spelregels is de bevoegdheid van de bewonersoverleggen om te adviseren over de besteding van de zogenaamde bewonersbudgetten .

De budgetverdeling kent een lange voorgeschiedenis en is in hoofdzaak gebaseerd op drie typen wijken: aandachtswijk, preventiewijk en beheerwijk. Een verdeling op basis van type wijk is nog steeds logisch. Daarnaast ontvangt een aantal wijken nog een vaste subsidie voor bijvoorbeeld de wijkvereniging. In de spelregels is gedetailleerd beschreven hoe het bewonersoverleg moet functioneren op de onderdelen taken, samenstelling van het bewonersoverleg, organisatie, werkwijze en middelen. De bestaande spelregels waren nog gebaseerd op de organisatiestructuur van de gemeente Arnhem vóór de komst van de Teams Leefomgeving. Met de nieuwe Spelregels Arnhemse Wijkaanpak willen we maximaal ruimte bieden aan maatwerk in de wijk. Het gaat daarbij om het vormgeven van de bewonersparticipatie, om zeggenschap over bewonersbudgetten en om het organiseren van wijkcommunicatie. Zo willen we inspelen op wat in de wijken leeft en samen met wijkbewoners

9

kijken wat nodig is. Bewoners krijgen meer invloed op wat in de wijk gebeurt en waar de prioriteiten liggen. De aanpak vraagt om maatwerk van bewonersvertegenwoordiging passend bij de specifieke wijk en hoe de bewoners uit die wijk hieraan vorm willen geven. 3. Buurthuizen Een aantal Arnhemse buurthuizen heeft het initiatief genomen om intensiever te gaan samenwerken. Hun doel was om het functioneren van de buurthuizen in de wijken te verbeteren, een duidelijke en herkenbare positie ten opzichte van gemeente en professionele organisaties in te nemen en zo de toekomst van de buurthuizen veilig te stellen. Gezamenlijk constateerden we dat, ondanks de toenemende aandacht voor wijkgericht werken van overheid en professionele organisaties, een eenduidig gemeentelijk beleidskader met betrekking tot de buurthuizen in Arnhem nog ontbreekt. Dat was aanleiding om een samenwerkingstraject te starten om de waarde en betekenis van de Arnhemse buurthuizen te onderzoeken en gezamenlijk te verkennen wat nodig is om die waarde te kunnen blijven leveren. Het afgelopen half jaar werkten de Samenwerkende Buurthuizen, collega Buurthuizen en de gemeente Arnhem aan de uitgangspunten voor een eenduidig gemeentelijk beleidskader. In een notitie is de essentie van dit co-creatieproces uitgewerkt. 4.