Agendabundel

Moties en Toezeggingen De volgende moties en toezeggingen worden met het IHP afgedaan: • Motie 23M48 – Kunstgras is niet groen • Motie 23M54 – Ambities beweegnorm jeugd naar boven bijstellen • Toezegging 1352 – Inhoud motie duurzame kunstgrasvelden integreren in nieuw kunstgrasveldenbeleid • Toezegging 1337 – Aantal kunstgrasvelden en hoe zich dit ontwikkelt • Toezegging 1074 - Vrij zijn in Arnhem • Toezegging 1363 - Meer bewegen voor oudere ouderen en/of mensen die slecht ter been zijn

Voorgestelde behandelwijze Informatieve bespreking Ten tijde van publiceren van de agenda is er een inspreker. De inspreker krijgt vijf minuten om een bijdrage te delen. Daarna is er de mogelijkheid om vragen te stellen. Zie hiervoor ook de bijlage ‘Lijst met insprekers’. Meningsvormende bespreking Er wordt in twee termijnen vergaderd. • •

Iedere fractie heeft twee termijnen, waarin meningen kunnen worden verkondigd of politieke vragen kunnen worden gesteld. De portefeuillehouder reageert na een termijn van de raad als alle fracties aan het woord zijn geweest. De portefeuillehouder beantwoordt de gestelde vragen, waarbij die antwoorden kan samenvoegen waardoor herhaling van vrijwel overeenkomstige punten achterwege blijft. De 2

GEMEENTERAAD ARNHEM BEHANDELADVIES

•

voorzitter ziet erop toe dat de beantwoording van de wethouder ter zake is en in gaat op de gestelde vragen. Interrupties (in de vorm van een korte vraag of opmerking zonder inleiding) zijn in alle termijnen toegestaan. Zoals altijd kan de voorzitter interrupties beperken.

Mogelijk resultaat: • •

Partijen zijn het eens, het voorstel wordt doorgeleid naar de besluitvormende fase Partijen zijn het niet (volledig) eens en overwegen moties en/of amendementen. Het voorstel wordt doorgeleid naar de Bespreking van Moties en Amendementen.

3

GEMEENTERAAD ARNHEM OVERZICHT INSPREKERS

Raadsvoorstel ‘Positief sportklimaat, toekomst sportclubs en duurzaam kunstgrasbeleid’ Aangemelde insprekers

1. 2.

Naam Eric van der Veen Dirkje Zevenhuizen

(Namens) Organisatie Arnhemse Sport Federatie SV de Paasberg

Manier van inspreken De insprekers krijgen vijf minuten om een bijdrage te geven. Vervolgens is er ruimte om vragen te stellen. Mochten zich nog meer insprekers melden, kan dit nog veranderen in een rondetafelgesprek. Daarna wordt gestart met de meningsvormende bespreking.

Aan de gemeenteraad Zaaknummer

Onderwerp:

4015614

Raadsvoorstel positief sportklimaat, toekomst sportclubs en duurzaam kunstgrasbeleid

Kernboodschap We willen dat in Arnhem iedereen zich welkom en veilig voelt om te sporten en bewegen. Dat is helaas geen vanzelfsprekendheid. Vandaar dat de gemeente in samenwerking met verenigingen en partijen zoals het Sportbedrijf werkt aan het realiseren van een positief sportklimaat in Arnhem. Ook willen we er voor zorgen dat sportaanbieders een hoge kwaliteit bieden en toekomstbestendig zijn. Om de benodigde randvoorwaarden te scheppen en sportaanbieders beter te ondersteunen zijn er twee uitvoeringsplannen opgesteld; namelijk het plan ‘positief sportklimaat’ en het plan ‘sportclubs voorbereid op de toekomst’. Daarnaast stellen we duidelijke criteria op, op basis waarvan we (duurzaam) kunstgras overwegen voor sportverenigingen. Dit doen we door middel van de nota ‘duurzaam kunstgrasbeleid’. Door middel van deze nota geven we ook invulling aan de ambitie om het kunstgras te verduurzamen. Voorstel 1. Kennis te nemen van het uitvoeringsplan ‘positief sportklimaat’. 2. Kennis te nemen van het uitvoeringsplan ‘sportclubs voorbereid op de toekomst’. 3. De nota ‘duurzaam kunstgrasbeleid’ vast te stellen. Inleiding We werken in Arnhem volop aan de ambitie om zoveel mogelijk inwoners te laten bewegen en te laten voldoen aan de beweegrichtlijnen. Bewegen is positief voor de sociale cohesie, de leefbaarheid en de aantrekkelijkheid van de stad.

Ook is bewegen essentieel voor de gezondheid en persoonlijke ontwikkeling van onze inwoners. We hebben de afgelopen jaren mooie stappen gezet. Zo hebben we ingezet op het bewegen in de openbare ruimte en het faciliteren van de urban sport. Dit heeft geleid tot het aanleggen van verschillende beweegvoorzieningen in de openbare ruimte (pumptracks, beweegtuinen, buitenfitness, beweegroutes etc.) Ook hebben we stappen gezet in de samenwerking met het primair onderwijs door middel van het ‘2+1+2’ concept. Deze samenwerking is geborgd in het visiedocument ‘bewegen, gezondheid en sport op en rondom basisscholen’. In navolging van het succes van het Lokale Sportakkoord, is onlangs het Sportakkoord herijkt en is er een nieuw ‘Arnhems Sportakkoord’.

Om ervoor te zorgen dat kinderen (en volwassenen) de beweegrichtlijn halen, is het belangrijk dat de sport- en beweeginfrastructuur in de stad goed aansluit op de behoeften van onze inwoners. Het aanbod moet aantrekkelijk en van een hoog niveau zijn. Rondom de scholen zetten we daarop in met 2+1+2, maar voor die extra 2 uur zijn vitale verenigingen en beweegaanbieders daarbij van essentieel belang. We zien echter dat verenigingen het door de jaren heen steeds lastiger krijgen. Nog steeds daalt het aantal inwoners dat sport beoefent via een vereniging (minder dan één op de vijf inwoners is lid van een vereniging) en is het lastig om de clubs draaiende te houden met een beperkt aantal vrijwilligers. We kunnen het afhaken van inwoners (met name de jeugd vanaf 12 jaar) niet helemaal voorkomen. Waar we, samen met sportaanbieders, wel voor kunnen zorgen, is dat de sport zo aantrekkelijk mogelijk blijft. Belangrijk daarvoor is dat de sportaanbieders hun basis goed op orde hebben, pedagogisch goed onderlegde trainers hebben en mee kunnen bewegen met behoeften van de verschillende doelgroepen. Anders gezegd, inwoners willen graag sporten bij aanbieders die de zaken goed geregeld hebben. Omdat we de grote meerwaarde van het bewegen in georganiseerd verband zien, willen we als gemeente deze aanbieders ondersteunen.

We zetten daarbij in op twee sporen: professionalisering van de aanbieders en een positief sportklimaat. We willen dat eenieder zich veilig, thuis en welkom voelt in de sport. We willen zaken zoals agressie langs het veld, discriminatie, racisme, uitsluiting of pestgedrag aanpakken. Daarom streven we naar een ‘positief sportklimaat’ in Arnhem. Plezier is het fundament voor een leven lang sporten en bewegen. De sportaanbieders kunnen dit niet alleen bewerkstelligen. Daarom helpen we verenigingen in professionalisering en in het realiseren van een positief sportklimaat. Deze ambities hebben geleid tot twee uitvoeringsplannen die het college door middel van dit voorstel aan uw raad wilt voorleggen; het uitvoeringsplan ‘positief sportklimaat’ en het uitvoeringsplan ‘sportclubs voorbereid op de toekomst’. Daarnaast wil het college door middel van dit voorstel nieuw kunstgrasbeleid aan u voorleggen. Het college heeft de ambitie om alle kunstgrasvelden met SBR (vermalen autobanden) infill te vervangen voor een duurzaam alternatief. In deze nota wordt uitgewerkt hoe we dit vorm geven. Ook leggen we vast wat de criteria zijn om kunstgras voor een vereniging in overweging te nemen. Ten slotte is er een aantal moties en toezeggingen die het college door middel van bijgevoegd memo als afgedaan beschouwt. Dit betreft: 1. Motie 23M48 – Kunstgras is niet groen 2.

Motie 23M54 – ambities beweegnorm jeugd 3. Toezegging 1352 – inhoud motie duurzame kunstgrasvelden integreren in nieuw kunstgrasveldenbeleid 4. Toezegging 1337 – aantal kunstgrasvelden en hoe zich dit ontwikkelt 5. Toezegging 1074 - Vrij zijn in Arnhem 6. Toezegging 1363 - Meer bewegen voor oudere ouderen

Beoogd effect • • • • •

Meer inwoners voldoen aan de beweegnorm en minder inwoners hebben overgewicht. Kinderen van jongs af aan laten bewegen, zodat zij de basis leggen voor een leven lang gezond bewegen. Elke Arnhemmer kan sporten en bewegen in een veilig, positief sportklimaat. Verenigingen en sportaanbieders krijgen ondersteuning die (beter) aansluit bij hun behoefte. Eenduidig beleid betreffende (duurzaam) kunstgras en verduurzaming.

Argumenten 1.1 Een positief sportklimaat is niet altijd vanzelfsprekend. Als een positief sportklimaat ontbreekt kan dat een voedingsbodem zijn voor grensoverschrijdend gedrag, intimidatie, discriminatie, uitsluiting en racisme. Sommige signalen zijn zichtbaar, zoals incidenten met publiek rondom wedstrijden, schreeuwen van ouders langs de kant etc. Daarnaast kunnen er ook signalen zijn die niet zo makkelijk te zien zijn, zoals inwoners die zich niet thuis of welkom voelen bij de sportaanbieder. Of kinderen die niet naar een training willen vanwege de negatieve sfeer. Het college wil dit in Arnhem aanpakken en aanbieders ondersteunen om een positief klimaat te bewerkstelligen. 1.2 Het college wil dat alle Arnhemmers zich welkom en veilig voelen om te sporten/bewegen in Arnhem. Deze ambitie past in ons beleidsplan Gezond & Fit (2021), en ook bij de ambities van het uitvoeringsplan ‘Vrij zijn in Arnhem’ (2022) en het uitvoeringsplan VN-verdrag Handicap (2022). Daarnaast sluit dit aan bij de ambities uit het actieplan nieuwkomers ‘Meedoen en Thuisvoelen’ (2019). Met dat doel is het uitvoeringsplan ‘positief sportklimaat’ opgesteld dat uitgaat van een pedagogisch verantwoord en inclusief sportklimaat. 1.3 Met het uitvoeringsplan kunnen we uitvoering geven aan de benodigde acties.

In het plan wordt op strategisch, maar ook op uitvoeringsniveau beschreven waar wij op in willen zetten. De belangrijkste pijlers zijn: • Verbetering fysieke toegankelijkheid van sportaccommodaties en de voorzieningen in de openbare ruimte • Professionalisering van sportaanbieders en verenigingen: o Ondersteuning van sportaanbieders op pedagogisch vlak (clubkadercoach) o Ondersteuning van sportaanbieders op organisatorisch vlak (sportparkmanager) o Aanstellen ‘aandachtsfunctionaris/verenigingsondersteuner ‘Positief Sportklimaat’ voor de periode 2024 t/m 2026: o Ondersteuning vechtsportaanbieders richting positief en veilig sportklimaat in samenwerking met de NIVM • Aanscherping huurvoorwaarden Sportbedrijf Arnhem met onder andere:

•

o Een VOG voor alle trainers, coaches en bestuurders o Een (sociaal)veiligheidsplan per sportaanbieder o Ondertekening van de gedragscode sociale veiligheid door vrijwilligers o Een vertrouwenscontactpersoon per sportaanbieder Gezamenlijke aanpak ‘Nieuwkomers in de Arnhemse sport’, een brede aanpak voor nieuwkomers in de Arnhemse sport

2.1 Het college wil de maatschappelijke waarde van sportverenigingen behouden en hen helpen het hoofd te bieden aan deze uitdagingen. Verenigingen zijn een belangrijk instrument om de maatschappelijke waarde van sport en bewegen te benutten. Daarom ondersteunt de gemeente Arnhem al jaren (o.a. via Sportbedrijf Arnhem) de sportverenigingen met een tariefs- en prioriteringsbeleid, middels verenigingsondersteuners, sport pedagogische ondersteuning en vele andere producten. Verenigingen staan tegenwoordig voor grote uitdagingen met betrekking tot ledenaantallen (19,4% van onze inwoners sport via een vereniging, terwijl in Arnhem 53% van de inwoners voldoet aan de beweegrichtlijnen), vrijwilligersbeleid en professioneel kader. Tegelijkertijd lijken andere sportaanbieders beter in staat om in te spelen op de wisselende wensen van de geïndividualiseerde en drukbezette sporter en ook het sporten in ongeorganiseerde vorm past hier beter bij. De vereniging heeft concurrentie van andere (non) commerciële aanbieders zoals AM Support/Presikhaaf University, fitness aanbieders en het (on)georganiseerd sporten in de openbare ruimte. We zien een aantal belangrijke elementen die nodig zijn voor de toekomstbestendigheid van verenigingen: •

•

•

De focus op alleen wedstrijdsport lijkt zijn langste tijd gehad te hebben. Het plezier in bewegen moet voorop staan en de sporter moet een grote vrijheid hebben qua beleving, identiteitsvorming en competitievormen. Verenigingen moeten verder professionaliseren. Door schaalvergroting kunnen de bestaande verenigingen dit doen, hun schaarse vrijwilligers beter inzetten, kosten voor hun leden besparen en efficiënter gebruik maken van de (kostbare) maatschappelijke voorzieningen. Samenwerking met andere partijen (andere sportaanbieders, commerciële partijen en welzijnsinstellingen) in de wijk en de stad is essentieel. Het sport- en beweegaanbod in de wijk staat centraal.

2.2 Aanpassing van de ondersteuning door gemeente en Sportbedrijf is nodig.. Samen met Sportbedrijf Arnhem hebben wij gekeken wat dit vraagt van ons als gemeente en van het Sportbedrijf en wat dit betekent voor de manier waarop wij verenigingen op dit moment ondersteunen. Samen met het Sportbedrijf en de Arnhemse Sportfederatie is een nieuw model van clubondersteuning ontwikkeld (zie bijlage). Dit model kent als belangrijkste pijlers: • Positieve, veilige en inclusieve sportclubs in Arnhem • Het centraal zetten van sportplezier en -beleving • Sterke professionele buitensportclubs op open sportparken

• •

Sterke professionele binnensportclubs die samenwerken, nieuwe doelgroepen aanboren en binden en boeien Anders georganiseerde sporten beweegaanbieders krijgen ook ruimte en ondersteuning vanuit de gemeente en het Sportbedrijf.

Voorbeelden van concrete acties die we ondernemen zijn het aanstellen van een sportparkmanager, een clubkadercoach, jeugdcoördinator en een sportpedagoog. 3.1 Het huidige beleid omschrijft geen duidelijke criteria op basis waarvan de gemeente een investering in duurzaam kunstgras overweegt. In de praktijk wordt tot op heden de afweging per casus gemaakt. Het is wenselijk om deze criteria wel te formuleren omdat sportvereniging regelmatig aangeven graag over (extra) kunstgras te beschikken. 3.2 De nota duurzaam kunstgrasbeleid gaat in op de verduurzaming en vergroening van sportparken De nota ‘duurzaam kunstgrasbeleid’ gaat verder in op de verduurzaming en vergroening van sportparken . Hierbij is de inzet om zo veel mogelijk natuurgrasvelden te behouden en zo mogelijk afgeschreven kunstgras te vervangen voor (gedeeltelijk) hybride of natuurgras. Natuurgras heeft de voorkeur, maar kunstgras kan de beste oplossing zijn als een veld intensief bespeeld wordt. In de nota wordt eveneens ingegaan de natuurlijke inrichting van sportparken.

Kanttekeningen en risico's 1.1

Als we geen aandacht besteden aan een positief sportklimaat wordt de problematiek waarschijnlijk groter.

3.1

Ook al wordt aan de criteria voor kunstgras voldaan, het al dan niet investeren in een duurzaam kunstgrasveld blijft een afweging van de gemeenteraad.

Participatie Verschillende partijen uit de stad hebben meegedacht en input geleverd bij het opstellen van het plan ‘positief sportklimaat’ en het plan ‘sportclubs voorbereid op de toekomst’. Het betreft o.a. de volgende partijen die gedurende het traject betrokken zijn geweest: Sportbedrijf Arnhem, Arnhemse Sportfederatie, Arnhemse voetbalfederatie, Arnhems platform chronisch zieken en gehandicapten (Apcg),Uniek Sporten, antidiscriminatie voorziening Vizier, Stichting Stilte Verbroken, Bijzonder in Arnhem, het COC, Rijnijssel CIOS en HAN Windesheim.

Financiën Het uitvoeringsplan ‘positief sportklimaat’ wordt bekostigd uit het programma S09, met aanvulling van middelen uit de SPUK Sportakkoord II en uit incidentele middelen vanuit Inclusie. Het uitvoeringsplan ‘sportclubs voorbereid op de toekomst’ wordt grotendeels bekostigd uit bestaand budget voor verenigingsondersteuning, aangevuld met additionele middelen (sportparkmanager, clubkadercoach, jeugdcoördinator) die reeds in de begroting 2023 zijn toegevoegd aan programma ‘Sport en gezondheid’. Het verduurzamen van kunstgrasvelden is een ambitie van het college. Vanaf 2023 zijn daar structurele middelen voor beschikbaar. Als uit de scan blijkt dat er aanvullend budget nodig is voor het vergroenen van sportparken kijken we in eerste instantie naar het programma ‘radicaal vergroenen’ in samenwerking met programma ‘sport en gezondheid’. Uitvoering De uitvoering van deze plannen ligt, afhankelijk van het onderwerp, bij verschillende partijen. Belangrijkste partner in de uitvoering is het Sportbedrijf Arnhem. Daarnaast zijn ook de Arnhemse Sportfederatie, de Arnhemse voetbalfederatie, NOC*NSF, SWOA, sociaal wijkteam, zorgverzekeraars, AM Support, Presikhaaf University en vele andere partijen betrokken Communicatie Communicatie vindt via verschillende kanalen plaats.

Het Sportbedrijf Arnhem en de Arnhemse Sportfederatie verzorgen in grote lijnen de communicatie naar de Arnhemse sportwereld Bijlagen Stukken voor gemeenteraad − Het uitvoeringsplan ‘positief sportklimaat − Het uitvoeringsplan ‘clubontwikkeling’ − De nota ‘duurzaam kunstgrasbeleid’ − Memo moties en toezeggingen

Besluit van

12-12-2023

Zaaknummer

4015614

DE RAAD VAN DE GEMEENTE ARNHEM; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 12 december 2023, nummer 4015614; gelet op artikel art. 147, tweede lid van de Gemeentewet; besluit: 1. De nota ‘duurzaam kunstgrasbeleid’ vast te stellen.

De griffier,

De voorzitter,

Aanleiding Wij willen dat alle Arnhemmers zich welkom en veilig voelen om te sporten/bewegen in Arnhem. Deze ambitie past in ons beleidsplan Gezond & Fit (2021), en ook bij de ambities van het uitvoeringsplan ‘Vrij zijn in Arnhem’ (2022) en het uitvoeringsplan VN-verdrag Handicap (2022). Daarnaast sluit dit plan aan bij de ambities uit het actieplan nieuwkomers ‘Meedoen en Thuisvoelen’ (2019).

Wat is een positief sportklimaat? De ambitie is dat iedereen in Arnhem veilig en met plezier kan sporten en bewegen. Dit vraagt aandacht van iedereen en om ondersteuning van sport- en beweegaanbieders. Bestuurders, trainers, ouders en verzorgers handelen naar deze ambitie en bewaken zo een positief sportklimaat. Plezier is het fundament voor een leven lang sporten en bewegen. Winnen en verliezen horen bij de sport, maar dit mag nooit ten koste gaan van het plezier en de gezondheid van de sporter. Uitsluiting, discriminatie en racisme gaan wij tegen. En de Arnhemse sport heet elke sporter welkom ongeacht afkomst, gender, seksuele gerichtheid, levensovertuiging of beperking. Het doel is elke Arnhemmer een leven lang met plezier in beweging krijgen door een positief sportklimaat te stimuleren waarin een ieder zich welkom en veilig voelt en gelijkwaardig mee kan doen.

Gemeente, Sportbedrijf Arnhem en Arnhemse sportfederatie hebben nadrukkelijk aandacht voor dit thema en er gebeurt al veel om een positief sportklimaat te bewerkstelligen. Denk bijvoorbeeld aan: • Lokaal sportakkoord met aandacht voor inclusief sporten • Verenigingsondersteuning met aandacht voor plezier in de sport, pedagogische vaardigheden en inclusief sporten • Uniek Sporten en andere aanbieders van aangepast sporten en bewegen • Pilot Inclusief & Veilig Sportklimaat (afgerond in 2022) • Traject Grensoverschrijdend gedrag in de sport (afgerond feb 2023) De insteek van dit beleidsplan ‘Positief Sportklimaat in Arnhem’ is om alle ambities en activiteiten met betrekking tot inclusief, veilig, en aangepast sporten bijeen te brengen. Hiermee: • creëren wij overzicht in wat er al gebeurt op dit belangrijke thema; • maken wij inzichtelijk op welke onderdelen we nog geen actie ondernemen of gaten zitten; • kunnen wij nieuwe accenten leggen of zaken intensiveren. De inhoud van dit beleidsplan is opgesteld in nauw contact met de stadsprogramma's Inclusie en Duurzame opvang vluchtelingen. Relevante partijen uit de stad hebben meegedacht bij het opstellen van dit plan.

Denk bijvoorbeeld aan Sportbedrijf Arnhem, Arnhemse Sportfederatie, Arnhemse voetbalfederatie, Arnhems platform chronisch zieken en gehandicapten (Apcg),Uniek Sporten, antidiscriminatievoorziening Vizier, Stichting Stilte Verbroken, Bijzonder in Arnhem en het COC.

1

Kleine aanpassingen met een grote impact Het thema inclusie kan voor sportverenigingen misschien groot en ongrijpbaar voelen, maar het bevorderen van inclusie kan al met kleine aanpassingen. Denk aan een plekje en bakje water voor de geleidehond wanneer de sporter aan het zwemmen is, of berichtgeving die begint met ‘beste sporter’ of ‘beste leden’, of de kennis van medewerkers en vrijwilligers vergroten met een training over het herkennen van en handelen bij discriminatie. Het gaat om een open houding en oprecht luisteren naar de ander. Het bevorderen van inclusie vraagt niet altijd meteen om grootse investeringen of veranderingen maar kan beginnen bij kleine, betekenisvolle acties. Met dit uitgangspunt kunnen sport- en beweegaanbieders stappen zetten richting een inclusief positief sportklimaat zonder dat zij de overvraagd worden. Dus: begin klein, want daarmee kan je een betekenisvol verschil maken.

In dit beleidsplan zullen wij focussen op verschillende overkoepelende ambities met daaronder een aantal thema’s. De ambities voor dit plan zijn: 1. Iedereen is welkom in de Arnhemse sport 2. Iedereen voelt zich veilig in de Arnhemse sport 3. Iedereen kan meedoen in de Arnhemse sport Hieronder worden de ambities verder beschreven en worden er concrete uitvoeringsplannen en activiteiten voor de periode 2023 t/m 2026 opgesteld. Er zit overlap tussen de ambities dus activiteiten kunnen bijdragen aan meerdere ambities. Per actie staat of zij bijdragen aan [Welkom], [Veilig], en/of [Meedoen]. Wij maken daarnaast onderscheid tussen de ‘fysieke inrichting’ en de ‘sociale inrichting’: het gaat zowel om ‘de stenen’ als om de mensen en hun gedragingen. Sportakkoord 2.0 en GALA Het landelijke Sportakkoord 2.0 en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) onderschrijven het belang van een positief, veilig, en inclusief sportklimaat. Deze akkoorden bieden inhoudelijke en financiële aanknopingspunten voor de gemeente welke in dit plan worden meegenomen.

De ambities Iedereen is welkom in de Arnhemse sport = [Welkom] Als je ergens op visite gaat, is het fijn dat je met een lach wordt ontvangen en dat je naar binnen kan. Voor een bezoek aan een Arnhemse sportaanbieder moet dit niet anders zijn: Iedereen is welkom in de Arnhemse sport ongeacht gender, afkomst, levensovertuiging, seksuele gerichtheid of beperking. De sport- en beweegaanbieders in Arnhem moeten dit onderschrijven en moeten alle Arnhemmers welkom heten. Wij ondersteunen de sport- en beweegaanbieders in de uitvoering en nastreving van deze ambitie.

2

Iedereen voelt zich veilig in de Arnhemse sport = [Veilig] Een ongelukkige sportblessure is de enige ‘onveiligheid’ die wij accepteren in de Arnhemse sport. Alle Arnhemmers verdienen het om in een sociaal en fysiek veilige omgeving te sporten. Dit betekent dat de fysieke inrichting van sportparken en sportaccommodaties de veiligheid stimuleert. Denk hierbij bijvoorbeeld aan voldoende verlichting op routes tussen parkeerplaats en sportplek of aan adequaat beheer en onderhoud zodat de veiligheid geborgd blijft. Daarnaast verdient de Arnhemmer trainers en coaches die bekwaam en pedagogisch vaardig zijn, dat grensoverschrijdend gedrag in alle vormen wordt tegengegaan, dat je kan zijn wie je wilt zijn, dat alle sportaanbieders aandacht hebben voor het thema veiligheid en dat je als sporter bij een onafhankelijke vertrouwenspersoon terecht kan. De Arnhemse sport moet dus sociaal veilig zijn. Iedereen kan meedoen in de Arnhemse sport = [Meedoen] Wij willen een Arnhemse sport waarin iedereen volwaardig, gelijkwaardig en zo zelfstandig mogelijk kan meedoen. Het hebben van een beperking mag nooit betekenen dat je in Arnhem niet kan bewegen of kan sporten. Daarom zorgen wij voor voldoende aanbod voor inclusief en aangepast sporten, voor sport die financieel toegankelijk is, en voor sport- en beweegaanbod voor nieuwkomers, statushouders, en asielzoekers.

Meedoen in de sport is onderdeel van integratie en inclusie.

Uitvoeringsplannen 2023 t/m 2026 Om de ambities uit dit plan te verwezenlijk zijn onderstaande uitvoeringsplannen en activiteiten gedefinieerd. Hierbij maken wij onderscheid tussen: o De fysieke inrichting: denk aan fysieke toegankelijkheid, uitstraling sportpark, vindbaarheid, etc. o De sociale inrichting: denk aan geen discriminatie en racisme, het bevorderen van een inclusieve omgeving waarin iedereen zich welkom voelt, verwelkomen nieuwkomers, etc. Wij benoemen daarnaast ook wat wij en onze partners al doen, én wat wij de komende jaren extra gaan doen. Fysieke inrichting Wat doen wij al: o Sportbedrijf Arnhem onderhoudt de Arnhemse sportaccommodaties met een focus op ‘schoon, heel en veilig.’ Veiligheid en veilig gebruik van de accommodaties is daarmee een continu aandachtspunt in het beheer en onderhoud. [Veilig] o Nieuwe sportaccommodaties worden altijd gebouwd volgens de Arnhemse Standaard Toegankelijkheid (AST) [Welkom] [Meedoen] o Alle padelbanen op Valkenhuizen zijn rolstoeltoegankelijk [Welkom] o De sportparkaanpak ‘Kloppend Hart van de Wijk’ heeft specifiek aandacht voor hoe de fysieke inrichting van sportpark de Bakenhof, sportpark de Paasberg, en sportpark Over ’t Lange Water verbeterd kan worden om de (sociale) veiligheid en het gebruik van het sportpark te verhogen [Veilig] [Welkom]

3

Wat gaan wij extra doen: o Verbeteren fysieke toegankelijkheid gemeentelijk vastgoed [Welkom] [Meedoen] Het college heeft extra aandacht voor de fysieke toegankelijkheid van het gemeentelijk vastgoed. Daarom zal bij al het gemeentelijk vastgoed waaronder de binnen- en buitensportlocaties worden gekeken naar de toegankelijkheid van de panden. Waar de toegankelijkheid niet naar behoren is, heeft afdeling Vastgoed budget om direct de noodzakelijke aanpassingen te realiseren of om dit te doen bij renovatie van het gebouw. Hierbij houden wij vast aan de Arnhemse Standaard Toegankelijkheid. Ook wijzen wij de huurders op hun verantwoordelijkheid om de panden toegankelijk te maken voor iedereen. In dit geval is Sportbedrijf Arnhem, als huurder, hierop aangesloten en staan zij aan de lat om de toegankelijkheid van de sportlocaties te verhogen. Een concreet voorbeeld is het verhogen van de toegankelijkheid van het buitenterrein van sportcentrum Valkenhuizen. In de uitvoering wordt door de gemeente samengewerkt met o.a. Apcg en adviesbureau PBTconsult. o

Toegankelijke beweegplekken in de openbare ruimte realiseren [Welkom] [Meedoen] De afgelopen jaren zijn in Arnhem meerdere beweegvoorzieningen in de openbare ruimte aangelegd zoals pumptracks en skatebanen. In de ontwerpfase van deze voorzieningen is de toegankelijkheid voor mensen met een beperking niet standaard meegenomen; hierdoor zijn niet alle voorzieningen toegankelijk voor iedere Arnhemmer. Daarom zal bij nieuwe plekken de AST ook worden toegepast op beweegvoorzieningen in de openbare ruimte zodat ook Arnhemmers in een rolstoel over een pumptrack kunnen racen of ‘tricks’ kunnen doen op een skatebaan.

o

Veilige verlichting [Veilig] In 2024 inventariseren wij of de (buiten-)verlichting op beweegplekken in de openbare ruimte en op sportparken voldoet. Indien er onveilige plekken of routes zijn onderzoeken wij samen met de gebruikers welke aanpassingen nodig en mogelijk zijn.

o

Herontwikkeling Parkeerterrein en entree sportpark De Bakenhof. [Veilig] [Welkom] Door parkeerruimte beter in te richten en functies toe te voegen aan het park willen wij de (sociale) veiligheid en het gebruik van het sportpark als geheel aanzienlijk verhogen. Ook wordt een betere verbinding met de wijk beoogt in het kader van de Arnhem-Oost aanpak. Plan en financiering zijn nog niet definitief.

Sociale inrichting Wat doen wij al: o

Uniek Sporten: regionaal samenwerkingsverband en sportloket voor aangepast sporten dat o.a. de volgende taken uitvoert voor de gemeente Arnhem: [Meedoen] [Welkom] o Ontsluiten aanbod voor sporters met een beperking, reeds tussen de 40 en 50 aanbieders van vormen van aangepast sporten o Ondersteunen van sportaanbieders zoals verenigingen in het aanbieden van aangepast sporten o Aanbieden van trainingen zoals rolstoelvaardigheidstrainingen

4

o

Inwoners ondersteunen door het beantwoorden van vragen maar ook het assisteren bij het aanvragen van WMO-sportmiddelen

o

Divers aanbod van aangepast sporten: o.a. Sportbedrijf Arnhem, Uniek Sporten, en Invaliden Sportvereniging Arnhem en omstreken (Isva) bieden verschillende sport- en beweegactiviteiten aan voor Arnhemmers met een beperking. Deze partijen ontvangen allen in meer of mindere mate subsidie van de gemeente Arnhem om deze activiteiten aan te bieden en om inwoners met een beperking met plezier in beweging te krijgen. [Meedoen]

o

Clubkadercoach [Veilig] [Meedoen] Vanaf 2023 is er op drie Arnhemse sportparken een clubkadercoach actief. De clubkadercoach ondersteunt bestuurders en kader in het pedagogisch handelen.

o

Sportparkmanager de Bakenhof [Welkom] [Veilig] Op sportpark de Bakenhof is, in eerste instantie, voor 3 jaar een sportparkmanager aangesteld. De opdracht van de sportparkmanager is het gebruik en maatschappelijke waarde van het sportpark te verhogen, maar ook om specifiek aandacht te hebben voor een positief en veilig sportklimaat op en rond het sportpark.

o

Trainingen en bijeenkomsten [Welkom] [Veilig] [Meedoen] Sportbedrijf Arnhem en de Arnhemse Sport Federatie (ASF) bieden dan wel ontsluiten bijeenkomsten en trainingen voor sportaanbieders op specifieke thema’s gerelateerd aan een positief sportklimaat: o Opleiding Vertrouwenscontactpersoon in de Sport via NOC*NSF o Opleiding ‘Een beetje opvoeder’ m.b.t. pedagogische vaardigheden o Theatervoorstelling ‘Kom op nou Jongens’ over positief coachen door vrijwilligers en ouders

o

Gelrepas [Meedoen] Door middel van o.a. de Gelrepas houden wij de Arnhemse sport financieel toegankelijk voor zoveel mogelijk Arnhemmers. De financiële toegankelijkheid van ons sport- en beweegaanbod is en blijft een belangrijk aandachtspunt.

Wat gaan wij extra doen: o

Aanscherping huurvoorwaarden sportbedrijf Arnhem: [Veilig] [Meedoen] [Welkom] Sportbedrijf Arnhem zal extra eisen1 opleggen aan huurders van sportaccommodaties, namelijk: 1. Verplichte VOG voor alle trainers, coaches, bestuurders, en vrijwilligers. Verenigingen kunnen hierbij gebruik maken van de Regeling Gratis VOG voor sportvereniging. Daarnaast moeten alle trainers, coaches en bestuurders een gedragscode sociale veiligheid ondertekenen. Gemeente, Sportbedrijf Arnhem, de ASF en AVF zullen samen een Arnhemse gedragscode sociale veiligheid opstellen naar voorbeeld van de gedragscodes van de NOC*NSF. 2. Verplicht veiligheidsplan: verenigingen die accommodaties willen huren moeten als vereniging een veiligheidsplan hebben waarbij in wordt gegaan op hoe de vereniging de (sociale) veiligheid van leden, bezoekers en personeel waarborgt. In dit plan is in ieder geval aandacht voor het tegengaan van discriminatie en racisme, voor signaleren en tegengaan van grensoverschrijdend gedrag, inrichting

1 Basiseisen sociale veiligheid in de sport - NOCNSF

5

vertrouwenspersoon en investeren in pedagogisch verantwoord klimaat voor de jeugd. Sportbedrijf Arnhem en de ASF zullen de verenigingen ondersteunen met advies en met het ontwikkelen van een format voor het plan. 3. Vertrouwenscontactpersoon: verenigingen die accommodaties willen huren moeten een vertrouwenscontactpersoon (ter beschikking) hebben waarvan leden, bezoekers en personeel gebruik van kunnen maken. Gemeente Arnhem geeft Sportbedrijf Arnhem en de ASF de opdracht om gezamenlijk een vertrouwenscontactpersoon met daarbij horende meldingsstructuur te organiseren waar de verenigingen op aan kunnen sluiten. Hierbij zoeken wij tevens verbinding met bestaande infrastructuur zoals die van de antidiscriminatievoorziening Vizier. Tijdsplanning: de nieuwe huurvoorwaarden zullen gelden vanaf seizoen 2025/2026. Concreet betekent dit vanaf 1 september 2025. Dit geeft Sportbedrijf Arnhem en de ASF de tijd om de verenigingen en sportaanbieders adequaat te ondersteunen in de voorbereiding op de nieuwe huurvoorwaarden. In seizoenen 2023/24 en 2024/25 zal worden gestart met de gefaseerde uitrol van de nieuwe huurvoorwaarden zodat per 1 september 2025 alle gebruikers in staat zijn om aan de nieuwe voorwaarden te voldoen. Indien partijen niet kunnen voldoen aan de nieuwe huurvoorwaarden wordt met de partijen gesproken over welke veranderingen er noodzakelijk zijn.

Waar mogelijk worden de partijen ondersteunt in het doorvoeren van de veranderingen door Sportbedrijf Arnhem. Mochten er geen vorderingen zijn en voldoen partijen niet aan de huurvoorwaarden, dan zal er geen maatschappelijk sportvastgoed aan deze partijen worden verhuurd. o

Aanstellen ‘coördinator Positief Sportklimaat’ voor de periode 2024 t/m 2026: [Veilig], [Meedoen], [Welkom] Eén van de belangrijkste lessen uit de pilot Inclusief & Veilig Sportklimaat is dat een aanjager als “stok achter de deur” veel toegevoegde waarde heeft. Deze aanjager zorgt ervoor dat het thema de aandacht krijgt die het verdiend, deelt kennis en ervaring en helpt in het concreet maken van het thema voor de sportvereniging. Naast het – gevraagd en ongevraagd – ondersteunen van de sportverenigingen richting een positief sportklimaat zal deze persoon ook de acties uit dit beleidsplan (ten delen) uitvoeren. Deze persoon zal werkzaam zijn bij Sportbedrijf Arnhem.

o

Verspreiden en toepassen Handreiking Gender- en seksediversiteit in de sport van NOC*NSF [Veilig] [Welkom] Via o.a. Sportbedrijf Arnhem verspreiden wij de relevante kennis over discriminatie en racisme tegengaan in de sport. Een voorbeeld hiervan is de Handreiking Gender- en Seksediversiteit in de sport van het NOC*NSF. De lessen uit deze handreiking zal de coördinator positief sportklimaat verspreiden en waar mogelijk toepassen bij de Arnhemse sport- en beweegaanbieders.

o

Verkenning Safe Sport Allies opzetten in Arnhem [Veilig] [Welkom] In het kader van het tegengaan van grensoverschrijdend gedrag verkennen wij hoe wij het internationale ‘Erasmus+ project Safe Sport Allies: Safeguarding Children in local sport

6

clubs’ concreet kunnen toepassen in Arnhem. Dit doen wij in samenwerking met o.a. de stichting De Stilte Verbroken en Sportbedrijf Arnhem. o

NIVM Veilig vechtsportklimaat [Veilig] Arnhem heeft veel budo- en vechtsportaanbieders. Gezamenlijk krijgen zij veel Arnhemmers blijvend in beweging en hebben zij maatschappelijke waarde. Net als bij alle sportaanbieders willen wij als gemeente dat een veilig en positief sportklimaat in de Arnhemse budo- en vechtsport gewaarborgd is. Daarom zullen wij in 2023/2024 een traject doorlopen richting een positief en veilig vechtsportklimaat. Dit traject zal leiden tot een aantal concrete acties en voorwaarden voor de Arnhemse budo- en vechtsport, denk bijvoorbeeld aan veiligheidskeurmerken, aanvullende scholing op gebied van pedagogisch handelen en veiligheid, en het opzetten van een ‘community of practice’ waarin ervaringen worden gedeeld maar waarin ook een gemeenschappelijk norm wordt gesteld. Sportbedrijf Arnhem zal dit traject begeleiden.

o

Herijking Uniek Sporten (2024): [Meedoen] Uniek Sporten is de centrale plek in de regio Arnhem voor vragen over en ondersteuning bij aangepast sporten. Door middel van het herijken van de focus en opdracht willen wij meer mensen met een beperking structureel en met plezier in beweging krijgen. Dit kan bijvoorbeeld door: o Het bedienen van nieuwe doelgroepen zoals jongeren met gedragsvraagstukken, ouderen / mensen met dementie. o Verkennen hoe uitvoering te geven aan de Handreiking sporthulpmiddelen (2022) – Kenniscentrum Sport en Bewegen o Evalueren en waar mogelijk aanpassen van de procedure rondom het aanvragen van sporthulpmiddelen vanuit de wmo. Zoals het verkennen of het verplichte lidmaatschap bij een sportvereniging kan worden vervangen door een verplichte uitleenperiode bij Uniek Sporten.

o

Uitbreiden van trainings- en ondersteuningsaanbod Naast de bestaande workshops en trainingen worden via Sportbedrijf Arnhem en de ASF aanvullende trainingen aangeboden dan wel ontsloten. Deze trainingen zullen zich met name focussen op de pedagogische kwaliteiten van het kader bij sportaanbieders als ook op een positief sportklimaat stimuleren. Hierin wordt actief het trainingsaanbod van o.a. NOC*NSF, antidiscriminatievoorziening Vizier, de sportbonden, en stichtingen zoals de Stilte Verbroken gedeeld met de Arnhemse sportaanbieders. [Veilig] Een specifieke training die aangeboden of ontwikkeld zal worden, focust zich op het signaleren en tegengaan van grensoverschrijdend gedrag. Dit is n.a.v. het traject van de gemeente Arnhem, Sportbedrijf Arnhem, stichting De Stilte Verbroken en meerdere sportaanbieders waarin 10 randvoorwaarden voor het tegengaan van grensoverschrijdend gedrag zijn definieert. Deze 10 punten worden onder andere verwerkt in de nieuwe huurvoorwaarden van Sportbedrijf Arnhem. [Veilig]

o

Gezamenlijke aanpak Nieuwkomers in de Arnhemse sport [Meedoen] [Welkom] In samenwerking met stadsprogramma ‘Duurzame opvang vluchtelingen’ en partners uit de stad zoals Sportbedrijf Arnhem, het COA, Leger des Heils en voetbalvereniging VDZ komen wij tot een brede aanpak voor nieuwkomers in de Arnhemse sport. Zo zetten wij onder andere in op: o Realiseren van sport- en spelfaciliteiten bij opvanglocaties om nieuwkomers vanaf de eerste dag te stimuleren om te bewegen en mee te doen. o Samenwerking met Arnhemse sportverenigingen om nieuwkomers te laten sporten en integreren bij de vereniging. Zo verwelkomt bijvoorbeeld voetbalvereniging VDZ al jaren nieuwkomers op de club en zorgt dat zij samen kunnen voetballen. Ook

7

o

o

stromen nieuwkomers door naar de reguliere teams wat zorgt voor integratie in de vereniging. Wij willen het goede voorbeeld van VDZ verspreiden over de stad om zo meer verenigingen aan te haken, meer nieuwkomers in beweging te krijgen en om het ook behapbaar te houden voor de sportverenigingen. Hierbij kijken wij ook naar welke rol Sportbedrijf Arnhem kan spelen in het realiseren van (centraal) aanbod, coördinatie en doorstroming naar de vereniging. Het opleiden van nieuwkomers tot ‘sportcoach’. Voor het begeleiden van de doelgroep Nieuwkomers zijn begeleiders nodig die naast trainersvaardigheden ook de taal en cultuur begrijpen. Door een kleine groep nieuwkomers op te leiden tot ‘sportcoach’ kunnen zij zelf verder doorgroeien en daarnaast sportverenigingen ontzorgen. Wij gaan onderzoeken in hoeverre wij de Gelrepas (sportkaart) aan nieuwkomers aan kunnen bieden. Veel nieuwkomers willen bijvoorbeeld graag naar de sportschool maar hebben hier niet altijd de financiële mogelijkheden voor. De Gelrepas zou hier uitkomst kunnen bieden.

De raad zal in Q1/Q2 2024 uitgebreider worden geïnformeerd over deze gezamenlijke aanpak.

Financiën De uitvoering van de voorgestelde activiteiten kunnen worden gerealiseerd vanuit de bestaande middelen. Een deel van de activiteiten pakt Sportbedrijf Arnhem op vanuit haar reguliere opdracht van de gemeente Arnhem. Daarnaast is reeds (tijdelijk) budget vrijgemaakt door de gemeenteraad in de begroting voor o.a. de Sportparkmanager op sportpark de Bakenhof. Ook worden een aantal activiteiten deels bekostigd uit de budgetten van de stedelijke programma’s Inclusief Arnhem en Duurzame opvang vluchtelingen. Tot slot, is vanuit de brede SPUK-regeling in het kader van Sportakkoord 2.0 en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) budget beschikbaar voor o.a. het aanstellen van een coördinator Positief Sportklimaat, de uitvoering van het lokaal sportakkoord, en de inzet van verschillende combinatiefunctionarissen zoals buurtsportcoaches die ook bijdragen aan de uitvoering van dit plan. Indien er toch aanvullend budget nodig is voor de uitvoering van dit plan zullen wij de raad hier zo spoedig mogelijk over informeren. Wij informeren de raad elk jaar over de voortgang van dit beleids- en uitvoeringsplan.

Conclusie Met het pakket aan bovenstaande activiteiten en maatregelen zetten wij als Arnhem grote stappen richting een positief sportklimaat. Wij sluiten hiermee ook aan bij de kennis en aanbevelingen van andere experts op dit vlak zoals de Handreiking van Movisie om rascisme in de sport tegen te gaan en de kennis omtrent een Positieve sportcultuur vanuit de NOC*NSF. Movisie pleit voor een aanpak in 3 stappen: (1) Norm stellen, (2) sport- en beweegaanbieders stimuleren, en (3) afspraken maken die de vrijblijvendheid voorbij gaan. Met dit plan stellen wij een duidelijke norm: de Arnhemse sportsector is welkom en veilig voor iedereen en iedereen kan gelijkwaardig meedoen. Sport- en beweegaanbieders worden ondersteunt door o.a. Sportbedrijf Arnhem, de ASF, de AVF en Uniek Sporten om te werken aan een positief sportklimaat. En wij zijn de vrijblijvendheid voorbij o.a. doordat wij de huurvoorwaarden voor ons maatschappelijk sportvastgoed aanpassen zodat de sociale en fysieke veiligheid gewaarborgd is.

8

Nieuw ondersteuningsmodel

Sportclubs voorbereid op de toekomst 5 pijlers , 45 actiepunten

Clubondersteuning op orde Inleiding en aanleiding Het sportlandschap is sterk aan het veranderen. Plezier, beleving en veiligheid staan steeds meer centraal. Ook komen er steeds meer sportaanbieders met een grote diversiteit en kwalitatief hoogwaardig sportaanbod. Sportverenigingen in Arnhem hebben het door die verandering niet makkelijk. Veel verenigingen zien een terugloop in leden, hebben moeite met het vinden, vasthouden van vrijwilligers, sportkader en bestuurlijk kader. Dit nieuwe aanbod met vaak flexibele aanbiedingsvormen richt zich steeds meer op sport als middel. Dan gaat het om fit zijn en blijven, blijvende participatie, inclusie en persoonlijke ontwikkeling. Zo ontstaan er crossovers met onderwijs, zorg en welzijn. Maatschappelijke waarde van de sportclubs De waarde van de sportvereniging is nog steeds groot en biedt vele mogelijkheden om te leren, te ontmoeten en te verbinden. De vereniging blijft hiermee een instrument om een brede maatschappelijke impact te maken. De corebusiness, het organiseren van sport- en bewegen, is op dit moment een flinke opgave. Tegelijkertijd wordt van sportaanbieders een steeds grotere maatschappelijke rol verwacht. Een actueel voorbeeld hiervan is de Arnhem-Oost aanpak, die als doel heeft om de kansengelijkheid tussen bewoners van wijken te bevorderen.

De nadruk ligt daarbij op een kansrijke ontwikkeling van jonge jeugd tot 18 jaar, veiligheid en gezondheid in de wijken. Bij al die veranderingen in het sportlandschap past ook een nieuwe manier van ondersteuning van sportverenigingen vanuit de gemeente, Sportbedrijf Arnhem, Arnhemse Sport Federatie (ASF), Arnhemse Voetbal Federatie (AVF), Hogeschool Windesheim en de sportopleidingen CIOS en HAN Sport en Bewegen. Arnhem, oktober 2023

Plezier, beleving en veiligheid staan steeds meer centraal. 2

3

Model van ondersteuning: de basis op orde en van daaruit verder

Nieuw model van clubondersteuning

Sportclubs hebben baat bij ondersteuning gericht op het steviger maken van de basis: de randvoorwaarden voor het organiseren van sport- en beweegaanbod. Clubs die zich toekomst- en omgevingsgericht willen ontwikkelen, hebben ondersteuning nodig op een veel breder vlak.

Samen met sportclubs / sportaanbieders werken we aan een passend sport- en beweegaanbod in de stad waaraan iedereen veilig mee kan doen, waar sportplezier centraal staat en waarbinnen ruimte is voor innovatie en diversiteit in organisatievormen. Sportclubs zijn zo beter voorbereid op de toekomst en Arnhemmers komen meer en blijvend in beweging.

De ondersteuning vanuit

accommodatiegebruik voor

Vijf nieuwe pijlers

heden van bestuurders, trainers

sportopleidingen CIOS en

sportaanbieders.

1.

en vrijwilligers en een gerichte blik

HAN/Windesheim (stagiaires,

naar buiten. Om clubs hierbij te

innovatie).

kunnen sporten en bewegen.

Benutten van landelijke en

Een voor iedereen toegankelijk

professionalisering van de sport

stedelijke middelen van het

overzicht van het sport- en

door onder andere sportpark- en

Arnhems Beweegakkoord II.

beweegaanbod in de stad

sportclubs op open sport-

en beweegaanbieders krijgen

Het goed zichtbaar maken

en wijken.

parken.

ook ruimte en ondersteuning

Dit vraagt om nieuwe vaardig-

ondersteunen zetten we in op

verenigingsmanagement, een kind-

•

•

•

gericht sportaanbod (clubkader-

van bestaand en nieuw

coaching) en betere communicatie

sport- en beweegaanbod.

en profilering vanuit clubs naar de omliggende wijken. Dit doen we

Wat willen we bereiken

samen met de verenigingen en op

•

wordt zoveel mogelijk opgelost

orde.

door samenwerking tussen

Ondersteuning op maat bij de

verenigingen, gemeente, KNVB

steuning op het vlak van

organisatie van het sportaan-

en het sportbedrijf.

vrijwilligersbeleid, bestuurlijke

bod. De tevredenheid over de

kwaliteit, procesbegeleiding

dienstverlening is minimaal

Binnen het nieuwe model van club-

beleid en visie, accommodatie,

een 7 (meting via 2-jaarlijkse

ondersteuning wordt onderscheid

verenigingsmonitor).

gemaakt tussen randvoorwaarde-

Alle sportaccommodaties voor

lijke zaken (de basis) en 5 nieuwe

Ondersteuning vanuit de

verenigingen zijn schoon,

pijlers van clubondersteuning.

ASF en AVF.

heel en veilig en hebben de

sportaanbod.

•

•

Verhogen van kwaliteit en kwantiteit van het voetbalaanbod.

4

krijgen hulp om sterker te imago. Spreidingsproblematiek

duurzaamheid en kwaliteit

benodigde keurmerken. •

Er is een rechtvaardig toewijzingssysteem van

4.

vanuit de gemeente en het

sportclubs die samenwerken,

sportbedrijf.

Het centraal zetten van

nieuwe doelgroepen aanboren

sportplezier en -beleving. 3.

en binden en boeien.

Sterke professionele buiten-

5.

Anders georganiseerde sport-

Kwetsbare voetbalverenigingen

vitaal en hebben de basis op •

Sterke professionele buiten-

sportclubs in Arnhem.

voetballende Arnhemmers.

clubs zijn te classificeren als

Verenigingsadvies en onder-

2.

Positieve, veilige en inclusieve

Een groei van het aantal

worden en te werken aan het

We zetten blijvend in op

•

•

Arnhemmers weten waar ze

Meer sportverenigingen / sport-

basis van de behoefte.

•

•

Kwaliteit en continuïteit van het sportaanbod door goede financiën

Passend en voldoende gekwalificeerd kader

Passende en eigentijdse, duurzame beweeg- en sportaccommodaties

Strategie: duurzaam (financieel) beleid met een blik naar buiten gericht

Vrijwilligersbeleid gericht op binden en boeien met een link naar de benodigde professionalisering

Basis voor clubondersteuning Clubondersteuning

1.

Positieve, veilige en inclusieve sportclubs in Arnhem

2.

Het centraal zetten van sportplezier en -beleving

3.

Sterke professionele buitensportclubs op open sportparken

4.

Sterke professionele binnensportclubs die samenwerken, nieuwe doelgroepen aanboren en binden en boeien

5.

Anders georganiseerde sport- en beweegaanbieders krijgen ook ruimte en ondersteuning vanuit de gemeente en het sportbedrijf

5

Pijler 1

Positieve, veilige en inclusieve sportclubs in Arnhem We leven in een tijd dat er steeds hogere eisen aan de kwaliteit, veiligheid en inclusiviteit van het sportaanbod gesteld wordt. Met andere woorden er wordt van sportaanbieders een steeds grotere maatschappelijke rol verwacht. Clubs kunnen hierbij wel een steuntje in de rug gebruiken. Wat is daar voor nodig?

Actieplan en resultaten •

Het uitvoeren van het plan van

•

aanpak Positief Sportklimaat. •

Het aanstellen van een specialist Positief Sportklimaat

•

monitor).

tips voor bestuurders

De uitvoering van een positief

(2024 - 2026).

Samenwerken met ASF en AVF

alle vechtsportaanbieders. Zes

aan de benodigde cultuur-

sportaanbieders krijgen speci-

verandering. Hierbij kennis uit

fieke ondersteuning.

het onderwijs benutten. Het

Er komt een speciaal sport-

omgeving ter preventie van

organiseren van themavonden

platform (2023 - 2025) voor

huidkanker (2024).

en trajecten die leiden tot een

alle aanbieders van vecht- en

meer inclusief en veilig sport-

budosport.

komers en statushouders

Inzet op oudergedrag langs

binnen de Arnhemse sportclub,

de lijn via specifieke trainingen

inclusief fiets- en zwemlessen

en trajecten.

(2023 - 2025). Sportaanbod

Herijken aanbod Uniek

bij minimaal vijf Arnhemse

zijn van Sportbedrijf Arnhem

Sporten met aandacht voor de

sportaanbieders is al goed

(2023 - 2025).

doelgroep met mentale

gereguleerd. Het aantal zwem-

Alle trainers / coaches hebben

beperkingen en dementie

en fietslessen wordt flink

in 2026 een VOG, vertrouwens

(2024).

opgevoerd.

•

Introductie van keurmerken accommodaties die in beheer

contactpersonen zijn bereikbaar voor alle sporters.

6

Doorontwikkeling traject: 10

sportklimaattraject samen met

als voorwaarde voor huur van

•

op aanpak 2022 / 2023.

en deelnemers (verenigings-

voor drie jaar.

en beweegaanbod in Arnhem. •

•

2 jaarlijkse meting onder leden

•

•

•

Herijken samenwerking tussen zwemclubs en het sportbedrijf rond veilig sportklimaat.

•

•

Campagne zonveilige sport-

Aanpak instroming van nieuw-

Aanpak grensoverschrijdend gedrag in de sport, als vervolg

7

Pijler 2

Het centraal zetten van sportplezier en -beleving Naast de bestaande competitiesport zien we dat plezier en beleving steeds meer centraal komt te staan. Door de inzet van bijvoorbeeld coaching, trainingen en themabijeenkomsten maak je clubs en ouders hiervan meer bewust.

Actieplan en resultaten •

Inzet van clubkadercoaching

•

Omgevingaanpak vanuit de

plezier / positief coachen

landelijke regeling

Ontwikkelen van een

(10 scholen in 2024). •

Aanpak om senioren in

jeugdsportclub van de toe-

beweging te krijgen binnen

kompas binnen 15 verenigingen.

komst (13 - 18 jaar) dat model

georganiseerd verband in

De vier inzichten van trainer-

kan staan voor andere clubs:

aansluiting op actieplan

schap als basis voor de trainers

voor en door jongeren

Valpreventie.

van alle jeugdsportclubs in

(2023 / 2024). •

Talentontwikkeling, Breed Motorisch Opleiden bij

8

centraal staat (2023 - 2025). •

Introductie van het jeugdsport-

Arnhem (2023 - 2025). •

Aansluiten op de School- en

verenigingen. Observaties en (2023 - 2025).

•

•

organiseren waarbij sport-

steun bij trainingen op de clubs •

Diverse voorstellingen

en sportpedagoog bij 20

Diverse pilottrajecten gericht op oudergedrag langs de lijn.

•

Doorontwikkeling van Sportwijs

minimaal 15 sportclubs

en beweegconcept 2 + 1 + 2 op

(2023 - 2026).

30 scholen Primair Onderwijs.

9

Pijler 3

Sterke professionele buitensportclubs op open sportparken Sportclubs hebben baat bij ondersteuning en die ondersteuning gaat verder dan een bijscholing, een energiescan of een bestuurlijk traject. Sportclubs hebben baat bij ondersteuning gericht op professionalisering en samenwerking met de omgeving.

Actieplan en resultaten •

•

Aanstellen sportparkcoör-

bruik en grotere maatschap-

dinator de Bakenhof voor

pelijke impact van de parken

voor senioren bij buitensport-

3 jaar (2023 - 2025).

in de Arnhem Oostwijken.

clubs. Er zijn nu 15 buiten-

Professionalisering van de

Meer gebruikers uit onderwijs,

sportclubs met senioren-

organisatie van buitensport-

welzijn en zorg. Programma

clubs via Open Club concept

wordt verbonden met Arnhem-

(5 tot 8 verenigingen

Oost-doelen.

aanpak Arnhemse voetbal

Ontwikkelen van de

verder implementeren en

Begeleiden fusietrajecten en

jeugdsportclub van de toe-

verduurzamen (vanaf 2023).

tweetal pilots (2 - 4 clubs).

komst (Living Lab Malburgen).

Meer voetballende Arnhem-

Voortzetting extra inzet op

Een jeugdsportclub voor en

mers, behoud aanbod in aan-

sportparken Over Het Lange

door jongeren die helpt om

pakwijken, verbetering imago

Water en de Paasberg (2024)

uitstroom van jongeren tegen

en een betere spreiding over

gericht op 4 verenigingen.

te gaan. Verbinding maken met

Arnhem.

Aandacht voor extra wijkge-

Arnhem Oost aanpak.

2023 - 2025). • •

•

10

•

•

Ontwikkelen van meer aanbod

aanbod (2023 - 2026). •

De adviezen uit het plan van

11

Pijler 4

Pijler 5

Sterke professionele binnensportclubs die samenwerken, nieuwe doelgroepen aanboren en binden en boeien

Anders georganiseerde sporten beweegaanbieders krijgen ook ruimte en ondersteuning vanuit de gemeente en het sportbedrijf

Sportclubs die zich toekomst- en omgevingsgericht willen ontwikkelen hebben ondersteuning nodig op een veel breder vlak. Hulp bij het leren kennen van nieuwe doelgroepen, zoeken van nieuwe samenwerkingspartners, het experimenteren met lidmaatschapsvormen en het ontwikkelen van gewenst kwalitatief goed sport- en beweegaanbod.

Anders georganiseerde sportaanbieders met nieuwe aanbod en vaak flexibele aanbiedingsvormen richten zich steeds meer op sport als middel. Dan gaat het om fit zijn en blijven, inclusie, persoonlijke ontwikkeling en blijvende participatie. Zo ontstaan er crossovers met onderwijs, zorg en welzijn en met b.v het jongerenwerk. Deze aanbieders krijgen een steeds prominentere positie en zijn belangrijke partners als het gaat om het in beweging krijgen van Arnhemmers. Ook met deze aanbieders werken we samen en bieden we ondersteuning en advies.

Actieplan en resultaten •

2 + 1 + 2 op samenwerking

•

•

goede organisatie.

Inzet via beweegconcept •

Aanstellen van een handbal-

Sport als middel! •

Experimenteren met gaming

tussen binnensportclubs als

manager voor 1 - 2 jaar.

voor ledenbehoud 13 - 18

het gaat om jeugdbeleid

Professionaliseren jeugdbeleid,

jarigen in samenwerking met

Actieplan en resultaten

(20 sportclubs sluiten aan

talentonwikkeling en behoud

Topsport Gelderland.

•

op dit model).

van talentvolle jeugdleden.

Met de jongerenwerkorganisa-

aanvullend is voor specifieke

groepen en betrokken organi-

Ontwikkelen van nieuw, klein-

ties AM Support, Presikhaaf

doelgroepen. In 2024 kunnen

saties zoals de SWOA, Welzijn,

Inzet op fusies van vier binnen-

schalig aanbod seniorensport

University, stichting Rijnstad en

3750 studenten met een sport-

het COA en zorgpartijen uit de

clubs met topsport aspiraties

sportclubs die willen inzetten

bij binnensportclubs via het

het voortgezet onderwijs

kaart terecht bij meer dan 100

(4 - 5 verenigingen).

op schaalvergroting en

concept Soople, Beter Bewegen

organiseren / faciliteren we

sportaanbieders in en rondom

In 2024 zetten we de profes-

professionalisering

en Old Stars. Aansluiting op

specifiek sportaanbod via

Arnhem. Daarnaast worden

beter in voor bewegen en

sionalisering jeugdbeleid

(2024 - 2026) 4 clubs.

traject Valpreventie en GALA.

maatwerkprojecten en sluiten

commerciële aanbieders vanaf

betrekken doelgroepen daarbij.

Experimenteren met nieuw

In 2026 zijn 15 nieuwe vereni-

aan op de Arnhem Oost-aanpak

2024 intensiever betrokken bij

In iedere wijk en alle stads-

Meer volleybaljeugd, minder

aanbod voor tieners en jonge-

gingen in Arnhem aangesloten.

en het traject school en om-

seniorensport, valpreventie en

parken zijn er passende

uitstroom jeugdleden door een

ren met het jongerenwerk en

geving.

trajecten gericht op bestrijding

beweeg- en sportvoorzieningen

aantrekkelijk aanbod en

de georganiseerde sport.

We faciliteren aanbieders van

van overgewicht.

voor diverse leeftijdsgroepen.

Specifieke ondersteuning van

volleybalvereniging Aetos voort.

•

•

•

•

bootcamp, Slowsports, Outdoor

•

12

•

We ontwikkelen specifiek aan-

stad. •

•

We richten de openbare ruimte

We ontwikkelen een Padel-

sports en Urbansports. Dit

bod voor doelgroepen die niet

academy voor jeugd op

is ondersteuning op maat en

in verenigingsverband willen of

Valkenhuizen samen met de

vraaggericht.

kunnen sporten en bewegen.

tennisverenigingen en een

We werken samen met com-

Het accent ligt op nieuw-

aantal padelinstructeurs.

merciële aanbieders daar

komers, jongeren en senioren.

waar het aanbod passend en

We doen dit samen met doel-

13

14

15

Samen met plezier in beweging!!

Sportbedrijf Arnhem Beukenlaan 15, 6823 MA Arnhem sportbedrijfarnhem.nl 026 – 377 57 57 |

info@sportbedrijfarnhem.nl

Nota duurzaam kunstgrasbeleid en vergroening sportparken Datum

: December 2023

Inleiding Het huidige beleid omschrijft geen duidelijke criteria op basis waarvan de gemeente een investering in duurzaam kunstgras overweegt. In de praktijk wordt tot op heden de afweging per casus gemaakt. Het is wenselijk om deze criteria wel te formuleren. Omdat sportvereniging regelmatig aangeven graag over (extra) kunstgras te beschikken. Ook is de verduurzaming van (kunst)grasvelden en de vergroening van sportparken een ambitie van het college. Daarom is deze nota ‘duurzaam kunstgrasbeleid en vergroening sportparken’ opgesteld die duidelijke ‘spelregels’ schetst betreffende investering in kunstgras en die verder ingaat op de verduurzaming en vergroening van sportparken. Het betreft hier kunstgrasvelden voor voetbal. Hockey speelt namelijk enkel op (zand ingestrooid) kunstgras en niet op natuurgras. Deze nota is ook het antwoord op de in de motie ‘‘Kunstgras is niet groen’ gevraagde visie op sportvelden waarbij de inzet is zo veel mogelijk behoud van natuurgrasvelden en zo mogelijk afgeschreven kunstgras te vervangen voor (gedeeltelijk) hybride of natuurgras. In de nota wordt eveneens ingegaan op de in de motie gevraagde natuurlijke inrichting van sportparken.

Motie gemeenteraad De gemeenteraad heeft de motie ‘Kunstgras is niet groen’ aangenomen, waarin de raad het college oproept om: • In Q4 2023 te komen met een visie op sportvelden waarbij de inzet is zo veel mogelijk behoud van natuurgrasvelden en zo mogelijk afgeschreven kunstgras te vervangen voor (gedeeltelijk) hybride of natuurgras. • De toekomst van de skate- en schaatsbaan in de Schuytgraaf te onderzoeken, waarbij onder andere wordt gekeken naar een meer natuurlijke inrichting van het gebied. • De omgeving van sportvelden waar mogelijk meer natuurlijk in te richten. • Bij vervanging van kunstgras maximaal duurzaam aan te besteden. Ambities duurzaam kunstgras Het college heeft ambities met betrekking tot de duurzaamheid en milieuvriendelijkheid van kunstgrasvelden. Het college kiest ervoor om alle infill (rubbergranulaat) kunstgrasvelden te vervangen door een duurzaam alternatief. Mochten er kunstgrasvelden aan vervanging toe zijn, dan wordt per veld of sportcomplex bekeken of het mogelijk is om kunstgras te vervangen voor natuurlijke grasvelden.’ Voor deze ambities zijn ook middelen beschikbaar gesteld. Momenteel wordt er samen met het Sportbedrijf Arnhem gewerkt aan de uitvoering. Oude SBR-velden (vermalen autobanden) worden uit gefaseerd en vervangen voor een milieuvriendelijk en duurzaam alternatief.

Dit kan organisch materiaal (kurk of mineraal ingestrooid) of kan een zogenaamd ‘infill loos’ veld zijn. Omdat de markt volop in ontwikkeling is, wordt nog onderzocht voor welke technische oplossing gekozen gaat worden. Duurzaamheid is hierin een belangrijke factor, naast de kosten en de sportieve ‘prestaties’ van het veld.

De verschillende mogelijkheden brengen elk verschillende uitdagingen met zich mee op sporttechnisch gebied. Een veld moet aan allerlei, door NOC*NSF en de KNVB opgelegde, technische eisen voldoen betreffende de bespeelbaarheid en bijvoorbeeld ter voorkoming van blessures. Hoewel dit uitdagingen met zich meebrengt is de inschatting dat het gaat lukken om invulling te geven aan deze ambitie. Over een aantal jaar liggen er nergens meer velden met vermalen autobanden in Arnhem. Tegelijkertijd zal voorafgaan aan elke renovatie van een kunstgrasveld de afweging gemaakt worden of het kunstgrasveld vervangen kan worden voor natuurgras. Dit zal gedaan worden op basis van aantal criteria, namelijk; ledenaantallen en prognoses, vitaliteit van de vereniging en beschikbaarheid van velden in de omgeving. Actuele situatie en huidige werkwijze kunstgrasvelden Met enige regelmaat voeren we gesprekken met sportverenigingen die wensen hebben met betrekking tot het realiseren van kunstgras. Voor de sportvereniging zitten er veel voordelen aan het hebben van een kunstgrasveld. Het veld is altijd bespeelbaar, is altijd in goede staat en de vereniging kan meer leden kwijt. Daarnaast kan de wijk ook gebruik maken van kunstgras, zonder dat daarbij een natuurgrasveld belast wordt.

Feit is, dat er in Arnhem op de sportparken vrijwel nergens ruimte is om extra natuurgras aan te leggen en daarmee de capaciteit uit te breiden. De sportparken zijn nagenoeg tot op de laatste vierkante meter bezet. Capaciteitsuitbreiding kan vaak alleen door van natuurgras, kunstgras te maken. Toch gaan we als gemeente niet zomaar over tot het aanleggen van kunstgras. In de praktijk worden de volgende afwegingscriteria gehanteerd: •

•

•

De (toekomstige) behoefte vanuit de vereniging. Hierbij kijken we naar het aantal leden en het aantal potentiële leden (op basis van een wachtlijst of op basis van demografie van de wijk). Hierbij hanteren wij normen van de KNVB om te komen tot het benodigd aantal velden voor trainings- en wedstrijdcapaciteit. De vitaliteit van de vereniging. Hierbij kijken we naar organisatiekracht en de mate waarin de vereniging een maatschappelijke rol vervuld. Het gaat hierbij onder andere om visie, technisch kader, vrijwilligersbeleid, positief sportklimaat, binding met en rol in de wijk. De totaal beschikbare capaciteit aan velden in de omgeving. Als een nabijgelegen sportpark capaciteit over heeft, kan het onlogisch zijn te investeren in een kunstgrasveld.