Agendabundel

Als uit deze drie factoren een positieve afweging volgt (het is dus en-en-en), leggen we aan de gemeenteraad het voorstel voor om te investeren in een duurzaam kunstgrasveld. Als niet aan deze drie voorwaarden wordt voldaan, dan wordt het voorstel in principe niet voorgelegd. Zo is er een aantal voetbalverenigingen die de wens hebben voor kunstgras, maar niet aan de voorwaarden voldoen. Dat het de gemeente is die investeert, volgt uit ons gemeentelijk beleid. In 2001 heeft de gemeente in de ‘Tarievennota Sport’ bepaald dat alle investeringen in sportaccommodaties (velden, verlichting, kleedkamers) als basisvoorziening door de overheid worden gerealiseerd. De gebruikers leveren uitsluitend een bijdrage in de exploitatie. Door middel van deze nota wordt bovenstaande bestaande werkwijze vastgelegd als beleid. Kansen door kunstgras Kiezen voor kunstgras kan mogelijkerwijs, in het kader van duurzaamheid en vergroening, ook kansen opleveren. Door op de ene locatie kunstgras toe te voegen, kan mogelijk op een andere locatie een veld opgeheven worden en gebruikt worden voor andere doelstellingen, zoals vergroening. Vaak is het zo dat

Strategie, Beleid en Regie

2

door omvorming van één natuurgrasveld naar duurzaam kunstgras, de vereniging af kan met één veld minder. We zien hiervoor meerdere kansen in Arnhem. We zouden er zelfs voor kunnen kiezen om op een bepaalde locatie duurzaam kunstgras toe te voegen zodat een nabijgelegen sportpark (grotendeels) opgeheven kan worden. Dat betekent in feite een hogere concentratie van sportbeoefening op de ene locatie zodat er ruimte voor andere functies vrijkomt. Dit vraagt wel om het samenvoegen van twee verenigingen op één sportpark. Dit betekent naast investeren in duurzaam kunstgras, ook investeren in kantine en in kleedkamers. Het is hierbij goed om te bedenken dat wanneer de gemeente voor alle voetbalvelden natuurgras zou gebruiken er grofweg twee keer zoveel ruimte nodig is om aan de trainings- en wedstrijdbehoefte van de verenigingen te voldoen. Kunstgras is daarmee misschien op één locatie minder groen dan een natuurgrasveld, maar biedt op stadsniveau veel meer ruimte om te vergroenen. Immers, de vrijgekomen ruimte kan ingevuld worden door kwalitatief hoogwaardig groen. De natuurwaarde van een natuurgrasveld is hoger dan van een kunstgrasveld, maar is tevens beperkter dan andere ‘groene invullingen’. De grasmat wordt over het algemeen strak gemaaid en biedt beperkte ecologisch toegevoegde waarde.

Ook vraagt een natuurgrasveld om meer onderhoud en beheer waar ook duurzaamheidsaspecten aan kleven: denk aan bewateren en bemesten. Vergroenen van de sportparken De motie roept ook om op ‘de omgeving van sportvelden waar mogelijk meer natuurlijk in te richten’. Hierin zien we kansen. Op de meeste van onze sportparken is sprake van een hoge mate van verstening. Wij kunnen aan de sportparken veel meer groen toevoegen. Te denken valt aan: • • • • • • • • • •

Zijn er op het sportpark locaties waar het snoeiafval verwerkt kan worden in takkenrillen? Ligt er verharding op het sportpark die niet gebruikt wordt? En is deze om te vormen naar groen? Is het mogelijk om rond de sportvelden beplanting aan te brengen? Zijn er kale muren waar klimplanten tegenop kunnen groeien? Zijn er bomen om nestkasten in te plaatsen? Hebben de kantine en de kleedkamers platte daken waarop dakgroen kan worden aangebracht? Zijn er rond de kantine mogelijkheden om een moestuin aan te leggen en/of fruitbomen toe te passen? Zijn er bestaande hekwerken die vergroend kunnen worden? Liggen er op het sportcomplex grote grasstroken waar ook een bloemenmengsel kan worden ingezaaid? Is er op het sportpark plaats voor een insectenhotel?

Veel van deze vragen zijn voor onze sportparken vermoedelijk positief te beantwoorden. Vanuit de portefeuille sport in samenwerking met groen en klimaatadaptatie wordt opdracht gegeven om een bureau dat expertise heeft op dit vlak een scan te laten uitvoeren per sportpark. Dit moet leiden tot een inventarisatie van zowel quick wins als advies voor de langere termijn met concrete acties en een kostenraming. Op basis van dat rapport zijn we voornemens verdere acties in gang te zetten. We verwachten het onderzoek in Q1 2024 af te kunnen ronden. Ten slotte zijn wij in samenwerking met het Sportbedrijf Arnhem voornemens om alle lichtmasten op de sportparken weer in eigendom te brengen van het Sportbedrijf. Op dit moment is het een wirwar van eigendomssituaties, waarbij soms het eigendom bij een vereniging, soms bij een beheersstichting en soms bij het Sportbedrijf ligt. Dit zorgt ervoor dat we lastig kunnen verduurzamen. We werken aan een

Strategie, Beleid en Regie

3

model waarbij we het eigendom terugbrengen, investeren in LED verlichting en waarbij de sportvereniging er financieel ook op vooruit gaat. Samenvattend: • De gemeente heeft een voorkeur voor natuurgras. Duurzaam kunstgras kan de beste oplossing zijn als een veld intensief bespeeld wordt. Bij het eventueel overgaan tot kunstgras hanteren we drie criteria op basis van ledentaantallen, vitaliteit van de vereniging en het totaal in de omgeving beschikbare capaciteit. Bij een positieve afweging op deze drie criteria wordt de investering voorgelegd aan de raad. • Toevoeging van kunstgras zou op andere locaties tot meer ruimte voor (groen)ontwikkeling kunnen leiden. Dat wordt per casus afgewogen en kan aanvullend zijn op de eerdergenoemde criteria. • Bij vervanging van kunstgrasvelden wordt voor de optie gekozen die zo duurzaam mogelijk is, voldoet aan de sporttechnische eisen en binnen het budget past. • Bij einde levensduur van een kunstgrasveld wordt expliciet de afweging gemaakt of transformatie naar natuurgras een mogelijkheid is. • Er liggen vrijwel zeker kansen voor het vergroenen van de sportparken. Hier zal een scan naar gedaan worden, waarna er, waar mogelijk, concrete acties volgen om de sportparken te vergroenen. • We zetten, samen met verenigingen, in op het verduurzamen van de veldverlichting door middel van LED verlichting.

Strategie, Beleid en Regie

4

Memo Datum

: 12 december 2023

Zaaknummer : 4015614 Aan

: Raad

Van

: College van B&W

Betreft

: Afhandeling van toezeggingen en moties op het thema sport.

Inleiding Deze memo is als bijlage toegevoegd aan het raadsvoorstel ‘positief sportklimaat, toekomst sportclubs en kunstgrasbeleid’. De moties en toezeggingen die behandeld worden in deze memo betreffen de thema’s die behandeld worden in het raadsvoorstel. Om uitgebreider in te kunnen gaan op een aantal moties is voor een apart memo gekozen. Het betreft de volgende moties en toezeggingen: Motie 23M48 – Kunstgras is niet groen Door middel van de ‘Nota kunstgrasbeleid’ geeft het college invulling aan deze motie. Daarnaast vraagt de motie specifiek om de toekomst van de skate- en schaatsbaan op sportpark Schuytgraaf te onderzoeken. Er zijn op dit moment ongeveer 200 (jeugd)leden actief bij STG Rijn-IJssel, de skeeler en schaatsvereniging. De club is gegroeid tijdens en na Covid. Zij zijn drie avonden in de week actief, organiseren wedstrijden en toernooien en hebben een goede wijkbinding. Vooralsnog is het college niet voornemens deze sportvoorziening op korte termijn weg te halen, of te wijzigen. Motie 23M54 – ambities beweegnorm jeugd In de onlangs vastgestelde ‘visie op bewegen, gezondheid en sport op en rond Arnhemse basisscholen’ is uiteengezet wat de inzet op het 2+1+2 concept is geweest de afgelopen jaren, waar we nu staan en wat de ambities zijn voor de komende jaren (en waar we concreet aan werken).

Wat betreft de percentages en cijfers die in de motie benoemd worden is er wat verwarring. De percentages die genoemd worden in de GGD-monitor zijn niet één op één hetzelfde als het percentage kinderen dat aan de beweegrichtlijnen voldoet. De beweegrichtlijn voor kinderen is namelijk één uur matig intensief bewegen per dag én 3x per week spier- en botversterkende activiteiten, terwijl de indicator vanuit de GGD enkel over een uur bewegen per dag spreekt. Daarnaast is de vraagstelling niet hetzelfde als het landelijk onderzoek naar het percentage kinderen dat voldoet aan de beweegrichtlijn. Dat percentage ligt landelijk op 56,8 procent. Het is niet realistisch te denken dat Arnhem (en de rest van Gelderland midden) zo significant afwijkt van het landelijke beeld. Met alle inzet die wij plegen in samenwerking met het onderwijs verwachten wij dat dit percentage in de buurt, of hoger ligt dan het landelijk percentage. Wij zijn in gesprek met de GGD en het Sportbedrijf om het percentage kinderen dat in Arnhem voldoet aan de beweegrichtlijn op een goede manier in beeld te krijgen. Een eenduidig beeld is de eerste stap om een concretere ambitie te kunnen formuleren. Het college streeft ernaar om de monitoring op dit onderwerp scherper te hebben met het jaarverslag 2024.

Onze ambitie, zoals opgenomen in het programma S09, is om zoveel mogelijk Arnhemmers te laten voldoen aan de beweegrichtlijnen. Aangezien dat voor kinderen betekent dat zij elke dag een uur moeten bewegen, is onze ambitie om kinderen minimaal 7 uur per week te laten bewegen. Het concept 2+1+2 (5

1

uur), gaat niet over onze totale ambitie wat betreft deze doelgroep, maar gaat enkel over dat onderdeel dat gekoppeld is aan het primair onderwijs. De grootste winst is te behalen op en rondom de scholen, vandaar dat daar een aparte aanpak (2+1+2) op gemaakt is. Daarnaast zetten wij reeds in op de resterende 2 uur (of meer), ‘los’ van het onderwijs. Dit doen we onder andere door het inzetten van buurtsportcoaches, verenigingsondersteuning, wijkevenementen en het faciliteren van sportvoorzieningen. Verenigingen spelen hier een belangrijke rol in, vandaar dat we inzetten op kwalitatief sterke verenigingen. Hoe het college de toekomstbestendige vereniging ziet en hoe wij hen ondersteunen kunt u lezen in het nieuwe uitvoeringsplan ‘sportclubs voorbereid op de toekomst’. Het college heeft reeds middelen beschikbaar gesteld voor professionalisering van de sportverenigingen. Daardoor kunnen we invulling geven aan de functies van sportparkmanager, een clubkadercoach, een coördinator jeugdsport en een coördinator positief sportklimaat. Deze functies zijn allemaal ter versterking van de lokale sportinfrastructuur (de verenigingen en sportaanbieders). De motie vraagt om in kaart te brengen wat er financieel voor nodig is om de ambities te realiseren. Die vraag is lastig te beantwoorden.

Wel kunnen we aangeven dat het budget en het aantal FTE dat ingezet wordt voor professionalisering en ondersteuning van sportclubs beperkt is, waardoor we kritisch moeten zijn op welke sportparken en/of verenigingen prioriteit hebben. Dit kan versneld worden door inzet van meer professionals. Een extra sportparkmanager of clubkadercoach kost ongeveer € 100.000,- per jaar per FTE. Toezegging 1352 – inhoud motie duurzame kunstgrasvelden integreren in nieuw kunstgrasveldenbeleid Het stimuleren en faciliteren van duurzame kunstgrasvelden is als onderwerp opgenomen in de ‘nota kunstgrasbeleid’. Toezegging 1337 – aantal kunstgrasvelden en hoe zich dit ontwikkelt In de nota ‘kunstgrasbeleid’ is het overzicht van kunstgrasvelden in Arnhem en hun verwachte levensduur toegevoegd. Over een aantal jaar zal nergens meer SBR-infill (vermalen autobanden) te vinden zijn. Per geval van vervanging van een kunstgrasveld zal worden afgewogen of een terugkeer naar natuurgras mogelijk is. Toezegging 1074 - Vrij zijn in Arnhem Met het plan Positief Sportklimaat in Arnhem geven wij invulling aan toezegging 1074 – Vrij zijn in Arnhem. Het aanbod van NOC*NSF m.b.t. een positief sportklimaat wordt actief onder de aandacht gebracht van sport- en beweegaanbieders.

Daarnaast betrekken wij de expertise van NOC*NSF op dit thema waar mogelijk; bijvoorbeeld door hen uit te nodigen voor sportcafés over het thema Positief Sportklimaat. Toezegging 1363 - Meer bewegen voor oudere ouderen Met het realiseren van een Arnhemse aanpak valpreventie en vitaal ouder worden geven wij invulling aan de toezegging 1363 – Meer bewegen voor oudere ouderen. Doel van de aanpak is dat er voor alle ouderen passend beweegaanbod is. Hierbij wordt ook nadrukkelijk gekeken naar ouderen die slechter ter been zijn en daardoor een hoger valrisico hebben. Door de brede samenwerking met fysiotherapeuten, apothekers, huisartsen en het sociaal domein kunnen wij de verschillende doelgroepen ouderen bereiken en passend beweegaanbod bieden.

2

Hierbij de indicatieve planning, opgesteld door Van Middelkoop Advies, waarbij de betekenis van de kleuren als volgt is:

Van: Loek ten Cate Verzonden: dinsdag 5 maart 2024 14:34 Aan: Wibe Snelting Onderwerp: RE: Technische vragen raadsvoorstel 'Positief sportklimaat, toekomst sportclubs en duurzaam kunstgrasbeleid' Hallo Wibe, Hieronder in rood de antwoorden op je vragen.

Vriendelijke groet, Loek ten Cate Postadres:

Postbus 9029, 6800 EL Arnhem Bezoekadres:

Eusebiusbuitensingel 53 6828 HZ Arnhem

Sr. Bestuursadviseur Sport en gezondheid, Cluster Strategie, Beleid en Regie

Van: Wibe Snelting < Verzonden: maandag 4 maart 2024 Aan: Loek ten Cate Onderwerp: Technische vragen raadsvoorstel 'Positief sportklimaat, toekomst sportclubs en duurzaam kunstgrasbeleid' Beste heer Ten Cate, Bij het raadsvoorstel 'Positief sportklimaat, toekomst sportclubs en duurzaam kunstgrasbeleid' heb ik de volgende technische vragen: 1. Is er (recent) onderzoek gedaan naar de behoefte onder Arnhemmers en/of verenigingen naar sportvoorzieningen? Zo ja, kunnen hier de uitkomsten van worden gedeeld? Er wordt jaarlijks onderzoek gedaan naar de tevredenheid van inwoners over beweegvoorzieningen in hun wijk door middel van de leefbaarheidsmonitor. Daarnaast wordt er de verenigingsmonitor uitgevoerd waarin verenigingen iets kwijt kunnen over hun behoefte aan sportvoorzieningen. Over het algemeen zijn die behoeften heel specifiek en hebben wij rechtstreeks contact hierover met sportverenigingen. Doorlopend wordt voor de voetbal het aantal velden afgezet tegen het ledenaantal door middel van de zogenaamde KNVB rekentool 2. Hoe ziet de ontwikkeling van het percentage Arnhemmers dat de beweegnorm haalt eruit? Wanneer mogelijk graag uitgesplitst naar kinderen en volwassenen. De indicatoren voor het programma S09 kan je vinden in het jaarverslag. https://arnhem.jaarverslag-2022.nl/p42475/gezonde-levensstijl . De meest recente is van 2022.

De ontwikkeling van het percentage inwoners dat voldoet aan de beweegrichtlijnen wordt vierjaarlijks gemonitord door de GGD. De laatste keer was 2020, dus volgend jaar komen er weer cijfers beschikbaar over 2024. Voor 2020 was dit 54%. Voor kinderen hebben wij deze cijfers niet. Er zijn wel cijfers beschikbaar via de kindermonitor van de GGD, maar

niet de indicator percentage kinderen dat voldoet aan de beweegrichtlijn. Wij zijn met de GGD en het Sportbedrijf in gesprek om hierop een aparte monitor in te richten. 3. Zijn er cijfers bekend van overgewicht en obesitas onder Arnhemmers? Deze cijfers zijn hier te vinden: https://www.vzinfo.nl/overgewicht/regionaal/overgewicht 4. In het raadsvoorstel 'Positief sportklimaat, toekomst sportclubs en duurzaam kunstgrasbeleid' wordt de ambitie uitgesproken van het meer laten bewegen van Arnhemmers en minder Arnhemmers met overgewicht. Dat is nogal abstract. Wat is concreet het doel in percentages en/of aantallen? En wanneer wil de gemeente dit bereikt hebben? Dit zijn de beleidsdoelstellingen zoals vastgesteld in het plan ‘gezond en fit’ uit 2020. Het is inderdaad nogal abstract, maar dat is een bewuste keuze. De tendens is dat het aantal Nederlanders met overgewicht gestaag stijgt sinds halverwege de 20e eeuw. Dit heeft te maken met grote maatschappelijke ontwikkelingen zoals de beschikbaarheid, prijs en kwaliteit van voedsel. Maar ook ons veranderd leef gedrag (bankzitten, op kantoor zitten) etc. Alles in de hedendaagse maatschappij is erop ingericht om zo min mogelijk te bewegen. Gecombineerd met ons veranderd voedselpatroon verklaard de toename van overgewicht. Op individueel niveau heeft overgewicht vaak ook veel meer oorzaken dan enkel voeding en bewegen.

Dit gaat vaak hand in hand met multi problematiek zoals armoede, cultuur, opleidingsniveau etc. Dat is een lang antwoord, maar kort gezegd kunnen wij stellen dat het voor ons niet zoveel nut heeft om zulke concrete doelstellingen voor geheel Arnhem te stellen omdat de koppeling van onze inspanningen (waarvan de grootste het faciliteren van de sport dmv sporthallen, sportparken en de zwembaden is) naar dit concreet doel lastig te maken is. Het is bijvoorbeeld onrealistisch te zeggen dat wij het overgewicht percentage in x jaar teruggebracht willen hebben met x procent, omdat wij slechts een kleine schakel in dit geheel zijn. Het is in dat geval nuttiger om verder ‘in te zoomen’ op productniveau zoals leefstijlcoaching of om te rapporteren op hoeveel scholen er meedoen aan het 2+1+2 concept. Is het mogelijk om deze vragen voorafgaand aan de raadskamer van komende woensdagavond te beantwoorden? Ik begrijp dat het wat kort dag is. Wellicht kan de wethouder in de raadskamer antwoorden op deze vragen meenemen of benoemen dat we er als raad nog over worden geïnformeerd. Alvast bedankt! Met vriendelijke groet, Wibe Snelting Fractievolger Volt Arnhem

Reactie Arnhems platform chronisch zieken en gehandicapten en Bijzonder in Arnhem op beleidsplan ‘Positief Sportklimaat in Arnhem’ 6 maart 2024 Goed dat de gemeente dit beleidsplan heeft gemaakt met aandacht voor prettig sporten voor iedereen. Belangrijk dat daarin aandacht is voor alle verschillende vormen van discriminatie en uitsluiting, juist omdat één persoon op verschillende manieren met discriminatie te maken kan krijgen. Wij zien verschillende goede punten terugkomen. Ten eerste het realiseren van toegankelijke beweegplekken in de openbare ruimte. Zoals beschreven in het stuk, is toegankelijkheid tot nu toe niet meegenomen. Dus heel belangrijk dat daar ook echt een goed werkproces komt, zodat alle nieuw te ontwikkelen plekken daadwerkelijk volgens het proces vastgelegd in de Arnhemse Standaard Toegankelijkheid (AST) worden gerealiseerd. Daarbij zal dan ook het handboek toegankelijke openbare ruimte moeten worden uitgebreid met normen voor beweegplekken. Het aanstellen van een coördinator Positief Sportklimaat zien we al belangrijke kans om tot inclusief sportaanbod te komen. Zodat het niet alleen op papier mogelijk is om mee te kunnen doen, maar mensen zich ook in de praktijk echt welkom voelen. Dat wil wel zeggen dat deze coördinator ook kennis moet hebben over wat er nodig is om mee te kunnen doen met sport, wanneer je een beperking hebt.

Daarbij vinden we het belangrijk om te noemen dat niet alle sportactiviteiten bij sportverenigingen plaatsvinden. Sportbedrijf organiseert bijvoorbeeld ook zelf sporten beweegactiviteiten in de wijken. Belangrijk is dat ook deze activiteiten door iedereen bezocht kunnen worden, nu is dat nog niet altijd het geval. Of er ontbreekt de informatie over voor wie de activiteit toegankelijk is, waardoor mensen niet het risico nemen om er zelf of met hun kind naar toe te gaan. Wij vinden het belangrijk dat er bij al het sport- en beweegaanbod in Arnhem aandacht is voor inclusie, dus bij ook aanbod buiten sportverenigingen. Het uitbreiden van trainings- en ondersteuningsaanbod zien wij als een kans om ook de kennis over sporten met een beperking te vergroten. Dit wordt niet apart genoemd in het document, dus daarom willen we het hier wel noemen. We zien dat het uitsluiten van mensen met een beperking vaak komt omdat aanbieders niet goed weten hoe ze daarmee om moeten gaan (handelingsverlegenheid). Daarom vinden wij het belangrijk dat dit onderdeel wordt van het trainingsaanbod. Wij denken dat Uniek Sporten daar bijvoorbeeld een rol in zou kunnen spelen. Tot slot is er een belangrijk punt wat wij missen in dit beleidsstuk en wat wel noodzakelijk is om op een goede manier invulling te geven aan de AST.

Voor nietaangepast sportaanbod wordt jaarlijks of in elk geval regelmatig in kaart gebracht welke ontwikkelingen, behoeften en trends er zijn. Dit is de basis om te kijken welke gebouwen, velden etc. er nodig zijn. Zie bijvoorbeeld de opkomst van padelbanen. Voor aangepast sportaanbod wordt dit niet gedaan, terwijl ook daar natuurlijk ontwikkelingen, trends en behoeften bestaan. Aangepast sportaanbod stelt eigen eisen aan gebouwen, velden etc. Zo was er ooit de wens om een rolstoelbasketbal

vereniging te starten in Arnhem, maar geen passende locatie. Want, er was geen sportlocatie (met ruimte voor meer sportaanbod) waar de vloer voldeed aan te eisen die nodig zijn voor rolstoelbasketbal. Zo moesten zij uiteindelijk uitwijken naar Duiven. Om bij nieuwbouw en renovatie van sportlocaties goed de AST te kunnen toepassen, is het noodzakelijk dat er ook een actueel overzicht is van de ontwikkelingen, trends en behoeften op het gebied van aangepast sportaanbod. Mogelijk dat Uniek Sporten hierin een rol kan vervullen, aangezien zij zowel lokaal als landelijk het meeste zicht hebben op aangepast sportaanbod. Onafhankelijk van wie dit de analyse gaat doen, is het in elk geval belangrijk dat deze er komt, zodat we in Arnhem werkelijk een passend sportaanbod voor iedereen hebben en houden.

UITGEBREIDE NOTA IVM RAADSVERGADERING d.d. 6 maart 2024 Dirkje Zevenhuizen zal d.d. 6 maart 2024 namens het Bestuur en de leden van SV De Paasberg inspreken gedurende de politieke avond. Nu de inspreektijd een korte tijdspanne bedraagt, wordt deze uitgebreide nota toegevoegd aan de schriftelijke stukken, opdat Uw Raad over meer informatie beschikt. Inleiding De kernboodschap van het raadsvoorstel begint met de zin: “We willen dat in Arnhem iedereen zich welkom en veilig voelt om te sporten en bewegen.”. Onze vereniging deelt deze mening en wenst hieraan zoveel als mogelijk mee te werken. Wij vervullen reeds een grote maatschappelijke rol in de wijk met betrekking tot het sporen en bewegen, maar dit kan veel uitgebreider. De keerzijde in de praktijk in de huidige en toekomstige situatie is echter dat wij niet meer aan voorgaand ideaal kunnen voldoen, door het ontbreken van een kunstgrasveld. Voorgeschiedenis Voordat ik inga op de redenen waarom onze vereniging van mening is dat een kunstgrasveld (met voorrang) bij ons gerealiseerd dient te worden, neem ik Uw Raad graag eerst mee in een stukje voorgeschiedenis. Onze vereniging is inmiddels al meerdere jaren in gesprek over het verkrijgen van een kunstgrasveld, waarbij ook meermaals de indruk is gewekt dat een kunstgrasveld gerealiseerd zou worden.

Het realiseren van een kunstgrasveld is naar voren gekomen gedurende verscheidende besprekingen omtrent het Project Beekdal van de Gemeente. Een project waarmee een beek in de Paasberg gerealiseerd zou worden. Daarbij waren enkele verschillende scenario’s besproken door de afgelopen jaren heen. Uiteindelijk zou het plan zijn – aldus wij hebben begrepen – dat wij ons achterste veld, aan de overkant van de weg, zouden opofferen voor dit project. Als tegenhanger zouden dan twee wedstrijdvelden aan de voorkant gerealiseerd worden, waarbij de achterste rij bomen verwijderd zouden worden en er een tweede wedstrijdveld naast ons huidige veld 1 geplaatst zou worden. Dit zou een kunstgrasveld worden. Het Beekdal Lyceum zou dan ook een deel van hun terrein opofferen, indien zij gebruik zouden kunnen gaan maken van het te realiseren kunstgrasveld bij onze vereniging.

Hiermee zouden verscheidende, meervoudige belangen gerealiseerd worden: de Gemeente krijgt hun groene project waarbij zij een groot deel qua terrein zouden verkrijgen om hun plannen te kunnen realiseren; onze vereniging zou een kunstgrasveld verkrijgen, waardoor meer mogelijkheden zouden ontstaan voor de toekomst van onze vereniging en het Beekdal Lyceum heeft dan eveneens een mogelijkheid om de vele sporters beweging aan te bieden op een kunstgrasveld dat in principe bij verschillende soorten weersomstandigheden te gebruiken is. Al met al zou er dus meer groen worden gerealiseerd, met een mooie beek, hetgeen ook voor de biodiversiteit een groot voordeel geeft. Daarbij geldt dat onze vereniging natuurlijk al in een heel mooi groengebied ligt en dat zal niet veranderen door een kunstgrasveld.

UITGEBREIDE NOTA IVM RAADSVERGADERING d.d. 6 maart 2024 Indien nu geopperd zou worden dat het Project Beekdal zo gerealiseerd zou worden dat wij in plaats van een kunstgrasveld, een extra natuurgrasveld zouden krijgen (dus een verlenging van ons huidige trainingsveld naast Veld 1), zou dit in de praktijk geen soelaas bieden. Er is voor onze teams dan geheel geen mogelijkheid meer om te trainen, nu de wedstrijdvelden bespaard moeten blijven voor het spelen van wedstrijden. Op de huidige natuurvelden is het volledig draaiende houden van onze eigen vereniging (en de exploitatie ervan) al niet meer haalbaar, maar om daarnaast ook nog mee te delen in de veelzijdige maatschappelijke projecten voor (in het bijzonder) jeugdigen en het gebruikmaken van de sportvelden door het Beekdal Lyceum, zal dan geenszins te realiseren zijn. Het gehele Beekdal Project loopt inmiddels al vele jaren. Het gevolg daarvan is wel dat voor onze vereniging allerlei zaken stil zijn komen te liggen. Zo blijft het gehele aanleggen van een kunstgrasveld stilliggen, maar hebben de natuurgrasvelden ook geen vervanging/restauratie gehad, omdat verwacht werd dat een en ander vervangen en aangepast zou worden. Huidige stand van zaken, velden Onze vereniging beschikt nu over 1 wedstrijdveld dat wij zoveel als mogelijk besparen.

Het andere wedstrijdveld is in dusdanig slechte staat, dat wij hierop eigenlijk geen wedstrijden kunnen laten spelen in verband met mogelijke blessures van onze eigen leden en spelers van tegenspelende verenigingen, maar geen andere mogelijkheid hebben in verband met de hoeveelheid teams. Wij krijgen ook vaak klachten indien wij (noodgedwongen) dit 2e wedstrijdveld moeten gebruiken. Het trainingsveld is eveneens van erg slechte kwaliteit, waardoor het veelal niet mogelijk is om daarop te trainen. Er moet dan uitgeweken worden naar een trainingsstrook (hetgeen betekent dat er niet volledig getraind kan worden) of er moet uitgeweken worden naar Valkenhuizen. De planning rondom het inplannen van de trainingen, rondom onze steeds groeiende vereniging (een kleine 325 leden inmiddels), vergt enorm veel tijd van onze vrijwilligers. Veel trainingen worden derhalve noodgedwongen afgezegd. Door het niet kunnen voldoen aan de trainingen, kunnen wij ook niet de kwaliteit realiseren die wij beogen te behalen. Daarbij komt dat wij bij uitwijken en/of afzeggingen ook onze volledige kantine-omzet mislopen. Deze omzet hebben wij als kleinere club wel nodig om een en ander draaiende te houden, vooral gezien alle extra kosten die er de laatste jaren bij zijn gekomen. Indien gebruik wordt gemaakt van de rekentool van de KNVB, zouden wij in theorie voldoende hebben aan een tweetal wedstrijdvelden.

Daarbij geldt natuurlijk wel de kanttekening dat bij een dergelijke rekentool uit wordt gegaan van een goede staat van de velden. Op vrijdag staan onze 35+1 en 45+1 ingedeeld. Dit valt dus onder de ‘doordeweekse teams’. Echter levert dit wel een belasting voor de kwaliteit van het veld op voor de zaterdag

UITGEBREIDE NOTA IVM RAADSVERGADERING d.d. 6 maart 2024 die nadien volgt en waarbij dus wederom wedstrijden gespeeld moeten worden. Op zaterdag hebben wij 12 teams staan (inclusief jeugd), waarvoor wij conform de rekentool een tweetal wedstrijdvelden nodig hebben. Echter de praktijk leert – zoals hiervoor reeds meermaals toegelicht – dat ons 2e wedstrijdveld (veld 3) in dusdanig slechte staat verkeert, dat dit veld niet meegeteld mag en kan worden als 2e wedstrijdveld. Leden Onze jeugdafdeling is enorm gegroeid en is nog steeds groeiende. Wij kregen en krijgen nog steeds veel aanvragen. Er ontstaan steeds meer teams, omdat er te veel spelers zijn in de huidige teams. Wij besteden veel aandacht aan onze jeugd. Hiervoor is een Jeugdcommissie aangesteld door ons bestuur. Wij zijn eveneens bezig met een aanstelling van een bestuurslid die puur en alleen over jeugdzaken gaat en dan plaats zal nemen als voorzitter in de jeugdcommissie. Ook onze seniorenafdeling blijft groeiende. Ook daarvoor geldt dat er steeds nieuwe teams zijn bijgekomen en de aanmeldingen blijven binnenkomen. Maatschappelijke rol van onze vereniging Voorts werkt onze vereniging mee aan alle mogelijke maatschappelijke projecten uit de buurt rondom het sporten. Onze vereniging stellen wij in principe altijd ter beschikking en er is ook altijd wel iemand van ons bestuur aanwezig bij de vergaderingen hieromtrent.

De scholen waarmee wij dit seizoen wederom een samenwerking hebben, zijn: - ’T Venster Zij sporten in het voor- en najaar, ongeveer 5 dagen per seizoen. - Julianaschool en Josef Sarto School Zij sporten het voor- en najaar bij onze vereniging. - Boomhut en Witte vlinder Naschools sporten, 7 weken lang, 1x per wee in een zevental blokken. Verder hebben wij projecten via het sportbedrijf lopen zoals Sportwijs Arnhemse spelen en Koningsspelen. Tot slot hebben wij verschillende schoolvoetbalprojecten, waarbij de groepen 7 en 8 dit jaar op 27 maart 2024 een toernooi hebben en de groepen 3 t/m 6 op 24 april. Onze vereniging speelt derhalve een grote maatschappelijke rol in de wijk. Deze rol zou met een kunstgrasveld enkel en alleen maar vergroot kunnen worden. Scholen kunnen de mogelijkheid worden geboden om vaker overdags gebruik te maken van het kunstgrasveld om op te bewegen. Op ons terrein, aan de linkerkant bij binnenkomst, zouden dan bijvoorbeeld blokhutjes kunnen worden geplaatst door

UITGEBREIDE NOTA IVM RAADSVERGADERING d.d. 6 maart 2024 de Gemeente waarin de verschillende scholen hun sportmateriaal kunnen plaatsen. Voor de scholen zou dit betekenen dat zij al hun spullen bij de hand hebben. Voor de uitstraling geldt dat blokhutjes mooi passen in een groengebied. Deze hutjes kunnen bovendien gebouwd worden van natuurlijk en duurzaam materiaal. Ook gedurende de zomerstop en eveneens gedurende de winterstop zouden de verscheidende scholen gebruik kunnen maken van het te realiseren kunstgrasveld. Dat geldt eveneens voor bijvoorbeeld wijkcentra. Nogmaals: met een kunstgrasveld kunnen wij onze maatschappelijke rol binnen de wijk enkel en alleen maar vergroten, waarbij sporten en bewegen in de buitenlucht voorop staat. Voorwaarden kunstgrasbeleid Op het verzoek van onze vereniging is een gesprek aangevraagd met wethouder Bob Roelofs omtrent het realiseren van een kunstgrasveld. Over het Project Beekdal bleef de informatie immers minimaal. De praktijk leerde ons dat wachten geen optie meer was, derhalve namen wij zelf initiatieven voor gesprekken. Het betrof een prettig en informerend gesprek. Gedurende het gesprek kwamen de aan Uw Raad nu voorgelegde voorwaarden voor het nieuwe kunstgrasbeleid eveneens aan bod. Deze voorwaarden zijn – naar wij hebben begrepen – reeds in de praktijk gebruikt, voor een andere voetbalvereniging in Arnhem.

Zij voldeden kennelijk niet aan de voorwaarden, maar zijn in de afgelopen jaren wel in staat gesteld om alsnog aan die volwaarden te voldoen, waarop een kunstgrasveld werd toegezegd. Uw Raad zult begrijpen dat daarop door ons bestuur teleurgesteld op werd gereageerd. Vanaf 2018 zijn wij immers al in gesprekken met de Gemeente en ons bestuur is nooit geïnformeerd over bepaalde voorwaarden. Wij voelen ons als vereniging buitenspel gezet, waarbij wij nu vanaf de zijlijn moeten toekijken. Het feit dat wij ons als vereniging steeds meewerkend en meedenkend hebben opgesteld bij een voorgesteld project vanuit de Gemeente, mag niet tegen ons gebruikt worden. Al jaren wordt gesproken over het Project en daarnaar is ook steeds gehandeld en is er van alles in de ‘wacht’ gezet. In de tussenliggende periode heeft onze vereniging een exploitante groei doorgemaakt. De huidige praktijk is dat wij het op deze manier en met de huidige velden in de toekomst niet meer gaan redden. Sec bekeken voldoet onze vereniging overigens wel aan de opgestelde voorwaarden: - Ons huidige ledenaantal telt een kleine 325 leden. Dit aantal blijft stijgen. Conform de rekentool op de KNVB website zouden wij met onze huidige teams voldoende capaciteit hebben met een tweetal wedstrijdvelden. Hieraan voldoen wij in de praktijk niet, zie hiervoor reeds aangehaald.

Daarnaast geldt dat de KNVB ons heeft aangegeven dat in ons postcodegebied een 450-tal aan voetballers zijn, maar waarvan er maar 12 zijn die bij onze vereniging zijn ingeschreven. Deze kiezen voor clubs die verder weg liggen (maar wél over

UITGEBREIDE NOTA IVM RAADSVERGADERING d.d. 6 maart 2024 kunstgrasvelden bezitten). Op basis van de demografie en op basis van onze stijging van de afgelopen jaren, is derhalve voldaan aan deze voorwaarde. - De laatste jaren is er veel energie en tijd gestoken in de vitaliteit van onze club, op meerdere vlakken. Wij hebben bepaalde commissies aangesteld; meer opleidingen aangeboden aan onze trainers; veel tijd en energie gestoken in onze jeugd. Daarnaast hebben wij ons best gedaan om ons imago te verbeteren. Wij hebben mooie, leuke, goede en gezellige teams. Tot slot vervullen wij een zeer grote maatschappelijke rol in de buurt. Ook aan deze voorwaarde is derhalve voldaan. - Wat betreft de uitwijkmogelijkheden geldt dat wij enkel voor (een deel van) de trainingen kunnen uitwijken naar Valkenhuizen. Dat is dan de theorie, want in de praktijk betekent dit dat kantine-omzetten misgelopen worden. Ook worden veel trainingen afgezegd, hetgeen weer ten koste gaat van de kwaliteit van onze teams. Er is geen naastliggende voetbalclub waarmee wij kunnen samenwerken voor velden. Aan de derde voorwaarde wordt derhalve eveneens voldaan.

Daarnaast gelden de bijzondere omstandigheden: - de daadwerkelijke staat van onze natuurgrasvelden; - de extra mogelijkheden die gecreëerd kunnen worden voor de wijk en omliggende scholen bij het realiseren van een kunstgrasveld, zoals hierboven uitgebreid beschreven; - Project Beekdal; - toezeggingen/besprekingen waaraan wij het redelijke vermoeden hadden mogen verbinden dat een kunstgrasveld binnen aanzienbare termijn zou worden gerealiseerd. Conclusie Uw Raad wordt verzocht om SV De Paasberg als uitzonderingsgeval te behandelen en op grond van de aangehaalde bijzondere omstandigheden te besluiten om bij onze vereniging een kunstgrasveld te plaatsen, zo spoedig als mogelijk.

GEMEENTERAAD ARNHEM BEHANDELRESULTAAT

Raadsvoorstel ‘Positief sportklimaat, toekomst sportclubs en duurzaam kunstgrasbeleid’ Fasering Informatieve  bespreking Meningsvormende  bespreking

Eerdere besprekingen • 6 maart 2024: informatieve en meningsvormende bespreking

Bespreking Moties & Amendementen Besluitvormende  vergadering 

Aanwezig De raadsleden/fractievolgers Kraaijenbrink (Arnhem Centraal), Van Plateringen (Burger Belang Arnhem), Aydemir (DENK), Conrad (FvD), Dayioglu (GroenLinks), Weijers (D66), Van Engelenburg (VVD), Malda (CU), Groot (CDA), Snelting (Volt), Aït Chrif (PvdA) en De Groot (PvdD). De fracties van SP en PVV waren niet aanwezig. Verder aanwezig: Roelofs (wethouder), Van der Sleen, Ten Cate (ambtelijke ondersteuning). Insprekers: Zevenhuizen (SV de Paasberg), Van der Veen (Arnhemse Sport Federatie, ook namens Arnhemse Voetbalfederatie) Bespreking De bespreking is gestart met de informatieve bespreking. Er waren twee insprekers. Zij hebben ingesproken, vervolgens hebben de aanwezige fractievertegenwoordigers de mogelijkheid gehad tot het stellen van vragen. Daarna is gestart met de meningsvormende bespreking. De eerste termijn van de raadskamer is afgerond. Er is gestart met de eerste termijn van de wethouder. Omwille van de tijd is deze niet afgerond. Toezeggingen Er zijn geen toezeggingen gedaan. Conclusie Aan het einde van de vergadering is geconcludeerd dat de meningsvormende bespreking niet is afgerond en dat vervolgd moet worden met de meningsvormende bespreking vanaf de eerste termijn van de wethouder.

De raadsadviseur,

De voorzitter,

R. Oosthout

W. Heemskerk

GEMEENTERAAD ARNHEM BEHANDELADVIES

Raadskamerbehandeling ‘Knoppensessie’ (sturingsmogelijkheden Begroting) & presentatie ‘weerstandsvermogen/risicomanagement’ Fasering 

Informatieve bespreking



Meningsvormende bespreking



Bespreking Moties & Amendementen



Besluitvormende vergadering

Procedure: Datum vergadering 6 maart 2024 Type voorstel Informatieve/technische raadskamerbehandeling (presentatie) Spreekrecht publiek? Ja Voorgesteld resultaat: Afronden raadskamerbehandeling (presentaties) Informatieve fase: 1. Deel 1: Ambtelijke presentatie sturingsmogelijkheden Begroting (‘knoppensessie’) 2. Deel 2: Presentatie dhr. Rein-Aart van Vugt over ‘Weerstandsvermogen en risicomanagement’

Voorgesteld besluit / Kernboodschap Er ligt geen besluit voor bij de gemeenteraad. Gezien de ontwikkelingen bij de behandeling van de Begroting 2024 (raadsbrief ‘Stijging tarieven Jeugd en WMO’) wordt op verzoek van de auditcommissie de gemeenteraad verder geïnformeerd over het weerstandsvermogen en risicomanagement. De auditcommissie heeft daarvoor dhr. ReinAart van Vugt uitgenodigd. In de auditcommissie van 22 januari is tevens gesproken om deze presentatie te combineren met de toegezegde ‘knoppensessie’ vanuit het college uit de raadsbrief 'Aanpak en planning Turap-1 2024 en Perspectiefnota 2025-2028'. In deze raadsbrief wordt door het college aangeboden om voorafgaand aan de behandeling van de Perspectiefnota de raad mee te nemen in de keuzevrijheid die binnen onze begroting bestaat. Het voorstel van het college is om in de aanloop naar de Perspectiefnota (begin maart) een presentatie in de raad te houden. Deze presentatie zal vooral als doel hebben om op hoofdlijnen inzicht te geven in de ‘knoppen waaraan gedraaid kan worden’ in onze begroting. Omdat deze ‘knoppensessie’ raakvlakken heeft met de gewenste presentatie vanuit de auditcommissie over de weerstandsfactor en risicomanagement, ziet de auditcommissie het als wenselijk om beide sessies op enige manier aan elkaar te koppelen.

Daarbij is het college verantwoordelijk voor de invulling van de ‘knoppensessie’ (sturingsmogelijkheden raad bij de Begroting) en de auditcommissie voor de presentatie over de weerstandsfactor en risicomanagement. Zie ook de notitie van de auditcommissie van 22 januari 2024 Invulling presentatie ‘risicomanagement weerstandsvermogen’)

Aandachtspunten Voor achtergrondinformatie over het weerstandsvermogen zie o.a: Paragrafen begroting | VNG en Handreiking Risicobeheersing voor Raadsleden | VNG

1

GEMEENTERAAD ARNHEM BEHANDELADVIES

Contactgegevens Portefeuillehouder: Paul Smeulders

Ambtenaar Natasja Bouwman natasja.bouwman@arnhem.nl 0627135094

Raadsadviseur Maaike Piscaer Maaike.piscaer@arnhem.nl 06 31114892

Aandachtspunten Niet van toepassing

Voorgestelde behandelwijze Informatieve bespreking De informatieve raadskamerbespreking kent twee delen: Deel 1: ‘Knoppensessie’ (sturingsmogelijkheden Begroting) - 45min Technische toelichting op de opbouw van de Begroting, waarbij op basis van landelijke rapporten en onderzoeken inzicht wordt gegeven op welke onderdelen in een gemeentebegroting beleidsvrijheid bestaat en waar dus de knoppen aanwezig zijn om aan te draaien en waar niet. De presentatie zal gegeven worden door de concerncontroller dhr. Ron Verheijen in samenwerking met bestuursadviseurs van Financiën & Control. Na afloop van de presentatie is er ruimte voor vragen. Zie ook de ambtelijke memo over de invulling van de ‘knoppensessie’ Deel 2: Presentatie Weerstandsvermogen & Risicomanagement – 45 min Presentatie door dhr. Rein-Aart van Vugt over het weerstandsvermogen en risicomanagement. Van Vugt is accountant en partner bij Deloitte en tevens lid van de commissie BBV (Besluit begroting en verantwoording). Daarnaast participeert hij in verschillende (landelijke) werkgroepen die gaan over governance, verslaggeving en rechtmatigheid. Van Vugt zal uitleggen wat het weerstandsvermogen en risicobeheersing inhoudt, maar vooral hoe je als raad hiernaar kunt kijken (wat kun je er mee?) Ook in relatie tot de overige financiële kerngetallen. Na afloop van de presentatie is er ruimte voor vragen.

Mogelijk resultaat: Afronding van de informatieve raadskamerbehandeling.

2

TOELICHTING AGENDERING - ‘Knoppensessie’ (sturingsmogelijkheden raad Begroting) & presentatie ‘weerstandsvermogen/risicomanagement’ – Politieke Avond 6 maart Conform artikel 2 lid 3 van de Verordening op de auditcommissie (de auditcommissie draagt zorg voor kennisverzameling en kennisoverdracht aan de raad voor wat betreft relevante bedrijfsvoeringsthema’s) ziet de auditcommissie het als wenselijk om gezien de ontwikkelingen bij de behandeling van de Begroting 2024 (raadsbrief ‘Stijging tarieven Jeugd en WMO’) de gemeenteraad verder te informeren over het weerstandsvermogen en risicomanagement. De auditcommissie zou daarvoor graag dhr. Rein-Aart van Vugt willen uitnodigen om de gemeenteraad hierover bij te praten. In de auditcommissie van afgelopen 22 januari is gesproken om deze presentatie te combineren met de toegezegde ‘knoppensessie’ vanuit het college uit de raadsbrief 'Aanpak en planning Turap-1 2024 en Perspectiefnota 2025-2028'. In deze raadsbrief wordt door het college aangeboden om voorafgaand aan de behandeling van de Perspectiefnota de raad mee te nemen in de keuzevrijheid die binnen onze begroting bestaat. Het voorstel van het college is om in de aanloop naar de Perspectiefnota (begin maart) een presentatie in de raad te houden.

Deze presentatie zal vooral als doel hebben om op hoofdlijnen inzicht te geven in de ‘knoppen waaraan gedraaid kan worden’ in onze begroting. Omdat deze ‘knoppensessie’ raakvlakken heeft met de gewenste presentatie vanuit de auditcommissie over de weerstandsfactor en risicomanagement, ziet de auditcommissie het als wenselijk om beide sessies op enige manier aan elkaar te koppelen. Het DB van de agendacommissie heeft daarom op 2 februari ingestemd met het voorstel van de auditcommissie om tijdens de Politieke Avond van 6 maart een gecombineerde informatief/technische raadskamerbehandeling te agenderen voor beide verzoeken. Daarbij is het college verantwoordelijk voor de invulling van de ‘knoppensessie’ (sturingsmogelijkheden raad bij de Begroting) en de auditcommissie voor de presentatie over de weerstandsfactor en risicomanagement. Zie ook de notitie van de auditcommissie van 22 januari 2024 Invulling presentatie ‘risicomanagement weerstandsvermogen’)

Invulling presentatie ‘risicomanagement weerstandsvermogen’ Datum

: 22 januari 2024

Aan

: Auditcommissie

Van

: Griffie

Betreft

: Invulling presentatie ‘risicomanagement / weerstandsvermogen’

Geachte leden van de auditcommissie, Tijdens de afgelopen vergadering van de auditcommissie van 20 november vorig jaar heeft de auditcommissie (tijdens de bespreking van de boardletter) besloten dat er een bijeenkomst over risicomanagement en weerstandsvermogen zal worden georganiseerd en dat hiervoor een concrete vraag bij de accountant zal worden neergelegd. In overleg met de ambtelijke organisatie en de accountant is er vanuit de griffie en de voorzitter van de auditcommissie naar deze bijeenkomst gekeken. In deze notitie doen wij de auditcommissie een voorstel met betrekking tot de invulling van deze bijeenkomst. Indien de auditcommissie zich in dit voorstel kan vinden, zal dit namens de auditcommissie worden voorgelegd bij het DB van de agendacommissie voor het definitief inplannen van de datum.

Voorstel Voorstel is om deze presentatie over risicomanagement en weerstandverstand voor de gemeenteraad te organiseren (en dus niet alleen voor de auditcommissie) tijdens een Politieke Avond van 6 (of 20) maart. Ambtelijk is daarbij aangegeven dat zij graag een koppeling zouden maken met de ‘knoppensessie’ welke vanuit het college zal worden georganiseerd in aanloop naar de perspectiefnota. De gemeenteraad is over deze ‘knoppensessie’ geïnformeerd middels de raadsbrief 'Aanpak en planning Turap-1 2024 en Perspectiefnota 2025-2028' d.d. 28-03-2023. In deze raadsbrief wordt door het college aangeboden om voorafgaand aan de behandeling van de Perspectiefnota de raad mee te nemen in de keuzevrijheid die binnen onze begroting bestaat. Het voorstel van het college is in de aanloop naar de Perspectiefnota (begin maart) een presentatie in de raad te houden. Deze presentatie zal vooral ten doel hebben om op hoofdlijnen inzicht te geven in de ‘knoppen waaraan gedraaid kan worden’ in onze begroting. Dit heeft raakvlakken met de weerstandsfactor en risicomanagement. Het zou daarom logisch zijn om beide sessies (de presentatie over het weerstandsvermogen en risicomanagement en deze ‘knoppensessie) op enige manier aan elkaar te koppelen.

Hoewel beide sessies inhoudelijke raakvlakken hebben, komt het initiatief voor beide bijeenkomsten vanuit verschillende gremia (college en auditcommissie). Vanuit de voorzitter van de auditcommissie is daarom aangegeven dat hij het belangrijk vindt dat beide zaken – hoewel ze inhoudelijke raakvlakken

Bestuur - Griffie

1

hebben – wel procedureel gescheiden te houden. Hiermee kan de auditcommissie ook actief uitvoering geven aan artikel 2 lid 3 van de Verordening op de auditcommissie (de auditcommissie draagt zorg voor kennisverzameling en kennisoverdracht aan de raad voor wat betreft relevante bedrijfsvoeringsthema’s). Om te voorkomen dat er op korte termijn twee verschillende bijeenkomsten over (gedeeltelijk) hetzelfde onderwerp worden georganiseerd, is het voorstel om beide sessies achtereenvolgens (dus aansluitend aan elkaar) te organiseren op een Politieke Avond. Het voordeel van beide zaken ‘gescheiden combineren’ is dat de gemeenteraad op één avond ‘het complete plaatje’ krijgt en in de gelegenheid wordt gesteld om zaken aan elkaar koppelen. De rollen blijven hiermee wel gescheiden: het college is verantwoordelijk voor de invulling van de knoppensessie en de auditcommissie voor de presentatie over de weerstandsfactor en risicomanagement. Het voorstel wordt daarmee om namens de auditcommissie een verzoek neer te leggen bij het DB van de agendacommissie om tijdens de Politieke Avond van 6 (of als alternatief 20) maart een gecombineerde (plenaire?) informatieve/technische raadskamerbehandeling te agenderen voor beide sessies. Het voorstel is om te starten met de ‘knoppensessie’ namens het college.

Ambtelijk zal hierbij een technische presentatie gegeven worden over ‘knoppen waaraan gedraaid kan worden’ in onze begroting. Aansluitend is er ruimte voor vragen vanuit de raadskamer. Deze presentatie (inclusief vragen) zal naar verwachting 30 minuten duren. Vervolgens kan aansluitend - op advies van de auditcommissie - een aanvullende presentatie over het weerstandsvermogen/risicomanagement worden gegeven. Als spreker zouden wij hiervoor Rein-Aart van Vugt willen uitnodigen. Van Vugt is accountant en partner bij Deloitte en tevens lid van de commissie BBV (Besluit begroting en verantwoording). Daarnaast participeert hij in verschillende (landelijke) werkgroepen die gaan over governance, verslaggeving en rechtmatigheid. Van Vugt is tevens één van de auteurs van het opiniestuk ‘Verplichte weerstandsratio schept schijnwerkelijkheid’ (zie bijlage). Dit tweede deel zal (inclusief ruimte voor vragen) ongeveer 60 minuten duren. Aan de auditcommissie wordt gevraagd om aandachtspunten mee te geven voor de inhoud van deze presentatie. Daarbij ligt de vraag nog voor of een plenaire bijeenkomst gewenst is of dat één raadskamer volstaat. Voorstel: De auditcommissie wordt voorgesteld/gevraagd: 1. In te stemmen met deze inhoudelijke invulling van de bijeenkomst over risicomanagement en weerstandsvermogen en deze agenda technisch te combineren met de ‘knoppensessie’ vanuit het college; 2.

Aandachtspunten mee te geven met betrekking tot de invulling van deze presentatie; 3. Of een plenaire bijeenkomst of enkele raadskamerbehandeling hiervoor geschikt is; Bijlage: ‘Verplichte weerstandsratio schept schijnwerkelijkheid’ – Public Governance

Bestuur - Griffie

2

Aan de gemeenteraad

Datum

: 28 november 2023

Zaaknummer

: 4005556

Contactpersoon

: N. Bouwman / H. Sauer

Telefoonnummer

: 026 377 4751

Onderwerp: Aanpak en planning Turap-1 2024 en Perspectiefnota 2025-2028

Geachte voorzitter en leden,

De komende periode gaan we weer aan de slag met de voorbereidingen van Turap-1 2024 en de Perspectiefnota 2025-2028. Tijdens de bespreking van de raadsbrief ‘stijging tarieven jeugd en Wmo’ hebben wethouders Van der Wel en Smeulders een toezegging gedaan. Zij hebben aangegeven met een procesvoorstel te komen over de wijze waarop college en raad gezamenlijk in de aanloop naar de Perspectiefnota komen te spreken over de implicaties van de raadsbrief ‘stijging tarieven jeugd en Wmo’ (toezegging 1459). In deze brief hebben we een procesvoorstel voor de Perspectiefnota opgenomen. Middels deze raadsbrief doen wij deze toezegging dan ook af. Zorg: inhoud en financiën Aankomende woensdag 29 november staat in de gemeenteraad het agenderingsverzoek Zorg op de agenda. Tijdens deze bijeenkomst wordt inhoudelijk het onderwerp Zorg en de ontwikkelingen daarin besproken met namens het college de wethouders voor Wmo en jeugdzorg. Ten aanzien van de financiële effecten op langere termijn stellen we, zoals in de eerder genoemde raadsbrief is opgenomen, voor om deze mee te nemen in de Perspectiefnota 2025. Eind dit jaar staan naar verwachting de daadwerkelijke nieuwe tarieven en ingangsdata vast. Voor 2024 zien we verschillende dekkingsmogelijkheden om mogelijke tekorten op te vangen en hiervoor zullen we een voorstel doen in Turap-1.

Voorbereiding Perspectiefnota Eind april bieden we de Perspectiefnota 2025 aan uw raad aan en in de periode voor de zomer vindt de behandeling van de Perspectiefnota plaats. Voorafgaand aan de behandeling van de Perspectiefnota willen we graag uw raad meenemen in de keuzevrijheid die binnen onze begroting bestaat. Ons voorstel is dat we in de aanloop naar de Perspectiefnota (begin maart) een presentatie in de raad houden. Deze presentatie zal vooral ten doel hebben om op hoofdlijnen inzicht te geven in de ‘knoppen waaraan gedraaid kan worden’ in onze begroting.

Stadskantoor - Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Datum Zaaknummer Pagina

: 28 november 2023 : 3920032 :2

Inhoud Perspectiefnota In de Perspectiefnota nemen we net zoals vorig jaar ontwikkelingen op hoofdlijnen op en schetsen we verschillende opties. Daarbij hoeft in de Perspectiefnota nog geen sluitend beeld te worden gepresenteerd. Op basis van de bespreking van de Perspectiefnota in de raad, de daarbij aangenomen moties en amendementen en de meicirculaire 2024 gaan we de Begroting 2025 opstellen. Daarin koersen we uiteraard op een structureel sluitend beeld. Deze Perspectiefnota bereiden we voor in financieel onzekere tijd. Er is onzekerheid op de lange termijn door de verwachte daling van het gemeentefonds dat vanuit de Rijksoverheid wordt verstrekt. Het is nog onduidelijk welke keuzes hierover in de kabinetsformatie worden gemaakt en hoe lang deze formatie duurt. Zoals uit de Begroting 2024 blijkt, wordt een groot deel van onze structurele financiële ruimte gebruikt voor de (doorwerking van) indexaties die veel hoger zijn dan in eerdere jaren, zoals bijvoorbeeld in het zorgdomein. We hebben bij de begrotingsbehandeling afgesproken dat we in ieder geval de indexering van de subsidies en huur van maatschappelijke organisaties in de Perspectiefnota meenemen (toezegging 1449).

In de Begroting 2024 is ten aanzien van de indexatie van gemeenschappelijke regelingen reeds benoemd dat onderzocht wordt of het mogelijk is om deze partijen tijdig een kader mee te geven dan wel met hen in gesprek te gaan over de effecten van een mogelijk beperktere compensatie. We doen dit samen met andere betrokken gemeenten. Binnen het kader van deze ontwikkelingen maken we op inhoud en resultaten in de Perspectiefnota een tussenbalans op: welke ontwikkelingen zien we, zitten we nog op de juiste koers en hoe staat het met de uitvoering van onze plannen. Ook schetsen we welke opties we zien voor bijsturing, intensivering en ombuigingen. Zoal hierboven al vermeld, maken we in de Perspectiefnota nog geen keuzes en gaan we hierover graag het gesprek met uw raad aan. Staat van de Stad Ook dit jaar wordt de Staat van de Stad opgesteld. De Staat van de Stad geeft inzicht in cijfermatige trends en ontwikkelingen aan de hand van gegevens over uiteenlopende thema’s. Deze cijfers zijn belangrijke input voor de Perspectiefnota. Vorig jaar hebben we de afspraak met uw gemeenteraad gemaakt dat we de Staat van de Stad in 2024 in ‘een uitgebreidere vorm’ presenteren, waarover we uw gemeenteraad in een afzonderlijke raadsbrief informeren. We zijn op dit moment bezig met de voorbereidingen van de Staat van de Stad en gaan in overleg met de griffie op zoek naar een goede datum en invulling.

Stadskantoor - Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Datum Zaaknummer Pagina

: 28 november 2023 : 3920032 :3

Burgerparticipatie De raadswerkgroep Burgerparticipatie wil net zoals vorig jaar een ‘inspiratieavond/ inspreekavond inwoners’ ter voorbereiding op de Perspectiefnota organiseren. Naar ons idee is deze bijeenkomst een goede invulling van burgerparticipatie bij de Perspectiefnota. De datum en invulling van deze avond wordt op een later moment afgestemd in overleg met de raadswerkgroep burgerparticipatie en de agendacommissie.

Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Arnhem, de secretaris, de burgemeester,

J.H. de Baas

A. Marcouch

Stadskantoor - Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Memo Datum

: donderdag 8 februari 2024

Aan

: Griffie

Van

: Natasja Bouwman

Betreft

: Knoppensessie

1. Wat is het onderwerp van de bespreking? (Wat gaat er besproken worden?) We geven een technische toelichting op de opbouw van de Begroting en geven inzicht op basis van landelijke rapporten en onderzoeken op welke onderdelen in een gemeentebegroting beleidsvrijheid bestaat en waar dus de knoppen aanwezig zijn om aan te draaien en waar niet. 2. Wat is het doel van de bespreking? (informeren) In de raadsbrief ‘Aanpak en planning Turap-1 2024 en Perspectiefnota 2025-2028’ van 28 november is opgenomen: voorafgaand aan de behandeling van de Perspectiefnota willen we graag uw raad meenemen in de keuzevrijheid die binnen onze begroting bestaat. Ons voorstel is dat we in de aanloop naar de Perspectiefnota (begin maart) een presentatie in de raad houden. Deze presentatie zal vooral ten doel hebben om op hoofdlijnen inzicht te geven in de ‘knoppen waaraan gedraaid kan worden’ in onze begroting. Het doel is dus om de raad te informeren. 3. Waarom is het van belang dat dit besproken wordt met de raad? (onderbouwing) Bij vaststelling van de Begroting 2024 is de raad ook geïnformeerd over de mogelijke financiële gevolgen van het tarievenonderzoek in het zorgdomein. De raad heeft gevraagd om in het vervolgproces in aanloop naar de Perspectiefnota meegenomen te worden in de mogelijkheden en onmogelijkheden om in de Begroting bij te kunnen sturen. 4.

Wat wordt van raadsleden verwacht/welke concrete vragen heeft het college? Er zijn geen vragen vanuit het college aan raadsleden, het gaat om het delen van inzichten. 5. In welke vorm wordt dit besproken? Er zal een ambtelijke technische presentatie worden gegeven met de mogelijkheid tot het stellen van vragen door raadsleden. 6. Wie gaat de presentatie geven? De presentatie zal gegeven worden door de concerncontroller in samenwerking met collega’s van Financiën & Control. 7. In welke vorm wordt dit gedaan? Zie onder 5.

Bedrijfsvoering - Financien en Control

1

huisstijl

Gemeentebegroting: Aan welke knoppen kunnen we draaien?

6-3-2024

1

Presentatie Gemeenteraad 6 maart 2024

2

Inhoud • Inzicht in begrotingsopbouw • Externe onderzoeken naar mate van beleidsvrijheid • Technische vertaling naar de Arnhemse situatie

6-3-2024

Aanleiding • Raadsbehandeling Begroting 2024 • In combinatie met raadsbrief inzake tarievenonderzoek Jeugd en Wmo

huisstijl

Aanleiding en inhoud

Inzicht in Arnhemse Begroting

Inzicht in Arnhemse Begroting

Inzicht in Arnhemse Begroting

huisstijl

Even terug: het “ravijn” Korting budget Gemeentefonds (aangepaste systematiek en opschalingskorting)  € 3 mrd

6

Opdracht aan BMC  onderzoek naar gevolgen van korting voor gemeentebegrotingen

6-3-2024

Aanleiding voor instellen van VNG Taskforce ‘Taken en middelen in balans’

huisstijl

Takenpakket gemeenten Autonoom  eigen taken Opgelegd  gedeelde of opgedragen taken (medebewind)

7

BMC verwijst naar onderzoek ROB  factoren die mate van beleidsvrijheid bepalen

6-3-2024

Beïnvloedbare ruimte / beleidsvrijheid • Neemt af naarmate meer medebewind • Naast wetgeving ook maatschappelijke normen • Geen absoluut objectieve maat

huisstijl

Beleidsvrijheid volgens BMC

6-3-2024

8

huisstijl

Onderzoek BMC Takskforce stelt: onwenselijk om bezuinigingen ten koste te laten gaan van eigen beleidsvrijheid

6-3-2024

Hoofdvraag: wat zijn de gevolgen van de bezuinigingen wanneer de besparing wordt gericht op medebewind taken?

9

Focus op 3 terreinen: • fysiek domein: wonen, energie, klimaat en mobliteit • sociaal domein: zorgstelsel • veiligheid

huisstijl

Verwachte effecten BMC: toedeling van de 3 miljard over de terreinen met enige beleidsvrijheid obv financiële omvang zou tot volgende verdeling leiden:

10

BMC benoemt daarbij impact van en kanttekeningen bij besparingen in deze domeinen

6-3-2024

• >50% in zorgdomein • 40% in fysieke domein • <10% in veiligheid

huisstijl

Beïnvloedbaarheid Begroting door ROB Bepalen van mate van beleidsvrijheid op basis van taken:

11

Door taken hierop te scoren ontstaat indicatie van mate van beleidsvrijheid (schaal van 1-10)

6-3-2024

• In welke mate ligt uitvoering vast in wet en regelgeving? • In welke mate kan gemeente zelf (aanvullende) beleids(doelen) en regels vaststellen?

huisstijl

Beleidsvrijheid volgens ROB

6-3-2024

12

huisstijl

ROB uitgewerkt naar taakvelden; een voorbeeld:

6-3-2024

13

huisstijl

ROB vertaald naar Arnhem - scores ROB zijn per taakveld bekend - we kunnen dit vertalen naar Arnhemse begroting Score ROB

* € 1.000 6.309 8.551 2.736 81.658 -2.286 3.985 173.379

1-2 1-2 nvt 1-2 4-6 8-9

Taakveld 1. VEILIGHEID 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Totaal Taakveld 1. Veiligheid

16.197 15.691 31.888

3-4 3-5

14

Taakveld 0. BESTUUR EN ONDERSTEUNING 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen Totaal Taakveld 0. Bestuur en ondersteuning

6-3-2024

Begroting 2024

huisstijl

ROB vertaald naar Arnhem Begroting 2024 Score ROB * € 1.000 Taakveld 2.

VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT

2.1

Verkeer en vervoer

32.789

7-9

2.2

Parkeren

12.778

8-10

2.4

Economische havens en waterwegen

1.098

7-9

2.5

Openbaar vervoer

1.274

6-8

Totaal Taakveld 2. Verkeer, vervoer en waterstaat

47.939

Taakveld 3.

ECONOMIE Economische ontwikkeling

3.3

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

3.4

Economische promotie

Totaal Taakveld 3. Economie Taakveld 4.

5.634

9-10

450

9-10

3.685

9-10

9.769

ONDERWIJS Onderwijshuisvesting

24.707

3-4

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

21.971

3-4

Totaal Taakveld 4. Onderwijs

46.678

SPORT, CULTUUR EN RECREATIE

5.1

Sportbeleid en activering

5.2 5.3

22.493

9

Sportaccommodaties

4.845

9

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

23.895

9

5.4

Musea

6.279

8-9

5.5

Cultureel erfgoed

2.237

6-8

5.6

Media

9.837

8-9

5.7

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

19.065

7-10

Totaal Taakveld 5. Cultuur, sport en recreatie

88.651

15

4.2

Taakveld 5.

6-3-2024

3.1

huisstijl

ROB vertaald naar Arnhem Begroting 2024

Score ROB

* € 1.000 Taakveld 6.

SOCIAAL DOMEIN 33.996

2-3

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

25.545

3-4

6.3

Inkomensregelingen

150.962

1-3

6.4

WSW en beschut werk

36.782

2-3

6.5

Arbeidsparticipatie

20.996

2-4

6.6

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

14.658

4

6.71a

Huishoudelijke hulp (WMO)

20.061

3-4

6.71b

Begeleiding (WMO)

19.954

3-4

6.71c

Dagbesteding (WMO)

2.233

3-4

6.71d

Overige maatwerkarrangementen (WMO)

3.436

4

6.72a

Jeugdhulp begeleiding

8.385

3-4

6.72b

Jeugdhulp behandeling

10.654

3-4

6.72d

Jeugdhulp zonder verblijf overig

5.030

3-4

6.73a

Pleegzorg

3.221

3-4

6.73b

Gezinsgericht

3.130

3-4

6.73c

Jeugdhulp met verblijf overig