Bijlage 5. DPO Voorzieningen Nieuw West Amsterdam_20241212.pdf

Bron plannen en initiatieven

Nieuw-West en WBC Westpoort.

De plannen en initiatieven die genoemd staan in tabel 5 en 6 zijn aange-

Ringspoorzone: concentratie op kruisingen van stadsstraten i.v.m.

leverd door de verschillende projectleiders van de gemeente Amster-

veel (markt)initiatieven en snelgroeiende bevolking.

dam. Wij (BRO) hebben geen eigen analyse of inventarisatie gedaan

Bestaande winkelgebieden: consumentengedrag verandert snel en

van de harde plannen en initiatieven in Nieuw West. De juistheid van ta-

vraagt om continu monitoring van de ontwikkelingen.

bel 5 en 6 hangt samen met de juist en kwaliteit van de aangeleverde in-

Versterken hoofdwinkelstructuur betekent: -

Marktruimteonderzoek detailhandel provincie NoordHolland (2022)

Toelichting voorzieningenplannen – dagelijks / supermarkten

trum) en Westpoort (PDV).

In het marktruimteonderzoek is gekeken naar de marktruimte voor de-

Op basis van de input van de gemeente Amsterdam gaan we uit dat

Bestendingen bestaande wijkcentra binnen de hoofdwinkelstruc-

tailhandel in de provincie Noord-Holland. Hieruit kwamen de volgende

circa 18.210 m² bvo (14.570 m² wvo) is voorzien in bestaande plannen

tuur met twee supermarkten als anker.

conclusies voort:

aan dagelijkse detailhandel en supermarkten. De meeste plannen heb-



ben betrekking op toevoeging supermarkten. In zowel het Schinkelkwar-

en Schinkelkwartier.

Het winkelaanbod in de drie sectoren functioneert in de huidige situatie in de Dagelijkse sector net onder het landelijk gemiddelde

Clustering commerciële voorzieningen in Ringspoorzone daar

en in de Recreatieve en Doelgerichte sector boven het landelijk

ter met 1 of 2 supermarkten en overige detailhandel in beide gebieden.

Focus op ontwikkeling twee nieuwe centra: Sloterdijk centrum

tier als Sloterdijk centrum wordt gesproken over een voorzieningenclus-

gemiddelde.

Als we uitgaan van 2 supermarkten met een compleet pakket aan ove-



In de Dagelijkse sector is naar de toekomst toe marktruimte aanwe-

rige dagelijkse voorzieningen gaat het om circa 6.875 m² bvo4 dagelijkse voorzieningen, dus circa 5.500 m² wvo.



zig in de provincie als totaal. Tot 2030 zullen in de Recreatieve sector de negatieve effecten van

gen, dienstverlening, ambachtelijke bedrijvigheid en wonen. Bij de

online winkelen op de fysieke bestedingen zorgen voor verdere af-

Toelichting voorzieningenplannen – overig

invulling van de plinten is een aandachtspunt om te kijken hoe het

name van de marktruimte (ofwel toename krimpruimte) conform de

De overige voorzieningenplannen zijn lastiger te ramen naar sector, om-

bijdraagt aan de levendigheid van het gebied.

historische trend.

dat dit niet bekend is. Hieronder per sector onze inschatting.

Bestendigen winkelfunctie in kleinere wijkwinkelclusters. Op peil houden en waar nodig versterken van dagelijkse winkelaanbod en faciliteren met andere functies, zoals maatschappelijke voorzienin-

4

4.2.4

Versterken hoofdcentra centrum Nieuw-West (stadsdeelcen-

waar stadsstraten bij elkaar komen. 

Plannen en initiatieven voorzieningen

put van de gemeente Amsterdam.

2. Opgaven winkelstructuur 

richte sector.

Eén moderne supermarkt heeft meestal een omvang van ruim 2.000 m² bvo. Twee supermarkten en enkele speciaalzaken betekent dus circa 6.875 m² bvo dagelijkse winkelmeters voor één boodschappencluster c.q. groot wijkcentrum.

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

30



Recreatieve detailhandel: toevoeging zal gezien trends en historische ontwikkeling (krimp) beperkt zijn. Binnen het totale voorzieningenprogramma in het Schinkelkwartier zal het recreatieve winkelaanbod beperkt zijn. Dit zal waarschijnlijk een aanvulling zijn op het boodschappenaanbod. We gaan uit van circa 3.250 m² wvo. Voor Sloterdijk Centrum is dit nóg lastiger. Als hier een programma wordt gerealiseerd dat een wijk overstijgende functie heeft voor HavenStad zal het programma groter zijn. We gaan uit van maximaal 4.500 m² wvo. Op overige locaties zal uitbreiding beperkt zijn. We gaan uit van nog eens extra 1.500 m² wvo verspreid over locaties elders in Nieuw West, omdat er in gemengde bestemmingen altijd ‘restcapaciteit’ zit. Ook leegstand kan vaak worden ingevuld met recreatieve detailhandel. Per saldo gaan we uit van een toevoeging



van circa 9.250 m² wvo in bestaande plannen en plancapaciteit. Doelgerichte detailhandel: dit is lastiger te ramen. In de plannen is waarschijnlijk geen ruimte opgenomen voor doelgerichte detailhandel. Dit kan echter wel een aanvulling zijn. We gaan uit van toevoeging van circa 2.500 m² wvo in de bestaande plannen, met



name in leegstand. Horeca: een deel van het commerciële programma in het Schinkelkwartier en Sloterdijk zal horeca bevatten. Ook in andere projecten wordt vaak gesproken over toevoeging van horeca. De omvang in aantal zaken en omvang is echter lastig te ramen. In wijkcentra zijn vaak 5 tot 10 horecazaken aanwezig. Met de realisatie van de twee nieuwe clusters in genoemde gebieden gaat het waarschijnlijk om minimaal 10 tot 20 nieuwe horecazaken. Ook elders is in het programma vaak nog ruimte voor één of enkele nieuwe horecazaken, inclusief gemengde bestemmingingen en leegstand. We gaan uit van circa 25 nieuwe horecazaken in bestaande plannen.

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

31

Tabel 5: Voorzieningenplannen Nieuw West – dagelijks / supermarkten (maximaal)

m² bvo

m² wvo5

Planstatus6

Dijkgraafplein

750

600

Hard

Onderdeel van woningbouwplannen. Circa 750 m² commerciële voorzieningen, waarvan maximaal 200 m² daghoreca

Ringspoorzone

August Allebéplein

450

360

Hard

Uitbreiding Albert Heijn supermarkt

Geuzenveld - Eendracht

Deysselbuurt

150

120

Hard

Uitbreiding Dekamarkt

Slotervaart

KW-Noord (Berghaus Plaza, OKU)

2.150

1.720

Hard

1.720 m2 wvo aan kleinschalige (dagelijkse) detailhandel, waaronder supermarkt tot 500 m2 bvo.

Slotervaart

World Fashion Center

Ca. 500

400

Hard

In het World Fashion Center is een kleinschalige supermarkt vergund. Ook is in het bestemmingsplan ruimte voor overige ‘nevenruimte’, zoals detailhandel en horeca.

Slotervaart

Podium Lelylaan / Schipluidenlaan

460

370

Hard

Aan de Schipluidenlaan, hoek Willem Frogerstraat is een gemakssupermarkt van maximaal 460 m2 beoogd.

Schinkelkwartier

Schinkelkwartier

max. 6.875

max. 5.500

Hard

In het Schinkelkwartier zal een boodschappencluster gerealiseerd worden. In Riekerpark komt in de toekomst een wijkcentrum met 1 of 2 supermarkten en aanvullende winkels. Op basis van onze eigen benchmark (zie hoofdstuk 6.1), gaan we uit van maximaal 5.500 m² wvo dagelijkse detailhandel

Sloterdijk Centrum

Sloterdijk Centrum

max. 6.875

max. 5.500

Hard

Uit de Gebiedsvisie Sloterdijk Centrum 2040 blijkt dat circa 7.000 m² bvo detailhandel is gewenst, waaronder supermarkt(en). Concentratie is op/rond station.

Totaal harde plannen

18.210

14.570

Delftlandplein

2.000

1.600

Zacht

Vanuit de ontwikkelaar is er een wens om een derde supermarkt toe te voegen van circa 2.000 m² bvo, onder de A2.

Gebied

Project/locatie

Osdorp

Slotervaart

5 6

Toelichting

Op basis van factor 100:80 van BVO:WVO. Deze factor is gebruikelijk bij het omrekenen tussen bvo-meters en wvo-meters. We rekenen om naar wvo, omdat dit aansluit op Locatus en distributieplanologisch onderzoek. Hard: er ligt een (ontwerp) TAM-IMRO plan, wijziging van Omgevingsplan, omgevingsvergunning, feitelijke plancapaciteit, gemeentelijk besluit. Zacht: wens vanuit een marktpartij, maar nog geen besluit over genomen of verankerd in omgevingsplan en/of omgevingsvergunning.

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

32

Tabel 6: Voorzieningenplannen Nieuw West – overige voorzieningen

7 8

m² bvo

m² wvo7

Planstatus8

750

600

Hard

Onderdeel van woningbouwplannen. Circa 750 m² commerciële voorzieningen, waarvan maximaal 200 m² daghoreca

3.450

2.760

Hard

1.720 m2 wvo aan kleinschalige (dagelijkse) detailhandel, waaronder supermarkt tot 500 m2 bvo. Verder circa 1.000 m2 bvo horeca en 300 m2 bvo overig commercieel.

nb

nb

Hard

In het World Fashion Center is een kleinschalige supermarkt vergund. Ook is in het bestemmingsplan ruimte voor overige ‘nevenruimte’, zoals detailhandel en horeca. Over de harde plancapaciteit ‘nevenruimte’ is nog wel discussie.

Podium Lelylaan

2.300

1.840

Hard

Supermarkt van 573 m2 bvo. Verder 1.300 m2 bvo cultuur en maatschappelijk ter hoogte van huidige dansschool en circusschool (Kavel G). In het schrijfgebouw is nog circa 1.000 m2 bvo aan commerciële voorzieningen gepland.

Schinkelkwartier

Schinkelkwartier

Ca. 4.000

Ca. 3.250

Hard

In het Schinkelkwartier zal een boodschappencluster gerealiseerd worden. In Riekerpark komt in de toekomst een wijkcentrum met 1 of 2 supermarkten en aanvullende winkels. Het aanvullende voorzieningenprogramma zal circa 3.250 m² wvo bedragen op basis van de benchmark in paragraaf 6.1.

Sloterdijk Centrum

Sloterdijk Centrum

Ca. 7.000

Ca. 5.600

Hard

Uit de Gebiedsvisie Sloterdijk Centrum 2040 blijkt dat circa 7.000 m² bvo detailhandel is gewenst, waaronder supermarkt(en). Concentratie is op/rond station.

Sloterdijk Centrum

Sloterdijk Centrum

20.000

16.000

Hard

Uit de Gebiedsvisie Sloterdijk Centrum 2040 blijkt dat 20.000 m² bvo overige commerciële voorzieningen gewenst zijn, mede als functie voor Haven-Stad.

Totaal harde plannen

37.500

30.050

Gebied

Project/locatie

Osdorp

Dijkgraafplein

Slotervaart

KW-Noord (Berghaus Plaza, OKU)

Slotervaart

World Fashion Center

Slotervaart

Toelichting

Op basis van factor 100:80 van BVO:WVO. Deze factor is gebruikelijk bij het omrekenen tussen bvo-meters en wvo-meters. We rekenen om naar wvo, omdat dit aansluit op Locatus en distributieplanologisch onderzoek. Hard: er ligt een (ontwerp) TAM-IMRO plan, wijziging van Omgevingsplan, omgevingsvergunning, feitelijke plancapaciteit, gemeentelijk besluit. Zacht: wens vanuit een marktpartij, maar nog geen besluit over genomen of verankerd in omgevingsplan en/of omgevingsvergunning.

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

33

5

Resultaten per functie

In dit hoofdstuk zijn voor verschillende functies de belangrijkste conclusies uiteengezet met betrekking tot het aanbod, het huidig economisch functioneren en de toekomstige marktruimte.

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

34

5.1

Dagelijks winkelaanbod

Huidig dagelijks winkelaanbod is relatief beperkt Stadsdeel Nieuw West heeft momenteel 197 dagelijkse winkels, met een totale omvang van 48.655. Dit is met 295 m² per 1.000 inwoners relatief beperkt ten opzichte van het landelijke gemiddelde (379 m² per 1.000 inwoners). Met de forse groei van de bevolking neemt dit ‘tekort’ verder toe. Dit is een eerste indicatie voor marktruimte. Ingezoomd op de verschillende gebieden valt op dat met name Osdorp en Slotermeer relatief veel dagelijks aanbod hebben. Dit aanbod heeft een bovenwijkse aantrekkingskracht met Osdorpplein en Plein 40-45. Relatief veel doelgroep supermarkten en speciaalzaken Hoewel de omvang van het dagelijkse winkelaanbod per saldo relatief beperkt is ten opzichte van het landelijk gemiddelde, kent Nieuw West wel relatief veel (kleinschalige) dagelijkse winkels. In feite is sprake van een extra laag in de dagelijkse winkelstructuur die in veel andere gebieden in Nederland niet of (veel) minder aanwezig is. Het betreft veel doelgroep supermarkten en delicatessenzaken voor de Turkse en Marokkaanse doelgroepen. Ook zijn er diverse gemakswinkels en verswinkels die groter zijn dan ‘normale’ speciaalzaken, maar ‘kleiner’ dan reguliere moderne supermarkten. Reguliere supermarkten en XL supermarkt In Nieuw West is de Albert Heijn in winkelcentrum Osdorpplein met 2.860 m² wvo veruit de grootste.

Op de tweede plek komt Jumbo Osdorpplein met 1.675 m² wvo. In totaal hebben 24 supermarkten een omvang van meer dan 800 m² wvo. Dit beslaat circa 65% van de totale dagelijkse winkelruimte, wat relatief beperkt is ten opzichte het landelijk gemiddelde. Dit betekent enerzijds dat met name de landelijke formules op sommige plekken nog behoefte zullen hebben aan uitbreiding. Anderzijds onderstreept dit het kleinschalige en bijzondere karakter van de boodschappenstructuur in Nieuw West. Figuur 11: Dagelijks winkelaanbod per 1.000 inwoners (bron: Locatus, juli 2024).

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

35

Figuur 12: Supermarkten en overig dagelijks winkelaanbod (bron: Locatus, juli 2024).

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

36

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

37

5.2

Behoefteraming dagelijks

Tabel 7: DPO berekening dagelijkse sector stadsdeel Nieuw West

Uitgangspunten 

Huidige situatie

De berekeningen zijn opgesteld voor de huidige situatie (2024) en de toekomstige verwachte situatie De bevolkingsprognose is geba-



Laag scenario (2030)

Hoog scenario (2040)

164.789

198.000

225.000

Aantal inwoners

baseerd op bestaande woningbouwplannen die daadwerkelijk hard

Winkelomzet per hoofd (5-jaarlijks gemiddelde) (€)

2.671

2.671

2.671

of in uitvoering zijn tot 2030. Het hoog scenario is gebaseerd op de

Bestedingspotentieel (€ mln.)

440,2

529,0

601,1

woningbouwplannen- en ambities na 2030 tot circa 2040.

Koopkrachtbinding

82%

82%

82%

Gebonden bestedingen (€ mln.)

361,0

433,7

492,9

decennia is een groei van de bestedingen waar te nemen, maar de

Koopkrachttoevloeiing

10%

10%

10%

laatste anderhalf jaar is een daling van de (volume) omzet (na infla-

Bestedingen door toevloeiing (€ mln.)

40,1

48,2

54,8

tiecorrectie) zichtbaar in de trends. Dit houdt echter verband met de

Totale besteding / omzet (€ mln.)

401,1

481,9

547,7

vloerproductiviteit, die we ook constant houden.

Huidig winkelaanbod (m² wvo)

48.655

48.655

48.655

Omzet per m² wvo (€)

8.250

9.925

11.275

Norm vloerproductiviteit (5-jaarlijks gemiddelde) (€)

8.000

8.000

8.000

huurlasten. Ook bestaan er grote verschillen binnen de detailhandel

Haalbaar winkelaanbod (m² wvo)

50.150

60.250

68.500

en tussen formules. Nieuw West kenmerkt zich door de bovenge-

Distributieve uitbreidingsruimte (m² wvo)

+1.500

+11.500

+20.000

middeld veel doelgroep supermarkten en speciaalzaken. Deze win-

Aftrek voorziene harde plannen9

-11.570

-14.570

Marktruimte (m² wvo) na aftrek harde plannen

Geen

+5.400

Marktruimte (m² bvo) na aftrek harde plannen

Geen

+6.750

De bestedingen in de dagelijkse sector houden we in de toekomst

De ‘norm voor goed functioneren’ wisselt sterk per gebied. In delen van Nederland blijkt uit onderzoek dat aanbod op een lager niveau nog steeds goed kan functioneren, met name als gevolg van lagere

kels hebben een lagere vloerproductiviteit dan reguliere supermarkten. Na weging ligt de norm vloerproductiviteit op circa € 8.000 per m² wvo. Dit is 3,5% lager dan het landelijke 5-jaarsgemiddelde. 

2024

seerd op woningbouwplannen en ambities. Het laag scenario is ge-

gelijk. Het is immers onduidelijk hoe deze zich zullen ontwikkelen. Al



Toekomstige situatie

Uitkomsten van de berekening zijn voor stadsdeel Nieuw West als

Let op: de marktruimte in 2040 is inclusief de marktruimte in 2030. Het is cumulatief.

geheel en indicatief. van de toonbankbestedingen. Ook hierom laten we de bestedingen

doen iets meer over de ‘grens’ van het stadsdeel de dagelijkse

in de toekomst gelijk.

boodschappen. Dit past in de trend van een meer diffuus koopge-

De dagelijkse binding (exclusief online) bedraagt anno 2024 circa

drag, wat vaak samenhangt met woon-werkverkeer. We houden de

een piek van 5% van de totale dagelijkse bestedingen, mede als ge-

82% in Nieuw West. In het DPO uit 2019 was nog uitgegaan van

binding in de toekomst gelijk.

volg van Corona. Anno 2024 ligt dit aandeel in Nieuw West op 4%.

85%. Uit de Monitor Detailhandel van de gemeente Amsterdam blijkt

Tot op heden heeft de toename van online niet geleid tot een daling

een lichte dalende trend van de binding. Inwoners van Nieuw West

Uitgangspunten koopstromen 

9

In 2022 bereikte de dagelijkse online bestedingen in Nieuw West



Het verschil bij harde plannen tussen 2030 en 2040 zit in de omvang van het Schinkelkwartier en Sloterdijk Centrum. We gaan tot 2030 uit van toevoeging van programma wijkcentrum klein per gebied (3.000 m² wvo dagelijks) en in 2040 wijkcentrum groot per gebied (5.500 m² wvo).

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

38



De fysieke afvloeiing gaat vooral naar supermarkten net over de stadsdeelgrenzen, zoals het Bos en Lommerplein, de Albert Heijn (Nieuwpoortstraat) en winkelcentrum Jan Evertsenstraat.



De toevloeiing is niet opgenomen in de Monitor Detailhandel van de gemeente Amsterdam. Dit is wel opgenomen in het Koopstromon-

Per saldo moet daardoor geconcludeerd worden dat er tot 2030 geen kwantitatieve behoefte na aftrek van harde plannen bestaat voor uitbreiding van het dagelijkse winkelaanbod in Nieuw West als geheel.

derzoek uit 2021. De toevloeiing in Nieuw West blijft al jaren constant. Net als in 2019 gaan we uit van een toevloeiing van 10%, zo-

Toekomstige marktruimte / behoefte Nieuw West na 2030 tot 2040

wel in de huidige als toekomstige situatie.

De woningbouw stopt niet in 2030. Op basis van de woningbouwplannen en –ambities die op dit moment (anno 2024) bekend zijn ontstaat tot

Huidig economisch functioneren

2040 circa 20.000 m² wvo marktruimte. Dit is dus inclusief de eerdere

Op basis van de hiervoor genoemde uitgangspunten functioneert het

11.500 m² wvo. Na aftrek van de bestaande plannen voor toevoeging

dagelijks aanbod in Nieuw West iets boven het gewogen landelijk ge-

van dagelijkse winkelmeters tot 2040 (circa 14.570 m² wvo), betekent dit

middelde. Dit betekent dat vraag en aanbod op dit moment redelijk goed

dat er tot 2040 per saldo circa 5.400 m² wvo marktruimte extra ontstaat.

in evenwicht zijn.

Bij een verhouding 80:100 wvo:bvo betekent dit circa 6.750 m² bvo. Ook hier geldt de nuance dat de leegstand deels in deze behoefte kan voor-

Toekomstige marktruimte / behoefte Nieuw West tot 2030

zien en nog niet is afgetrokken.

Op basis van de bestaande (harde) woningbouwplannen groeit Nieuw West door naar circa 198.000 inwoners. Deze substantiële bevolkingsgroei betekent substantiële marktruimte, namelijk 11.500 m² wvo tot

Per saldo moet daardoor geconcludeerd worden dat er na 2030 tot

2030. Op verschillende plekken in Nieuw West zijn echter ook (harde)

2040 wél kwantitatieve behoefte na aftrek van harde plannen be-

plannen voor toevoeging van nieuwe dagelijkse winkelmeters. Dit is op

staat voor uitbreiding van het dagelijkse winkelaanbod in Nieuw

basis van input van projectleiders van de gemeente Amsterdam inge-

West als geheel, namelijk circa 5.400 m² wvo, circa 6.750 m² bvo.

schat op circa 11.570 m² wvo tot 2030 (zie tabel 5). Deze nieuwe dagelijkse winkelmeters zijn vaak gekoppeld aan woningbouwplannen en/of gebieden waar veel nieuwe inwoners komen te wonen. Na aftrek van deze harde plannen voor toevoeging van nieuwe dagelijkse winkelmeters tot 2030 geen uitbreidingsruimte meer over. Daarnaast dient opgemerkt te worden dat ook de aanwezige leegstand kan worden ingevuld met nieuw dagelijks winkelaanbod. De leegstand is niet afgetrokken van de marktruimte.

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

39

5.3

Recreatief winkelaanbod

Huidig recreatief winkelaanbod relatief beperkt Stadsdeel Nieuw West heeft momenteel 133 recreatieve winkels, met een totale omvang van 31.183 m² wvo. Dit is met 189 m² per 1.000 inwoners relatief beperkt ten opzichte van het landelijke gemiddelde (371 m² per 1.000 inwoners). Met de forse groei van de bevolking neemt dit ‘tekort’ verder toe. Dit is een eerste indicatie voor marktruimte. Verder valt op dat door de jaren heen dit type aanbod redelijk op peil blijft, terwijl dit landelijk daalt. Veel huishoudelijke artikelen, discount en dames- en bruidsmode Verklaring voor het stabiele recreatieve winkelaanbod is dat dit type winkelaanbod in Nieuw West vooral in het verlengde ligt van de dagelijkse boodschappen, met formules zoals Hema, Action, Blokker, Wibra en Zeeman. Ook bestaat meer dan de helft van de winkels uit zelfstandige ondernemers op het gebied van dames- en bruidsmode. Met name in winkelcentrum Osdorpplein zijn enkele grootschalige modische formules gevestigd, zoals TK Maxx, H&M en C&A. Ook grootschalige concentratie Westpoort en Koopcentrum Akerpoort hebben enkele grootschalige winkels (GDV), zoals Jumbo Golf, Smyths Toys Superstores, G-Star RAW, Intertoys, Action, Nike Store. Nuance NB: het hoge aandeel aanbod per 1.000 inwoners in Sloterdijken 2, 3 en 4 is te verklaren door het feit dat er geen/nauwelijks mensen wonen in dit gebied.

Het recreatieve winkelaanbod uit zich in enkele grote trekkers, zoals hiervoor genoemd.

Figuur 13: Recreatief winkelaanbod per 1.000 inwoners (bron: Locatus, juli 2024).

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

40

5.4

Behoefteraming recreatief

Tabel 8: DPO berekening recreatieve sector stadsdeel Nieuw West

Uitgangspunten 

Huidige situatie

De berekeningen zijn opgesteld voor de huidige situatie (2024) en

2024

Laag scenario (2030)

Hoog scenario (2040)

164.789

198.000

225.000

908

817

817

de toekomstige verwachte situatie De bevolkingsprognose is geba-



seerd op woningbouwplannen en ambities. Het laag scenario is ge-

Aantal inwoners

baseerd op bestaande woningbouwplannen die daadwerkelijk hard

Winkelomzet per hoofd (5-jaarlijks gemiddelde) (€)

of in uitvoering zijn tot 2030. Het hoog scenario is gebaseerd op de

Bestedingspotentieel (€ mln.)

149,6

161,8

183,8

woningbouwplannen- en ambities na 2030 tot circa 2040.

Koopkrachtbinding

40%

40%

40%

Gebonden bestedingen (€ mln.)

59,8

64,7

73,5

winkels halen gemiddeld een wat hogere vloerproductiviteit. Daar-

Koopkrachttoevloeiing

25%

25%

25%

naast zijn er relatief veel discountmodezaken aanwezig met een la-

Bestedingen door toevloeiing (€ mln.)

19,9

21,6

24,5

gere vloerproductiviteit, evenals huishoudelijke artikelenwinkels.

Totale besteding / omzet (€ mln.)

79,8

86,3

98,0

Per saldo ligt het gewogen landelijk 5-jaarsgemiddelde voor de re-

Huidig winkelaanbod (m² wvo)

31.183

31.183

31.183

Omzet per m² wvo (€)

2.575

2.775

3.150

Norm vloerproductiviteit (5-jaarlijks gemiddelde) (€)

2.250

2.250

2.250

Haalbaar winkelaanbod (m² wvo)

35.450

38.350

43.600

Distributieve uitbreidingsruimte (m² wvo)

+4.300

+7.200

+12.400

Harde plannen

-9.250

-9.250

Marktruimte (m² wvo) na aftrek harde plannen

Geen

+3.150

Marktruimte (m² bvo) na aftrek harde plannen

Geen

+4.000

De ‘norm voor goed functioneren’ wisselt sterk per gebied. Nieuw West kenmerkt zich door relatief veel dames- en bruidsmode. Deze

creatieve sector op € 2.250,- per m² wvo. Dit is ruim 3% lager dan het ongewogen landelijk 5-jaarsgemiddelde. 

Uitkomsten van de berekening zijn voor stadsdeel Nieuw West als geheel en indicatief.

Uitgangspunten koopstromen 

Toekomstige situatie

De bestedingen in de recreatieve sector staan al jaren onder druk, mede als gevolg van de toenemende online bestedingen. Uit de Monitor Detailhandel van de gemeente Amsterdam blijkt dat de afvloeiing tussen 2022 en 2024 voor niet-dagelijkse detailhandel redelijk

Let op: de marktruimte in 2040 is inclusief de marktruimte in 2030. Het is cumulatief.

stabiel is gebleven, met in 2024 een online afvloeiing van 38% in



Nieuw West. Voor specifiek ‘recreatief’ winkelaanbod lag de afvloei-

om goed te kunnen functioneren. We gaan ervan uit dat online be-

online) redelijk stabiel blijft op gemeenteniveau. Indien we de ver-

ing online uit het Koopstromenonderzoek 2021 op 39%.

stedingen blijven toenemen op lange termijn. We corrigeren de be-

schillende artikelgroepen wegen op het totaal van recreatief aanbod,

Los van de online afvloeiing doen inwoners uit Nieuw-West hun re-

stedingen in de toekomst met -10%.

komen we uit op een binding (exclusief online) van circa 40%.

creatieve aankopen vooral in het centrum van Amsterdam. Amster



In de Monitor Detailhandel van de gemeente Amsterdam is geen in-

dam The Styles Outlet (Halfweg) heeft nauwelijks invloed.

zicht in de binding en toevloeiing voor specifiek ‘recreatief’. Wel is

De winkelomzet is de laatste jaren wel iets gestegen, maar dit is

inzicht op niveau van de artikelgroepen voor de gemeente als ge-

grotendeels te verklaren door inflatie. Daar komt bij dat de vloerpro-

heel. Hieruit blijkt dat de artikelgroep ‘mode’ qua binding (exclusief



De toevloeiing baseren we op het Koopstromenonderzoek 2021, namelijk circa 25%.

Huidig economisch functioneren

ductiviteit in verhouding minder snel stijgt dan de winkelomzet, wat in feite betekent dat recreatieve winkels meer omzet nodig hebben

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

41

Op dit moment functioneert het recreatieve aanbod boven het gewogen landelijk gemiddelde. Dit betekent dat er sprake is van enige marktruimte in recreatief winkelaanbod. Bovendien is dit een indicatie dat het aanbod redelijk tot goed functioneert, wat ook terug te zien in het lage

Per saldo moet daardoor geconcludeerd worden dat er tussen 2030 en 2040 wél beperkte kwantitatieve behoefte na aftrek van harde plannen bestaat voor uitbreiding van het recreatief winkelaanbod in Nieuw West als geheel.

leegstandscijfer. Toekomstige marktruimte / behoefte Nieuw West tot 2030 Afhankelijk van de woningbouw en bevolkingsgroei verwachten we tot 2030 een substantiële groei van het aantal inwoners in Nieuw West. Tegelijkertijd dalen de bestedingen als gevolg van internet en landelijke trends. Toch resulteert dit in eerste instantie in enige marktruimte. Bestaande plannen zullen echter waarschijnlijk leiden tot toevoeging van recreatief winkelaanbod (circa 9.250 m² wvo). Per saldo betekent dit dat na aftrek van deze harde plannen (tabel 6) geen extra marktruimte bestaat tot 2030. In feite voorzien bestaande plannen in de marktruimte die tot 2030 ontstaat. Er is geen kwantitatieve behoefte voor extra meters.

Per saldo moet daardoor geconcludeerd worden dat er tot 2030 geen kwantitatieve behoefte na aftrek van harde plannen bestaat voor uitbreiding van het recreatief winkelaanbod in Nieuw West als geheel.

Toekomstige marktruimte / behoefte Nieuw West na 2030 De woningbouw stopt niet in 2030. Op basis van de woningbouwplannen en –ambities die op dit moment (anno 2024) bekend zijn ontstaat tot 2040 circa 12.400 m² wvo marktruimte. Na aftrek van de bestaande plannen voor toevoeging van recreatieve winkelmeters (circa 9.250 m² wvo), betekent dit dat tussen 2030 en 2040 per saldo circa 3.150 m² wvo marktruimte ontstaat. Bij een verhouding 80:100 wvo:bvo betekent dit circa 4.000 m² bvo. Ook hier geldt de nuance dat de leegstand deels in deze behoefte kan voorzien en nog niet is afgetrokken.

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

42

5.5

Doelgericht winkelaanbod

Huidig doelgericht winkelaanbod relatief beperkt Stadsdeel Nieuw West heeft momenteel 134 doelgerichte winkels, met een totale omvang van 80.099 m² wvo. Dit is met 486 m² per 1.000 inwoners relatief beperkt ten opzichte van het landelijke gemiddelde (806 m² per 1.000 inwoners). Met de forse groei van de bevolking neemt dit ‘tekort’ verder toe. Dit is een eerste indicatie voor marktruimte. Verder valt op dat door de jaren heen dit type aanbod redelijk op peil blijft, terwijl dit landelijk toeneemt. Mogelijke verklaring is het gebrek aan ruimte voor nieuwe grootschalige winkels (volumineuze artikelen) en de beperkte leegstand op de grootschalige concentraties. Veel zelfstandige ondernemers en concentratie In veel andere gemeenten in Nederland bestaat het doelgerichte winkelaanbod uit landelijke ketens die op grootschalige concentraties zijn gevestigd, zoals woonboulevards. In Nieuw West zijn Koopcentrum Akerpoort, het winkelcluster aan de Anthony Fokkerweg en Westpoort de belangrijkste grootschalige concentraties. Grootste trekkers zijn hier Ruincentrum Osdorp, Hornbach, Docor Wonen, Praxis en Media Markt. Daarnaast is echter opvallend veel doelgericht winkelaanbod geconcentreerd in de buurt- en wijkcentra met vaak kleine tot middelgrote units. Het betreft veel telecom, bloemenwinkels, rijwielzaken en tweedehands/partijgoed.

Binnen de reguliere winkelgebieden zijn vooral zelfstandige ondernemers actief in het doelgericht winkelaanbod. Nuance NB: het hoge aandeel aanbod per 1.000 inwoners in Sloterdijken 2, 3 en 4 is te verklaren door het feit dat er geen/nauwelijks mensen wonen in dit gebied. Het doelgerichte winkelaanbod uit zich in enkele grote trekkers, zoals hiervoor genoemd met een bovenwijkse aantrekkingskracht.

Figuur 14: Doelgericht winkelaanbod per 1.000 inwoners (bron: Locatus, juli 2024).

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

43

5.6

Behoefteraming doelgericht

Tabel 9: DPO berekening doelgerichte sector stadsdeel Nieuw West

Uitgangspunten 

Huidige situatie

De berekeningen zijn opgesteld voor de huidige situatie (2024) en

Toekomstige situatie

2024

Laag scenario (2030)

Hoog scenario (2040)

164.789

198.000

225.000

de toekomstige verwachte situatie (2035-2050). De bevolkingsprognose is gebaseerd op woningbouwplannen en ambities.

Aantal inwoners

De ‘norm voor goed functioneren’ wisselt sterk per gebied. Nieuw

Winkelomzet per hoofd (5-jaarlijks gemiddelde) (€)

1.108

1.108

1.108

Bestedingspotentieel (€ mln.)

182,6

219,4

249,3

Koopkrachtbinding

50%

50%

50%

gere vloerproductiviteit, evenals huishoudelijke artikelenwinkels.

Gebonden bestedingen (€ mln.)

91,3

109,7

124,7

Per saldo ligt het gewogen landelijk 5-jaarsgemiddelde voor de re-

Koopkrachttoevloeiing

40%

40%

40%

creatieve sector op € 2.250,- per m² wvo. Dit is ruim 3% lager dan

Bestedingen door toevloeiing (€ mln.)

60,9

73,1

83,1

Totale besteding / omzet (€ mln.)

152,2

182,8

207,8

Huidig winkelaanbod (m² wvo)

80.099

80.099

80.099

Omzet per m² wvo (€)

1.900

2.300

2.600

Uitgangspunten koopstromen

Norm vloerproductiviteit (5-jaarlijks gemiddelde) (€)

1.650

1.650

1.650



Haalbaar winkelaanbod (m² wvo)

92.250

110.850

125.950

Distributieve uitbreidingsruimte (m² wvo)

+12.000

+30.000

+45.000

-2.500

-2.500



West kenmerkt zich door relatief veel dames- en bruidsmode. Deze winkels halen gemiddeld een wat hogere vloerproductiviteit. Daarnaast zijn er relatief veel discountmodezaken aanwezig met een la-

het ongewogen landelijk 5-jaarsgemiddelde. 

Uitkomsten van de berekening zijn voor stadsdeel Nieuw West als geheel en indicatief.

De bestedingen in de doelgerichte sector fluctueren nogal. In de Coronajaren (2020, 2021) was sprake van een forse stijging van de bestedingen. Daarna daalde de bestedingen. Op basis van het 5-jaarsgemiddelde zijn de bestedingen per saldo redelijk stabiel. Wel is

Harde plannen

men voor doelgericht winkelaanbod steeds meer georiënteerd via

Marktruimte (m² wvo) na aftrek harde plannen

+27.500

+42.500

online. Voor specifiek ‘doelgericht’ winkelaanbod lag de afvloeiing

Marktruimte (m² bvo) na aftrek harde plannen

+34.000

+52.750

uit het Koopstromenonderzoek 2021 op 39%, wat bovengemiddeld

Let op: de marktruimte in 2040 is inclusief de marktruimte in 2030. Het is cumulatief.

is en een stijging ten opzichte van eerdere jaren. De stijging van on-



line bestedingen heeft echter tot nu toe niet geleid tot een daling van

aanbod, komen we uit op een binding (exclusief online) van circa

kooplocaties waren meegenomen in de vragenlijst. Deze twee win-

de winkelomzet. Ook in de toekomst verwachten we dit niet, waar-

40%. De toevloeiing baseren we op het eerder gehanteerde cijfer

kels zijn naast de PDV-clusters redelijk bepalend voor de toevloeiing

door we de winkelomzet per hoofd gelijk laten.

door Sweco in het rapport uit 2019, namelijk circa 40%. De reden

In de Monitor Detailhandel van de gemeente Amsterdam is geen in-

dat we niet uitgaan van de toevloeiing uit het Koopstromenonder-

zicht in de binding en toevloeiing voor specifiek ‘doelgericht’. Wel is

zoek 2021 is omdat de toevloeiing heel laag is gemeten, waarschijn-

vooral naar IKEA (Hullenbergweg) en de Arena Boulevard/Villa

inzicht op niveau van de artikelgroepen voor de gemeente als ge-

lijk omdat Hornbach en Tuincentrum Osdorp niet als specifieke aan-

Arena.

uit overige standsdelen en van elders uit de regio. 

De afvloeiing van doelgerichte bestedingen uit Nieuw-West gaan

heel. Hieruit blijkt dat de artikelgroep ‘woninginrichting’ qua binding (exclusief online) redelijk stabiel blijft op gemeenteniveau. Indien we de verschillende artikelgroepen wegen op het totaal van doelgericht

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

44

Huidig economisch functioneren

komt niet nog extra bovenop de tot 2030 berekende marktruimte (cumu-

Op dit moment functioneert het doelgerichte aanbod ruim boven het ge-

latief).

wogen landelijk gemiddelde. Dit betekent dat er sprake is van substantiele marktruimte. Opgemerkt moet worden dat in deze sector sprake is van relatief veel grootschalige winkels, vanwege de volumineuze aard. Deze meters vertegenwoordigen daardoor een andere ‘waarde’ dan de meters voor dagelijks en recreatief winkelaanbod. Dit is ook terug te zien in de veel lagere vloerproductiviteit.

Per saldo moet daardoor geconcludeerd worden dat er tussen 2030 en 2040 nóg meer kwantitatieve behoefte na aftrek van harde plannen bestaat voor uitbreiding van het doelgericht winkelaanbod in Nieuw West als geheel, namelijk 18.750 m² bvo extra ten opzichte van de marktruimte tot 2030.

Toekomstige marktruimte / behoefte Nieuw West tot 2030 Afhankelijk van de woningbouw en bevolkingsgroei verwachten we tot 2030 een substantiële groei van het aantal inwoners in Nieuw West. Bestaande plannen zullen waarschijnlijk leiden tot beperkte toevoeging van doelgerichte winkelaanbod (circa 7.500 m² wvo). Per saldo betekent dit dat na aftrek van deze harde plannen extra marktruimte bestaat tot 2030, namelijk circa 27.500 m² wvo. Bij een verhouding 80:100 wvo:bvo betekent dit circa 34.000 m² bvo.

Per saldo moet daardoor geconcludeerd worden dat er tot 2030 wel kwantitatieve behoefte na aftrek van harde plannen bestaat voor uitbreiding van het doelgericht winkelaanbod in Nieuw West als geheel, namelijk circa 27.500 m² wvo, circa 34.000 m² bvo.

Toekomstige marktruimte / behoefte Nieuw West na 2030 De woningbouw stopt niet in 2030. Op basis van de woningbouwplannen en –ambities die op dit moment (anno 2024) bekend zijn ontstaat tot 2040 circa totaal 45.000 m² wvo marktruimte. Na aftrek van de bestaande plannen voor toevoeging van doelgerichte winkelmeters (circa 2.500 m² wvo), betekent dit per saldo circa totaal 42.500 m² wvo marktruimte. Bij een verhouding 80:100 wvo:bvo betekent dit circa 52.750 m² bvo. Dit is substantieel. Let op: deze marktruimte is dus het totaal. Dit

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

45

5.7

Horeca

Huidig horeca aanbod is relatief beperkt Stadsdeel Nieuw West heeft momenteel 309 horecazaken, met een totale omvang van 34.592 m² wvo. Dit is met 210 m² wvo per 1.000 inwoners relatief beperkt ten opzichte van het landelijke gemiddelde (268 m² per 1.000 inwoners). Met de forse groei van de bevolking neemt dit ‘tekort’ verder toe. Dit is een eerste indicatie voor marktruimte. Ingezoomd op de verschillende gebieden valt op dat er met name veel horeca is geconcentreerd in de grotere wijkcentra. Veel bezorg/halen en fastfood formules Wanneer wordt gekeken naar het type aanbod horeca in de Nieuw-West zijn er veelal fastfood concepten en bezorg/afhaal concepten gevestigd. De gemeente Amsterdam kent een hoog percentage fastfoodconcepten, in vergelijking met de rest van Nederland. De horeca in stadsdeel Nieuw-West bestaat nagenoeg volledig uit zelfstandige ondernemers, namelijk 264 zelfstandigen. De ketens die het meest voorkomen zijn FEBO, HFC, Mc Donalds, New York Pizza en Subway. Verder zitten er meerdere hotels van Mercure en XO gevestigd in Nieuw-West. Lokaal ondernemerschap in de horeca Stadsdeel Nieuw-West kent een relatief hoog aandeel lokale ondernemingen. Dit is dan ook kenmerkend voor dit stadsdeel. Er is een flinke concentratie aan multiculturele restaurants en (koffie)bars. Verder zijn er veel verschillende cultuurinvloeden terug te zien in het aanbod horecazaken.

Een mooi voorbeeld hiervan is de overdekte markthal Westmarket, gevestigd in het Osdorpplein. Hier zijn diverse verzaken gevestigd. Nuance NB: het hoge aandeel aanbod per 1.000 inwoners in Sloterdijken 2, 3 en 4 is te verklaren door het feit dat er geen/nauwelijks mensen wonen in dit gebied. Er is nauwelijks horeca aanbod aanwezig in dit gebied. Figuur 15: Horeca in m² wvo per 1.000 inwoners (bron: Locatus, juli 2024).

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

46

Uitgangspunten 

Tabel 10:

DPO berekening horeca stadsdeel Nieuw West

De berekeningen zijn opgesteld voor de huidige situatie (2024) en

Huidige situatie

de toekomstige verwachte situatie (2035-2050). De bevolkingsprognose is gebaseerd op woningbouwplannen en ambities. 

Toekomstige situatie

2024

Laag scenario (2030)

Hoog scenario (2040)

164.789

198.000

225.000

De bestedingen in de horeca (exclusief hotels) stijgen al jaren. In de

Aantal inwoners

Coronajaren (2020, 2021) was sprake van een forse daling van de

Winkelomzet per hoofd (5-jaarlijks gemiddelde) (€)

1.216

1.216

1.216

Bestedingspotentieel (€ mln.)

200,4

240,8

273,6

Koopkrachtbinding

80%

80%

80%

Gebonden bestedingen (€ mln.)

160,3

192,6

218,9

De ‘norm voor goed functioneren’ wisselt sterk per gebied en per

Koopkrachttoevloeiing

10%

10%

10%

type horeca. Nieuw West kenmerkt zich door relatief veel fastfood.

Bestedingen door toevloeiing (€ mln.)

17,8

21,4

24,3

Totale besteding / omzet (€ mln.)

178,1

214,0

243,2

309

309

309

Omzet per m² wvo (€)

576.450

692.625

787.075

Uitkomsten van de berekening zijn voor stadsdeel Nieuw West als

Norm vloerproductiviteit (5-jaarlijks gemiddelde) (€)

575.000

575.000

575.000

geheel en indicatief.

Haalbaar horeca aanbod in aantal zaken

310

372

423

Distributieve uitbreidingsruimte (m² wvo)

+1

+63

+114

Harde plannen

25

25

meerdere Koopstromenonderzoek in 2021 en 2023, waaronder

Marktruimte (aantal) na aftrek harde plannen

+38

+89

Randstad en Oost-Nederland. Voor Nieuw West gaan we uit van

Marktruimte (m² bvo) na aftrek harde plannen

+5.500

+12.750

een binding van 80% en een toevloeiing van 10%. Dit is een in-

Let op: de marktruimte in 2040 is inclusief de marktruimte in 2030. Het is cumulatief.

bestedingen. Daarna stegen de bestedingen, inmiddels alweer boven het niveau van 2019. Gewogen naar inkomen besteden inwoners in Nieuw West gemiddeld € 1.216 per hoofd per jaar aan horeca exclusief btw. 

Deze winkels halen gemiddeld een wat lagere vloerproductiviteit dan bijvoorbeeld volwaardige restaurants. We gaan uit van een noodzakelijke omzet van circa 575.000 euro per horecazaak. Dit ligt iets lager dan het landelijk gemiddelde van circa 600.000 per zaak. 

Uitgangspunten koopstromen 

Horeca bestedingen doet men ook vooral lokaal, zoals blijkt uit

Huidig winkelaanbod (m² wvo)

schatting, omdat dit voor Nieuw West nog niet gemeten is. Toekomstige marktruimte / behoefte Nieuw West tot 2030

ieder ook eigen voorwaarden voor functioneren. Deze marktruimte is

Huidig economisch functioneren

Afhankelijk van de woningbouw en bevolkingsgroei verwachten we tot

daardoor écht indicatief. Bovendien geldt voor horeca nog meer dan

Op dit moment functioneert het horeca aanbod naar verwachting rond

2030 een substantiële groei van het aantal inwoners in Nieuw West. Be-

voor detailhandel dat een goede horecazaak op een goede plek kan

het landelijk gemiddelde. Vraag en aanbod zijn redelijk in evenwicht.

staande plannen zullen waarschijnlijk leiden tot toevoeging van horeca,

voorzien in een eigen vraag, waardoor als het ware ‘eigen’ marktruimte

Hoewel veel bestedingen gebonden blijven, ligt het bestedingsbedrag

namelijk indicatief circa 25 zaken. Per saldo betekent dit dat na aftrek

gecreëerd wordt.

wat lager dan gemiddeld en vloeien er ook bestedingen af naar elders,

van deze harde plannen extra marktruimte bestaat tot circa 38 zaken.

zoals het centrum van Amsterdam. Toevloeiing is beperkt.

De harde plannen is een grove inschatting. In tegenstelling tot detailhandel geldt voor horeca dat er grote verschillen bestaan tussen typen, met

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

47

Per saldo moet daardoor geconcludeerd worden dat er tot 2030 wel kwantitatieve behoefte na aftrek van harde plannen bestaat voor uitbreiding van horeca in Nieuw West als geheel, namelijk circa 38 zaken. Dit staat gelijk aan circa 5.500 m² bvo. Toekomstige marktruimte / behoefte Nieuw West na 2030 De woningbouw stopt niet in 2030. Op basis van de woningbouwplannen en –ambities die op dit moment (anno 2024) bekend zijn ontstaat tot 2040 circa marktruimte tot 89 zaken. Na aftrek van de bestaande plannen voor toevoeging van horeca (circa 25 zaken), betekent dit dat tot 2040 per saldo circa 12.750 m² bvo marktruimte ontstaat in totaal. Dit is substantieel.

Per saldo moet daardoor geconcludeerd worden dat er tussen 2030 en 2040 nóg meer kwantitatieve behoefte na aftrek van harde plannen bestaat voor uitbreiding van het horeca aanbod in Nieuw West als geheel, namelijk tot 51 extra zaken. Dit staat gelijk aan circa 7.250 m² bvo.

Marktruimte horeca in m² bvo In Nederland kent een horecazaak een omvang van gemiddeld 108 m² wvo conform Locatus. Nevenruimten, keukens, en overige niet-winkelruimten zijn niet meegenomen. We gaan uit van een omrekenfactor van 0,75, wat gelijk staat aan een maat van circa 145 m² bvo per zaak. Bij een marktruimte van 38 zaken komt dit neer op circa 5.500 m² bvo, na aftrek harde plannen. Tot 2040 gaan we uit van circa totaal 12.750 m² bvo. Dit is indicatief op basis van een gemiddelde, aangezien elke horecazaak een andere omvang heeft en de kwaliteit en aard tussen horecazaken sterk wisselt. Veel sterker dan bij winkels. Let op: deze marktruimte is dus het totaal. Dit komt niet nog extra bovenop de tot 2030 berekende marktruimte.

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

48

5.8

Diensten

Huidig dienstenaanbod is relatief beperkt

het gemiddelde van Amsterdam is gekeken naar het aantal m² wvo diensten exclusief het centrum. Het landelijk gemiddelde en het Amsterdam

Nuance NB: In de berekening van de distributieve uitbreidingsruimte zijn geen

Stadsdeel Nieuw West heeft momenteel 200 diensten verkooppunten,

gemiddelde zijn nagenoeg gelijk. Voor het scenario 2030 betekent dit

harde plannen meegenomen omdat deze niet bekend zijn voor de dien-

met een totale omvang van 9.375 m² wvo. Dit is met 57 m² wvo per

dat er een theoretische uitbreidingsruimte van 12.000 m² wvo. Dit zijn

stensector. De uitbreidingsruimte is dus voor aftrek van eventuele harde

1.000 inwoners relatief beperkt ten opzichte van het landelijke gemid-

circa 230 verkooppunten diensten en circa 16.500 m² bvo.

plannen. Echter is er nog steeds een ruimte uitbreidingsruimte voor beide scenario’s voor de dienstensector.

delde (107 m² per 1.000 inwoners). Ambachten en persoonsgerichte dienstverlening

Per saldo moet daardoor geconcludeerd worden dat er tot 2030

Ook in de dienstensector zijn er veel lokale ondernemers gevestigd in

wel kwantitatieve behoefte is in Nieuw West als geheel, namelijk

stadsdeel Nieuw-West. Er zijn veel verkooppunten die momenteel wor-

circa 12.000 m² wvo, circa 16.500 m² bvo.

vestigd zijn in Nieuw-West zijn reisbureau TUI, SNS Bank, De Hypotheker en Tempo Team. Veel kapperszaken en schoonheidssalons De branchering laat een duidelijke verdeling zien. Het merendeel van de

In Nieuw West kent een dienstverlener een omvang van gemiddeld m² wvo conform Locatus. Het betreft alleen de publieksgerichte ruimte. We

den gebruikt voor ambachten en persoonsgerichte dienstverlening. Van de 200 verkooppunten zijn 187 zelfstandig. Een aantal ketens die ge-

Marktruimte diensten in m² bvo

gaan uit van een omrekenfactor van 0,75, wat gelijk staat aan een maat Toekomstige marktruimte / behoefte Nieuw West na 2030

van circa 72 m² bvo per zaak. Bij een marktruimte van 160 zaken komt

De woningbouw stopt niet in 2030. Op basis van de woningbouwplan-

dit neer op circa 16.500 m² bvo, na aftrek harde plannen. Tot 2040 gaan

nen en ontstaat tot 2040 extra marktruimte. Dit betekent dat tussen

we uit van circa 20.800 m² bvo. Dit is indicatief op basis van een gemid-

2030 en 2040 per saldo circa 3.000 m² wvo, circa 4.300 extra markt-

delde, aangezien elke dienstenzaak een andere omvang heeft en de

ruimte ontstaat. Dit is substantieel.

kwaliteit en aard tussen diensten sterk wisselt. Veel sterker dan bij winkels. Let op: deze marktruimte is dus het totaal. Dit komt niet nog extra

zelfstandigen zijn kapperszaken. In het stadsdeel zijn 72 kapperszaken

bovenop de tot 2030 berekende marktruimte.

gevestigd. Ook is er een relatief hoog aandeel schoonheidssalons. Tot

Per saldo moet daardoor geconcludeerd worden dat er tussen

slot zijn er ook relatief veel kledingmakers.

2030 en 2040 nóg meer kwantitatieve behoefte in Nieuw West als geheel, namelijk tot 3.400 m² bvo.

Nuance NB: het hoge aandeel aanbod per 1.000 inwoners in Sloterdijken 2, 3 en 4 is te verklaren door het feit dat er geen/nauwelijks mensen wonen in

Tabel 11:

Berekening marktruimte diensten

dit gebied. Er is nauwelijks dienstenaanbod aanwezig in dit gebied.

Amsterdam gemiddelde (excl. centrum)

Landelijk gemiddelde

Huidige situatie

Toekomstige marktruimte / behoefte Nieuw West tot 2030 2024

Laag scenario (2030)

Hoog scenario (2040)

164.789

198.000

225.000

Afhankelijk van de woningbouw en bevolkingsgroei verwachten we tot 2030 een substantiële groei van het aantal inwoners in Nieuw West. Om de toekomstige marktruimte voor stadsdeel Nieuw West in beeld te brengen is gekeken naar het benchmark gemiddelde. Hiervoor is het

Aantal inwoners m² per 1.000 inwoners

108

Toekomstige situatie

107

landelijk gemiddelde m² wvo van diensten en het gemiddelde in Amster-

Distributieve uitbreidingsruimte (m² wvo)

+8.200

+12.000

+15.000

dam afgezet tegen het aantal m² wvo van het landelijk gemiddelde. Voor

Distributieve uitbreidingsruimte (vkp)

+160

+230

+290

+16.500

+20.800

Distributieve uitbreidingsruimte (m² bvo) Let op: de marktruimte in 2040 is inclusief de marktruimte in 2030. Het is cumulatief.

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

49

Figuur 16: Diensten in m² wvo per 1.000 inwoners (bron: Locatus, juli 2024).

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

50

5.9

Cultuur en ontspanning

Het aanbod cultuur en ontspanning is gemiddeld in stadsdeel NieuwWest. Het aanbod bestaat uit 48 verkooppunten met een totale omvang van 2.2170 m². Dit is met 135 m² per 1.000 inwoners relatief beperkt ten opzichte van het landelijke gemiddelde (190 m² per 1.000 inwoners). Fitness sportscholen Wanneer wordt gekeken naar het type aanbod in de cultuur en ontspanning zijn er veelal fitness sportscholen. In stadsdeel Nieuw-West zijn 19 fitness vestigingen. Hiervan zijn 5 Basic-Fit vestigingen. Verder zijn hiervan 11 sportscholen zelfstandige ondernemingen. Culturele publieksvoorzieningen Leisure, cultuur en horeca raken steeds meer met elkaar verweven qua productconcept, doelgroepen en ruimtegebruik. Zo ook in stadsdeel Nieuw-West. Culturele publieksvoorzieningen met sociaal-maatschappelijke functie bieden een wijk meerwaarde. Een belangrijke opgave in stadsdeel Nieuw-West is het verbeteren van de sociale cohesie. Maatschappelijke en culturele voorzieningen dragen hieraan bij. Een belangrijke culturele voorziening. Er zijn in Nieuw-West vier vestigingen van de OBA (Openbare Bibliotheek Amsterdam). Deze bibliotheek biedt services aan, zoals hulp bij taal. In stadsdeel Nieuw-West zijn veel mensen woonachtig me een migratieachtergrond.

Nuance NB: het hoge aandeel aanbod per 1.000 inwoners in Sloterdijken 2, 3 en 4 is te verklaren door het feit dat er geen/nauwelijks mensen wonen in dit gebied. Er is nauwelijks cultuur en ontspanning aanbod aanwezig in dit gebied.

Figuur 17: Cultuur en ontspanning in m² wvo per 1.000 inwoners (bron: Locatus, juli 2024).

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

51

Toekomstige marktruimte / behoefte Nieuw West tot 2030 Afhankelijk van de woningbouw en bevolkingsgroei verwachten we tot 2030 een substantiële groei van het aantal inwoners in Nieuw West. Om de toekomstige marktruimte voor stadsdeel Nieuw West in beeld te

Per saldo moet daardoor geconcludeerd worden dat er tussen 2030 en 2040 nóg meer kwantitatieve behoefte in Nieuw West als geheel, namelijk tot 5.100 m² wvo, circa 5.200 m² bvo.

brengen is gekeken naar het benchmark gemiddelde. Hiervoor is het landelijk gemiddelde m² wvo van diensten en het gemiddelde in Amsterdam afgezet tegen het aantal m² wvo landelijk gemiddelde. Voor het ge-

Nuance NB: In de berekening van de distributieve uitbreidingsruimte zijn geen

middelde van Amsterdam is gekeken naar het aantal m² wvo diensten

harde plannen meegenomen omdat deze niet bekend zijn voor de cul-

exclusief het centrum. Het landelijk gemiddelde ligt iets lager dan het

tuur en ontspanning. De uitbreidingsruimte is dus voor aftrek van even-

Amsterdam gemiddelde. Voor het scenario 2030 betekent dit dat er een

tuele harde plannen. Echter is er nog steeds een ruimte uitbreidings-

theoretische uitbreidingsruimte van 15.400 m² wvo. Dit zijn circa 34 pan-

ruimte voor beide scenario’s voor cultuur en ontspanning

den voor cultuur en ontspanning. Marktruimte cultuur & ontspanning in m² bvo Uit de gesprekken met belanghebbenden blijkt dat er ook een aanzien-

In Nieuw West kent een zaak in cultuur en ontspanning een omvang van

lijke behoefte is naar cultuur en ontspanning in stadsdeel Nieuw-West.

gemiddeld 355 m² wvo conform Locatus. Het betreft alleen de publieks-

In het stadsdeel is momenteel bijvoorbeeld 1 bioscoop gevestigd voor

gerichte ruimte. We gaan uit van een omrekenfactor van 0,75, wat gelijk

het hele stadsdeel. Ook in de omliggende wijken zijn geen bioscopen

staat aan een maat van circa 473 m² bvo per zaak. Bij een marktruimte

gevestigd. Momenteel worden plannen gemaakt om een bioscoop te re-

van 34 zaken komt dit neer op circa 16.000 m² bvo, na aftrek harde

aliseren in koopcentrum Akerpoort.

plannen. Tot 2040 gaan we uit van circa 21.200 m² bvo. Dit is indicatief op basis van een gemiddelde, aangezien elke horecazaak een andere

Per saldo moet daardoor geconcludeerd worden dat er tot 2030

omvang heeft en de kwaliteit en aard tussen horecazaken sterk wisselt.

wel kwantitatieve behoefte in Nieuw West als geheel, namelijk

Veel sterker dan bij winkels. Let op: deze marktruimte is dus het totaal.

circa 15.400 m² wvo, circa 16.000 m² bvo.

Dit komt niet nog extra bovenop de tot 2030 berekende marktruimte. Tabel 12:

Berekening marktruimte cultuur en ontspanning

Toekomstige marktruimte / behoefte Nieuw West na 2030

Amsterdam gemiddelde (excl. centrum)

De woningbouw stopt niet in 2030. Op basis van de woningbouwplan-

Landelijk gemiddelde

Huidige situatie

nen en ontstaat tot 2040 circa 20.500 m² wvo marktruimte. Dit betekent 2024

dat tussen 2030 en 2040 per saldo circa 5.100 m² wvo marktruimte ontstaat.

Toekomstige situatie Laag scenario (2030)

Hoog scenario (2040)

Aantal inwoners m² per 1.000 inwoners

224

Distributieve uitbreidingsruimte (m² wvo) Distributieve uitbreidingsruimte (vkp) Distributieve uitbreidingsruimte (m² bvo)

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

Let op: de marktruimte in 2040 is inclusief de marktruimte in 2030. Het is cumulatief.

190 +9.100

+15.400

+20

+34 +16.000

+20.500 +45 +21.200

52

6

Advies

In dit hoofdstuk zijn de resultaten van de analyse vertaald naar een advies. Dit kan gebruikt worden als input voor de actualisatie van het gemeentelijke detailhandelsbeleid.

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

53

6.1

Leidende principes (advies BRO)

Streven naar balans In Nieuw West wordt gestreefd naar een optimaal evenwicht tussen de consumentenverzorging, de voorzieningenstructuur en het economisch functioneren. De ambitie is de huidige en toekomstige inwoners in Nieuw West te voorzien in voldoende keuzemogelijkheden in aantrekkelijke en toekomstbestendige (winkel)centra.

Nieuw west stuurt in de basis op drie hoofddoelen. Deze hoofddoelen hangen sterk met elkaar samen. Te veel nadruk op het ene doel, kan leiden tot een conflict met een ander doel. 1. Consumentenverzorging: de behoefte van inwoners in Nieuw West staat centraal. Een goede spreiding en nabijheid van commercieel voorzieningenaanbod leidt tot een goede leefbaarheid. Daarmee hangt ook kwaliteit samen, zoals keuzemogelijkheden, gemak en comfort. De consument moet iets te kiezen hebben. 2. Voorzieningenstructuur: de voorzieningenstructuur bepaalt de keuzemogelijkheden, diversiteit, kwaliteit en compleetheid van het aanbod. Dit is idealiter geconcentreerd in concentratiegebieden, zodat voorzieningen van elkaars aantrekkingskracht kunnen profiteren via combinatiebezoek en leegstand wordt voorkomen. 3. Economisch functioneren: ondernemers moeten economisch goed kunnen functioneren om te kunnen overleven. Het economisch functioneren wordt bepaald door de omzet per m² wvo en hangt sterk samen met specifieke locatievoorkeuren, maar ook met bedrijfsopvolging wat met name in de dorpen een uitdaging is. Naast de hoofddoelen zijn er nog drie andere dimensies waar rekening mee gehouden dient te worden. Deze dimensies leiden soms tot een spanningsveld. Ook hier is het uitgangspunt te streven naar een optimale balans.

Figuur 18: Leidende principes toetsingskader commerciële voorzieningen.

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

54



Grofmazig versus fijnmazig: te veel versnippering (fijnmazigheid) kan leiden tot slecht functionerend aanbod, omdat het agglomeratie effect ontbreekt. Ook kan het negatieve effecten (leegstand) veroorzaken in concentratiegebieden. Te veel concentratie (grofmazig-



heid) kan leiden tot meer reistijd voor de consument (met de auto). Algemeen versus individueel belang: het detailhandelsbeleid stuurt op het algemeen belang van de consumentenverzorging en de voorzieningenstructuur. Echter dient ook rekening gehouden te worden met de economische haalbaarheid vanuit het perspectief van ondernemers (individueel belang). De visie wordt immers voor een belangrijk deel ingevuld door marktpartijen, zoals ondernemers. Het algemeen belang zit ook in het bewaken van goed economisch



functioneren van andere ondernemers. Huidige versus toekomstige situatie: de visie schetst de wensen en ambities voor de toekomst (2030-2035). Dit matcht niet altijd met de huidige situatie. Dit betekent transformatie- en herontwikkelingsopgaven, maar soms ook het programmeren van nieuwe ontwikkelingen. Er is echter geen blanco canvas, waardoor mede in het licht van de haalbaarheid van de uitvoering altijd rekening gehouden moet worden met de feitelijke huidige situatie.

In algemene zin dient te worden opgemerkt dat winkelgebieden in Nieuw West een steeds betere functiemix zullen krijgen. Verbreding van de functiemix is wenselijk, om ook maatschappelijke voorzieningen, cultuur, leisure, horeca en dienstverlening te concentreren.

Figuur 19: Pallet aan type voorzieningen.

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

55

Figuur 20: Indicatie programma en randvoorwaarden toekomstbestendig wijk- en buurtcentrum.

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

56

Met name op buurt- en wijkniveau is veelal de vraag of sprake is van een buurtcentrum of wijkcentrum. En wat is het verschil? En hoe relevant is dit verschil? In de vorige figuur is op basis van trends, ontwikkelingen en benchmarkgegevens uit heel Nederland een indicatie gegeven van de samenstelling en voorwaarden van drie verschillende typen winkelgebieden, namelijk wijkcentrum groot, wijkcentrum klein en buurtcentrum. Deze uitgangspunten kunnen als indicatief kader worden gebruikt bij toetsing en/of programmering van dergelijke winkelgebieden. Uiteraard is de praktijk weerbarstig en zal nooit exact de samenstelling worden bereikt conform onderstaande infographic. Enkele uitgangspunten: 

Het grote verschil tussen een buurtcentrum en wijkcentrum is de aantrekkingskracht. Bij twee (vaak) complementaire supermarkten (fullservice en discount) is per definitie sprake van een wijkverzorgende functie. Opgemerkt moet worden dat discounters vanwege de aard per definitie meer een wijkfunctie hebben dan een buurtfunctie.



Moderne supermarkten kunnen op buurtniveau niet altijd goed functioneren. Hoewel in de regel circa 5.000 inwoners voldoende is, hangt het perspectief af van de omgevingscontext, zoals de ligging, bereikbaarheid, parkeermogelijkheden en concurrentie. Gemakswinkels zijn iets kleiner dan reguliere moderne supermarkten en kunnen vaak de functie van de reguliere supermarkt (deels) overnemen. De figuur hiernaast geeft een kader van verschillende typen dagelijkse voorzieningen, met maatvoering als belangrijkste maatstaf.



Buurt- en wijkcentra zijn naast winkelgebieden ook steeds meer lokale hubs waar meerdere activiteiten en functies samenkomen. De sociale ontmoetingsfunctie is van essentieel belang voor de leefbaarheid. Hoewel de winkelfunctie in veel gevallen dominant zal blijven, neemt het belang van diensten, services en maatschappelijke voorzieningen in buurt- en wijkcentra toe.



De genoemde parkeernorm is algemeen. Dit kan in situaties afwijken van de werkelijkheid. Het geeft in elk geval een indicatie van een ‘wenselijke’ parkeernorm zou zijn om goed te kunnen functioneren. Zeker wijkcentra (met een groter verzorgingsgebied) hebben voldoende parkeren nodig, omdat mensen van verder weg komen.

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

57

6.2

De ideale voorzieningenstructuur

Focus op de hoofstructuur Vergelijkbaar met het eerdere advies van BSP in 2019 adviseren ook wij in te zetten op de hoofdstructuur. Dit betekent één hoofdcentrum, namelijk Osdorpplein, zeven ondersteunende grotere wijkcentra en drie perifere concentraties, namelijk Akerpoort, Westpoort en het (nieuwe) perifere cluster in het Schinkelkwartier). Komende tijd komen hier dan twee nieuwe grotere wijkcentra bij, namelijk in het Schinkelkwartier en Sloterdijk Centrum. Daarmee heeft min of meer elke wijk een ‘eigen’ wijkcentrum met een ruim en compleet voorzieningenaanbod. De kleine buurtcentra zullen echter ook in de toekomst blijven bestaan. Dit is voor de consumentenverzorging niet erg, maar het economisch functioneren kan hier, in het geval van beperkt draagvlak, wel onder druk komen te staan. Actieve sanering van deze buurtcentra is niet noodzakelijk en verstandig. Wel dient de beschikbare marktruimte én beleidsmatige energie te worden ingezet in de hoofdstructuur. Hierdoor ontstaat meer focus in het beleid en kan het perspectief van de winkelgebieden in de hoofdstructuur versterkt worden. We adviseren de volgende uitgangspunten te hanteren met betrekking tot nieuwe initiatieven en toedelen marktruimte. 1. Kwaliteit gaat altijd boven kwantiteit.

Dit betekent dat, ook als de marktruimte beperkt is, er soms een behoefte bestaat om de winkel beperkt uit te breiden om meer gemak en comfort te bieden aan de consument. Dit geldt met name voor supermarkten. Er is binnen bestaande bestemmingsplannen ook nog veel ruimte, aangezien er in

DPO voorzieningenstudie Amsterdam Nieuw-West

Figuur 21: De ideale hoofdvoorzieningenstructuur Nieuw West.

58

winkelgebieden sprake is van gemengde of algemene detailhan-

3. Tot 2030 geen nieuwe dagelijkse en recreatieve winkels toevoe-

winkels in woninginrichting, doe-het-zelf en tuin en alles wat daar

delsbestemmingen. Supermarkten pakken dan vaak naastgelegen

gen, met uitzondering van de bestaande plannen voor toevoeging

mee samenhangt. Het GDV-aanbod binnen de reguliere branches,

winkelunits erbij om te moderniseren. Een beperkte uitbreiding (bij-

van commerciële voorzieningen in onder andere Sloterdijk centrum

zoals bruin- en witgoed, grootschalige sportwinkels en grootschalige

voorbeeld circa 10% van het vloeroppervlak) zou moeten kunnen

en het Schinkelkwartier. Conform punt 1 dient beleidsmatig wel

rijwielzaken, zou vooral moeten kunnen landen in de grotere

om de winkel optimaler te maken voor de consument. Andere kwali-

ruimte te zijn voor beperkte schaalvergroting in het kader van mo-

(wijk)centra, zoals Osdorpplein en Plein ’40-45. Belangrijk is dan dat

tatieve mogelijkheden hebben te maken met een betere winkelin-

dernisering elders, bijvoorbeeld van supermarkten. Dit is uiteindelijk

het vestigingsklimaat in deze centra versterkt wordt voor grootscha-

richting, versterking van de parkeersituatie, verfraaiing van de open-

ten gunste van de kwaliteit en dus de leefbaarheid.

lige detailhandel. Dit betekent grootschalige units met een goede

bare ruimte en modernisering van het vastgoed. Dit is ook te motive-

bereikbaarheid en parkeren (vanwege het doelgerichte bezoek van

ren vanuit de Ladder voor duurzame verstedelijking. Een overschrij-

4. Tot 2030 marktruimte voor doelgericht winkelaanbod én con-

ding van de theoretisch berekende marktruimte betekent niet dat er

centreren in met name Westpoort, Koopcentrum Akerpoort en

geen behoefte kan worden aangetoond. Behoefte wordt namelijk af-

cluster Schinkelkwartier. Er ontstaat relatief veel marktruimte voor

gewogen op zowel de kwantitatieve als kwalitatieve behoefte. In het

doelgericht winkelaanbod, zowel tot 2030 als na 2030 tot 2040. De

spreid worden ingezet. Horeca kan in tegenstelling tot detailhandel

geval een kwantitatieve behoefte niet kan worden aangetoond, mo-

bestaande perifere clusters moeten behouden blijven om te kunnen

beter in een fijnmazige structuur functioneren. Het succes van ho-