Bijlage 1 - Projectnota Buiteneiland.pdf

georganiseerde sporten. Net als heel Buiteneiland is ook het sportpark openbaar en sporttechnische experts.

en toegankelijk voor iedereen. Zo zijn de sportvelden en de gebouwde

[Afbeelding 7.4: Referentiebeeld van hockeyvelden in het groen (Bloemendaal)]

voorzieningen buiten het gebruik van verenigingen en andere sportaanbieders openbaar te gebruiken. In een volgende fase wordt hiervoor door de gemeente Amsterdam een plan uitgewerkt in participatie met geïnteresseerde verenigingen, sportaanbieders, scholen en andere betrokkenen. De eerste velden zullen in 2032 opgeleverd worden. Sportvelden bieden kansen om bij te dragen aan een duurzaam Buiteneiland, bijvoorbeeld in combinatie met waterberging, zonnepanelen op de daken en ‘solarroads’ op het sportterrein zelf. Verder is het eiland uitermate geschikt voor wandelen, fietsen en hardlopen, maar ook voor nieuwe vormen van beweging en informele sporten. Naarmate het eiland in de aanlegfase meer vorm begint te krijgen, zal er in de participatie en samen met de directie Sport en Bos worden

bepaald aan welke vormen van sport en beweging de meest behoefte is en wat daarvoor de beste plek is.

Afb. 7.4: Referentiebeeld van hockeyvelden in het groen (Bloemendaal)

47

7.3 Kunst en cultuur 7.3 Kunst en cultuur

Kunst gaan de identiteit van Buiteneiland voor een belangrijk bepalen. deel Niet alleen de lokale betekenis is hier van belang, maar die voor de hele stad. Het eindbeeld is belangrijk, maar ook het Kunstenencultuur cultuur gaan de identiteit van Buiteneiland voor eendeel belangrijk beeld tijdens de lange aanlegfase. Bovendien heeft (tijdelijke) kunst heeft een belangrijke betekenis voor de identiteit van het eiland en de dynamiek tijdens de aanleg. Op IJburg is tot nu toe weinig ruimte voor bepalen. Niet alleen de lokale betekenis is hier van belang, maar die voor de hele kunst en cultuur. Buiteneiland kan dit voor een belangrijk deel op lokaal niveau aanvullen. Voor de stad als geheel biedt Buiteneiland een unieke kans voor experimenten, waarbij vanuit de creatieve hoek stad. Het worden eindbeeld is belangrijk, maar ook het beeld tijdens de lange aanlegfase. verbanden gelegd met natuur en duurzaamheid; een interdisciplinaire aanpak waarbij kunstenaars het initiatief nemen voor samenwerking met ecologen, stedenbouwers en mensen die zich bezighouden met energietransitie en klimaatadaptatie. Buiteneiland leent zich door zijn geïsoleerde ligging en groene karakter uitstekend voor het onderdak bieden aan ‘artists’ of ‘scientists in residence’, iets wat Bovendien heeft (tijdelijke) kunst heeft een belangrijke betekenis voor de identiteit nu nog mist in Amsterdam.

Een aangestelde culturele gebiedsregisseur – lid van het participatieteam – kan direct na de start van de aanleg experimenten initiëren en begeleiden, een netwerk opbouwen van van het eiland en de dynamiek tijdens de aanleg. kunstenaars en wetenschappers, met universiteiten en kunstacademies. Zo snel als de veiligheid het toestaat zal er op Buiteneiland ruimte zijn voor experimentele kunst en kunstmanifestaties en voor bezoekers Op IJburg willen is totgenieten. nu toe weinig voor kunst zal en het cultuur. kan dit die daarvan Volgensruimte de huidige planning eilandBuiteneiland vanaf 2026 (beperkt) toegankelijk zijn. Als de ontwikkeling van het eiland klaar is, blijven kunst en cultuur een belangrijke rol spelen op Buiteneiland. Vanwege de beperkte ontsluiting is het eiland minder geschikt voor grote evenementen of instellingen die veel publiek trekken. Juist door de combinatie van kunst, natuur en experimenten zal voor een belangrijk deel op lokaal niveau aanvullen. Voor de stad als geheel biedt Buiteneiland een unieke plek worden in de stad, zonder dat dit leidt tot een al te grote bezoekersstroom met ongewenste gevolgen voor bereikbaarheid en beheer.

Buiteneiland een unieke kans voor experimenten, waarbij vanuit de creatieve hoek verbanden worden gelegd met Japan. natuurVoorbeeld en duurzaamheid; een interdisciplinaire [Afbeelding 7.5: White Arbor, Kurobe, van een openluchttheater]

aanpak waarbij kunstenaars het initiatief nemen voor samenwerking met ecologen, [Afbeelding 7.6: Referentiebeeld oost/zuidpunt (Markerwadden)]

stedenbouwers en mensen die zich bezighouden met energietransitie en klimaatadaptatie. Buiteneiland leent zich door zijn geïsoleerde ligging en groene karakter uitstekend voor het onderdak bieden aan ‘artists’ of ‘scientists in residence’, iets wat nu nog

Afb. 7.5: White Arbor, Kurobe, Japan. Voorbeeld van een openluchttheater

mist in Amsterdam. Een aangestelde culturele gebiedsregisseur – lid van het participatieteam – kan direct na de start van de aanleg experimenten initiëren en begeleiden, een netwerk opbouwen van kunstenaars en wetenschappers, met universiteiten en kunstacademies. Zo snel als de veiligheid het toestaat zal er op Buiteneiland ruimte zijn voor experimentele kunst en kunstmanifestaties en voor bezoekers die daarvan willen genieten. Volgens de huidige planning zal het eiland vanaf 2026 (beperkt) toegankelijk zijn. Als de ontwikkeling van het eiland klaar is, blijven kunst en cultuur een belangrijke rol spelen op Buiteneiland. Vanwege de beperkte ontsluiting is het eiland minder geschikt voor grote evenementen of instellingen die veel publiek trekken. Juist door de combinatie van kunst, natuur en experimenten zal Buiteneiland een unieke plek worden in de stad, zonder dat dit leidt tot een al te grote bezoekersstroom met ongewenste gevolgen voor bereikbaarheid en beheer.

Afb. 7.6: Referentiebeeld oost/zuidpunt (Markerwadden)

48

7.4 Watersport

7.4 Watersport

Aan de zuidoever, tussen Buiteneiland en Strandeiland,en komen enkele steigers die mogelijkheden bieden voor zwemmers of voor aanlanding van kleine bootjes met weinig diepgang, zoals kajaks en kleine Aan de zuidoever, tussen Buiteneiland Strandeiland, komen enkele sloepjes. In de eerste fasen van de aanleg is hier een toegangsdam waardoor geen doorgang mogelijk is. Na de komst van de brug is de doorgang vrij en wordt dit een recreatieve route voor kleinere sloepjes. steigers die mogelijkheden bieden voor zwemmers of voor aanlanding Deze brug heeft net als andere bruggen op IJburg een doorvaarthoogte van 3 meter. Grotere boten die door de IJburgbaai naar het IJmeer willen, varen ten noorden van Buiteneiland, tussen de strekdam en de van van kleine weinig en kleine sloepjes. noordoever het bootjes eiland. Bij met voorkeur gaatdiepgang, pleziervaart zoals niet viakajaks het Buiten-IJ omdat dit een drukke nautische hoofdvaarweg is voor de scheepvaart tussen Amsterdam en Lemmer. In onderzoek is de mogelijkheid om ook tijdens de aanlegfase, na aanleg van de ringdijk, een doorvaart voor recreatievaart en watersporters tussen Buiteneiland en de strekdam te creëren. Aan de noordzijde van Buiteneiland In de eerste fasen van de aanleg is hier een toegangsdam waardoor geen komt namelijk de loswal waar beunschepen hun ladingen grond zullen overslaan.

Verdere mogelijkheden voor watersport, zoals suppen, (kite)surfen, openwaterzwemmen, roeien, zullen in de volgende fase doorgang mogelijk is. Na de komst van de brug is de doorgang vrij en nader worden verkend met het landschapsplan. Dan worden de programmatische keuzes gemaakt, in overeenstemming met het Programma Waterrecreatie en ecologie IJburg en Zeeburgereiland. Bepalen of er wordt dit recreatieve voor kleinere sloepjes.Mocht Dezeblijken brug dat heeft net dan is realisatie pas mogelijk in 2040-2045 vanwege de fasering van het landmaken. op Buiteneiland eeneen kitesurflocatie kanroute komen, vergt nader onderzoek. dit kan,

als andere bruggen op IJburg een doorvaarthoogte van 3 meter. Grotere

[Afbeelding 7.7: Referentiebeeld waterrecreatie, zwemmen (Langholmen Hotel, Stockholm, Zweden. Bron: Hotel Stockholm]

boten die door de IJburgbaai naar het IJmeer willen, varen ten noorden

[Afbeelding Referentiebeeld waterrecreatie, suppen Bron: Hallovan IJburg] van 7.8: Buiteneiland, tussen de strekdam en (IJburg). de noordoever het eiland.

Bij voorkeur gaat pleziervaart niet via het Buiten-IJ omdat dit een drukke nautische hoofdvaarweg is voor de scheepvaart tussen Amsterdam en Lemmer. In onderzoek is de mogelijkheid om ook tijdens de aanlegfase, na aanleg van de ringdijk, een doorvaart voor recreatievaart en watersporters tussen Buiteneiland en de strekdam te creëren. Aan de noordzijde van

Afb. 7.7: Referentiebeeld waterrecreatie, zwemmen (Langholmen Hotel, Stockholm, Zweden.

Buiteneiland komt namelijk de loswal waar beunschepen hun ladingen grond

Bron: Hotel Stockholm

zullen overslaan. Verdere mogelijkheden voor watersport, zoals suppen, (kite)surfen, openwaterzwemmen, roeien, zullen in de volgende fase nader worden verkend met het landschapsplan. Dan worden de programmatische keuzes gemaakt, in overeenstemming met het Programma Waterrecreatie en ecologie IJburg en Zeeburgereiland. Bepalen of er op Buiteneiland een kitesurflocatie kan komen, vergt nader onderzoek. Mocht blijken dat dit kan, dan is realisatie pas mogelijk in 2040-2045 vanwege de fasering van het landmaken.

Afb. 7.8: Referentiebeeld waterrecreatie, suppen (IJburg). Bron: Hallo IJburg

49

7.5 Natuureducatie

7.5 Natuureducatie

Met de vanvan IJburg en deen verdere bebouwing van Zeeburgereiland zal de vraag naar in het oostelijk deel van de stad toenemen. Een complex is circa 10.000 vierkante meter groot, met een Met degroei groei IJburg de verdere bebouwing van Zeeburgereiland zalschooltuinen de

gebouw voor opslag en educatie. Vanwege de veiligheid van de kinderen kunnen eventuele schooltuintjes op een vaste plek pas in de laatste fasen van de aanleg gerealiseerd worden. Het inplannen van deze

vraag naar schooltuinen in het oostelijk deel van de stad toenemen. Een complex voorziening is nu nog niet relevant. Pas na 2030 kan een realistische inschatting worden gemaakt of deze voorziening op Buiteneiland nodig en gewenst is. Tijdens de aanleg is het eiland een uitermate is circa 10.000 vierkante meter groot, een gebouw voor natuur, opslagenergie en educatie. interessante plek voor natuureducatie, als ookmet op het snijvlak van kunst, en wetenschap samen met Amsterdamse scholen, musea, kunst- en kennisinstellingen. Vanwege de veiligheid van de kinderen kunnen eventuele schooltuintjes op [Afbeelding 7.9 Water en rietlandschap zijn ook aantrekkelijk om in te spelen.]

een vaste plek pas in de laatste fasen van de aanleg gerealiseerd worden. Het [Afbeelding 7,10: Referentiebeeld openbare Ovalrelevant. Plaza and Pas Urban inplannen van deze voorziening is nu ruimte nog niet naBeach, 2030Richmond kan een B.C. Canada. Bron: PWL Partnership Landscape Architects Inc.]

realistische inschatting worden gemaakt of deze voorziening op Buiteneiland nodig [Afbeelding 7.11: Referentiebeeld natuureducatie (Aemstel Schooltuin, Amsterdam)]

en gewenst is. Tijdens de aanleg is het eiland een uitermate interessante plek voor natuureducatie, als ook op het snijvlak van kunst, natuur, energie en wetenschap samen met Amsterdamse scholen, musea, kunst- en kennisinstellingen.

Afb. 7,10: Referentiebeeld openbare ruimte Oval Plaza and Urban Beach, Richmond B.C. Canada. Bron: PWL Partnership Landscape Architects Inc.

Afb. 7.9 Water en rietlandschap zijn ook aantrekkelijk om in te spelen.

50

Afb. 7.11: Referentiebeeld natuureducatie (Aemstel Schooltuin, Amsterdam)

7.6 Woningbouw

7.6 Woningbouw

•

Deze locatie is uitermate geschikt voor tijdelijke afwisselende bewoning door

Eén vanEén de uitgangspunten in de Principenota (2019) was de bouw(2019) van 200-500 woningen. reden groepen voor dit woningbouwprogramma wascultureel in de notaof hetonderzoeksdoel, bieden van sociale zoals van de uitgangspunten in deBuiteneiland Principenota Buiteneiland was de bouw De belangrijkste specifieke bijvoorbeeld met een veiligheid. Woningen zorgen voor ogen op het eiland en betrokkenheid bij de openbare ruimte. Voor deze projectnota is een mogelijk woningbouwprogramma verder onderzocht, onder meer via een van 200-500 woningen. De belangrijkste reden voor dit woningbouwprogramma ‘artists’ of ‘scientists in residence’ of sporters in trainingskamp. werksessie met leden van het stedelijke team Wonen en een specialist in sociaal veilig ontwerp en beheer. Gebleken is dat woningbouw voor sociale veiligheid niet nodig is. Daarom is nu gekozen voor een was in de nota het van sociale Woningen zorgen fase voorzalogen oponderzocht • Eventuele woningbouw kan hetplek beste door een nederzetting van maximaal woningbouwprogramma met bieden een bandbreedte van 0veiligheid. tot 500 woningen.In de volgende worden hoe woningbouw een evenwichtige krijgt op Buiteneiland, in combinatie met andere500 programma-onderdelen, zoals sport en groen. het eiland en betrokkenheid bij de openbare ruimte. woningen te bouwen (dus geen verspreide bebouwing), bouwhoogte maximaal

Voor deze projectnota is een mogelijk woningbouwprogramma De voorlopige conclusies over de inpassing van woningbouw op Buiteneiland zijn: verder

5 lagen.

onderzocht, onder meer via een werksessie met leden van het stedelijke team

• Een definitief besluit of er op Buiteneiland wel of geen woningbouw komt zal binnen tien jaar aan de raad worden voorgelegd. Wonen en een specialist in sociaal veilig ontwerp en beheer. Gebleken is dat • Buiteneiland en Strandeiland zijn ook qua woningbouw met elkaar verbonden. Mogelijke reductie van woningen op Buiteneiland kan wellicht gecompenseerd worden met extra woningen op Strandeiland. woningbouw voor sociale Hiervoor is nader onderzoek nodig. veiligheid niet nodig is. Daarom is nu gekozen voor • Woningen zijn niet noodzakelijk voor hetmet bewerkstelligen van sociale veiligheid. Ditwoningen.In kan ook op andere een woningbouwprogramma een bandbreedte van 0 tot 500 de manieren, zoals met een verlichtingsplan. • Buiteneiland zal voor iedereen openbaar en toegankelijk zijn. Dit is ook een uitgangspunt voor de woningbouw. volgende fase zal worden onderzocht hoe woningbouw een evenwichtige plek • De bebouwing moet overeenkomen met de overige kernwaarden voor Buiteneiland dus onder meer energieneutraal en circulair zijn. Ook moet de nederzetting een substantiële bijdrage leveren aan de krijgtvan ophet Buiteneiland, in combinatie met andere programma-onderdelen, zoals beleving eiland en de natuur.

• Dezesport locatieen is uitermate geschikt voor tijdelijke afwisselende bewoning door specifieke groepen bijvoorbeeld met een cultureel of onderzoeksdoel, zoals ‘artists’ of ‘scientists in residence’ of sporters in groen. trainingskamp. • Eventuele woningbouw kan het beste door een nederzetting van maximaal 500 woningen te bouwen (dus geen verspreide bebouwing), bouwhoogte maximaal 5 lagen.

De voorlopige conclusies over de inpassing van woningbouw op Buiteneiland zijn:

[Afbeelding. 7.12: definitief Referentiebeeld natuurmuseum (Biesbosch MuseumEiland, Bron: Biesbosch • Een besluit of er op Buiteneiland wel of geenWerkendam). woningbouw komt zal MuseumEiland]

binnen tien jaar aan de raad worden voorgelegd. •

Buiteneiland en Strandeiland zijn ook qua woningbouw met elkaar verbonden. Mogelijke reductie van woningen op Buiteneiland kan wellicht gecompenseerd worden met extra woningen op Strandeiland. Hiervoor is nader onderzoek nodig.

•

Woningen zijn niet noodzakelijk voor het bewerkstelligen van sociale veiligheid. Dit kan ook op andere manieren, zoals met een verlichtingsplan.

•

Buiteneiland zal voor iedereen openbaar en toegankelijk zijn. Dit is ook een uitgangspunt voor de woningbouw.

•

De bebouwing moet overeenkomen met de overige kernwaarden voor Buiteneiland dus onder meer energieneutraal en circulair zijn. Ook moet de nederzetting een substantiële bijdrage leveren aan de beleving van het eiland en de natuur.

Afb. 7.12: Referentiebeeld natuurmuseum (Biesbosch MuseumEiland, Werkendam). Bron: Biesbosch MuseumEiland

51

[Afbeelding 8.1: Bezoekers Ínfintie bridge, Aarhus, Denemarken. Foto: Peter Hastrup, Jensen Gjøde & Partnere Arkitekter] Afb. 8.1: Bezoekers Ínfintie bridge, Aarhus, Denemarken. Foto: Peter Hastrup, Jensen Gjøde & Partnere Arkitekter

52

8. Bereikbaarheid en ontsluiting 8. Bereikbaarheid en ontsluiting Op weg naar Buiteneiland passeert de bezoeker uit de stad eerst de Enneüs Heermabrug naar IJburg, volgt de IJburglaan en de Pampuslaan en ziet dan ter hoogte van Centrumeiland de IJburgbaai. Hier is in de verte deOp westpunt van Buiteneiland te zien; rechts de van bezoeker het doorzicht buigt de route via het centrumgebied vanBuiteneiland Strandeiland naar links, met rechts uitzicht op Oog, binnenwater weg naar Buiteneiland passeert uitnaar de Durgerdam. stad eerst Vandaar de Enneüs Strandeiland, naar rijdt. Mogelijk betekent dithet ook eenhetruimtelijke van Strandeiland. De Buiteneilandlaan kruist de noordelijke bomendijk en via de brug komt de bezoeker op Buiteneiland. Vanaf de ruimtelijk beschutte entree zijn via verschillende routes de noordoever, de Heermabrug naar IJburg,De volgt de IJburglaan en de Pampuslaan envan ziet ter inpassing voor eenHierin laadstation voor elektrische bussen. als onderdeel van IJburg westpunt en de oostpunt bereikbaar. bereikbaarheid van Buiteneiland is onderdeel hetdan Mobiliteitsplan Zeeburgereiland/IJburg. is de bereikbaarheid van Buiteneiland uitgewerkt. Op Buiteneiland wordt emissievrije mobiliteit vanaf de start gestimuleerd. Buiteneiland is autoluw; wandelen, fietsen en elektrisch open¬baar vervoer krijgen prioriteit. hoogte van Centrumeiland de IJburgbaai.

Hier is in de verte de westpunt van Buiteneiland zal via HOV verbonden worden met zowel Weesp als Bijlmer-Arena,

Buiteneiland te zien; rechts van het doorzicht naar Durgerdam. Vandaar buigt de route 8.1 Over landvia het centrumgebied van Strandeiland naar links, met rechts uitzicht

waarmee de OV-bereikbaarheid op orde is (Mobiliteitsplan Zeeburgereiland/ IJburg).

op het Oog, het binnenwater van Strandeiland. De Buiteneilandlaan kruist de

Over Strandeiland zal bomendijk een brede boulevard – debrug Buiteneilandlaan – dwars door PampusbuurtVanaf naar het noordenDe lopen omzal over eenbescheiden brug de verbinding te maken metinBuiteneiland. Over dezevan brug zullen alle noordelijke en via de komt de bezoeker op de Buiteneiland. auto een rol gaan spelen de bereikbaarheid modaliteiten het eiland kunnen bereiken. In de aanlegfase zal deze verbinding bestaan uit een toegangsdam voor het bouwverkeer en later ook voor bezoekers (wandelaars en fietsers). Deze vervoersstromen de ruimtelijk beschutte entree zijn viaom verschillende routes de noordoever, Buiteneiland; wordt een autoluw waar alleen bewoners zullen zoveel mogelijk uit elkaar worden gehouden geen gevaarlijke situaties te creëren. Het de bouwverkeer heeft een eigen weghet en toegangspoort. Tijdenseiland het openstellen van delen van heten eiland zullen deze verkeersstromen nog vaak worden verlegd, maar altijd zoveel mogelijk uit elkaar worden gehouden voor de veiligheid. Het eerste deel van het eiland dat permanent in gebruik zal worden genomen, westpunt en de oostpunt bereikbaar. bestemmingsverkeer het eiland op kunnen. Voor bezoekers is er enkel bij zal een deelDe vanbereikbaarheid het sportprogramma zijn (geplande oplevering: 2032).

Het streven is dat er dan ook openbaar vervoer het eiland is; de elektrische HOV-buslijn die vanuit andere delen vanhet Amsterdam, van Buiteneiland is onderdeel van het Mobiliteitsplan denaar entree ruimte om te parkeren. Wel zullen er verspreid over eiland via Centrumeiland en Strandeiland, naar Buiteneiland rijdt. Mogelijk betekent dit ook een ruimtelijke inpassing voor een laadstation voor elektrische bussen. Buiteneiland zal via HOV verbonden worden met zowel Zeeburgereiland/IJburg. is de bereikbaarheid van Buiteneiland als parkeerplekken komen voor mindervaliden en nood- en hulpdiensten. Het Weesp als Bijlmer-Arena, waarmee deHierin OV-bereikbaarheid op orde is (Mobiliteitsplan Zeeburgereiland/IJburg).

onderdeel van IJburg uitgewerkt. Op Buiteneiland wordt emissievrije mobiliteit

autoparkeren voor de bezoekers van de sportvelden verdient aparte aandacht en

De auto zal een bescheiden rol gaan spelen in de bereikbaarheid van Buiteneiland; het wordt een autoluw eiland waar alleen bewoners en bestemmingsverkeer het eiland op kunnen. Voor bezoekers is er enkel vanaf de start gestimuleerd. Buiteneiland is autoluw; wandelen, fietsen en wordt in de vervolgfase, als onderdeel van het integrale landschapsplan, nader bij de entree ruimte om te parkeren. Wel zullen er verspreid over het eiland parkeerplekken komen voor mindervaliden en nood- en hulpdiensten. Het autoparkeren voor de bezoekers van de sportvelden open¬baar vervoer krijgen prioriteit. uitgewerkt, het uitgangspunt is dat het aantal benodigdevolgens parkeerplekken verdientelektrisch aparte aandacht en wordt in de vervolgfase, als onderdeel van het integrale landschapsplan, nader uitgewerkt, waarbij waarbij het uitgangspunt is dat het aantal benodigde parkeerplekken gemeentelijk beleid op Buiteneiland zelf wordt gerealiseerd. Hiermee wordt rekening gehouden in de plannen. volgens gemeentelijk beleid op Buiteneiland zelf wordt gerealiseerd. Hiermee

wordt rekening gehouden in de plannen.

Er zal veel ruimte komen voor fietsers en voetgangers die het eiland bezoeken. Het eiland wordt met een brug naar Strandeiland ontsloten. Op het eiland komt een halte van een HOV-buslijn (Hoogwaardig 8.1Vervoer). Over land Openbaar Op Buiteneiland wordt emissievrije mobiliteit vanaf de start gestimuleerd. Buiteneiland is autoluw en wandelen, fietsen en elektrisch open¬baar vervoer krijgen prioriteit. Het fietsnetwerk zal aansluiten op dat van Strandeiland zodat bezoekers alle voorzieningen goed kunnen bereiken. de wandelaarsErenzal hardlopers zullenkomen mooie routes Strandeiland kunnen verlengen naar Buiteneiland. Over Strandeiland zal een brede boulevard – de Buiteneilandlaan – dwarsOok door veel ruimte voor vanuit fietsers en voetgangers die het eiland bezoeken. Naast de hoofdontsluiting via de brug met Strandeiland zullen mogelijkheden en de noodzaak voor extra ontsluiting via bijvoorbeeld pontveren of een tweede fietsers- en voetgangersbrug nog nader worden de Pampusbuurt naar het noorden lopen om over een brug de verbinding Het eiland wordt met een brug naar Strandeiland ontsloten. Op het eiland onderzocht. Of dit haalbaar en wenselijk is wordt meegenomen in het landschapsplan dat zal worden ontwikkeld in de volgende fase.

te maken met Buiteneiland. Over deze brug zullen alle modaliteiten het

komt een halte van een HOV-buslijn (Hoogwaardig Openbaar Vervoer).

eiland kunnen bereiken. In de aanlegfase zal deze verbinding bestaan uit een

Op Buiteneiland wordt emissievrije mobiliteit vanaf de start gestimuleerd.

toegangsdam voor het bouwverkeer en later ook voor bezoekers (wandelaars

Buiteneiland is autoluw en wandelen, fietsen en elektrisch open¬baar vervoer

en fietsers). Deze vervoersstromen zullen zoveel mogelijk uit elkaar worden

krijgen prioriteit. Het fietsnetwerk zal aansluiten op dat van Strandeiland zodat

gehouden om geen gevaarlijke situaties te creëren. Het bouwverkeer heeft

bezoekers alle voorzieningen goed kunnen bereiken. Ook de wandelaars en

een eigen weg en toegangspoort. Tijdens het openstellen van delen van het

hardlopers zullen mooie routes vanuit Strandeiland kunnen verlengen naar

eiland zullen deze verkeersstromen nog vaak worden verlegd, maar altijd zoveel

Buiteneiland. Naast de hoofdontsluiting via de brug met Strandeiland zullen

mogelijk uit elkaar worden gehouden voor de veiligheid.

mogelijkheden en de noodzaak voor extra ontsluiting via bijvoorbeeld pontveren

Het eerste deel van het eiland dat permanent in gebruik zal worden genomen,

of een tweede fietsers- en voetgangersbrug nog nader worden onderzocht. Of

zal een deel van het sportprogramma zijn (geplande oplevering: 2032). Het

dit haalbaar en wenselijk is wordt meegenomen in het landschapsplan dat zal

streven is dat er dan ook openbaar vervoer naar het eiland is; de elektrische

worden ontwikkeld in de volgende fase.

HOV-buslijn die vanuit andere delen van Amsterdam, via Centrumeiland en 53

[Afbeelding 8.2: De bereikbaarheid van IJburg. Groen: fietsverbindingen. Blauw: OV met haltes en eindpunten. Rood: autobereikbaarheid. Blauw gestippeld: zoekruimte voor recreatieve pontveren]

Afb. 8.2: De bereikbaarheid van IJburg. Groen: fietsverbindingen. Blauw: OV met haltes en eindpunten. Rood: autobereikbaarheid. Blauw gestippeld: zoekruimte voor recreatieve pontveren

54

De verdere uitwerking van de mobiliteit is in nauwe samenwerking met de betrokken afdelingen van Verkeer en Openbare Ruimte Gemeente Amsterdam in het Programma Zeeburgereiland en IJburg. Het uitgangspunt is dat Buiteneiland is zijn voor is alleindoelgroepen, ook zo snel mogelijk in de aanlegfase. Hiermee zal rekening worden gehouden in het ontwerp van de openbare ruimte. De verdere uitwerkingbereikbaar van de mobiliteit nauwe samenwerking met de

betrokken afdelingen van Verkeer en Openbare Ruimte Gemeente Amsterdam in het Programma Zeeburgereiland en IJburg. Het uitgangspunt is dat Buiteneiland 8.2. Over water bereikbaar is zijn voor alle doelgroepen, ook zo snel mogelijk in de aanlegfase.

De meeste vervoersbewegingen van en naar Buiteneiland zullen via Strandeiland gaan. Daarnaast zal ook de mogelijke inzetbaarheid van recreatieve pontveren nader worden onderzocht. Op Buiteneiland zou Hiermee zal rekening worden gehouden in het ontwerp van de openbare ruimte. de locatie van de loswal aan de noordoever mogelijk een goede aanlandplek kunnen zijn. De loswal kan mogelijk een aanlandpunt voor pontveren zijn. Ook zou na het vertrek van de grondbank de loswal wellicht ook logistiek bruikbaar kunnen blijven, zoals voor aanvoer van goederen of afvoer van afval. De mogelijke nadere uitwerking hiervan is in een volgende fase

8.2. Over water

De meeste vervoersbewegingen van en naar Buiteneiland zullen via Strandeiland gaan. Daarnaast zal ook de mogelijke inzetbaarheid van recreatieve pontveren nader worden onderzocht. Op Buiteneiland zou de locatie van de loswal aan de noordoever mogelijk een goede aanlandplek kunnen zijn. De loswal kan mogelijk een aanlandpunt voor pontveren zijn. Ook zou na het vertrek van de grondbank de loswal wellicht ook logistiek bruikbaar kunnen blijven, zoals voor aanvoer van goederen of afvoer van afval. De mogelijke nadere uitwerking hiervan is in een volgende fase.

55

[Afbeelding 9.1: Voorbeeld van een gronddepot; de Noorder Ijplas in Amsterdam. Land maken en natuur gaan hand in hand] Afb. 9.1: Voorbeeld van een gronddepot; de Noorder Ijplas in Amsterdam. Land maken en natuur gaan hand in hand

56

9. Ontwikkelstrategie en fasering 9. Ontwikkelstrategie en fasering 9.1. Geleidelijke groei en tijdelijk programma 9.1. Geleidelijke groei en tijdelijk programma

Het uitgangspunt voor de gebiedsontwikkeling is dat Buiteneiland in elke fase

Devijfeerste vijfjaar tot van zeven jaar van de gebiedsontwikkeling staan in het teken van eenErinteressante plek isaangelegd om te bezoeken. De eerste tot zeven de gebiedsontwikkeling staan in het teken van landmaken voor het sportprogramma. wordt een werkdijk op de buitencontouren en er wordt een gronddepot, een landmaken voor het sportprogramma. Er wordt werkdijk aangelegd op bouwweg de loswal en een toegangsdam vanaf Strandeiland gemaakt. Vanuit een het gronddepot komt een brede in het binnenwater om deze te vullen. De zuidwestelijke dijk en de westpunt worden, na zetting van de werkdijk, zo snel mogelijken geschikt gemaakt bezoekers. een Naar loswal verwachting is het eiland drie jaar na de startMedio van het2032 landmaken beperkt toegankelijk. Vanaf dandat is een programma mogelijk.1,6 Aan de buitencontouren er wordt een voor gronddepot, en een toegangsdam is Strandeiland zover gegroeid optijdelijk Buiteneiland ongeveer oostzijde is het binnenwater waarschijnlijk geschikt voor drijvende zonnepanelen; dit is nog in onderzoek. Met het opbouwen van de zuidoever kan snel worden begonnen door het realiseren van het vanaf Strandeiland gemaakt. Vanuit het gronddepot komt een brede bouwweg hectare aan sportvelden nodig zijn. Voor die tijd wordt in de westelijke helft moerasbos. in het binnenwater om deze te vullen. De zuidwestelijke dijk en de westpunt

van het eiland daarom een eerste deel geschikt gemaakt voor de aanleg van

Zo snel worden, mogelijk beginnen metvan eende tijdelijk programma is zeer wenselijk omdat Amsterdammers dan snel kennis kunnen maken met dit stuk stad.inHet gebied identiteit. Bovendien is de na zetting werkdijk, zo snel mogelijk geschikt gemaakt die sportvelden. Denieuwe beschutting degeeft vormhetvan grondruggen en beplanting ervaring met de andere eilanden van IJburg dat ook de kale zandvlaktes hun eigen charme hebben. Vogels, de wind, het open water, de wolken en de dynamiek van het groeiende eiland trekken bezoekers. Elke voor bezoekers. verwachting is het eiland drie jaar de periode start van voorbereid en de eerste paden aangelegd. de tussenperiode is het De ontwikkelfase biedt nieuweNaar mogelijkheden voor tijdelijk programma. In dena eerste vanhet landmaken kunnenwordt struinpaden en uitzichtpunten gecombineerd worden met In innovatieve duurzame projecten. tussenperiode staat in het teken van in gebruik nemen. De schaal is nog groot, er is veel ruimte voor grote, tijdelijke projecten en experimenten waar bijvoorbeeld kunst wordt gecombineerd met duurzaamheid landmaken beperkt toegankelijk. Vanaf dan is een tijdelijk programma mogelijk. gronddepot nog een afgeschermd, niet toegankelijk deel van het eiland. en circulariteit. In de afrondende fase kunnen tijdelijke projecten bijzondere plekken op het eiland in beeld brengen bij bezoekers.

Projecten en initiatieven opvoor het grensvlak van kunst, educatie, natuur en Aan de oostzijde is het binnenwater waarschijnlijk geschikt voor drijvende Grondverkeer en recreanten worden de veiligheid gescheiden. duurzaamheid passen hier goed bij. Om dit goed te kunnen doen, is een integrale organisatie die kunst-, natuur-, wetenschapsinitiatieven en gezamenlijk publieksprojecten verzamelt en op elkaar afstemt vanaf zonnepanelen; dit isnoodzakelijk. nog in onderzoek. Met het opbouwen van de zuidoever kan De Grondbank gaat verder met het grondwerk, delen die op hoogte zijn, het begin van de openstelling

snel worden begonnen door het realiseren van het moerasbos.

worden ingericht en toegankelijk gemaakt voor gebruikers. Het circulair

Het uitgangspunt voor de gebiedsontwikkeling is dat Buiteneiland in elke fase een interessante plek is om te bezoeken.

landmaken duurt circa 15 tot 20 jaar. Na afronding van het landmaken komt de

Zo snel mogelijk zover beginnen metdateen tijdelijk programma is zeer wenselijk omdatnodig zijn. Voor ruimte vanwordt het depot beschikbaar voor gebruik, vertrekt de geschikt Grondbank en Medio 2032 is Strandeiland gegroeid op Buiteneiland ongeveer 1,6 hectare aan sportvelden die tijd in de westelijke helft van hetander eiland daarom een eerste deel gemaakt voor deAmsterdammers aanleg van die sportvelden. De beschutting in de vorm van grondruggen en beplanting wordt voorbereid en de eerste paden aangelegd. In de tussenperiode is het gronddepot nog een afgeschermd, dan snel kennis kunnen maken met dit nieuwe stuk stad. Het kan de inrichting van het eiland worden afgerond. niet toegankelijk deel van het eiland. Grondverkeer en recreanten worden voor de veiligheid gescheiden. De Grondbank gaat verder met het grondwerk, delen die op hoogte zijn, worden ingericht en geeft het gebied identiteit. Bovendien is de ervaring met de andere eilanden toegankelijk gemaakt voor gebruikers. Het circulair landmaken duurt circa 15 tot 20 jaar. Na afronding van het landmaken komt de ruimte van het depot beschikbaar voor ander gebruik, vertrekt de Grondbank van IJburg van dathet ook de kale zandvlaktes en kan de inrichting eiland worden afgerond. hun eigen charme hebben. Vogels, de wind, het open water, de wolken en de dynamiek van het groeiende eiland

9.2. Fasering in zes stappen

trekken bezoekers. Elke ontwikkelfase biedt nieuwe mogelijkheden voor

Vanwege de lange doorlooptijd is een gefaseerde aanleg nodig. Nadat

tijdelijk programma. In de eerste periode van landmaken kunnen struinpaden

de werkdijken en het gronddepot zijn aangelegd, volgt het aanleggen van

9.2. Fasering in zes stappen

Vanwege lange doorlooptijd is een gefaseerde aanleg met nodig. Nadat de werkdijken en het gronddepot zijn aangelegd, volgt het aanleggen middengebied sportvelden voor de bewoners endeuitzichtpunten gecombineerd worden innovatieve duurzame projecten. het middengebied met van de het sportvelden voormet dede bewoners van IJburg 2. Als van IJburg 2. Als de gemeenteraad de Investeringsnota voorbereiding circulair landmaken Buiteneiland (2021) heeft vastgesteld, kan het technisch ontwerp voor de aanleg van het Buiteneiland worden vertaald naar De tussenperiode staat in het teken van in gebruik nemen. De schaal is nog de gemeenteraad de Investeringsnota voorbereiding circulair landmaken een contractdocument met een aannemer. Afstemming met de vele stakeholders is een belangrijke randvoorwaarde voor het slagen van het project circulair landmaken Buiteneiland. De hierna voorgestelde er is veel vooren grote, tijdelijke projectenaan en conjunctuur experimenten waar Buiteneiland (2021) heeft vastgesteld, kan het technisch ontwerp voor de aanleg faseringgroot, in zes stappen is opruimte hoofdlijnen indicatief want onderhevig en veranderingen in de omgeving.

bijvoorbeeld kunst wordt gecombineerd met duurzaamheid en circulariteit.

van het Buiteneiland worden vertaald naar een contractdocument met een

In de afrondende fase kunnen tijdelijke projecten bijzondere plekken op

aannemer.

het eiland in beeld brengen bij bezoekers. Projecten en initiatieven op het

Afstemming met de vele stakeholders is een belangrijke randvoorwaarde

grensvlak van kunst, educatie, natuur en duurzaamheid passen hier goed bij.

voor het slagen van het project circulair landmaken Buiteneiland. De hierna

Om dit goed te kunnen doen, is een integrale organisatie die kunst-, natuur-,

voorgestelde fasering in zes stappen is op hoofdlijnen en indicatief want

wetenschapsinitiatieven en gezamenlijk publieksprojecten verzamelt en op elkaar

onderhevig aan conjunctuur en veranderingen in de omgeving.

afstemt vanaf het begin van de openstelling noodzakelijk. 57

FASE 1: Start uitvoeringswerkzaamheden (2022-2023)

FASE 1: Start uitvoeringswerkzaamheden (2022-2023)

FASE 2: Start circulair land maken (2023-2026)

Aanleg ringdijk, werkterrein en toegangsdam

Aanleg werkterrein en toegangsdam Loswal, moerasbos, grondbank inrichtingen om een gronddepot op te richten. De eerste ringdijk, fase is de conditioneringsfase: de gemeente geeft een aannemer opdracht voor de aanleg van een ringdijkvaargeul, en een toegangsdam tussen Strand- en Buiteneiland Binnen de ringdijk de waterbodem bedekt de metgemeente 0,5 meter zand om een het slib gelijkmatig te laten zetten ende omzettingsperiode slibverspreiding tegen te gaan. Ook wordt 4 hectare landmet gerealiseerd dat zal dienen De eerste fase iswordt de conditioneringsfase: geeft aannemer Na wordt het werkterrein ingericht verblijfsruimten en als werkterrein voor het toekomstig gronddepot. In de opdracht aan de aannemer worden alleen werkzaamheden opgenomen die met primair zand gerealiseerd gaan worden om vermenging met het

opdracht voor de aanleg vanDeeen ringdijk enwestelijke een toegangsdam tussen Strandeen maakt onderdeel uit van de de inrichting het oppervlaktewater te voorkomen. aanleg van het deel van de bouwweg van het gronddepot bouwketen. naar het water Ook binnen de weegbrug dijk (aorta) maakt eveneens onderdeel uit van opdracht.van Dit is een feitelijk en Buiteneiland een gronddepot opdeteringdijk richten. Binnen de ringdijk depot. wordt uitgegraven een loswal schepen af aannemer te meren berijdbare zanddamen dieom grondtransporten binnen mogelijk maakt. Dit werk duurt een jaar. Daarna moetDe hetvaargeul zand zetten; dat duurt ook circa 1en jaar. Tijdens dezeom aanlegfase is de

verantwoordelijk voor het beheer vanmet Buiteneiland en zand is het gebied toegankelijk voortepubliek: het is nog een aangelegd. bouwterrein en te onveilig wordt de waterbodem bedekt 0,5 meter om hetniet slib gelijkmatig wordt Het slib vanvoor debezoekers. vaargeul wordt gebruikt voor de bodem van

laten zetten om1. slibverspreiding tegen teringdijk gaan. Ook wordt 4 hectare land [Afbeelding 9.2:en Fase Initiële inrichting met aanleg en toegangsdam]

het buitendijkse moerasbos. Hierna gaat de grondbank van start met het circulair

gerealiseerd dat zal dienen als werkterrein voor het toekomstig gronddepot.

landmaken. Bij de loswal worden de eerste partijen grond met schepen vanuit

In de opdracht aan de aannemer worden alleen werkzaamheden opgenomen

projecten uit de stad bij Buiteneiland aan land gebracht en verwerkt.Aanplanten

die met primair zand gerealiseerd gaan worden om vermenging met het

van het moerasbos kan starten na zetting van de zuidelijke dijk.

FASE 2: Start circulair land maken (2023-2026)

oppervlaktewater te voorkomen. De aanleg van het westelijke deel van de Loswal, vaargeul, moerasbos, grondbank inrichting bouwweg van het gronddepot naar het water met binnen de dijk (aorta) maakt Ook een weegbrug maakt onderdeel uit van de inrichting van het depot. De vaargeul wordt uitgegraven en een loswal Na de zettingsperiode wordt het werkterrein ingericht verblijfsruimten en bouwketen. om schepenonderdeel af te meren wordt aangelegd. Het slibDit vanisdeeen vaargeul wordt gebruikt voor de bodem van het buitendijkse moerasbos. Hierna gaat de grondbank van start met het circulair landmaken. Bij de loswal eveneens uit van de opdracht. feitelijk berijdbare zanddam worden de eerste partijen grond met schepen vanuit projecten uit de stad bij Buiteneiland aan land gebracht en verwerkt.Aanplanten van het moerasbos kan starten na zetting van de zuidelijke dijk. die grondtransporten binnen de ringdijk mogelijk maakt. Dit werk duurt een jaar.

Daarna moet het zand zetten; dat moerasbos, duurt ook inrichting circa 1 jaar. Tijdensgrondbank] deze aanlegfase [Afbeelding 9.3: Fase 2. Aanleg vaargeul, werkterrein is de aannemer verantwoordelijk voor het beheer van Buiteneiland en is het gebied niet toegankelijk voor publiek: het is nog een bouwterrein en te onveilig voor bezoekers.

Afb. 9.2: Fase 1. Initiële inrichting met aanleg ringdijk en toegangsdam

58

Afb. 9.3: Fase 2. Aanleg vaargeul, moerasbos, inrichting werkterrein grondbank

FASE 3: Openstellen voor bezoekers (2025-2031)

FASE 3: Openstellen voor bezoekers (2025-2031)

Herprofilering van zuidelijke dijk en start aanleg groene oevers

Herprofilering dijk en van start groeneDe oevers Het isenwenselijk dat dekunnen toegangsdam snelmaken als kan wordt vervangen Zodra de werkdijken gezetvan zijn, zuidelijke kan de herprofilering de aanleg dijken beginnen. zuidoostelijke dijk wordt opengesteld Amsterdammers vanaf 2026zo kennis met het project circulairdoor landmaken Buiteneiland. Hiervoor wordt een route op de ringdijk geprojecteerd naar de oostpunt van Buiteneiland. Zodra de werkdijken gezet zijn, kan de herprofilering van de dijken beginnen. de brug. Het is aan de gemeenteraad om de afweging te maken wanneer dit De zuidoostelijke dijk wordt (naar opengesteld en2025) Amsterdammers kunnen vanaf 2026 financieel is. Ditzelfde geldt vanaf ook voor de realisatie dewestelijke oostelijke Als de ringdijk voldoende is ingeklonken schatting in start de grondbank met landmaken voor de sportvelden. Datmogelijk gebeurt vanaf het werkterrein, een zanddam middenvan in het binnenwater en via de zuidelijke oever. In 2024 wordt gestart met het aanbrengen van de herbruikbare grond. Na een zettingsperiode van 2 tot 3 jaar zullen eerst de sportvelden en benodigde voorzieningen kennis maken met het project circulair landmaken Buiteneiland. Hiervoor wordt ringdijk. Ook is het streven om in deze fase meteen een zonneweide van wordeneen gemaakt omdat deze prioriteit hebben.

Na oplevering van de eerste sportvelden in 2032 wordt ook de zuidwestelijke dijk toegankelijk. Op de westpunt kan een verblijfsroute op de ringdijk geprojecteerd naar de oostpunt van Buiteneiland. drijvende panelen van maximaal 2 hectare aanbijzondere te leggen op hetenbinnenwater aan ontmoetingsruimte worden gecreëerd, met een uitkijkpunt. Ook de entree tot het eiland dient meteen aantrekkelijk en zorgvuldig vormgegeven te worden zodat bezoekers zich welkom voelen. De gemeente Als de voldoende is ingeklonken (naar in 2025) start de de oostzijde van het eiland. Een businesscase moet uitwijzen of dit een haalbare Amsterdam is deringdijk beheerder van het gronddepot en in deze faseschatting van heel Buiteneiland. grondbank met landmaken voor de sportvelden. Dat gebeurt vanaf het

optie is. Er zijn nu twee mogelijke locaties voor deze zonneweide in het ruimtelijk

werkterrein, vanaf een zanddam midden in het westelijke binnenwater en

frame opgenomen.

[Afbeelding 9.4: Fase 3. Land maken in westelijk deel, groei van groene oevers zuidkant, route naar oostpunt voor bezoekers]

via de zuidelijke oever. Inzo 2024 wordt gestart met hetdoor aanbrengen dede gemeenteraad om de afweging te maken wanneer dit financieel mogelijk is. Ditzelfde geldt ook voor de Het is wenselijk dat de toegangsdam snel als kan wordt vervangen de brug. Hetvan is aan realisatie van de oostelijke ringdijk. Ook is het streven om in deze fase meteen een zonneweide van drijvende panelen van maximaal 2 hectare aan te leggen op het binnenwater aan de oostzijde van het eiland. herbruikbare grond. Na een zettingsperiode van 2 tot 3 jaar zullen eerst de Een businesscase moet uitwijzen of dit een haalbare optie is. Er zijn nu twee mogelijke locaties voor deze zonneweide in het ruimtelijk frame opgenomen. sportvelden en benodigde voorzieningen worden gemaakt omdat deze prioriteit hebben. Na oplevering van de eerste sportvelden in 2032 wordt ook de zuidwestelijke dijk toegankelijk. Op de westpunt kan een bijzondere verblijfs- en ontmoetingsruimte worden gecreëerd, met een uitkijkpunt. Ook de entree tot het eiland dient meteen aantrekkelijk en zorgvuldig vormgegeven te worden zodat bezoekers zich welkom voelen. De gemeente Amsterdam is de beheerder van het gronddepot en in deze fase van heel Buiteneiland.

Afb. 9.4: Fase 3. Land maken in westelijk deel, groei van groene oevers zuidkant, route naar oostpunt voor bezoekers

59

FASE 4: Oplevering eerste definitieve programma (2032-2037) FASE 4: Oplevering eerste definitieve programma (2032-2037)

FASE 5: Afronden land maken oostzijde (2038-2045)

Land maken westzijde gereed, eerste sportvelden klaar

Land westzijde eerste sportvelden klaar Na oplevering van de eerste sportvelden Het groene karakter aan kracht. Gebied steeds beter bruikbaar voor In 2024maken wordt gestart met hetgereed, aanbrengen van de herbruikbare grond. zal de westzijde van wint Buiteneiland verder worden opgehoogd, ingericht en volledig beschikbaar

komen alswordt openbare ruimte methet de beschutting biedende De sportvelden zullen na de oplevering goed en aangesloten zijnprogramma op het openbaar vervoernetwerk, via de HOV-bus. In deze fase moeten het In 2024 gestart met aanbrengen van debeplanting. herbruikbare grond. Na tijdelijk definitief publiek en de bouwwerkzaamheden goed en veilig van elkaar worden gescheiden. Dit is nader uitgewerkt in het BLVC-kader. Die delen van het eiland die op hoogte zijn, worden ingericht en beplant om zo snel oplevering van de eerste sportvelden zal de westzijde vangrondtransport Buiteneilandverloopt verdernu langs de noordkant Het maken landom aan oostzijde van te het eiland is zo goed afgerond. Het mogelijk een groen eiland te hebben en beschutting te bieden. Het vanvan het fort, de de zonneweide langer kunnen laten liggen en als zo optimaal te kunnen worden ingericht en volledig beschikbaar komen als openbare (4 hectare) kan tussenIn2040 en 2045frame ontruimd vrijgegeven benutten.opgehoogd, Het westelijk deel van het eiland is nu volledig openbaar, de sportvelden zijn definitief ingerichtgronddepot en goed bereikbaar vanaf Strandeiland. het ruimtelijke is aan worden de oostzijde, buitendijks, een zoeklocatie voor onderwaternatuur opgenomen om de biodiversiteit van het IJmeer te versterken (zie hoofdstuk biodiversiteit). Hoe dit past in deze fasering moet nog nader worden onderzocht.

De intentie is ruimte met de beschutting biedende beplanting. De sportvelden zullen na de voor gebiedsontwikkeling. hierbij samenwerking te zoeken met andere partners binnen de Metropoolregio Amsterdam en met Rijkswaterstaat.

oplevering goed aangesloten zijn op het openbaar vervoernetwerk, via de HOV-

[Afbeelding 9.5:fase Fase moeten 4. Sportvelden gereed. Route westpunt met tijdelijk programma] bus. In deze het publiek en denaar bouwwerkzaamheden goed en veilig

van elkaar worden gescheiden. Dit is nader uitgewerkt in het BLVC-kader. Die delen van het eiland die op hoogte zijn, worden ingericht en beplant om zo FASE 5: Afronden land maken oostzijde (2038-2045) snel mogelijk een groen eiland te hebben en beschutting te bieden.

Het karakter wint aan kracht. Gebied beter bruikbaar voorom tijdelijk Hetgroene grondtransport verloopt nu langs desteeds noordkant van het fort, de en definitief programma Het maken vanlanger land aantedekunnen oostzijdelaten van het eilanden is zo als afgerond. Het gronddepot zonneweide liggen zogoed optimaal te kunnen benutten.(4 hectare) kan tussen 2040 en 2045 ontruimd worden vrijgegeven voor gebiedsontwikkeling.

Het westelijk deel van het eiland is nu volledig openbaar, de sportvelden zijn

[Afbeelding 9.6: Buiteneiland wordt steeds groener, grote delen van het eiland worden toegankelijk en bruikbaar met tijdelijk en definitief programma]

definitief ingericht en goed bereikbaar vanaf Strandeiland.

In het ruimtelijke frame is aan de oostzijde, buitendijks, een zoeklocatie voor onderwaternatuur opgenomen om de biodiversiteit van het IJmeer te versterken (zie hoofdstuk biodiversiteit). Hoe dit past in deze fasering moet nog nader worden onderzocht. De intentie is hierbij samenwerking te zoeken met andere partners binnen de Metropoolregio Amsterdam en met Rijkswaterstaat.

Afb. 9.5: Fase 4. Sportvelden gereed. Route naar westpunt met tijdelijk programma

60

Afb. 9.6: Buiteneiland wordt steeds groener, grote delen van het eiland worden toegankelijk en bruikbaar met tijdelijk en definitief programma

FASE 6: Afronding inrichting eiland (2045-2050)

FASE 6: Afronding inrichting eiland (2045-2050)

Buiteneiland is afgerond, de gebiedsontwikkeling is klaar

Buiteneiland is afgerond, de gebiedsontwikkeling is klaar Nadat het proces van landmaken is afgerond, worden de laatste onderdelen van het eiland ingericht. Na ruim 25 jaar – afhankelijk van de conjunctuur en technische aspecten als zetting – is de gebiedsontwikkeling van Buiteneiland afgerond. Nadat het proces van landmaken is afgerond, worden de laatste onderdelen van 9.7: hetFase eiland ingericht. isNa ruim 25 – afhankelijk van de conjunctuur en [Afbeelding 6. Buiteneiland afgerond, dejaar gebiedsontwikkeling is klaar] technische aspecten als zetting – is de gebiedsontwikkeling van Buiteneiland afgerond.

Afb. 9.7: Fase 6. Buiteneiland is afgerond, de gebiedsontwikkeling is klaar

61

[Afbeelding 10.1: schets vogelvlucht tijdens de aanleg] Afb. 10.1: schets vogelvlucht tijdens de aanleg

62

10. Circulair land maken 10. Circulair land maken 10.1 Aanvoer grond en techniek 10.1 Aanvoer grond en techniek

Technieken land maken

Vanwege de beperkte van de bodem zal de grond laagsgewijs Buiteneiland wordt zoveel mogelijk herbruikbare Buiteneiland wordt zoveel mogelijk aangelegd metaangelegd herbruikbaremet grond, afkomstig uitgrond, bouw- en infraprojecten elders in Amsterdam. Een deeldraagkracht van deze grond is uitermate geschikt voor hergebruik in andere moeten worden aangebracht. Dit voorkomt datopde ondergrond te en zwaar ofde afkomstig uit deel bouwen infraprojecten elders in Amsterdam. Een deel bouwprojecten en een is minder geschikt hiervoor; de zogenaamde ‘overtollige grond’van . De kan zijn om milieu-hygiënische redenen, dan wel civieltechnische. Omdat Buiteneiland groen natuur ruimte krijgen, is overtollige grond – ofwel herbruikbare grond – hier nuttig opnieuw te gebruiken, waarbij strenge milieu-hygiënische regels gelden. Op basis van de huidige berekeningen kan minimaal 2,8 ongelijkmatig belast wordt en reduceert sterk de kans op afschuivingen.Om deze grond is uitermate geschikt voor hergebruik in andere bouwprojecten miljoen kubieke meter aan herbruikbare grond verwerkt worden. Dit is afhankelijk van de zetting.

Het uitgangspunt is dat de hellingshoogten in meters gerealiseerd worden, overeenkomstig het ruimtelijke flexibel tegebruik kunnen zijn invan – en prioriteit te dit kunnen geven aanafkomstig het opleveren van en een deel is minder geschikt hiervoor; de zogenaamde ‘overtollige frame. Voor zowel de aanleg van Buiteneiland wordt als voor de aanleg van de ringdijk, hetgrond’. gronddepot en de toegangsdam gemaakt primaire grond; opgespoten zand uit het IJmeer. De kan zijn om milieu-hygiënische redenen, dan wel civieltechnische. Omdat

Aanvoer toepassen grond openBuiteneiland groen en natuur de ruimte krijgen, is overtollige grond –

deelgebieden – is voor de aanleg van een zanddijk, ofwel ‘de aorta’, gekozen. Deze loopt vanaf het gronddepot richting het westen en is de bouwweg

Vanuit de projecten wordt de grond zoveel mogelijk het water schip (zo’nwaarbij 70%) viastrenge de loswal, aangevuld met aanvoerde over de weg, naarhet het gronddepot op Buiteneiland wordenhet gebracht. In de waarover grond vanaf depot vervoerd wordt binnen gebied. Zomeeste kan ofwel herbruikbare grond – hier nuttigover opnieuw te per gebruiken, gevallen is deze grond dan al voorzien van een milieu-hygiënische verklaring. Wanneer de grond geschikt is bevonden voor hergebruik, dan kan deze direct worden toegepast. Als de grond nog niet is gekeurd, er op verschillende locaties worden gestart met landmaken in plaats van enkel milieu-hygiënische regels gelden. Op basis van de huidige berekeningen kan maar er wel de verwachting is dat deze gaat voldoen, dan zal de grond op het gronddepot gekeurd worden. Als dan blijkt dat de grond geschikt is, dan kan ook van deze grond toegepast worden. Er kunnen randenprogramma. van het gronddepot. miljoen meter aan herbruikbare grond verwerkt voor deminimaal bovenste 22,8 meter van hetkubieke grondpakket aanvullende civieltechnische eisen worden worden. gesteld, afhankelijk vanvanaf het tede realiseren

Dit is afhankelijk van de zetting. Het uitgangspunt is dat de hellingshoogten Technieken land maken in meters gerealiseerd worden, overeenkomstig het ruimtelijke frame. Voor

10.2 Ontwerp gronddepot

Vanwege de beperkte draagkracht van de bodemwordt zal de als grond laagsgewijs moeten aangebracht. Dit voorkomt dat de ondergrond te zwaarheeft of ongelijkmatig wordt en reduceert sterk de kans op De Grondbank Amsterdam meer dan belast 25 jaar ervaring in depotbeheer zowel de aanleg van Buiteneiland voor de aanleg van worden de ringdijk, afschuivingen.Om flexibel te kunnen zijn in – en prioriteit te kunnen geven aan het opleveren van deelgebieden – is voor de aanleg van een zanddijk, ofwel ‘de aorta’, gekozen. Deze loopt vanaf het gronddepot en de verwerking van overtollige grond, waaronder in water. De Grondbank het gronddepot en de toegangsdam gebruik gemaakt van primaire grond; dit richting het westen en is de bouwweg waarover de grond vanaf het depot vervoerd wordt binnen het gebied. Zo kan er op verschillende locaties worden gestart met landmaken in plaats van enkel vanaf de Amsterdam is hiervoor gecertificeerd. Voor het depot is een grondoppervlakte zand afkomstig uit het IJmeer. randen opgespoten van het gronddepot.

van 4 hectare nodig. De aanleg hiervan gebeurt met primair zand om te zorgen Aanvoer en toepassen grond

voor een goede waterdoorlatendheid. Het gronddepot op Buiteneiland dient

Vanuit de projecten wordt de grond zoveel mogelijk over het water per

voor de opslag en overslag van indicatief gekeurde en definitief gekeurde

10.2 Ontwerp gronddepot

De Grondbank Amsterdam meer dan 25 jaar ervaring in depotbeheer en de waaronder in water. De Grondbank Amsterdam is hiervoor gecertificeerd. Voor het depot is schip (zo’n 70%) heeft via de loswal, aangevuld met aanvoer over deverwerking weg, naarvan overtollige grond, grond. Om de grondpartijen goed te kunnen beheren en de overlast voor een grondoppervlakte van 4 hectare nodig. De aanleg hiervan gebeurt met primair zand om te zorgen voor een goede waterdoorlatendheid. Het gronddepot op Buiteneiland dient voor de opslag en overslag het gronddepot op Buiteneiland worden gebracht. In de meeste gevallen is de omgeving te minimaliseren moet de inrichting van het gronddepot aan van indicatief gekeurde en definitief gekeurde grond. Om de grondpartijen goed te kunnen beheren en de overlast voor de omgeving te minimaliseren moet de inrichting van het gronddepot aan strenge eisen grond danmoet al voorzien van een milieu-hygiënische verklaring. Wanneer strenge eisen voldoen. Het werkterrein moet na werktijd goed afgesloten voldoen.deze Het werkterrein na werktijd goed afgesloten zijn. Tijdens werktijd moet een deel van het werkterrein vanwege de veiligheid worden verlicht. Dit gebeurt zodanig dat dit zo min mogelijk zijn. lichthinder voor de omgeving veroorzaakt.

Om het stuiven van grond bij droog weer en wind zoveel mogelijk te beperken, zal een sproei-installatie de grond vochtig houden. Daarnaast kunnen partijen worden de grond geschikt is bevonden voor hergebruik, dan kan deze direct worden Tijdens werktijd moet een deel van het werkterrein vanwege de veiligheid afgedekt met een doek. Grondbank Amsterdam zal de benodigde energie voor onder meer pompen, elektrische werktuigen, verlichting en de behuizing van de medewerkers zelf opwekken met zonnepanelen. toegepast. Als de grond nog niet is gekeurd, maar er wel de verwachting is worden verlicht. Dit gebeurt zodanig dat dit zo min mogelijk lichthinder Bij de verdere uitwerking van het ontwerp van het depot en het gebruik ervan is het uitgangspunt minimalisatie van de overlast voor mens en dier.

dat deze gaat voldoen, dan zal de grond op het gronddepot gekeurd worden.

voor de omgeving veroorzaakt. Om het stuiven van grond bij droog weer en

Als dan blijkt dat de grond geschikt is, dan kan ook van deze grond toegepast

wind zoveel mogelijk te beperken, zal een sproei-installatie de grond vochtig

worden. Er kunnen voor de bovenste 2 meter van het grondpakket aanvullende

houden. Daarnaast kunnen partijen worden afgedekt met een doek. Grondbank

civieltechnische eisen worden gesteld, afhankelijk van het te realiseren

Amsterdam zal de benodigde energie voor onder meer pompen, elektrische

programma.

werktuigen, verlichting en de behuizing van de medewerkers zelf opwekken met zonnepanelen. Bij de verdere uitwerking van het ontwerp van het depot en het gebruik ervan is het uitgangspunt minimalisatie van de overlast voor mens en dier. 63

[Afbeelding 11.1: Voorbeeld van kunst in de openbare ruimte gecombineerd met het opwekken van wind- en zonne-energie. Bron: InnoVentum, Giraffe 2.0 Powerstation] Afb. 11.1: Voorbeeld van kunst in de openbare ruimte gecombineerd met het opwekken van wind- en zonne-energie. Bron: InnoVentum, Giraffe 2.0 Powerstation

64

11. Juridisch planologische strategie strategie 11. Juridisch planologische 11.1 Wettelijk kader 11.1 Wettelijk kader

Maatwerkvoorschrift: gebiedsgericht bodembeleid

Buiteneiland maakt uit onderdeel uit vanbestemmingsplan het vigerend bestemmingsplan IJburg Belangrijk onderdeel van in dedeze gebiedsontwikkeling vanallemaal Buiteneiland is vigerend om bij Buiteneiland maakt onderdeel van het vigerend IJburg 2de fase uit 2009. Het ruimtelijk frame en de omschreven ambities projectnota kunnen niet binnen dit 2de fase uit 2009.waardoor Het ruimtelijk frame en de een omschreven ambities in deze het maken van land te gebruiken die vrijkomt uit andere beleid gerealiseerd worden het noodzakelijk is om nieuw juridisch planologisch kader op te gaan stellen. De eerste fase vangrond de gebiedsontwikkeling Buiteneiland, namelijk hetprojecten aanleggen van de ringdijk,projectnota toegangsdamkunnen en werkterrein, kunnen gerealiseerd worden binnen het vigerende planologische kader. Nog in 2021 zal gestart worden met de aanvraag van de benodigde vergunningen zodat er medio niet allemaal binnen dit vigerend beleid gerealiseerd worden van de stad. Het generieke kader van het Besluit Bodemkwaliteit (BBK) biedt 2022 gestart kan worden met de eerste werkzaamheden. De verdere ontwikkeling van Buiteneiland zal onder de Omgevingswet mogelijk worden gemaakt.

Vanaf 2022 zal de planvorming hiervoor worden waardoor het noodzakelijk is om een nieuw juridisch planologisch kader op te onvoldoende kader om Buiteneiland circulair aan te leggen met grond afkomstig opgepakt. gaan stellen.

uit Amsterdamse projecten. Om invulling te kunnen geven aan de ambitie om

Om te komen tot een nieuw planologisch kader zou normaliter in 2021 gestarthet worden met een Milieu Effect en een bestemmingsplan. door de invoering van de De eerste fase vanjuridisch de gebiedsontwikkeling Buiteneiland, namelijk aanleggen landRapportage te maken(MER) met herbruikbare grond, is Echter, het noodzakelijk om specifiek voor Omgevingswet (Ow; verwacht op 1 juli 2022) is het niet haalbaar om deze producten nog dit jaar in procedure te krijgen. De gebiedsontwikkeling van Buiteneiland moet anticiperen op de invoering van deze de ringdijk, toegangsdam en werkterrein, kunnen gerealiseerd Buiteneiland te gaan De gemeente nieuwe van wetgeving. Het huidige bestemmingsplan wordt van rechtswege opgenomen inworden Omgevingsplan Amsterdam. Medio 2021gebiedsspecifiek wordt door het Rijk bodembeleid het besluit genomen of demaken. Omgevingswet wordt ingevoerd naar verwachting op 1 juli 2022 of dat de invoering alsnog wordt uitgesteld. Wanneer besloten wordt om de invoering uit te stellen, dan is het mogelijk dat de gemeente Amsterdam voor de binnen het vigerende planologische kader. Nog in 2021 zal gestart worden met Amsterdam is samen met het bevoegde gezag (Rijkswaterstaat) in gesprek gebiedsontwikkeling alsnog terugvalt op het traject MER en bestemmingsplan. de aanvraag van de benodigde vergunningen zodat er medio 2022 gestart om de mogelijkheden hiertoe samen te verkennen.

Onderzocht wordt of het

kan worden met de eerste werkzaamheden. De verdere ontwikkeling van

mogelijk is om via een maatwerkvoorschrift gebiedsspecifiek bodembeleid voor

Buiteneiland zal onder de Omgevingswet mogelijk worden gemaakt. Vanaf 2022

Buiteneiland vorm te geven. Dit beleid is een randvoorwaarde om herbruikbare

in 2021 gestart worden met een Milieu Effect Rapportage (MER) en een

Buiteneiland in Omgevingsvisie 2050

Maatwerkvoorschrift: gebiedsgericht bodembeleid

Belangrijk onderdeel van de gebiedsontwikkeling van Buiteneiland is om bij het maken van land grond te gebruiken die vrijkomt uit andere projecten van de stad. Het generieke kader van het Besluit zal de planvorming hiervoor worden grond toe te kunnenOm passen. Bodemkwaliteit (BBK) biedt onvoldoende kader omopgepakt. Buiteneiland circulair aan te leggen met grond afkomstig uit Amsterdamse projecten. invulling te kunnen geven aan de ambitie om land te maken met herbruikbare grond, is het noodzakelijk om specifiek voor Buiteneiland gebiedsspecifiek bodembeleid te gaan maken. De gemeente Amsterdam is samen met het bevoegde gezag (Rijkswaterstaat) in gesprek om de mogelijkheden hiertoe samen te verkennen. Onderzocht wordt of het mogelijk is om via een maatwerkvoorschrift gebiedsspecifiek bodembeleid voor Buiteneiland vorm te geven. Dit beleid is een Om te komen tot een nieuw juridisch planologisch kader zou normaliter randvoorwaarde om herbruikbare grond toe te kunnen passen.

bestemmingsplan. Echter, Buiteneiland in Omgevingsvisie 2050door de invoering van de Omgevingswet (Ow;

In 2022 treedt zover nu bekend naar verwachting de Omgevingswet in werking.

juli 2022) het niet haalbaar om deze producten dit jaar in toetsingskader Het uit gebiedsspecifieke toetsingskader uitBuiteneiland de Nota Bodembeheer – nu nog In 2022 verwacht treedt zoverop nu1bekend naar is verwachting de Omgevingswet in werking. Het nog gebiedsspecifieke de Nota Bodembeheer – nu nog zonder – wordt via het overgangsrecht automatisch onderdeel van het ‘tijdelijke deel van het Omgevingsplan’ . Wanneer het Omgevingsplan van Amsterdam definitief wordt, komt dit gebiedsspecifieke toetsingskader er als maatwerkregel in te staan. procedure te krijgen. De gebiedsontwikkeling van Buiteneiland moet anticiperen zonder Buiteneiland – wordt via het overgangsrecht automatisch onderdeel De omzetting van het tijdelijke deel van het Omgevingsplan naar het definitieve deel van het Omgevingsplan wordt door de gemeenteraad vastgesteld. op de invoering van deze nieuwe wetgeving. Het huidige bestemmingsplan