Bijlage 1 Ontwerp GOP.pdf

Langs de Van Leijenberghlaan liggen de tuinen van de woningen langs Geervliet waardoor er geen stedelijke ruimte aan de straat in het centrum ontstaat. • Het gebied De Klencke ligt in het noordoosten van de wijk tegenover de Zuidas. Het bestaat uit een woonzorgcentrum, enkele grote kantoorpanden, verspreide woongebouwen en een groot hotel. Het heeft weinig verbinding met de omgeving. Het diffuse karakter sluit niet aan bij de heldere opzet van de wijk. Parkeergarages • In het AUP is er veel aandacht aan het autobezit gegeven. Naast parkeerstroken langs de straten zijn er tussen de haken- en strokenbebouwing parkeerterreinen aangelegd waaraan de entrees van de woningen liggen. In veel woonclusters zijn er daarnaast ook losstaande stroken met garages gebouwd. Deze eenlaagse gebouwen hebben/ hadden alléén de functie parkeren voor een klein aantal bewoners. Inmiddels zetten we met Amsterdam maakt ruimte in op minder ruimte voor auto’s in de openbare ruimte (zie p.60). Losstaande garagestroken in een woongebied met middenhoogbouw zijn vanuit dit oogpunt niet logisch 25

Kaart: Problemen/uitdagingen

26

Gemeente Amsterdam

Gebiedsgericht Omgevingsprogramma Buitenveldert - Versie voor inspraak en advies Q1 2026

Legenda Moeilijk oversteekbare hoofdassen vormen een barrière in het ruimtelijke openbare ruimte-netwerk.

Het winkelcentrum Gelderlandplein, opgezet als een naar binnen gekeerde ‘shoppingmall’ , bijdraagt weinig bij aan de levendigheid op straat. De gebieden Zwaansvliet en De Klencke hebben ruimtelijk geen samenhang; de openbare ruimte is diffuus met weinig verblijfskwaliteit. Woongebied niet aansluitend bij de kenmerkende AUP-structuur.

Over-gedimensioneerde groenstroken, kwalitatief onder benut, aan de randen van de wijk

De Kastelenstraat met de 4 pleinen, waardevolle structuur maar zonder de gewenste uitstraling en samenhang. Deels rommelig en versnipperd openbare ruimte. De potentie van deze dragende structuur wordt daardoor niet benut. Onduidelijke langzaamverkeersverbindingen met Amstelveen

Rotonde: Over gedimensioneerd straatprofiel, rotonde zonder toegevoegde waard / functie Voor onderstaande elementen is de locatie op de kaart een voorbeeld. Het komt door de hele wijk voor: Deels verouderd ingerichte openbare ruimte sluit niet aan bij de behoeftes van de bewoners / gebruikers. Over gedimensioneerde verharding in de openbare ruimte Veel verharde ruimte ten behoefde van autoparkeren in de openbare ruimte Slechte OV verbindingen met Zuid en Amstelveen Achterstand in verduurzaming van een groot aantal woningen. Verduurzaming verbonden met hoge kosten voor de eigenaren / VVE’s Gebrek aan geschikte woningen voor ouderen; belemmering voor doorstroming en vrij komen van grotere woningen voor gezinnen

27

en dragen ook niet bij aan de levendigheid in de openbare ruimte. Deze ruimte zou anders/beter gebruikt kunnen worden. Tot slot zijn er in Buitenveldert planologische beperkingen. Dit gaat met name om de beperkingen vanuit het luchthavenindelingsbesluit (LiB) die over Buitenveldert Zuid liggen. Maar ook de grote aardgasleidingen in het zuiden en oosten van de wijk leveren mogelijk beperkingen op.

2.6

Wat is de opgave?

Samenvattend uit bovenstaande komen we tot aan aantal hoofd-opgaven voor Buitenveldert: • Verdichten: bijdragen aan de stedelijke woningbouw ambitie, toevoegen van levensloopbestendige woningen, toevoegen van woningen voor andere doelgroepen, toevoegen van woningen voor meer levendigheid en draagvlak voor lokale voorzieningen.

• Op de juiste plekken ruimte maken voor passende voorzieningen zodat iedereen in Buitenveldert de basisvoorzieningen in de buurt heeft.

• De veranderende positie in de stad (meer lob dan satelliet) ruimtelijk vormgeven door de verbinding met Zuid/Zuidas en met Amstelveen te versterken.

• Het groene karakter van Buitenveldert behouden en versterken door het bestaande groen beter toegankelijk te maken, kwalitatief onderbenut groen op een andere manier te gebruiken, en de kwaliteit van groen te verbeteren.

28

Gemeente Amsterdam

Gebiedsgericht Omgevingsprogramma Buitenveldert - Versie voor inspraak en advies Q1 2026

2.7

Wat zijn de ruimtelijke dilemma’s en daarin gemaakte keuzes?

Als we de opgaven in samenhang bekijken met de huidige situatie, de kwaliteiten, en de problemen/uitdagingen komen een drietal ruimtelijke dilemma’s naar voren. In die dilemma’s conflicteert een beoogde oplossing van een opgave met een bestaande ruimtelijke kwaliteit of met bestaand beleid. Dit zijn: 1. De wens om te verdichten afgezet tegen de wens cultuurhistorische waarden te beschermen. 2. De wens om stadsstraten/-lanen te realiseren afgezet tegen de wens cultuurhistorische waarden te beschermen. 3. De wens om te verdichten tegenover de wens om te vergroenen en groen te behouden.

of voorziening. Op grote schaal optoppen en het toevoegen van volumes in de bestaande structuur zijn hier minder opportuun maar zijn op kleinere schaal wel mogelijk. De beperkingen van het LiB maken verdichting hier lastiger. • In Buitenveldert Noord zet het GOP in op verdichten. De cultuurhistorische waarden krijgen in dit gebied minder nadruk, maar wel wordt er ingezet op het zoveel mogelijk behouden van de stedenbouwkundige structuur. Voor verdichting is optoppen hier een geschikt middel, maar ook het transformeren van dode plinten (naar woonfunctie, werkfunctie, voorziening) behoort tot de mogelijkheden. Het toevoegen van volumes buiten de bestaande stedenbouwkundige structuur is minder wenselijk omdat dat de stedenbouwkundige structuur meer aantast. • In de niet-AUP gebieden zijn in principe veel vormen van verdichting welkom zo lang ze aansluiten bij het omliggende stedelijk weefsel. Deze zullen per initiatief beoordeeld worden op hun toegevoegde waarde.

2.7.1 Verdichten versus erfgoed waarde Aan de ene kant is er de wens om te verdichten. Niet alleen om vanuit Buitenveldert bij te dragen aan de stedelijke woningbouwopgave, maar ook vanuit de wens de kansen voor de wijk die uit verdichting voortkomen te bvenutten. Dit gaat enerzijds om sociaal-economische kansen, zoals het draagvlak voor voorzieningen vergroten, en anderzijds om de kans opgaven op gebouwniveau (zoals verduurzaming of groot onderhoud) op te kunnen pakken. Daar tegenover staat het belang van het behoud van het aanwezige cultuurhistorisch erfgoed. Zoals de cultuurhistosche verkenning Buitenveldert (M&A, 2025) mooi beschrijft is Buitenveldert het meest ‘gave’ stuk van het AUP, waar de ontwerpprincipes het duidelijkst zijn uitgevoerd. Het ontwerp is hier met de jaren minder aangetast dan in bijvoorbeeld Nieuw-West. De waarde zit bovendien vooral in het samenhangende geheel dat het ontwerp vormt (de ‘Schotse ruit’) wat het minder wenselijk maakt om individuele delen te veranderen.

2.7.2 Stadsstraten versus erfgoedwaarde Vanuit het stedelijke schaalniveau is er de wens om Buitenveldert vanzelfsprekender te verbinden met Zuid, Zuidas, en Amstelveen. Die wens ligt er ook vanuit Amstelveen. Ook is er een wens (mede vanuit participatie) voor meer leven op straat op bepaalde plekken. Het inzetten op een stadsslaan -straat op bepaalde plekken is een goed middel om aan deze wensen tegemoet te komen. Aan de andere kant past het concept van een stadslaan -straat niet goed op hoe straten in Buitenveldert in het AUP ontworpen zijn. In het AUP zijn de straten geordend naar type verkeersfunctie en de bebouwing volgt de straten met opzet niet. Straten zijn voor de afhandeling van verkeer, niet om in te verblijven. De mogelijke stadslanen -straten zijn ontworpen als hoofdstraten met een verkeer afhandelende functie, dit is bijna het tegenovergestelde van wat een stadsstraat zou moeten zijn: een prettige verblijfsplek met functies in de plint in bebouwing die de straat volgt.

Het GOP maakt in dit dilemma voor verschillende delen van Buitenveldert verschillende keuzes. • In Buitenveldert Zuid zet het GOP in op behoud van de cultuurhistorische waarden en architectuur. Met uitzondering van Bolestein en de rand van de Europaboulevard zien we hier vooral verdichting voor ons door middel van transformatie. Het kan daarbij gaan om het transformeren van ‘dode’ plinten van gebouwen en ensembles van garageboxen (dus niet één individuele garage) naar woonfunctie, werkfuncttie

Het GOP maakt in dit dilemma de volgende keuzes: • We zetten in op het geleidelijk transformeren naar een stadslaan van de Buitenveldertselaan, en het transformeren van de van Leijenberghlaan naar een stadsstraat. Dit kan door middel van herontwikkeling van de bebouwing langs de straat die beter aansluit bij het gewenste karakter en bijdraagt aan verdichting, of transformatie van nu nog ‘dode’ plinten om de gewenste levendigheid te faciliteren. 29

• De lintbebouwing van de Amstelveenseweg heeft op plekken al een stadsstraat karakter. De lintbebouwing langs deze weg moet behouden blijven. Bij nieuwe initiatieven hier moet beoordeeld worden of ze passen bij het karakter van de straat. • De verschillende0. oost-west straten (Kastelenstraat, A.J. Ernststraat, middenstuk Boelelaan) hebben al meer een buurtfunctie. Deze functie moet behouden en waar mogelijk versterkt worden.

2.7.3 Verdichten versus groen Wat betreft groen spelen er in Buitenveldert twee dilemma’s. De eerste gaat over de hoeveelheid groen en hoe dat gebruikt wordt. Aan de ene kant gaan we als stad voor Rigoureus vergroenen, en is groen op allerlei manieren waardevol voor de stad. Ook maakt het groen integraal onderdeel uit van het ontwerp van de wijk onder het AUP. Vanuit dat oogpunt zou je zoveel mogelijk groen willen hebebben. Aan de andere kant hebben we ruimte nodig voor verdichting en zijn er in Buitenveldert een aantal relatief grote en slecht gebruikte groene ruimtes die ook voor verdichting gebruikt zouden kunnen worden. Het GOP maakt in dit dilemma de volgende keuzes: • Behoud van de hoofdopzet van de groenstructuur is uitgangspunt. We zien alleen beperkt mogelijkheden voor het toevoegen van bebouwing in het groen. Dit kan in principe alleen waar groene ruimtes over-gedimensioneerd zijn, en ontwikkeling bij kan dragen aan de woningbouwopgave. • Dit is onder andere het geval bij de Europaboulevard, daar komen een groot aantal opgaven komt bij elkaar: • Potentie voor verdichting op een aantal groene ruimtes aan de westkant van de weg, tussen de flats van Weerdestein in. • Er is een opgave om te toegankelijkheid Amstelpark te verbeteren. De Europaboulevard wordt als een grote barriere ervaren.

• Mogelijke inpassing Erotisch Centrum • Het eerste deel van de Europaboulevard (op/ afrit) wordt de komende jaren veel drukker door projecten in de omgeving: Ravel, Vivaldi, RAI, A2 entree, verdichting van Buitenveldert. • Het voorstel is daarom om hier een integrale verkenning van het gebied te starten, als eerste stap richting gebiedsontwikkeling (principenota). • Ook in Bolestein is mogelijk ruimte voor verdichting. Ook hier is het voorstel gebiedsont-

30

Gemeente Amsterdam

wikkeling te verkennen (principenota). Het gaat daar over de mogelijkheid van het toevoegen van woningen in 5 stempels. Het andere dilemma gaat over het gebruik en de waardering van het groen. Aan de ene kant wordt het vele groen in Buitenveldert in het algemeen zeer gewaardeerd. Vooral de grote groene gebieden van het Amstelpark, Gijsbrecht van Aemstelpark, en het Amsterdamse Bos. Aan de andere kant worden sommige groene gebiedjes in de wijk als onveilig ervaren of laat het beheer te wensen over. Ook de toegankelijkheid van met name het Amstelpark wordt als slecht ervaren. Het GOP maakt in dit dilemma de volgende keuzes: • Het toevoegen van vierkante meters groen in de wijk is niet nodig of wenselijk. Een kwaliteitsimpuls van sommige delen van het groen is wel wenselijk. • De beleefde toegankelijkheid van de gewaardeerde grote groene parken kan verbeterd worden. Wat betreft het Amstelpark kan dit in de voorgestelde principenota worden opgepakt, maar ook naar de beleefde toegankelijkheid van het Amsterdamse bos en het Gijsbrecht van Aemstelpark zou gekeken moeten worden.

Gebiedsgericht Omgevingsprogramma Buitenveldert - Versie voor inspraak en advies Q1 2026

NB: Onderstaande tabel geeft de keuzes die het GOP maakt versimpeld weer. Zie voor uitwerking hoofdstuk 3 Dilemma: Verdichten versus erfgoed waarde Aan de ene kant: • • •

Aan de andere kant:

Wens om te verdichten (vanuit • stedelijke woningbouw opgave) Wens om kansen van verdichting • te benutten Kansen om opgaven (verduurza- • ming) op gebouw niveau op te pakken

Meest ‘gave’ stuk van het AUP Minder aangetast dan in Nieuw West Samenhangend geheel in tact laten (‘Schotse ruit’)

Keuze GOP: •

•

•

Buitenveldert Zuid: Inzetten op behoud van cultuur historische waarden. Kleinschalig verdichten (vooral dmv transformatie) en mengen waar nodig/mogelijk. Buitenveldert Noord: Hier inzetten op verdichten. Zoveel mogelijk behoud stedenbouwkundige structuur. Niet AUP: Alle vormen van verdichting welkom.

Dilemma: Stadsstraten versus erfgoed waarde Aan de ene kant:

Aan de andere kant:

GOP voorgestelde beslissing:

•

•

•

Hoofdstraten in AUP ontworpen als functionele verkeersader zonder verblijfsfunctie

•

• •

Wens om te verdichten (vanuit stedelijke woningbouw opgave) Wens op Buitenveldert meer intuïtief aan te sluiten op omgeving Wens van Amstelveen om verbindingen te versterken Wens voor leven op straat op bepaalde plekken

• • •

Inzetten op stadslaan karakter bij de Buitenveldertselaan. Inzetten op stadsstraat karakter op de van Leijenberghlaan. Lintbebouwing Amstelveenseweg behouden. Buurtstraten versterken (Kastelenstraat, A.J.Ernststraat, deel Boelelaan)

Dilemma: Verdichten versus groen Aan de ene kant:

Aan de andere kant:

GOP voorgestelde beslissing:

•

•

•

•

Stedelijke inzet op rigoureus vergroenen Is groen waardevol op allerlei manieren

In Buitenveldert zijn een klein aantal grote, relatief slecht gebruikt en gewaardeerde groene ruimtes die anders gebruikt zouden kunnen worden.

•

•

• •

Groen in Buitenveldert wordt gewaardeerd Er zijn veel grote groene gebieden in de directe omgeving

•

Het groen is niet altijd makkelijk toegankelijk, makkelijk vindbaar, of wordt als onveilig ervaren.

• •

Behoud van de hoofdopzet van de groenstructuur is uitgangspunt. Beperkte mogelijkheden voor gebruik groen voor verdichting. Bovenmaats groen gebruiken voor verdichting • Europaboulevard: groot aantal opgaven (Potentie verdichting groene ruimtes, Opgave verbeteren toegankelijkheid Amstelpark, Mogelijke inpassing Erotisch Centrum, Drukker eerste deel Europaboulevard). • Bolestein: verkennen gebiedsontwikkeling: mogelijkheden toevoegen van woningen in 5 stempels (principenota) Voorstel: 2x integraal verkennen van gebiedsontwikkeling (principenota) Groen m2 toevoegen is niet nodig of wenselijk. Kwaliteitsimpuls wel. De (beleefde) toegankelijkheid van de grote parken kan verbeterd worden.

31

Gemaakte keuzes op kaart: Van sateliet naar lob In het GOP is er voor gekozen om de ontwikkeling van Buiteveldert aan te sluiten bij de ontwikkelende en al ontwikkelde omgeving van Buitenveldert. Hierdoor wordt ingezet op ontwikkelingen en tranformaties langs de doorgaande lijnen/straten in en door Buitenveldert heen. Dit geeft ruimte om bestaande kwaliteiten in buurten te behouden en te versterken én tegelijkertijd bestaande mindere punten van Buitenveldert te verbeteren en te versterken. Het GOP maakt de keuzes om Buitenveldert meer onderdeel te laten worden van de stad.

•

•

• •

•

•

•

32

Buitenveldert is bedacht en grotendeels gebouwd als satelliet stad maar is inmiddels onderdeel van de Amstelveenlob van de (vingerstad) Amsterdam. Ingeklemd tussen de Zuidas en Amstelveen. ​ Dit geeft aanleiding bepaalde principes uit het ontwerp van Buitenveldert opnieuw tegen het licht te houden en opnieuw na te denken over de doorgaande straten en lijnen van naar en door Buitenveldert en de groene buitenrand. Buitenveldert anders uitgevoerd dan bedacht was in het AUP plan. ​ De rijksweg A3 is nooit gebouwd en de oostelijk brug over de Amstel is er bijv. nooit gekomen. ​ Niet alle delen van Buitenveldert zijn hierdoor op het gebied van erfgoed even waardevol en doordat niet alles volgens plan is uitgevoerd is er ook ruimte voor verbetering.

Buitenveldert heeft zowel in Oost-West als in Noord-Zuid richting verschillen en sterke structuren.​ ​Oost-West, zijn de groenstructuren dominant en Noord-Zuid zijn de stedelijk en mobiliteitsinvloeden dominant: -Doorgaande routes en wegen. -Geluidscontour van Schiphol aan de zuidzijde - Station Zuid en de Zuidas aan de Noordzijde. Dit geeft richting aan mogelijke verdichting.

Gemeente Amsterdam

Buitenveldert is gebouwd in andere tijd waarin andere zaken leidend waren in het maken van ruimtelijke keuzes dan nu, in het GOP worden keuzes gemaakt vanuit de nu leidende principes zonder afbreuk te doen aan bestaande kwaliteiten van Buitenveldert. De dominante positie van de auto wordt bijvoorbeeld verkleind ten favaure van voetgangers, fieters, openbaar vervoer en groen.

TOEN

NU

Buitenveldert

Buitenveldert

Zuidas

Buitenveldert

Amstelveen A3 Trace

Verschillen tussen

Oostwest verbinding

deelgebieden

Dominante straten

Metro-trein noord

Groen dominant

noordzuidrichting

Schiphol contoor zuid

oostwest Bos & Scheg

Gebiedsgericht Omgevingsprogramma Buitenveldert - Versie voor inspraak en advies Q1 2026

Buitenveldert is onderdeel van de stad geworden en keuzes in Buitenveldert moeten hierdoor in de grotere context geplaatst worden. De straten en lange lijnen lopen vanuit Buitenveldert door naar Zuidas, Zuid en Amstelveen. Deze lijnen hebben al karakter, identiteit in deze gebieden. Dit geeft richting aan de mogelijkheden en potentie van de lijnen in Buitenveldert. De oost- west straten kunnen wat onafhankelijker beschouwd worden.

Hilton Hotel Stadionplein RAI

Zuidas

VU

Europabloulevard

In het GOP worden nieuwe definities en concepten voor Buitenveldert opgenomen die aansluiten bij de huidige situatie en opgaven. Lange lijnen en verschillende gebiedstypes worden in samenhang met elkaar nader gedefinieerd (functies, identiteit, bebouwing).

Buitenveldert Buitenveldertselaan

Amstelveensweg

Op de schets hiernaast is Buitenveldert in het grijs weergegeven ten opzichte van de doorlopende lange lijnen die door Buitenveldert heen lopen.

Stadsstraat Van Leijenberglaan In de schetskaart hiernaast zijn een aantal gedefinieerde lijnen en gebieden schetsmatig weergegeven. Deze lijnen en gebieden zijn nader uitgewerkt in het volgdende hoofdstuk. Gedefineerd zijn: • Stadslaan • Stadsstraat • Wijkstraat • Gebied Behoud AUP waarde • kleinschalig verdichten • Gebied Structuur AUP • kleinschalig verdichten • Verdichtingslocatie • Historische route • Groen/parkgebied • Groene verbinding • Route langzaam verkeer

verdichtingslocatie

Wijkstraat

kleinschalig verdichten

Wijkstraat

verdichtingslocatie

historische lijn

Behoud AUP

Wijkstraat

kleinschalig verdcithen

Stadslaan Buitenveldertselaan

33

33 Het resultaat: Wat staat er in het GOP Buitenveldert?

3.1

Het toekomstbeeld van het GOP

Buitenveldert is een unieke wijk met een rijke geschiedenis en een sterke ruimtelijke structuur, gekenmerkt door groen, rust en ruimte, en een gevarieerd woningbestand. Deze kwaliteiten vormen de basis voor een toekomstgerichte ontwikkeling waarin de wijk zich verder kan aanpassen aan de veranderende behoeften van haar bewoners en de stad. Er zijn kansen om Buitenveldert te verdichten en de kansen die verdichting dan weer biedt te benutten om te komen tot een aantrekkelijke, veerkrachtige, inclusieve, en duurzame woonomgeving, mét behoud van haar karakteristieke kwaliteiten. Door groen, erfgoed, woningbouw, mobiliteit en voorzieningen in balans te ontwikkelen, blijft Buitenveldert een aantrekkelijke plek om te wonen, werken en ontspannen.

De kaart op pagina 36-37 vormt de kern van het gebiedsgerichte omgevingsprogramma. Deze kaart zal in het digitaal stelsel van de omgevingswet worden opgenomen. In de paragrafen hieronder lichten we telkens per thema toe wat het GOP behelst. De teksten hieronder schetsen een beeld van wat het GOP nastreeft. De uitvoering van het GOP is echter grotendeels afhankelijk van initiatieven van externe partijen. Zie voor hoe er met het GOP gewerkt gaat worden hoofdstuk 4.

Het is begrijpelijk dat plannen voor verdichting en verandering in Buitenveldert bij sommige bewoners zorgen oproepen. De wijk zoals die nu is wordt door velen gewaardeerd. Het is waar dat verdichting en transformatie soms betekenen dat de wijk er anders uit zal zien dan nu. Niet elke verandering zal voor iedereen als een verbetering voelen, en sommige aanpassingen kunnen in eerste instantie als een verlies worden ervaren. Toch is het belangrijk om te erkennen dat Buitenveldert, net als de rest van Amsterdam, te maken heeft met grote uitdagingen. De stad groeit, de vraag naar woningen stijgt, en de behoeften van bewoners veranderen. Stilstand is geen optie als we willen dat Buitenveldert een leefbare en aantrekkelijke wijk blijft, ook voor toekomstige generaties.

34

Gemeente Amsterdam

Gebiedsgericht Omgevingsprogramma Buitenveldert - Versie voor inspraak en advies Q1 2026

3.1.1 Verdichting in Buitenveldert: Meer woningaanbod voor een diverse groep bewoners Om bij te dragen aan de stedelijke woningbouwopgave en de veranderende demografische behoeften, worden nieuwe woningen toegevoegd in het bestaande Buitenveldert (verdichten). Hierbij wordt rekening gehouden met de unieke kenmerken van de wijk, zoals de cultuurhistorische waarden en de ruimtelijke structuur. Waar mogelijk ligt hierbij de focus op woningen die de doorstroom binnen de wijk bevorderen (zoals levensloopbestendige appartementen voor ouderen, zie p.54). De gemeente ziet kansen voor verdichting en transformatie op verschillende locaties. De precieze invulling van de verdichting verschilt per gebied. Gelderlandplein en omgeving: Visie voor dit gebied: In de ontwikkelstrategie wordt het Gelderlandplein genoemd als verdichtingslocatie. Dit winkelcentrum kan verder bijdragen aan de ontwikkeling van een levendig centrum van Buitenveldert als het zich meer naar buiten opent en op de omgeving richt. Samen met aanvullende functies in de publieke gebouwen aan de overkant van de Van Leijenberghlaan kan zo een aantrekkelijker centrum van de wijk ontstaan met meer woningen, diversiteit aan functies en buitenruimtes voor ontmoeting.

De gemeente zet hier in op: • Verdichten en intensiveren van de bebouwing van het winkelcentrum en in de directe omgeving door (sloop-)nieuwbouw, optoppen of transformatie. Dit kan bijvoorbeeld op het winkelcentrum zelf, of op de locatie van het parkeerterrein, of aan de van Leijenberghlaan. Het hoogbouw beleid stelt dat hoogbouw tot 70 meter hier mogelijk is toegestaan. • In dit centrum van de wijk moet een goede balans zijn tussen wonen, winkelen, werken, en maatschappelijke functies. • Zie voor de sub-centra Rooswijck/Zwaansvliet pagina 43 bovenaan. Buitenveldert Noord: Visie voor dit gebied: Dit gebied net achter de Zuidas blijft gericht op wonen, maar kan wel verdicht worden. Als hier wordt verdicht wordt de overgang tussen de Zuidas en het lage, luwe Buitenveldert Zuid verzacht. De waardevolle stedenbouwkundige structuur blijft zichtbaar, en het vele groen blijft een kernkwaliteit. De gemeente zet hier in op: • Verdichten. Het heeft de voorkeur dat die verdichting plaatsvindt binnen de bestaande stedenbouwkundige structuur om het cultuurhistorisch waardevolle erfgoed van het AUP zoveel mogelijk te behouden. Verdichten door middel van ‘optoppen’ is daarvoor bijvoorbeeld een passend middel. • We zetten hier in op een gemengde vitale buurt. Daar hoort een niet-woon programma bij van minimaal 20%. Daarvoor moet bestaande niet-woon ruimte behouden blijven.

• Maar ook het transformeren van plinten zonder woonfunctie naar woonfunctie, werkfuncttie of voorziening; of het transformeren van ensembles van garageboxen is hier goed mogelijk. • De gemeente kan hier onder voorwaarden ook (sloop) nieuwbouw steunen. • Waar mogelijk dragen de te bouwen woningen bij aan doorstroming binnen Buitenveldert. Buitenveldert Zuid en West: Visie voor dit gebied: Dit is en blijft een woongebied in de luwte met een relatief lage dichtheid en een relatief klein aantal niet-woonfuncties. De mogelijkheden voor verdichten zijn hier beperkt. Dat komt zowel door de beperkingen van het luchthavenindelingsbesluit (LiB 4 en 5), als ook door de relatief hoge cultuurhistorische waarden in deze gebieden. Desalniettemin is het hier wenselijk te verdichten en te mengen waar dat kan, bijvoorbeeld om voorzieningen levensvatbaar te houden. Dit kan hier als projecten niet ten koste gaan van de cultuurhistorische waarden. De gemeente zet hier in op: • Verdichting door middel van kleine ingrepen. Het kan daarbij gaan om het transformeren van ‘dode’ plinten van gebouwen en ensembles van garageboxen (dus niet één 35

Overzichtskaart GOP Beknopte Legenda Een uitgebreide legenda is te vinden in de paragrafen 3.1.1 t/m 3.1.4

Intensiveren centrum gebieden

Buitenveldert Noord Verdichten binnen AUP structuur Buitenveldert Zuid en West Behoud AUP structuur, kleinschalige verdichting Niet-AUP gebieden Verdichten en transformeren Ontwikkelgebieden (omlijnd)

Transformatie naar stadslaan

Transformatie naar stadsstraat

Historische laan

Buurtstraten

Groengebieden

Orde 1 – gebouwen

Pleinen

Tram- en metrostations

37

Kaart: Verdichten en mengen

38

Gemeente Amsterdam

Gebiedsgericht Omgevingsprogramma Buitenveldert - Versie voor inspraak en advies Q1 2026

Beknopte Legenda Een uitgebreide legenda is te vinden in de paragraaf 3.1.1 en 3.1.4 Buitenveldert Noord: Inzet op verdichten binnen de bestaande AUP structuur. Door optoppen, transformeren plinten en vrijstaande garagestroken. Lokaal onder voorwaarde sloop/nieuwbouw. Buitenveldert Zuid en West: Inzet op behoud cultuurhistorische waarden. Verdichten in beperkte mate door bv. transformeren plinten en vrijstaande garagestroken. Lokaal toevoegen bouwvolumes waar passend in ruimtelijke structuur. Voormalig rijksweg 3-tracé/Niet AUP: Ruimere mogelijkheden voor verdichting, afhankelijk van de locatie / het sub-gebied. Verdichting in de strokenbouw door optoppen. De Klencke: Transformeren gebied op basis lopende initiatieven. Ontwikkelgebieden (omlijnd): Inzet op gebiedsontwikkeling op basis van resultaten verkenning principenota. Inzetten op transformatie naar stadslaan. Inzet op publieksfuncties aan de straat met name op kruispunten. Versterken woonfunctie. Inzetten op transformatie naar stadsstraat. Aanhelen straatwanden. Publieke functies in de plint. Langs Van Leijenberghlaan stevigere bebouwing wenselijk.

39

Kaart: Verbindingen en mobiliteit

40

Gemeente Amsterdam

Gebiedsgericht Omgevingsprogramma Buitenveldert - Versie voor inspraak en advies Q1 2026

Beknopte Legenda Een uitgebreide legenda is te vinden in de paragraaf 3.1.2 In stadsstraten concentreren zich voorzieningen en is naast verkeer veel ruimte voor ontmoeting en groen. We sturen hier actief op met voldoende ruimte voor publieke functies in gebouwplinten, de inrichting van de openbare ruimte en het beschermen van ruimte voor functies in plinten. De stadslanen hebben een overwegend groene inrichting met een sterke bomenstructuur. Ruimte voor voorzieningen is er vooral rondom de kruispunten. Het zijn aantrekkelijke woonplekken. Wijkstraten: Straten voor langzaam en autoverkeer met buurtverzorgende functies in de plinten; aandacht voor versterken buurtfuncties en gebruikskwaliteit voor voetgangers en fietsers, groen en oversteekbaarheid Buurtontsluitingsstraten: Meestal rustige en groene, doorgaande straten vooral gericht op ontsluiting van de woonbuurten; aandacht voor behoud en verbetering gebruikskwaliteit voor langzaam verkeer Autowegen: Straten vooral op doorstroming autoverkeer gericht met daarnaast ook voldoende ruimte voor langzaam verkeer; aandacht voor continuïteit bomenrijen, gebruikskwaliteit voor langzaam verkeer en oversteekbaarheid Aangename doorgaande routes voor langzaam verkeer Rustige, groene straten; aandacht voor continuïteit en herkenbaarheid van de routes met duidelijke knooppunten, aanvullen van het netwerk waar nodig Hoofdbomenstructuur:

Kenmerkende, beeldbepalende bomenrijen langs doorgaande straten; aandacht voor groeikwaliteit en continuïteit bomenrijen Groen-blauw raamwerk: Structurerend waardevol element in de wijk met hoge gebruikskwaliteit; aandacht voor behoud ecologische en recreatieve kwaliteit, groenverbinding met de groene scheggen, continuïteit van langzaamverkeersroutes Pleinen: Centrale ontmoetingsplekken in de openbare ruimte; aandacht voor levendigheid en plintfuncties, versterken verblijfskwaliteit door vergroening Centra: Winkelcentra voor wijkgerichte en bovenwijkse verzorging; aandacht voor versterken (plint-) functies, verblijfskwaliteit in de openbare ruimte Hoogteaccenten: Oriëntatiepunten meestal langs belangrijke straten, behorend bij de kenmerkende structuur van het AUP Fijnmazig stratennetwerk Woonstraten; aandacht voor behoud kenmerkend asymmetrisch profiel met bomen, behoud en versterken verblijfskwaliteit

OV-stations tram en metro

Spoten en Spelen

41

individuele garage) naar woonfunctie, werkfuncttie of voorziening, mits deze passen bij de omliggende ruimtelijke structuur en de wijk versterken. • Op een klein aantal plekken ziet de gemeente mogelijkheden voor het toevoegen van bouwvolumes voor woningbouw en voorzieningen mits deze passen bij de omliggende ruimtelijke structuur en de wijk versterken. • We zetten hier in op een luwe tot gemengde vitale buurt. Daar hoort een percentage niet-woon programma in van tussen de 10-20%. Daarvoor moet, vooral rond bestaande clusters van voorzieningen, het bestaande niet-woon programma worden behouden, en moet in delen van deze gebieden actief worden geprobeerd niet-woon programma in te mengen. Voormalig rijkswegtracé (niet AUP) Visie voor dit gebied: Deze gebieden maken geen onderdeel uit van het oorspronkelijke algemeen uitbreidingsplan, daarom zijn de cultuurhistorische waarden hier lager. Deze gebieden huisvesten belangrijke functies voor de wijk maar ze kunnen beter ruimtelijk in de rest van de wijk geïntegreerd worden. Ook is hier potentie voor verdichting. De gemeente zet hier in op: • In deze gebieden zijn de beperkingen van het behoud van de cultuurhistorische waarden lager, en zijn er dus ruimtelijke mogelijkheden. Wat meerwaarde heeft verschilt per sub-gebied. Projecten moeten bijdragen aan verdichting, passen bij de omliggende ruimtelijke structuur en de wijk versterken.

• In het gebied onder de Cuserstraat lijkt geen verdichting mogelijk. Dit is een recent (ca. 2010) gebouwd kantorencluster. Als er desondanks initiatieven zijn liggen er kansen.

3.1.2 Verbeterde verbindingen en mobiliteit Buitenveldert wordt in het beeld van het GOP beter verbonden met omliggende gebieden zoals de Zuidas, Amstelveen en Zuid. Langzaam verkeersroutes worden verbeterd en duidelijker gemaakt, zodat voetgangers en fietsers zich gemakkelijk en veilig door de stad kunnen verplaatsen. De hoofdassen, zoals de Buitenveldertselaan en de van Leijenberghlaan worden aantrekkelijker, met aandacht voor oversteekbaarheid en verblijfskwaliteit, en transformeren langzaam in stadslanen/-straten. Wijkstraten zoals de Kastelenstraat en de A.J. Ernststraat worden gekoesterd, daar wordt ingezet op menging, levendigheid, en het versterken van buurtfuncties. Er wordt ingezet op een soepele verkeersafwikkeling voor de buurt als geheel, met een geleidelijke transitie naar minder straatparkeren en meer ruimte voor groen en voorzieningen. OV bereikbaarheid speelt hier uiteraard een cruciale rol in, maar valt buiten de scope van dit GOP. De mogelijkheden van de stadslaan en stadsstraat worden verkend. Stadslaan: Buitenveldertselaan Visie voor dit gebied: Op de Buitenveldertselaan geeft de gemeente prioriteit aan het laten ontstaan van een stadslaan (zie p. 58). Dat betekent dat we hier inzetten op het toevoegen van woningen en op functies aan de straat.

Publieke functies bevinden zicht in eerste instantie vooral op kruispunten met de buurtstraten, maar mettertijd ook op andere plekken langs de straat. De cultuurhistorische waarden vinden we hier ondergeschikt aan het laten ontstaan van een levendige straat. In het mobiliteitsplan Zuidflank staan de ‘maatregelen A2 Carré Zuidas’ dit betekend dat een deel van de Buitenveldertselaan eenrichtingsverkeer wordt. Het transformeren naar een stadslaan sluit hierop aan. Snelle OV infrastructuur past bij een stadslaan, oversteekbaarheid kan hierdoor minder nadruk krijgen. Stadslanen hebben een overwegend groene inrichting met een sterke bomenstructuur. Het noordelijke deel van de Buitenveldertselaan kan op langere termijn verkleuren richting stadsstraat. De gemeente zet hier in op: • De gemeente ziet hier mogelijkheden voor herontwikkeling of toevoegingen langs de randen van de straat. Dit kan door sloop-nieuwbouw met meer bouwvolume en/of bouwhoogte en de transformatie van de plinten naar ruimte voor stedelijke functies. Ten behoeve van het straatprofiel is er aandacht voor het versterken van het laanpro-

42

Gemeente Amsterdam

Gebiedsgericht Omgevingsprogramma Buitenveldert - Versie voor inspraak en advies Q1 2026

fiel met doorgaande bomenrijen, die waar nodig aangevuld moeten worden, de inrichting van de openbare ruimte. • Rooswijck / Zwaansvliet: Dit is een belangrijk sub-centrum van de wijk, ook voor Amstelveen Noord. Hier ziet de gemeente mogelijkheden voor herontwikkeling en verdichting door sloop-/nieuwbouw en/of optoppen, kwaliteitsverbetering van de openbare ruimte, en het versterken van het winkelcentrum Rooswijck. Hier gelden beperkingen wat betreft het LiB. Ook het winkelcluster bij groot Essenburg kan versterkt worden. Stadsstraat: Van Leijenberghlaan Visie voor dit gebied: Voor de Van Leijenberghlaan geeft de gemeente prioriteit aan laten ontstaan van een stadsstraat (zie p.58). Het toevoegen van woningen en publieke functies in de plint is hiervoor belangrijk. Ook het aanhelen van de straatwanden zodat een doorgaande wand onststaat is wenselijk. De cultuurhistorische waarden vinden we hier ondergeschikt aan het laten ontstaan van een stadsstraatmilieu. In het mobiliteitsplan Zuidflank staan de ‘maatregelen A2 Carré Zuidas’ dit betekend dat deze straat deels eenrichtingsverkeer wordt. Het transformeren naar een stadslaan/-straat sluit hierop aan.

De gemeente zet hier in op: • De gemeente ziet hier mogelijkheden voor herontwikkeling langs de randen van de straat door sloop-nieuwbouw met meer bouwvolume en/of bouwhoogte; het aanhelen van straatwanden; • behoud of transformatie van de plinten naar ruimte voor publieke functies. Vooral ter hoogte van het Gelderlandplein om het centrum van Buitenveldert te versterken; • Ten behoeve van het straatprofiel is er aandacht voor de inrichting van de openbare ruimte, het groen, en de oversteekbaarheid. Amstelveenseweg: historische laan Visie voor dit gebied: Deze straat heeft een belangrijke verbindende functie in het verkeersnetwerk. Daarnaast heeft de straat een historisch karakter met lage lintbebouwing dat behouden moet blijven. Het groene karakter van de straat wordt waar mogelijk versterkt en/of aangeheeld. De gemeente zet hier in op: • De gemeente ziet hier weinig mogelijkheden voor grootschalige ontwikkeling. Kleine initiatieven die gericht zijn op wonen, passen in de bestaande bebouwingsstructuur, én niet afdoen aan het rustige historische laankarakter zijn hier van meerwaarde. Initiatieven die zich aandienen moeten zich voegen in de bestaande lintbebouwing. • Het noordelijke deel van de Amstelveenseweg (tot aan de kruising met de Boelelaan) heeft uiteraard een ander karakter, de nadruk ligt hier sterk op de verkeersafhandelende functie. Dit stuk valt onder Zuidas.

Wijkstraten: Kastelenstraat en A.J. Ernststraat Visie voor dit gebied: Deze straten hebben een belangrijke lokale functie. De gemeente staat hier positief tegenover initiatieven die deze buurtfunctie versterken. De cultuurhistorische waarde van deze straten is hoog en het heeft de voorkeur dat initiatieven de stedenbouwkundige structuur zoveel mogelijk respecteren. De gemeente zet hier in op: • In de A.J. Ernststraat ziet de gemeente mogelijkheden voor incidentele ontwikkeling langs de straat door het transformeren van dode plinten (naar werk of voorziening) en eventueel het toevoegen van kleinere toevoegingen aan de kopse kant van de strokenbebouwing aan de noordkant van de straat. Transformaties dragen zoveel mogelijk bij aan het wijkstraatkarakter met voorzieningen in de plinten. Bestaande publieke functies worden behouden. Er is aandacht voor versterken van de (verblijfs-)kwaliteit van het straatprofiel en de openbare ruimte, het groen, en de oversteekbaarheid. • De Kastelenstraat verbindt de vier Kastelenpleinen met elkaar. Deze karakteristieke pleinen hebben een belangrijke functie in de buurt met winkel- en andere niet-woonfuncties in de plinten. Deze moeten behouden blijven en waar mogelijk worden aangevuld. Het doel is om het ensemble van de Kastelenstraat en de pleinen te versterken 43

Kaart: Groen

44

Gemeente Amsterdam

Gebiedsgericht Omgevingsprogramma Buitenveldert - Versie voor inspraak en advies Q1 2026

Beknopte Legenda Een uitgebreide legenda is te vinden in de paragraaf 3.1.3 De groene scheggen Amsterdamse Bos en Amstelscheg: beter verbinden met de wijk door entrees te verbeteren en oversteekbaarheid van brede wegen te verbeteren; de gebruikskwaliteit verbeteren door verrijken met functies en ecologie. Het Gijsbrecht van Aemstelpark en het Kleine Loopveld: Deze groene ruimte zijn nog zeer rustig. Inspelen op de hogere gebruiksdruk door de verdichting van Buitenveldert en de verdere ontwikkeling van Zuidas en het Schinkelkwartier door kwaliteitsimpuls. Tegelijk beschermen van de stadsnatuur in andere delen ten behoeve van de ecologische waarde en stilte. De watergangen: Verbeteren voor biodiversiteit, een rijk plantenen dierenleven een goede waterkwaliteit. De ecologische verbindingen van noord naar zuid en van oost naar west optimaliseren. Fijnmazig groensysteem: Behouden van de kenmerken van de zorgvuldig opgebouwde structuur; verbeteren van de gebruikskwaliteit door aangepast beheer; diversiteit van functies versterken. Hoofdbomenstructuur: Bomenlanen langs doorgaande wegen duurzaam behouden en aanvullen waar gaten zijn. Groene hoven in de woonbuurten: Kwaliteit behouden en diversiteit verbeteren door op de behoefde van de bewoners aangepaste programmering en inrichting.

Maar er is ook veel verharding in straten met brede stoepen, brede rijwegen en parkeerstroken /-pleinen. Een belangrijke opgave is het groener inrichten van verharde straten en pleinen.

45

door de kwaliteit van de openbare ruimte te verbeteren en de niet-woon-functies aan de pleinen te bewaren. Transformatie van de gesloten plinten van de bebouwing naar bedrijven, kantoren of detailhandel is hiervoor zeer wenselijk. Boelelaan Visie voor dit gebied: Deze straat is weliswaar geen ‘wijkstraat’ zoals de bovengenoemde straten, ze heeft wel een zeer belangrijke rol in het beter verbinden van de twee gebieden Zuidas en Buitenveldert. De straat valt in drie delen uiteen: west en oost zijn gericht op verkeersafhandeling, het middendeel is rustiger. De gemeente zet hier in op: • In het middendeel van de Boelelaan wordt (d.d. oktober 2025, https://zuidas.nl/construction-project/herinrichting-de-boelelaan-midden/) al ingezet op het inrichten van de openbare ruimte zodat de routing tussen Zuidas en Buitenveldert duidelijker wordt en de oversteekbaarheid wordt verbeterd. Ook de kunstbrug draagt bij aan de verbinding tussen Zuidas en Buitenveldert. Vooral in het middendeel waar het verkeersdruk en de rijsnelheid minder worden is het belangrijk dat de verblijfskwaliteit langs de straat verbetert. Daarnaast staat de gemeente hier positief tegenover verdere initiatieven in de plint van de bebouwing aan de zuidkant die de levendigheid kunnen vergroten.

Verkeersafwikkeling richting ring A10 Visie voor dit gebied: Buitenveldert wordt aan de noordkant op de ring A10 aangesloten door twee op- en afritten: afrit 8 bij de Amstelveenseweg, en afrit 9 bij de Europaboulevard. Beide afritten worden de komende jaren drukker (zie 2.4) wat tot extra verkeersbelasting leidt op de noordelijke delen van de Amstelveenseweg en de Europaboulevard. Om de impact hiervan op de wijk te verminderen zouden deze verkeersknooppunten zo opnieuw moeten worden vormgegeven dat ze de overgang tussen de woonwijk en de verkeersfunctie goed begeleiden en markeren. Daarnaast zijn er nog de plekken waar de stadsstraten en de wijkstraten elkaar ontmoeten. Dit zijn belangrijke verbindingen in de wijk waar de oversteekbaarheid en de openbare ruimte goed moeten zijn. Ook zijn dit plekken waar nauwkeurig moet worden gekeken naar passende functies.

3.1.3 Behoud en versterking van groen Het groene karakter van Buitenveldert blijft een kernwaarde. Er ligt hier geen kwantitatieve opgave om groen toe te voegen maar het fijnmazige netwerk van parken, plantsoenen en groenstroken van het AUP wordt bijna helemaal behouden en gekoesterd. Waar nodig wordt de kwaliteit (beleefde toegankelijkheid, onveilig groen, beheer) verbeterd. Een paar overgedimensioneerde en onderbenutte groene ruimtes worden zo mogelijk zorgvuldig herontwikkeld. Bij transformatie wordt de openbare ruimte klimaatbestendig ingericht om wateroverlast en hittestress tegen te gaan. Groene oplossingen, zoals meer bomen en minder verharding, dragen bij aan een gezonde en prettige leefomgeving. Parken en grote groene gebieden Visie voor dit gebied: Buitenveldert kent vier grote groene gebieden/parken: het Amsterdamse Bos en het Amstelpark aan weerszijden van de wijk, en het Gijsbrecht van Aemstelpark en het Kleine Loopveld in het midden en de zuidkant van de wijk. Deze groengebieden worden bijzonder gewaardeerd en zijn ook ecologisch van waarde. De gemeente zet hier in op: • Op een aantal plekken kunnen de verbindingen naar en tussen de groengebieden verbeterd worden. Dit gaat om: • De verbinding met het Amsterdamse Bos bij de Twikkel, de Van Nijenrodeweg en de Kalfjeslaan • De verbinding tussen de Buitenveldertselaan en het Gijsbrecht van Aemstelpark.

Deze plek vormt een mooie groene onderbreking van de stadsstraat. Hier heeft het groen prioriteit over de doorgaande bebouwing van de stadsstraat. De verbinding / toegankelijkheid tussen de straat en het park heeft meer kwaliteit 46

Gemeente Amsterdam

Gebiedsgericht Omgevingsprogramma Buitenveldert - Versie voor inspraak en advies Q1 2026

nodig. Op het niveau van het Gijsbrecht van Aemstelpark zou de onderdoorgang onder de straat aantrekkelijker kunnen worden. • De verbindingen met het Amstelpark worden op een aantal plaatsen (ter hoogte van De Boelelaan, A.J. Ernststraat, bij de Gijsbrecht van Aemstelpark, en de Kastelenstraat (nieuw Herlaer) als ontoereikend ervaren. Het verbeteren van de toegang tot het Amstelpark op deze plekken maakt onderdeel uit van de opgaven voor de gebiedsontwikkeling Europaboulevard (zie 3.1.4). • Kwaliteitsimpuls Gijsbrecht van Aemstelpark en het Kleine Loopveld: Inspelen op de hogere gebruiksdruk door de verdichting van Buitenveldert en de verdere ontwikkeling van Zuidas en het Schinkelkwartier door aangepaste inrichting en programmering die meer recreatief gebruik mogelijk maakt. • Kwaliteitsimpuls algemeen: Versterken ecologische kwaliteit watergangen (biodiversiteit, waterkwaliteit), verbeteren van de gebruikskwaliteit van het fijnmazige groensysteem van de wijk (aangepast beheer; diversiteit van functies vergroten). Bomenstructuur langs wegen aanhelen waar nodig. In de hoven het mogelijke gebruik afstemmen op de wensen van bewoners.

3.1.4 Ontwikkelgebieden Op een aantal plekken is er aanleiding om integraler naar een sub-gebied te kijken. Bijvoorbeeld als verschillende opgaven en/of kansen bij elkaar komen of als een samenhangende ontwikkeling gewenst is. Dit geldt voor de volgende gebieden: • Europaboulevard: Hier komt een groot aantal opgaven en kansen bij elkaar: van noord naar zuid: het drukker worden van op- afrit 9 van de A10; de mogelijke inpassing van het Erotisch centrum; het verbeteren van de beleefde toegankelijkheid van het Amstelpark; de kansen van het brede profiel van de Europaboulevard en de groene ruimtes tussen de flats van Weerdestein; en de ontwikkelplannen van zorgcomplex Buitenhof. Voorstel is om hier een integrale verkenning te starten naar mogelijke gebiedsontwikkeling. Hier liggen kansen voor het maken van een prettige groene woonomgeving die kansen biedt tegemoet te komen aan de woonbehoefte van Buitenveldert en de stad. Een monumentale parklaan als overgang tussen Buitenveldert en het Amstelpark. • Bolestein: tussen de woongebouwen van Bolestein bevinden zich relatief grote groene ruimtes en parkeerplaatsen op grond van de gemeente. Voorstel is om hier een integrale verkenning te starten naar mogelijke ontwikkeling/verdichting. Hier gelden beperkingen wat betreft het LiB.

• De Klencke: Hier ziet de gemeente mogelijkheden voor herontwikkeling van het hele gebied, ook aangezien hier al initiatieven lopen. Herontwikkeling kan bestaan uit renovatie/transformatie of sloop-nieuwbouw, maar het behoud (of uitbreiding van) niet-woon functies is een uitgangspunt. Hier is mogelijk ook plek om nieuwe maatschappelijke voorzieningen te huisvesten. Doel is er meer ruimtelijk samenhang te faciliteren tussen Zuidas en Buitenveldert midden-oost, en verbetering van de openbare ruimte en interne ruimtelijke samenhang van het gebied zelf.

47

3.2

Uitsplitsing per type ontwikkelrichting

Gemeentelijk project / gebiedsontwikkeling Op een aantal plekken komen meerdere opgaven samen en wordt een integrale benadering gestart door de gemeente voorgesteld.

Principenota: Europaboulevard Principenota: Bolestein Verder verkennen mogelijkheden Stadslaan Buitenveldertselaan en Stadsstraat van Leijenberghlaan

Transformatie gebieden In een aantal gebieden kan transformatie het gebied versterken. Het initiatief ligt hier bij externe partijen maar de gemeente kan een coördinerende/faciliterende rol spelen

Rooswijck / Zwaansvliet De Klencke Gelderlandplein Niet-AUP gebieden

Transformatie individuele panden Transformatie van bestaande panden kan allerlei vormen hebben (zie kwalitatieve verdieping pagina 56). De gemeente is hier geen initiatiefnemer maar kan wel een ondersteunende rol spelen. Bijvoorbeeld het ondersteunen van VVE’s of corporaties als zij willen optoppen met de handreiking voortkomend uit de pilot optoppen.

Buitenveldert Noord Buitenveldert Zuid en West Niet AUP-gebieden

Sloop-nieuwbouw Sloop-nieuwbouw heeft om duurzaamheids- en culLangs de stadslaan/-straat wanden tuurhistorisch erfgoed redenen niet de voorkeur maar Niet- AUP gebieden is op enkele plaatsen onder voorwaarden wel denkOverige gebieden bij uitzondering baar. Dit geldt met name als de technische kwaliteit van het bestaande gebouw slecht is, of als voordelen van sloop-nieuwbouw qua woningaantallen, oriëntatie van het pand, of mogelijk te huisvesten functies groot zijn. Bovenplanse investeringen Het GOP noemt een aantal maatregelen / verbeteringen die niet direct aan een woningbouwontwikkeling zijn te koppelen. Deze maatregelen zijn dus ‘bovenplans’. Het uitvoeren van deze maatregelen is afhankelijk van financiering, zie hoofdstuk 4.

Openbare ruimte stadsstraten: versterken van de (verblijfs)kwaliteit van het laanprofiel met doorgaande bomenrijen, en het incidenteel verbeteren van de oversteekbaarheid. Openbare ruimte stadsstraten: versterken van de (verblijfs-)kwaliteit van het straatprofiel en de openbare ruimte, het groen, en de oversteekbaarheid. Groen: Versterken groene verbinding Gijsbrecht van Aemstelpark onder de Buitenveldertselaan door. Groen: de ecologische verbinding van de Kalfjeslaan doortrekken over de Amstelveenseweg naar het Amsterdamse bos Groen: Verbeteren toegang Amsterdamse Bos bij de Twikkel, de Van Nijenrodeweg en de Kalfjeslaan. Verbeteren toegankelijkheid Amstelpark. Mobiliteit: verkeersknooppunten noordkant Amstelveenseweg en Europaboulevard opnieuw vormgeven om de overgang tussen de woonwijk en de verkeersfunctie goed begeleiden en markeren. Mobiliteit: inzetten op de oversteekbaarheid en passende functies op de plekken waar de stadsstraten en de buurtstraten elkaar ontmoeten. Mobiliteit: verbeteren van de met Amstelveen afgestemde langzaamverkeerverbinding aan de oostkant van Buitenveldert. Met name tussen de Kalfjeslaan en de van Nijenrodeweg.

Voorzieningen: bij bouw van meer woningen dan het behoudende scenario: mogelijk bovenplanse sportvoorzieningen nodig (zie p.52 sport en spelen) Voorzieningen: bij bouw van meer woningen dan het behoudende scenario meer maatschappelijke voorzieningen nodig (zie p.50 maatschappelijke voorzieningen)

48

Gemeente Amsterdam

Gebiedsgericht Omgevingsprogramma Buitenveldert - Versie voor inspraak en advies Q1 2026

3.3

Mogelijke woningaantallen

Er is vanuit de omgevingsvisie of de ontwikkelstrategie geen concrete ambitie voor het aantal toe te voegen woningen gesteld. Uitgangspunt was verdichting in te zetten als middel om kwaliteit aan de wijk toe te voegen. Met dat uitgangspunt in het achterhoofd hebben we de ruimtelijke dilemma’s bekeken en de GOP kaart opgesteld. Op basis van de regimes op die kaart hebben we een inschatting gemaakt hoeveel woningen mogelijk kunnen worden toegevoegd. Hierbij hebben we gebruik gemaakt van informatie uit de quickscan, en informatie over de eigendomssituatie van de panden. Per pand hebben we gekeken met hoeveel woningen dat pand zou kunnen worden verdicht op basis van de in het GOP gemaakte keuzes (dat noemen we ‘verdichtingspotentie’). Voor een pand in Buitenveldert Noord hebben we gekeken naar de mogelijkheden van optoppen en voor een pand in Buitenveldert Zuid naar de mogelijkheden van het transformeren van de plint bijvoorbeeld (zie p.56). Daarnaast hebben we per pand een inschatting gemaakt van de kans dat een pand gaat transformeren. Die kans is hoger als het pand/grond in geheel handen is van de gemeente of een corporatie, en lager als het eigendom versnipperd is in erfpacht aan een particulier is uitgegeven. Bij het inschatten van die kans hebben we een ‘behoudend’ en een ‘optimistisch’ scenario uitgewerkt. Op basis van deze gegevens hebben we drie berekeningen gemaakt: 1.

Verdichtingspotentie * behoudende kans = meest realistische aantal woningen dat als gevolg van het GOP kan worden toegevoegd. Hierbij komen we op 1490 woningen 2. Verdichtingspotentie * optimistische kans = een optimistische inschatting van het aantal woningen dat als gevolg van het GOP kan worden toegevoegd.

Aantallen woningen per sub-gebied optimistisch

Hierbij komen we op 2821 woningen 3. Daarnaast is het ook nuttig om de maximale verdichtingspotentie te noemen = het theoretische maximale aantal woningen dat zou kunnen worden toegevoegd. Het maximale aantal is 7781 woningen Het is belangrijk om te noemen dat deze aantallen gebaseerd zijn op (onderbouwde) inschattingen en aannames en dat de praktijk van deze cijfers kan afwijken. Deze berekening werkt met een kans op een bepaald aantal woningen, dat geeft over het geheel een redelijk inschatting van het totaal aantal woningen. In de praktijk zal het op project niveau soms een alles of niets scenario zijn, hierdoor kunnen de cijfers per deelgebied afwijken. Ook zijn deze cijfers geen doel. Wel zijn deze cijfers belangrijk om een inschatting te kunnen maken van de mogelijke nodige voorzieningen (zie 3.4).

3.4

Een complete stad met vitale buurten

Het handboek/project Vitale Buurten is een uitwerking van de Omgevingsvisie Amsterdam 2050: een menselijke metropool. Daarin staat dat Amsterdam de ambitie heeft een complete stad met gezonde, gemengde en aantrekkelijke buurten te realiseren. Ook de ontwikkelstrategie heeft de complete stad met vitale buurten expliciet als opgave. Dit GOP wil bijdragen aan het versterken van de vitaliteit van Buitenveldert. Het GOP draagt hier vooral aan bij door integraal, op buurt/wijk niveau, en op de langere termijn te kijken naar welke mix van functies waar iets verbeterd aan de vitaliteit van Buitenveldert. We hebben voor dit onderwerp samengewerkt met verschillende directies, onder andere Maatschappelijke voorzieningen, Onderwijs, Jeugd en Zorg, en Sport en Bos.

Aantallen woningen per sub-gebied behoudend

49

3.4.1 Wat is een Vitale Buurt? “Een vitale buurt is een buurt waar wordt gewoond, gewerkt, gerecreëerd en verbleven. Het zijn buurten waar bewoners en ondernemers zich thuis voelen, contact met elkaar hebben en betrokken zijn bij de ontwikkelingen in hun omgeving. Vitale buurten dragen bij aan de gezondheid, economische ontplooiing en leefkwaliteit van bewoners en ondernemers. De omgeving nodigt uit tot gezond bewegen en het aangaan van sociale interacties. Een vitale buurt biedt bewoners en ondernemers de mogelijkheid mee te draaien in de emancipatiemotor die de stad is, en maakt het mogelijk dat ze zich sociaal en economisch kunnen ontplooien. Hierdoor dragen vitale buurten bij aan de kansengelijkheid van al haar bewoners.” De ingrediënten van een vitale buurt zijn in de studie Vitale Buurten uit 2023 verdeeld in drie categorieën: Sociaal, Economisch, Ruimtelijk. Daarnaast is een bepaalde mix van functies belangrijk voor de vitale buurt:

3.4.2 Functiemix Zoals de kaart hiernaast aangeeft is de functiemix in vier van de zeven buurten van Buitenveldert een mix tussen twee van de drie categorieën. In de overige drie heeft wonen de overhand. In bijna heel Buitenveldert heeft wonen nog de overhand. Met name voor de zuid-oost hoek geldt daardoor dat er expliciete aandacht moet zijn voor de functiemix, en dat toekomstige ontwikkelingen de functiemix niet verder scheef trekken. Voor de woningen in het zuidwesten zijn veel functies ook niet binnen 15 minuten lopen bereikbaar. Als we kijken naar de verdeling van het soort functie over de wijk zien we concentratie van bepaalde typen functies op bepaalde plekken. Dit is met het formaat dat Buitenveldert heeft niet meteen problematisch maar is wel een aandachtspunt bij het zoeken van locaties voor nieuwe functies (wil je een cluster van een bepaald type voorziening versterken of juist niet?). • Horeca en detailhandel is geconcentreerd op drie plekken: het Gelderlandplein, Rooswijck, en de pleintjes van de Kastelenstraat. In principe is deze verdeling evenwichtig, maar het is voor de zuidoosthoek van de wijk wel belangrijk dat de functies op de Kastelenstraat blijven bestaan. • Clusters van kantoren (westkant van Nijenrodeweg, de Cuserstraat, Rooswijck, A.J. Ernststraat, Europaboulevard, de Klenke) zijn goed over de 50

Gemeente Amsterdam

wijk verspreid. Daarnaast zijn er nog losse kleinere locaties. • De grote zorgfuncties van het AUMC (voormalige VU) vallen buiten de wijk. Overige zorgfuncties (waaronder relatief veel verpleeghuizen) liggen verspreid over de wijk. • Sportlocaties zijn redelijk verdeeld over de wijk, en bovendien liggen in het zuidoosten en het zuidwesten nog sportvoorzieningen in Amstelveen.

3.4.3 Economische ingrediënten Kantoren, bedrijven, en detailhandel De verdeling kantoren, bedrijven, en detailhandel over de wijk is goed. Niet binnen iedere buurt is een evenwichtige verdeling maar als we Buitenveldert als geheel beschouwen is het evenwichtig. Er zijn voor een tuinstad relatief veel kantoor m2, ook omdat er in de jaren 70 veel kantoor verdiepingen aan woongebouwen zijn toegevoegd. Er is geen recente ‘marktruimte’ analyse beschikbaar voor Buitenveldert die inzicht geeft in hoeveel behoefte er is aan bedrijfs- kantoor- en winkelruimte. Over het algemeen zal de behoefte daaraan omhoog gaan als er meer woningen komen, maar er is waarschijnlijk niet genoeg marktruimte om alle plinten in de voorgestelde stads- en buurtstraten te vullen. Daarin zal dus in de tijd, vorm, en invulling een balans in gevonden moeten worden. We vinden het belangrijk dat voorzieningen voor alle bewoners op loopafstand zijn. In dat kader is het belangrijk dat de voorzieningen van de Kastelentraat behouden blijven, zeker als er nieuwe woningen bijkomen bij de Europaboulevard. Ontwikkeling daar betekend uiteraard ook een kans om daar voorzieningen toe te voegen.

3.4.4 Sociale ingrediënten: Maatschappelijke Voorzieningen De sociale ingrediënten van een vitale buurt zijn onder andere ontmoetingsplekken, aantrekkelijke wandelroutes, een divers aanbod aan (maatschappelijke) voorzieningen, aandacht voor de dynamiek tussen bewoners, rust vs. drukte, levendige plinten en spelen in de openbare ruimte. Op basis van de referentienorm maatschappelijke voorzieningen en een verdiepend gesprek met experts op de verschillende thema’s is het volgende overzicht opgesteld van nodige maatschappelijke voorzieningen bij verdichting in Buitenveldert. Hierbij is ingegaan op de huidige capaciteit van de voorzieningen, wat er volgens de referentienorm nodig zou zijn, en op andere

Gebiedsgericht Omgevingsprogramma Buitenveldert - Versie voor inspraak en advies Q1 2026

Functiemix kaart (maps.amsterdam.nl). NB: Deze kaart geeft een indicatie, het

15 minuten lopen vanaf de aangegeven locatie: zowel Gelderlandplein als

aantal woon-m2 is voor de berekeningen op deze kaart gehalveerd.

Rooswijck niet te bereiken (analyse: https://www.15mincity.ai/)

ontwikkelingen waar toepasselijk. Ook is gekeken naar mogelijke locaties/zoekgebieden voor deze functies. Zie de kaart op pagina 52. Monitoring van het aantal woningen dat daadwerkelijk gebouwd wordt is belangrijk om tijdig met de voorbereiding van nodige voorzieningen te kunnen starten. Zorg / Basisvoorzieningen Het zorg domein vraagt in Buitenveldert extra aandacht gezien het relatief grote aantal zorginstellingen, waarvan twee met concrete ontwikkelplannen, en het relatief hoge aantal ouderen. Ook onderwijs is belangrijk omdat het daar snel gaat om veel m2 programma. • 1 dagbestedingslocatie - meedoenlocatie (200m2)- evt in combinatie met een inloopvoorziening (+100m). Qua locatie is een plek met aanloop, bijvoorbeeld een stadslaan/-straat geschikt. • 1 klein gezondheidscentrum (500m2). De bestaande huisartsen zitten krap. Qua locatie moet worden gekeken naar koppelkansen met de ontwikkelingen bij de Vreugdenhof/Buitenhof, of naar de stadslaan/-straat. • Het aantal toe te voegen woningen vraagt niet direct om toevoeging van een gecombineerde buurtteam en OKT-locatie, maar vanwege de

krapte van het huidige OKT is het wel goed om tzt te kijken of er toch plek nodig is. Een volledig OKT en buurtteam is 1000m, maar misschien is hier een kleinere tussenvorm mogelijk. Dit moet worden afgestemd met de ontwikkelingen in Zuidas en Schinkel op dit onderwerp. • Qua bovenwijkse voorzieningen is hier geen opgave voor verpleeghuizen, maar wel voor geclusterde zorggeschikte woningen (5.500m2) - WLZ/MOBW (1500m2). Dit zou vorm kunnen krijgen in een transformatie van de Buitenhof. • 1 grootschalige zorg/opvangvoorziening (evt Buitenhof) - De tijdelijke OEK-opvang in de Buitenhof kan een permanente nieuwe opvangvoorziening zijn. In de ontwikkeling van de Europaboulevard kan dit echt meerwaarde hebben. Onderwijs Als er extra scholen moeten komen vraagt dat snel veel ruimte. Monitoring van de gebouwde woningen is essentieel om vroeg te kunnen constateren of dit nodig gaat zijn, omdat het aantal geschikte plekken voor een basisschool zeer beperkt is. • Maximaal 0,5 basisschool. Bij het behoudende scenario (1700 woningen) komen we (met ruimte die we hebben, leegstand en progno51

Kaart met indicaties voor zoekgebieden van de genoemde ( in 3.4.4.) mogelijke noodzakelijke voorzieningen.

ses) op ongeveer 123 leerlingen extra uit. Voor deze leerlingen is geen extra school nodig. Bij het optimistische scenario (2800 woningen) komen we op 560 leerlingen uit. Dit is ongeveer 0,5 school. • Er is gezien de demografische trends wellicht behoefte aan 1 jongeren centrum op een goed ontsloten plek. Sport en spelen De huidige opgaven voor sport en spel in Buitenveldert focussen zich niet alleen op de sportvoorzieningen die ín Buitenveldert liggen maar ook op de twee door Amsterdam beheerde sportparken in Amstelveen (sportpark Amsterdamse Bos en sportpark het loopveld). De sportparken in Buitenveldert en de twee eerder genoemde in Amstelveen hebben een breder verzorgingsgebied dan alleen Buitenveldert/Amstelveen: ze trekken sporters uit Zuid en de rest van de stad. De druk op de meeste sportclubs is hoog (vooral tennis en voetbal). Van de twee grote gebiedsontwikkelingen in de omgeving is er voor Schinkelkwartier een uitgebreid sportplan gemaakt waarin bijvoor-