bijlage 1. Jaarrekening 2022 DEF

23

Uitvoering van taken in het kader van de wet Bibob Door de OD NZKG wordt de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob) toegepast op aanvragen voor omgevingsvergunningen voor de activiteiten Bouw en Milieu. De Bibob helpt voorkomen dat de overheid door het verlenen van vergunningen criminele organisaties faciliteert. Ook wordt ingegrepen wanneer blijkt dat een vergunning structureel wordt ge-/misbruikt voor het plegen van strafbare feiten. In 2022 hebben we door capaciteitstekort minder uren kunnen inzetten op Bibob. Einde van 2022 is daar meer inzet op gepleegd, waarbij ook actief contact is gezocht met de betrokken afdelingen van de opdrachtgevers.

Consignatiedienst De consignatiedienst adviseert en ondersteunt de gemeenten en provincies in ons werkgebied bij crisisbeheersing en rampenbestrijding maar ook bij veiligheid in het algemeen. Hiertoe zijn vanuit de OD NZKG verschillende 24/7 beschikbaarheidsdiensten op het gebied van omgevingszorg actief (milieu, bodem, bouw en communicatie). De consignatiedienst is dit jaar actief geweest om de samenwerking met de veiligheidsregio’s te versterken en het opbouwen van een veiligheids-informatie-knooppunt (VIK). Er wordt onderzocht hoe en welke data wij met elkaar kunnen en mogen delen. Samen werken wij aan voorspelbaarheid van het multi-veiligheidsbeeld in onze regio’s. Wekelijks nemen wij deel aan de briefing van het multidisciplinair veiligheidsbeeld. Tevens is er een intensieve cybersecurity samenwerking met de veiligheidsregio’s. Voor alle 7 veiligheidsregio’s fungeren wij als contactpersoon en faciliteren waar nodig. Omdat wij als ODNZKG een BRZO Omgevingsdienst zijn, is de samenwerking met de andere OD’s belangrijk. Conform het nabijheidsbeginsel maken we afspraken en wordt er samen getraind en geoefend met scenario’s. Opleiden, trainen en oefenen met risicoscenario’s maakt deel uit van ons programma. Zo hebben wij in 2022 samen met de OVD-BZ getraind op alarmeringen en specifieke taakvelden.

In 2022 heeft de consignatiedienst 706 ongewone voorvallen in behandeling genomen en afgehandeld en zijn 71 incidenten afgehandeld. De nadruk van de interventie-inzet lag op de brand en broei bij afvalverwerkers. In het jaar 2022 is er een nieuw geurbesluit in de vergunning van Tata Steel gekomen waarin de BRZO-geconsigneerden een belangrijke rol spelen bij de genormeerde meldingen van ernstige geuroverlast. De geconsigneerde krijgt automatisch een melding als de drempel van geuroverlastmeldingen (meer dan 10 in een uur) wordt overschreden. Hier is een protocol met interventie aan gekoppeld die ter plaatse moet worden uitgevoerd. In 2022 is er 1456 keer een stankcode gecontroleerd waarvan 306 keer de stankcode is ingesteld conform draaiboek en protocol.

24

Omgevingswet (Ow) en Wet kwaliteitsborging (Wkb) We zijn 2022 voortvarend begonnen met de laatste voorbereidingen voor de inwerkingtreding van Ow en Wkb, die toen nog voorzien was op 1 juli 2022. Deze inzet is iets getemporiseerd nadat eind januari 2022 tot een nieuw uitstel is besloten. Tot in het vierde kwartaal mikten regering, parlement en koepels op 1 januari 2023, maar dat werd eerst 1 juli 2023 en inmiddels is bekend geworden dat 1 januari 2024 de Ow wordt ingevoerd. Dit uitstellen maakt het plannen van de voorbereidingen uitdagend. In de eerste helft van 2022 lag de focus vooral extern. We spraken met de opdrachtgevers over het gewijzigde takenpakket onder de Ow. Gelukkig is er inmiddels een landelijke beslissing over het basistakenpakket van de omgevingsdiensten, al zijn er nog vragen over de uitleg ervan. Door de decentralisatie krijgen de gemeenten meer (basis)taken, met name voormalige provinciale taken rond bodem, grondwater en gesloten bodemenergiesystemen, maar ondanks zeer veel discussie daarover krijgen zij daarvoor vooralsnog, conform het bestuursakkoord Omgevingswet, geen extra middelen. Uit onderzoek van CEBEON bleek in het voorjaar van 2022 dat de transitiekosten bij de gezamenlijke omgevingsdiensten minimaal € 100 à € 140 mln. bedragen, terwijl in het Integrale Financieel Beeld Omgevingswet nog werd gesproken van minder dan €8 mln.

Hiervoor is in de septembercirculaire nog € 150 mln beschikbaar gesteld aan de gemeenten. Ook is gesproken over de herinvoering van leges voor milieuvergunningen, een extra inkomstenbron voor gemeenten en provincies. We gaan gezamenlijk uit van de landelijke modelverordening. We hebben een heffingsgrondslag bepaald en een in den lande breed gedragen tarieventabel aangereikt met daarbij enige nuanceringen. De impact van de Wkb is met de opdrachtgevers geanalyseerd en de resultaten zijn neergelegd in een handelingskader dat landelijke weerklank heeft gevonden. De Wkb blijkt lang niet alle publieke bouwtaken te verminderen, zeker niet bij de meer complexe die de OD NZKG uitvoert, maar wel de mogelijke gemeentelijke legesinkomsten. Onze producten- en dienstencatalogus is aangepast naar de nieuwe taken onder de Ow. Met de opdrachtgevers is afgesproken hoe we de financiering van de OD NZKG regelen in de eerste fase na inwerkingtreding, wanneer er bij deze PDC Ow nog geen gevalideerde ervaringscijfers en kengetallen zullen zijn. Intern zijn de opleidingen aanvankelijk op een laag pitje doorgegaan. Pas in de maanden voor de geplande inwerkingtreding zijn de medewerkers de intensieve technische opleidingen gaan volgen, om te voorkomen dat de opgedane kennis weer weg zou zakken.

Door het late uitstel gebeurt dit nu deels alsnog, waardoor gegeven opleidingen herhaald zullen moeten worden. De aanpassing van werkprocessen en sjablonen loopt gestaag door. De omzetting van het bedrijvenbestand naar milieubelastende activiteiten is gestart (onder een ervaren nieuwe projectleider), evenals als de invulling van het nieuwe bodeminformatiesysteem (BIS) en het nieuwe Register Externe Veiligheidsrisico’s (REV), waarin een groot aantal gegevens over risicovolle activiteiten opgenomen moet worden. Het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) moet de steunpilaar vormen voor de Ow. We zijn begin 2022 gestart met het aansluiten van de werkprocessen en behandeldiensten. Dit gaat het langzamer dan gepland, mede omdat het DSO niet altijd stabiel en toegankelijk was. In de regionale ‘ketentesten’ blijkt het DSO nog veel aanvulling (informatie en vergunningcheckers) te behoeven door Rijk, provincie, gemeenten en waterschappen. Ook bleek hoe volstrekt onvoldoende het DSO is ingericht op het faciliteren van andere behandeldiensten dan de bevoegde gezagen zelf.

Als dit probleem niet voor inwerkingtreding is opgelost, moeten wij en de bevoegde gezagen een zeer grote toename aan administratief werk verwachten: het handmatig sorteren en doorsturen van tienduizenden meldingen en aanvragen per jaar van en naar gemeenten, provincies, waterschappen, omgevingsdiensten en veiligheidsregio’s. Wat dat betreft is het goed dat de Ow niet per 1-1-2023 in werking is getreden en dat nu ook het Rijk en de koepels serieus inzetten op zes maanden voor inwerkingtreding zekerheid over de datum en oefentijd met een stabiel DSO. Al deze activiteiten ten dienste van de gezamenlijke opdrachtgevers hebben een grote inzet gevergd op het product Nieuwe wet- en regelgeving. Deze bleef wel binnen de programmabegroting, maar die kon niet gedekt worden binnen de daarvoor in het reguliere randvoorwaardelijk pakket beschikbare uren. De rechtstreekse advisering op omgevingsvisies en omgevingsplannen volgt de planning van de opdrachtgevers. Op dat punt bleek bij hen een zekere temporisering na het herhaalde uitstel, waardoor op het regie-product Omgevingswet juist minder uren zijn gevraagd en geleverd dan in de UVO’s was afgesproken.

25

Financiële verantwoording Het programma Randvoorwaardelijk heeft een nadeel van 348K ten opzichte van de begroting. De hogere lasten hebben te maken met hogere kosten voor de inzet op WOO en het omzetten van de wob naar de WOO. Tevens zijn er hogere kosten voor het aannemen van extra personeel bij diverse teams voor het programma Tata. De dekking voor deze uren zit bij het programma Milieu en BRZO. Hier zijn als gevolg van extra inzet ook extra baten gerealiseerd. De lagere baten hebben voornamelijk te maken met uitstel van de Omgevingswet. Onze opdrachtgevers hebben minder adviesuren afgenomen.

Randvoorwaardelijk:

gewijzigde begroting vs. realisatie (x € 1.000) 6.780

LASTEN

6.997 7.067

BATEN

SALDO -61

6.936 287

Gewijzigde begroting

Realisatie

Lasten zijn exclusief lasten voor bedrijfsvoering. Deze zijn opgenomen in het programma bedrijfsvoering.

(bedragen x € 1.000) Programma Randvoorwaardelijk Lasten Baten Saldo (-/- = voordeel, + = nadeel)

26

Gewijzigde begroting

Realisatie

Realisatie vs gewijzigde begroting

6.780 -7.067 -287

6.997 -6.936 61

217 131 348

2.5 Programma Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering ondersteunt en adviseert de organisatie op het gebied van personeelszaken, informatievoorziening, financiële administratie , communicatie, huisvesting, facility management, sturing, coaching en planning en control. Naast deze personele en materiele bedrijfsvoering kosten worden de personele overheadkosten van het management van de gehele organisatie op dit programma verantwoord.

Terugblik en ontwikkelingen Publieksjaarverslag In het voorjaar van 2022 is het eerste publieksjaarverslag 2021 gepubliceerd, hierin laten we op een laagdrempelige manier zien wie we zijn, wat we doen en welke speerpunten we belangrijk vinden. Naast enkele kerncijfers van onze organisatie die interessant zijn voor bewoners, profileren we ons werk en het positieve effect daarvan op de leefomgeving door middel van enkele korte artikelen waarin collega’s en soms inwoners aan het woord komen. Het publieksjaarverslag is breed uitgezet. Ook voor 2022 wordt er weer een publieksjaarverslag opgesteld.

Omgevingsmanagement Rondom het dossier Tata Steel zetten we in op een planmatige manier strategisch omgevingsmanagement invulling te geven. Hiervoor is een omgevingsmanager aangesteld. De omgevingsmanager weet wat er speelt in het dossier en is op de hoogte van gevoeligheden en kansen. Afgelopen jaar is er op een structurele manier met belangengroepen en bewoners en andere stakeholders in gesprek gegaan over diverse onderwerpen rondom de staalfabriek. Ook op andere dossiers hebben we heel regelmatig contact met bewoners. Dat contact gebeurt veelal een-op een of via een van de diverse bewonersavonden rondom bedrijven die (mogelijk) overlast geven. Tijdens deze avonden informeren we bewoners over nieuwe vergunningen en maken we veel tijd vrij voor het beantwoorden van de vragen. In zijn algemeenheid zien we het aantal vragen vanuit bewoners, journalisten en andere stakeholders toenemen. De samenleving bevraagt ons steeds vaker op onze maatschappelijke opgave.

Social Media We willen meer zichtbaarder zijn voor bewoners, bedrijven en stakeholders in onze omgeving. Het is belangrijk dat zij weten wat OD NZKG is en wat we voor ze kunnen betekenen door ze het juiste handelingsperspectief aan te bieden, bijvoorbeeld het gebruik van de meldingentool bij een klacht. Social media speelt belangrijke rol in bij het aanbieden van dat perspectief. Afgelopen jaar is gewerkt aan de implementatie van de social media strategie.

Toegankelijke brieven naar bedrijven De Omgevingsdienst wil een toegankelijke dienst zijn voor bewoners en bedrijven in onze omgeving. Afgelopen jaar is gewerkt aan zichtbaarheid en aan het verstrekken van toegankelijke informatie Zo zijn we gestart met het herschrijven van brieven die we naar burgers en bedrijven versturen. We herschrijven de brieven zoveel mogelijk naar taalniveau B1. Dat is een taalniveau dat ongeveer 80% van de Nederlanders begrijpt. En dat hoger opgeleiden trouwens ook prettiger vinden om te lezen, puur omdat het tijd scheelt. We hebben brieven en e-mails geselecteerd die het meest worden gebruikt waar de meeste vragen over binnenkomen en brieven die vooral naar mkb’ers gaan die geen juridische taal beheersen.

Datagedreven werken De afgelopen jaren hebben we gebouwd aan mooie dataproducten die onze organisatie nieuwe inzichten biedt. Om meerwaarde uit onze data te halen zijn we in 2022 gestart met het verstevigen van het fundament onder het datagedreven werken. Om dit kracht bij te zetten pakken we dit programmatisch aan door zowel te werken aan het verbeteren van de interne samenwerking als het vergroten van onze kennis en vaardigheden. Daarnaast hebben we in kaart gebracht waar we nu staan ten aanzien van datagedreven werken en hebben we onze ambitie geformuleerd voor de komende twee jaar.

27

ICT projecten Er zijn een aantal ICT projecten in 2022 niet uitgevoerd vanwege de transitie van de oude ICT beheerpartij naar de nieuwe. Door deze transitie en bijbehorende migratie was er beperkt tijd beschikbaar voor het opstarten en afronden van omvangrijke projecten. Deze projecten worden in 2023 alsnog opgepakt. De projecten zijn o.a.: Siem Soc (een systeem waarmee computerdreigingen, zoals hackpogingen of malware, beter worden gemonitord en in kaart gebracht), Wachtwoordkluis, E5 Licenties (uitgebreider pakket Microsoft waarmee aantal maatregelen vanuit de BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) worden afgedekt en IAM (inrichten van Identity & acces Management) ter waarde van in totaal ruim 300K.

Arbeidsmarkt De krapte op de arbeidsmarkt is ongekend groot: dat maakt het behouden van huidige en het werven van nieuwe medewerkers een grote uitdaging. Het besef dat werkzoekenden het voor het kiezen hebben, vraagt een andere benadering van de arbeidsmarkt: creatiever, klantvriendelijker, laagdrempeliger. Aan de andere kant moeten we ook aandacht schenken aan ‘binden en boeien’ van onze eigen medewerkers, want ook andere organisaties zijn op jacht naar nieuwe medewerkers en leggen vaak de rode loper uit.

Werving & Selectie Eind 2021 heeft een kwartiermaker het programma W&S opgezet. Doel van het programma: een scherpe focus op het gerichter benaderen van de arbeidsmarkt, zowel op de traditionele manier als met innovatieve inzichten en middelen. In mei 2022 is het programmateam officieel van start gegaan met de nieuwe programmamanager en de adviseur arbeidsmarktcommunicatie. Vanaf augustus is ook een recruiter in dienst gekomen om (onder meer met een aangeschafte module, LinkedIn recruiter) gericht kandidaten te zoeken, te benaderen en uit te nodigen. Dit met extra aandacht voor de specialistische functies, hoog opgeleide mensen met specifieke vakinhoudelijke kennis. Voor het project ‘Groen Staal’ is met een bureau een campagne gevoerd op social media, om mensen met de relevante kennis en vaardigheden te werven. We hebben een aantal nieuwe medewerkers binnengehaald, maar niet alle opengestelde vacatures zijn vervuld. Wel had de campagne een zeer groot bereik, hetgeen bijdraagt aan de naamsbekendheid van de OD en ook op langere termijn een positief effect heeft. Als we naar de cijfers over 2022 kijken, hebben onze inspanningen organisatie breed geresulteerd in mooie resultaten. Onze organisatie groeit en het lukt ons op veel functies voldoende mensen te werven. Ons traineeprogramma is al jarenlang succesvol. In 2022 zijn 60 mensen aangenomen, waaronder 6 nieuwe teammanagers.

Daarnaast zijn 42 medewerkers intern doorgestroomd en zijn 10 externen overgestapt naar een ambtelijke aanstelling.

Strategische personeelsplanning: Samen in Ontwikkeling Strategische Personeelsplanning (SPP) richt zich op het kwantitatief en kwalitatief op orde brengen en houden van onze medewerkers met het oog op de toekomstige ontwikkelingen. Belangrijk accent betreft de vervangingsvraag door vergrijzing en vervanging van externe inhuur door vaste medewerkers. Met de uitstroom verdwijnt ook veel kennis en ervaring. Hiernaast werken medewerkers steeds langer door en moet er aandacht zijn voor het duurzaam inzetbaar houden en blijvend ontwikkelen van onze medewerkers. Veel aandacht gaat uit naar talent management, stimulering van persoonlijke ontwikkeling en instroom van nieuw talent. In november 2022 is een projectleider gestart die in 2023 bij het merendeel van de teams in gezamenlijkheid een SPP traject zal doorlopen. Onderdeel van SPP is een personeelsscan: aan de hand van interne organisatorische en externe maatschappelijke ontwikkelingen wordt onderzocht wat er aanwezig is in het huidige team, wat in de toekomst nodig is en wat er dan nog ontbreekt. Afhankelijk van de uitkomsten wordt bekeken welke instrumenten en processen nog voor de sturing op in-, door- en uitstroom ontbreken of aangepast moeten worden.

28

Opleiden en ontwikkelen Na een uitgebreide inventarisatie van het scholingsaanbod binnen de OD, is in het derde kwartaal 2022 de OD school opgericht. In de OD school zijn al onze trainingen op het gebied van kennis en vaardigheden ondergebracht. Medewerkers kunnen kiezen uit een breed opleidingsprogramma om zich te blijven ontwikkelen en ook nieuwe medewerkers zullen hun opleidingsprogramma binnen de OD school gaan volgen. Binnen de OD school is eind 2022 ook het leiderschapsprogramma gestart voor alle leidinggevenden. De verschillende modules zijn gericht op het versterken van hedendaags leiderschap, waarbij ook weer de ontwikkeling en het behoud van medewerkers centraal staat én het behalen van de resultaten die we voorstaan.

Het Nieuwe Werken – hybride werken Na de Coronapandemie zijn we massaal hybride gaan werken. Door dit hybride werken is de trend van activiteitgerelateerd werken gegroeid: je werkt daar waar dit het meest geschikt is voor dat waar je mee bezig bent. Dat kan thuis, op kantoor of elders zijn. Dit zien we ook terug in de visie op het nieuwe werken en de aanbevelingen vanuit de organisatie die eind 2021 zijn gepresenteerd. Afgelopen jaar heeft in het teken gestaan van het uitvoeren van deze aanbevelingen door het project ‘OD@waar jeookbent!’. Deels in de vorm van ‘De Proeftuin’, waarin verschillende proefopstellingen zijn uitgeprobeerd voordat definitief wordt besloten over verbouwing van het kantoorpand. Zoals het werken met Ruis- Bruis- en Stiltezones, één verdieping speciaal voor projectmatig werken en overleggen met grote groepen. Daarnaast konden medewerkers en teammanagers deelnemen aan de trainingen: Effectief thuiswerken en Fit en Vitaal hybride werken en zijn een aantal richtlijnen vastgesteld, zoals: Richtlijn Tijd- en Plaatsbewust Werken, Werken in het buitenland en de Faciliteitenregeling. Nog niet alle aanbevelingen zijn afgerond. Begin 2023 wordt het project ‘OD@waar je ook bent’ geëvalueerd en zullen de herinrichting van het kantoorgebouw en het vervoersbeleid verder worden doorgevoerd.

Automatisering De organisatie zet stevig in op belangrijke ICT-innovatie. Hiervoor is in 2021 het project robotgestuurde procesautomatisering (RPA) gestart met betrekking tot het automatiseren van processen voor repetitieve, veelal administratieve werkzaamheden. In 2022 zijn ruim 100.000 (103.726) zaken en bijna 200.000 (196.455) documenten geautomatiseerd verwerkt en in 2022 zijn 12 nieuwe processen geautomatiseerd en binnen de eerder opgeleverde processen zijn verbeteringen (stabieler) en uitbreidingen (extra aanvullende taken) doorgevoerd. We hebben nu een eigen Center of Excellence (CoE). Deze ontwikkeling zal vraag gestuurd verder doorgroeien. De volgende stap in deze automatiseringsontwikkelingen zullen plaatsvinden op het gebied van Machine Learning en Artificial Intelligence, daar zullen de komende jaren stappen gezet worden om de organisatie verder te ontwikkelen en daar waar mogelijk het werk te verlichten en ondersteunen.

Informatieveiligheid De OD NZKG heeft de afgelopen twee jaar ingezet om te voldoen aan de Baseline Informatie Beveiliging Overheid (BIO). De dienst wordt steeds bewuster van zijn digitale omgeving. Sinds 2022 is de OD NZKG ook aangesloten bij de Informatiebeveiligingsdienst (IBD) van de VNG. De IBD helpt beveiligingsincidenten te voorkomen en waarschuwt voor eventuele kwetsbaarheden in systemen. Mocht er een incident plaatsvinden dan biedt de IBD hulp en ondersteuning aan om de schade zoveel mogelijk te beperken en de situatie te herstellen. De IBD wordt daarbij geholpen door de forensische experts van BDO. De zwakste schakel bij informatiebeveiliging blijft de mens. De OD NZKG speelt hierop in door maandelijks al zijn medewerkers een e-learning aan te bieden over het voorkomen van beveiligingsincidenten. De komende jaren zal de OD NZKG de maatregelen die in de BIO staan verder gaan implementeren en de al geïmplementeerde maatregelen onderhouden. De CISO houdt nauwlettend toezicht op dit proces.

29

Aanbestedingen en Inkoop In 2022 zijn een aantal grote aanbestedingen afgerond, zoals ICT Beheer en Support, WGA verzekeringen en Verwerking Salarisadministratie. In enkele gevallen zijn de aanbestedingen begeleid door een externe partij. Voor de aanbesteding van het Zaaksysteem zijn de gunningsleidraad, het programma van eisen en wensen en de conceptcontractdocumenten opgesteld door een multidisciplinair team van OD medewerkers onder aansturing van een externe projectleider. Deze aanbesteding wordt in januari 2023 gepubliceerd. In het kader van kennisdeling over inkoop en aanbestedingen en inkoop heeft team Inkoop bij de verschillende directies presentaties gegeven over de juridische grondslagen en praktische uitvoering van beide processen.

Financiële verantwoording Het programma Bedrijfsvoering komt uit op een positief resultaat van 2.132K. Dit komt door lagere lasten (2.121K) door de posten onvoorzien, innovatie, (uitgestelde) omgevingswet en terughoudend beleid in verband met het verwachte negatieve resultaat van de OD. Door de aanbesteding van ICT support en beheer was er minder capaciteit beschikbaar om projecten te draaien en zijn grote ICT projecten uitgesteld. De mutatie op de reserves is 21K lager dan begroot. Dit komt door een lagere onttrekking (73K) van de reserve Omgevingswet door uitstel van de wet en minder inzet op training van medewerkers. Tevens is er een hogere onttrekking gedaan uit de Reserve POB als gevolg van meer gekocht vitaliteitsverlof (52K) vanuit het POB

Bedrijfsvoering:

gewijzigde begroting vs. realisatie (x € 1.000) 19.232

LASTEN

BATEN

17.111

11 19.232

SALDO

17.100 Gewijzigde begroting

(bedragen x € 1.000) Programma Bedrijfsvoering

Lasten Baten Saldo (-/- = voordeel, + = nadeel)

30

Realisatie

Gewijzigde begroting

Realisatie

Realisatie vs gewijzigde begroting

19.232 19.232

17.111 -11 17.100

-2.121 -11 -2.132

31

3 Paragrafen 3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding De paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing is een door het Besluit Begroting en Verantwoording voor gemeenten en provincies (BBV) voorgeschreven paragraaf. De beleidskaders vanuit de OD NZKG zijn vastgelegd in de nota Weerstandsvermogen en Risicomanagement. De paragraaf bestaat uit de volgende onderdelen: • Ontwikkelingen in 2022 • Frauderisico inventarisatie 2022 • Weerstandsvermogen, bestaande uit: - Inventarisatie risico’s - Inventarisatie weerstandscapaciteit - Berekening en beoordeling van het weerstandsvermogen • Financiële kengetallen

Ontwikkelingen 2022

In 2022 heeft de OD NZKG ingespeeld op de stapsgewijze beëindiging van de Covid maatregelen. Eind 2022 is het hybride werken gebruikelijk en wordt dit gefaciliteerd voor het personeel. De omgevingswet (en de wet kwaliteitsborging bouw) is opnieuw verder in de tijd verschoven met de startdatum voor invoering op 1 januari 2024. De verdere uitstel is ook van invloed op het valideren van de kengetallen. Uitstel leidt tot een verandering in de kwantificering van de risico’s. In 2022 is er voor het eerst sprake van een flinke omzetdaling ten opzichte van de begroting 2022. Het conjuncturele risico is dit jaar aangepast. Het COVID aspect is niet meer actueel. De nieuwe benaming is omzetfluctuatie. Het inspelen van de organisatie op externe invloeden wordt steeds belangrijker. Daarnaast zijn nieuwe risico’s opgenomen voor Tata Steel. Zowel de wetgeving rondom de aanpassingen in het huidige productie proces als de ontwikkeling van Groen Staal waarbij de productie overgaat op andere energie bronnen, brengt voor de OD nieuwe risico’s met zich mee. In 2022 is een combinatie van verschillende risico’s opgetreden. De omzet bij het werkveld bouw is flinke gedaald. Daarnaast zijn in het milieu werkveld meer kosten gemaakt dan vanuit de kengetal systematiek door de opdrachtgevers is vergoed.

Bij de jaarrekening wordt een voorstel tot onttrekking aan de algemene reserve gedaan van 794K ter dekking van het negatieve resultaat van 2022.

32

Frauderisico inventarisatie 2022 In 2022 heeft de OD NZKG een inventarisatie gedaan voor fraude risico’s. De laatste specifieke fraude inventarisatie was uit het jaar 2016. Uit de inventarisatie blijkt dat er in 6 jaar tijd het nodige is veranderd. Er zijn geen grote financiële fraude risico’s aanwezig. De nieuwe aspecten liggen in het gebruik van middelen van de OD en in de informatiebeveiliging. De OD werkt actief met een awareness training voor het personeel om de veiligheid zoveel mogelijk te waarborgen. Ook de BIO wordt stapsgewijs geïmplementeerd. De security officer speelt daar een cruciale rol in. De klachtenregeling is in 2022 aangescherpt met ook een externe klokkenluiders regeling. De vertrouwenspersoon van de OD ontvangt jaarlijks meldingen in verschillende categorieën. In 2022 zijn er 17 meldingen bij de vertrouwenspersoon binnengekomen. Dit betrof in geen een geval fraude of corruptie. De meeste meldingen gaan over situaties op de werkvloer. Integriteitstrainingen worden via de OD school aangeboden aan het personeel. De informatie via intranet biedt voor het personeel toegankelijkheid over veel van deze onderwerpen. Zo kan eenvoudig informatie worden gevonden over deze verschillende onderdelen die horen bij de risico beheersing van elementen van fraude.

De volledige frauderisico inventarisatie is met de accountant besproken en beschikbaar gesteld in het dossier voor de accountant.

Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in een ratio van de noodzakelijke weerstandscapaciteit ten opzichte van de beschikbare weerstandscapaciteit. In onderstaande tabel volgt een overzicht van de risico’s. Van alle risico’s is het financieel effect (gevolg) ingeschat. Afhankelijk van de kans dat een risico zich voordoet, wordt een percentage van het financieel effect meegenomen in de berekening van de noodzakelijke weerstandscapaciteit. Tabel: overzicht risico’s (bedragen x € 1.000) Totaal geschat financieel effect

Risicobedrag 2022

Wet- en regelgeving

4.362

Omzetfl uctuatie, conjunctuur en arbeidsmarkt

3.423

RISICO'S

Risicobedrag 2023

Risicobedrag 2024

Risicobedrag 2025

Risicobedrag 2026

494

112

199

473

Risicobedrag 2027

449

524

473

473

517

517

430

430

Reeds bekende risico’s

Bedrijfsvoering Prestatiegericht financieren

923

60

60

122

60

60

60

2.661

908

536

536

337

337

337

11.368

1.661

1.181

1.624

1.438

1.300

1.300

In bijlage 4 is een tabel opgenomen met een toelichting op de kans dat deze risico’s zich voordoen en de meerjarige effecten hiervan.

33

Toelichting risico’s Wet- en regelgeving (totaal geschat financieel effect 4.362K)

Omgevingswet De invoering en de uitwerking van de Omgevingswet vormen aanzienlijke risico’s. De Omgevingswet zal een grote impact hebben op de taken, de werkprocessen en de inhoudelijke werkzaamheden van de OD NZKG. Vele taken en het basistakenpakket veranderen van inhoud of van bevoegd gezag/opdrachtgever. Ook voor de opdrachtgevers is nog veel onduidelijk, bijvoorbeeld rond de overdracht van bodemtaken van de provincies naar gemeenten, de grote wijzigingen m.b.t. het geluidsstelsel en de gevolgen van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb), die gelijktijdig in werking treedt. Het aangrijpingspunt van het milieurecht verandert van de inrichting naar de ‘milieubelastende activiteit’. Er komen nieuwe instrumenten, zoals de bestuurlijke boete voor Brzo-bedrijven. Voor de werkprocessen is het Digitaal Stelsel Omgevingswet cruciaal. Daaraan moet nog veel gebeuren. Voor een goede werking zijn we afhankelijk van zowel landelijke partijen als de opdrachtgevers. De regelgeving wordt voor aanvragers soms gunstiger en soms minder gunstig, wat kan leiden tot een hausse aan aanvragen rond de inwerkingtreding en dus een piekbelasting op de VTH-processen. Hoe goed we ons ook voorbereiden, de nieuwe regels en het vooralsnog ontbreken van jurisprudentie erover maken ons werk aanvankelijk zeker ingewikkelder en onze besluiten zullen vaker juridisch worden aangevochten.

CEBEON heeft de financiële effecten van de Omgevingswet onderzocht. De eenvoudiger VTH-taken kunnen goedkoper worden en de gemeenten en provincies kunnen milieuleges gaan heffen, maar bij de complexere taken die de omgevingsdiensten veelal uitvoeren, zijn geen financiële voordelen te verwachten. De omvang van de voorbereidingskosten is een risico op zichzelf. Op het moment van schrijven staat de implementatie datum op 01-01-2024. Door het herhaalde kortdurende uitstel zitten we al jaren in de duurste periode van voorbereiding: kort voor de geplande inwerkingtreding. De gemeenten krijgen daarvoor compensatie van het Rijk, de omgevingsdiensten vooralsnog niet. Uitstel van inwerkingtreding leidt tot hogere transitiekosten. Te vroege inwerkingtreding leidt tot problemen in de taakuitvoering. Door de nieuwe definiëring van de taken kan de OD NZKG meer of minder werk krijgen. De vele wijzigingen in de werkprocessen en de regelgeving geven in elk geval tijdelijk risico’s voor het niveau van dienstverlening, zeker als het Digitaal Stelsel Omgevingswet niet meteen optimaal functioneert. Dit type problemen zal zich landelijk voordoen, wat de beschikbaarheid van de voor de oplossing benodigde expertise op de arbeidsmarkt verder kan doen afnemen. De omvang van deze effecten is niet goed in te schatten.

De gevolgen raken primair de kwaliteit van de dienstverlening en uitvoering en zijn niet specifiek voor de OD NZKG. Beheersmaatregelen: De taken van de projectorganisatie Omgevingswet gaan in 2023 over naar de lijnorganisatie. De medewerkers van de OD NZKG krijgen hun opleidingen over de Omgevingswet van collega’s die zich daardoor verder ontwikkelen. Inmiddels hebben we een aanzienlijke groep specialisten in huis. Dit verstevigt onze positie in onze taakuitoefening, in ons werkgebied en landelijk. We hebben enige invloed op beleid en regelgeving. De OD NZKG participeert in diverse regionale en landelijke overleggen, zoals over de bodemtaken, de milieuleges, het Digitaal Stelsel Omgevingswet en over de financiële gevolgen van de Omgevingswet op de omgevingsdiensten. Met ons bestuur zijn afspraken gemaakt over de afrekenmethodiek tijdens de invoeringsperiode. Het risico is daardoor iets gedaald. De kans op dit risico is gedaald naar gemiddeld. Het risicobedrag is 0K voor 2023 en 250K voor 2024 en 2025. Vanaf 2026 daalt het risico naar 50K.

34

Algemene Verordening Gegevensbescherming Op 25 mei 2018 is de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) in werking getreden. Niet naleven van de AVG kan leiden tot boetes en persoonlijke aansprakelijkheid. De boete kan 4% van de jaaromzet bedragen. Beheersmaatregelen: Er zijn enkele functionarissen aangesteld waaronder een functionaris gegevensverwerking en privacyfunctionaris. Zij zorgen voor de borging, het beleid en het ontwikkelen van bewustzijn binnen de organisatie. De kans op dit risico is zeer klein. Het risicobedrag is 37,5K vanaf 2023.

Klimaatadaptatie en Circulair Programma – nieuwe omschrijving in 2022 Rondom de klimaat - en circulaire programma’s ontstaan strategisch gezien in toenemende mate wetten die impact hebben op ons werk en op de bedrijven en burgers in onze leefomgeving. Deze landelijke en Europese regelgeving zorgt voor veranderingen in het werk van de OD. Voor de bedrijven kunnen de wetgeving instrumenten zoals bijvoorbeeld een CO2heffing grote gevolgen hebben voor hun bedrijfsvoering. Meer kosten, investeringen, nieuwe vergunning aanvragen. Voor de OD ontstaat een grotere inspanningsverplichting. De veranderende wetgeving heeft impact op het bedrijvenbestand. Er ontstaan zowel nieuwe bedrijven als faillissementen in kapitaalintensieve industrie die de veranderende omstandigheden niet kunnen bolwerken. Daarnaast kan het toetsingskader voor de VTH processen niet toereikend of meer passend zijn. Het financiële risico is dat de toenemende inzet en expertise die gevraagd wordt, moeilijker leverbaar en financierbaar blijkt. Beheersmaatregelen: De OD NZKG biedt aan opdrachtgevers en bedrijven haar expertise aan om te voorkomen dat wet- en regelgeving een belemmering wordt voor de uitvoeringspraktijk. De kansen worden zo ook gesignaleerd. De OD blijft inzetten op passende contracten voor haar taken bij de huidige opdrachtgevers in de gemeenschappelijke regeling.

Daarnaast is de verwachting dat de inzet in de komende jaren ook via het Rijk ontvangen kan worden. Anticiperen gaat zowel organisatorisch als door actieve deelname in de Rijksprogramma’s. De kans op dit risico is gemiddeld. Het risicobedrag neemt toe van 37K in 2023 tot 149K in 2025 en verder.

Terugdringen Milieubelasting – nieuwe omschrijving in 2022 Het terugdringen van de milieu belasting om de milieu gerelateerde gezondheid te verbeteren zal de komende jaren steeds belangrijker worden. Er lopen vanuit het Rijk vele programma’s die uiteindelijk gaan leiden tot strengere wetgeving. Enkele voorbeelden zijn de stikstof situatie (PAS), het schoon lucht programma, het oppervlakte water en de Zeer Zorgwekkende Stoffen. De verwachting is dat in de komende 5 jaar de inventariserende programma’s zullen leiden tot daadwerkelijke wetgeving in 2027. Er ontstaan dan in hoofdlijn twee grote effecten. De OD zal meer en andere werk ontvangen en kan zich voor een groter vergunning potentieel en meer toezicht zien staan. Aan de andere kant ontstaat er voor bedrijven economisch gezien een sterke verhoging van kosten voor een productieproces en hun beheersing van de milieu effecten. Faillissementen en bedrijfsverplaatsingen kunnen ontstaan. Het financiële risico is dat de veranderingen sneller gaan dan de financiering via contracten met de opdrachtgevers. Ofwel, dat de kosten voor de baten uitgaan. Beheersmaatregelen: diverse opdrachtgevers, zoals PNH, Zaanstad en Amsterdam, hebben de OD NZKG gevraagd mee te denken bij het duiden van de opgave en het meedenken bij een regionale en lokale aanpak op basis van de wetgeving. De kans op dit risico is gemiddeld.

Het risicobedrag neemt toe van 37K in 2023 tot 149K in 2025 en verder. Wijziging beleid rijk of provincie voor Tata Steel – nieuw risico in 2022 Het risico dat, ten gevolge van gewijzigde politieke omstandigheden, het beleid ten aanzien van Tata Steel impactvol verandert. Bijvoorbeeld: het economische belang van het bedrijf wordt zwaarder gewogen dan milieu effecten waardoor de OD NZKG minder werkzaamheden kan uitvoeren dan voorheen. De gevolgen zijn afnemende werkzaamheden door andere beleidsprioriteiten. Minder taken op het vlak van toezicht en handhaving. Beheersmaatregelen: Bij afnemende taken en werkzaamheden moeten medewerkers op andere plekken inde organisatie worden ingezet. De kans op dit risico is klein. Het risicobedrag is 87K vanaf 2024.

35

Conjuncturele ontwikkelingen, arbeidsmarkt en Groen Staal (totaal geschat financieel effect 3.423k) Omzetfluctuatie, Economische en conjuncturele ontwikkelingen - nieuwe omschrijving risico in 2022 Door ontwikkelingen in de w=ereld als de enorme prijsstijgingen met economische effecten bij burgers en bedrijven heeft onze organisatie ook te maken met omzet fluctuaties. Voor de komende jaren wordt verwacht dat een groter deel van ons werk onzeker kan zijn. Enerzijds krijgen we meer taken toebedeeld, anderzijds zijn deze taken ook aan onzekerheden onderhevig. Ook de politieke inzet op bijvoorbeeld het stikstofdossier draagt bij aan deze gevolgen. Het risico is dat de organisatie niet tijdig kan anticiperen op de omzetfluctuaties. Er kunnen tekorten ontstaan bij omzetdalingen als de lasten van lopende contracten niet tijdig kunnen worden bijgesteld. Andersom kan het zijn dat de dat de economie snel weer aantrekt en dat er een sterke stijging is van initiatieven. Dit betekent ongepland werk voor de gehele VTH keten. Met betrekking tot het bedrijvenbestand lopen dan de kosten voor de baat uit. Beheersmaatregelen: de gevolgen voor de uitvoering worden afgestemd met de opdrachtgevers en als het nodig is samen met hen geprioriteerd. Het risico van omzetverlies wordt in eerste instantie zoveel als mogelijk opgevangen door de afbouw van de flexibele schil.

De arbeidsmarkt is echter zo weerbarstig dat een volledige flexibiliteit in contracten ook niet altijd mogelijk is. De kans op dit risico is gemiddeld. Het risicobedrag was 114K in 2022 en is 373,5K vanaf 2023.

Arbeidsmarkt en inhuur De krapte op de arbeidsmarkt en voor sommige functies beperkte beschikbaarheid van inhuurkrachten, kunnen gevolgen hebben voor het realiseren van de productie- en kwaliteitsafspraken. Dit wordt nog eens versterkt door de extra capaciteit en de specifieke expertise die nodig zijn voor onder andere de implementatie van de Omgevingswet en de uitvoering van het Klimaatakkoord. Het niet realiseren van productieafspraken leidt tot lagere inkomsten. Dat kan gevolgen hebben voor de dekkingsbijdrage van de overheadkosten. Beheersmaatregelen: de OD NZKG werkt met een flexibele schil van personeel die wordt afgebouwd als het nodig is. We zetten extra in op arbeidsmarktcommunicatie en werken samen met wervingsbureaus en de gemeente Amsterdam. Innovatie op het vlak van digitalisering en data-analyse wordt ingezet om zo efficiënt mogelijk te werken. Daarnaast wordt strategische personeelsplanning ingezet en worden medewerkers zelf opgeleid waaronder trainees, opleidingstrajecten voor zij instromers en training on the job constructies. De kans op dit risico is zeer klein. Het risicobedrag was 86K in 2022 en is 56K vanaf 2023. Afbreukrisico Groen Staal – nieuw risico vanaf 2023 Er bestaat een kans dat Tata Steel beslist om van Groen Staat af te zien. De VTH-A werkzaamheden komen dan te vervallen.

De medewerkers die op Groen Staal zijn ingezet, komen daarmee zonder werk te zitten. De medewerkers die op Groen Staal werkzaam zijn, moeten op andere projecten/ procedures worden ingezet. Beheersmaatregelen: Een groot deel van de medewerkers werken deeltijd op het project en houden binding met hun eigen team. Hiermee kan het wegvallen van het werk voor Groen Staal makkelijk worden opgevangen. De kans op dit risico is gemiddeld. Het risicobedrag is 43,5K in 2023 en is 87K in 2024 en 2025.

36

Bedrijfsvoering (totaal geschat financieel effect 923K)

Nieuw zaaksysteem In 2023 vindt een aanbesteding voor het VTH systeem plaats die per 2024 geïmplementeerd moet zijn. Afhankelijk van de uitkomst van de aanbesteding gaat de OD al dan niet over naar een nieuw pakket. De conversie naar een nieuw pakket brengt implementatie en uitvoeringsrisico’s met zich mee. Vooral als dit in combinatie met de inwerkingtreding van de Omgevingswet plaatsvindt. De adoptie van het nieuwe VTH systeem heeft tijd nodig voor de gebruikersorganisatie. Het gevolg kan zijn problemen in de uitvoering waardoor er onvoldoende productie geleverd kan worden en wettelijke termijnen niet worden gehaald. Beheersmaatregelen: 1. De aanbesteding is zorgvuldig voorbereid en opgezet. Leerpunten van andere OD’s zijn hierin nadrukkelijk meegenomen. 2. Sterke betrokkenheid van de gebruikersorganisatie bij aanbesteding en implementatie, waarborgt de aansluiting op het werkveld. 3. Projectorganisatie voor implementatie is vastgesteld door stuurgroep en directieraad. 4. Financiering van implementatiefase is geborgd met een directie besluit. 5. Opleidingsprogramma voor het gebruik van het nieuwe VTH systeem worden uitgewerkt binnen het project. 6. Uitgangspunten voor in gebruik name van het nieuwe VTH systeem i.r.t. de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn vastgesteld door de directieraad. De kans op dit risico is klein. Het risicobedrag is in 2024 62K.

Informatiebeveiliging De OD NZKG heeft flinke stappen gezet om de informatiebeveiliging op een hoger niveau te krijgen. Maar de dreiging tot informatiebeveiligingsincidenten blijft toe nemen. Het risico van een informatiebeveiligingsincident is dat de dienstverlening en bedrijfsvoering volledig kan stil komen te liggen. Daarnaast kunnen informatiebeveiligingsincidenten leiden tot fouten in de dienstverlening en kan vertrouwelijke informatie in verkeerde handen komen te vallen. De informatiebeveiligingsdienst (IBD) ziet op moment twee soorten dreiging meer ransomware en steeds meer en ernstige kwetsbaarheden en gevaren in software. De kosten zijn terug te voeren op het herstel van de systemen, onderzoek naar de aanval, alsmede het betalen van losgeld bij een ransome ware aanval. Het verschilt per aanval welke kosten gemoeid zijn. Beheersmaatregelen: Om de toename aan cybercriminaliteit het hoofd te bieden is een CISO aangesteld. Daarnaast is er een projectgroep opgestart om de beveiligingsmaatregeling van de BIO te implementeren. Voor het bewustzijn van de medewerkers worden er awareness trainingen gevolgd. Er is extra technische software aangeschaft als bescherming tegen hacken. De kans op dit risico is gemiddeld. Het risicobedrag is 100K vanaf 2022.

Groen Staal niet volledig kunnen leveren – nieuw risico vanaf 2023 Om het Groen Staal traject goed uit te lopen, is 5 miljoen subsidie per jaar bij het rijk gevraagd (2023 - 2030). Dit bedrag is voor de eerste jaren mondeling toegezegd. Als dit doorgaat, ontstaat bij de OD een inspanningsverplichting wanneer alle aanvragen gaan binnenlopen. Er kan schade ontstaan op het vlak van imago (herstel) en schade claims van Tata bij onvoldoende tijdige vergunning levering. De OD kan aansprakelijk gesteld worden voor vertraging schade in de voortgang van het project. Het is in deze fase van het project moeilijk om het gevolg van het risico realistisch te kwantificeren. Beheersmaatregelen: Vooruitlopend op het vrijkomen van het geld, zijn de werving, inhuur en opleidingen van medewerkers in voorbereiding. De aansprakelijkheid wordt opnieuw beoordeeld in relatie met de bedrijfsaansprakelijkheid verzekering. Daarnaast is de positie van de OD en het bevoegd gezag en de gemeenschappelijke regeling een issue dat bedrijfsjuridisch gezien, opnieuw beoordeeld wordt. Daarnaast is de communicatie met Tata over de project voortgang en afstemming is essentieel voor zowel OD als Tata. De kans op dit risico is gemiddeld. Het risico vanaf 2023 als PM opgenomen

37

Prestatiegericht financieren (totaal geschat financieel effect 2.661K)

Afwijking ten opzichte van vastgesteld kengetal Per 2019 zijn de kengetallen en daaraan gekoppelde (vaste) volumes voor een periode van 4 jaar ingevoerd. Eveneens is bestuurlijk afgesproken om na deze periode te evalueren en noodzakelijke wijzigingen per 2023 in te voeren, ervan uitgaande dat de Omgevingswet zou zijn ingevoerd. In 2022 is de implementatie van de Omgevingswet opnieuw uitgesteld naar 2023 en de verwachte implementatiedatum is nu 2024. De implementatie van de Omgevingswet heeft grote impact op ons werk en resulteert in een sterk gewijzigde product diensten catalogus (PDC) en daaraan gekoppelde kengetallen en financiering. Het evalueren van kengetallen kan pas plaatsvinden na implementatie van de omgevingswet. Tot die tijd werkt OD NZKG met de kengetallen uit 2019. Het risico is aanwezig dat de kengetallen die nu worden gehanteerd niet robuust genoeg blijken te zijn. Inzet op outputproducten is hoger dan het kengetal voorziet. Beheersmaatregelen: De afwijking op de kengetallen wordt jaarlijks gemonitord. We vervangen afwijkingen tussen de kengetallen en de feitelijke ureninzet voor zover mogelijk binnen de bestaande begroting en/of op basis van de risicoinschatting binnen het weerstandsvermogen. Bij majeure afwijkingen treden we in overleg met het bestuur. In de UVO’s 2023 is een bedrag van € 1,9 mln.

opgenomen om de extra inzet op de output producten op te vangen. Het is echter nog onzeker of deze bijdrage volledig wordt toegekend. De kans op dit risico is klein voor 2023 en 2024 met een risicobedrag van € 199K. Voor het jaar 2025 en verder gaan we uit van gevalideerde kengetallen waardoor het risicobedrag verwaarloosbaar is.

Risico onderhandwerk Bouw en Bodem Op basis van de PGF-systematiek wordt een deel van het toezicht en de handhaving voor Bouw en Bodem als outputproduct gefinancierd (op basis van vergunningaanvragen). Omdat toezicht en handhaving niet altijd in het lopende jaar plaatsvindt, is er een risico dat er geen dekking is voor onderhandenwerk als het aantal vergunningen in een jaar drastisch afneemt. Beheersmaatregelen: We maken jaarlijks een inschatting van de verwachte aanvragen en maken op basis daarvan UVO/ Vthup-afspraken met de opdrachtgevers. Als een drastische daling wordt verwacht en er een dekkingstekort is voor het onderhandenwerk wordt dit bij de halfjaarrapportage en meerjarenbegroting gemeld. De kans op dit risico is groot. Het risicobedrag was 339K in 2022 en is 337K vanaf 2023.

38

Inventarisatie weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden van een organisatie om niet-begrote kosten die onverwacht en substantieel zijn te dekken. Het gaat dus om buffers in het eigen vermogen of middelen die in de exploitatie kunnen worden vrijgemaakt zonder dat dit gevolgen heeft voor het bestaande beleid en de uitvoering van taken. In 2022 wordt voor het verlies een voorstel gedaan tot onttrekking aan de algemene reserve van 794K. Na besluit is wordt de hoogte van de weerstandscapaciteit is per 31-12-2023 1.224K. Tabel: meerjarig beschikbare weerstandscapaciteit bedragen x 1.000

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Reserve weerstandsvermogen

€ 2.018

€ 2.018

€ 1.224

€ 1.224

€ 1.224

€ 1.224

€ 1.224

€ 1.224

€ 1.224

€ 1.224

Voorstel tot besluit bij jaarrekening 2022 Beschikbare weerstandscapaciteit

-€ 794 € 2.018

€ 1.224

Berekening en beoordeling van het weerstandsvermogen De beschikbare weerstandscapaciteit en de noodzakelijke weerstandscapaciteit worden tegen elkaar afgezet met de ratio weerstandsvermogen3. Het algemeen bestuur heeft in 2017 een ratio van 1 tot 1,5 vastgesteld. Deze ratio is naar verwachting voor het jaar 2023 toereikend. Uit onderstaand overzicht blijkt dat meerjarig de verhouding tussen noodzakelijke en beschikbare weerstandscapaciteit voldoet aan de ratio weerstandsvermogen (1 tot 1,5), mits de reserve gelijk blijft aan zijn huidige omvang. Bij een besluit tot eenmalige onttrekking aan de reserve ter dekking van het negatieve resultaat van 2022 ontstaat een iets ander beeld. Het kan zijn dat in 2024 en 2025 de omvang van het vermogen als “matig” wordt beschouwd. De OD zal zich inspannen om voor 2024 en 2025 dit weer richting voldoende te kunnen laten bewegen. Tabel: meerjarige ratio voor het weerstandsvermogen bedragen x 1.000

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Beschikbare weerstandscapaciteit

€ 2.018

€ 2.018

€ 2.018

€ 2.018

€ 2.018

€ 2.018

Noodzakelijke weerstandscapaciteit

€ 1.661

€ 1.181

€ 1.624

€ 1.438

€ 1.300

€ 1.300

Ratio weerstandsvermogen

1,2

1,7

1,2

1,4

1,6

1,6

bij een besluit tot onttrekking

€ 794

Beschikbare weerstandscapaciteit Ratio weerstandsvermogen na verrekening negatief resultaat

€ 1.224

€ 1.224

€ 1.224

€ 1.224

€ 1.224

€ 1.224

0,7

1,0

0,8

0,9

0,9

0,9

Legenda Ratio

Waardering

>2

Uitstekend

1,5 - 2,0

Ruim Voldoende

1,0 - 1,5

Voldoende

0,8 - 1,0 0,6 - 0,8

Matig Onvoldoende

<0,6

Ruim onvoldoende

3 De normeringsystematiek is ontwikkeld door het Nederlandse Adviesbureau voor Risicomanagement (NAR) in samenwerking met de universiteit Twente.

39

Financiële kengetallen In de volgende tabel staan de drie financiële kengetallen die van toepassing zijn op de OD NZKG. Voor de ratio’s zijn normen opgesteld op basis van input van de VNG en op eigen inzichten. De onderstaande beschrijving van de ratio’s bevat een verdere toelichting en beoordeling. Tabel: financiële kengetallen

netto schuldquote solvabiliteitsratio structurele exploitatieruimte

Norm ≤ 0% ≥ 20% ≥ 0%

Rekening Rekening Begroting Rekening 2020 2021 2022 2022 -6% -7% -5% -6% 33% 41% 33% 23% 1% 2% 0% -1%

Netto schuldquote Dit cijfer geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft dus een indicatie van de mate waarin de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie drukken. Een laag percentage is gunstig. De VNG adviseert om 130% als maximum norm te hanteren en daarboven de schuld af te bouwen. De schuldpositie van de OD NZKG bestaat voornamelijk uit kortlopende verplichtingen. Daarom hanteren we een norm van 0% of lager. Om aan de norm te voldoen moeten de eigen middelen hoger zijn dan de schuldpositie. In afwijkende gevallen, bijvoorbeeld een grote investering waarvoor we geld wordt aangetrokken, zal het kengetal boven de 0% stijgen. Voor 2022 is het kengetal -/- 6%. Het voldoet daarmee ruim aan de gestelde norm.

Solvabiliteit Dit cijfer geeft inzicht in de mate waarin de organisatie in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger dit percentage, hoe gunstiger dit is voor de financiële weerbaarheid. Dit cijfer geeft dus een soort toekomstvisie weer. Het betreft het aandeel van het eigen vermogen in het totale vermogen. De VNG geeft aan dat bij een ratio lager dan 20% de organisatie zich op glad ijs bevindt. De norm voor de OD NZKG is daarom minimaal 20%. Het kengetal valt vrij laag uit omdat we met voorschotten van de opdrachtgevers werken. De voorschotten hebben een negatief effect op de ratio maar zorgen niet voor een slechte financiële weerbaarheid. Het kengetal is gecorrigeerd met de voorschotten 1e kwartaal 2023, afrekeningen UVO 2022 en komt daarmee uit op 23%. De ratio is in 2022 gedaald door een negatief rekeningresultaat van 909K De ratio is in 2022 voldoende.

Structurele exploitatieruimte Dit cijfer helpt om te beoordelen welke structurele ruimte de OD NZKG heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Is dit cijfer negatief dan biedt het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte om de lasten te blijven dragen. De norm voor de OD NZKG is 0% of hoger. Als gevolg van het negatieve jaarrekening resultaat is dit percentage in 2022 -1%. OD NZKG heeft een algemene risico reserve om dit risico op te vangen.

Algeheel oordeel Het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) schrijft voor een beoordeling te geven van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie. 2 kengetallen geven een goed beeld en 1 kengetal voldoet dit jaar niet aan de norm. OD NZKG kan het negatieve rekening resultaat opvangen met de algemene risico reserve. Na mutatie is er sprake van een redelijk financieel gezonde positie. In bijlage 3 is de berekening van de kengetallen toegelicht.

40

3.2 Onderhoud kapitaalgoederen De kapitaalgoederen die de OD NZKG in bezit heeft, bestaan uit apparatuur, automatisering, meubilair en de verbouwing van het gehuurde pand Ebbehout in Zaandam. Als afschrijvingstermijn wordt de Economische levensduur als uitgangspunt genomen (conform de financiële verordening). In 2022 zijn door OD NZKG twee nieuwe investeringen gedaan in de materiële vaste activa. In begin van het jaar zijn de Iphones van het personeel vervangen dit was een uitvoering van de aanbesteding ter vervanging van de Laptops Ipads en Iphones uit 2021. De Iphones konden In 2021 niet geleverd worden waardoor de aanschaf is uitgesteld naar 2022. Deze investering wordt gezien als computerapparatuur en daarom wordt deze afgeschreven in 3 jaar. Halverwege het jaar is het netwerk op Ebbecloud vervangen, nu is de snelheid voor het draadloos werken weer optimaal en kan het zonder grote zorgen de komende jaren goed functioneren. Deze investering wordt gezien als automatisering en daarom wordt deze afgeschreven in 5 jaar.

3.3 Financiering In deze paragraaf komen de onderwerpen aan de orde die behoren tot het geldstromenbeleid van de OD NZKG. Dit zijn onder andere het risicobeheer (vooral rente- en kredietrisico) en de financieringspositie. Voor uitvoering van de financieringsfunctie gelden de kaders uit de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) en de bijhorende ministeriële regelingen. In deze wet staan transparantie en risicobeheersing centraal. Er zijn voorschriften voor een verplicht financieringsstatuut (treasurystatuut) en een financieringsparagraaf in begroting en jaarrekening. De OD NZKG werkt volgens het treasurystatuut dat is vastgesteld op 9 december 2015. Een van de doelstellingen van dit statuut is het beschermen van vermogens- en renteresultaten tegen ongewenste financiële risico’s zoals genoemd binnen de Wet fido: renterisico’s, koersrisico’s, liquiditeitsrisico’s en kredietrisico’s.

Financierings- en schuldpositie De OD NZKG gaat uitsluitend leningen aan in de Europese geldeenheid (de euro). In 2013 is bij BNG Bank een lening afgesloten van 1.050K met een looptijd van vijf jaar en een rente van 1,45%. De lening is per 31-12-2018 volledig afgelost.

Kasbeheer De OD NZKG beperkt interne liquiditeitsrisico’s door treasuryactiviteiten te baseren op een adequate liquiditeitsplanning. Doordat we overtollige liquide middelen moeten aanhouden in de schatkist (op een rekeningcourant bij het agentschap van het ministerie van Financiën) zijn er geen kredietrisico’s. Om het renterisico te beperken, is vastgelegd dat de kasgeldlimiet en de renterisiconorm niet worden overschreden. We stemmen nieuwe leningen en uitzettingen af op de bestaande financiële positie en de liquiditeitenplanning. De rentetypische looptijd en het renteniveau van de lening of uitzetting wordt zo veel mogelijk afgestemd op de actuele rentestand en de rentevisie. Binnen deze kaders streven we naar spreiding in de rentetypische looptijden van uitzettingen.

41

3.4 Bedrijfsvoering Verplichte beleidsindicatoren: Vanuit het BBV is het verplicht te verantwoorden op ongeveer veertig beleidsindicatoren. De indicatoren zijn vooral voor gemeenten opgesteld en daarom grotendeels niet van toepassing op de OD NZKG. De indicatoren die wel van toepassing zijn, passen allemaal binnen het programma Bedrijfsvoering. Ze zijn in onderstaande tabel weergegeven. Tabel: verplichte BBV-beleidsindicatoren Formatie

Fte per 1.000 inwoners

Nvt Niet te berekenen per inwoner. De formatie bedraagt 434,34 FTE (excl. inhuur) per 31-12-2022

Bezetting

Fte per 1.000 inwoners

Nvt Niet te berekenen per inwoner. De bezetting bedraagt 416,67 FTE (excl. inhuur) per 31-12-2022

Apparaatskosten

Kosten per inwoner

Externe Inhuur

Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur extern % van de totale lasten % van de totale lasten

Personele overhead Materiële overhead

Nvt Niet te berekenen per inwoner. De apparaatskosten bedraagt € 56.091K. 25,8%

16,9% 12,8%

De formatie voor 2022 is berekend op basis van het aantal benodigde uren in de UVO inclusief maatwerk. Dit resulteert in een formatie van 423 fte, terwijl er 395 fte aan gemiddelde bezetting was. Een tekort van 29 fte’s. De inhuur is op basis van de benodigde uren berekend op ongeveer 53 fte (op basis van 1.573 productieve uren). Hoewel er een goede wervingscampagne is geweest waardoor er in totaal 23 fte interne medewerkers zijn ingestroomd gedurende het jaar, was extra inhuur nodig om de opgave in 2023 te kunnen halen. Aan het einde van 2022 (peildatum december 2022) waren er nog 100,82 fte werkzaam op inhuurbasis. Deze extra capaciteit is aangehouden omdat de opgave voor 2023 nog hoger is geworden.

Formatie 2022 Tabel : Overzicht formatie / bezetting d.d. 31-12-2022 in fte (excl. inhuur) Directie

Formatie

Bezetting

Verschil

Bedrijfsvoering

66,62

71,42

-4,8

Accountmanagement, Staf en Directeur

25,96

25,44

0,52

Regulering & Expertise

192,42

182,46

9,96

Toezicht & Handhaving

149,34

137,35

11,99

Totaal

434,34

416,67

17,67

Aantal

Percentage

Man

257

58 %

Vrouw

189

42 %

Totaal

446

100 %

Tabel : Verhouding man / vrouw

Tabel : Aantal parttime / fulltime naar man en vrouw Fulltime

Parttime

Totaal

Man

207

50

257

Vrouw

74

115

189

42

Nieuwe cao provinciale sector In 2022 is een nieuwe cao afgesloten. Deze cao heeft een looptijd van 1 januari 2022 tot en met 31 december 2023. Enkele belangrijke wijzigingen uit de cao: Per 1 januari 2022 zijn de salarisschalen met € 75,- verhoogd en dus heeft elke werknemer er € 75,- bruto bij gekregen op basis van een fulltime dienstverband. Per 1 juli 2022 zijn de salarissen met 3% gestegen; en Per 1 januari 2023 stijgen de salarissen opnieuw met 4%. Alle medewerkers, die van 1 januari 2022 tot 1 september 2022 in dienst waren, hebben een eenmalige vergoeding ontvangen van maximaal € 500,- bruto bij een fulltime dienstverband voor getoonde flexibiliteit en als tegemoetkoming in de gemaakte thuiswerkkosten. Vanaf 1 januari 2023 ontvangt elke medewerker per thuiswerkdag een vergoeding van € 3,- netto. Dit is deels een thuiswerkvergoeding en deels een internetvergoeding. Per 2 augustus 2022 is de Wet betaald ouderschapsverlof in werking getreden. In de cao zijn deze rechten verder aangevuld. Daarnaast is voor 2023 een pilot afgesproken waarin de werknemer de in de cao genoemde feestdagen kan ruilen voor andere belangrijke religieuze of culturele dagen. Voor belangrijke dagen in de privésfeer kan de werknemer twee extra verlofdagen per jaar opnemen (lief & leed dagen).

Boter bij de Vis 31 medewerkers ontvingen in 2022 de flexibele beloning ‘Boter bij de vis’. Daarnaast hebben diverse medewerkers op basis van bijzondere geleverde prestaties een gratificatie ontvangen zoals cadeaus, cadeaubonnen, of geheel of gedeeltelijke vergoeding van opleidingskosten etc. Zowel op individueel- als op teamniveau.

Verzuim Het verzuim is in 2022 gestegen. Het OD brede verzuim steeg van 4,24% in 2021 met 1,66% tot 5,90% in 2022. De meldingsfrequentie is van 0,81 in 2021 toegenomen tot 1,31 in 2022. Het aantal personen dat zich 3 of meer keer heeft ziekgemeld is ook gestegen in 2022. Het grotendeels thuis werken dat werd ingezet door corona, heeft bij een aantal medewerkers geleid tot toename van de psychische belasting, werkdruk en meer disbalans in werk- en privézaken. Dit heeft te maken met toename van stress door (extra) zorgtaken door ziekte van een partner, kind of een ouder. De lichte stijging van langdurig zieken is ook in 2022 waarneembaar. Al deze dossiers zijn goed in beeld en de medewerkers krijgen de nodige begeleiding. Gericht wordt op verdere sturing op preventie van verzuim. Hiervoor zijn diverse acties ingezet. Aandacht voor en training op de balans werk-privé bij het Tijd- en Plaatsbewust Werken (TPBW). Frequenter overleg met de bedrijfsarts, teammanagers en HR, om ook meer preventief interventies te kunnen inzetten. Daarnaast werd in 2022 goed samen gewerkt tussen de bedrijfsarts en de bedrijfsmaatschappelijk werkster.

43

Rechtmatigheid OD NZKG heeft de verbijzonderde interne controle (VIC) uitbesteed. De OD NZKG kan door de uitbesteding van de VIC de onafhankelijke rol beter borgen, de eigen organisatie is hiervoor te klein. Andere reden is dat de OD m.i.v. 2020 de financiële en personeelsadministratie volledig in eigen beheer heeft genomen. Het belang van het toetsen van de opzet, bestaan en werking van de financiële en personeelsprocessen werd daardoor groter. In 2022 zijn de volgende processen ge-audit: - UVO beheerproces - Debiteurenproces - Personeelsproces – instroom/doorstroom/uitstroom - Inkoop- en crediteurenproces - WABO-leges - Aanbestedingen De keuze voor deze processen is bepaald o.b.v. de financiële materialiteit. De uitkomst van de audits is dat de opzet, bestaan en werking van de processen op orde is. In 2021 was geconstateerd dat onze processen niet waren beschreven in overeenstemming met de 6-W’s. In 2022 zijn daarom de procesbeschrijvingen, die onder de VIC vallen, geactualiseerd. In 2022 zijn er tevens lijncontroles uitgevoerd. Hieruit zijn geen bijzonderheden naar voren gekomen. De Interne Controle (IC) op het Inkoop en crediteurenproces is in 2022 aangescherpt, hierdoor kan de externe partij die de VIC uitvoert beter steunen op onze IC werkzaamheden. ODNZKG heeft de salarisadministratie uitbesteed aan IJK.

Uit de uitgevoerde Verbijzonderde Interne Controle personeel Q4 2022 is naar voren gekomen dat de salarisverhogingen van 1,2% in 2021 en 3% in 2022 op grond van de provinciale Cao in een aantal gevallen dubbel is verwerkt en er fouten zijn gemaakt bij bepaalde mutaties in het proces met de externe salarisverwerker. Dit heeft tot gevolg dat een aantal medewerkers van ODNZKG te veel salaris heeft ontvangen. In totaal betreft het een bedrag van € 232K waarvan € 203K betrekking heeft op 2022. OD NZKG heeft, op basis van juridische analyse en goed werkgeverschap, besloten om het te veel betaalde salaris niet terug te vorderen. Hiermee ontstaat een onrechtmatigheid in onze jaarrekening. Dit foutieve bedrag valt binnen onze goedkeuringstolerantie van € 564K waardoor de accountant alsnog een goedkeurende verklaring kan afgeven bij de jaarrekening. Het streven is om het salaris per april 2023 te corrigeren. Juridisch is onderzocht of medewerkers die wel het juiste salaris hebben gehad moeten worden gecompenseerd. De inschatting is dat een dergelijke claim juridisch geen kans van slagen heeft. Er is weliswaar vanaf 2021 tot nu verschil in beloning ontstaan, maar de reden hiervoor is uit te leggen en bovendien wordt dit nu gecorrigeerd. Een voorziening vormen is daarom niet nodig. Voor onze opdrachtgevers worden elk kwartaal legesrapportages opgesteld.