Bijlage 1 241001_Vernieuwingsplan_Wildemanbuurt_Inspraakversie.pdf
Tekst van het document
Daarnaast moet nog onderzocht worden of de westzijde van Station Wildeman een betere doorgangsroute van en naar de buurt is dan de oostzijde hiervan. Mogelijk is er nog ruimte voor aanvullende woningbouw zodat de sociale veligheid van het gebied verbetert. Investeren in bewoners Alleen met verbeterde woningen en differentiatie van doelgroepen komen we er niet. Er moet ook sociaal worden geïnvesteerd in de huidige en toekomstige bewoners van de Vernieuwingsplan Wildemanbuurt 56
buurt, in de invulling van de sociale voorzieningen. Voor deze invulling hebben we een voorzet gedaan in paragraaf 3.3.
Parkeren auto niet in openbare ruimte maar op eigen terrein In de openbare ruimte worden parkeerplaatsen gerealiseerd voor bezoekers en herhuisvesters met een parkeervergunning. Het beleid stelt dat er voor nieuwbouwwoningen geen nieuwe parkeervergunningen op straat worden verstrekt. Het is aan de ontwikkelende partijen om de parkeervoorzieningen op eigen terrein (in de gebouwen en eventueel in de hoven) te organiseren conform de geldende richtlijnen van gemeente Amsterdam. Het huidige parkeernormenbeleid voor woningen in deze buurt (uit: Nota Parkeernormen Auto) stelt dat bij nieuwbouw vrije sector een norm voor parkeren op eigen terrein heeft. Het bruto vloer oppervlak van de woning (BVO) is hierin bepalend: • voor 30 m2 BVO 0,1 parkeerplaats per woning. • voor 30-60 m2 BVO 0,3 parkeerplaats per woning. • voor groter dan 60 m2 BVO 0,6 parkeerplaats per woning. Voor woningen in de sociale huursector en het middensegment is de minimale norm 0 en de maximale norm 1 parkeerplek per woning. Voor een programma met 1200 - 1300 woningen komt dit op een aantal parkeerplaatsen per segment: • Voor sociale huur en middensegment huur worden geen parkeerplaatsen op eigen terrein gerealiseerd. • Voor vrije sector zullen minimaal 150 parkeerplaatsen voor 250 woningen (gemiddeld >60 m2 bvo, 250 woningen x 0,6) op eigen terrein worden gerealiseerd.
Naast het parkeren op eigen terrein wordt er ook geparkeerd in de openbare ruimte; het bezoekersparkeren en het parkeren van herhuisvesters met een parkeervergunning kan hier plaats vinden. Het beleid stelt dat er voor nieuwbouw geen vergunningen op straat worden verstrekt. Vernieuwingsplan Wildemanbuurt 57
Voor het parkeren op eigen terrein zijn eisen opgenomen in de hoofdstukken beeldkwaliteit en ruimtelijke eisen. De gemeente staat positief tegenover het realiseren van extra parkeerplekken op eigen terrein voor middensegment en sociale huur op deze locatie.
Parkeren Fiets op eigen terrein Het fietsparkeren op eigen terrein (dus op het terrein dat in erfpacht uitgegeven wordt aan Stadgenoot; dit kan in de gebouwen of eventueel ook in de hoven) is geregeld in het bergingsvoorschrift in het Besluit bouwwerken leefomgeving. We hanteren voor nu het volgende: • De fietsen staan 400 mm hart op hart (h.o.h). • Specials zoals bakfietsen en scooters staan 500 mm h.o.h. Het gebruiksoppervlak van de woning (gbo) is bepalend voor de fietsparkeernormen: • Woningen kleiner dan 50 m2: 2 plekken, waarvan 1 laag. • Woningen 50 m2 - 75 m2: 3 plekken, waarvan 2 laag. • Woningen groter dan 75 m2: 4 plekken waarvan 2 laag. • Woningen met eigen berging: 0 plekken in fietsenstalling. We gaan er vanuit dat dit ongeveer 3900 plekken zijn. Per bouwfase zal hier een onderbouwing en een berekening voor worden gegeven. Om overlast van geparkeerde fietsen in de buurt te voorkomen, wordt ingezet op makkelijk te gebruiken gezamenlijke fietsparkeervoorzieningen voor de bewoners binnen het woonblok. Er is nadrukkelijk plek voor fietsen met een afwijkende maat. Er komen er hier steeds meer van. Behalve de extra brede plekken worden er ook vakken gemaakt waar extra grote fietsvoertuigen in kunnen staan. rekening moet worden gehouden met bakfietsen, fatbikes, (elektrische) scooters en eventueel voor de oudere en mindervalide doelgroep scootmobielen.
Ongeveer 10% à 20% van de ruimte in de stalling is voor fietsen die niet in een rek passen. Het bezoekersparkeren van fiets en scooter vindt plaats in de openbare ruimte.
3.2. Maatschappelijke Voorzieningen Maatschappelijke visie Maatschappelijke voorzieningen zijn gebouwen en buitenruimte voor maatschappelijke functies en activiteiten, die niet vanzelfsprekend door de markt worden gerealiseerd en daarom een actieve rol vraagt van de gemeentelijke overheid. Voor een groot deel vraagt dit om gebouwen, zogenaamd maatschappelijk vastgoed. Daarnaast vraagt sport ook om ruimte voor (anders) georganiseerde buitensport en voor sporten in de openbare ruimte. Ook moet er voldoende ruimte zijn voor spelen in de openbare ruimte. De openbare ruimte dient ook plek te bieden aan uitingen van kunst en cultuur. Het beleid voor maatschappelijke voorzieningen is verankerd in het beleid voor onderwijs, sport, zorg, cultuur, basisvoorzieningen, groen en openbare ruimte. De ruimtelijke consequenties voor de groei van de stad zijn vastgelegd in de door het college in de in 2018 vastgestelde ‘referentienormen voor maatschappelijke voorzieningen, groen en spelen’. Deze normen zijn als uitgangspunt opgenomen Omgevingsvisie Amsterdam 2050 (OVA). Het realiseren van een complete stad, inclusief alle benodigde voorzieningen, staat in de OVA centraal. Doel is de groei van de stad in de verschillende planfasen te voorzien van een voldoende maatschappelijk programma, inclusief ruimte voor sport, groen en recreatie, omdat we bouwen aan een gezonde en sociaal duurzame stad.
Vernieuwingsplan Wildemanbuurt 58
Bestaande voorzieningen en sociale opgave In de buurt is een groot aanbod aan verschillende voorzieningen geprogrammeerd; • Station Wildeman • Het Perron 32 – buurtkamer jeugd 12• Garage Notweg/The Beach • Het Huis van de Wijk ’t Blommetje dat vanwege sloop/ nieuwbouw tijdelijk niet gebruikt kan worden zal medio 2025 gereed zijn om te functioneren als Huis van de Wijk. Eind 2023 is de uitbreiding (circa 310 m2) van Station Wildeman opgeleverd. Doel is te komen tot dé centrale plek in de buurt waar het als vliegwiel zal functioneren voor de sociaaleconomische ontwikkeling van de Wildemanbuurt doordat: het ruimte biedt (maatschappelijk en toegankelijke m2) aan startende ondernemers, maatschappelijke voorzieningen en buurtinitiatieven; het een sociaaleconomisch programma genaamd Vangnet en Springplank, ontwikkelt om de uitdagingen aan te pakken. Vangnet staat voor: een laagdrempelige manier om bewoners die hulp nodig hebben te ondersteunen, individueel of in collectiefverband. Springplank staat voor: toekomstperspectief met het bieden van vrijwilligerswerk, leerwerktrajecten, trainingen en toeleiding naar werk.
Aan de straat Notweg 32 in Wildemanbuurt is in 2023 de maatschappelijke plint Perron 32 opgeleverd. Perron 32 wordt ingezet voor de jonge jeugd en hun ouders. Meerdere lokale partners uit de Sociale Basis, het onderwijs en de jeugdhulp gaan hier programmeren. De basisschool IKC Het Talent gaat voor hun plusprogramma ook gebruik maken van Perron 32. Het plusprogramma is belangrijk vanwege de extra ondersteuning die het biedt aan leerlingen en hun ouders. Aan de andere zijde van de Osdorper Ban ligt de Blomwijckerbuurt. In deze wijk komt het Huis van de Wijk ’t Blommetje (gereed medio 2025).
In Station Wildeman vind je verschillende activiteiten voor jong én oud, Er zijn o.a. taallessen vanuit Toptaal en Home Base met studiebegeleiding voor jeugd door Stichting Studiezalen. Er vinden spreekuren plaats op diverse thema’s bij o.a. Wegwijssalon en het WijkPraktijkTeam. Er kan werkervaring opgedaan worden bij de Werkbrigade of meewandelen met de loopgroep van Fysiotherapie Osdorp. Er komt een buurtkamer waar bewoners en organisaties als Nivon activiteiten kunnen organiseren. Daarnaast is er de theetuin van de Wilde Buren en de voorleesmiddag van VoorUit.
Garage Notweg is al lange tijd een belangrijke maatschappelijke voorziening in de Wildemanbuurt. Even was er het gevaar dat de maatschappelijke partijen die er in zaten zouden moeten verdwijnen toen het pand door Ymere werd verkocht aan een private partij. Gelukkig had deze partij ook oog voor de belangrijke maatschappelijke functie van Garage Notweg, zodat zij samen met het stadsdeel tot een overeenkomst is gekomen waarbij de huur nog op te brengen is door maatschappelijke partijen. Bovendien krijgt het gebouw een facelift zowel aan de buiten-als binnenkant, met respect voor de monumentale status van het gebouw maar echt een tweede leven als kindermuseum, maakatelier en plek voor kunstenaarscollectieven op de begane grond. En op de tweede etage zijn er maatschappelijke partijen die bewoners begeleiden naar stages, opleidingen, werk en ondernemerschap. Culturele instelling The Beach (AFK structurele subsidie) huurt momenteel al een groot deel van de begane grond en zal na de verbouwing meer m2 gaan huren, zij breiden hun cultureel maatschappelijke programmering uit. Zij doen al veel voor de lokale jeugd (o.a. Gangmakers ontwerplab) en hebben de ambitie dit uit te breiden.
Vanaf april 2024 heeft Stadgenoot een wijkwerkplek in Station Wildeman. Deze wijkwerkplek biedt kansen voor intensivering van de samenwerking tussen Stadgenoot en de wijkpartners en het verbeteren van de bereikbaarheid van Stadgenoot voor buurtbewoners.
Deze infrastructuur van basisvoorzieningen vervult een belangrijke functie als het gaat om het stimuleren van participatie door bewoners en kan fungeren als een plek waar barrières tussen (groepen) Amsterdammers worden doorbroken. Het is dan ook van groot belang dat bewoners deze
ontmoetingsplekken zien als hun eigen plek waar zij zelf of met begeleiding het voortouw kunnen nemen als het gaat om de invulling van het programma. In de Wildeman- en Blomwijckerbuurt zijn veel huishoudens die in armoede leven en schulden hebben. In deze groep is er vaak sprake van gebrekkige taal - en digitale vaardigheden. Door deze samenhangende problematiek krijgen deze inwoners minder kansen om mee te doen in de maatschappij. Het aantal uitkeringsgerechtigden is groot. Er zijn veel kinderen en jongeren die opgroeien in gezinnen met een lage sociaal-economische positie. Zij kampen met problemen op verschillende leefgebieden en komen moeilijk mee in de maatschappij. Een deel van deze jongeren veroorzaakt overlast of glijdt af naar criminaliteit, wat zorgt voor een onveilig gevoel bij buurtgenoten. In dit gebied is ook sprake van veel specifieke meidenproblematiek. In deze buurten groeien ook veel kinderen en jongeren op met ongelijke kansen. Dat uit zich in lage schooladviezen, schooluitval, lage deelname aan naschoolse activiteiten en weinig toekomstperspectief. Dit begint al bij de allerjongsten. In de Wildeman- en Blomwijckerbuurt moeten organisaties elkaar versterken bij activiteiten voor kwetsbare (jonge) kinderen en jongeren, met name meiden.
Een sluitend sport- en spelaanbod en andere buitenschoolse activiteiten zorgen ervoor dat kinderen en jongeren genoeg kansen krijgen om zich optimaal te ontwikkelen. Jongerenactiviteiten en voorzieningen blijven nodig. Ook ouderen lukt het niet altijd om mee te doen aan de maatschappij. Dit heeft verschillende oorzaken zoals beperkte mobiliteit, geringe kennis van digitale techniek (computers en Internet), laaggeletterdheid en eenzaamheid. De bewoners van Wildeman- en Blomwijckerbuurt scoren matig tot zeer ongunstig op lichamelijke en geestelijke gezondheid. Er is veel sprake van overgewicht of obesitas. Extra zorgelijk is het grote aantal kinderen met overgewicht. Vernieuwingsplan Wildemanbuurt 59
Uitgangspunten Het programmaplan maatschappelijke voorzieningen Wildeman- en Blomwijckerbuurt is opgesteld met behulp van de referentienorm maatschappelijke voorzieningen, groen en spelen. Deze referentienorm is op 30 januari 2018 vastgesteld door het college van Burgemeester en wethouders. Het betreft normen voor ruimte voor onderwijs, jeugd-, zorg- en basisvoorzieningen, kunst en cultuur, groen, spelen en sport. De referentienormen zijn een ruimtelijke vertaling van bestaand beleid. Daar waar in het beleid geen exacte ruimtenormen zijn opgenomen, is het voor het bepalen van de normen een extrapolatie gemaakt van datgene wat in Amsterdam aanwezig is.
Met behulp van de referentienorm is uitgerekend hoe veel extra vierkante meters van elke voorziening nodig is bij realisatie zo'n 600 nieuwe woningen, om zo een complete stad te bouwen. Bij de normen hoort een rekenmodel (voorzieningenmodel) dat helpt inzicht te krijgen in de hoeveelheid benodigde maatschappelijke voorzieningen per ontwikkelgebied. Bij het bepalen van het programma maatschappelijke voorzieningen in Wildeman- en Blomwijckerbuurt is rekening gehouden met een verdichtingsopgave van circa 600 woningen. Naast het woonmilieu en aantal woningen wordt in de referentienorm ook onderscheid gemaakt tussen voorzieningen die in iedere buurt aanwezig moeten zijn voor het goed functioneren van een buurt en voorzieningen waar aanvullend bovenwijks behoefte aan is. Programma maatschappelijke voorzieningen Onderwijs en kinderopvang Bij volledige realisatie van het beoogd programma (circa 1250 woningen) bieden de bestaande scholen voldoende capaciteit om de groei op te vangen. Er is behoefte aan extra circa 400 m2 kinderopvang vanuit een bestaande kinderopvang organisatie in Osdorp. Ook wordt er vervangende ruimte gezocht (circa 850 m2) voor een bestaande kinderopvangorganisatie door gebiedsontwikkeling op een locatie elders. Jeugd In de directe omgeving bevindt zich 1 Ouder- en Kindteam; locatie De Kikker aan het Evertsweertplantsoen.
Vanaf 2030 is er extra ruimte om het gebied te bedienen. Vanuit de referentienormen Jeugd zijn er in deze wijk geen extra voorzieningen nodig. Vanuit de buurt is er de wens om te komen tot jeugdprogrammering. Dit wordt per zomer 2024 aangeboden. Ook wordt er gezocht naar een permanente locatie voor jeugdprogrammering.
Zorg In de wijk en directe omgeving is een ruim aanbod aan zorgvoorzieningen aanwezig, zoals huisartsen, diëtisten, fysiotherapeuten en een tandartsencentrum. Het Zorgplein aan het Osdorpplein zijn verschillende aanbieders onder 1 dak te vinden, zoals huisarts, apotheek, tandarts, psycholoog, verloskundige, podotherapeut, vrouwenzorg, medische post, bloedafname, diëtist, optometrische zorg en cardioloog. Volgens het voorzieningenmodel is er 90 m2 benodigd voor eerstelijnszorg om de groei te kunnen opvangen. De minimale afmeting van een buurtgezondheidsentrum is 414 m2. Dat staat gelijk aan 3 fte huisartsen en een aantal spreekkamers voor eerstelijnszorgaanbieders voor 6000 bewoners. Huisartsen en andere eerstelijnszorg aanbieders in het gebied ervaren uitdagingen met het vinden van ruimtes om uit te breiden. Bij de herontwikkeling van het gebied liggen hier kansen. Basisvoorzieningen Op basis van de normen van de gemeente Amsterdam zijn er geen extra basisvoorzieningen nodig. Voorbeelden van deze basisvoorzieningen zijn buurtkamers, huizen van de wijk, jongerencentra en speeltuingebouwen. Er is een groot aanbod aan ontmoetingsruimten in het gebied aanwezig. Vanuit de opgave Gebiedsgerichte Uitwerking (GGU) in het gebied is er (extra) behoefte aan programmering voor jeugd en jongeren. Naast het ontmoeten en samenkomen is er een plek nodig voor activiteiten.
De organisaties uit deze buurten pleiten voor het behoudt van de gymzaal aan Veldzicht en uitbreiding van het activiteitenaanbod. De gymzaal is eigendom van gemeente Amsterdam (Directie OJZ). Aan de Osdorper Ban komt er een nieuwe gymzaal ten behoeve van IKC het Talent. Er is nog geen bestemming voor de oude gymzaal. De organisaties uit de buurt zijn voor behoud en uitbreiding van de programmering.
Vernieuwingsplan Wildemanbuurt 60
Kunst & Cultuur In samenwerking met bewoners worden de mogelijkheden voor Kunst in de openbare ruimte onderzocht. In de Wildeman- en Blomwijckerbuurt liggen diverse kansen voor het realiseren van nieuwe culturele voorzieningen. Een goed voorbeeld hiervan is The Beach, een culturele organisatie dat sterk is geworteld in de buurt en de ambitie heeft om door te groeien. Sinds 2009 zijn hier creatieve en sociale ondernemers gevestigd die met buurtactiviteiten een impuls geven aan dit projectgebied. Door gebiedsontwikkeling moet The Beach op zoek een nieuwe locatie. Met de verkoop van de voormalige Renaultgarage op Notweg 38 begin 2023, is de toekomst van de buurtgerichte creatieve broedplaats Garage Notweg onzeker. De nabijheid van het Osdorpplein ook kansen. Muziekschool Amsterdam is bijvoorbeeld op zoek naar nieuwe huisvesting, vanwege de geplande sloop van het huidige gebouw de Meervaart. We willen onderzoeken of het mogelijk is om één of meer culturele initiatieven in de buurt in permanente vorm terug te laten komen. Sport, Spelen en Bewegen In de Wildeman- en Blomwijckerbuurt komen in twee van de vier hoven speeltuinen. Kleinschalige buitensport in de openbare ruimte is ook opgenomen. Er wordt onderzocht of hier ook een watertappunt kan komen.
De sociaal-economische opgave maakt het erg belangrijk om te investeren in sporten, spelen en bewegen in de buurt en te zorgen dat die verbindingen naar Ookmeer en Sloterplas er komen. Er wordt vanuit het project een voetgangerbrug aangelegd naar het naastgelegen sportpark Ookmeer. Ook worden vanuit de gemeente de mogelijkheden onderzocht voor een hardloop/wandelroute naar het de Sloterplas. Aan de Sloterplas komen verschillende extra nieuwe sportmogelijkheden zoals een urban sportspark.
3.3. Samenwerken aan leefbaarheid & perspectief Inleiding In april 2022 benadrukten gemeente en Stadgenoot dat de vernieuwing van de Wildemanbuurt niet alleen een fysieke, maar zeker ook een sociale opgave is. Deze paragraaf beschrijft daarom hoe we de komende jaren samenwerken aan het verbeteren van de leefsituatie én het perspectief van de bewoners. De grootschalige vernieuwingsplannen en de uitgesproken betrokkenheid van bewoners grijpen wij aan om tijdens de vernieuwingsperiode samen met bewoners en wijkpartners te werken aan een buurt die leefbaar (schoon, heel en veilig) is, waar bewoners prettig samenleven én kansen krijgen voor persoonlijke ontwikkeling en groei. De gemeente en Stadgenoot spreken hiermee naar bewoners uit hiervoor in de komende jaren extra inzet van mensen en middelen vrij te maken. Net als bij de fysieke vernieuwing ontwikkelen we onze plannen voor een leefbare buurt met perspectief voor alle huidige bewoners en straks ook nieuwe buurtbewoners. Deze paragraaf bestaat uit drie delen: (1) een (klein) visiedeel, waarin we een wensbeeld schetsen van de nieuwe Wildemanbuurt, (2) een deel waarin we in grote lijnen aangeven wat hiervoor nodig is en (3) wat we al doen aan het verbeteren van de leefbaarheid en het perspectief in de Wildemanbuurt.
Ambitie De toekomstige Wildemanbuurt wordt een buurt waar de bewoners zich thuis voelen en waar ze (weer) trots op zijn. De woningen en openbare ruimte zijn weer op orde, dat spreekt voor zich, én de buurt presteert zowel fysiek als sociaal als een gemiddelde Amsterdamse buurt, waar bewoners zich betrokken voelen bij hun buren en leefomgeving, eigenaarschap tonen ten aanzien van collectieve en publieke ruimten en waar een plek is voor uiteenlopende huishoudens binnen de Amsterdamse samenleving. De Wildemanbuurt wordt een veerkrachtige buurt, met een gedifferentieerde woningvoorraad (minimaal 50% andere segmenten dan sociale huur) en bevolking. Ons toekomstbeeld is een buurt waar bewoners prettig en passend kunnen wonen en leven in een schone, hele, veilige Vernieuwingsplan Wildemanbuurt 61
en aantrekkelijke woonomgeving die jong en oud uitnodigt te wandelen, fietsen en elkaar terloops te ontmoeten, op de straten, pleinen, bij de winkels en in de buurtvoorzieningen. Alle bewoners ervaren hier gelijke kansen. De meeste volwassenen hebben (zicht op) werk of een fijne dagbesteding. Huishoudens met een zorgvraag weten waar ze goed geholpen kunnen worden. Het aandeel bewoners met geldzorgen is klein, en wie wel geldzorgen heeft, kan hulp vinden in de buurt. Alle kinderen uit de Wildemanbuurt beginnen hun schooldag met een gevulde maag en hebben na schooltijd thuis, of in de buurt, een fijne plek om huiswerk te maken. Doordat bewoners hun buren kennen, zijn zij minder eenzaam. Met hulp van de gemeente, corporatie en wijkpartners zetten veel bewoners zich actief in voor de vele bewonersinitiatieven die hun buurt mooier maken. Hoe vanzelfsprekend dit ook klinkt, dit gaat zeker niet vanzelf. Daarom zetten gemeente, Stadgenoot, bewoners en andere actieve wijkpartners zich de komende jaren extra in voor de buurt. We zoeken daarbij samenwerking met het Nationaal Programma Samen Nieuw- West dat veel kansen en aanknopingspunten biedt om de leefbaarheid van de buurt en het perspectief van de buurtbewoners te verbeteren.
En we werken aan het opzetten van een team waarin professionals en vertegenwoordigers van wijkpartners en bewoners samenwerken aan het verbeteren van de leefbaarheid en perspectief: het Wijkactieteam Wildemanbuurt (WAT), een wijkalliantie voor leefbaarheid & perspectief. Van ambitie naar actie: hoe bereiken we dit toekomstbeeld? Dat we een abstract beeld hebben van de toekomstige buurt is een eerste stap. Tegelijkertijd worden er op vele plekken in de buurt stappen gezet om de buurt, de leefbaarheid en de levens van buurtbewoners te verbeteren. We gaan hier in de rest van deze paragraaf nader op in. Er gebeurt dus al veel in de buurt, door veel verschillende partijen: gemeente, Stadgenoot, Stichting Samenwonen-Samenleven, HomeBase, Studiezalen, FRIS Supermarkt, etc. Maar wat ontbreekt is een gezamenlijke visie op de toekomstige Wildemanbuurt waar alle partijen aan kunnen werken.
Met dit Vernieuwingsplan spreken de gemeente en de woningcorporatie de belofte uit om, samen met bewoners en wijkpartners een overkoepelend sociale visie op de toekomstige Wildemanbuurt te ontwikkelen, inclusief een plan van aanpak waarin beschreven wordt hoe we daar gezamenlijk komen. Daarbij maken we gebruik van alle beschikbare kennis en ervaring, bij bewoners en betrokken professionals. Samen formuleren we een eindbeeld en bepalen we wat er gedurende de jaren van vernieuwing extra nodig is om dat te bereiken. Wijkactieteam leefbaarheid & perspectief Stadsdeel Nieuw-West neemt de coördinatie op zich van de ontwikkeling van deze visie op leefbaarheid en perspectief in de Wildemanbuurt. Een eerste stap is het instellen van een Wijkactieteam (WAT), een wijkalliantie voor leefbaarheid en perspectief Wildemanbuurt. Dit team werkt integraal samen aan positieve acties voor de buurt. Zichtbare acties die de buurt leefbaar houden tijdens de periode van herhuisvesting sloop en bouw. Een periode waarin oude bewoners vertrekken, terugkeren en nieuwe bewoners een plekje zoeken in de buurt. Het WAT initieert en houdt overzicht van acties in de buurt vanuit Station Wildeman en bevordert samenhang en
samenwerking. Waar nodig brengt het WAT expertise in vanuit de gemeente Amsterdam, Stadgenoot of andere maatschappelijke partners. Samen pakken we problemen en sociale uitdagingen in de wijk sneller en effectiever op. De werkplek van het stadsdeel in Station Wildeman is (in goed overleg) beschikbaar voor wijkpartners om te werken en in te zetten voor community activiteiten uit het actieprogramma Leefbaarheid & Perspectief Wildemanbuurt. Het WAT escaleert (systeem)belemmeringen en niet te missen kansen bij de stuurgroep/regiegroep en/of het Nationaal Programma Samen Nieuw-West. Het Wijkactieteam komt maandelijks bijeen om actualiteiten en acties te bespreken. Zo houden we elkaar op de hoogte van ontwikkelingen en trends en kunnen we samen uitdagingen oppakken (actiegericht). Dit gebeurt vanuit gezamenlijke speerpunten met een duidelijke agenda en themagericht. Tijdelijks de maandelijkse Meet-ups over de vernieuwing van de buurt kunnen buurtbewoners ook sociale thema’s aandragen. Eens per kwartaal is er een ‘actiemoment’ voor bewoners en professionals samen. Dan focussen we op een stukje wijk waar we met een concrete actie iets verbeteren, bijvoorbeeld
samen iets schilderen, of een afvalprikactie. Bij deze acties zetten we bijvoorbeeld een koffiekar in om in gesprek te zijn met bewoners. De vernieuwing van de buurt is een langdurig proces. Daarom spreken we af dat we te ontwikkelen visie op leefbaarheid en perspectief en de bijbehorende aanpak tweejaarlijks evalueren. Gebiedsopgaven 2023-2026 stadsdeel Nieuw-West Het stadsdeel Nieuw-West heeft reeds een aanpak in de buurt gericht op de gebiedsopgaven 2023-2026. Vanzelfsprekend neemt het WAT-team de gebiedsopgaven die het stadsdeel heeft opgesteld voor de periode 2023-2026, zowel fysiek als sociaal, als basis voor de op te stellen visie op leefbaarheid en perspectief en het bijbehorende programma. De gebiedsopgaven zijn gebaseerd op het coalitieakkoord van de gemeente en de wensen van het lokale bestuur, dat de input van bewoners, ondernemers en (maatschappelijke) partners meeneemt. 1. Kansengelijkheid: Kansengelijkheid en weerbaarheid van de jeugd in Osdorp vergroten. 2. Veiligheid: De veiligheid, het veiligheidsgevoel in Osdorp verbeteren. 3. Wonen: Verbetering van de kwaliteit van woningen en woonomgeving in de kwetsbaarste buurten, met specifieke aandacht voor de Wildemanbuurt. 4. Saamhorigheid: De saamhorigheid van bewoners en ondernemers in Osdorp vergroten. 5. Bestaanszekerheid: Vergroten van bestaanszekerheid en verminderen van armoede in Osdorp 6.
Voorzieningen: Verbetering en creëren van passende voorzieningen in Osdorp. Nationaal Programma Samen Nieuw-West Binnen dit programma werken overheid, een aantal (maatschappelijke) organisaties en een aantal bewoners samen aan een betere toekomst voor de huidige en toekomstige bewoners van dit stadsdeel. Met al meer dan 65 partners bouwen we de komende 20 jaar aan de toekomst van stadsdeel Amsterdam Nieuw-West.
Vernieuwingsplan Wildemanbuurt 62
Participatie, Democratisering & Community Wealth Building De Wildemanbuurt kenmerkt zich door sterke bewonersbetrokkenheid die onder andere voortkomt uit de Actiegroep Wildemanbuurt. Bewoners zijn op diverse manieren betrokken bij de vernieuwing van hun buurt. We nemen de input van bewoners als startpunt van onze inzet en samenwerking op leefbaarheid en perspectief en geven bewoners waar mogelijk en gewenst zeggenschap. Bewonersonderzoek interim beheer Het interim beheerplan, zoals dat voorkwam uit het bewonersparticipatietraject onder begeleiding van Stipo, heeft twee overkoepelende thema’s; woningen en de openbare ruimte. De meeste gesprekken begonnen over de slechte staat van de woningen. Er is veel informatie opgehaald bij bewoners over de huidige staat van de woningen. Bewoners gaven aan wat er volgens hen verbeterd kan worden in de woningen én in het vinden van een andere woning. Daarnaast is veel gezegd over de publieke ruimte en voorzieningen in de buurt. Bewoners hebben behoefte aan een veilige en schone buurt én ontmoetingsplekken. Bij het voornemen van de gemeente om een parkeerregime in te voeren, hebben bewoners gevraagd om betere OV-verbindingen met de rest van de stad. Hieronder de prioriteiten van bewoners die meededen aan het onderzoek van Stipo in het kader van het interim beheer: •
•
•
Betere woningen en voorzieningen: achterstallig onderhoud, verouderde woningen, grootte van de woning past niet bij de gezinssamenstelling (te klein), wens tot sloop/nieuwbouw zoals die ooit was gepland voor de economische crisis, verbetering winkelstraat Osdorper Ban. Schonere en mooiere straten en pleinen: er is veel overlast van afval, het groen is slecht ingericht en onderhouden. Idem voor bestrating en inrichting van de straten en pleinen. Geen jeugdoverlast meer. Er is op bepaalde plekken tot diep in de nacht overlast van luidruchtige hangjongeren en vernielingen en vervuiling door deze jongeren.
Tijdens een buurtbijeenkomst in december 2022 zijn de acties uit het interim beheerplan voorgelegd aan de buurt en is gevraagd welke zij het belangrijkst vinden. De onderstaande acht acties kregen de meeste stemmen (aantal stemmen tussen haakjes) en nemen we, als ze niet al zijn opgepakt, mee in de uitwerking van het actieplan van het Wijkactieteam leefbaarheid & perspectief Wildemanbuurt.
8. Buurtkamer openen met open inloop (6) Actie: Het stadsdeel werkt aan het realiseren van een buurtkamer in Station Wildeman alsmede aan jongerenprogrammering in de buurt. Vooralsnog is dit niet gelukt, met name een ruimte waar geen huur betaald hoeft te worden, is een grote wens.
1. Voorrang voor nieuwbouwwoningen in Nieuw-West (95) Actie: Voor nieuwbouwproject The Ox aan de Osdorper Ban was er een voorrangsregeling bij toewijzing voor bewoners uit de Wildemanbuurt. Inmiddels is duidelijk dat er geen bewoners uit de Wildemanbuurt zijn geweest die gebruik hebben gemaakt van deze regeling. 2. Woningen verbeteren en klachten oplossen (27) Actie: Stadgenoot heeft vanaf medio 2022 de klachten van bewoners ter harte genomen en woningen verbeterd. 3. Gezinnen versneld uit schimmelwoningen halen (22) Actie: De Actiegroep Wildemanbuurt heeft een plan opgesteld om 18 grote gezinnen met jonge kinderen versneld uit woningen met schimmelproblemen te verplaatsen naar een passender woning. Dit doorstroomplan behelsde het inventariseren van woningen waar relatief weinig mensen wonen en het inventariseren in welke woningen er overbewoning plaatsvindt. Gemeente en Stadgenoot hebben maatwerk geleverd om deze huishoudens te helpen aan een passendere woning. Hierdoor zijn er vanaf zomer 2023 zo’n 18 huishoudens naar een passendere woning verhuisd. Op de Notweg 32 heeft Stadgenoot in 2023 jongerenwoningen gerealiseerd waarbij jongeren uit de Wildemanbuurt voorrang kregen. 4. Verlichting verbeteren (13) Actie: In de Nieuwe Laan en Vrijzicht is de verlichting geheel vernieuwd. 5.
Helpen bij het vinden van een betere woning (verhuiscoaches) (10)
Vernieuwingsplan Wildemanbuurt 63
Actie: zie punt 3. 6. Campagne voor een schone buurt (8) Actie: In 2024 zijn diverse stadsdeelbrede campagnes uitgevoerd/gepland: a. Campagne woonwinkelgebieden ‘Samen houden we onze straat schoon’ b. Acties en communicatiemiddelen met afvalregels zoals: - Huis-aan-huis flyer voor bewoners met afvalregels; Promoteam spreekt bewoners/ondernemers aan; - Promoteam flyert; - Posters en reclameborden; - Online campagne (social media & websites). c. Tijdelijke informatiepunten Afval scheiden in de buurt d. Campagne- Karton e. Studentencampagne ‘Ken de spelregels’ f. Zomercommunicatie parken g. Campagne jouw bedrijf jouw afval h. Kerstbomencampagne: ‘Klaar met je kerstboom?’ 7. Fitnesstoestellen plaatsen (7) Actie: De speelplek Remijden is vernieuwd en er zijn speeltoestellen/fitnesstoestellen geplaatst.
WESHARE Coalitie Medio 2021 is er gestart met WE SHARE Coalitie bijeenkomsten. Maatschappelijke partners die werken in en rondom de Wildeman- en Blomwijckerbuurt komen onder deze noemer maandelijks bijeen om elkaar beter te leren kennen, van elkaar te leren en de samenwerking te verbeteren. Doelstelling van de WE SHARE Coalitie is: De Wildeman- en Blomwijckerbuurt worden buurten waar bewoners mogelijkheden ervaren en benutten om sociale, economische en gezondheidsuitdagingen voor jong tot oud met succes aan te gaan. Met een intentieverklaring voor (vorm en aard van de) samenwerking wil de coalitie bondgenootschappelijkheid onderling realiseren en daarmee een integrale aanpak van die uitdagingen in de buurt. Uitdagingen zijn er genoeg: gelijke kansen voor jongeren, verbetering van woningen en huisvesting van maatschappelijke voorzieningen, verbetering sociaaleconomische positie van buurtbewoners via werk en participatie, bevorderen van gezondheid, garanderen van veiligheid en realiseren van duurzaamheid en vergroening. Desire project Daarnaast is er het Desire project vanuit de EU met als doel: 'samen stad maken' op basis van circulariteit, inclusie en duurzaamheid en rechtvaardigheid. Een Europees programma waarbinnen ervaringen en inzichten worden uitgewisseld tussen Riga, Milaan, Turijn, Kopenhagen, Ljubljana en Amsterdam. Samen vormen deze steden een leeromgeving.
Vanuit de Wildemanbuurt zijn The Beach en stichting SamenwonenSamenleven aangehaakt. Binnen Desire zijn de volgende Ontwerp en Doe Groepen (ODG) opgericht: • De ODG Buurteconomie': bestaat uit drie subprojecten:
•
• •
een lokale koffiebranderij en koffiekar, een circulair textielatelier en een circulair bewonersbedrijf Wildeman (CBW) dat grof afval verwerkt. De ODG 'vreedzame wijk': een jongerenmediaplatform Young Osdorp United (YOU) waar jongeren mediaproducties maken (film, fotografie) en positieve verhalen over Osdorp delen, zie https://www.instagram. com/young_osdorp_united/. De ODG Wildeman Groen : een groene coöperatie die samen met bewoners groeninitiatieven en groenonderhoud aanjaagt. De ODG 'Gezonde verbindingen': ontmoetingen met gezondheid als leidend onderwerp, zij organiseren diverse gezonde activiteiten: een gezondheidscafé, een ontbijtclub en wandelingen.
Veiligheid & jeugd De sociale veiligheid is een belangrijk aandachtspunt in de Wildemanbuurt Bewoners klagen vooral over geluidsoverlast en gevoelens van onveiligheid. De overlast wordt vaak in verband gebracht met hangjongeren die veel buiten zijn omdat hun ouderlijk huis te klein is om zich daar terug te trekken. Daarnaast geeft een aantal moeders aan dat deze jongeren stages, opleidingen of banen nodig hebben. Ze missen goede rolmodellen in de buurt. Ook hebben de jongeren behoefte aan een eigen plek en lijkt het aanbod aan activiteiten en scholing niet aan te sluiten bij de behoeften. Het stadsdeel is daarom in 2023 gestart met het zoeken naar een locatie voor jongerenprogrammering. Er zijn vooral veel klachten van sociale onveiligheid rondom de gymzaal aan Veldzicht, De Ossestal en Station Wildeman. Daarom wordt voorgesteld De Ossestal en de gymzaal aan Veldzicht direct te slopen als deze vrij komen van huur. Dit zal voor beide panden naar verwachting in jaar 2026/2027 zijn. Om de veiligheid in de buurt te vergroten is met diverse partners een aanpak gestart om te kijken hoe criminele netwerken in de buurt zijn te doorbreken. Dit is bovenop wat partijen al standaard hierin deden. Dat betekent aan de ene Vernieuwingsplan Wildemanbuurt 64
kant optreden vanuit politie en justitie, en aan de andere kant werken aan positieve aspecten zoals: vertrouwen, werkgelegenheid etc. De afgelopen tijd zijn er 40 jongeren begeleid naar werk door een kernteam van partijen waaronder Actiecentrum Veiligheid en Zorg (AcVZ), Werk, participatie en inkomen (WPI), stadsdeel Nieuw-West, Levvel, perMens en Studiezalen. Ook is er, in samenwerking met AcVZ, politie, Openbaar Ministerie en stadsdeel, gewerkt aan handhaving en komt er weer jongerenwerk in de Wildemanbuurt. Er wordt gefocust op het zo effectief mogelijk aanpakken van lastige en grensoverschrijdende situaties, zoals plofkraken en explosies én op het oplossen van individuele problemen. Vanuit Jeugd en Veiligheid ligt de focus op het aanpakken en voorkomen van jeugdoverlast- en criminaliteit. De inzet is preventief en waar nodig repressief. In samenwerking met partners en instellingen in het gebied zijn er de volgende overleggen: • Signaleringsoverleg: Bespreken wat er speelt in het gebied en acties uitzetten met veiligheidspartners op leefbaarveiligheid, trends, ontwikkelingen, overlast gevende locaties. • Casuïstiekoverleg: afstemmen welke interventies passend zijn om de jeugdige passend te begeleiden/ondersteunen om verdere zorgen/afglijden te voorkomen. Zorgpartners zijn onderdeel van dit overleg.
• Inzetoverleg: Gezamenlijke inzet bepalen op overlastgevende locaties; welke partij heeft de beste kaarten om extra toezicht te houden met welk doel. • Inzet bestuurlijke instrumentarium; In afstemming met veiligheidspartners. Osdorp kent een aantal locaties waar dit is ingezet; denk hierbij aan gebiedsverboden, cameratoezicht. • Geprioriteerde aanpakken: Zowel op locaties als groep, lopen er aanpakken waar maximaal meer ingezet wordt, omdat de reguliere aanpak onvoldoende is gebleken; Osdorpplein, Dijkgraafplein, Nieuwe Laan (mogelijk). • Schoolveiligheid: i.s.m. met directie Onderwijs, Jeugd en Zorg investeren in een duurzame samenwerking met
• • •
het primair en voortgezet onderwijs. Dit aan de hand van behoefteonderzoek onder scholen ophalen waar de uitdagingen zijn en behoeftes en hierop inspelen. Vergroten van ouderbetrokkenheid; ouders meer betrekken aan de voorkant. Stichting Aanpak Overlast Amsterdam (SAOA); in hun toezichtronden doen zij meldingen van excessen m.b.t. afval via de beterbuurtapp. Inzet veiligheid-lichtschouw op locaties waar dit nodig is.
Economie: Straatgerichte aanpak Osdorper Ban Samen met ondernemers en partners werkt het stadsdeel aan de straatgerichte aanpak Osdorper Ban met als doel een schonere, hele en veilige omgeving met een goed en zuiver pandgebruik. Zo ontstaat straks toekomstbestendige inrichting passend bij de wensen van buurtbewoners en ondernemers. In 2023 is de bedrijven-investeringszone (BIZ) Osdorper Ban Wildemanbuurt opgericht. De BIZ is het resultaat van extra inzet vanuit het stadsdeel om het netwerk te versterken tussen, en met, ondernemers en vastgoedeigenaren. De BIZ verenigt de vastgoedeigenaren en ondernemers aan de Osdorper Ban
Openbare ruimte De gemeente (afdeling Stadswerken) is verantwoordelijk voor het regulier onderhoud van de openbare ruimte. De gebiedsbeheerder van Stadswerken is ook aangehaakt bij het overleg van het Wijkactieteam (WAT). Bij sloop-nieuwbouw verschuift de verantwoordelijkheid voor de openbare ruimte tijdelijk naar V&OR en/of Grond & Ontwikkeling (G&O). Het is essentieel dat er een goede overdracht is en men goed samenwerkt, gezien dit in het verleden nog weleens fout is gegaan. Het WAT team wil dit ondervangen door maandelijks bij elkaar te komen en korte lijnen te hebben.
en de Nieuwe Laan. Gezamenlijk organiseren zij activiteiten om de aantrekkelijkheid van het winkelgebied te versterken. Het is daarnaast een relevant netwerk voor de gemeente en andere diensten. Mede door dit netwerk zijn partijen eerder op de hoogte van ontwikkelingen. Dit heeftgezorgd voor een aantal succesvolle interventies. Zo zijn vastgoedeigenaren en ondernemers ondersteund om de branchering en het ondernemerschap te versterken. Ook is het winkelgebied via de BIZ sinds oktober 2023 aangesloten bij het programma van de Straatgerichte Aanpak Aantrekkelijke Winkelgebieden (SGA). Dit is een meerjarige publiek private samenwerking via aan een integrale aanpak als ‘plus’ op wat de BIZ zelfstandig kan organiseren. De inzet is erop gericht het netwerk verder te versterken en het winkelgebied het kloppend hart te laten zijn (en blijven) van de buurt. Naast de BIZ is er met de inzet van de speciale gebiedsmakelaar winkelgebieden geïnvesteerd in de relatie met de ondernemers. Het versterken van het ondernemerschap en het zorgen voor een schone, hele en veilige omgeving heeft daarbij extra aandacht.
Vernieuwingsplan Wildemanbuurt 65
In 2023 is er begonnen met het geheel vernieuwen van de openbare ruimte van de Nieuwe Laan en Vrijburg. Daarnaast zijn er diverse speelplekken vernieuwd, bankjes geschilderd en zijn het straatwerk en de verlichting verbeterd. In 2024 wordt gewerkt aan de vergroening rondom Station Wildeman en het herinrichten van de openbare ruimte rondom de te bouwen gymzaal aan de Notweg. Naar de toekomst! De vernieuwing van de Wildemanbuurt is een langdurig project. Er is daarom blijvend aandacht nodig voor de kwaliteit van de leefomgeving. De dialoog die wijkpartners in het kader van de vernieuwing voeren met bewoners en elkaar zullen we daarom voortzetten. Via de huidige maandelijks Meetups, de WeShare Bijeenkomsten of anderszins. Met onder andere bewonerscommissies, Actiegroep Wildemanbuurt, buurtvereniging, Stadgenoot en ondernemers bepalen we hoe we het beste met elkaar in gesprek kunnen blijven. Waar de maandelijkse Meet-ups tot nu toe vooral in het teken stonden van de fysieke vernieuwing, zullen we in de toekomst ook vaker stilstaan bij thema’s en projecten in het kader van leefbaarheid en perspectief. Per uitvoeringsfase zal er voornamelijk veel aandacht zijn voor de betreffende fase van vernieuwing van de buurt. Dit zal gebeuren door de gesprekken over de inhoud van het sociaal plan tussen bewoners, Stadgenoot en !Woon alsmede door
participatie over de openbare ruimteplannen per fase. Maar ook zal het stadsdeel als hoeder van ‘ogen en oren van de stad’ haar taak intensief moeten blijven vervullen. De te ontwikkelen overkoepelende sociale visie op leefbaarheid en perspectief in de toekomstige Wildemanbuurt wordt de leidraad waaraan alle initiatieven, gericht op de leefbaarheid, op enigerlei wijze moeten bijdragen. Zo werken we samen aan één wensbeeld voor de buurt en zorgen we ervoor dat enerzijds vele aparte initiatieven de ruimte krijgen, maar anderzijds wel alle initiatieven bijdragen aan ons gezamenlijke wensbeeld voor de buurt. Ofwel; “samen laten we duizend bloemen bloeien, maar wel als onderdeel van één prachtige bloemenweide.”
4. Realisatie
Vernieuwingsplan Wildemanbuurt 66
4.1 Proces, middelen en planning Planning besluitvorming Het streven is om 2025 te beginnen met de herhuisvesting om dan in 2026/2027 te starten met de sloop en bouw. Om die planning te kunnen halen ziet het besluitvormingsproces er als volgt uit: 1. Inspraak Het vernieuwingsplan Wildemanbuurt zal ter inzage worden gelegd voor inspraak. 2. Nota van beantwoording Na de inspraakperiode worden de inspraakreacties vastgelegd in een Nota van Beantwoording. De eventuele aanpassingen van het stedenbouwkundig plan worden daarin benoemd en doorgevoerd in het plandocument zelf. 3. Bestuurlijke besluitvorming Het Vernieuwingsplan gaat, samen met de bijbehorende financiele paragraaf, het eerste kwartaal 2025 naar het college van B&W en vervolgens naar de gemeenteraad. De bovengenoemde planning is afhankelijk van inspraak en besluitvorming.
Vernieuwingsplan Wildemanbuurt 67
Inspraak Het Vernieuwingsplan wordt ter inzage gelegd van 8 oktober to 19 november 2024. Bewoners en andere belanghebbenden kunnen dan hun zienswijzen indienen. We trappen deze periode af met een extra informatieavond. Opmerkingen en aanvullingen die deze avond naar voren komen zullen worden meegenomen als officiele inspraakreacties, zodat het reageren op de nota laagdrempelig blijft. Naast informeren is er ook sprake van consultatie en dialoog met de omgeving door middel van een consultatieavond en verscheidene middagen. Tijdens de inspraakavond krijgen bewoners informatie over het Vernieuwingsplan. Reacties en bezwaren worden gebundeld en voorzien van een reactie via een nota van beantwoording. Financiële doorrekening Het Vernieuwingsplan is doorgerekend. De bijbehorende financiële paragraaf en de risicoanalyse zijn alleen bekend bij de raad en het bestuur. Dit is zo geregeld via hoofdstuk 5a van de Gemeentewet. Ook Stadgenoot heeft middelen gereserveerd voor het gehele Vernieuwingsplan. Ontwikkelstrategie De gemeente en woningcorporatie Stadgenoot hebben, in goed overleg en samenwerking met de buurt, gezamenlijk de regie over de planontwikkeling. Gemeente en Stadgenoot maken afspraken over de planontwikkeling in een afsprakenbrief. Vanwege de grote vraag naar woningen en de gewenste vernieuwing van de buurt wordt gestreefd naar een voortvarende ontwikkeling.
Proces na vaststelling Na vaststelling van dit Vernieuwingsplan, bijbehorende financiële paragraaf en grondexploitatie door de gemeenteraad begint voor de Wildemanbuurt de uitvoeringsfase van de grootschalige vernieuwing. Het plangebied voor de woningbouw is ingedeeld in zo’n zeven à acht uitvoeringsfasen voor sloop en nieuwbouw. In delen voltooit woningcorporatie Stadgenoot het ontwerp van de nieuwbouw, vraagt de vergunningen aan, stelt in samenwerking met bewonerscommissie een sociaal plan op en organiseert de herhuisvesting van bewoners. Vervolgens wordt per fase gesloopt, bouwrijp gemaakt en gebouwd. Het is mogelijk dat fases worden samengenomen om zo te versnellen. De gemeente geeft de peildatum voor de herhuisvesting af, maakt haar delen bouwrijp en werkt per fase aan de inrichtingsplannen voor de openbare ruimte. Participatie na vaststelling In het proces na vaststellng worden bewoners en toekomstige bewoners nog steeds intensief betrokken. Met bewoners zal worden nagedacht wat hiervoor de beste structuur is; of we de maandelijkse Meet-ups en de Meedenkgroepen in stand houden of dat in deze fase een andere opzet beter is. Het participatieplan voor deze fase maken we dus samen met bewoners en de bewonerscommissies. Dit zal worden gepubliceerd. Mogelijkheden zijn bijvoorbeeld betrokkenheid bij de schetsontwerpen van gebouwen, de plattegronden van de woningen.
Mensen kunnen meedenken over het verdere ontwerp voor de openbare ruimte. Daarnaast heel belangrijk om vinger aan de pols te houden in de buurt. Dat gebeurt onder andere bij de Meet-ups. Een andere mogelijkheid is herhalen van de buurtenquete om te weten of de bewoners nog betrokken en positief zijn over de gang van zaken. In de vervolgfase wordt aandacht gegeven aan hoe het draagvlak zo
Vernieuwingsplan Wildemanbuurt 68
breed mogelijk blijft voor de vernieuwing. Eventueel kan dit via een volgende buurtenquete. Natuurlijk zullen we ook in gezamenlijkheid bedenken hoe we in de tijdelijke fase van het bouwen de buurt zo aangenaam mogelijk houden. Hiervoor wordt er door gemeente en stadgenoot een interim beheerplan opgesteld. De omgeving wordt daarnaast via verschillende kanalen geïnformeerd over de plannen voor het gebied. Formele inspraak in de volgende fase De voorlopig ontwerpen voor de openbare ruimte worden per deelgebied/fase opgesteld. Voor deze ontwerpen van de openbare ruimte volgen ook informatie- en inspraakavonden. Per fase wordt er op basis van het definitieve ontwerp van de architect door Stadgenoot een aanvraag om een vergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) per fase doorlopen. Op deze plannen is het mogelijk via zienswijzen bezwaar te maken. Ook zal er voor de stedenbouwkundige uitwerking van het voorzieningengebied nog een samenwerking en participatietraject worden opgestart.
Fasering De vernieuwing van de Wildemanbuurt zal gefaseerd worden uitgevoerd. Bij de fasering is en wordt onder andere rekening gehouden met de volgende aspecten: ₋ De maximale hoeveelheid bewoners die per fase herhuisvest kan worden. ₋ De leefbaarheid van de buurt tijdens de sloop- en nieuwbouw, inclusief aspecten zoals bouwverkeer en geluidsoverlast. ₋ Het aantal woningen dat per fase gerealiseerd kan worden. ₋ De mogelijkheid tot deeloplevering van de openbare ruimte. In samenspraak met gemeente en bewoners (vooral de Meedenkgroep en bij de Meet-ups) is gekeken naar een realistische fasering. Daarbij zijn verschillende richtinggevende uitgangspunten gehanteerd aan de hand waarvan een ontwikkelstrategie is opgesteld. De herhuisvesting van de huishoudens speelt een essentiële rol. Enerzijds vanwege de grootte van het aantal te herhuisvesten huishoudens per fase en anderzijds de wens om mogelijkheden te creëren voor het direct doorverhuizen binnen de buurt. Ook is bij het bepalen van de fasering rekening gehouden met de leefbaarheid van de buurt tijdens de sloop- en nieuwbouw, inclusief aspecten zoals bouwlogistiek, veiligheid, bouwverkeer en (geluids)overlast voor bewoners. Verder speelt crisisbestendigheid en mogelijkheden tot deelopleveringen van de openbare ruimte ook een rol bij het opstellen van de fasering.
De sloop van de bebouwing vindt in 7 fases plaats
Alles afwegende is een fasering bepaald met zeven herhuisvestingsfases en acht bouwfases. De getoonde kaartjes geven aan welke delen van de buurt in welke fase worden aangepakt. Het bovenste kaartje is de herhuisvesting- en sloopfasering weergegeven. Het onderste kaartje geeft een beeld van de bouwfasering. De nieuwbouw vindt in 8 fases plaats Vernieuwingsplan Wildemanbuurt 69
Herhuisvesting De herhuisvesting van bewoners wordt opgedeeld in 7 fasen. Per fase stelt Stadgenoot in gezamenlijkheid met de bewoners (-commissies) een Sociaal Plan op waarin alle aspecten, rechten en plichten van huurders en woningcorporatie aangaande het proces van herhuisvesting zijn opgenomen. Voor Fase 1 start het gesprek over het Sociaal Plan in het vierde kwartaal van 2024. We maken dan afspraken over zaken als planning, peildatum, verhuismogelijkheden en volgorde van voorrang bij mogelijke terugkeer. De basis voor een Sociaal Plan in vastgelegd in de Amsterdamse Kaderafspraken bij Vernieuwing en Verbetering.
Globale planning (onder voorbehoud) Alle fases zijn met een basis planning in de tijd gezet. Er is per fase uitgegaan van 1,5 jaar herhuisvesting van de huishoudens, dan sloop van de woningen, bouwrijpmaken van het terrein en vervolgens bouwen (gemiddeld genomen duurt dit 2,5 jaar) en opleveren. De verschillende bouwvelden zullen over een periode van ongeveer 15 jaar gerealiseerd worden. Om te kunnen starten met de herhuisvesting en de ontwikkeling van de eerste fase is het van belang dat er begin 2025 een door de gemeenteraad goedgekeurd Vernieuwingsplan Wildemanbuurt ligt.
Uitvoering concept planning (onder voorbehoud) FASE 1 2
2025 56
2026
2027 Fase 1 96
3
4 5 6 7
8
Vernieuwingsplan Wildemanbuurt 70
2028 Fase 2 144
2029 150
2030
2031 200
Fase 3 56
2032
170 Fase 4 96
2033
2034
2035
70
Fase 5 56
Fase 6 152
2036
2037
205 Fase 7
2038
75 Fase 8
2039
150
2040
2041
230
Flexibiliteit Het betreft een Vernieuwingsplan op hoofdlijnen voor de gehele gebiedsontwikkeling voor de komende 15 jaar. De gebiedsontwikkeling kent daarmee een lange looptijd waardoor aannames van nu ten aanzien van de planning van herhuisvesting en ontwerp- en vergunningstrajecten, maar ook van kosten en opbrengsten sterk kunnen wijzigingen. In het vervolgproces en de uitvoering is het daarom wenselijk bepaalde flexibiliteit te behouden om het plan te kunnen aanpassen aan de dan actuele situatie. We nemen daarom op dat aanpassingen mogelijk zijn, onder voorwaarde dat deze in gezamenlijk overleg met bewoners, het projectteam van de gemeente (stedenbouwkundige, landschapsarchitect en projectleider) en Stadgenoot worden bepaald en goedgekeurd. Met deze opgenomen bepaling wordt het mogelijk om op detailniveau af te wijken indien dat ten goede komt aan de kwaliteit van het Vernieuwingsplan, de inrichting van de openbare ruimte, de architectuur en/of de woningen.
Vernieuwingsplan Wildemanbuurt 71
Leefbaarheid tijdens de vernieuwing Er zal een interim beheeroverleg wordt opgestart met Stadgenoot, gemeente en bewoners om in de tijdelijkheid en richting de feitelijke vernieuwing de Wildemanbuurt leefbaar te houden. Inrichting Openbare ruimte tijdens de vernieuwing Het is van belang dat gedurende ontwikkeling steeds sprake is van een leefbare en aantrekkelijke omgeving. Deze wordt mede gevormd door de (tijdelijke inrichting) openbare ruimte. De herinrichting van de aangelegen openbare ruimte volgt in principe steeds na oplevering van een fase. Op verzoek van de bewoners zal de planvorming en uitvoering van de brug naar sportpark Ookmeer direct na vaststelling van het Vernieuwingsplan wordt opgestart.
Bereikbaar, toegankelijk & bruikbaar Bij het uitgeven van de werkterreinen voor de sloop- en nieuwbouw is een normale bereikbaarheid van de bestaande en nieuwe woningen in de nabijheid goed te regelen zonder veel aanvullende maatregelen. Mogelijk dat er een bouwweg dient te komen op de ventweg van de Ookmeerweg. Na vaststelling van het Vernieuwingsplan wordt een plan opgesteld, waarin de eisen voor bereikbaarheid, leefbaarheid, veiligheid en communicatie (BLVC-plan) worden opgenomen.
4.2 Technische uitgangspunten Wind Als gevolg van de nieuwe bebouwing ontstaat een verandering van wind in de buitenruimte. Voor dit aspect is vroegtijdig onderzoek belangrijk, zodat tijdens het ontwerpproces hier rekening mee kan worden gehouden. Om die reden wordt een windhinderonderzoek verplicht gesteld. In de uiteindelijke situatie mag in geen geval windgevaar ontstaan. Er wordt hoger ingezet op windkwaliteitsklasse A (0 - 2,5 % kans op windhinder) nabij belangrijke verblijfsplekken zoals het centrale parkplein en de binnentuinen. Zie voor deze windkwaliteitsprincipes onderstaand schema:
Windkwaliteit kaart
Windkwaliteitsklasse A Windkwaliteitsklasse B
Geëigende middelen om windhinder zo goed als mogelijk te voorkomen (setbacks, luifels, afrondingen, bomen etc.) worden verder afgestemd met de betrokken stedenbouwkundige van de gemeente. Voor het verdere proces moet blijken uit het onderzoek of metingen noodzakelijk zijn om de kwaliteit van de buitenruimte te kunnen garanderen. Indien daar sprake van is dienen deze metingen te worden gedaan volgens de NEN8100:2006 normering door een extern bureau dat hier in is gespecialiseerd. De metingen worden gedaan in opdracht en voor kosten van de ontwikkelende partij. Vernieuwingsplan Wildemanbuurt 72
Bezonning Er is een globale bezonningsstudie toegevoegd aan het Vernieuwingsplan. Deze laat de verwachting zien dat de hoven en de openbare ruimte voldoende bezonning te hebben. Er dient een aanvullend bezonningsonderzoek te worden uitgevoerd om te bekijken wat de invloed is op de woningen. Er dient voor 95% van de woningen in ieder geval voldaan te worden aan de lichte TNO-norm: ten minste 2 mogelijke bezonningsuren per dag in de periode van 19 februari – 21 oktober (gedurende 8 maanden) in midden vensterbank binnenkant raam van een van de woonruimtes (zitkamer of keuken). Geluid Het plangebied is geluidbelast door het verkeerslawaai van de Ookmeerweg (50 km/u). Van een overschrijding van de grenswaarde voor de functie wonen zal sprake zijn. Het realiseren van een woonfunctie op deze locatie zal betekenen dat er extra geluidwerende maatregelen getroffen moeten worden. Bij de woningen aan de Ookmeerweg zal naar verwachting een geluidsluwe gevel benodigd zijn. De geluidbelasting is zo’n 65-70 dB. Bij de uitwerking van de plannen zal er een geluidsonderzoek dienen te worden uitgevoerd. Het kan zijn dat er meer verkeer zal zijn op de Notweg, ook daar is het goed geluidsberekeningen te doen. Luchtkwaliteit Voorliggende planontwikkeling zal het huidige aantal van 656 woningen ophogen naar 1200 - 1300 woningen in het gebied.
De verwachting is dat de luchtkwaliteit zal afnemen door verwachte verkeerstoename. In de verdere toekomst zal de luchtkwaliteit weer verbeteren aangezien het aantal verkeersbewegingen in de openbare ruimte zal afnemen. Dit komt doordat een tweede generatie bewoners geen parkeervergunning voor de openbare ruimte zal krijgen.
Externe veiligheid In plangebied zijn geen externe veiligheids-contouren van bedrijven, transportroutes gevaarlijke stoffen of hoge druk aardgasleidingen. Luchthavenindelingsbesluit Met de inwerkingtreding van het Luchthavenindelingbesluit Schiphol in 2003 (LIB 2003) zijn ruimtelijke beperkingen opgelegd aan de omgeving van Schiphol. In het LIB zijn beperkingen opgenomen voor geluidsgevoelige bestemmingen om mensen die wonen rondom Schiphol te beschermen tegen geluidshinder en externe veiligheidsrisico’s. Dit plangebied maakt onderdeel uit van het zogenaamde '20Ke gebied'. Toekomstige bewoners zullen door woningcorporatie/ ontwikkelaar vooraf en actief worden geïnformeerd over mogelijke geluidshinder.
Grondgebruik De diverse huidige m2 en de toekomstige m2 zijn opgenomen in onderstaande tabel en worden getoond op de hiernaast opgenomen plankaarten. De tabel bevat de metrages excl. het nog uit te werken voorzieningengebied. Dat gebied zal nader worden uitgewerkt.
Bomeninventarisatie Voor het plangebied is een bomeneffectanalyse uitgevoerd. Twee groepen platanen aan Sonderbuur en Reinveen hebben een bijzondere beleidsstatus en zijn aangewezen als monumentale bomen. Deze hebben hiermee de grootste waarde of betekenis voor het plangebied. Andere boomgroepen die voor het groene karakter van de buurt zorgen zijn: ₋ Bomen in groenzones ‘groenstrook langs watergang en de ‘binnentuinen’; ₋ De laanbeplanting van platanen langs Veldzicht. ₋ Volwassen, grote bomen.
In erfpacht uit te geven gebied Er wordt dus iets minder gebied in erfpacht uitgegeven. Dit komt met name omdat er twee openbare straten bij zijn gekomen en de hoven zijn ingekort voor extra parkeerplekken. Ook de hoeveelheid groen in het erfpacht uitgegeven gebied wordt iets minder. Dit komt omdat de bebouwing dieper is dan de huidige bebouwing.
Tuinen, hoven en margezones
23714
Voor het behoud van het groene karakter van de buurt is het van belang om deze vier boomcategorieën zo goed mogelijk te sparen en in te passen in de nieuwe situatie. De hoogste prioriteit voor behoud gaat uit naar de monumentale platanen. Daarnaast zijn met name de volwassen exemplaren met een redelijke conditie, functioneel voor de leefbaarheid van de buurt. Het gaat dan om exemplaren met een redelijke tot goede conditie of bomen die in een matige conditie verkeren, maar wel een redelijk tot goede toekomstverwachting hebben. Wat betreft de grote populieren in de buurt dient wel de kanttekening gezet te worden dat de bomen weliswaar zeer beeldbepalend zijn door hun grootte, maar dat deze boomsoort minder duurzaam is. Dat wil zeggen dat deze boomsoort eerder veroudert en takbreuk kan vertonen. Tijdens de planvorming is al een deel van deze populieren gekapt vanwege veiligheidsrisico's.
15372
Huidige situatie grondgebruik Openbare ruimte Er komt iets meer openbare ruimte bij. De openbare ruimte wordt ook extra vergroend; met name bij Grasrijk en het nieuwe Parkplein, maar ook in de straten komt er veel groen bij.
Nader uit te werken
Door de sloop/nieuwbouw opgave is een deel van het bomenbestand niet te behouden. Dit kan zijn omdat een geplande activiteit ten koste gaat van een te groot deel van de groeiplaats (kwetsbare boomzone) van de huidige boom of omdat sprake is van een stapeling van effecten door verschillende activiteiten die rond de boom
Vernieuwingsplan Wildemanbuurt 73
Nieuwe situatie grondgebruik
(kunnen) gaan plaatsvinden. Bijvoorbeeld wortelschade die optreedt door de aanleg van kabels en leidingen of een bouwput die te dicht op de wortels komt. Een andere reden om tot verplanten dan wel kappen over te gaan is de bestaande groeiplaats: een aantal bomen heeft nu geen gezonde groeiplaats zodat ze geen grote groei- dan wel levensverwachting hebben. Voor duurzaam behoud is het belangrijk dat een heldere keuze gemaakt wordt welke bomen prioriteit hebben qua behoud. Dit noemen we het groene alternatief of de groene variant. Deze kan naast de stedenbouwkundige varianten geplaatst worden en zo een rol spelen bij de uiteindelijke integrale besluitvorming. Belangrijk is vervolgens dat de bomen tijdens het gehele bouwen aanlegproces adequaat beschermd worden en dat de bomen in kwestie een toekomstbestendige groeiplaats meekrijgen. Het uitgangspunt bij de vernieuwing is dat het aantal bomen gelijk of groter wordt en dat de nieuw te planten bomen klimaatbomen of bomen zijn die bijdragen aan de biodiversitiet door bloei of vruchten. Mocht het toch zo zijn dat bomen gekapt worden, dan zullen deze vervangen worden via de rekenmethode van de gemeente Amsterdam. Dat kan betekent dat een oude dikke boom vervangen kan worden door een paar jongere bomen.
Beschermde gebieden De planlocatie ligt binnen de bebouwde kom van Amsterdam en wordt omsloten door woonbebouwing een gracht en een sportpark. De planlocatie ligt op ongeveer 8 km van het natura 2000-gebied ‘Polder Westzaan’. Gezien de aard en omvang van de werkzaamheden is een stikstofberekening noodzakelijk. De planlocatie ligt op ongeveer 0,2 km van het Natuurnetwerk Nederland. Gelet op de aard en de omvang van de geplande Vernieuwingsplan Wildemanbuurt 74
werkzaamheden, wordt echter geen effect verwacht. Daarnaast zijn bij de uitvoering van het plan de volgende aandachtspunten van belang: Uitvoering van werkzaamheden voor het bouwrijp maken van het gebied bij voorkeur in het najaar en in ieder geval niet in het voorjaar. Verder wordt verder voorgesteld om de natuurwaarden in het plangebied te verbeteren door aandacht te besteden aan het creëren van plekken voor holenbroeders (vogels die in holenbroeden) en toepassing van gevelbegroeiing. Bodem Het is niet de verwachting, gezien het historisch gebruik, dat er bodemverontreiniging in het gebied aanwezig is. Een bodemonderzoek zal worden uitgezet. Er lijkt in het gebied geen grondwaterproblematiek te spelen. Indien op de onderzoekslocatie ten gevolge van graafwerkzaamheden grond vrijkomt en buiten de locatie wordt hergebruikt, vindt hergebruik veelal plaats binnen het kader van het Besluit bodemkwaliteit. In dat geval dient de chemische kwaliteit van de grond te worden getoetst aan de kwaliteitsnormen die door het Besluit bodemkwaliteit aan de betreffende toepassing worden verbonden. Kabels & Leidingen Er liggen diverse kabels en leidingen in het plangebied. Bij ontwikkeling van het gebied wordt rekening gehouden met de ligging van deze kabels en leidingen en de positie van de nieuwbouw en het ramen van verleggingskosten. In het gebied liggen geen hogedruk transportleidingen.