A - 37 Grondzaken (31) 03. Nota van Beantwoording Investeringsnota deel A en

Daarnaast brengen we een netwerk aan van aangeplante groenstroken langs de straten binnen het gebied van minimaal 9 m2 elk (onder begeleiding van Puccini Groen) en in veel grotere hoeveelheden in de openbare ruimte. We planten ook een netwerk aan van een groot aantal uiteenlopende boomsoorten langs straten en in de openbare ruimte. De nadruk bij al deze beslissingen ligt op het creëren van een doorlopend netwerk van groene ruimten van buiten de wijk naar binnen. In de Investeringsnota Deel B Hamerkwartier op pagina 47 vindt u een tabel met alle bedragen van zowel ecogroen als gebruiksgroen per locatie en per fase. In Hamerkwartier wordt uitgegaan van de centrumstedelijke norm van 8 m2 / woning voor gebruiksgroen en 8 m2 / woning voor ecogroen. De norm is reeds vastgesteld in de Projectnota. In het Investeringsbesluit rekenen we op totaal 6.350 woningen. In totaal komt er 125.260 m2 groen in Hamerkwartier. In Hamerkwartier zal 40% van het uitgeefbare kaveloppervlak in groen gerealiseerd worden, o.a. op gebouwen. Dat kan op de gevels of daken zijn. Goed te beheren en duurzaam groen op kavelniveau zal beoordeeld worden in de bouwplanbegeleiding. In het Milieueffectrapport is het effect van het huidige plan op de hittestress onderzocht. Positief effect van de transformatie, zoals opgenomen in de Projectnota, is dat de gevels en daken zoveel mogelijk groen worden uitgevoerd.

Dit is positiever dan de huidige daken. Doordat het zwarte, warmte vasthoudend dakoppervlak verdwijnt en stenige gevels veelal groen worden uitgevoerd, blijft er minder hitte in het gebied hangen. Daarnaast is het ook positief dat het gebied flink groener wordt. Dit heeft ook afzwakkend effect op de hittestress in het gebied. Overall bezien is de verwachting dat de hittestress in het gebied toeneemt, als gevolg van de transformatie. Des te meer groen en groene daken, des te kleiner dit negatieve effect. Er wordt een licht negatieve beoordeling (0/-) gegeven. Voor de openbare ruimte zijn de kansen voor biodiversiteit en natuurinclusieve ontwikkeling in kaart gebracht. Op basis van die inventarisatie stellen we een beplantingsplan en beheerplan op, met natuurinclusieve maatregelen. Het groen van Hamerkwartier wordt gebruikt als verbindend element. De randen van het gebied worden vergroend (Meeuwenlaan en Johan

Gemeente Amsterdam









Datum 7 december 2021 Pagina 59 van 224

van Hasseltweg). Hierdoor ontstaan groene hoofdontsluitingen en prettige overgangen naar omliggende wijken en de bredere groenstructuur van Noord. Dit schept allerlei kansen op het gebied van ecologie en biodiversiteit voor het creëren van unieke leefgebieden of broedplaatsen. Verder kijken we welke verbindingen we kunnen maken tussen nieuwe en bestaande groenzones en het IJ. Door het IJ te verbinden met het gebied creëer je een meer divers en leefbaar gebied voor mens en dier. Dit netwerk is weergegeven in de Investeringsnota deel A op pagina 70, met de dieren die naar verwachting in deze ruimtes zullen wonen. De gemeente wil de scheepshelling van Albemarle verwerven en onderdeel laten worden van deze groenstructuur. In de straten, parken en tuinen van Hamerkwartier komen diverse, inheemse en biologische planten te staan. Bomen, struiken, kruiden, grassen en wilde bloemen worden in dit netwerk opgenomen. Variatie zorgt voor meer biodiversiteit. Dat leidt tot een betere weerstand tegen klimaatverandering, behoud en verbetering van soorten en het terugdringen van plagen. Daktuinen vervangen de openbare ruimte niet. De collectieve daktuinen bieden bewoners een collectieve tuin. Die is te vergelijken met de reguliere collectieve tuinen, zoals op veel plekken in Amsterdam. Het is onderdeel van de schaal van de ruimtes: woning/tuin – collectieve daktuin – buurt- wijk – stad.

We streven ernaar meer groen te creëren dan de normen voorschrijven, zowel publiek, collectief dan wel privé. In Hamerkwartier gaan we uit van de centrumstedelijke norm van 8 m2 / woning voor gebruiksgroen en 8 m2 / woning ecogroen. Daarnaast extra 0,1 m2 ecogroen per m2 bruto vloeroppervlak kantoor-, winkel- en bedrijfsruimte. In het stedenbouwkundige plan er is 53.280 m2 gebruiksgroen opgenomen. In Hamerkwartier zal 40% van het uitgeefbare kaveloppervlak groen worden, o.a. op gebouwen. In de Investeringsnota Deel B Hamerkwartier op pagina 47 vindt u een tabel met alle bedragen van zowel ecogroen als gebruiksgroen per locatie en per fase. Alle kades worden publiek toegankelijk gemaakt en waar mogelijk verbonden met de rest van de IJ-oevers. De zaken die inspreker benoemt zijn volgens de gemeente onderdeel van het plan. Het is waar dat Hamerkwartier een hoogstedelijk gebied wordt, waar dus veel steen wordt gerealiseerd en beperkt groen kan worden toegevoegd. Toch wordt er wel degelijk het nodige groen toegevoegd, naast het Oeverpark worden de ventweg van de Meeuwenlaan en op termijn de Johan van Hasseltweg vergroend. Ook worden er nieuwe kleine parkjes in het gebied en wordt groen op de lage daken van de bedrijfshallen gerealiseerd. Hamerkwartier zal een veel groener gebied worden dan het bedrijventerrein nu is.

Het plan voldoet aan de centrumstedelijke groennorm en het ontwerp van de openbare ruimtes en de daktuinen zal moeten voldoen aan uitgangspunten ten behoeve van klimaatadaptatie en om hittestress te voorkomen. De groennorm maakt onderscheid tussen ruimte voor gebruiksgroen en ecosysteem groen. Ecosysteem groen heeft tot doel de buurt klimaatadaptief te maken. Binnentuinen en groene daken maken hier onderdeel van, ook in Hamerkwartier. Gezien de dichtheid wordt 40% van de kaveloppervlakte in groen ingericht. Gebruiksgroen is stedelijk attractief groen dat gebruikt kan worden. Hier kan sport en spelen ingevuld worden tot 40% van de oppervlakte. Hamerkwartier realiseert voldoende gebruiksgroen. Onder openbare ruimtes zijn geen parkeerkelders mogelijk, de bomen en planten worden in volle grond geplant.

Gemeente Amsterdam

Datum 7 december 2021 Pagina 60 van 224

De druk op de openbare ruimte in Amsterdam is groot. Er moet ruimte zijn voor bereikbaarheid, leefbaarheid, bedrijfsvoering, afvalinzameling, klimaatadaptatie, recreatie, sport, spelen. Er moet keuzes gemaakt worden. Er is zorgvuldig gekeken naar de hiërarchie van de openbare ruimtes. In Hamerkwartier zal de straten vooral functioneel ingericht worden, en in het ontwerp van de verblijfsplekken ligt focus op maximaal groen, biodiversiteit en multifunctioneel gebruik, voor klein en groot. In de directe omgeving van het Hamerkwartier zijn er twee parken op 10 minuten loopafstand: het Noorderpark en het Vliegenbos, elk met zijn eigen karakter. In Milieueffectrapport is de effect van de huidige plan op de hittestress onderzocht. Positief effect van de transformatie, zoals opgenomen in de Projectnota, is dat de gevels en daken zoveel mogelijk groen worden uitgevoerd. Dit is positiever dan de huidige daken. Doordat het zwarte, warmte-vasthoudend dakoppervlak verdwijnt en stenige gevels veelal groen worden uitgevoerd, blijft er minder hitte in het gebied hangen. Daarnaast is het ook positief dat het gebied flink groener wordt. Dit heeft ook afzwakkend effect op de hittestress in het gebied. AANPASSING IN INVESTERINGSNOTA: De opmerkingen geven geen aanleiding tot het aanpassen van de Investeringsnota.

3.5.2 Bestaand groen REACTIES:  Eerder heb ik al mijn mening gedeeld, maar na het grondig lezen van de investeringsnota kwam ik tot de schokkende ontdekking dat er allerlei dingen zijn ingetekend in het groen van Amsterdam Noord. In de bijlage vind je een kopie van de tekening, al moet er mogelijk wat

Figuur 1: kopie tekening groen Amsterdam Noord



ingezoomd worden om het goed te kunnen zien. In deze tekening is te zien dat er door het Vliegenbos twee wegen lopen. Deze wegen delen het vliegenbos in 4 gelijke stukken. Ook is te zien dat er een aantal sportvelden in de struinnatuur van Het Rietland liggen. Deze twee groenzones zijn heel erg belangrijk voor het ecosysteem en als deze verloren gaan door het aanbrengen van wegen of sportvelden gaan er heel veel vogels, bosdieren en planten verloren. Ook gaat hiermee de rust en stilte verloren die we als mensen zo nodig hebben om tot onszelf te komen. Dit lijkt me een onwenselijke situatie. Dus ik hoop oprecht dat deze tekening gemaakt is door een stagiair die niet wist wat er getekend moest worden en dat dit niet een echt plan is van de gemeente. Mocht de gemeente werkelijk van plan zijn om het belangrijke groen in noord te slopen, weet dan dat er hiermee vele bewoners zullen protesteren (17). Als Amsterdam Noordeling ben ik net als vele buurtbewoners sterk gehecht aan de natuur en het groen en de rust die dat brengt om ons heen. We komen hierdoor tot rust en onze kinderen kunnen er naar hartelust spelenderwijs leren over de natuur- planten en dieren. De

Gemeente Amsterdam

 











Datum 7 december 2021 Pagina 61 van 224

waarde hiervan is ongekend. En niet te vervangen en bovenal, niet meer terug te halen! Alsjeblieft, zorg dat er rond het Hamerkwartier zoals in Het Rietland geen sportvelden of andere gelegenheden die er al zat zijn in Noord komen te liggen. We zijn allemaal zo blij met hoe het nu is. Ook zijn er hele bijzondere biotopen zoals planten en diersoorten aanwezig. Vernietig toch niet het laatste restje groen dat Amsterdam rijk is! Er wordt al zo veel gebouwd, we worden al ingesloten met baksteen, laat dit moois met rust! (32). Blijf er nou gewoon vanaf, moet echt al het groen gaan wijken? Een mooi stuk natuur waar menigeen zijn hart ophaalt, onstressed en tot rust komt. Blijf er gewoon vanaf (33). Met afgrijzen en verdriet lees ik dat er tekeningen zijn om Het Rietland te verpakken. En er een sportveld aan te leggen. Nee, Neeee, non, neen, no!! Het aller allermooiste stukje groen in Noord. Echt niemand maar dan ook niemand zou hiermee instemmen (6). In de steeds drukkere stad zijn dat de broodnodige oases van rust en groen. In de investeringsnota staat de tekst dat het Vliegenbos nog heel veel potentieel heeft. Hierbij een heel heldere tegenboodschap. Handen af van deze groen- en rustzones! Oproep: 7. Geen transformaties van het Vliegenbos en intensiveringen Buitenzorg (40).

Wij zien dat het plan in de schetsen in de groenvoorziening en recreatievoorziening aanspraak maakt op het groen van andere wijken. Dit zal tot een te grote druk leiden op gebieden die zowel kwetsbaar zijn als wel van groot belang voor klimaatadaptatie en waterhuishouding en biodiversiteit van de stad. Wij adviseren met klem om daarentegen meer in binnenwijks groen te voorzien in de wijk zelf (50). Wij schrokken bijvoorbeeld van de schetsen waarin zowel in Het Rietland als in het Schellingwouderpark voetbalvelden/sportclubs staan ingetekend. Dit is een slecht plan. Deze delen horen tot een van de belangrijkste groene longen van Noord en worden alom gewaardeerd door hun natuurlijkheid, hun grote biodiversiteit en natuurhistorische waarde. Deze gebieden vormen samen een ecologisch en landschappelijk geheel dat zij vormt vanaf Waterland tot aan het begin van het Noorderpark. Voorts passen deze schetsen niet in de Omgevingsvisie 2050, noch in de integrale landschapskaart Noord. Wij verzoeken met klem deze tekeningen uit het eindconcept te schrappen. Deze leiden tot onrust. Wij verwijzen u graag naar het onafhankelijk ecologisch onderzoek naar de ecologische waarde en verbindingen in de Schellingwouderscheg, dat mede dankzij subsidie van de gemeente tot stand kwam. Graag behoeden wij u voor het begaan van een grote vergissing (50).

Wij zijn geen voorstander van het verder versnipperen of nog meer stukken ontnemen van de kwetsbare, maar belangrijke stadsnatuur in de Schellingwouderscheg. Daarom adviseren wij u met klem geen extra fietspad door het Vliegenbos en ook geen fietspaden over het nu nog onbeschadigde Rietland door te trekken (zie uw planomgevingsschets). Deze routes ter bevordering van en gezondere mobiliteit kunnen prima over Albemarle naar het Gembo terrein door getrokken worden. Reeds ontwikkelde, zeer waardevolle en unieke stadsnatuur van Het Rietland en Het Vliegenbos kan zo worden ontzien en beter ontwikkelen en voor de gewenste directe route en snelheid is er weinig mee verloren (50). Ontwikkel het terrein van Albemarle groen mee tot een uitbreiding van stadsbos en fietsnetwerk. Albemarle lijkt hiervoor open te staan (50).

ANTWOORDEN:  Het Rietland is geen onderdeel van Hamerkwartier. Betreffende tekening is aangepast en bevat niet langer een impressie van ruimtegebruik waarover geen beleidsconsensus bestaat.

Gemeente Amsterdam



 

Datum 7 december 2021 Pagina 62 van 224

Het Vliegenbos is geen onderdeel van het project Hamerkwartier. De routes er naartoe wel. Wij willen de route langs de G.T.Ketjenweg en Zamenhofstraat veilig maken voor de voetgangers en fietsers. De G.T.Ketjenweg zal op termijn een Duurzaam Veilige inrichting krijgen met voldoende brede looproutes voor de voetgangers. Groen voor Hamerkwartier is binnen de eigen projectgrenzen ingepast. Zie voor nadere toelichting ook het hoofdstuk GROEN. De gemeente wenst de driehoek van de scheepshelling van Albemarle terug in eigendom te krijgen en onderdeel te laten zijn van de groenstructuur. De grens voor het plan Hamerkwartier stopt daar. Albemarle valt hier verder niet in, dus daar hebben we ook geen plannen voor gemaakt. In gesprekken die we met Albemarle hebben gevoerd, ervaren we echter ook dat Albemarle ervoor open staat de ecologische structuur van het terrein te versterken.

AANPASSING IN INVESTERINGSNOTA: De opmerkingen geven aanleiding tot het aanpassen van de Investeringsnota.  De tekening op p.24 en 25 van de Investeringsnota deel A wordt aangepast. Want ten aanzien van de sportvelden en wegen door Vliegenbos/ Rietlanden geeft de tekening een impressie van ruimtegebruik waarover geen beleidsconsensus bestaat.

3.5.3 Ecologie REACTIES:  Daarnaast missen wij in het plan een goede doorgang/ fauna verbinding voor fauna vanaf de oever de wijk door naar de dichtbij gelegen bossen, waters en parken en oevers in andere naastgelegen wijken. Dergelijke fauna verbindingen zouden op meerdere plaatsen langs/ onder en boven de Meeuwenlaan en de J. van Hasseltweg kunnen worden aangebracht (50).  Het valt op dat er bij de plannen alle aandacht is voor mensen maar niet voor flora en fauna. Wilt u bij de bouw ook denken aan het aanbrengen van nestgelegenheid voor vogels, zoal koolmezen- mussennesten en zwaluwkasten aan de gebouwen (wordt al toegepast bij nieuwbouw) en broedvlotten voor watervogels zoals meerkoeten, zwanen en futen. Dit zal de verbinding tussen bewoners en natuur versterken! (35).  De illustraties in de nota schetsen een beeld van een groene oever. Aanleg van een nieuw park aan het water moedigen we aan. Amsterdam Noord kent immers een traditie van groene oevers. Hoe meer we deze uitbreiden, hoe beter voor de biodiversiteit, klimaatadaptatie en waterhuishouding. Echter, in uw schetsen van deze oever werkt icoontje van een libelle ten onrechte het idee dat het park de biodiversiteit bedient. De ruimte wordt in dezelfde schetsen immers ingericht als puur picknickgrasvelden en speelvelden met hier en daar een boom. Een libelle zal er dan weinig te zoeken hebben.

Wij adviseren deze oever gevarieerder in te richten, met naast picknickvelden, ook ruigere stukken natuur: bosschages voor grondgebonden dieren en vogels en bloemenweides voor insecten en vogels en specifieke oeverbeplanting. Deze ruigere delen worden het liefst daar geplaatst waar ze via de stadslanen en straten en groene pleinen meteen kunnen worden doorgetrokken richting de groen in te richten Meeuwenlaan, zodat er een duidelijke groene infrastructuur ontstaat voor fauna en flora (50).

Gemeente Amsterdam











Datum 7 december 2021 Pagina 63 van 224

Hamerkwartier ligt tussen groene gebieden van de hoofdgroenstructuur e.a., zoals een reeds ontwikkeld en uniek stadsbos (Het Vliegenbos), vlakbij het Noorderpark, vlakbij de groene voortuin van Noord bij IJplein/Sixhaven en het reeds ontwikkelde bos en zachte groene oevers van Het Rietland. Trek deze groene structuur via inheemse beplanting door de nieuwe wijk in via de openbare ruimte en infrastructuur en vice versa naar de omgeving van de wijk, zodat de omliggende ecologische structuur ervan kan profiteren en die van de wijk zelf beter ontwikkeld en verbeterd tot aan de kade omdat ze dan ecologische verbanden kent. Kijk voor het aanleggen van de wenselijke ecologische verbindingen eens via de ogen van een egel, een vleermuis, een zwaluw, een oranjetipje, een scholekster en een specht vanaf het Vliegenbos of het Noorderpark en het IJ naar het Hamerkwartier en vice versa: wat hebben deze dieren dan nodig in de nieuwe wijk om te kunnen leven (waar kunnen ze schuilen, broeden, eten)? Ontwikkel hiervoor een plan-ecologische kaart waarin bij de inrichting rekening wordt gehouden met doelsoorten die de leefbaarheid voor flora en fauna duiden en die in verband staan en reeds voorkomen of ook wenselijk zijn te huizen in de omliggende groene wijken, bos en parken. Hiermee draagt de ontwikkeling van de wijk beter bij aan de biodiversiteit en leefbaarheid van Noord.

Nu ligt de kans er om ecologie-inclusief te bouwen. Hierbij is het van wezenlijk belang dat het bodemleven onder de groene infrastructuur ook zo wordt bediend, dat zij daadwerkelijk kan overleven en gezond kan ontwikkelen. Een groene inrichting houdt ook in: rekening houden met het bodemleven dat zo cruciaal is voor de biodiversiteit, wateren klimaatadaptatie. Overbelasting van de bodem en groen door letterlijk te veel druk (bestrating, maar ook op groen rijden, lopen en recreëren) leidt tot verdichting en verharding van aarde en mede tot het vermindering water-opnamekwaliteit (50). De kade van het oeverpark is een harde muur die uit het water opstijgt. Hier ligt een grote kans de ecologie te ontwikkelen door ervoor drijvende rieteilandjes op luwe plekken voor de kade te ontwikkelen. Zodoende ontstaan er een mooie broed- en schuilplekken voor vogels, libellen en vlinders. Het liefst worden deze eilandjes gesitueerd voor de te ontwikkelen ruigere delen op de groene kade, zodat er een mooie basis ontstaan als kraamkamer voor de ecologie in de wijk en een mooie ecologische route (50). Groene Longen heeft een aantal prettige gesprekken gevoerd met het gemeentelijke grondbedrijf over de ontwikkeling van tijdelijke natuur en natuurobservatie experimenten t.b.v. de wetenschap en eco-educatie op straks langer braakliggende terreinen het Hamerkwartier.

U was enthousiast, wij maakten samen met Wild Amsterdam een concreet voorstel, maar uiteindelijk kon u ons niet helpen aan braakliggende gebiedjes omdat u geen eigenaar bent van deze stukken grond. Wij zouden het waarderen als u ons alsnog in contact kunt brengen met investeerders. Wij hebben zelf die contacten niet. Wij doen alles vrijwillig en hebben uw hulp nodig bij het leggen van contacten. Wij denken hen net zo enthousiast te kunnen maken (50). Pag. 70: Stukje over dieren voelen zich thuis in -en om de stad. Wat opvalt dat er niets geschreven wordt over b.v. honden uitlaat plekken. Vraag: Wat wordt er mogelijk gerealiseerd voor bewoners met honden? B.v. honden uitlaatplaatsen te realiseren? (60). Graag aandacht voor flora en fauna! Mezennesten mussennesten en zwaluwkasten bevestigen aan gebouwen (wordt elders al toegepast in nieuwbouw), en broedvlotten voor de watervogels, zwanen, meerkoeten, futen. Ga eens kijken op Wittenburg voor de broedvlotten. Niet-stijle oevers maken voor de watervogels. Dit versterkt de binding tussen mens en natuur en geeft de vogels broedgelegenheid (35).

Gemeente Amsterdam

Datum 7 december 2021 Pagina 64 van 224

ANTWOORDEN:  Door het IJ te verbinden met het gebied, creëer je een divers en leefbaar gebied voor mens en dier. Dit netwerk is weergegeven in de concept Investeringsnota Hamerkwartier deel A op pagina 70 met dieren die naar verwachting in deze ruimtes zullen nestelen. Wij richten ons op het creëren van een doorlopend netwerk dat Hamerkwartier verbindt met het groen in de omgeving. Het groen van Hamerkwartier wordt gebruikt als verbindend element. De randen van het gebied worden vergroend (Meeuwenlaan en Johan van Hasselt). Hierdoor ontstaan groene hoofdontsluitingen en prettige overgangen naar omliggende wijken en de bredere groenstructuur van Noord. Dit schept allerlei kansen op het gebied van ecologie en biodiversiteit voor het creëren van unieke leefgebieden of broedplaatsen. Verder kijken we welke verbindingen we kunnen maken tussen nieuwe en bestaande groenzones en het IJ. Het plan voor Hamerkwartier heeft, naast de groenstructuur, zeker wel de nodige aandacht voor flora en fauna. In de straten, parken en tuinen van Hamerkwartier komen diverse, inheemse en biologische planten te staan. Bomen, struiken, kruiden, grassen en wilde bloemen worden in dit netwerk opgenomen. Variatie zorgt voor meer biodiversiteit. Dat leidt tot een betere weerstand tegen klimaatverandering, behoud en verbetering van soorten en het terugdringen van plagen.

Voor de openbare ruimte zijn de kansen voor biodiversiteit en natuurinclusieve ontwikkeling in kaart gebracht (Openbare Ruimte Plan, p.75). Op basis van die inventarisatie stellen we een beplantingsplan en beheerplan op met natuurinclusieve maatregelen. In de Investeringsnota deel B, in hoofdstuk 5 (blokpaspoorten) wordt geëist dat gebouwen aan het handboek Natuurinclusief bouwen en ontwerpen voldoen. Dit betekent dat er in de gebouwen ruimte voor flora en fauna gecreëerd moet worden. Bij de ontwikkeling moeten minimaal 3 natuurinclusieve maatregelen per gebouw worden gerealiseerd. Het gaat dan om 3 type maatregelen zoals een nestkast, groene gevel, groen/bloem bakken, lokaal composteren etc. Deze maatregelen moeten afdoende terugkomen en in verhouding staan met de grootte van het gebouw. Tijdens de planvorming denken we hierin mee en kijken we samen met de ontwikkelaar wat er mogelijk is en past bij het betreffende gebouw of kavel. Bovendien denken wij ook aan een kwalitatieve openbare ruimte (inclusief de kades). Hier gaan we condities creëren voor verschillende soorten die al aanwezig zijn in het gebied. Daarnaast voor nieuwe soorten die wij willen aantrekken. Tijdens de ontwerpfase gaan we uit van de kansenkaart. De specifieke doelsoorten en maatregelen daarvoor werken we uit in een beplantingsplan en beheerplan met natuurinclusieve maatregelen.

Ook vertalen we maatregelen naar de bestemmingsplannen. We selecteren inheemse plantensoorten en maken fysieke groene verbindingen met de bredere groenstructuur van Noord. We maken ook een netwerk van groenstroken langs de straten van minimaal 9 m2 elk en in veel grotere hoeveelheden in de verblijfsplekken. Daarnaast planten we een groot aantal diverse boomsoorten.  Het IJ is een drukke vaarroute en bij Hamerkwartier ligt het minder dan 25 meter vanaf de kadelijn. Vanuit nautische veiligheid is een duidelijke grens nodig om de mogelijk recreatie vanaf de vaarroute te weren. Objecten buiten de kadelijn zijn niet toegestaan. Naast de bedrijfsvoering in de havenkommen is meer ruimte voor ecologie. We nemen dit als integraal onderdeel op in het Programma van Eisen voor het Oeverpark. De gemeente wil natuur en ecologie een prominente rol geven in Hamerkwartier. Dat betekent daar waar mogelijk kansen en voorwaarden scheppen om dit te realiseren. De harde

Gemeente Amsterdam

 



Datum 7 december 2021 Pagina 65 van 224

muur van de kade zal waar mogelijk verzacht worden om plant en dier een habitat te geven. Ook zullen we gebieden maken waar het water- en landmilieu in elkaar kunnen overgaan. We hebben daarbij wel te maken met beperkingen zoals bijvoorbeeld de drukke scheepvaartroute op het IJ. We zullen ons daarom voornamelijk moeten richten op de luwe plekken. De gemeente pakt het gesprek met Groene Longen na vaststelling van het Investeringsbesluit graag weer op en zal u in contact brengen met de eigenaren waar terrein braak ligt. Sinds kort heeft Amsterdam een ‘Kader Hondenlosloopgebieden’. Dat geeft een richtlijn dat zoveel mogelijk Amsterdammers binnen 1 kilometer van hun woonadres een losloopgebied moeten kunnen vinden. In de buurt van Hamerkwartier zijn voldoende losloopgebieden voor honden. Het officiële losloopgebied Vliegenbos is op 300 meter afstand. Aan de andere kant van Hamerkwartier, naar het IJplein, is de loopafstand 400 meter. In de Investeringsnota, in hoofdstuk 5 (blokpaspoorten) wordt geëist dat gebouwen aan het handboek Natuurinclusief bouwen en ontwerpen voldoen. Dit betekent dat er in de gebouwen ruimte voor flora en fauna gecreëerd moet worden. Denk aan nesten aan de gevels en groene daken. Bovendien denken wij ook aan een kwalitatieve openbare ruimte (incl. de kades). Hier gaan we condities creëren voor verschillende soorten die al aanwezig zijn in het gebied.

Daarnaast voor nieuwe soorten die wij willen aantrekken.

AANPASSING IN INVESTERINGSNOTA: De opmerkingen geven geen aanleiding tot het aanpassen van de Investeringsnota.

3.5.4 Johan van Hasseltweg REACTIES:  Mooi dat de Johan van Hasseltzone flink aangepakt wordt. Zorg dat er een fietsbrug en tram komt. Vergroen wel radicaal, niet hier en daar een klein boompje (7).  Cliënten kunnen zich namelijk niet verenigen met het voornemen om hun bedrijfsbebouwing weg te bestemmen. Hierover is ook geen overleg met mijn cliënten gevoerd, waardoor het behoorlijk rauw op hun dak viel. In de concept Investeringsnota wordt in dit kader ten onrechte gesuggereerd dat het plan volledig samen is ontwikkeld met zittende bedrijven en erfpachters. Dat is onjuist. Het spreekt immers voor zich dat het idee om de bedrijfspanden weg te bestemmen niet uit de koker van mijn cliënten kwam. Dit zorgt er immers voor dat zij hun rendabele beleggingsobjecten kwijtraken. Zij willen ook helemaal niet weg. In de concept Investeringsnota is naar hun oordeel geen goede onderbouwing gegeven waarom de bedrijfspanden zouden moeten worden gesloopt. Integendeel eigenlijk: het weg bestemmen van de bestaande bebouwing staat volgens mijn cliënten haaks op de uitgangspunten die ten grondslag liggen aan de door de gemeente Amsterdam voorgestane plannen (57) (56).  Het slopen van de bedrijfsbebouwing van mijn cliënten is ook zeer vreemd gelet op het feit dat er - zoals u zelf terecht in de concept Investeringsnota schrijft - een enorme behoefte is aan bedrijfsruimten in Amsterdam.

Er is dus al sprake van schaarste en dit wordt alleen maar erger door de sloop van bestaande reeds verhuurde bedrijfsgebouwen. Het amoveren van de bestaande bedrijfsbebouwing staat verder haaks op de gemeentelijke wens om de bedrijvigheid in het Hamerkwartier te vergroten. Door het slopen van bestaande bedrijfsgebouwen van mijn cliënten neemt de bedrijvigheid immers juist af. Verder

Gemeente Amsterdam









Datum 7 december 2021 Pagina 66 van 224

onderschrijven cliënten dat er - zoals in de concept Investeringsnota staat - ‘een plek in het Hamerkwartier moet zijn voor ondernemers op allerlei verschillende gebieden’. Die plek is er echter al deels, te weten de panden van mijn cliënten, waarin diverse ondernemers onderdak hebben gevonden. Zij moeten echter op zoek gaan naar een nieuwe plek en vinden die mogelijk niet in het Hamerkwartier, waardoor de bedrijvigheid afneemt (57) (56). Indien uw gemeente - ondanks het bovenstaande - toch van oordeel zou blijven dat de panden van mijn cliënten niet meer kunnen worden gebruikt voor bedrijfsdoeleinden, ligt het in de rede om na te denken over transformatie naar woningbouw. Uit de concept Investeringsnota volgt immers dat de gemeente Amsterdam 6000 tot 6500 nieuwe woningen wil bouwen in het Hamerkwartier en wel - gelet op de woningnood - 'zo snel mogelijk’. Welnu, als de gemeente Amsterdam echt tempo wil maken, dan is het veel logischer om appartementen in de al bestaande gebouwen van mijn cliënten te realiseren en deze dus niet te slopen. Dit is ook nog goedkoper en past - anders dan sloop - wel bij de gemeentelijke wens van circulariteit in de bouwketen (56) (57). Concluderend kan dus worden gesteld dat het voornemen om de bedrijfspanden van mijn cliënten weg te bestemmen dient te worden heroverwogen.

Voor zover u dat anders ziet, dan is relevant dat het prijskaartje dat aan het weg bestemmen van de bedrijfsbebouwing hangt ook dient terug te komen in de begroting. Het feit dat de gemeente Amsterdam naar eigen zeggen slechts een ‘faciliterende en regisserende rol wenst te spelen’ en niet ‘op grote schaal grond gaat aankopen’, maakt dit niet anders. Uit de jurisprudentie van de hoogste bestuursrechter volgt namelijk dat - indien bestaande bebouwing wordt wegbestemd - de gemeente binnen de planperiode tot verwerving moet overgaan, desnoods door onteigening. Stilzitten is dus geen optie: de gemeente Amsterdam zal de wegbestemde panden moeten aankopen en dat heeft financiële consequenties. Het gaat dan niet alleen om de vergoeding van de werkelijke waarde van de panden aan mijn cliënten, in welk kader wordt verwezen naar het eerder overgelegde taxatierapport, maar ook om een vergoeding voor de zogenoemde wederbeleggingskosten die zij dienen te maken. Verder zullen de zittende huurders door de gemeente Amsterdam moeten worden uitgekocht. Dit alles is ten onrechte niet meegenomen in de begroting, die is opgenomen in hoofdstuk 12 van de concept Investeringsnota. Mogelijk is dit een bewuste keuze omdat het financiële plaatje alsdan uiteraard donkerrood kleurt en het project in die situatie niet meer op voldoende bestuurlijk draagvlak kan rekenen.

Uw gemeente moet de zaken echter wel transparant presenteren. (56) (57). Wellicht ten overvloede merken wij nog op dat uw gemeente zich niet kan verschuilen achter het feit dat er nog geen formeel besluit is genomen om tot verwerving en sloop van de panden van mijn cliënten over te gaan. In dit kader wijzen wij nogmaals op het feit dat uw gemeente die gang van zaken in de concept Investeringsnota reeds ‘onontkoombaar’ heeft genoemd. Daarmee is het bewuste besluit de facto al genomen (56) (57). In de groenstructuur van de Nota is de Johan van Hasseltweg, waaronder het Perceel, aangeduid als “Johan van Hasseltzone”. Het Perceel is daarmee in een groenzone komen te liggen (zie afbeelding 3, p. 69 Investeringsnota). Uit de tekst van de Nota maken cliënten op dat nog onduidelijk is wat precies zal worden besloten omtrent de vergroening van de Johan van Hasseltweg. Bij cliënten bestaat nog veel onduidelijkheid over de door de gemeente gewenste groenstructuur. Onduidelijk is wat de gemeente hiermee precies voor ogen heeft en op welke termijn deze structuur gerealiseerd wordt. Bovendien is onduidelijk waarom precies voor deze locatie is gekozen als groene zone, terwijl op deze plek nu veel bedrijvigheid is

Gemeente Amsterdam







Datum 7 december 2021 Pagina 67 van 224

gevestigd, één van de functies die de gemeente voor het Hamerkwartier nu juist wenst te behouden. Cliënten ontvangen op dit punt graag een nadere toelichting, alsmede een uiteenzetting van hoe bij de belangenafweging rekening is gehouden met de belangen van cliënten als erfpachters van het Perceel, en de belangen van de huidige bedrijven en kantoren die op het Perceel gevestigd zijn. En hoewel cliënten begrip hebben voor de wens van de gemeente om het gebied te vergroenen, hebben cliënten evenwel geen toestemming gegeven voor de wijziging van het Perceel naar een groenstrook. Cliënten zullen zich – mocht het zo ver komen – verzetten tegen het wegbestemmen van de aan het Perceel toegekende bestemming. Niettemin zijn cliënten graag bereid mee te denken over de vraag hoe een herontwikkeling van het Perceel kan bijdragen aan de vergroening van het Hamerkwartier. (74). Op basis van het bovenstaande concluderen cliënten dat het Perceel is aangewezen als groenzone. Kennelijk overweegt de gemeente de mogelijkheid om het gebruik en de bebouwing op het Perceel weg te bestemmen (74). In de Nota is echter niet nader toegelicht of uitgewerkt wat dit betekent voor het Perceel en voor de positie van cliënten. Implementatie van deze wijzigingen betekenen echter een aanzienlijke ingreep op het Perceel. De Nota brengt daarom voor cliënten veel onduidelijkheid en rechtsonzekerheid met zich mee.

Meer in het bijzonder is voor cliënten niet duidelijk wat de effecten van de Nota zijn op de normale bedrijfsvoering en de bedrijfsactiviteiten zoals die plaatsvinden op het Perceel en de ontsluiting en bereikbaarheid van het Perceel en de door cliënten te lijden schade. Ook vernemen cliënten graag op welke termijn de gemeente hierover een concreet en definitief besluit zal nemen, en op welke termijn de gemeente verwacht om de gronden om te zetten naar groen. Cliënten hebben immers baat bij spoedige duidelijkheid over de plannen van de gemeente inzake hun Perceel. In ieder geval is duidelijk dat zij niet van plan zijn het Perceel te ontwikkelen tot groenstrook, en dat zij zich zullen verzetten tegen wegbestemming. (74). Indien de gemeente daadwerkelijk overgaat tot vergroening van de Johan van Hasseltweg, waaronder het Perceel, zullen cliënten aanzienlijke (plan)schade lijden. Graag vernemen cliënten hoe deze schade bij de vaststelling van de Nota zal worden meegenomen. (74). Gelet op het bovenstaande verzoeken cliënten de gemeente om duidelijkheid te verschaffen omtrent het toekomstige gebruik en invulling van het Perceel, en de termijn en wijze waarop nadere besluitvorming hierover zal plaatsvinden, alsmede de vraag hoe de belangen van cliënten in dat proces zullen worden meegenomen.

In dat kader hebben cliënten opgemerkt dat voor het geval de gemeente daadwerkelijk zal overgaan tot wegbestemming en/of onteigening, cliënten zich daartegen zullen verzetten en aanspraak zullen maken op volledige schadevergoeding. Cliënten treden graag met uw gemeente in overleg over een nadere invulling van de Nota waarbij de bestaande rechten van cliënten (zo veel mogelijk) behouden kunnen blijven (74). En wat wordt bedoelt met “Als daadwerkelijk wordt besloten tot het verwerven van deze bebouwing en de vergroening van de zone, zal het helpen bij het organiseren van vervangende huisvesting voor deze bedrijven ook een logische voorwaarde zijn. De gemeente heeft hier geen formele en bindende rol in, maar zal zich wel inspannen voor ondernemers”? Indien zal worden overgegaan tot onteigening, verwachten cliënten dat de gemeente hierin juist een formele rol zal hebben. Uit voornoemde tekst uit de Nota blijkt tevens dat in opdracht van het bestuur onderzoek is gedaan naar twee varianten voor de toekomstige Johan van Hasseltweg. Cliënten ontvangen graag afschrift van dit onderzoek (74).

Gemeente Amsterdam



Datum 7 december 2021 Pagina 68 van 224

Daarnaast heeft de locatie een distributiefunctie voor de regio. De vestiging wordt 2x per dag op eigen terrein bevoorraad met een vrachtauto. Daarnaast verstrekken er per dag ca. 10 bezorgbussen voor bezorging aan klanten de regio groot Amsterdam. Het is belangrijk dat de vestiging goed bereikbaar is voor deze bevoorrading en (elektrische) bezorgbussen. Om bovenstaande punten is de weginrichting van de Johan van Hasseltweg bepalend of Gunters en Meuser haar bedrijf daadwerkelijk kan (blijven) uitvoeren. In de toelichting op 15 juni is aangegeven dat het fietspad aan de noordzijde van de Johan van Hasseltweg gerealiseerd zal worden in een nog te creëren groenzone. Daarmee verstoort het drukke fietspad niet de toegang tot de vestiging en de parkeervakken. Maar datzelfde moet ook gelden voor geplande OV-verbinding. Een tramspoor of busbaan mag niet de toegang tot en de parkeerruimte van de vestiging belemmeren. Wij willen u met klem verzoeken in het planvoorstel rekening te houden met bovenstaande belangen. In de huidige tekeningen welke opgenomen zijn in de investeringsnotitie Hamerkwartier zien wij de toegezegde wijze van uitvoering van het fietspad (realisatie in nog te creëren groenzone) nog niet verwerkt (61).

ANTWOORDEN:  In de investeringsnota presenteren we een eindbeeld van Hamerkwartier. Dat eindbeeld zal gefaseerd worden gerealiseerd. Om een aangename en gezonde wijk te kunnen realiseren is voldoende groen nodig. Hamerkwartier gaat uit van een groene omzoming waarbij er een prettige overgang wordt gecreëerd naar de omliggende buurten. De Johan van Hasseltweg als belangrijke structuurdrager en entree naar Hamerkwartier vraagt om een royale openbare ruimte met veel groen. Hier liggen ook kansen om de ecologische verbinding tussen het IJ en het Vliegenbos en Noorderpark te versterken. Zoals ook het vastgoed, wordt ook het groen gefaseerd gerealiseerd. De gemeente zal eerst inzetten op realisatie van groen op andere plekken (zoals de Meeuwenlaan, het Oeverpark en diverse kleine parkjes. Daarna starten we met de vergroening van de Johan van Hasseltweg. Dit mede omdat er een belangrijke relatie ligt met de inpassing van de oeververbinding over het IJ: de Oostbrug en een reservering voor een hoogwaardige openbaar vervoerverbinding in de Johan van Hasseltweg. Deze reservering betreft de zogenaamde Zaan/ IJlijn Een ruimtelijke reservering hiervoor is onderdeel van de concept Investeringsnota Hamerkwartier. Dit is in lijn met de Omgevingsvisie. De oeververbinding Oostbrug kent haar eigen planvorming- en besluitvormingsproces.

Voor de concept Investeringsnota Hamerkwartier sluiten we aan bij de, op het moment van inspraak, laatste inzichten ten aanzien van de oeververbinding. Dit betreft het advies Commissie D’Hooghe dat februari 2021 door het college van B en W is aangenomen als richtinggevend advies voor de nadere uitwerking van de nieuwe oeververbindingen. Op dit moment ligt er nog een gemeenteraadsbesluit uit 2017 met de Javabrug als uitgangspunt. Naar verwachting wordt een aangepast voorkeursbesluit / nota van uitgangspunten Sprong over het IJ, met een ‘Oostbrug’ in plaats van een ‘Javabrug’ in het eerste kwartaal van 2022 aan het gemeentebestuur voorgelegd. De inspraak hierover heeft plaatsgevonden in de tweede helft van 2021. Na het (gewijzigde) voorkeursbesluit is het aan het nieuwe gemeentebestuur, na de verkiezingen, om te bepalen hoe hier vervolg aan gegeven wordt. Als er voor Hamerkwartier voldoende duidelijk is hoe de (mogelijke) brug en/of en hoe een openbaar vervoerverbinding moet worden, kan ook een definitief besluit worden genomen over onder meer de Johan van Hasseltzone (bedrijvenbebouwing aan de oostzijde van de weg)

Gemeente Amsterdam



Datum 7 december 2021 Pagina 69 van 224

en de twee kavels aan de westzijde van de weg direct bij de aanlanding van het Oostveer. Belangrijke ‘criteria’ voor dit besluit zijn onder meer de vervoerwaarde, de hoogte van de investeringen en de ruimtelijke inpasbaarheid/ impact op de omgeving. We weten niet zeker wanneer dit besluit wordt genomen. De gemeente blijft wel gaat graag in overleg met eigenaren en gebruikers. Op dit moment is er nog geen duidelijkheid over het nieuwe profiel voor de Johan van Hasseltweg. Na besluitvorming over de (gewijzigde) Nota van Uitgangspunten Sprong over het IJ, gaan we werken aan een inpassingsplan voor de Oostbrug. We blijven daarover graag met u in gesprek. Het is ons onduidelijk naar welke toezegging u verwijst.

AANPASSING IN INVESTERINGSNOTA: De opmerkingen geven geen aanleiding tot het aanpassen van de Investeringsnota.

3.6 Mobiliteit 3.6.1 Inclusief REACTIE:  Pag. 85: Bereikbare wijk, niets opgenomen voor mensen met een beperking. Vraag: Hoe komt iemand vanaf de mobiliteitshub naar de persoon die hij/zij wil bezoeken in de wijk als deze persoon minder mobiel is? Zijn alle woningen binnen het Hamerkwartier met het AOV bereikbaar door de wijk? (60). ANTWOORD:  Hamerkwartier wordt een inclusieve wijk. Ook mensen die minder goed ter been zijn kunnen hier wonen, werken of op bezoek komen. Alle bewoners van Hamerkwartier, dus ook bewoners die gehandicapt zijn, parkeren in principe op eigen terrein. In de openbare ruimte, op straat zullen een beperkt aantal parkeerplekken beschikbaar zijn voor bezoekers. Hier kunnen ook gehandicapte bezoekers parkeren. Bij voorzieningen waar parkeerplekken exclusief voor gehandicapte bezoekers nodig zijn, kijken we per situatie naar de mogelijkheden. Binnen de gemeente heeft parkeren voor gehandicapten aandacht. Er bestaan de nodige regels om de stad toegankelijk te houden voor gehandicapten, ook als zij niet op eigen terrein kunnen parkeren. In Hamerkwartier zullen de regels gaan gelden zoals die overal in de stad gelden. Zie ook https://www.amsterdam.nl/parkerenverkeer/gehandicapten/. Met het aanvullend openbaar vervoer kunnen alle bestemmingen in Hamerkwartier bereikt worden.

AANPASSING IN INVESTERINGSNOTA: De opmerkingen geven aanleiding tot het aanpassen van de Investeringsnota.  Opnemen van mobiliteit voor mensen die minder goed ter been zijn en parkeren voor gehandicapten.

Gemeente Amsterdam

Datum 7 december 2021 Pagina 70 van 224

3.6.2 Verkeersintensiteit REACTIES:  De plannen zien er mooi uit. We zijn een groot voorstander van een auto luwe wijk (17).  De sfeer en stijl is mooie jaren 20/30 bouw uit de vorige eeuw met een dorps karakter. Door daar zonder overleg hoge nieuwbouw bij de plempen verpest je het woongenot van de vogelbuurt bewoners. Bovendien trek je veel extra autoverkeer en bouwverkeer naar de Meeuwenlaan die het nu al vaak niet aankan qua drukte. Ik stel voor dat de huidige plannen worden aangepast aan de buurt waar het naast komt en dat de bewoners echt betrokken worden. Dus niet een beetje zoals nu en dat de gemeente Amsterdam de woonwensen van de huidige bewoners van Amsterdam Noord net zo serieus neemt als de wensen van de projectontwikkelaars die alleen maar heel veel geld zien. Ik word graag direct betrokken (16).  Het verkeersbeleid vergt meer aandacht. Ik verwacht nieuwe knelpunten en daarop kan niet altijd worden geanticipeerd maar wel gereageerd (31).  Naast dat het leven tijdens een pandemie zo dicht op elkaar een specifieke omgang vragen die we hier in Nederland niet kennen, vraag ik me af hoe de verkeerstroom in vredesnaam moet worden opgevangen die deze bijna 10.000 mensen (of meer) gaat opleveren. Nog daargelaten dat het toch allang bekend is dat deze verdichting voor de sociale structuren funest is (25).

 Waarschijnlijk alleen interessant voor toekomstige bewoners, niet voor de huidige bewoners van Ijplein/Vogelbuurt. Die zien vooral nadelen van toenemende drukte en verkeer door hun rustige wijk. Meer aandacht voor de bestaande wijken! (31).  Ik ben het absoluut niet eens met de gepresenteerde plannen. Veel te veel woningen. 1800 is wat mij betreft het maximale wat dit gebied aan kan. De druk op infrastructuur en omliggende wijken zullen er niet op berekend zijn en dus is het volstrekte waanzin om dit plan zomaar door te drukken (9).  Graag geef ik aan bezwaar te maken tegen deze enorme toename van woningen, zo der duidelijk te hebben welke impact dit op de omliggende infrastructuur zal hebben. Hoe affecteert dit de Joh. Van Hasseltweg, het kanaal en de omliggende wijken en dorpen binnen Noord? (36).  Zowel ik nu, en mijn buren van de Meeuwenlaan 92 en 94A hebben inmiddels gereageerd op de plannen en de ontwikkeling van het Hamerkwartier. De bevolkingsdichtheid baart mij veel zorgen. De drukte, vooral m.b.t. het wonen en autoverkeer, wat op dit moment onderschat wordt en naar ons idee vraagt dit zeker om een extern onderzoek als het gaat om de leefbaarheid. Als men uitgaat van de hoeveelheid nieuwe bewoners, de gezinnen en kinderen zal het autoverkeer gigantisch toenemen (65).

 Een wijk ontwikkelen met deze doelstellingen legt zware druk op de infrastructuur maar zal ook het karakter van de wijk allerminst ten goede komen. Als al deze ambities gerealiseerd worden dan zal de bevolkingsdichtheid met stip op 1 komen binnen Amsterdam. Als men de gegevens extrapoleert (o.b.v. de cijfers 2020) komt men uit op een bevolkingsdichtheid van 38218 (inwoners/ km2) , daarmee wordt het by far de dichtstbevolkte wijk van Amsterdam (en stoot daarmee met gemak de Fannius Scholtenbuurt van de eerste plaats (35527)). En dan zijn de bedrijven (met hun 5000 medewerkers) nog niet eens meegerekend. Met de huidige infrastructuur en de aanpassingen zoals die nu zijn voorzien wordt dit een onhoudbaar drukke wijk, die op vele vlakke uit zijn voegen zal barsten. Deze zorgen zijn al talloze malen gedeeld vanuit diverse hoeken met de gemeente maar worden stelselmatig terzijde geschoven of

Gemeente Amsterdam

Datum 7 december 2021 Pagina 71 van 224

genegeerd. Een greep uit de adviezen waarin deze zorgen telkens weer worden aangekaart. Kan de gemeente dit nu eindelijk eens serieus nemen en een bevredigend antwoord, anders dan: “we gaan het kruispunt Meeuwenlaan Johan van Hasseltweg optimaliseren”, formuleren? 2009: Ontwikkelingsbeeld Amsterdam-Noord 2040 oa: ….Belangrijk aandachtspunt voor Noord is de positie van de auto in het stadsdeel. De automobiliteit in de regio zal tussen nu en 2030 naar verwachting flink groeien, ook bij inzet op hoogwaardig openbaar vervoer en verbetering van het stedelijk fietsnet. In het belang van het economisch functioneren van de stad én vanwege de binnenstedelijke groei van AmsterdamNoord wordt een reservering gemaakt voor capaciteitsuitbreiding van de A10-Noord na 2020 De groei van Amsterdam-Noord vindt grotendeels plaats op locaties aan de IJ-oever die vanwege hun ligging aan het water voor autoverkeer beperkter bereikbaar zijn dan gebruikelijk. De groei van Noord en de ligging van nieuwe stedelijke wijken aan het water maken het noodzakelijk de capaciteit van het hoofdwegennet tussen A10-Noord en Noordelijke IJ-oever in balans te brengen met de stedelijke ontwikkeling in Noord. Noord heeft hier een achterstand in te halen en mag niet vastlopen.

2016: AB-advies Koers 2025 / Sprong over 't IJ, dagelijks bestuur van de bestuurscommissie Noord oa: ….bestaande voorzieningen en infrastructuur, de ontwikkelingen in Noord zijn zo fors dat passende ingrepen nodig zijn. De bevolkingsgroei en toename van bezoekersstromen die voor de komende 10 jaar wordt verwacht, vergen behalve investeringen in woningbouw, ook investeringen in kwaliteit van de openbare ruimte en bereikbaarheid voor fietsers, openbaar vervoer en auto. Inspraakreactie projectnota Hamerkwartier – VEBAN, 18 december 2017 oa: …Een tweede zorg is de bereikbaarheid van het Hamerkwartier. Idealiter wonen en werken mensen op dezelfde plek. Maar van de ondernemers uit het Hamerkwartier die lid zijn van VEBAN komt 90 procent van hun werknemers niet uit Noord maar van elders (andere delen van de stad en Noord-Holland). Een autoluwe wijk is een mooi streven maar lijkt ons op deze plek van de stad verre van realistisch. Mochten de 6700 woningen er allemaal komen, hoe gaan al deze nieuwe inwoners het Hamerkwartier bereiken zonder in files terecht te komen? Of dit met de fiets op de pont is of met de auto vanaf de Meeuwenlaan. Ditzelfde geldt voor de naar schatting 5000 werknemers die hier in de toekomst zullen werken.

De opening van de Noord/Zuid-lijn met halte Noorderpark juli volgend jaar en in de toekomst Javabrug en station Sixhaven zijn volgens ons verre van voldoende voor een goede bereikbaarheid van deze wijk. Bereikbaarheid is cruciaal voor ondernemers. Ook voor ondernemers die niet laden en lossen. De gemeente zal in de toekomst veel meer moeten investeren in de infrastructuur in Noord in het algemeen en het Hamerkwartier in het bijzonder. Anders loopt Noord helemaal vast en komen er nog meer files dan er nu al zijn. 2018 Adviesbrief BC Noord Adviesverzoek Projectnota Hamerkwartier oa: Door de ontwikkeling van het gebied en de eenzijdige oriëntatie op autoverkeer loopt het verkeer op kruisingen op de Meeuwenlaan en de van Hasseltknoop) in de spitsen nu al vast. Op grond van de Netwerkstudie auto Noord 2030, wordt verdere toename van congestie van het autoverkeer in Noord verwacht. Wij vragen u te zoeken naar goede alternatieven voor het Hamerkwartier om de verwachte toename van congestie op te vangen. Onder andere door netwerkuitbreiding met een gebiedsontsluitingsweg in oostelijke richting aansluitend op de Zuiderzeeweg. Graag hierbij ook uw aandacht voor parkeren. U heeft gekozen voor een lage

Gemeente Amsterdam

Datum 7 december 2021 Pagina 72 van 224

parkeernorm. Hierdoor ontstaat de kans op overloop van parkeren naar de omliggende wijken en daarmee een toename van de parkeerdruk. Ter verduidelijking hieronder nogmaals een uiteenzetting van problematiek rondom de verkeersdruk: Het Hamerkwartier kent maar 1 toegangsweg, namelijk de Johan van Hasseltweg. Men zou de Meeuwenlaan vanuit richting Waddenweg ook mee kunnen rekenen, maar feitelijk komt dat allemaal neer op het kruispunt Johan van Hasseltweg/ Meeuwenlaan. Er wordt ingezet op een ontwikkeling van 6700 nieuwe huishoudens. Dit betekent een toename van minimaal 11000 volwassenen in deze wijk. (Op dit moment zijn dat er circa 200, een groei van meer dan 5000%!!!, terwijl de toegangswegen nu al vollopen). De haalbaarheid ten aanzien van mobiliteit van deze opgave wordt onderbouwd met het rapport Mobiliteitsplan Hamerkwartier juli 2019 van het Bureau Goudappel/Coffeng, Hierin staat, op bladzijde 42, het volgende beschreven ten aanzien van de toename in verkeersdruk: De Johan van Hasseltweg vormt de hoofdontsluiting vanaf de Leeuwarderweg. Hier neemt in 2030 zonder transformatie van het Hamerkwartier, de verkeersdrukte toe van circa 13.000 auto’s per etmaal nu naar circa 17.000. Met de transformatie van het Hamerkwartier stijgt dit tot circa 20.000 auto’s per etmaal.

Met andere woorden, de rapportage waarop een cruciaal deel van de haalbaarheid van deze ambities is gebaseerd gaat ervan uit dat de ontwikkeling van het Hamerkwartier, slechts een toename in autoverkeer van 3000 autobewegingen per etmaal zal veroorzaken. Ter vergelijking, IJburg kent op dit moment een kleine 10000 huishoudens, dit levert op dit moment (2020) een verkeerdruk op van ongeveer 28000 autobewegingen per dag, omgerekend zou dit voor 6700 huishoudens circa 19000 autobewegingen betekenen (2020). Hoe kan het dat er in het hamerkwartier blijkbaar minimaal 15000 autobewegingen (2020) minder worden ingeschat, mde groei naar 2030 nog niet eens meegenomen. Uiteraard zal het autoluwe beleid deze cijfers iets naar beneden halen, maar ook op IJburg zijn al autoluwe maatregelen doorgevoerd. Ook valt het aantal autobewegingen niet te rijmen met het feit dat er in de nota wordt geconcludeerd dat er 2900 nieuwe parkeerplaatsen noodzakelijk zijn, die een dubbelgebruik functie hebben (m.a.w overdag en in de avond). Als de helft van die plekken dubbel gebruikt worden, is er al een toename van circa 6000 autobewegingen (12000 bij volledige dubbelgebruik). Dit spreekt elkaar dus pertinent tegen! En daar zijn de extra verkeersbewegingen voorkomend uit toevoer, pakketdiensten, OV, etc nog niet eens in meegenomen.

In het concept investeringsnota hamerkwartier deel A wordt op basis van bovengenoemd rapport geconcludeerd dat de toekomstige verkeersstromen passen in de bestaande infrastructuur (blz 86). En daarmee wordt de groei gerechtvaardigd. Men hoeft geen verkeersdeskundige te zijn om te snappen dat dit volstrekt onrealistische en naïeve aannames zijn. En dat vinden wij een uitermate ernstige situatie. Niet alleen betekent het dat beslissingen met een enorme impact op basis van verkeerde informatie worden genomen. Maar het impliceert ook dat de gemeente blijkbaar onvoldoende kritisch vermogen heeft om rapportages objectief te beoordelen en duidelijke tekenen van tunnelvisie vertoond. Een buitengewone kwalijke en ernstige zaak, die dientengevolge automatisch vraagtekens plaatst bij de realiteitswaarde van de overige aan deze beslissing ten grondslag liggende rapportages en onderzoeken. Het lijkt ons dan ook niet minder dan logisch en noodzakelijk dat dit verkeersonderzoek door een nieuwe deskundige onafhankelijke partij uitermate grondig wordt overgedaan. En dat op basis daarvan, de ambities worden afgestemd op de capaciteit,

Gemeente Amsterdam











Datum 7 december 2021 Pagina 73 van 224

of vice-versa. Bovendien geeft dit meer dan voldoende grond om alle overige onderzoeken door een gekwalificeerd extern bureau te laten valideren op realiteitswaarde (68). Verkeersdeskundigen stellen vast dat onvoldoende rekening wordt gehouden met de beschikbare informatie over de toekomstige groei van het verkeer in metropoolregio’s zoals Amsterdam. De autoluwe wijk lijkt hiermee meer een wens dan een te verwachten realiteit. VEBAN roept u op uw beleid niet te baseren op wensdenken, maar op reële cijfers en meetbare gedragspatronen (70). De directe omgeving bestaat uit de lang verwaarloosde Vogelbuurt, de IJpleinbuurt en het Vliegenbos. Volgens de investeringsnota zijn de effecten voor die gebieden louter positief. In de vorm van extra voorzieningen en een mooi oeverpark. Geen woord over de keerzijde van de plannen. In de vorm van extra autoverkeer over Rotonde en Meeuwenlaan. En de aantasting van rust, groen en uitzicht. Oproep 2. Hou op met het ontkennen van problemen. In het gebied zelf. En in de directe omgeving. En kom met behoorlijke antwoorden en oplossingen (40). Het Hamerkwartier zal leiden tot een veel hogere verkeersintensiteit. Ten aanzien van de verkeersintensiteit: eisen wij dat de ambitie om het Hamerkwartier autoluw te maken niet mag leiden tot toenemende parkeerdruk in Vogeldorp. Ook Vogeldorp moet autoluw blijven (46).

De verdichtingsplannen voor Hamerkwartier zullen tot veel extra auto verkeer leiden. Waardoor de omringende gebieden zullen worden opgezadeld met veel overlast. Die voortdurend wordt gebagatelliseerd. Voorbeeld: het idyllische plaatje op pagina 57 deel B. Van een groene Meeuwenlaan zonder autoverkeer. Een beeld dat wij zonder meer als misleidend willen bestempelen. Zie ook de MER, waarin klip en klaar wordt aangegeven dat de verkeersplannen tot forse overlast in de omgeving zullen leiden. Bij de bespreking van de plannen voor Rotonde en Meeuwenlaan in de gemeenteraad hebben wij gevraagd om aanpassing van deze asfaltplannen. Daarop heeft de raad verzocht om nader overleg met de buurt. Helaas is dat overleg tot dusver erg moeizaam verlopen. Gelukkig zijn er onlangs, na interventie van wethouder Van Doorninck, nieuwe afspraken gemaakt. Oproep 5. Met verwijzing naar de voorgeschiedenis roepen wij op om de gemaakte afspraken ditmaal wel na te komen: a) Doorrekenen buurtalternatief; b) 30 km Meeuwenlaan met snelheidsremmers op de plekken waar het meest wordt overgestoken; c) Advies MZ; d) Geluidwerende maatregelen voor woningen in Vogelbuurt Zie MER (40). In de nota worden verkeersstromen beschreven, maar daarbij is echter geen rekening gehouden met de substantiële toename van fietsverkeer die te verwachten valt op met name de Johan van Hasseltweg.

Deze verkeerstoename zal invloed uitoefenen op de wegindeling en de afhandeling van verkeer richting de parkeergarages. In het vast te stellen beleid wordt ook voorbijgegaan aan de gehele bedrijfsstrook aan de oostzijde van de Van Hasseltweg. Deze strook wordt volgens de nota getransformeerd tot groenstrook, maar gezien de enorme diversiteit aan grondposities is het de vraag of en op welke termijn die realisatie haalbaar is. Er dient ons inziens vanuit te worden gegaan dat deze ontwikkeling zich niet (op korte termijn) zal voordoen. Wij menen daarom dat de verkeersbewegingen in de huidige situatie, betrokken moeten worden in de onderzoeken. Ook zien wij niet terug dat het huidige verkeer van en naar Albemarle over de Johan van Hasseltweg vaak groot vervoer betreft met chauffeurs die onbekend zijn met de lastige en drukke situatie ter plekke. Op basis van deze inzichten achten we het daarom noodzakelijk dat het verkeersonderzoek geactualiseerd wordt alvorens de

Gemeente Amsterdam

Datum 7 december 2021 Pagina 74 van 224

nota wordt vastgesteld. Op pagina 87 van deel A en pagina 49 & pagina 56 van deel B bespreekt u het stratenprofiel met posities van straten, het karakter en een voorstel voor de rijrichting. Ook hier stellen wij flexibiliteit voor rond de kavels I2 en I4 om daarmee de bouwblokken optimaal te kunnen benutten (58). ANTWOORDEN:  Voor de ontwikkeling van Hamerkwartier heeft adviesbureau Goudappel een mobiliteitsplan opgesteld. Hieruit blijkt dat de straten rondom Hamerkwartier over het algemeen het verkeer aankunnen. Maar het is wel nodig de rotonde bij de Meeuwenlaan om te bouwen tot een kruispunt met verkeerslichten. Hierdoor kan dit kruispunt grotere verkeersstromen aan. De aanpak van de zogenaamde Johan van Hasseltknoop is voorzien in het in 2021 vastgestelde Mobiliteitsplan Noord. De transformatie van Hamerkwartier naar gemengd woon- werkgebied, zorgt voor een groei in mobiliteit. Om deze mobiliteitsgroei goed op te vangen, zet de gemeente in op lopen, fietsen, openbaar vervoer en deelmobiliteit als belangrijkste vervoerwijzen. Hamerkwartier wordt dan ook een echte loop- en fietswijk waarin de auto te gast is. Dat maakt dat de omliggende straten het verkeer over het algemeen aankunnen. Het autoverkeer wordt zo veel mogelijk aan de randen opgevangen. En de parkeernorm voor woningen, kantoren en andere functies, is relatief laag.

Hierdoor ontstaat een autoluw gebied en rijdt er geen onnodig verkeer door Hamerkwartier. De mobiliteitsstrategie is doorgerekend met het Verkeersmodel Amsterdam. Hieruit blijkt dat ongeveer 20% van alle verplaatsingen met de auto wordt afgelegd. Dit is aanzienlijk lager dan het Amsterdamse gemiddelde. Met het verkeersmodel is berekend dat er in 2030 naar verwachting 26.000 - 28.000 verplaatsingen per dag van/naar Hamerkwartier gaan als het gebied volledig is ontwikkeld (fiets, openbaar vervoer en auto samen). Als het gebied niet wordt ontwikkeld (autonome situatie) gaat het om zo’n 3.500 verplaatsingen in 2030. Hierboven stelden we al dat van deze verplaatsingen ongeveer 20% met de auto wordt afgelegd. Bij volledige ontwikkeling gaat het dan om ongeveer 5.400 verplaatsingen per dag. Dit ligt in lijn met de circa 6.000 autobewegingen die inspreker zelf noemt. Deze autoverplaatsingen worden verdeeld over de wegen van/naar Hamerkwartier. Meer dan de helft (3.000) rijdt via de Johan van Hasseltweg en de andere (kleine) helft via de Meeuwenlaan. De actualisatie van verkeerscijfers die na de inspraakperiode heeft plaatsgevonden, bevestigt voorgenoemde beeld.  De dichtheid van Hamerkwartier zal hoogstedelijk worden. Vergelijkbaar met diverse andere ontwikkelingen aan de noordelijke IJ-oevers. Lokaal is er variatie in dichtheid.

Grenzend aan beststaande omliggende buurten minder dicht, daar waar kan (uitzicht, water) dichter, echter, door de gekozen stedenbouwkundige typologie en aandacht voor openbare ruimte, zonder dat er een barrière naar het IJ wordt opgeworpen. De straten binnen Hamerkwartier worden ingericht voor lopen en fietsen als hoofdgebruikers. Straten zijn wel toegankelijk voor autoverkeer waar dit nodig is (mensen met een beperking, bevoorrading, mensen halen en brengen, etc). Het Gedempt Hamerkanaal zal fungeren als de ontsluitende weg in Hamerkwartier, met een gemengd profiel voor auto en fietsverkeer. Om het langzaam verkeer te stimuleren komen er hoogwaardige loop- en fietsverbindingen van naar en in Hamerkwartier. De Noord/Zuidlijn blijft de belangrijkste OV-voorziening voor

Gemeente Amsterdam

Datum 7 december 2021 Pagina 75 van 224

Hamerkwartier, met metrohalte Noorderpark. Daarnaast blijven er ook ontsluitende buslijnen rijden direct langs Hamerkwartier. Tevens zorgt de menging van wonen, werken en voorzieningen ervoor dat een deel van de mobiliteit binnen het gebied kan blijven of op kortere afstand van Hamerkwartier kan plaatsvinden (bijvoorbeeld boodschappen, kinderopvang enzovoort). Deze mobiliteitsstrategie is doorgerekend met het Verkeersmodel Amsterdam. Hieruit verwachten we dat de meeste mensen gaan reizen met schone en ruimte-efficiënte vervoersvormen: circa 26% van alle verplaatsingen gaat te voet, zo’n 31% met de fiets, 23% met het OV. Slechts 20% van alle verplaatsingen gaat met de auto. Uit de berekeningen is ook gebleken dat het niet nodig is om nieuwe wegen voor het autoverkeer aan te leggen. De toekomstige verkeersstromen kunnen worden verwerkt met de bestaande infrastructuur. Wel is het nodig de rotonde Meeuwenlaan-Johan van Hasseltweg aan te passen naar een kruispunt met verkeerslichten. Mobiliteitsplan Noord als geheel U vraagt tevens naar een aantal gebiedsoverstijgende mobiliteitsonderwerpen. Hiervoor is een mobiliteitsplan opgesteld voor Noord als geheel. Aanleiding hiervoor is de sterke gebiedsontwikkeling en het gebrek aan samenhang tussen verschillende vervoerwijzen.