20260219 Verslag Gemeenteraad middag

Is de burgemeester hiervan op de hoogte en heeft zij wellicht meer informatie over de situatie? Zijn er al verdachten opgepakt of camerabeelden van getuigen? En weet zij hoe het met het slachtoffer gaat? Dit college draagt steeds uit dat iedereen in Amsterdam zichzelf moet kunnen zijn, e we hoorden het ook net weer van GroenLinks. Hoe kijkt de burgemeester naar het feit dat er dagelijks incidenten plaatsvinden die gerelateerd zijn aan geaardheid of genderidentiteit? En hoe verhoudt de aanpak tegen lhbtiq+-geweld zich tot die incidenten? We weten dat het lastig is om daders van hatecrimes op heterdaad te pakken, maar bij JA21 vinden wij wel dat er alles aan gedaan moet worden om dit soort geweld te stoppen en de daders te pakken. Is de burgemeester dat met mij eens en denkt zij hier met deze aanpak alles aan te doen? De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA: Ik wil de leden bedanken voor hun inbreng en het lid Lust in het bijzonder. Het betoog van het lid Lust illustreert van hoever we zijn gekomen, namelijk uit een periode waarin de Amsterdamse overheid, een bron van onveiligheid was voor Amsterdamse homoseksuelen en voor de lhbtiq-gemeenschap, waarbij overheidsvervolging van overheidswege nog aan de orde van de dag was.

Nu hebben we gelukkig een volstrekt andere situatie bereikt en dat is waar de overheid zich verantwoordelijk voelt voor de bescherming van de lhbtiq-gemeenschap. Dat is een principieel andere positie. En terecht verwijst u naar Roze in Blauw en rol die Roze in Blauw daarin altijd heeft gespeeld. En waarin u zelf ook een grote rol heeft gespeeld de afgelopen jaren. Dat de overheid volledig van positie is veranderd, gelukkig, en de bescherming van alle minderheden in de stad tot de kwintessens van haar beleid rekent, wil niet zeggen dat alles goed gaat. En natuurlijk, daar wijst het lid Van Berkel ook op, vinden er incidenten plaats en is het zo dat als je naar jongeren kijkt, dat de tolerantie afneemt. Wat dan heel erg belangrijk is, is dat wij hier, het stadsbestuur in brede zin, een scherm vormen en zeggen we accepteren dit niet, we accepteren dit nooit. Daarmee zijn niet alle incidenten uit de wereld. Helaas is de samenleving lelijk af en toe en hebben we met tekorten te maken en kan het zo zijn dat er nog altijd wordt geïntimideerd. Maar als stadsbestuur stellen wij hier de grens en zeggen we wij accepteren nooit intimidatie, belediging, mishandeling van mensen om wie ze zijn.

19

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen

R

Het Actieplan dient natuurlijk om de veiligheid van de lhbtiq-gemeenschap te vergroten en dat is een forse taak. Want het klopt inderdaad dat dat niet zomaar beter wordt. Wij zien de afgelopen jaren dat het af en toe lastig is. Wij hopen natuurlijk met de maatregelen die we nemen dat te verbeteren. Met het offensief hatecrime, waar ik u over een aantal maanden meer informatie over geef, hopen wij ook meer in algemene zin alle misdrijven die gericht zijn tegen de identiteit van mensen, of het hun seksuele, etnische of geloofsidentiteit is, meer aandacht te kunnen geven. Omdat al die misdrijven zich rechtstreeks keren, niet alleen tegen individuen, maar tegen het DNA van Amsterdam. Het is niet alleen een aanval op mensen, het is een aanval op onze stad die we daarom niet kunnen accepteren. Ik ga even nog in op een aantal vragen die er zijn gesteld. Als eerste de motie van het lid Khan. Ik begrijp heel goed wat u wil, maar eigenlijk is dit precies wat we beogen met de Kom Op-campagne. Wat ik wel kan concluderen op basis van uw motie, is dat de Kom Op-campagne nog wel wat forser mag omdat eigenlijk de boodschap onvoldoende resoneert, anders zou u de motie niet nodig vinden. Ik ontraad de motie, want een campagne erbij of ernaast is niet wat we beogen. Dat helpt ook niet.

Maar ik ga wel met de makers praten, en überhaupt even praten, om te kijken hoe we eigenlijk de portee van uw motie beter kunnen laten neerslaan in de bestaande campagne. En ik hoop dat ik daarmee voldoende u tegemoet ben gekomen. Dan het lid Bentoumya. Terecht, volstrekt terecht wijst u ook op de ervaren onveiligheid. Onze eerste zorg ligt natuurlijk bij de incidenten, bij daar waar mensen letterlijk geïntimideerd worden en mishandeld. Maar wat een verschrikkelijke bijkomstigheid is van die incidenten is dat mensen zelfcensuur gaan plegen en zich niet meer vrij bewegen door de stad omdat ze bang zijn. Dus ervaren onveiligheid dient een belangrijke rol te spelen in ons beleid. Ik zal kijken of ik dat beter kan laten terugkeren in volgende rapportages en of ik ervoor kan zorgen dat ook bij het offensief hatecrimes dat een goede plek vindt. Omdat ik ook vind dat daar in het antwoord van de stad veel aandacht voor moet zijn. Dus dank u wel dat u daar aandacht voor vraagt. Het lid Noordzij wees terecht op de selectiviteit die er af en toe kan zijn.

Ik denk dat als je naar deze raad luistert, dat je mag vaststellen dat het gelukkig in deze raad de status van een boven-politiek onderwerp heeft waarin iedereen het van groot belang acht dat incidenten gericht tegen de lhbtiq-gemeenschap verminderen en het liefst natuurlijk helemaal ophouden, dat natuurlijk daar wel accenten bij worden gelegd, maar niemand denkt daar eigenlijk anders over. Het lid Lust, ik zei al iets over uw bijdrage natuurlijk en dank u wel daarvoor. En ik wil er ook nog over zeggen dat dit me ook wel ontroert dat u daarmee in uw laatste bijdrage eigenlijk de cirkel van uw inzet helemaal rond is. Dat is natuurlijk toch mooi om vast te kunnen stellen. En ik wil u ook zo veel mogelijk tegemoetkomen daarbij. U heeft gelijk dat we natuurlijk meerdere gesprekken hebben gehad over een antidiscriminatie-unit, want een vasthoudendheid is uw middle name. U heeft geloof ik geen debat voorbij laten gaan zonder daar mij nog eens aan te herinneren. Ik ga opnieuw in gesprek om te kijken of het inderdaad toch niet tijd is voor een pilot. En wat ik interessant vond, dat was mij eerdere keren niet zo duidelijk uit de inbreng van het lid Lust, dat het lid Lust hem verbreedt naar eigenlijk alle vormen van discriminatie.

Ik heb gedacht dat het zich met name richt op de lhbtiqgemeenschap maar ik denk dat ook daar waar wij zoeken naar een offensief tegen hatecrimes, dat dat daarbij aan zou kunnen sluiten. Dus ik ga in gesprek daarover. Dan de terechte herinnering die het lid Lust oproept aan de Tweede Wereldoorlog. En niet alleen dat, maar natuurlijk ook aan de lange periode daarna. Ik denk dat het Amsterdams Homomonument, de drie roze driehoeken die bij de Westertoren natuurlijk zijn

20

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen

R

neergelegd, ook de bedoeling hebben om te herinneren aan de langdurige vervolging van Amsterdamse homoseksuelen. En daarin wordt natuurlijk tot uitdrukking gebracht welke grote fouten en welke misdrijven er ook vanuit de Amsterdamse overheid zijn gepleegd. Het proefschrift dat is geschreven over de Amsterdamse politie in de Tweede Wereldoorlog besteedt daar ook uitgebreid aandacht aan. Maar het lid Lust vraagt eigenlijk om iets extra's en dat is om te kijken of met name bij de Amsterdamse politie er toch iets van erkenning of een herinnering kan zijn die recht doet aan die geschiedenis. En ik zou het lid Lust willen voorstellen dat ik daarover in gesprek treed met Roze in Blauw en de korpschef om te kijken of daar een stap in gezet zou kunnen worden. Waarbij ik het lid Lust ook uit zou willen nodigen om daaraan deel te nemen, als dat gesprek plaatsvindt. Het lid Van Berkel vraagt terecht opnieuw aandacht voor een incident die inderdaad voor blijven komen. Zoals het lid Van Berkel weet kan ik in het kader van het strafrechtelijk onderzoek er altijd heel erg weinig over zeggen omdat wij op geen enkele manier natuurlijk willen dat een onderzoek gedwarsboomd wordt. De mishandeling vond plaats woensdag 25 januari op het terras van een wijnbar op het Beukenplein.

Het slachtoffer zat en werd na een woordenwisseling aangevallen en mishandeld door passanten die daarbij het woord homo tegen hem gebruikten. Roze in Blauw is nu betrokken bij de nazorg. De politie heeft inmiddels een oproep gedaan naar getuigen en naar camerabeelden en dat wil dus ook zeggen dat op dit moment de daders nog niet zijn gepakt. Het slachtoffer heeft door de mishandeling verwondingen opgelopen aan zijn oog en wenkbrauwen en is daarvoor behandeld in het ziekenhuis. Ik ben zelf voornemens om contact te zoeken met het slachtoffer. Dit is wat ik er op dit moment over kan melden vanuit het onderzoek. Zoals u weet, opsporing en vervolging is in het domein van politie en justitie. Daar kan ik me vanuit Openbare Orde maar zeer beperkt mee bemoeien, anders dan door het Actieplan dat hier voorligt. Ik kan u wel vertellen dat daar waar het gaat om hatecrimes die zich ook richten tegen de lhbtiq-gemeenschap, dat de Amsterdamse politie en justitie daar de allerhoogste prioriteit aan geven. Of het dan om opsporing en vervolging gaat, of om het zo veel mogelijk voorkomen. Het ingewikkelde is helaas dat daders vaak allang gevlogen zijn op het moment dat er een melding van wordt gemaakt of de politie ter plaatse is. Dat neemt niet weg dat inspanningen van politie en justitie wel degelijk hierop gericht zijn. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan voor een punt van orde.

Het lid KHAN: Punt van orde met betrekking tot mijn motie. De burgemeester zei het goed. Als de strekking daarvan kan worden meegenomen in het verdere offensief en bespreking, dan hoef ik het niet meer in stemming te brengen want dan heb ik mijn doel bereikt. Dus dan trek ik de motie in. De motie-Khan inzake onverwachte bondgenoten tegen anti-lhbti-geweld, nr. 086.26, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. 39. Kennisnemen van de bespreking inzake maatregelen/sancties tegen de Verenigde Staten in de raadscommissie AZ VN2026-000795 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van het lid Veldhuyzen inzake Microsoft uit Amsterdam Economic Board, nr. 093.26

21

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen

R

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - alles op alles te zetten om Microsoft te verwijderen uit het Amsterdam Economic Board en hierover terug te rapporteren naar de raad. Motie van het lid Veldhuyzen inzake breng banden met VS in kaart, nr. 094.26 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - alle samenwerkingsverbanden die de gemeente Amsterdam onderhoudt met Amerikaanse bedrijven, organisaties en instituten gedetailleerd in kaart te brengen; - een analyse te maken van alle samenwerkingsverbanden met Amerikaanse entiteiten, met het doel duidelijk inzicht te krijgen in welke risico’s deze met zich meebrengen; - de resultaten en mogelijke alternatieven voor onwenselijke samenwerkingen voor te leggen aan de raad. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Veldhuyzen. Het lid VELDHUYZEN: Excuses dat ik pas zojuist de twee moties heb ingeleverd. Maar de eerste motie die we hebben ingediend over het in kaart brengen van banden met de VS, die heb ik al aangekondigd eigenlijk in de commissie en toen gevraagd om een toezegging van de burgemeester. Die kregen we niet, dus toen heb ik eigenlijk al mijn motie aangekondigd. En we hebben ook een tweede motie ingediend en die is iets makkelijker of laagdrempeliger.

Die verzoekt eigenlijk het college om alles op alles te zetten om Microsoft te verwijderen uit het Amsterdam Economic Board en daarover terug te rapporteren naar de raad. Dat lijkt De Vonk een gepaste stap en ook in lijn met bijvoorbeeld het programma digitale onafhankelijkheid wat vanochtend nog is besproken door deze gemeenteraad. De VOORZITTER: Het lid Veldhuyzen, uw moties zijn net ingediend en ik geloof dat de burgemeester tijd nodig heeft om überhaupt kennis te nemen van uw moties. Dus we houden dit agendaonderwerp nog even aan zodat de moties verwerkt worden. 39b. Kennisnemen van het verzoek aan de Amsterdamse justitie- en politietop tot beschikbaarstelling camerabeelden inzake de voetbalwedstrijd Ajax-Maccabi Tel Aviv VN2026-002304 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: Ik kom af en toe terug op dit onderwerp, ook omdat er telkens weer nieuwe ontwikkelingen zijn. Maar waarom gaat dit onderwerp mij nu zo aan het hart? Omdat het gaat om de controlerechten van de gemeenteraad van Amsterdam. Dus je kunt een schriftelijk stuk opvragen en dat krijg je dan, tenzij het geheim is. Maar ook dan kan het met geheimhouding worden overlegd. Je kunt vragen om een schriftelijk antwoord, of je kunt het college vragen om een mondeling antwoord.

Je kunt ook bepaalde gegevensdragers opvragen, dus in dit geval is dat beeldmateriaal, dat is informatie, dat kun je gewoon opvragen. Daar zijn wetten voor, bijvoorbeeld de Wet politiegegevens, en de

22

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen

R

stand van zaken op dit moment is dat er nu een definitieve afwijzing ligt van de politietop om dat beeldmateriaal. Dat is de stand van zaken, dat is prima. Het is wel een beetje gek natuurlijk. Dus de politie houdt vol, er was gewoon een robuuste politiepresentie daar op het Stationsplein en op het Damrak, die was er gewoon. Laat dat dan zien met dat beeldmateriaal. Het aardige aan het methodologische rapport van professor Helsloot is toch dat ter zake van die robuuste politiepresentie wordt geconstateerd, dat blijkt eigenlijk nergens uit. Dus zeker niet uit dat rapport van de rijksinspectie. Over het crisisonderzoeksteam hoeven we het helemaal niet te hebben, dus de rijksinspectie. Ik ga dus opnieuw schriftelijke vragen indienen. Ik hoop dat die kunnen worden beantwoord gewoon binnen de reguliere antwoordtermijn, die is vier weken. Volgens mij moet dat gewoon mogelijk zijn. Met een soort van handleidinkje van meester Van der Veen, die heeft een mooi opstel geschreven over de omvang van de inlichtingenplicht van de burgemeester. Dus dat komt eraan. En dat vond ik wel jammer eigenlijk in de laatste commissie AZ over dat Times of Israel-artikel van mij. Dat betitelde de burgemeester als leugens zaten erin. Ik heb inmiddels gevraagd via een ambtenaar waar ze dan eigenlijk op doelde. Ik had ook geen spreektijd meer, by the way, dus ik kan het nu even vragen.

Ik schrijf, de politie was conspicuously absent, dus in het oog lopend afwezig, Bender, Stationsplein bijvoorbeeld. Dat is een bewering, maar het is geen leugen. En de burgemeester flatly refused, dus ze heeft gewoon geweigerd, simpelweg geweigerd, om de beelden op te vragen bij OM en/of politie, wat wel degelijk mogelijk was, zeker in het vroege stadium dat ik ermee kwam. Dus misschien zou de burgemeester deze kwalificatie toch willen terugnemen. Dat is wat ik haar vraag. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA: Voor de achtendertigste keer ongeveer, bij benadering, het kan ook de veertigste keer zijn, probeer ik een antwoord te geven op vragen van het lid Van Schijndel die alsmaar om hetzelfde punt draaien, namelijk hij verwacht van mij dat ik camerabeelden opvraag over de nacht van 7 tot 8 november 2024. Hij heeft het eerst aan mij gevraagd. Ik mag dat helemaal niet. Dat heb ik hem meerdere keren uitgelegd. Daarna heeft hij een brief geschreven aan de politie en een brief aan het Openbaar Ministerie, die dat ook niet kunnen en willen. En ik zal nu toch maar een keer inhoudelijker er even op ingaan. Want het lid Van Schijndel blijft namelijk doen alsof het een kwestie is van dwarsliggen, maar hij stelt een vraag die gewoon buiten de wet valt.

Op grond van 39f lid 1 van de Wet justitiële gegevens kunnen strafvorderlijke gegevens ten behoeve van een aantal doeleinden met het oog op een zwaarwegend algemeen belang aan derden, zoals de Amsterdamse gemeenteraad, worden verstrekt. Het lid Van Schijndel stelt dat hij een onderzoek wenst naar het feit of er voldoende inzet van de politie is geweest. Het Openbaar Ministerie heeft serieus, echt waar, serieus hiernaar gekeken en constateert dat deze aanleiding geen doeleinde is die onder 39f lid 1 onder a tot en met g wordt genoemd. Ook overigens bevat de Wet justitiële gegevens geen grondslag op grond waarvan de gevraagde informatie kan of mag worden verstrekt. Het Openbaar Ministerie wijst het verzoek Van Schijndel dan ook af en hierbij maakt het Openbaar Ministerie dan ook nog de opmerking dat het Openbaar Ministerie alleen over die camerabeelden beschikt die deel uitmaken van een strafzaak. Hierdoor is het maar de vraag of dit informatie oplevert over de politie-inzet. En ik neem aan dat ik met deze uitbundige uitleg over de werking van de wet deze discussie toch wel finaal heb beslecht.

23

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen

R

(Het lid VAN SCHIJNDEL: De wetsuitleg van het Openbaar Ministerie en politietop, en ook nu dus de burgemeester, die deel ik niet. Ik had al aangekondigd dat er dus schriftelijke vragen aan zitten te komen. Ik kan ook zeggen dat er in mijn lange brief aan de toppen een voorwaardelijk Woo-verzoek zit. Ook die stap zullen we zetten omdat, als de politie gewoon niets te verbergen heeft, dan laat je dat beeldmateriaal wel degelijk vrij. Dus de wet is dienaangaande verkeerd uitgelegd door die instanties. Dat wil ik even zeggen for the record.) Ik hoorde geen vraag. We wachten het af. De discussie wordt gesloten. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. 39. Kennisnemen van de bespreking inzake maatregelen/sancties tegen de Verenigde Staten in de raadscommissie AZ VN2026-000795 De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema. Burgemeester HALSEMA: Voorzitter, het lid Veldhuyzen heeft twee moties ingediend die horen bij het onderwerp. Als eerste, breng banden met de Verenigde Staten in kaart. Ik ontraad de motie. Laat ik daarbij zeggen als reden, het Europees aanbestedingsrecht staat geen systematische uitsluiting op basis van land van herkomst toe. Dat is een non-discriminatiebeginsel. Dat zou betekenen dat bijvoorbeeld een generieke boycot van Amsterdamse bedrijven in strijd zou zijn met dit beginsel.

Dat maakt onderzoek naar bedrijven die vooral als kenmerk hebben dat ze Amerikaans zijn ook zeer discutabel en daarom ontraad ik de motie. Dan als tweede de Amsterdam Economic Board en de aanwezigheid van Microsoft, daar moet een belangrijke nuance bij. Microsoft is geen lid van de Amsterdam Economic Board. Ze maken wel deel uit van een Network Counsel die om de board heen zit. Dat zijn 140 bedrijven en instellingen die 1 à 2 keer per jaar bij elkaar komen. Het is heel goed om u te realiseren dat Amsterdam een van de partners is en niet de baas van de Amsterdam Economic Board, dus ook niet de bevoegdheid of de positie heeft om bedrijven eruit te halen of erin te zetten. En daarmee ontraad ik ook deze motie. (Het lid VELDHUYZEN: Allereerst wil ik de burgemeester bedanken dat zij toch nog netjes de tijd heeft genomen om een preadvies op onze moties te geven. Want daar kwamen we erg laat mee. Dus dank daarvoor, dat wordt gewaardeerd. Maar wij houden de moties toch wel aan omdat wij als gemeente natuurlijk wel subsidie geven aan het Amsterdam Economic Board en De Vonk het wel wenselijk vindt dat het college, zoals de motie stelt, alles op alles zet om Microsoft eruit te houden.

En wat betreft de motie over het inventariseren van de samenwerkingsbanden die wij als gemeente hebben met entiteiten eigenlijk uit de Verenigde Staten, daarin vragen we juist specifiek niet om een algemene boycot maar om een inventarisatie. Maar ik heb de tegenargumenten van het college gehoord, maar

24

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen

R

desalniettemin houden wij de moties wel in stand en willen wij die toch tot stemming brengen.) Laat ik er alleen nog over zeggen, u heeft nu de argumenten voor ontrading gehoord. Wat niet wegneemt dat Amsterdam natuurlijk wel kritisch is op een bedrijf als Microsoft en dat bijvoorbeeld wethouder Scholtes wel degelijk al heeft gezegd om de onafhankelijkheid van de gemeente te vergroten. Dus het lijkt me ook verstandig om niet te doen alsof we hierin diametraal ten opzichte van elkaar staan. Dat is namelijk echt niet aan de hand, zoals wij ook kritisch zijn op Amerikaanse bedrijven met relaties die om mensenrechtelijke of andere redenen discutabel zijn. Wat niet wegneemt dat de precieze formulering van deze moties door mij ontraden wordt. (Het lid VELDHUYZEN: Ik ben het er inderdaad mee eens dat we niet diametraal tegenover elkaar staan hierin. Want De Vonk steunt natuurlijk de agenda voor digitale onafhankelijkheid van de gemeente Amsterdam.) De discussie wordt gesloten. Grond en Ontwikkeling 51. GEHEIM (Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over het verstrekken van geheime stukken uit 2017/2018 aan de gemeenteraad alsmede drie gedeeltelijk gelakte stukken die op basis van de Wet open overheid (Woo) dan wel actieve openbaarmaking zijn geopenbaard) VN2026-000421 Dit agendapunt wordt afgevoerd. 52.

GEHEIM (Kennisnemen van de bespreking inzake openbaarmaking/opheffing geheimhouding van één document VN2026-001848 Dit agendapunt wordt afgevoerd. Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie 54. Kennisnemen van de bespreking over juridische obstakels VvE's bedreigen Amsterdamse klimaat en woonplannen VN2026-001955 Dit agendapunt wordt afgevoerd. Voorzitter: burgemeester Halsema Ruimtelijke Ordening 43. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief waarin toezeggingen met betrekking tot ICL worden afgedaan VN2026-00060 Gevoegd behandeld met:

25

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen

R

44. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de zienswijze op het ontwerpbesluit omgevingsvergunning ICL VN2026-001924 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Aslami, Van Munster, Minderhoud en Alberts over vertrouwen geschaad, handhaving vereist bij ICL, nr. 085.26 Spreekt uit dat: - de raad de gang van zaken rond het afzien van een nieuwe gaswasser door ICL ten diepste betreurt; - door het uitblijven van de eerder toegezegde maatregel het vertrouwen in ICL ernstig is geschaad. Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - bij de provincie Noord-Holland met klem aan te dringen op strikte, consequente en onverkorte handhaving van alle normen en voorschriften uit de (aangescherpte) vergunning van ICL; - de provincie op te roepen om bij (dreigende) overschrijding van emissie- en geurnormen tijdig, zichtbaar en handhavend op te treden, zodat verdere overlast voor omwonenden wordt voorkomen. Motie van het lid Emmerik inzake stillegging ICL via Artikel 175, nr.

098.26 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - te onderzoeken of de situatie van ICL, gelet op de omvang én het structurele karakter van de overschrijdingen, gekwalificeerd kan worden als een ‘ernstig en actueel gevaar’ in de zin van artikel 175 Gemeentewet; - te verkennen of de burgermeester op grond van dit artikel kan handelen; - en indien daarvan sprake is, gebruik te maken van deze bevoegdheid om het bedrijf tijdelijk stil te leggen totdat aantoonbaar en duurzaam aan veilige emissienormen wordt voldaan. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Emmerik. Het lid EMMERIK: Toen ik jaren geleden mijn maidenspeech hield vertelde ik dat mijn moeder jarenlang heeft gevochten tegen de stank en uitstoot van Europa's grootste gifbelt, de Diemerzeedijk, waar nu IJburg ligt. Jammer genoeg moet ik deze familietraditie voortzetten, want die zwaar verouderde kunstmestfabriek ICL heeft het stokje overgenomen. Omwonenden in Noord, Houthavens et cetera en de rest van Amsterdam hebben last van geïrriteerde ogen, luchtwegen, hoofdpijn, ademhalingsproblemen. In die buurten zijn hoge kankercijfers en dit duurt al jaren. Al in 1990 schreven bewoners in het Amsterdam Stadsblad dat er een verschrikkelijke stank was, misselijkheid, noem het allemaal maar op. Ze deden 's nachts geen oog dicht.

Dit was 36 jaar geleden en nog steeds is er geen oplossing en de problematiek wordt ernstiger en ernstiger. De norm landelijk bedraagt 3 à 4, daarboven wordt het gevaarlijk voor zoutzuuruitstoot. Op hoeveel zit het ICL? Op 100? Op 300? Op 500? Nee, boven de 700. Landelijk is de norm 3 à 4.

26

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen

R

Iedereen is het erover eens, ICL moet dicht. Tenminste, dat denk ik dat iedereen dat denkt, dat hoop ik, en iedereen dient moties in om te handhaven. Wij staan ook onder een aantal moties, want alles wat we kunnen doen, dat doen we. Maar de wethouder heeft al eerder gezegd, dat allerlei handhaving al gebeurt. Ik citeer, ik bel wekelijks met de provincie, mijn rol is de Omgevingsdienst scherp te houden, de bankschroeven moeten verder aangedraaid worden, ICL kunnen we niet meer op zijn blauwe oog geloven. Maar toch verandert er niets en ICL vertraagt en vertraagt. Er werd jaren geleden al gesproken over verhuizing van ICL uit de stad. Dat gebeurt niet. Een nieuwe fabriek bouwen, gebeurt niet. De gaswasser vervangen, dat zouden ze 100 procent doen. Het gebeurt niet. Dit is een patroon van uitstel en opstapeling, vertraging en vertraging. Omwonenden verdienen gewoon schone lucht nu. En omdat handhaving niet werkt, willen we dit gewoon juridisch gaan insteken. Dit is een actuele acute situatie. We hebben die uitstootnormen niet voor niets. Handhaving werkt niet. Volgens mij is iedereen het erover eens, ICL is een ramp, dus we moeten dit ook als een ramp behandelen. Daarom komen we met een hele simpele motie, onderzoek of ICL tijdelijk stilgelegd kan worden door artikel 175. Amsterdammers, de gezondheid is in gevaar. Wij zijn benieuwd naar de reactie van de burgemeester.

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Haijen. Het lid HAIJEN: Voorzitter, het lid Alberts ligt op dit moment in de tandartsstoel, dus ik neem even de honneurs waar. Kan de wethouder zich voorstellen dat omwonenden zich fiks in de maling genomen voelden toen het bericht loskwam dat ICL geen nieuwe gaswasser gaat plaatsen? De SP voelt zich namelijk wel in de maling genomen, maar wij vragen ons af, misschien voelt de wethouder zich ook wel in de maling genomen. Vorig jaar nog beloofde ICL tijdens een bewonersbijeenkomst dat de gaswasser vervangen zou worden. Letterlijk, die gaswasser gaan we vervangen. Waarom doen we dat? Enerzijds heeft de gaswasser gewoon het einde van zijn levensduur bereikt en de nieuwe gaswasser gaan we ontwerpen volgens de best beschikbare technieken. Kort daarop werd gezegd, ik wil heel duidelijk benadrukken, dat laat onverlet, alle investeringen die net genoemd worden, die gaan door. Maar we hebben dus gehoord, die gaswasser gaat niet vervangen worden. Er is nu een vergunning en de SP heeft nog geen kans gezien om die te bestuderen maar wellicht kan de wethouder nu al zeggen of de zienswijze die Amsterdam indiende er goed in is verwerkt. Onze indruk, gezien de actie met de gaswasser, is dat ICL ook bij deze vergunning waarschijnlijk toch wel de grenzen zal opzoeken.

Vooralsnog staat of valt deze vergunning, die best nog strenger had gekund, bij strenge handhaving. Gaat de wethouder de Omgevingsdienst en de provincie achter de vodden zitten zodat die strenge handhaving ook daadwerkelijk gaat gebeuren? En wordt er al gewerkt aan een fikse last onder dwangsom, eentje die het bedrijf goed in de portemonnee zal voelen? Of zijn er nog andere mogelijkheden? Bijvoorbeeld het artikel in de motie die door het lid Emmerik wordt aangehaald? De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR: Afgelopen week heeft ICL de definitieve vergunning ontvangen. Mijn eerste vraag, is het college van plan om in beroep te gaan tegen deze vergunningverlening? Ten tweede, ik heb ICL gesproken deze week en ik begreep van hen dat in tegenstelling tot wat er in de krant stond, de volledige binnenkant van de gaswasser nieuw wordt gebouwd en er een extra wasstap wordt toegevoegd die nu nog niet bestaat

27

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen

R

en dat de vernieuwde installatie op alle punten volledig zal voldoen aan alle vergunningseisen. Heeft de wethouder dat beeld ook? De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Munster. Het lid VAN MUNSTER: We staan hier helaas weer om over ICL te praten. En zoals we in de krant hebben kunnen lezen, wordt de gaswasser die zo belangrijk was niet gebouwd. Op 31 maart werd gezegd, ik wil heel duidelijk benadrukken, dat laat onverlet dat alle investeringen die net genoemd worden, die gaan door. Dus ook als we gevraagd worden later te verhuizen, dit is wat we beloofd hebben en dit is wat te doen. Dat zijn afspraken waard met ICL. En het is klaar en het is genoeg. Ik ben klaar met grote bedrijven die menen dat ze maar te keer kunnen gaan in onze stad. En we gaan straks nog over andere bedrijven praten. Als de bakker een muisje heeft lopen, dan kan de tent dicht en dit soort bedrijven gaat maar door al decennialang. Godzijdank hebben we een wethouder met wie we zeer nauw optrekken als raad en met wie we alles aangrijpen om hier te kunnen handelen. Maar de grens is inmiddels wel bereikt. Er is nu al genoeg over gezegd. Ik kijk uit naar de reactie van de wethouder. De motie van collega Emmerik gaat over artikel 175 van de Gemeentewet en die stelt dat de burgemeester de bevoegdheid krijgt om te handelen in het geval van een crisis.

Ik was benieuwd of de burgemeester zich bewust is van het feit dat de motie vraagt naar de rol van de burgemeester in deze. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Aslami. Het lid ASLAMI: Dit is toch weer de zoveelste keer dat deze raad het moet hebben over ICL. Want de nieuwe vergunning is rond, er zijn zienswijzen ingediend, maar waar het eigenlijk echt om draait is het vertrouwen. Het vertrouwen van de omwonenden en van deze raad in ICL. En ik moet toch zeggen dat dit wel beneden peil is. ICL heeft herhaaldelijk toegezegd, ook recht in de ogen van bewoners, van omwonenden in Tuindorp Oostzaan, dat zij zullen investeren in de nieuwe gaswasser en dat hebben ze niet gedaan. En dat vinden wij betreurenswaardig. Dus daarover dienen we een motie in waarin we onze teleurstelling uitspreken. En we doen ook een beroep, richting het college om ook in de richting van de provincie het verzoek in te dienen dat wij willen dat er strikt en zichtbaar wordt gehandhaafd. Want de maat is vol en volgens mij is het signaal helder. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: Het aantal overlastmeldingen spreekt eigenlijk wel boekdelen. Nu horen we vanuit de provincie dat een nieuwe gaswasser niet afdwingbaar is. Maar het was wel toegezegd door ICL.

Dus de provincie gaat mee in het verhaal dat een bedrijf aan zijn vergunning voldoet en dat ze daar niet over gaan. Maar laten we eerlijk zijn, met de bestaande installatie mag ICL straks tot 12 milligram uitstoten. Dat is drie keer zoveel als mogelijk zou zijn met een nieuwe gaswasser. Formeel legaal? Misschien. Moreel verdedigbaar? Absoluut niet. Forum staat voor de bescherming van onze inwoners. De overheid heeft één kerntaak, veiligheid en leefbaarheid waarborgen. Niet faciliteren dat bedrijven op het minimum van de norm gaan zitten terwijl bewoners de maximale overlast ervaren. Dus de suggestie dat er nu maar eens naar andere juridische middelen omziet, door de burgemeester bijvoorbeeld een crisis die we kunnen afkondigen, vinden wij waardevol.

28

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Veldhuyzen. Het lid VELDHUYZEN: Ik kan me eigenlijk wel volledig aansluiten bij de bijdragen van de Partij voor de Dieren, SP en GroenLinks. Ook steun voor de moties van Aslami en Emmerik en ik kijk uit naar het preadvies van de wethouder. ICL weigert om 12 miljoen te investeren in een nieuwe gaswasser. En opmerkelijk, want des te langer het duurt voordat zij gaan investeren in verduurzaming, des te kleiner de kans natuurlijk wordt dat ze dat ook daadwerkelijk gaan doen, omdat er minder incentive is. En laten we duidelijk zijn, ICL is een bedrijf dat in 2025 grofweg een omzet had van 7 miljard dollar. En een bedrijf met zo'n grote omzet dat vervolgens weigert om 12 miljoen te investeren, terwijl vooral Noordelingen hier de negatieve effecten van zullen ondervinden, zo'n bedrijf zou natuurlijk niet welkom moeten zijn in onze stad. Voor nu wacht ik even de reactie van de wethouder af. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Weyenberg voor de beantwoording. Wethouder VAN WEYENBERG: Dit is best een bijzondere vergadering, want er kwam in dit geval toch wel voor mij de uitzonderlijke situatie dat ik mij geheel kon aansluiten bij de tekst van het lid Van Schijndel. Dat gebeurt mij niet elke dag. Namelijk, dat wij er gewoon helemaal klaar mee zijn met elkaar.

En dat is niet voor niets dat wij dus ook wel als gemeente een zienswijze op die ontwerpvergunning hebben ingediend met eigenlijk een twee centrale oproepen en een aantal pogingen om hem aan te scherpen ten opzichte van de vergunning die er lag. Die vergunning is vanochtend bekendgemaakt, wij zijn hem aan het bestuderen. Mijn beeld is dat een aantal elementen is overgenomen, maar niet alles, en ik moet hier nog echt beter ook juridisch naar kijken, ook naar de onderbouwing op die punten dat de Omgevingsdiensten en de provincie de zienswijze van de gemeente niet volgen. Dus daar kom ik gewoon bij u op terug. Maar zoals velen van u zeiden, en ik ook al heel vaak heb gezegd, naast het aanscherpen van de vergunning, op dit moment komt ICL niet in de buurt van het gewoon naleven van de bestaande vergunning. We zijn nog steeds allemaal in afwachting van twee metingen die hoop ik echt snel komen. En ik mag er toch van uitgaan, en ik hoop natuurlijk altijd dat nu bij beide metingen ICL wel aan de normen voldeed. Maar dat zullen we moeten zien. Ik heb ze nog niet gezien. Dus ik ben het met eenieder van u eens die zegt we moeten gewoon streng handhaven. Daar blijf ik de provincie toe oproepen. Het lid Haijen citeerde letterlijk de toezegging naar bewoners en daar heb ik mij ook altijd op gebaseerd.

En dan kan het zijn dat puur juridisch de Omgevingsdienst niet toetst op het instrument wat ICL hanteert, maar op de uitkomst. Maar er zijn hier wel verwachtingen gewekt. En wat ik echt heel vervelend vind is dat weer dit natuurlijk een breuk is in het vertrouwen, wat toezeggingen waard zijn. Uiteindelijk beoordelen we ICL maar op één ding. Niet op woorden, misschien zelfs niet op toezeggingen, maar op metingen. En die zijn tot nu toe nog steeds niet goed geweest en die moeten goed. En ik heb ook al eerder gezegd, en dat staat ook in de zienswijze, als dat uiteindelijk niet verbetert, dan moet stillegging gewoon in beeld komen. Daar heeft tot nu toe de Omgevingsdienst altijd van gezegd dat zij niet het instrumentarium hadden om dat

29

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen

R

te doen, ook op basis van het onderzoek van de GGD. Niet omdat ze daarmee iets afdeden aan de ernst van de situatie, maar wel omdat zij zeiden daarmee hebben wij niet een voldoende acuut issue om stillegging te doen. En ik ben zelf blijven zeggen, dat is uw juridische werkelijkheid. Ik constateer wel dat als een bedrijf continu niet handelt op uw instrumentarium, dan moet u steeds strenger worden. En dat is de lijn die ik ook vandaag nog en ook vorige week met de gedeputeerde heb gewisseld, ook in antwoord op vragen van u over het contact met de provincie. De motie van het lid Emmerik moet ik ontraden op de grond dat artikel 175 echt bedoeld is voor een opeens ontstaan incident en niet op een voortdurende misstand. En daarmee heeft dat een route die wij gewoon niet kansrijk zien. En ik dank overigens het lid Emmerik en zijn partij voor de steun in de permanente zoektocht naar wat kunnen we wel doen. Want dat is natuurlijk een zoektocht die wij met ons allen doormaken. Motie 085 zie ik als een grote steun in de rug door de raad om ook als college hier niet alleen bovenop blijven zitten, maar ook te blijven aansporen. Of ik in beroep ga of niet, dat was de slotvraag. Dat weet ik nog niet, daarvoor moet ik echt beter ook de vergunning en de toelichting daarop bestuderen. Dat is allemaal ingewikkelde juridische kost. Ik heb hem ook nog niet zelf gelezen.

Maar ik begrijp dat die binnen is, dat heb ik gewoon nog niet kunnen doen. Wanneer wij in beroep gaan, dan zal ik u dat natuurlijk laten weten. (Het lid EMMERIK: Dank aan de wethouder voor de beantwoording. Dit is geen motie om ICL per direct te sluiten. Het is een onderzoeksmotie naar wat de juridische mogelijkheden zijn. En waarom grijpt de wethouder dit niet aan, dit handvat? Want we moeten bekijken wat we kunnen doen, het uiterste moeten we bekijken. Dus waarom grijpt de wethouder dit niet aan?) Omdat ik heel graag het uiterste bekijk maar ook dan alle aandacht focus op daar waar ik ook kansen van slagen zie. En met dit juridische instrument zien we dat handvat niet. Nogmaals, ik waardeer de creativiteit. We hebben al eerder ook gezocht, kunnen we als gemeente wel overgaan tot stillegging. Dat hebben we hier met elkaar besproken. Die juridische routes zien wij niet. Dus de route gaat via het bevoegd gezag, de provincie en de Omgevingsdienst. En ik denk niet dat er veel meer bestuurders zijn die ik vaker spreek dan gedeputeerde Olthof en dan is dit eigenlijk permanent onderdeel van gesprek. (Het lid VAN MUNSTER: Voorzitter, het lijkt me bij deze laatste raad wel gepast om de wethouder te bedanken voor zijn inzet op dit dossier de afgelopen jaren, waarin hij een moeilijke positie had ten opzichte van de Omgevingsdienst en de provincie.

Maar ik weet ook de bewoners dat gezien hebben en de raad ook, dus heel veel dank daarvoor.) Laat mij hier dan zeggen dat ik geen onderwerp ongeveer ken waar u als raad ook zo eendrachtig optrekt en dat dat mijn werk een stuk makkelijker maakt. En een aantal van u, en het lid Van Munster en het lid Albers en het lid Emmerik verdienen een bijzondere benoeming, zie ik ook elke keer als we bij bewonersavonden zijn. U doet dat al veel langer dan ik. Ik ben hier pas negen maanden maar ik hoop dat de bewoners zien dat ook waar wij er niet over gaan, dat wij er alles aan doen om hen bij te staan. En nogmaals dat bericht over die gaswasser, het mag zijn dat men anderen dingen doet. Ik ga uiteindelijk het bedrijf afrekenen op de uitkomst. Maar ik zeg wel ook tegen het lid Havelaar, als je tegen bewoners zegt er komt een nieuwe en je doet dat niet, dan doet dat weer wat met vertrouwen. En dat vertrouwen was al ruim negatief, daar zijn het lid Havelaar en ik het ook over eens. De discussie wordt gesloten. 45.

30

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen

R

Kennisnemen van de raadsinformatiebrief en het onderzoeksrapport Verzakking Van Eeghenstraat 94- 96-98 VN2026-001850 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Munster. Het lid VAN MUNSTER: We willen de wethouder bedanken voor het uitgebreide rapport dat we hebben ontvangen. We hebben het vaker gehad over het feit dat wij het onwenselijk vinden dat er gigantisch grote kelders onder privéhuizen worden gebouwd, uitsluitend voor het parkeren van soms wel zestien auto's. We hebben het over een hele grote verbouwingen met een grote impact op de omgeving. Veel mensen maken zich zorgen over die omgeving en het heeft effect op hun fundering en op de grondwaterstromingen. En waarvoor? Voor automagneten, want dat is wat het feitelijk zijn. Het gaat om kelders van meer dan 4 meter diep en meer dan 300 vierkante meter. Die zijn in ons parapluplan toegestaan, mits er een hydrologisch onderzoek aan ten grondslag ligt. Dus in bijvoorbeeld in de Van Eeghenstraat is er 650 vierkante meter vergund. Maar ook bijvoorbeeld nu bij het Raamplein waar de GTST-kelder wordt gebouwd. Voor een openbare parkeergarage of een parkeergarage bij nieuwbouwprojecten is het een ander verhaal, dat dient een breder belang. Maar dit soort privégarages moeten we echt niet meer willen.

Graag willen we daarmee stoppen en daarom vragen we aan de wethouder of hij kan onderzoeken op welke manier we dat zouden kunnen regelen, ofwel in het paraplubestemmingsplan, dan wel via de grondwaterneutrale kelders. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Weyenberg voor de beantwoording. Wethouder VAN WEYENBERG: We zijn natuurlijk heel vaak ook blij als auto's uit het straatbeeld verdwijnen en mensen op eigen terrein parkeren en dat kan ook een kelder zijn. Volgens mij is de vraag die het lid Van Munster mij nu stelt, en ik denk met hem ook sommige commissieleden van zijn fractie, of we ook eens een keer kunnen kijken naar de meer beleidsmatige wenselijkheid van grote particuliere kelders waar mensen misschien niet alleen hun auto, maar ook hun autoverzameling in kwijt kunnen. De zoektocht hier is dat we tot nu toe inderdaad regels hebben en die toetsen we op grondwaterneutraliteit. Maar volgens mij is de vraag, moeten we eigenlijk niet ook nog een keertje überhaupt naar de wenselijkheid kijken. Daar ben ik toe bereid, om die grote particuliere kelders. Ik zeg erbij dat dat nog een hele zoektocht is als je dat zou willen. Want je hebt een ruimtelijk instrument nodig om dat onderscheid te kunnen maken.

Dat zie ik zo één, twee, drie niet maar ik snap de zoektocht dat los van of het allemaal mag en kan, wil je dit wel? Dat is volgens mij de vraag en zou je daar wat kunnen. Daar ga ik graag, en ik denk met het lid Veenhoff, nog naar kijken. En dan gaan we eens kijken of we daar dit kalenderjaar iets nog op kunnen bedenken. Ik weet niet of het kan, maar de zoektocht doe ik graag samen. De discussie wordt gesloten. 46. Kennisnemen van het raadsadres van de Bond van Volkstuinders getiteld Ruimte voor groei en kennisnemen van de brief met de bestuurlijke reactie op het raadsadres VN2026-001856 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen:

31

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen

R

Motie van het lid Emmerik inzake verken nutstuinen op het Gasunieterrein bij Wijkergouw, nr. 095.26 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - de haalbaarheid van het realiseren van nutstuinen op dit terrein te verkennen; - daarbij scholen, volkstuinpark Wijkergouw en buurtbewoners te betrekken; - de raad hierover te informeren. Motie van het lid Emmerik inzake stel een kansenkaart op voor actief tuinieren, nr. 096.26 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - samen met de Bond van Volkstuinders en andere actieve initiatieven een stedelijke kansenkaart voor actief tuinieren op te stellen; - daarbij de reeds gescoute locaties te betrekken; - deze kansenkaart uiterlijk in het derde kwartaal van 2026 aan de raad voor te leggen. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Emmerik. Het lid EMMERIK: We spreken vandaag over het raadsadres Ruimte voor groei van de Bond van Volkstuinders. De Bond van Volkstuinders heeft echt heel erg veel werk hierin gezet. Ze hebben gescout, onderzocht, nagedacht, alternatieven uitgewerkt, allemaal goede ideeën voor kleinere stadstuinen en nutstuinen. In de commissie zei de wethouder als ik het me goed herinner, actief tuinieren zie ik absoluut. Dat vind ik echt hoopgevend, want er staan duizenden mensen op de wachtlijst.

Tuinieren maakt mensen gezonder, gelukkiger, het versterkt de biodiversiteit, het helpt tegen hittestress, het verbindt buurten, et cetera. Dus als tuinieren absoluut kansen heeft, dan moeten we die niet laten verwilderen. Dus wij komen met twee hele praktische moties en ik hoop dat de wethouder hier goed naar kijkt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Taj. Het lid TAJ: Wij hebben met plezier ook kennisgenomen van dit uitgebreide raadsadres, waarvoor ook dank. Met name het onderzoek naar mogelijke plekken voor tuinieren is natuurlijk superbelangrijk. Het is al benoemd door het lid Emmerik, het is fijn en het doet mij denken aan mijn schooltuinentijd. Minder blij waren we echter met de beantwoording van het college. We hadden graag gezien dat de aangedragen locaties allemaal beantwoording kregen. Maar ik heb begrepen dat dat ambtelijk gaat gebeuren, waarvoor wij de wethouder ook erkentelijk zijn. Graag markeren we hier ook nog even dat het college in de beantwoording wat ons betreft wel erg categorisch volkstuinen uitsluit in de toekomst, mogelijk met een wat eenzijdig beeld van wat volkstuinen in gedachten hebben. En wat ons betreft is dat in ieder geval nooit zo afgesproken en staat dit ook niet in ons beleid. Het raadsadres verwijst terecht naar allerlei soorten van actief tuinieren.

In alle soorten en maten levert dit actief tuinieren wat ons betreft een onmisbare bijdrage aan een gezonde stad voor al haar bewoners. Dus graag blijven we daar aandacht en ruimte voor zoeken en betrekken we dat ook in onze integrale afweging in onze ruimtelijke ordening.

32

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Weyenberg voor de beantwoording. Wethouder VAN WEYENBERG: Ik heb in de commissie ook al gezegd dat de reactie dat wij in de gebiedsontwikkeling die vaak nu in hele het verdichte wijken plaatsvindt, dat wij daar meer in de traditionele zin nieuwe volkstuinparken, dat wij dat niet een erg kansrijke route vinden, dat dat niets afdoet aan de waarde van de parken die er zijn en aan het feit dat ook buiten hun parken de volkstuinders een bijdrage kunnen leveren aan allerlei andere vormen, vaak veel meer openbare vormen van actief tuinieren. En ik heb ook in de commissie al gezegd dat wij ook ambtelijk in overleg zullen treden met hen over hoe wij hun kennis en expertise daarbij kunnen benutten. Als we straks bijvoorbeeld gaan kijken naar Havenstad, daar heeft het lid Emmerik me weleens naar gevraagd, dan kunnen we natuurlijk kijken hoe daar in het kader van de groennorm ook actief tuinieren daar een onderdeel van is. Maar ik heb gezegd dat ik daar twee nieuwe volkstuinparken niet voor me zag. Dat is denk ik ook hoe mijn enthousiasme en warme hart voor actief tuinieren in relatie tot de reactie op het raadsadres waar ik inderdaad ook de vereniging voor dank. Dan de twee moties. De ene gaat heel specifiek op de Wijkergouw.

Die ga ik ontraden omdat die op dit moment me te veel vooruitloopt op ruimtelijke keuzes waar gewoon veel andere vormen ook aandacht vragen. Dus daar nu ja op zeggen, dan wek ik ook een verwachting die ik nu nog niet wil wekken. Dus die ontraad ik. Motie 096 zegt, kijk samen met de Bond van Volkstuinders en anderen initiatieven waar je nu actief tuinieren in de stad nog een plek kunt geven. Niet in de traditionele vorm van hele nieuwe parken, maar juist op vaak meer openbare vormen van actief tuinieren als onderdeel van de groennorm. Dat vind ik mooi, ook in het verlengde van de kansenkaart. Dus motie 096 geef ik geen bezwaar. De discussie wordt gesloten. 47. Kennisnemen van de brief van Stichting PILP inzake aandacht voor de verleende omgevingsvergunningen activiteit milieu VN2026-001846 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Van Munster en IJmker inzake nieuwe ontwikkelingen Microsoft datacenter, nr.

097.26 Verzoekt het college van burgemeester en wethouder: - gegeven de huidige situatie waarin juridisch instrumentarium tekortschiet om goed aan maatschappelijk belang te kunnen voldoen, bij het Rijk en de EU aan te dringen op meer sturingsmogelijkheden op het gebruik van datacenters, en daarbij ook de regels voor vergunningverlening te betrekken; - bij de lobby richting het rijk en in gesprekken met marktpartijen het belang van Europese autonomie centraal te stellen. Spreekt uit: - dat de raad het zeer onwenselijk zou vinden dat wanneer bij de vijf andere nog lopende initiatieven ook single tenant ontwikkeld zouden worden met een nietEuropese partij.

33

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen

R

De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Emmerik. Het lid EMMERIK: Hier sta ik weer, Het lijkt wel alsof ik de hele tijd aan het woord ben, maar het zijn allemaal hele belangrijke onderwerpen. Want wat speelt hier? Amsterdam wilde grip krijgen op datacenters, minder energieverspilling, bescherming van het overvolle stroomnet en meer regie. Toch krijgt Amsterdam nu het grootste datacenter van Europa, volledig in gebruik door een single tenant, het Amerikaanse Microsoft. Iedereen is verrast en noemt het ongewenst, Amsterdam trekt aan het kortste eind. Om maar even in datacentertermen te blijven, Amsterdam crasht, Microsoft casht. In juni vorig jaar heb ik met mijn fractie een motie ingediend waarbij wij vroegen om transparantie. Hoever zijn de gesprekken, in welke fase zitten we met de vergunningen, laten we een onafhankelijke maatschappelijke kosten-batenanalyse maken voordat er onomkeerbare stappen worden gezet. Die motie werd verworpen, want er werd gezegd het hoort bij behoorlijk bestuur, lopende trajecten moeten worden gerespecteerd. Die vooroverleggen, dat zijn dat zijn geen kopjes koffie, werd gezegd, intensieve, zorgvuldige processen. Ik snap behoorlijk bestuur en je moet betrouwbaar zijn. Maar je moet ook betrouwbaar zijn en behoorlijk bestuur tonen naar de Amsterdammers toe. Behoorlijk bestuur is geen eenrichtingsverkeer.

Het kan niet zo zijn dat de overheid zich strak houdt aan proceslogica terwijl marktpartijen via juridische knip-en-plak-constructies de geest van het beleid uithollen. En als die gesprekken werkelijk zo intensief en beleidsmatig richtinggevend zijn geweest, hoe kan het dan dat iedereen zo verrast is? Die schaal van die ontwikkeling wordt als een verrassing ervaren, de single tenant-uitkomst, hyperscale kenmerken, Amerikaans. Dit bedrijf omzeilt een hyperscale-verbod via een juridische truc terwijl materieel terwijl dit gewoon wel een hyperscale-achtig datacenter is, het soort project dat dit beleid juist had moeten tegenhouden. Terwijl Europa nadenkt over digitale soevereiniteit, haalt Amsterdam een Amerikaanse techreus binnen die het beleid oprekt tot het breekt. In de NRC staat dat de Amsterdamse gemeenteraad kritisch is. Dat klinkt mij goed in de oren, want ik heb een aantal mooie moties en daar staat helemaal niets vreemds in. Gewoon evalueren hoe dit heeft kunnen gebeuren, hoe kunnen we dit in de toekomst voorkomen, dat lijkt me niet meer dan normaal, en een lobby bij het Rijk voor meer instrumenten om dit in de toekomst tegen te houden. (Het lid ASLAMI: Voorzitter, ik ben het voor 99.9 procent eens met het lid Emmerik en zijn bijdrage, maar hij zegt wel één ding. En dat is, Amsterdam haalt Microsoft naar binnen. En dat begrijp ik niet helemaal.

Kan het lid Emmerik daarop antwoorden wat hij daar precies mee bedoelt?) Dan neem ik het woord haalt terug. Er komt een Amerikaanse techreus binnen in Amsterdam. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Munster. Het lid VAN MUNSTER: We waren allemaal onaangenaam verrast door het nieuws dat Microsoft een single tenant datacenter gingen bestieren. Met name omdat we datacenterbeleid hebben gemaakt omdat we juist grip willen krijgen op die datacenters.

34

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen

R

Maar zoals altijd zie je dat we soms met beleid achter de ontwikkelingen aanlopen en bedrijven natuurlijk ook buitengewoon goed zijn om juridische foefjes te vinden. Het college heeft van alles gedaan, want die acht het ook onwenselijk, om hier iets aan te doen. Dat is helaas vooralsnog niet gelukt. Maar laten we dan vooral kijken vanuit deze casus naar de toekomstige datacenters die eraan komen om te voorkomen dat daar straks hetzelfde gebeurt. Dus daarom hebben wij een motie geschreven om te bezien of we dat op die manier als zodanig kunnen regelen. En wij danken de wethouder voor zijn moeite op dit dossier. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Haijen. Het lid HAIJEN: Voorzitter, als je in mag vallen voor collega Alberts, dan heb je soms ook de eer dat je een spreektekst krijgt en dan zie je van die prachtige Remeniaanse uitdrukkingen in staan. En eentje daarvan is, wat die techbedrijven doen, dat lijkt toch wel een beetje op een vorm van handdoekje leggen wat ze hier hebben gedaan. En dat zorgt ervoor dat wij worden opgezadeld met de aanslag op onze ruimte, op ons water en vooral, en dat wordt steeds pijnlijker duidelijk, ook op onze energievoorziening. De stunt die aan de Plimsollweg is uitgehaald, die is toch eigenlijk wel van de zotte.

Je knipt een aanvraag gewoon in drieën waarmee de datacenterstrategie omzeild wordt om later te vertellen dat er niet drie bedrijven gebruik van maken, maar dat het doodleuk maar één bedrijf is die er gebruik van maakt, Microsoft. Dat bedrijf is gewoon bezig om Nederland te koloniseren. Want het is niet alleen in Amsterdam, maar het speelt ook elders. Wat de SP betreft gaat de gemeente op zoek naar alle mogelijkheden om onder de nog lopende aanvraag uit te komen. Het past gewoon niet meer, scholen, woningen, noem het maar op, iedereen heeft problemen om een aansluiting te krijgen op het stroomnet omdat de aansluiting naar deze winsthonger gaat van een bedrijf als Microsoft die al van alles geclaimd heeft. Wat kan de wethouder nog doen om te zorgen dat we gewoon de Amsterdamse woningen en scholen kunnen aansluiten straks en dat we nog een stokje kunnen steken voor deze aanvraag. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van het lid Emmerik inzake datacenters: niet opnieuw verrast worden over grote energieslurpende projecten, nr.

100.26 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - voor alle lopende en recent vergunde datacenterprojecten in kaart te brengen wat de stand van zaken is, of sprake is van hyperscale-achtige schaal, singletenant gebruik en/of afhankelijkheid van niet-Europese techbedrijven; - in te grijpen daar waar kan om de verdere ontwikkeling van deze datacenterprojecten tegen te gaan; - de gemeenteraad hier zo snel mogelijk inzicht in bieden. Motie van het lid Emmerik inzake datacenters: lessen trekken uit het hyperscale dataproject Plimsollweg, nr. 101.26 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - te evalueren hoe het proces van vooroverleg, vergunningverlening en bestuurlijke informatievoorziening bij het datacenter aan de Plimsollweg heeft gefunctioneerd;

35

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen

-

-

R

daarbij inzichtelijk te maken wanneer en hoe wezenlijke kenmerken zoals schaal, singletenant gebruik en eigendoms- of afhankelijkheidsstructuur bekend waren, zijn gewogen en of bijsturing mogelijk was; hieruit lessen te trekken voor vergelijkbare lopende casussen en dit terug te koppelen aan de raad uiterlijk het tweede kwartaal van 2026.

Motie van het lid Emmerik inzake lobby bij het Rijk voor handelingsperspectief bij verouderde datacentervergunningen, nr. 102.26 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - bij het Rijk te lobbyen voor een aanvullend juridisch instrumentarium waarmee gemeenten vergunningen voor datacenters die langdurig niet zijn gerealiseerd kunnen heroverwegen, wijzigen of intrekken wanneer deze vergunningen inmiddels de borging van zwaarwegende publieke belangen, zoals de energievoorziening voor basisvoorzieningen, onder druk zetten. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Weyenberg voor de beantwoording. Wethouder VAN WEYENBERG: Dank aan beide insprekers. Als dit handdoekje leggen is, dan is het wel een verduveld grote handdoek, zeg ik tegen het lid Haijen. Ik wil een paar dingen zeggen. En laat helder zijn, wij waren als college maar door één ding verrast en dat was het besluit dat hier bleek één bedrijf in te gaan zitten, niet meerdere. Het is ongeveer ik denk een maand of acht geleden dat we hier de stop op nieuwe datacentra bespraken van het college. En we kunnen ook met de kennis van nu zeggen dat we die echt geen dag te vroeg hebben ingesteld. Toen hebben we gezegd, voor zes lopende initiatieven zijn we zo ver, die moeten we respecteren. Dit was een van de zes.

Het tweede is dat het ook wel goed is, het is niet zo dat hier doordat in drieën knippen dat het anders een hyperscale was geweest en er een vergunning voor had moeten worden aangevraagd. Sterker nog, het was gewoon één vergunningaanvraag. Dat wil ik toch wel gewoon blijven herhalen en dat heb ik in de commissie ook gedaan. Tot slot, toen dit speelde, dachten we heel anders over datacentra en dachten we heel anders over netcongestie. Namelijk dat laatste, daar hadden we het nog niet over. Deze specifieke aanvraag had al een energiecontract en heeft een energiecontract. De vergunning is gegeven voor het geheel en ook de minister heeft het ook in de Tweede Kamer al gezegd, hij is gewoon onomkeerbaar en we hebben ons daartoe te verhouden. Waar de zeer onaangename verrassing in zat was de conclusie dat hier één Amerikaans bedrijf de hele zaak gaat runnen. Daar heeft u collega Scholtes ook in de Tweede Kamer al een oproep naar het Rijk over horen doen, geef ons meer regie. Ook voor u wel goed, stel dat we dat geweten hadden, hadden we daar in de vergunning niets mee kunnen doen. Want de vergunning biedt geen ruimte om naar de benutting te kijken. Wij mogen zeggen of er een datacentrum komt, maar in die vergunning kun je niet en mag je niet toetsen op de vraag wie dat dan gaat uitnutten en in welke vorm. Dus de realiteit is dat wij heel graag als Amsterdam meer regie willen voeren.

Dat we heel blij zijn dat we die stop op die datacentra hebben gedaan, behalve nogmaals de zes die al gewoon een vergunning hadden of heel ver waren. En nogmaals, deze zaak komt van heel lang geleden en daar zitten we aan vast. U hebt toen ook bij dat beleid overigens ook nog geheim een inschatting

36

Jaar

R

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 19 februari 2026 Raadsnotulen

van de juridische en financiële risico’s gekregen, mocht je die zes aanvragen niet hebben willen honoreren. Dat brengt me bij de moties. En wat ik lastig vind aan de moties van het lid Emmerik, is dat ze toch allemaal in meer of mindere mate de indruk wekken dat er nieuwe feiten zijn waardoor we alsnog die vergunning zouden kunnen intrekken. En in alle eerlijkheid, ik zou graag iets anders zeggen, maar dat is gewoon niet zo. En wat hier toch ook staat, is de indruk die u wekt van het is eigenlijk stiekem een hyperscale. Het is natuurlijk een heel groot ding, maar die vergunning is al verstrekt. Zelfs al was het een hyperscale, dan had ik hem niet kunnen weigeren. Maar nogmaals, het is het niet, de vergunning is er gewoon en dat proces is doorlopen. Waar ik het wel volledig mee eens ben, is met de motie van de leden Van Munster en IJmker die eigenlijk zeggen, ga in gesprek met het Rijk om aan te geven dat wij meer sturingsmogelijkheden willen op wie die datacenters runt en in welke vorm, allemaal ook indachtig de zoektocht van uw raad en van collega Scholtes om te werken aan meer digitale autonomie. En dan wil je natuurlijk niet een niet-Europees single tenant datacentrum. En om daarbij ook, en dat vind ik een waardevolle aanvulling, de vergunningverlening te betrekken. Want inderdaad, dat hadden wij nu niet mogen meewegen als we dat hadden gewild.

Dat zullen we meenemen in de gesprekken met het Rijk en daarbij gaat het natuurlijk precies om die Europese autonomie. En ik denk dus ook dat het niet alleen om landelijke, maar wel degelijk ook zelfs om Europese regels kan gaan. Dus daar gaan we graag mee aan de slag. Er zit ook nog een spreekt uit in waar ik mij natuurlijk niet toe hoef te verhouden, maar waar ik wel wil zeggen dat deze uitspraak hier naar de vijf andere initiatieven, vrij vertaald wij doen een dringend beroep op u om niet ook een single tenant te worden met een niet-Europese partij, dan hoop ik dat daar goed naar wordt geluisterd en wij zullen in gesprekken dit natuurlijk ook uitstralen. Dus ik ontraad de drie moties van het lid Emmerik en ik sta positief tegenover de motie van de leden Van Munster en IJmker. (Het lid EMMERIK: Dank aan wethouder voor de beantwoording. Begrijp ik dus goed dat die vijf nog lopende aanvragen, dat daar geen verrassingen bij zitten?) Als je straks verrast wordt, dan wist je het nu niet. Dus dit is een vraag die bijna filosofisch onbeantwoordbaar is. Maar los daarvan, dat deze zes dusdanig ver waren en dat wij er niet meer vanaf konden, dat is inderdaad geen verrassing. De verrassing bij Westpoort voor ons als college was de keuze voor Microsoft als enige uitbater. Dat was de verrassing.