20260218 Verslag Gemeenteraad middag
Tekst van het document
Klopt dat en is dat dan wel handig om te doen? Want even los van de vraag of Stadgenoot wel of niet wilde stoppen, lijkt het me in ieder geval duidelijk dat niemand wil beginnen aan een nieuw project van deze omvang.
37
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 18 februari 2026 Raadsnotulen
R
De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Taj. Het lid TAJ: Laat me allereerst beginnen met inderdaad de ernst van de heftige incidenten die in het verleden hebben plaatsgevonden nogmaals te herhalen en te benadrukken. En dat dat voor ons, ik denk dat ik namens de hele raad daarover kan spreken, natuurlijk niet hoort in onze stad. En volgens mij is dat precies het cruciale punt. Wij zijn hier met zijn allen bezig om onze stad beter te maken. Dat betekent ook veiliger en dat betekent ook een plek voor iedereen. Dat doen wij vanuit onze positie in de raad, maar dat doet het college ook vanuit haar bestuurlijke rol. En als ik kijk naar de afgelopen periode en de afgelopen jaren wat er allemaal heeft gespeeld op Stek Oost, dan zie ik een bestuur dat continu heeft gehandeld. Iedere keer als er iets heeft plaatsgevonden op Stek Oost kwamen de signalen en werd er gehandeld, tot aan het zwaarste middel dat wij hebben in onze stad toe. Wat de burgemeester altijd doet, een gebiedsverbod, dat is niet niets. Dat laat zien dat dit college zich altijd vol heeft ingezet voor de veiligheid van de bewoners, van alle bewoners.
(Het lid VON GERHARDT: Hoor ik het lid Taj nu zeggen dat hij vindt dat het college altijd op tijd en goed genoeg gehandeld heeft om de veiligheid te kunnen waarborgen?) Het lid Von Gerhardt heeft mij inderdaad horen zeggen dat ik vind als we terugkijken naar de incidenten die hebben plaatsgevonden, dat er direct is gehandeld vanuit het college en ook vanuit de betrokken instanties. (Het lid VON GERHARDT: Als we terugkijken, dan zien we eigenlijk dat over een periode van zeker vier, vijf jaar er best wel verschrikkelijke incidenten hebben plaatsgevonden. Dus het heeft vier à vijf jaar door kunnen gaan tot eigenlijk op de dag van vandaag dat er nog steeds dingen gebeuren op dat complex. Is het lid Taj dan van mening dat er voldoende is gehandeld om te voorkomen dat die incidenten zolang door konden blijven gaan?) Als ik kijk naar de tijdslijn ook die we allemaal met elkaar hebben gekregen, zie ik dat er inderdaad veel incidenten hebben plaatsgevonden. Maar incidenten, het is ook al benoemd door het college, vinden overal in de stad plaats. En het is dan aan het college om overal te handhaven en te handelen en de veiligheid van iedereen in onze stad te waarborgen en daar zich vol voor in te zetten. Dat heeft het college volgens mij gedaan de afgelopen jaren, ook bij Stek Oost.
(Het lid VON GERHARDT: Dit is geen vraag maar meer een schokkende constatering dat de VVD er echt wel anders in staat. Want ik vind het best wel schokkend, dat als je ziet dat er in 2019 een verkrachting heeft plaatsgevonden, dat er in 2021 weer een verkrachting heeft plaatsgevonden, enzovoort nog met andere incidenten ook in 2022, dat dan GroenLinks zegt we hebben goed en stevig genoeg gehandeld. Volgens mij had je er dan in 2019 al bij moeten zijn) Als we de tijdslijn erbij halen, en u benoemt hier enkele voorbeelden van heftige incidenten die hebben plaatsgevonden die nooit moeten plaatsvinden, zien we dat het college inderdaad iedere keer rechtstatelijk heeft gehandeld. We leven in een rechtsstaat, daar moeten wij ons houden aan bepaalde taken en aan bepaalde rollen die we hebben. En dat heeft het college keurig gedaan. Ik ga verder met mijn betoog, want ik heb nog enkele vragen namelijk. Want we hebben inderdaad veel maatregelen getroffen. En ik hoorde het college net benoemen dat
38
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 18 februari 2026 Raadsnotulen
R
we op korte termijn additionele maatregelen willen nemen op Stek Oost. Aan welke maatregelen zitten we dan te denken die ook worden voorgelegd tijdens het bestuurlijk overleg? Verder zien we dat er ook af en toe verwarring is bij zorgverleners, bij mensen in de praktijk, om de juiste lijnen te vinden om de juiste cases ook te kunnen escaleren. Hoe kunnen we daarvan leren en hoe kunnen we dat structureel beter inrichten over de hele stad bij alle woonvormen die we hebben in onze stad? Dan nog verder een korte vraag over de toekomst. Want we hebben al heel veel geleerd en dat is allemaal opgenomen in een convenant wat volgens mij breed gedragen wordt door de stad en waar we volledig achter staan. Maar hoe kunnen we er nu voor zorgen dat dat ook in de praktijk wordt toegepast en ook even spoedig? (Het lid VON GERHARDT: Hoe kijkt GroenLinks naar de huidige veiligheidssituatie op Stek Oost?) Daar hebben we het volgens mij uitgebreid ook over gehad tijdens de afgelopen commissie. De wethouders hebben aangegeven dat die in orde is en dat er additionele maatregelen zijn. Helaas hebben het afgelopen weekend bewoners die hun sleutel kwijt volgens mij is een ruit ingetikt. Dat heeft iets gedaan met het veiligheidsgevoel van bewoners, het subjectieve veiligheidsgevoel van bewoners, en daar wordt volgens mij nu op gehandeld wederom weer. Dus ik zie dat we stappen aan het zetten zijn.
(Het lid VON GERHARDT: Dus dat ik het goed begrijp, GroenLinks vindt nu dat het veilig genoeg is op Stek Oost?) Volgens mij hebben er de afgelopen periode geen grote incidenten plaatsgevonden en dat geeft ons hoop. (Het lid VON GERHARDT: Dus om het heel scherp te hebben, het feit dat er geen grote incidenten hebben plaatsgevonden maakt dat GroenLinks vindt dat Stek Oost veilig genoeg is op dit moment?) Ik weet niet waar het lid Von Gerhardt naar op zoek is, maar als we gaan kijken, volgens mij is er een bewonersoverleg, een bewonersbijeenkomst heeft er plaatsgevonden de afgelopen maand. Daar zijn enkele bewoners op afgekomen en daar is wederom kenbaar gemaakt, ons veiligheidsgevoel is niet helemaal daar waar het hoort te zijn. En dan moeten er extra maatregelen genomen worden. De wethouder geeft aan, dat gaan we ook doen. Dus ik ben benieuwd, wat zijn die maatregelen? (Het lid VAN BERKEL: Is het lid Taj op de hoogte dat ook afgelopen weekend er nog allerlei signalen zijn binnengekomen van onveiligheid bij Stek Oost?) Dan moet u beter luisteren. Ik heb dat letterlijk net benoemd, ook als antwoord richting het lid Von Gerhardt. (Het lid VAN BERKEL: Maar dat kan het lid Taj toch niet beweren dat het allemaal goed gaat nu?) Ik heb ook niet beweerd dat het vlekkeloos gaat.
Ik heb gezegd, als u goed luistert en dat doet u volgens mij niet iedere keer, dat er inderdaad ten opzichte van het verleden nu geen heftige incidenten meer plaatsvinden. Dat bewoners aangeven ons veiligheidsgevoel is nog niet daar waar het hoort te zijn. Dus ik ben benieuwd welke maatregelen kunnen we dan nog meer nemen juist voor alle bewoners op Stek Oost. En overigens geldt dit niet alleen voor Stek Oost. Ik vind dat dit toegepast moet worden breed in de stad, overal waar mensen wonen. (Het lid VAN BERKEL: Ik heb het lid Taj regelmatig ook horen zeggen dat het allemaal veel beter gaat, ook bij die andere complexen. Maar ik zou wel van hem graag willen horen waarop dit gebaseerd is.)
39
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 18 februari 2026 Raadsnotulen
R
Als we kijken in hetzelfde stadsdeel zien we bijvoorbeeld bij Startblok Zeeburg dat daar geen grote incidenten hebben plaatsgevonden, voor zover wij weten. Als we gaan kijken naar andere locaties, zoals Spark Village, overigens ook een grote locatie, zien we dat het daar ook goed gaat voor zover wij weten. Als we gaan kijken naar kleine locaties, wat ook vaker benoemd is door de wethouders en in de brieven en alle informatie die we hebben gekregen, zien we dat het daar ook altijd goed gaat. Dus daar baseer ik mij op, op die informatie. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Aslami. Het lid ASLAMI: Het moet me toch ook een beetje van mijn hart dat dit niet het debat is voor karikaturen en dat viel me op, dat dat net wel het geval was. En dat mag ook gezegd worden. D66 heeft gemengde wooncomplexen altijd zorgvuldig en scherp benaderd. We weten immers op heel veel plekken gaat het goed. En juist daarom zeggen wij, de basis moet op orde zijn. Dat gaat om veiligheid, het gaat om beheer en het gaat om begeleiding en regie. In de brief van afgelopen maandag hebben we gelezen dat Stadgenoot op 14 juli 2023 bestuurlijk heeft gezegd, wij willen stoppen met Stek Oost, in de toenmalige vorm. En dat was een kantelpunt. Niet omdat elk signaal automatisch stop betekent, maar omdat dit het moment is waarop het project ter discussie staat bij de eigenaar, bij de beheerder.
En precies daarom was mijn vraag ook in de commissie, waarom is de raad niet geïnformeerd? En ik denk dat de wethouder nu vandaag de kern raakt op het moment dat ze zegt dat het wenselijk was geweest om de raad te informeren na dat ene telefoongesprek met Stadgenoot. Tegelijkertijd zien we inmiddels dat na dat ene telefoongesprek allerlei maatregelen zijn genomen om het beter te maken. En dat zijn allesbehalve kleine maatregelen. Ik noem er een paar. Dat zijn afspraken over leegstand, over kostenverdeling, juridische risico's bij opzegging, cameratoezicht en zelfs bouwkundige aanpassingen. Dat zijn allemaal keuzes met impact en dat heeft het college destijds ook met ons overlegd. Daarom drie volgende vragen aan de wethouder. Allereerst, ik denk dat het goed is om dat met elkaar vast te stellen. Is de wethouder het met D66 eens dat signalen als deze na dat ene telefoongesprek altijd raadmeldingswaardig zijn? Twee, dat we een expliciete governance en escalatieafspraak moeten hebben met dit soort gemengde complexen waarin duidelijk wordt, wie heeft wanneer de regie en welke triggers leiden tot opschaling? En tot slot, daar is net al wat over gezegd, en daar is ook al een start gemaakt, volgens mij moeten we ook toe naar herstel. Niet alleen bij Stek Oost, maar ook bij andere complexen zodat de veiligheid van alle bewoners, zowel objectief als subjectief, gewaarborgd blijft.
In dit geval tot 2028. Dat is immers wat alle bewoners van ons, van de stad en van het bestuur vragen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: In dit ernstige debat kom ik straks toch met een vrolijke noot. Maar eerst een punt waar iedereen eigenlijk in deze raad omheen draait. En dat is dat statushouders in heel veel gevallen getraumatiseerde mensen zijn en afkomstig uit patriarchale samenlevingen. Dat is gewoon zo. En in die samenlevingen is de gelijkheid der seksen, die wij hier in Nederland al heel lang kennen, sinds de jaren zestig in ieder geval, dat heeft men daar niet hoog in het vaandel.
40
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 18 februari 2026 Raadsnotulen
R
Nu kom ik even bij het punt van de burgemeester. Die heeft heel goed gehandeld in deze en dat blijkt uit de Woo-stukken. Want de bedoeling van haar optreden is dat zij de wethouders achter de broek zit zodat ze er geen potje van maken. Dus ze moet meer doen dan een oogje in het zeil houden. En zeker bij GroenLinks-wethouders heb je toch gekke dingen die voorbijkomen, ideologische doordrijverij bijvoorbeeld. En dan is er op 7 februari een mail van de burgemeester aan Pierre van Rossum, eigenlijk is hij goed voor het politiek gewicht in deze stad van ik denk 15 raadszetels. En daar schrijft ze, graag heel snel meer info over de leefsituatie, over de bescherming slachtoffers en over de bewegingsvrijheid die de potentiële daders hebben. Maar dan zegt ze in de laatste AZ-vergadering, hoezo? Dat is ook nieuws voor mij. Dat begreep ik even niet, want de burgemeester is al vier jaar bezig met het in het oogje in het zeil houden. Dan heb ik nog een ander puntje, Pierre weer. Pierre, heel erg fijn, dat is de volgende dag, zou je ook met je eigen afdeling kunnen nagaan welke mogelijkheden wij hebben in termen van sluiting en verboden? Dat is dus duidelijk, de betrokkenheid van de burgemeester. En dan het tweede punt en dat is echt heel ernstig, de burgemeester heeft ook een bijzondere verantwoordelijkheid richting de raad om die actief geïnformeerd te houden.
En dat is dus de afgelopen vier, vijf jaren gewoon niet gebeurd. Dat is echt heel ernstig. Dat is wat ik er op dit moment over kan zeggen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Heinhuis. Het lid HEINHUIS: Het is al door veel mensen benoemd, maar dat wil ik toch ook nog een keer doen, dat we het hier hebben over een zeer ernstige situatie, een situatie waarin bewoners niet veilig zijn geweest of zich niet veilig voelen. En in al die gevallen verdienen zij onze steun, onze brede steun omdat dat niet toelaatbaar is in onze stad. Eigenlijk ongeacht waar mensen wonen, moeten we op deze manier daarover met elkaar in gesprek. Hoe kunnen we de stad veiliger maken? Elk huis, elk complex zou een veilige plek moeten zijn en zo ook Stek Oost. Het is natuurlijk ernstig om te zien wat er is gebeurd, maar we hebben het vandaag over een aantal zaken sinds die gebeurtenissen. Het gaat in de eerste plaats vandaag veel over de informatievoorziening. En ik heb de wethouder goed gehoord toen zij zei, er had eigenlijk een zinnetje in die update naar de raad bij gemoeten. En dat snap ik, want dat is natuurlijk informatie die zeker met alle kennis die we nu hebben heel relevant is. En tegelijkertijd staat voor mij de vraag centraal, hoe is het bestuurlijk handelen geweest? En ik hoorde dat ook bij de VVD terugkomen.
Dat je eigenlijk vooral wil weten welke handelingen zijn er genomen op het moment dat er informatie binnenkwam over die onveiligheid. En daarvan zien we in de tijdlijn en de verschillende brieven die er zijn geen geweest, dat er voortdurend is gehandeld en dat het elke keer zeer serieus is genomen wat er aan de hand was. En ik vind dat van groot belang om hier te benadrukken. Want het is natuurlijk niet zo dat daarvan is weggekeken of dat mensen dit als een experiment zagen wat uitgevoerd moest worden. Dit is gewoon een woonsituatie waarin mensen woonden die niet veilig waren en er zijn maatregelen getroffen om die veiligheid te verbeteren. (Het lid VON GERHARDT: Het lid Heinhuis zegt, na bestuurlijk handelen is er eigenlijk constant gehandeld. Dat klopt, maar is het lid Heinhuis ook van mening dat er daadkrachtig genoeg gehandeld is?) Ik vind het best ingewikkeld, de houding die de VVD hier neemt. Want het is steeds een houding van het allemaal kunnen voorkomen worden. En helaas weten we dat dit niet een stad is zonder incidenten en dat verward gedrag of personen met ernstige aandoeningen andere mensen kwaad kunnen doen of willen doen. Dat hoort helaas ook bij
41
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 18 februari 2026 Raadsnotulen
R
de samenleving waarin wij leven. De insinuatie steeds ook in deze vraag van de VVD is de hele tijd, het had voorkomen kunnen worden. Maar we leven niet in een ideale wereld, we leven wel in een wereld waarin ik een bestuur heb gezien, zowel in het stadsdeel als de wethouders hier aan tafel en ook een bestuur bij de corporatie, waarin steeds heel serieus is gekeken naar wat is er aan de hand en welke stappen moeten er gezet worden. Dus ik vind zeker dat er elke keer goede stappen in zijn gezet. (Het lid VON GERHARDT: Het feit is wel dat er al sinds 2020 een rapport ligt waarbij echt wel een stuk meer maatregelen zijn genomen die eigenlijk pas in 2024 tot uitvoering zijn gekomen. Dus als we dat weten, eigenlijk al in 2020, wat er allemaal op tafel lag, is het lid Heinhuis het dan niet met de VVD eens dat we dat al in 2020 hadden moeten doorvoeren?) Ook dit vind ik ingewikkeld. Want ja, er zijn daarna nog incidenten geweest. Maar tegelijkertijd, en dat weet het lid Von Gerhardt ook, zijn er heel veel stappen doorgevoerd, zijn er steeds overleggen geweest waar met de eigenaar is gesproken over wat is er nu nodig. En ik vind het dus bijvoorbeeld heel goed dat de wethouders ook aangeven, daarin was niet taboe. Er was niet iets wat niet op tafel mocht liggen, alles was bespreekbaar en alles is ook besproken.
En daartoe zijn ook steeds verschillende scenario's uitgewerkt en is er steeds voor een bepaald scenario gekozen wat op dat moment de beste handeling leek. (Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, het lid Heinhuis zegt op het einde iets goeds, namelijk wat de beste handeling leek. Maar in de praktijk bleek toch dat er elke keer weer nieuwe incidenten plaats bleven vinden. Dus vindt het lid Heinhuis niet met de kennis van nu dat er eigenlijk al in 2020 eigenlijk volledig gehoor had moeten worden gegeven aan het rapport dat er lag die daadwerkelijk de veiligheid kon waarborgen. Zeker omdat het lid Heinhuis in haarzelfde betoog ook aangeeft dat het op kleinschalige locaties wel goed gaat.) Hier gebeurt het dus opnieuw, dat de VVD doet alsof het mogelijk is om alle incidenten, van het ruit intikken tot iemand die schreeuwt op straat, te voorkomen met maatregelen. En helaas, dat is niet mogelijk. Dus ik vind het ook een tikkeltje naïef om te denken dat je al die dingen kunt voorkomen. Ik vind het wel belangrijk dat er elke keer is gekeken naar wat is er nu nodig, welke stappen kunnen we zetten, dat daarin goed is samengewerkt met de eigenaar van dit pand, met Stadgenoot. Dus daar heb ik steeds naar gekeken. Ik wilde ook nog reflecteren op die taakstelling waarover in de commissie inderdaad stellig werd gezegd, dat heeft nooit een rol gespeeld.
Dat heeft de wethouder nu wat genuanceerd en dat komt dan ook beter overeen met het beeld wat eerder is geschetst. Ik denk wel dat het ook heel goed is, en terecht om dat nog maar eens te herhalen, dat de veiligheid voor iedereen altijd bovenaan stond en dat dat altijd prioriteit heeft en dat dat natuurlijk richting de toekomst ook prioriteit moet hebben. En daarom tot slot een aantal vragen daarover. Dus waar gaan we nu naartoe? Kunnen de wethouders aangeven welke stappen nu gezet worden? We lezen ook in de krant dat er beveiliging is, maar dat die bijvoorbeeld niet aanwezig waren deze week toen er een incident was. Ik zou graag willen dat we met Stadgenoot daar dan gesprek over aangaan. Want zij zijn natuurlijk degenen die beveiliging inhuren en daar neerzetten. Dus hoe verlopen die gesprekken? Misschien zijn die er al geweest. Fijn om daarvan op de hoogte gebracht te worden. (Het lid VON GERHARDT: Het lid Heinhuis zegt dat Stadgenoot degene is die de beveiliging inhuurt. Dat is niet waar. Stadsdeel Oost is hier verantwoordelijk voor, dat is een van de afspraken die gemaakt is. Dus
42
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 18 februari 2026 Raadsnotulen
R
volgens mij is het goed dat we juist dit college dan of stadsdeel Oost daarop aanspreken, want die is uiteindelijk verantwoordelijk voor de beveiliging op Stek Oost op dit moment.) Volgens mij werkt het in ons land nog altijd zo dat een eigenaar van een pand uiteindelijk daarvoor verantwoordelijk is. Tenzij het onder toezicht is gesteld en volgens mij is dat niet het geval. (Het lid VON GERHARDT: Dat was dus een van de afspraken die gemaakt is in 2023, dat het stadsdeel, dat Amsterdam dat toezicht overneemt. Anders had Stadgenoot gezegd, wij gaan er niet mee door. Dus dit is een essentieel punt. Op dit moment is dit de verantwoordelijkheid van de gemeente om die veiligheid daar te waarborgen en om te zorgen voor die beveiliging.) Ik vind dat toch bijzonder van de VVD. Want uiteindelijk is een eigenaar natuurlijk altijd verantwoordelijk en gaat dit juist de hele tijd in samenspraak tussen de gemeente en tussen Stadgenoot. Door het nu zo eenzijdig bij de gemeente neer te leggen, ik zie dat gewoon echt anders. (Het lid VON GERHARDT: Het gaat niet om dingen anders zien. Dit is de bestuurlijke afspraak die gemaakt is om door te gaan met Stek Oost.
En als de gemeente eenzijdig zich niet kan houden aan het feit dat die beveiliging goed geregeld moet zijn, dat betekent ook dat we van Stadgenoot niet kunnen verwachten dat het daar veilig kan blijven en zullen we dus de stekker eruit moeten trekken. Dus ik vraag me ook af of het lid Heinhuis dat met mij eens is, dat de gemeente wel haar afspraken na moet komen.) Dan begrijp ik de verwarring gewoon niet helemaal. Want volgens mij doet de gemeente dat en heeft de gemeente ook gezegd dat het is belangrijk dat daar beveiliging is. Maar dat neemt natuurlijk niet weg dat het eigendom van de pand nog altijd bij Stadgenoot ligt. (Het lid VAN BERKEL: Maar hoe kijkt het lid Heinhuis dan ernaar dat er afgelopen weekend geen beveiliging aanwezig was op tijden dat dat wel afgesproken was? Daar is de gemeente dan toch verantwoordelijk voor?) Daar had ik dus net een vraag over. (Het lid VAN BERKEL: Die vraag ging over de rol van Stadgenoot, toch? Toch niet over die van de gemeente? Ik vraag nu aan het lid Heinhuis wat de rol is van de gemeente bij het uitblijven van beveiliging op de locatie.) Ik vraag daar een verklaring voor. Dus die vraag heb ik net gesteld. (Het lid VAN BERKEL: Maar daar concludeer ik dan wel uit dat de PvdA ook meedoet met het wijzen naar een ander. Dus Stadgenoot moet dat dan regelen.
Het is de verantwoordelijkheid van deze wethouders en dat is van het college van de partij van het lid Heinhuis. Dus nogmaals de vraag, hoe kijkt zij daarnaar als die veiligheid volgens haar altijd prioriteit heeft gekregen en dat ze daarop vertrouwt? Waarom was die beveiliging dan niet aanwezig?) Dat weet ik niet en daarom heb ik die vraag gesteld. Ik kan drie keer hetzelfde antwoord geven, maar als ik drie keer dezelfde vraag krijg, dan krijgt u ook hetzelfde antwoord. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Emmerik.
43
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 18 februari 2026 Raadsnotulen
R
Het lid EMMERIK: Ik vind het jammer dat het debat toch weer zo nu en dan uitloopt, net als in de commissie, op gekissebis. Het moet gewoon gaan om de inhoud en de veiligheid van alle bewoners, statushouders en studenten. Wat bij Stek Oost is gebeurd, is gewoon ernstig. Bewoners hebben zich onveilig gevoeld en het zijn zware incidenten geweest. Wij zijn gewoon blij dat er additionele maatregelen worden overwogen en genomen. Maar als er zorg nodig is, dan moet daar gewoon vol op worden ingezet. Hoe gaat de wethouder dat doen? Want zoals gisteren in Het Parool ook een studente zei, hoe kun je verwachten dat jongeren het werk doen van maatschappelijk werkers en psychologen. En hier ligt een kern van het probleem. Jongvolwassenen kunnen en moeten dit ook niet oplossen. Op dit moment staan er beveiligers, die staan er van 4 tot 12 uur ’s nachts, maar die waren niet aanwezig toen er weer een incident plaatsvond. Deze beveiligers kunnen hier ook niet eeuwig staan. Dus mijn vraag aan een wethouder, wat gaat er concreet gebeuren om die veiligheid zo snel mogelijk te garanderen? En is de huidige inzet vooral reactief na incidenten? Want veiligheid moet niet tijdelijk worden opgeschaald, maar duurzaam worden geborgd. Laten we hier gewoon lessen uit leren en ik hoop dat het hier zo snel mogelijk in orde komt. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering.
De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Groot Wassink in tweede termijn. Wethouder GROOT WASSINK: Dank aan verschillende leden van de raad die inhoudelijke vragen gesteld hebben die wij natuurlijk graag beantwoorden. Allereerst het lid Havelaar stelde een vraag van ambtelijk verzoek en bestuurlijk verzoek. Onze stelling is nu juist, het gaat erom dat er geen formeel verzoek is gedaan om iets aan te passen. Natuurlijk waren wij ook bij ambtelijke verzoeken op de hoogte. Dat blijkt ook uit de tijdlijn die ik in de eerste termijn gedeeld heb, waarin we eigenlijk al in het najaar van 2022 zeggen we gaan maatwerk toepassen op gemengde complexen. Sterker, in mei van het jaar daarop wordt dat zelfs formeel besloten. Dus we hebben de hele tijd daarin meebewogen met de verschillende locaties. (Het lid HAVELAAR: Dat beeld herken ik ook uit de eerste termijn. Alleen was mijn punt juist dat we weten ook dat er heel veel bestuurlijk informeel contact was. Dus dan kun je als wethouder, als college, burgemeester en wethouders, wachten tot er een formeel bestuurlijk verzoek komt. Maar hier zeg ik eigenlijk, je wist zoveel en je had zoveel onderling contact, ben je dan als stadsbestuur niet wat te passief als je zegt zolang er geen formeel bestuurlijk verzoek ligt, handelen wij niet.
Dan kun je toch ook als stadsbestuur zeggen, we gaan het op ons agenda zetten, wij vinden dit zelf heel belangrijk, want we horen voldoende ruis?) Dat is volgens mij precies wat we gedaan hebben in verschillende bestuurlijke teams. Ik verwijs toch nogmaals naar het bestuurlijk team van 9 mei. Dat is een intern overleg waar geen externe partners bij zijn en waar wij zelf dat besluit nemen. We hebben een afspraak gemaakt over percentages. En vervolgens hebben wij, zowel ook in informele contacten maar zeker ook in het bestuurlijk overleg van eind 2022 waar ik eerder aan refereerde, daar waren onze partners aanwezig, hebben we dat met elkaar besproken en hebben we vastgesteld wij gaan maatwerk toepassen. En daarop voortbordurend hebben wij zelf, dus intern binnen de gemeente, besluitpunten opgenomen die ook gaan over
44
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 18 februari 2026 Raadsnotulen
R
andere locaties waar ook percentages al zijn aangepast, en heel specifiek een besluit genomen over Stek Oost. Dus het is niet zo dat wij intern daar niets mee deden en wachtten op het formeel verzoek. Want uiteindelijk hebben wij daar een formeel besluit over genomen aan het eind van 2023, omdat toen de contracten vernieuwd moesten worden. (Het lid HAVELAAR: Dank voor deze duiding, want daarmee vervalt dan ook toch het argument dat je zegt er was geen formeel verzoek, dus we hebben niet gehandeld. Er was toch alle ruimte voor het stadsbestuur om wel te handelen, zoals het stadsbestuur dat op andere plekken ook gedaan heeft?) Maar mijn stelling is dus ook dat we, en ik heb in de eerste termijn volgens mij de hele tijdlijn zo ongeveer opgelezen, dat ook hebben gedaan. Al in 2021 zeg ik ook, dat blijkt uit Woo-stukken, dat ik vind dat we de concepten fundamenteel moeten heroverwegen, dat veiligheid voor alles gaat en dat ons niets in de weg staat. In een AT5-artikel waar in het commissiedebat naar verwezen werd, geef ik heel expliciet als reactie, alles is bespreekbaar. Dus we hebben juist de hele tijd die bereidheid getoond om daarop aan te passen. (Het lid HAVELAAR: Dus er was een e-mail, Stadgenoot wil stoppen. Toen werd er gezegd, er is geen formeel of bestuurlijk verzoek gedaan om te stoppen. Toen heeft het stadsbestuur heel veel dingen wel zelf overwogen.
Is een overweging van een stadsbestuur geweest om te stoppen?) Het verzoek van Stadgenoot om te stoppen in deze vorm, wat breder was dan alleen de veiligheid, daar gaat mijn collega straks iets over zeggen, daar zijn die scenario's op gebaseerd. En een van de scenario's is bijvoorbeeld er een reguliere opvanglocatie van maken. Dan stop je dus met dit woonconcept. Maar we hebben gewoon overeenkomsten gesloten met deze partners. Er is volgens mij ook bij ons nooit een taboe geweest om desnoods te stoppen. Alleen er was geen aanleiding om dat te doen. Wat ik alleen maar kan constateren is dat we de afgelopen jaren telkenmale bereid zijn geweest om zowel in percentage stappen te zetten, als om aanvullende maatregelen te nemen. En dat is volgens mij precies waar het om gaat. De wereld staat in die zin ook niet stil. We hebben bijvoorbeeld over de ondersteuning van statushouders een heel programma met psychosociale ondersteuning opgezet. We hebben ik weet niet hoeveel maatregelen genomen. De burgemeester heeft zo ongeveer de zwaarst mogelijke maatregel genomen toen dat aan de orde was. Dus in die zin herken ik me ook gewoon niet in de suggestie die het lid Von Gerhardt en ook JA21 doet dat, vier, vijf jaar is alles verschrikkelijk en er is nooit iets gedaan.
Dan kan ik alleen maar zeggen, ik heb na jaar twee de VVD niet gehoord, na jaar drie niet, na jaar vier niet en na jaar vijf niet. Want we hebben er elke keer met elkaar over gesproken. We hebben in 2022, 2023, we hebben altijd daar hele uitgebreide maatregelen over besproken naar aanleiding van zeer serieuze incidenten. En de suggestie dat wij nimmer gehandeld hebben, ik kan dat gewoon niet rijmen met de raadsbesprekingen die we de afgelopen jaren hebben gehad. Dus in die zin vind ik het ook gewoon lastig. Ik heb eerder gezegd, natuurlijk zou je het liefst willen dat je alles kunt voorkomen, maar dat is niet zo. Soms moet je reactief zijn omdat er wel iets moet gebeuren. En tegelijkertijd hebben we soms te maken met bijvoorbeeld ook beperkingen in het huurrecht. In het overzicht hebben we ook aangegeven dat er een maatregel getroffen was naar iemand, maar dat je dan diegene niet zomaar kunt dwingen naar andere huisvesting. Daar heeft Stadgenoot ook mee geworsteld. Dus ook al zou je soms direct willen ingrijpen, dan is dat niet altijd één, twee, drie op dat moment gelijk geregeld. (Het lid VON GERHARDT: Ik wil de wethouder er wel op wijzen dat gewoon in 2022 en 2024 hier in de raad er uitgebreide debatten over zijn gevoerd.
45
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 18 februari 2026 Raadsnotulen
R
Daar was wethouder Groot Wassink niet bij aanwezig, maar wel andere wethouders, waarin de VVD onder andere heeft gezegd om te stoppen in deze vorm bij die grote complexen. Dus de afgelopen jaren hebben we daar bovenop gezeten. Maar dan terug naar het op tijd en daadkrachtig handelen. Want ik heb niet gezegd dat er niet gehandeld is. Mijn vraag is, is er op tijd en daadkrachtig gehandeld. En als er al in 2021 verzoeken liggen van ambtelijk en van Stadgenoot om de verhouding aan te passen. Als er al in 2020 een rapport ligt waarin wordt aangegeven dat we op deze grootschalige complexen niet door moeten gaan, dat dat kleinschaliger moet en met andere verhoudingen. Waarom moet het dan, en dat zegt de wethouder ook zelf, tot eind 2023 duren voordat daar uiteindelijk een bestuurlijk akkoord op wordt gegeven?) Ik was wel degelijk bij die debatten. Het college was bij deze debatten allemaal aanwezig en ik heb de VVD inderdaad heel vaak gehoord over het aanpassen van de percentages. Maar de tweede suggestie die het lid Von Gerhardt doet, dat het tot eind 2023 heeft geduurd voordat wij percentages hebben aangepast, is nogmaals aantoonbaar niet waar. In het bestuurlijk overleg van oktober 2022 hebben we afgesproken, maatwerk per locatie is mogelijk. Daarna is Stadgenoot zelf aan de slag gegaan om de verhoudingen al te wijzen.
Op 9 mei hebben wij een bestuurlijk team waarin het besluitpunt 7 is, we veranderen de verhouding met Stadgenoot. Een bestuurlijk team is voorbereidend op een coalitieoverleg, maar op dat moment gold dat. De aanleiding voor het telefoontje was dus niet alleen een diepgevoelde wens om het percentage aan te passen. Het percentage was immers al aangepast. Er zijn in die zomer scenario's uitgewerkt en daarna is het formeel in 2023 besloten met het oog op de nieuwe contracten. Dus het klopt gewoon niet dat er een blokkade of wat dan ook lag vanuit de gemeente op het aanpassen van die percentages. En ik wil er nogmaals op wijzen dat ook de percentages niet zaligmakend zijn voor het gevoel van veiligheid of voor de ervaren veiligheid. We hebben ook incidenten met woonstarters. Dus in die zin, voorzitter, ik kan alleen maar constateren, nogmaals, er zijn verschrikkelijke dingen gebeurd, daar hebben we op gehandeld. Ook de burgemeester heeft er hard op gehandeld, we zijn daar steeds met elkaar bij betrokken geweest. En ik vind nog steeds, als er iets is dan handelen wij, zoals we ook beveiliging hebben ingezet. (Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, de wethouder blijft wijzen dat er een verzoek van Stadgenoot nodig was, blijft wijzen naar het feit dat er in 2022 dan een bestuurlijk overleg is geweest waar inderdaad die percentages werden losgelaten.
Maar dan blijft het feit dat er al in 2020 een rapport lag over Stek Oost waarin werd gezegd, pas die percentages aan, zorg voor een klein complex. En daar zit toch echt wel twee jaar tussen waarin verschrikkelijke incidenten hebben plaatsgevonden en op dat moment, ook deze wethouder, dit college had in 2020 al kunnen in grijpen en kunnen zeggen, we hadden op dat moment alle maatregelen uit een onderzoek naar de veiligheid van Stek Oost kunnen uitvoeren om de veiligheid van studenten en statushouders te kunnen waarborgen. En dat is niet gebeurd.) Er is inderdaad in 2020 een rapport opgesteld waarvan sommige maatregelen uitvoerbaar werden geacht en anderen niet. Ik heb helemaal niet gezegd dat het altijd zo is geweest dat wij moesten wachten op een formeel verzoek. Nee sterker nog, ik heb aangegeven dat ook binnen de gemeente die bereid dat er was en dat we dat hebben gedaan. Het enige verschil is wel, we hadden een overeenkomst. Je sluit een overeenkomst met elkaar en er was op dat moment volgens alle betrokken partijen, geen aanleiding om de percentages te wijzigen naar de wens van de VVD. Die was er op dat moment niet. Dus
46
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 18 februari 2026 Raadsnotulen
R
daarom is er op dat moment ook niet die wijziging ingenomen, omdat er juist gesteld is we hebben andersoortige maatregelen nodig om de veiligheid te verbeteren en alleen het aanpassen van het percentage is niet het ding. Daarom hebben we cameratoezicht, ongeveer alles is besproken. Ik geloof zelfs dat, maar dat zal in de Woo zitten, we het met mijn collega Pels al veel eerder over beveiliging hebben gehad. Dus in die zin was het aanpassen van de percentages niet een soort magisch ding om de veiligheid te verbeteren. Nee, er waren juist additionele maatregelen nodig, die we hebben genomen. (Het lid VON GERHARDT: Het was geen wens van de VVD. Het was een verzoek, een wens, een onderzoek van Verwey-Jonker en de Hogeschool van Utrecht die dat hebben aanbevolen. Maar laat ik dan een andere maatregel nemen. Want de wethouder geeft aan dat er heel veel maatregelen zijn genomen waardoor het goed is gegaan. Toch blijkt dat in 2021 heel veel bewoners een brief hebben gestuurd met het feit dat ze zich onveilig voelen, dat er eigenlijk te weinig aandacht was, te weinig begeleiding, te weinig beveiliging. Dat is ook al anderhalf jaar nadat er zo'n rapport heeft gelegen waar maatregelen moeten worden genomen. Dus consequent zie je eigenlijk dat er te weinig maatregelen zijn genomen en dat er consequent een gevoel van onveiligheid was.
Als de wethouder nu terugkijkt, had de wethouder dan op een eerder moment veel sneller geen maatregelen willen en moeten nemen om de veiligheid van studenten en statushouders beter te waarborgen?) Aan het rapport van Verwey-Jonker lagen niet incidenten ten grondslag die leidden tot die conclusie. Het was een opmerking van Verwey-Jonker dat over het algemeen kleinere locaties met mogelijk andere samenstellingen ook heel goed kunnen werken. Op het moment dat er zich vreselijke incidenten hebben voorgedaan, hebben we gehandeld. Dat kunt u zien. Dat weet u. Er zijn bewonersbijeenkomst geweest, ook door corona online. Ik heb daar zelf met andere collega's aan deelgenomen. We hebben op dat moment gehandeld. Ik zou willen dat allemaal verschrikkelijke dingen niemand overkomt. Ik zou willen dat iedereen zich altijd overal veilig voelt. Ja dat zou ik heel graag willen, maar de realiteit is natuurlijk echt gewoon wel weerbarstiger omdat we soms ook gewoon te maken hebben met zaken die niet zozeer bij de gemeente liggen, maar ook bij het Openbaar Ministerie en de politie. Vervolging en dergelijke, daar gaan wij niet over. De beperking van het huurrecht, dat hebben we ook hiervoor al met elkaar besproken, daar zitten dingen in waardoor je soms misschien sneller zou willen handelen dan praktisch mogelijk is. Laat ik een ander voorbeeld geven. We hebben het ook over de beveiliging.
Ik geloof dat lid Heinhuis er ook vragen over stelde. De beveiliging is samen door Stadgenoot en de gemeente. Het is niet zo dat wij als gemeente daar alleen verantwoordelijk voor zijn. Sterker nog, de offerte is volgens mij gericht aan Stadgenoot maar wij zijn samen daar opdrachtgever van. Afgelopen weekend is er wat gebeurd, een persoon die ook eerder overlastgevend gedrag had vertoond wat voor sommige mensen ook dreigend is geweest. Godzijdank zit die persoon in zorg, maar ook iemand in zorg krijgen, het is gewoon niet zo dat als ik op een knopje druk dat iemand dan de ggz in gaat. Daarvoor hebben we echt te grote achterstanden al jarenlang in de geestelijke gezondheidszorg. De GGD is de partner die samen met politie, stadsdeel en Stadgenoot kijkt, moeten we iemand voordragen voor een escalatietafel. Daar zijn procedures voor, maar voordat iemand daar de ondersteuning bij krijgt die dan misschien wel nodig heeft, daar hebben we ons wel gewoon aan de rechtsstaat te houden. Dus zo makkelijk is het niet. Dit was nog even ten aanzien van de begeleiding.
47
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 18 februari 2026 Raadsnotulen
R
Onder andere het lid Taj, het lid Emmerik en het lid Havelaar stelden ook nog een vraag, dat bestuurlijk overleg over een tijdje, heb je al een idee? Wij gaan daar natuurlijk ook naar aanleiding van deze bespreking met elkaar over praten. Maar ik vind zelf de doortastendheid of de aantakking van de zorgketen, dat is iets waar ik nog wel goed naar wil kijken. Ik ben hier geen specialist in en ik heb dat ook niet met mijn collega Scholtes besproken, maar ik vind wel dat je daarnaar moet kijken hoe handel je daar precies altijd op. En dat geldt dus overigens ook niet voor statushouders alleen, ook net zo goed voor woonstarters. Maar in algemene zin zou ik zeggen, ik heb geen enkel taboe voor dat bestuurlijk overleg. (Het lid VAN BERKEL: Ik hoorde de wethouder zeggen dat er dus steeds is ingegrepen op Stek Oost. Alleen de vraag is natuurlijk, waarom gebeurde dat alleen heel reactief nadat er dus incidenten hebben plaatsgevonden? Het is toch gewoon ook het gezag bij de wethouder om dat eerder te doen als er misstanden zijn?) Het is eigenlijk precies zoals u zegt. Er moeten wel misstanden zijn voordat je kunt handelen. En op de momenten dat er misstanden zijn, hebben wij gehandeld. Hebben wij gehandeld en dat steeds ook met uw raad besproken. Hebben wij met elkaar dat debat immer gevoerd. Ik heb op geen enkele manier welke verantwoordelijkheid dan ook aan JA21 willen toedichten.
Ik kan alleen vaststellen, als JA21 nu de wens heeft om te stoppen met deze vormen van complexen, het logischer was geweest als de afgelopen jaren daarover ook moties waren ingediend om te stoppen met deze projecten. Dat is wat ik wil hebben gezegd. De verantwoordelijkheidsverdeling staat klip-en-klaar aan het begin van de brief. Dat is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van Stadgenoot en de gemeente Amsterdam. (Het lid VAN BERKEL: De wethouder doet het nu weer door het om te draaien. Het is natuurlijk het ideologische plannetje met die proeftuinen om mensen bij elkaar te gaan zetten in een gemengd wonen-situatie. Dus dat is geen idee van JA21 geweest en we zijn vanaf het allereerste begin kritisch geweest. We hebben vragen gesteld en wij hadden het liever nooit zien gebeuren, en nog steeds. Maar blijkbaar vindt de wethouder dus dat hij voldoende heeft gereageerd op de situatie bij Stek Oost terwijl we helemaal niet weten of het voorbij is, want ze gaan er gewoon nog vrolijk mee door de komende jaren. Dat 70-30 procent, die verhouding, die is er uiteindelijk toch gekomen. En net valt de wethouder de VVD aan en zegt dat wilden wij eigenlijk helemaal niet. Maar uiteindelijk was het er toch. Waarom was het dan ineens wel een goed idee?) Wij hebben met al onze partners gesproken over maatregelen die de situatie zouden kunnen verbeteren.
En in het bestuurlijk overleg van ik meen oktober 2022 is afgesproken dat bij gemengde complexen een aanpassing van het percentage mogelijk was. En dat is gedaan en vanaf 2023 is door Stadgenoot het percentage langzamerhand aangepast wat later bestuurlijk is bekrachtigd. (Het lid VAN BERKEL: Dan ben ik wel benieuwd wat dat volgens de wethouder heeft opgeleverd, die maatregelen die hij zegt allemaal te hebben genomen, zoals dat 30-70, zoals die extra beveiliging. Kan hij aangeven hoe dat effect heeft gehad op Stek Oost?) Ik kan in ieder geval aangeven dat het verlagen van het percentage statushouders er niet toe heeft geleid dat er nooit meer iets is gebeurd. Omdat wij zien dat overlast en ook verward gedrag niet alleen door statushouders komt, maar ook door woonstarters. Er zijn
48
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 18 februari 2026 Raadsnotulen
R
tal van zaken, brandende scooters, mensen met andere zaken waarvan je niet zomaar kunt zeggen, alles is aan statushouders. (Het lid HAVELAAR: De wethouder had het over bestuurlijk overleg en mijn vraag in tweede termijn was, wordt het een soort brainstorm van we doen alles wat we kunnen, of wat kunnen nog meer doen. Maar ik begreep dat de wethouder ook al wat concrete ideeën heeft. Ik snap dat hij die hier niet kan delen. Mijn verzoek is of het stadsbestuur bijvoorbeeld mondeling in een mededeling kan aankondigen wat de inzet van het bestuurlijk overleg wordt, gewoon op een natuurlijk moment, en na het bestuurlijk overleg de raad te informeren wat er besproken is of wat eruit gekomen is.) Alle bereidheid om te informeren over de uitkomsten van het bestuurlijk overleg. Ik kan nu niet een inzet voor een bestuurlijk overleg wat ook nog voorbereid moet worden met u delen. Maar we kunnen natuurlijk onze inzet dan wel met u delen. Dat lijkt me geen enkel probleem. Ik wil daar in die zin graag tegemoetkomen aan het verzoek. Ik heb nog een vraag te beantwoorden en dat was een vraag van het lid Van Schijndel. Die ging over de burgemeester die overvallen zou zijn dat iets nieuws was. Wat de burgemeester daarmee wilde uitdrukken, dat in het nieuws de suggestie werd gewekt dat Stadgenoot helemaal wilde stoppen en dat wij dat geblokkeerd zouden hebben. Dat was hetgeen nieuws was.
De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels in tweede termijn. Wethouder PELS: Dank aan de raadsleden die het terugbrachten naar het debat waar het over gaat en ook naar de mensen waar het over zou moeten gaan en de mensen vooral op Stek Oost, wat mensen daar eerder hebben meegemaakt, maar ook wat dit alles de afgelopen tijd heeft gedaan met mensen. En ik denk om daar als eerste bij stil te staan, dat was volgens mij ook een vraag die gesteld werd eerder, wat voor contact heeft u gehad? Bijvoorbeeld met een van de slachtoffers van een van de verkrachtingen is uitgebreid contact geweest om haar zo snel mogelijk daar weg te helpen. Ook al hadden we misschien de juridische mogelijkheden niet, hebben we dat wel gedaan samen met Stadgenoot. Wat we ook hebben gedaan, we zijn daar op bezoek geweest. We hebben veelvuldig contact, natuurlijk via het stadsdeel maar ook ikzelf ben daar langs geweest. En ook naar aanleiding van alles wat er nu is gebeurd, alle berichtgeving, gaan we daar ook zeker opnieuw op de korte termijn langs om daar zelf het gesprek aan te gaan. Ik denk dat dat steeds belangrijk is, voor deze mensen doen we het, voor hun staan we hier hoop ik allemaal. En ook voor alle mensen die daar wonen. Dan een tweede, en dat wil ik wel benoemen, want het lijkt me ontzettend frustrerend voor Stadgenoot zelf om in de zaal te zitten en zelf helemaal niets te kunnen zeggen.
En wil ik graag ook even stilstaan bij wat het CDA aangaf. Wat ik herken en dus ook terug wil geven aan Stadgenoot, Stadgenoot had aangegeven goed samen te werken met dit bestuur en zich gezien te voelen in de maatregelen die wij willen treffen. En andersom, juist omdat Stadgenoot zelf niet hier het woord kan voeren, wil ik ook zeggen dat wij ook zeer prettig met Stadgenoot samenwerken, ook als het ingewikkeld wordt. En ook als er misschien iets extra's gedaan moet worden en we allemaal een stapje meer moeten zetten dan waar ook maar op papier is vastgelegd, dat we dat zouden moeten doen. Dus die waardering wil ik heel erg graag uitspreken, omdat er vooral over Stadgenoot wordt gesproken, en ook op een negatieve manier, en niet met. Er waren een aantal vragen bijvoorbeeld vanuit Volt nog over hoe werkt dat dan, zo'n ambtelijk contact en vervolgens een bestuurlijk contact. Ik moet eerlijk zeggen, er zijn
49
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 18 februari 2026 Raadsnotulen
R
zoveel ambtenaren, natuurlijk hebben die heel erg veel contact met elkaar en proberen zij ook geregeld interpretaties van zaken met elkaar uit te kruisen en te kijken wat wordt er nou precies bedoeld door bestuurder A, door bestuurder B. En dan zijn daar e-mails van. Maar ik denk wel dat het belangrijk is dat we steeds concluderen dat op het moment, en we hebben inderdaad heel erg veel contact steeds gehad, we hebben ook nog contact gehad na de vorige commissie om nog een keer ook bestuurlijk van alle stappen van wat er in de tijdlijn staat van het bestuurlijk overleg ook na te lopen. En dan is natuurlijk wel steeds de conclusie dat ook als ambtenaren, zoals in de mail staat, in de mail waar ook het lid Von Gerhardt naar verwijst. Als ambtenaren na het gesprek wat ik heb in juli, in augustus zeggen wij hebben de indruk dat Stadgenoot wil stoppen, wij hebben de indruk dat dit en dit is afgesproken over het informeren, dan is dat de indruk van die ambtenaren. En ik denk dat het belangrijkste is, is wat gebeurt er vervolgens. In juli hebben we dat gesprek, zoals ik eerder aangaf hebben we ook een gesprek over wat moet er die zomer gebeuren en handelen we meteen. Er wordt extra begeleiding ingezet, de woningen die vrijkomen laten we leegstaan en in september hebben wij een bestuurlijk overleg en daar worden de keuzes gemaakt. En ik denk dat we dat ook moeten beschermen met elkaar.
Ambtenaren mogen dat met elkaar overleggen, mogen ook van mening verschillen, ook met hun bestuurder. Ze mogen ook anders adviseren, maar uiteindelijk puntje bij paaltje mogen wij besluiten. (Het lid BROERSEN: Dank voor dit antwoord en ik denk dat dit eigenlijk ook wel de kern aanstipt van wat ik net in mijn tweede termijn ook wilde zeggen. Want waar ik een beetje zoekende naar ben, is dat toch wel de hele ambtelijke weergave van wat er gebeurd is zo uiteen ligt met de vertaling die er bestuurlijk wordt gemaakt. En dat die twee zo niet op elkaar aansluiten zorgt er wel voor dat ik vragen heb over hoe de wethouder en hoe er hier met elkaar naar gekeken wordt. Ook omdat dit een dossier is wat natuurlijk al zo lang loopt, waar al zo lang vragen over zijn en waar het zo lang niet goed gaat. Dus hoe kunnen die twee werelden zo ver uit elkaar liggen?) Soms is dat gewoon echt zo. Dus daarom heb ik het ook nogmaals bevestigd gekregen van Stadgenoot dat we eenzelfde beeld hebben van dat telefoongesprek van juli. Daarna wordt er van alles met elkaar besproken. En dat is natuurlijk ook zo, voordat we de schuld bij de organisatie leggen, want dat is natuurlijk niet zo, zij moeten ook maar raden wat er in dat gesprek is gezegd op basis van wat wij teruggeven. Het is ook nog midden in de zomer. En daar wordt dan het beste van gemaakt en zij handelen daarnaar.
Vervolgens komen we bestuurlijk bij elkaar, en ik denk dat dat heel belangrijk is dat we dat steeds moeten beschermen, de beleidsvrijheid van ambtenaren om dingen op te schrijven, om met elkaar te overleggen, om dingen uit te zoeken. En ook al komt dat naar buiten in de Woo, dat wij daarvoor gaan staan als bestuurders, maar ook als raad. Want wat telt uiteindelijk? Dat is het bestuurlijk overleg en daar gaan we staan met elkaar. (Het lid BROERSEN: Ik wil heel graag even kort ingaan op het woord raden. Want ik denk dat er heel veel gesprekken zijn gevoerd, heel veel informatie is uitgewisseld hierover, en ik denk niet dat er dan moet worden geraden naar wat er is gezegd. Dat wordt natuurlijk wel gedaan op basis van de informatie die is gedeeld. Dus ik weet niet. Ik vind dat toch nog wel lastig om heel eerlijk te zijn, maar misschien verschillen we daar dan van mening.) Wat ik schets is in mijn ogen een ambtelijke realiteit die soms inderdaad, dan geef ik een terugkoppeling en er komt vanuit Stadgenoot een verzoek en dat zij dat zelf bij elkaar proberen te leggen van hoe ziet dat eruit. En dat is wel denk ik ook een deel van het
50
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 18 februari 2026 Raadsnotulen
R
ambtelijk werk wat we moeten beschermen, dat zij nog steeds naar elkaar kunnen mailen, ook al komt dat later in een Woo-verzoek, dat zij een bepaalde mening hebben die misschien afwijkt van de mening hun bestuurder. (Het lid VON GERHARDT: Dus om het even heel scherp te maken. Het is uiteindelijk een bestuurlijke afweging geweest van deze wethouder om te kiezen voor scenario 4, anders dan ambtenaren hebben gesuggereerd in mails of hebben aanbevolen in de voorbereiding?) Volgens mij heb ik dat nu inmiddels vier keer gezegd, dat dit een bestuurlijke afweging was in een bestuurlijk gesprek. (Het lid VON GERHARDT: Dan zitten daar toch wel mijn zorgen. Als er op meerdere plekken wordt gezegd dat er gestopt moet worden, als er bij scenario 4 staat Stadgenoot wil dit eigenlijk niet, als er wordt aanbevolen om meer maatregelen te nemen, dan baart het mij toch wel zorgen dat er uiteindelijk bestuurlijk voor wordt gekozen om dat niet te doen. Dus dan vraag ik me wel af, op basis van welke informatie en welke feiten qua veiligheid kon deze bestuurlijke afweging dan worden gemaakt die afwijkt van het advies van ambtenaren?) We hebben bestuurders zodat zij op basis van wat belangrijk is en op basis van een coalitieakkoord afwegingen kunnen maken en af kunnen wijken van ambtelijk advies. Ik zeg daarbij altijd, laten we samen slimmer zijn.
Alles moet duidelijk zijn, alles moet uitgezocht zijn, maar de bestuurder bepaalt. Volgens mij is dat een grondslag van hoe wij hier het bestuur vormgeven. Ik hoop niet dat de VVD die toch hier ten twijfel stelt. (Het lid VON GERHARDT: Ik vroeg welke veiligheidsgaranties had dan de wethouder dat zij dit bestuurlijke kon besluiten? En dan hoor ik we hadden een coalitieakkoord, we hadden een collegeafspraak. Maar mijn vraag is heel helder. Als er bestuurlijk wordt afgeweken, op basis van welke veiligheidsgaranties heeft de wethouder dat kunnen doen? Of was het inderdaad vanwege een coalitieakkoord?) Volgens mij hebben wij vanaf dag 1 bij elk gesprek en elk debat hierover gezegd, veiligheidsgaranties bestaan niet. Zoals ik in de commissie heb gezegd, kon ik die maar als bestuurder afgeven. Weet u wat dat zou schelen aan last die wij dan dragen als bestuurders? Dat we een garantie konden geven dat niet nu een vrouw in haar huis in elkaar geslagen wordt? Dat zou ik fantastisch vinden, maar dat bestaat niet. Dus wat wij doen, er gebeuren dingen en dan gaan we handelen. En dat heeft u steeds in de brieven gezien, hebben we steeds in de debatten besproken. Wij gaan handelen, cameratoezicht, extra sociaal beheer, we zetten beveiliging in.
En volgens mij komen we daarmee tot de kern van dit debat en dat is dat het steeds draait om die 70-30 en het besluit daarover en dat daarmee gesteld wordt dat dat dan doorslaggevend zou zijn. En daarin verschillen dit college en de VVD ernstig van mening. Soms gaat het mis met iemand, of het nu een statushouder is of een woonstarter. En dan is dit niet doorslaggevend, maar moet er veel meer gedaan worden dan wat de VVD hier nu heeft voorgesteld, maar ook eerder in eerdere debatten. (Het lid VAN BERKEL: Veiligheidsgaranties kunnen niet gegeven worden, hoor ik de wethouder zeggen. Maar er is ook nog zoiets als een risicoanalyse. En als je kijkt naar het project met gemengd wonen, dan kun je daar een risicoanalyse op loslaten en dan kun je tot de conclusie komen dat dat gewoon minder veilig is dan wanneer je die groepen niet samen huisvest. Is de wethouder dat met mij eens?) De wethouder vraagt zich vooral af of JA21 zich heeft verdiept in alle andere locaties in onze stad en de evaluaties daarvan.
51
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 18 februari 2026 Raadsnotulen
R
(Het lid VAN BERKEL: Maar dat is niet mijn vraag. Ik vroeg of de wethouder als ze die risicoanalyse zou maken bij een gemengd wonen-vorm, of ze dan tot de conclusie zou komen dat het een veilige plek is om te wonen of dat je ze beter uit elkaar kunt halen.) Exact daarom stelde ik die vraag. Want er zijn ontzettend veel plekken in onze stad waar dat gemengd wonen heel erg goed gaat, waar statushouders en woonstarters heel erg prettig samenleven. Gebeurt er dan nog weleens wat met iemand? Ja, want dat hoort bij het menselijk leven. Dus dit is de status van gemengd wonen in onze stad. In principe gaat het heel erg goed. Soms gaat er iets mis en dan mag u verwachten, zoals we precies hebben gedaan van dit bestuur, dat we meteen erop springen en meteen gaan handelen. (Het lid VAN BERKEL: Maar volgens mij als je Stek Oost zou sluiten, dan wordt het risico het kleinst. En dan heb je als je die andere complexen dan zo geweldig vindt, ook de mogelijkheid om te zeggen dan doen we het op die manier maar dan gaan we Stek Oost in ieder geval sluiten. En dat lijkt mij volgens mij de beste oplossing. En van wethouder wil ik ook graag horen of zij van plan is om dat te doen.) Zoals ik net al zei, ik zie geen enkele noodzaak om dat nu te doen. Tegelijkertijd ligt voor ons altijd, zoals ik ook al eerder heb gezegd ook in de commissie, altijd alles voor ons op tafel.
Want wat het belangrijkste is, is het woongenot van deze mensen. Daarom zetten we nu ook bijvoorbeeld beveiliging in en daar zullen wij ook altijd voor staan. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Ik ga echt niet pleiten voor ambtenarenbestuur, uiteraard niet, maar de adviezen vanuit ambtelijke kring en ook vanuit Stadgenoot was toch eigenlijk om er maar mee te stoppen, het probleemgeval. De feitelijke vraag is nog steeds niet beantwoord. Welke extra informatie heeft u meegenomen in uw bestuurlijke afweging om te zeggen, we doen het toch even anders dan de strekking van die ambtelijke adviezen?) Voordat we allemaal in verwarring raken. Want er wordt nu gesteld dat er een ambtelijk advies en een advies vanuit Stadgenoot zou liggen om er volledig mee te stoppen. Zoals al aan het begin van het debat, dus ik heb wel het gevoel, dat we dat opnieuw gaan doen, maar anders liggen er feiten die onjuist zijn, hebben we gesteld dat Stadgenoot en de gemeente samen tot de conclusie kwamen om vier scenario's uit te werken. Dat is gedaan. Vervolgens is daar een bestuurlijke afweging over gemaakt met allemaal informatie die we daar vooraf voor hebben verzameld om dan vervolgens die afweging te maken. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Het gaat om de strekking, de wijdere strekking van de adviezen van de ambtenaren dat het toch wel heel lastig wordt daar in Stek Oost.
En welke feitelijke informatie heeft ten grondslag dan gelegen in afwijking van die strekking van de ambtelijke adviezen om er toch mee door te gaan?) Het antwoord blijft exact hetzelfde. Wat het lid Van Schijndel hier zegt, klopt niet. Want waar we het net over hadden wat de ambtelijke interpretatie was, was van een telefoongesprek. Er ligt helemaal geen ambtelijk advies om te stoppen met Stek Oost, dat is er gewoon niet. We hebben dat allemaal al besproken, zowel in het commissiedebat als in dit debat. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Von Gerhardt voor een opmerking van de orde.
52
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 18 februari 2026 Raadsnotulen
R
Het lid VON GERHARDT: Ik zou en de mails die net openbaar zijn geworden goed willen lezen en ook een derde termijn willen doen. Maar ik stel dan wel voor om die na de avondpauze te doen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar voor een opmerking van de orde. Het lid HAVELAAR: Ik heb al even snel met de wethouder afgestemd die vergeten was een vraag te beantwoorden, ze weet welk het is. Maar ik vind toch belangrijk dat dat nog even kan in tweede termijn. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels. Wethouder PELS: Excuses, die had ik gewoon over het hoofd gezien. Het ging ook over de lessen die we hebben geleerd en hoe we die toepassen bij nieuwe locaties, ook als die wat groter van aard zijn. En het is zo dat we daarbij al kiezen voor eigenlijk een veel bredere menging. Want dat is ook een van de lessen, dat woonstarters ook geregeld zelf last hebben van problematiek en dat we de statushouders goed willen huisvesten. Dus we kiezen op nieuwe locaties voor een veel gemengder beeld. Dat hangt steeds af van ook waar de corporatie die het gaat beheren zelf extra aandacht op wil leggen. Dus dat is echt maatwerk per locatie waar we naar kijken. En wat een hele belangrijke is en wat we al eerder ook in een evaluatie hebben opgenomen, is dat er stevige begeleiding is en waar we ook mensen ondersteunen meteen als ze daar komen.
Maar ook dat er een duidelijke selectie en een screening is, zodat we weten wat hebben mensen nodig op het moment dat ze landen in onze stad. (Het lid HAVELAAR: En ik had ook nog gevraagd, hoe zorgen we dat de reputatie van deze locatie verbetert. Stel je zegt ik ga bij de nieuwe grote locaties die ik best wel spannend vind, want we maken ons zorgen over die grote locaties. Als daar een gemengd beeld, betere screening en begeleiding het devies is, hoe gaan we dat dan nu toepassen op Stek Oost richting 2028?) Dat passen we op dit moment al toe bij Stek Oost. Dus zowel de screening als de begeleiding zijn al op een hoog niveau, dus dat wordt al toegepast op Stek Oost om te doen. En natuurlijk op het moment dat je wil kijken naar een grotere diversiteit heb je ook soms andere typen woningen nodig. Dus daar kunnen we op Stek Oost nu niet zoveel meer aan doen. Maar we kunnen natuurlijk bij de volgende rapportage over de gemengde wooncomplexen dit ook meenemen om te laten zien hoe hebben we dat nu per complex aangepakt. Dat lijkt me geen probleem. De VOORZITTER meldt dat de derde termijn van de interpellatie wordt gehouden na de eetpauze. Financiën 3. Vaststellen van de Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Amsterdam 2026 VN2026-000989 De VOORZITTER deelt mee dat het volgende amendement is ingekomen:
53
Jaar
2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 18 februari 2026 Raadsnotulen
R
Amendement van het lid Havelaar inzake kwijtschelding van de afvalstoffenheffing tot maximaal 80 procent, nr. 037.26 Besluit: - om de Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Amsterdam 2026 vast te stellen met dien verstande dat artikel 1 als volgt komt te luiden: 1. De gemeente verleent kwijtschelding voor belastingaanslagen: a. Afvalstoffenheffing; b. Onroerendezaakbelasting eigenaren; c. Roerende ruimte belasting eigenaren; d. Rioolheffing gebruikers; e. Precario liggeld gebruikers. Voor belastingaanslagen over andere dan hierboven genoemde heffingen wordt geen kwijtschelding verleend. 2. In afwijking van het voorgaande bedraagt de kwijtschelding van de afvalstoffenheffing maximaal 80 procent van het bedrag van de aanslag. de toelichting dienovereenkomstig aan te passen. Het amendement maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR: Elk Amsterdams huishouden dat afvalstoffenheffing betaalt, 460 euro voor een meerpersoonshuishouden, 350 voor een eenpersoonshuishouden, betaalt 50 euro aan de kwijtschelding. Feit nummer 2 is dat onder andere D66 aangeeft dat dat voor veel huishoudens te hoog begint te worden. Feit nummer 3 is dat het college aangegeven heeft dat de afvalstoffenheffing in de toekomst gaat stijgen, onder andere als gevolg van de komst van de elektrische vuilniswagens.
Het CDA heeft samen met alle andere oppositiepartijen eerder voorgesteld om die verhoging van de afvalstoffenheffing tegen te gaan door de kosten van die elektrische vuilniswagens op een andere manier te doen. Het CDA heeft ook gevraagd of er gecommuniceerd kan worden naar mensen over wat de Amsterdammer zelf kan doen om de afvalstoffenheffing laag te houden. En de wethouder heeft dat toegezegd, maar helaas het is inmiddels al bijna maart en de Amsterdammer heeft nog steeds niets gehoord. En dat brengt mij ertoe uiteindelijk om te zeggen wat wij ook al langer zeggen, dat is om over te stappen op het Rotterdamse model waar niet 100 procent van de afvalstoffenheffing kwijtgescholden wordt, maar 80 procent. Omdat op die manier de kosten voor alle Amsterdammers iets lager blijven en ook de Amsterdammers die gebruik moeten maken vanwege hun financiële positie van de kwijtschelding ook wel te zien krijgen wat de rekening van afval is. En daarom dien ik dit amendement in. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Buren voor de beantwoording. Wethouder VAN BUREN: Zoals ik ook al eerder heb gezegd, kwijtscheldingen vinden wij een enorm belangrijk instrument in het armoedebeleid en het beleid met betrekking tot preventie van schulden. Het instrument wenst het college ten volle te benutten en een beperking tot 80 procent leidt naar verwachting tot een minder effectief