20250918 verslag gemeenteraad middag

De discussie wordt gesloten. Afval en Reiniging 30. Kennisnemen van de halfjaarlijkse raadsinformatiebrief en bijbehorende rapportage Schoon en Afvalvrij VN2025-010970 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Havelaar en Ahmadi inzake fatsoenlijk statiegeldverzamelen voor een circulaire en inclusieve stad, nr. 313.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - het voortouw te nemen in het ontwikkelen van een helder (regelgevings-)kader - waarbinnen statiegeldverzamelen georganiseerd kan worden met duidelijke rechten en plichten en aandacht voor veiligheid, hygiëne een eerlijke verdeling van locaties én het netjes houden van de openbare ruimte: - dit eventueel in VNG verband te doen en het Amsterdam Can Collective, Statiegeld Nederland en andere relevante organisaties te betrekken - hierbij ook te onderzoeken of een systeem kan worden ontwikkeld dat vergelijkbaar is met dat van Straatnieuws. In dat systeem maken verkopers afspraken over waar zij mogen verkopen en welke gedragsregels zij daarbij volgen. Voor statiegeldverzamelaars zou een vergelijkbare aanpak kunnen betekenen dat zij een speciaal

19

Jaar

2025

Vergaderdatum 18 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

-

R

statiegeldverzamelpasje krijgen. Het bezit van zo’n pasje vormt dan de randvoorwaarde om in Amsterdam statiegeld te mogen verzamelen (en zonder zo’n pasje mag het dus niet). Een dergelijk pasje moet laagdrempelig verkrijgbaar zijn en met een dergelijke pas zouden ook hulpmiddelen beschikbaar gesteld kunnen worden zoals handschoenen en clipjes om zakken weer mee dicht te maken, et cetera de gemeenteraad uiterlijk in januari van 2026 te informeren over de voortgang.

Motie van de leden Van der Kamp, Krom en Havelaar inzake handhaven 25meterregel voor ondernemers, nr. 341.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - de handhaving van de 25-meterregel als prioriteit op te nemen in de handhavingsstrategie en overtreders van deze maatregel actief te beboeten. Motie van het lid Van der Kamp inzake handhaven en beboeten statiegeldjagers, nr. 342.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - de aanpak van het openbreken, beschadigen of opzettelijk vernielen van afvalbakken en afvalzakken actief te prioriteren binnen het handhavingsbeleid en handhavers de opdracht te geven om bij constatering van dergelijk gedrag over te gaan tot het uitschrijven van boetes. Motie van de leden Schmit, Van Munster en Noordzij inzake versnelling plaatsing statiegeldmachines bij ondernemers en maatschappelijke instellingen, nr. 364.25 Verzoekt het college: - te lobbyen bij Verpact voor het verhogen van de vergoeding voor plaatsen, onderhoud en afvoer van statiegeldflessen zodat het ook voor andere ondernemers of maatschappelijke instellingen (bijvoorbeeld pakketpunten, die niet verplicht zijn statiegeld in te nemen) aantrekkelijk wordt om ook machines te plaatsen. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van der Kamp. Het lid VAN DER KAMP: Dank, voorzitter.

Het is niet de eerste keer dat we hier spreken over de enorme rotzooi en de afvalcrisis hier in de stad Amsterdam. En het zal vrees ik ook niet de laatste keer zijn. Komende vrijdag is er een fantastisch initiatief van bewoners van Amsterdam die net als u en ik helemaal klaar zijn met de zooi in de stad. Het is dan CleansDay, in het leven geroepen om de boel op te ruimen samen met elkaar. En ik roep vanuit deze plek dan ook op aan iedereen die kijkt en iedereen die de zaal zit om mee te doen om onze mooie stad weer mooi te maken. Het is natuurlijk treurig dat het nodig is maar we omarmen dit initiatief. Er is al veel gezegd over deze vieze stad. Er wordt door de afdeling Afval en Reiniging keihard gewerkt om de stad schoon te krijgen en toch lukt het niet door een mix aan complexe omstandigheden. Daarvoor zijn er veel meer middelen nodig, meer mensen nodig en meer maatregelen. En wij zullen in onze tegenbegroting ook met enkele van deze maatregelen en ideeën komen. W zijn blij dat de wethouder in de commissie heeft

20

Jaar

2025

Vergaderdatum 18 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

toegezegd op ons voorstel om met een strategie rondom datagedreven afvalinzameling te komen en we kijken uit naar de uitwerking. Voor nu een tweetal moties. De eerste motie 341 roept op om nu eindelijk eens te gaan handhaven op de 25-meterregel voor ondernemers. Er zijn heel veel ondernemers in de stad die meer doen dan nodig is, die investeren in hun buurt en in hun straat. Maar zij zijn de dupe van de ondernemers die er geen bal van uitmaakt en ook niets doen met de afgesproken regels. De wethouder zei laatst dat er nagenoeg geen enkele boete is uitgeschreven als het gaat om die 25-meterregel en daarom dienen we samen met de Partij voor de Dieren een motie in om veel strenger te handhaven en uiteindelijk eens te gaan beboeten op deze maatregel. Dan een tweede motie, 342. We hebben ook grote problemen met de zogenoemde statiegeldjagers die de prullenbakken openbreken, de zakken kapotscheuren en de stad opzadelen met enorm veel zwerfafval. (Het lid HAVELAAR: De eerste motie sta ik als het goed is ook onder, de 25-meterregel. Over deze motie, ik hou natuurlijk erg van handhaven, zeker omdat een aan aantal statiegeldverzamelaars veel overlast geven. Maar ik zit daar ook heel pragmatisch in.

En wat denkt het lid Van der Kamp dat de kans is dat ook de boetes die opgelegd worden daadwerkelijk geïnd kunnen worden.) Het gaat me eigenlijk ook meer om aan te geven dat we het zat zijn dat die zakken opengescheurd worden en dat er zo'n zooitje van gemaakt wordt. Het boete geven an sich is niet een doel, het doel is dat de straten schoon zijn. (Het lid HAVELAAR: Dat klopt, maar uw motie roept op om boetes te geven en dan zou mijn vervolgvraag zijn, mensen kunnen die boetes niet betalen. Wat wordt dan de stap?) Laten we hopen dat het een afschrikkende werking heeft. (Het lid HAVELAAR: Ik zit er gewoon pragmatisch in, dat heeft het niet, dat weten we nu al. Dus ik zou het lid Van der Kamp willen uitnodigen, ik ben het ermee eens, er moet wat gebeuren, ik heb daar ook een motie op ingediend om daar eens wat naar te kijken met elkaar. Maar het is wat simplistisch om te zeggen ga maar boetes opleggen als je toch al weet dat mensen die boete niet kunnen betalen en als je ook al weet dat dat geen afschrikwekkend effect heeft. Dus wat gaan we dan doen met elkaar?) Ik hoorde niet per se een vraag. (Het lid VAN MUNSTER: We proberen twee moties met drie interrupties. Ik was benieuwd waarom het lid Van der Kamp denkt waarom mensen dat doen. Waarom breken mensen vuilnisbakken open en leven ze van het geld dat ze daarmee verdienen?) Dat zou je die mensen moeten vragen.

Ik heb er an sich geen moeite mee als mensen blikjes uit een vuilniszak halen. Ik heb er wel moeite mee als je die openrijten en er een hele troep van maken. (Het lid VAN MUNSTER: Ik durf wel de stelling aan, want ik heb die mensen gesproken, dat niemand voor zijn lol van de vuilnisbak leeft. We hebben hier al eerder een commissiedebat over gehad, daar was gelukkig ook een toezegging van de wethouder dat we die mensen nooit zouden gaan beboeten. Waarom kiest de VVD ervoor om mensen die in zo'n kwetsbare positie zitten, die letterlijk van ons afval leven, om juist die mensen te gaan beboeten? En aansluitend bij wat collega Havelaar zei, wetend dat die

21

Jaar

2025

Vergaderdatum 18 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

mensen toch nooit kunnen gaan betalen. Waarom is dat nu de manier om dat op te lossen?) Wat mij betreft gaan die mensen ook helemaal geen boete betalen want ze worden ook niet op de bon geslingerd als ze zich netjes aan de regels houden. Dus gewoon geen zakken openscheuren, er geen troep van maken en krijgt u geen bekeuring. (Het lid VAN MUNSTER: Ik constateer dus even dat de VVD er wederom voor kiest om de zwakste in de samenleving te gebruiken en nog een trap na te geven. Dat vind ik erg jammer, daar hebben we het eerder over gehad. Ik had nog een vraag over de andere motie. Want er staat in de motie om de 25-meterregel prioriteit te geven in de handhaving. Ik was benieuwd, ten koste van wat. Waar gaan we dan minder op handhaven of niet meer?) Wij pleiten ook voor meer handhaving en in onze tegenbegroting gaan we ook aangeven hoe we dat gaan dekken. (Het lid VAN MUNSTER: Ja meer handhaving, maar we weten allang dat er een groot tekort is aan handhaving op allerlei terreinen. Dus dit is ook weer zo'n motie. Het klinkt allemaal leuk, maar in de praktijk gaat het geen steek helpen. En nogmaals de vraag, we hebben dus niet genoeg handhavers, dit krijgt prioriteit in uw handhavingsvoorstel. Waar gaan we dan minder op handhaven?) Nee, volgens mij moeten we juist meer gaan handhaven.

(Het lid VAN MUNSTER: Ik constateer dus dat de VVD de eigen motie ondermijnt, want ze geven dus geen invulling aan hun eigen voorstel om prioriteit te geven en dat betekent dat je ergens anders geen prioriteiten aan geeft. En u kon niet aangeven waar we minder prioriteit aan geven. Dus dat lijkt me niet handig.) (Het lid NOORDZIJ: Ik hoorde een vraag waar ook nog geen antwoord op is gegeven. En dat is inderdaad de vraag waar haal je die prioriteit vandaan.) Volgens mij is de prioriteit om de stad schoon te houden. We zijn er wel een keertje klaar mee met deze vieze stad. Dus dat is onze prioriteit. (Het lid NOORDZIJ: Er is nu een aantal keer dezelfde vraag gesteld, ik probeer het nog een keer. Waar komt die prioriteit vandaan? Dat is een vrij duidelijke vraag. De VVD heeft een vrij eenzijdige motie wat mij betreft gemaakt van hier willen wij meer prioriteit naar. Waar komt die vandaan? Dat is geloof ik een vrij duidelijke vraag.) Uit de afdeling waar de handhaving zit natuurlijk. Ja. (Het lid NOORDZIJ: Het lid Van der Kamp begrijpt de vraag geloof ik wel. Dus dit is eromheen draaien. Kan het lid Van der Kamp geven, wat gaan we minder doen als we hier meer prioriteit aan geven? Het is vrij simpel.) Volgens mij is dat niet per se ...

Ik begrijp uw vraag wel, maar ik vind dat deze stad de keuze moet maken om eens eindelijk die rotzooi op te gaan ruimen en ervoor te zorgen dat we een schone stad hebben. Het is veel te lang te smerig. Dus wat gaat de PvdA hieraan doen? Volgens mij heb ik al duidelijk gemaakt wat wij vinden en we verwachten dat we niet alleen op deze manier iets kunnen doen aan de zwerfafvalproblematiek die door de invoering van statiegeld is veroorzaakt. We hopen ook dat de gemeenteraad zich nu eindelijk eens uitspreekt en ook zegt tot hier en niet verder, we accepteren niet dat prullenbakken kapot worden gebroken en zakken worden opengescheurd.

22

Jaar

2025

Vergaderdatum 18 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR: Voorzitter, dank u wel. Een paar jaar geleden werd de motie ‘Heel Amsterdam helpt’, om de stad schoon te maken aangenomen. Vrijdag is het CleansDay. Die twee hebben niets met elkaar te maken, maar zou ik wel aan elkaar willen verbinden, want het is namelijk een geweldig initiatief. Ik ben ook blij dat de gemeente zich erbij aangesloten heeft. Onderhand kun je zeggen wie heeft zich er nog niet bij aangesloten? Maar mijn vraag is wel, heeft het college ook al nagedacht over een mogelijke follow-up? Want er komt heel veel energie vrij in de stad, dat is hartstikke tof. Maar hoe kunnen we dat nu ook vasthouden? Want de initiatiefnemers hebben al duidelijk gezegd wij doen dit voor één keer en dat snap ik wel. Hoe staat het met de uitvoering van de motie ‘Heel Amsterdam helpt’ om de stad schoon te houden. Dan statiegeld. Tijdens mijn stage bij de reinigingsdienst vroeg ik aan een collegavuilnisman als je iets moois ziet op straat, mag je dat dan meenemen. En toen gaf hij het antwoord, hij zei nee, afval is het juridisch eigendom van de gemeente Amsterdam daar mag je niet aankomen. En ik heb dat verder uitgezocht, het blijkt dus helemaal niet legaal te zijn om statiegeld uit prullenbakken te halen want het is van de gemeente Amsterdam. Ik sprak daar ook over met de Amsterdam Can Collective.

Veel verzamelaars doen nuttig werk. Zij verdienen voor zichzelf de kost en ze zorgen dat die drankverpakkingen hergebruikt kunnen worden. Want als het in het restafval komt mag het nooit meer een drankverpakking worden. Tegelijkertijd ontbreekt het aan een juridisch kader. Ik zei net al, boetes geven aan mensen die geen boete kunnen betalen heeft niet zoveel zin maar zo'n kader zou ik wel behoefte aan hebben omdat het bijvoorbeeld nu juridisch niet is toegestaan om statiegeld op te halen maar we hebben nu ook wel echt helemaal niets in handen om te handhaven als iemand zich misdraagt. En ik denk een beetje creatief in de richting van bijvoorbeeld zo'n pasjessysteem wat straatnieuwsverkopers ook hebben. Dat je zegt als je zo'n pasje hebt committeer je je net als bij het Straatnieuws aan bepaald gedrag en aan een bepaalde locatie. Zouden we zoiets met elkaar kunnen onderzoeken om in ieder geval te zorgen dat het qua regelgeving legaal is en dat we mensen ook bijvoorbeeld kunnen helpen met hulpmiddelen. (Het lid NOORDZIJ: Voorzitter, ik wil het lid Havelaar bedanken voor het idee. Ik lees er alleen in een eerlijke verdeling van locaties voor statiegeldverzamelen. Hoe moet ik dat voor me zien?) Bij het Straatnieuws worden vaak locaties aangewezen op basis van wie het eerst komt, wie het eerst maalt.

We kennen onder andere uit Hilversum ook al voorbeelden waar statiegeldverzamelaars elkaar echt letterlijk de tent uitvechten over locaties. Dus ik kan me voorstellen dat het systeem hier ook voor kan helpen. (Het lid NOORDZIJ: Ik vind het op zich wel mooi dat er gedacht wordt in inderdaad zo'n maakbare gedachte. Maar tegelijkertijd weet het lid Havelaar toch ook dat de groep statiegeldverzamelaars, dat dat niet een vaste groep is, dat dat niet een groep is. En lijkt me ook gek dat je dan die allemaal een soort locatie gaat toewijzen. Dus hoe reageert het lid Havelaar daarop?) Door te zeggen dat het een motie is met een denkrichting die ik bewust sympathiek en breed verwoord heb omdat we dit moeten onderzoeken met elkaar. Maar helemaal niets doen, dat zou ik niet willen doen. Dus ik denk dat ik nu een milde en sympathieke richting bedacht heb juist om dit verder uit te werken. (Het lid NOORDZIJ: Ik ben het met het lid Havelaar eens dat inderdaad niets doen geen oplossing is. Maar ik denk wel, inderdaad het is een milde

23

Jaar

2025

Vergaderdatum 18 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

en sympathieke denkrichting, maar probeer daar ook te denken, wat als we dat gaan doen. En ik zie dat niet voor me. Juist omdat die groep niet een soort statische vaste groep is en je dus ook niet zo een soort kaartje erbij kunt halen en die krijgt die locatie. Zo werkt dat toch gewoon in praktijk niet?) Ik weet niet of het het winnende idee is. Dit is mijn denkrichting en ik ben heel benieuwd. Ik zou zeggen stem voor de motie, er zit veel ruimte voor het college in ook om het naar eigen inzicht uit te werken. Dan het prullenbakkenoffensief. Ik ben blij met wat ik daar tot nu toe van gezien heb. Ik heb daar wel nu al een vraag over. Want als we toch prullenbakken gaan weghalen laten we daar een alsjeblieft wel van die hondenpoepprullenbakken terugzetten, want anders dan vrees ik dat we overal poepzakjes in de stad krijgen. En dat zou natuurlijk vervelend zijn. Dan voor de grotere containers, eerder diende ik al moties in over containeradoptanten. Hoeveel van de twaalf- à dertienduizend containers hebben op dit moment zo’n adoptant en hoe loopt die werving? Want ik krijg signalen dat mensen afhaken omdat de stad zo'n bende is dat ze er geen zin meer in hebben. Het is dweilen met de kraan open, vertellen ze aan mij. Herkent het college dit signaal? En dan wordt er ook geïnvesteerd in van die containertuintjes.

Het ziet er hartstikke leuk uit maar ik krijg hele wisselende signalen of dit leidt tot minder bijplaatsingen. Ik zie dat we er meer gaan kopen maar hij heeft dat een bewezen effect dat dat tot minder bijplaatsingen leidt? Dan nog twee vragen. Eentje gaat over het materieel. Hoe gaat het met de implementatie van de elektrische wagens? Ik krijg signalen dat er nog niet overal laadlocaties zijn en ik krijg signalen dat de wachtlijst voor die nieuwe elektrische voertuigen wel heel erg lang is. Kan de wethouder misschien daar haar licht over laten schijnen? En ten slotte over de 25-meterregel. Ik diende die motie al twee keer eerder in. Ik doe daarom graag nu mee met de VVD. Maar de vorige keren stemde D66 tegen en de eerstvolgende commissievergadering nadat de 25-meterregelmotie weggestemd was vroeg het lid Lust aan de wethouder, kan de handhaving op de 25-meterregel misschien wat meer prioriteit krijgen. U begrijpt, ik ben reuze benieuwd wat D66 vandaag gaat stemmen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom. Het lid KROM: Voorzitter, als we met de VVD op een motie staan, dan is de nood hoog. Dat begrijpt u. Dus het voelt als een smeekbede inmiddels, zo vaak heeft de Partij voor de Dieren al om handhaving verzocht. Dus nogmaals geacht college, ga alsjeblieft handhaven op de 25-meterregel.

Tegelijkertijd vinden we het ongelooflijk onverstandig om mensen te beboeten die al geen geld hebben. Dus daar vindt de VVD ons absoluut niet aan haar zijde. Een gênant voorstel zelfs, eerlijk gezegd. Laten we ook niet vergeten dat Amsterdam in 2050 afvalvrij wil zijn. Dus dat betekent dat we moeten kijken naar hoe afval anders moet. Het moet niet normaal zijn dat je zomaar grondstoffen in een vuilnisbak keilt, want dat is eigenlijk waar we het over hebben. Kortom, de norm moet anders. En ik wilde dan ook een motie indienen om te vragen om een campagne gericht op toeristen en bewoners in de stad, recyclen moet het nieuwe normaal worden wat ons betreft, maar ik begrijp dat dit er al aankwam van de wethouder. Dus die wachten we dan met smart af. Maar ik vraag nog wel aan haar, is ze het eens met mij dat de norm anders moet en wil ze toezeggen dat dit inderdaad speerpunt wordt in de campagne? De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Noordzij.

24

Jaar

2025

Vergaderdatum 18 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Het lid NOORDZIJ: Dank u wel, voorzitter. Aangezien dit punt vrij breed is heb ik aan de ene kant de behoefte om alles erbij te halen, maar we bespreken ook een hele hoop van het afvalbakkenoffensief, de zomeraanpak, ook de berichtgeving van AT5 over de werkomstandigheden in de volgende commissie. Dus ik denk dat het goed is ook om dat af te wachten. Maar als het gaat over statiegeld, er zijn ook een aantal moties over ingediend en daar heb ik ook nog een paar dingen over te vragen. Ik denk dat het sowieso als eerste belangrijk is, er zijn nog steeds best wel een aantal verschillende proeven, pilots in de stad, dat we zo snel mogelijk bij die pilots en proeven kijken wat is echt succesvol, wat werkt, wat maakt de stad schoner. En dat we die ook in de hele stad waar mogelijk uitrollen zodat het herkenbaar is, bekend is en uniform is. En daarnaast is het denk ik ook ontzettend goed dat er nu door de toezichthouder een last onder dwangsom is opgelegd op Verpact en het is ook echt de hoop daarbij heb ik wel dat er nu echt tijd komt dat er veel meer inzamelpunten komen. Want daar ligt ook die primaire verantwoordelijkheid en verplichting dat er gewoon veel meer inzamelplekken, veel meer inzamelmachines komen en dat je niet van hot naar her hoeft met je blikjes, met je flesjes in de hoop dat je ergens nog een statiegeldautomaat vindt die niet kapot is.

Maar ik hoop ook dat we als Amsterdam en Amsterdammers ook leren van andere grote steden waar ze blikjes die misschien dan niet naar een inleverpunt gebracht worden gewoon voor de vuilnisbak zetten zodat ze ingezameld kunnen worden. (Het lid KREUGER: Over de inzamelpunten gesproken, een afvalbak is ook een inzamelpunt en die gaan we weghalen. Hoe werkt het?) Dit is dus precies wat ik aan het begin van mijn inbreng benoemde, dat dit exact is waar we de volgende commissie over te spreken gaan komen. Dus we kunnen er nu een heel debat over gaan voeren. Ik kies ervoor om het gewoon de volgende commissie te doen waar het op de agenda staat. (Het lid KREUGER: Dat is helemaal goed. Dan ten aanzien van wat werkt en wat niet werkt. In de vorige commissie haalde het lid Noordzij aan de doorzichtige vuilniszakken en stickers waarop staat hier zit geen statiegeld in, op de afvalbak. Heeft hij het idee dat het werkt?) Dat benoemde ik inderdaad in de context van een hele brede aanpak waarbij er heel veel verschillende proeven in de stad zijn waarbij gekeken wordt wat is het meest succesvol, waar wordt de stad daadwerkelijk schoner van.

Dat zit hem bijvoorbeeld ook in een initiatief dat ik toen noemde, ik vind het jammer dat het lid Kreuger dat nu niet noemt, van VuilnisOproer waar ze een initiatief hebben dat heet Gun mij je blik, waar ze de vuilnisbakken zo hebben aangepast dat het makkelijk is om je statiegeld ernaast te zetten. Dus ik benoemde dat in de context van een brede aanpak waarbinnen het belangrijk is, zoals ik aan het begin hier ook noemde, dat we gaan kijken wat maakt de stad nu echt schoner, wat blijkt uit data wat effectief is en dat je dat breder gaat uitrollen. (Het lid KREUGER: Ik weet niet of ik een andere taal spreek, maar dat vroeg ik helemaal niet. Ik vroeg naar de doorzichtige zak en de stickers waarop staat hier zit geen statiegeld in. Werkt dat of niet? Dat was de vraag.) Ik zie zelf genoeg plekken inderdaad waar het niet werkt. En tegelijkertijd denk ik ook, ik kan het op basis van mijn eigen beoordeling allemaal gaan doen. Ik kan ook gewoon afwachten dat er een goede evaluatie is waaruit blijkt of het werkt, hoe het werkt. En dat is denk ik ook gewoon wat we met zijn allen moeten doen. Als het gaat over statiegeld moet ik ook zeggen dat ik me erger aan de manier waarop sommige partijen hier statiegeldverzamelaars tot de kern van het probleem maken

25

Jaar

2025

Vergaderdatum 18 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

terwijl de verpakkingsindustrie keer op keer de verplichting naast zich neerlegt om voor voldoende inzamelplekken te zorgen. En het laat ook genoeg zien dat de toezichthouder notabene een last onder dwangsom opgelegd heeft gekregen. En dat je dan nog steeds statiegeldverzamelaars tot de kern van het probleem maakt, dat lijkt me onnodig en niet de bedoeling. Want we zien toch allemaal dat het ook onderdeel is van een systeem en dat dit een exces is ook van armoede die ertoe leidt dat mensen door afval naar statiegeld moeten zoeken. En ik kom er gewoon niet bij dat je dan zegt statiegeldverzamelaars die zijn de kern van het probleem en dat je dan de verpakkingsindustrie volledig naast je neerlegt die hun verplichting niet eens oppakken. (Het lid KREUGER: Als het gaat om mensen die het statiegeld verzamelen, dat kan ook gewoon op een normale manier, de Partij van de Arbeid heeft allemaal dingen in het systeem die dan zo werken. Maar dat op zichzelf is niet zo erg. Als iemand gewoon een blikje pakt uit de afvalbak en die gaat hij zelf inleveren is dat prima. Maar als iemand de prullenbak openbreekt en de zak eruit haalt en alles maar overhoopgooit, is dat toch gewoon de kern van het probleem? Dat is toch gewoon heel onbeschoft en asociaal?) Niemand hier van ons zegt dat het goed is dat vuilnisbakken worden opengebroken en dat er afval naast komt. Dat zegt niemand hier.

Maar wat we wel zeggen, wat ik wel zeg, is dat als je de kern van het probleem richt op de mensen die tussen afval moeten zoeken naar statiegeld en daarmee ook effectief wegkijkt van de verpakkingsindustrie die de verplichting heeft, waarbij de toezichthouder notabene een last onder er dwangsom heeft opgelegd omdat ze die verplichting niet oppakken. Dat vind ik de verkeerde richting. (Het lid KREUGER: Het gaat bij de statiegeldzoekers om de kans dat er wat in de prullenbak zou kunnen zitten. Dus er kunnen nog zoveel inleverpunten zijn, er zijn mensen die bij wijze van spreken honderd of tweehonderd meter lopen al ver vinden en die kunnen het er dus ingooien. Dat weet je niet van tevoren. Dan moet je hem eerst openmaken. Dus het is wel degelijk de kern van het probleem dat de prullenbak wordt opengebroken en dat alles overhoop wordt gehaald. Is de Partij van de Arbeid dat niet gewoon met mij eens?) Ik roep niet voor niets op dat er meer inzamelplekken moeten komen omdat je daardoor veel minder snel zult zien, dat moet het lid Kreuger wel erkennen, dat mensen hun blikjes in de vuilnisbak gooien. Dat betekent niet dat het nog steeds vast wel een keer zal gebeuren dat iemand niet zin heeft om naar een inzamelplek te gaan.

En daarom zeg ik juist dat je maatregelen moet nemen zoals de gele statiebak in Zuidoost waarbij wordt gewerkt aan effectieve inzameling, ook op straat, die niet in de vuilnisbak belandt zodat de kans dat er allemaal blikjes in de vuilnisbak zitten er niet meer is. (Het lid KREUGER: Laten we een beetje tot elkaar proberen te komen, want nu lijkt het alsof we het helemaal niet met elkaar eens zijn terwijl dat volgens mij wel zo is. En dat gaat namelijk over het feit dat de afvalbak openbreken en de spullen op straat gooien, eruit halen en het zwerfafval veroorzaken, dat dat heel asociaal is. Zijn we het daarover eens?) Wat ik net zeg, we vinden het allemaal niet goed als er afvalbakken worden opengebroken en er allemaal vuilnis naast komt. Maar waar ik me kapot aan erger is dat het probleem door voornamelijk rechtse partijen volledig daarnaar verplaatst wordt, waardoor echt de hand boven het hoofd van de verpakkingsindustrie wordt gehouden die hun verplichting verzaken. En daar erger ik me aan en daar spreek ik jullie op aan. (Het lid VAN DER KAMP: Ik vraag me af of het lid Noordzij weleens in de stad komt en dan ook de staat van de stad weet hoe smerig de stad

26

Jaar

2025

Vergaderdatum 18 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

momenteel is en wiens hand er dan boven welk hoofd gehouden wordt. Want het is toch eigenlijk niet de billijken dat als de PvdA hier zegt als iemand die een blikje eruit haalt en de zak openscheurt, dat vinden we niet asociaal. Wat vindt het lid Noordzij daar wel van dan?) Daar ben ik net uitgebreid op ingaan, dat we dat allemaal niet oké vinden. Ik kan mijn punt nog duizend keer maken, maar ik denk dat het lid Van der Kamp het wel begrijpt. En ik vind het ook een beetje onzinnig om dan te zeggen als het lid Noordzij een keer de stad in gaat. Wat een onzin, echt wat een onzin. (Het lid VAN DER KAMP: Ik vind het geen onzin. Het is onzin dat de stad zo smerig is en het is onzin dat mensen die een zak openscheuren dan geen bekeuring daarvoor kunnen krijgen. Dus als het lid Noordzij zich daar zo druk over maakt dan zou ook de boodschap kunnen zijn, scheur die zakken niet open. Dan zijn we van het probleem af toch?) Dit is dus precies het punt wat ik probeer te maken. Want liever dan inderdaad zeggen de verplichting waar het probleem wettelijk is geregeld, namelijk bij de verpakkingsindustrie, liever dat je daarvan wegkijkt juist om ervoor te zorgen dat je mensen die naar statiegeld zoeken keihard aanpakt.

En het lid Van der Kamp kon net ook totaal niet antwoorden waar dan die capaciteit vandaan komt, dus ik vind het dan ook een beetje flauw om nu te zeggen wij komen met dit idee terwijl het lid Van der Kamp niet eens een idee heeft hoe hij dat gaat doen. (Het lid VAN DER KAMP: Ik vraag me af of het dan wettelijk is om een vuilniszak open te scheuren en de troep op straat te gooien. Is dat dan wel wettelijk?) Dat is geloof ik een retorische vraag. (Het lid VAN MUNSTER: Voorzitter, ik doe het gewoon even via collega Noordzij. Maar kan hij zich nog herinneren dat de keer dat de VVD in het stadsbestuur zat, dat er in die periode 59 miljoen euro werd bezuinigd op de reiniging en er tweehonderd mensen ontslagen werden. Kan hij zich dat nog herinneren?) Ik was toen nog niet heel oud, moet ik eerlijk bekennen. Maar ja, ik kan me dat nog herinneren. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Schmit. Het lid SCHMIT: Voorzitter, dank u wel. Ik ben een newbie in deze commissie met afval, dus dit is voor mij mijn start. Ik wil eigenlijk eerst mijn collega Lust bedanken voor alle inzet die ze heeft gedaan namens D66 op afval om samen te werken met de bewonersorganisaties en chapeau en dank. En ik hoop dat ik het goede werk op deze manier kan door doorzetten.

En ik wist dit eigenlijk al toen ik op vakantie was en dan kom je terug van vakantie van een schone stad en dan kom je naar Amsterdam en denk je jeetje, was het maar hier zo schoon als in de stad waar ik op vakantie was. Dus ik denk een verantwoordelijkheid voor ons als geheel gemeentebestuur om nog meer inzet te geven op die schone stad. Vandaag wil ik eigenlijk drie punten delen.1. Statiegeld, want we zien sinds de invoering van statiegeld dat er steeds meer zwerfafval is terwijl het aantal inleverpunten in de stad achterblijft. En wat mooi zou zijn is dat we extra machines krijgen op drukke plekken, zoals stations en pleinen, zodat we daarmee het straatbeeld verbeteren. En daarom dien ik samen met de collega's een motie in om de plaatsing van statiegeldmachines bij ondernemers en maatschappelijke instellingen te versnellen en om bij Verpact te lobbyen

27

Jaar

2025

Vergaderdatum 18 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

voor een hogere vergoeding. Want als ik nu een pakketpunt ben en ik wil zo'n statiegeldmachine plaatsen dan wegen de kosten niet op tegen de vergoeding die ik krijg van Verpact. Het tweede punt, gebiedsgericht werken. Onze afvalinzameling is volgens mij vooral nu georganiseerd rond afvalstromen terwijl elk gebied in de stad zijn eigen karakteristiek heeft. Ik weet dat de wethouder ook de denkrichting heeft om meer gebiedsgericht te werken en mijn vraag is aan de wethouder of zij de raad middels een brief wil informeren wat de status is van gebiedsgericht werken en hoe zij de samenwerking tussen Afval en Reiniging en Stadswerken beter kan afstemmen. En dan wil ik een denkrichting met u delen. Als ik kijk naar stadsdeel Centrum met de typische hoge toeristenstroom, met de hoge dichtheid van gebouwen, met de kwetsbare kades, dan kan ik me toch voorstellen dat je misschien een eigen organisatie zou kunnen overwegen voor stadsdeel Centrum zodat het efficiënter kan werken. En ik denk juist dat een brief van de wethouder over de voordelen van gebiedsgericht werken ons in de commissie kan helpen om daar een discussie over te hebben. Ten slotte, u kent mijn passie voor publiek-privaat samenwerken en hoe mooi is het dat vier ondernemers het initiatief hebben genomen om te starten met CleansDay.

En ik denk een belangrijke veronderstelling, onderzoek heeft laten zien dat als 3 procent van de populatie meedoet aan zo’n activiteit, dat is in Amsterdam 30.000 bewoners en raadsleden, dan kun je daarmee een gedragsverandering teweeg stellen. Dus morgen gaan we aan de slag, ik hoorde dat de burgemeester ook haar eigen straatje gaat schoonvegen, maar letterlijk. Ik weet dat de wethouder het gaat doen. Dus we gaan allemaal denk ik met de rode zak morgen op pad om afval in te zamelen. Dus ik hoop heel veel raadsleden met ons daar ook te zien en laten we hopen dat die gedragsverandering een start is om samen te werken aan die schone stad. (Het lid HAVELAAR: Het lid Schmit is natuurlijk ook altijd fan van de ondernemers en nu vraag ik me af, u heeft helemaal niets over die 25meterregel gezegd. Hoe zit het lid Schmit daarin?) Volgens mij zijn we als D66 altijd duidelijk geweest. Volgens mij begin je eerst met het informeren voor iedereen wat is je verantwoordelijkheid. Volgens mij hebben we daar altijd het standpunt gehad van als je je niet houdt aan de regels dan spreken we je daarop aan en dan handhaven we daarop. (Het lid HAVELAAR: Dat laatste gebeurt nu nog niet en ik heb het net nog even nagezocht maar ik heb bij de begroting in 2023 onder de naam D.T. Boomsma een motie ingediend om handhaving in te richten op die 25meterregel.

Toen stemde D66 tegen, vandaag heeft de VVD een motie ingediend van ga die handhaving nu een beetje serieus prioriteit geven. Gaat de D66 dan nu weer tegenstemmen?) Volgens mij is de handhaving van de 25-meterregel nu al een prioriteit. Dus dat hoor ik graag dan van de wethouder of dat zo is. En het tweede is, maar dan ga ik een beetje naar de andere commissie, ik denk niet dat het zorgvuldig is dat elke commissie gaat zeggen mijn punt heeft de prioriteit. Dat doen we in het algemene kader van afweging van prioriteiten. Maar ik omarm het idee, ik ben fan van ondernemers maar ondernemers die de regels overtreden gaan we ook handhaven. (Het lid HAVELAAR: De gemeente Amsterdam krijgt natuurlijk SUP-gelden en koos ervoor om niet al die SUP-gelden uit te geven aan een schone stad, daar hebben we het lang over gehad. Maar een van de dingen die de wethouder Reiniging daar wel besloot was ook om extra teams van toezicht en handhaving te maken. We hadden er natuurlijk nog meer kunnen

28

Jaar

2025

Vergaderdatum 18 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

hebben. Maar dat soort keuzes kun je natuurlijk wel maken als je woordvoerder Afval bent en Reiniging en Grondstoffen en de hele santenkraam. Dus ik ben benieuwd of het lid Schmit dan voor die 25meterregel zich echt wel hard wil maken, ook wanneer andere coalitiepartners het misschien wat minder prioriteit geven.) D66 maakt zijn eigen afweging, dat lijkt me heel duidelijk. En volgens mij hebben we al aangegeven dat dit een prioriteit is. (Het lid VAN MUNSTER: Voorzitter, via collega Schmit wil ik natuurlijk onze lieve collega Lust inderdaad bedanken voor de fijne samenwerking op dit dossier. En ik kan het lid Schmit ook geruststellen dat er iedere commissievergadering wel weer een ander punt is waarop extra gehandhaafd moet worden. Ik vond uw denkrichting interessant over Centrum, om die twee diensten die we nu hebben om daar één van te maken. Ik wil eigenlijk via het lid Schmit eigenlijk aan de wethouder vragen of zij in haar beantwoording mee kan nemen, is het verstandig om dat voor een stadsdeel zo te doen of hebben we dan een situatie dat het in de overige stadsdelen verdeeld is en in Centrum het samen is gevoegd.

Of is het misschien verstandig om dat voor de hele stad doen? Of is deze pilot überhaupt een goed idee? Dus dat wilde ik eigenlijk via de collega Schmit aan de wethouder vragen of zij dat mee kan nemen in haar antwoord.) Als ik wethouder zou zijn, en dat wil ik niet, dan zou ik zeggen ga eerst kijken, maak een analyse van wat zijn de voor- en nadelen van gebiedsgericht werken. Mijn inschatting is dat Centrum echt anders is dan de rest van de stadsdelen. En ga dan eerst kijken of je dat dan in Centrum kan uitvoeren. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kreuger. Het lid KREUGER: Dank, voorzitter. Wat mij altijd zo verbaast bij dit onderwerp is dat eigenlijk de kern van het probleem buiten schot blijft en dat is namelijk het feit dat er überhaupt statiegeld op die blikjes zit. Volgens mij waar we gewoon naartoe moeten, en daarvoor moet dan het college maar bij aankloppen bij de industrie en bij het Rijk, maar dat gewoon het statiegeld eraf gaat en dat we gewoon alles met nascheiding gaan doen. Want dat is natuurlijk, mensen willen hier graag zo'n sociaal opvoedkundig experiment doen om iedereen bewust te maken van het feit dat dingen gerecycled moeten worden. Ik heb even de data erbij gepakt. En als je uitgaat van terugwinrendement bij statiegeld is dat 95 procent van wat er wordt ingeleverd. En als je dat doet met terugwinning door nascheiding is dat 77 procent.

Dat scheelt dus niet zo erg veel, 18 procent scheelt dat. We sturen tegenwoordig ook raketten naar alle plekken in de ruimte, dus iets om dit te verbeteren moet dan denk ik ook wel lukken. (Het lid VAN MUNSTER: Voorzitter, ik wilde aan collega Kreuger vragen of hij weleens massaal lege bierkratten op straat ziet liggen.) Ik heb het zelf niet gezien, nee. (Het lid VAN MUNSTER: En zou dat wellicht zo kunnen zijn dat het komt omdat daar statiegeld op zit en dat dat dermate hoog is dat mensen het inleveren bij de supermarkt?) Ik heb vroeger bij de supermarkt gewerkt en een kratje zonder dat er niet één flesje in zit, dat kan niet bij de emballagemachine. (Het lid VAN MUNSTER: Ik heb ook tien jaar bij de Vomar gewerkt. Ik kan u zeggen dat kan wel. Dan gaat er een dubbeltje af voor het flesje, wat er

29

Jaar

2025

Vergaderdatum 18 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

niet in zit. U kunt zeker halve kratten bier inleveren, mensen, laat u zich daar niet toe weerhouden? En ik wil nog even het punt maken dat het probleem natuurlijk is, want dat laat het statiegeld mooi zien, dat wij, collega Krom begon daar ook al over, dat wij anders met ons afval moeten omgaan. Wij moeten denken in grondstoffen die we kunnen hergebruiken en die we moeten inleveren en niet alles nodeloos in de afvalbak donderen. Volgens mij is dat de kern van probleem. En ik zou zeggen laten we het uittesten, dat kratje bier.) Een kratje bier past niet in de afvalbak, dat is één. En ik heb net de percentages genoemd voor de terugwinning met nascheiding en dat werkt ook gewoon prima. En als we daar een beetje in investeren wordt het alleen maar beter. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: Voorzitter, dank u wel. Wij werken op dit moment aan een soort precampagne over de vier plagen van Amsterdam waarover de burgemeester presideert. En een ervan is inderdaad afval. Ik moet de ambtsgenoot van de VVD nageven, ik had eroverheen gezien, over dit agendapunt. En toen heb ik maar even mondelinge vragen erover gesteld. Dus excuus daarvoor en we komen hier zeker binnenkort in de commissie DC over te spreken. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Buren. Wethouder VAN BUREN: Bedankt, voorzitter.

Ik zie dat hier een rol vuilniszakken voor me is achtergelaten, vuil achtergelaten. Nee, dat kan ik goed gebruiken want we gaan morgen inderdaad aan de slag. Om daar even mee te beginnen, er is al genoeg over gezegd maar ik hoorde het lid Van der Kamp zeggen dat het treurig is dat er een CleansDay moet zijn. Ik wil dat toch even weerleggen. Ik ben juist heel erg blij daarmee en ik vind het fantastisch dat ondernemers ook de verantwoordelijkheid nemen, want daar probeer ik ook steeds op te sturen. Ik ben ook in contact met de vereniging van BIZ’en want we moeten gewoon met zijn allen, we moeten het samen doen. Ik ben hier zo blij mee omdat we hopen ook op een gedragsverandering en een bewustwording van de Amsterdammers, maar ook van de ondernemers. (Het lid VAN DER KAMP: Voor de goede orde, wij zijn ook heel erg blij dat die dag er is en dat CleansDay er is. Maar het is natuurlijk eigenlijk wel een beetje het failliet van de stad Amsterdam dat dit nodig is. Dat is het eigenlijk.) Dat vind ik ook. Maar wat ik wil zeggen is dat ik steeds probeer te sturen, ook op dat er gedragsverandering nodig is van onze bezoekers, inwoners en ook ondernemers. Vandaar dat het jammer is dat het treurig is dat we de troep op deze manier op moeten ruimen.

Want we blijven de troep achter iedereen aan opruimen, we kunnen wel drie, vier keer per dag langskomen maar dan nog als andere mensen gewoon naast de prullenbakken dingen neergooien, dan helpt het ook niet. En toch even gelijk de verbinding leggen met de vraag van heer Havelaar, bestendigen we het ook, dus CleansDay. Toevallig is het zaterdag ook World Clean Day, dus zaterdag zijn er ook nog allemaal initiatieven. Ik ben er ook echt blij mee, er zijn al heel lang ook veel initiatieven in de stad, vanuit de stadsdelen. We hebben de schoonstestraatverkiezing, we hebben VuilnisOproer, dat is in stadsdeel Nieuw-West. Er zijn echt heel veel bewonersinitiatieven die wij ook zoveel mogelijk als gemeente willen

30

Jaar

2025

Vergaderdatum 18 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

ondersteunen. Dus we hopen dat er nog veel meer blijvende initiatieven blijven bestaan door deze CleansDay, dus ook met name vanuit de ondernemers. Ze mogen de materialen ook houden. Wij hebben zelf als gemeente heel veel materiaal beschikbaar gesteld. Dus we verwachten dat mensen nog veel vaker de straat op gaan. Dan begin ik even met de motie van het lid Van der Kamp. Dat gaat over het handhaven van die 25-meterregel. We hebben de prioritering al opgenomen in het actieplan Afval en Reiniging 25-26 en de exacte inzet wordt aansluitend steeds vastgesteld door de dagelijkse besturen van de stadsdelen. Want dat zit in de uitvoeringsplannen, en de handhaving maakt dus een onderdeel uit van de inzet binnen het hele afvaldomein. En onze ervaring is op basis van de praktijk is overigens wel dat het aanspreken van de ondernemers ook goede resultaten oplevert en het past ook binnen de overeengekomen handelingsstrategie van het eerst aanspreken, want dat hebben we gezegd, dan waarschuwen en dan beboeten. Vandaar dat ik de vorige keer daarover sprak dat er nog geen boetes waren uitgedeeld. We hebben natuurlijk ook de last onder dwangsom wat we nu kunnen opleggen. Dus we waarschuwen de ondernemers eerst en daarom is wat mij betreft de motie overbodig en wordt ontraden.

(Het lid HAVELAAR: Voorzitter, zou de wethouder dan bij dat vorige preadvies nog even kunnen vertellen wanneer krijgen we het volgende overzicht dat we kunnen zien hoeveel boetes zijn er uitgedeeld, hoeveel handhavingsbesluiten zijn genomen op die 25-meterregels?) Ja voorzitter, dat kan ik toezeggen want we informeren natuurlijk regelmatig. Dat komt met de eerstvolgende raadsinformatiebrief over Schoon en Afvalvrij over de voortgang, dan nemen we deze natuurlijk ook mee. En dat wil ik zeggen, het gaat ons niet om het uitdelen van boetes natuurlijk, het gaat ons vooral om de gedragsverandering ook bij ondernemers en ook de bewustwording. Dus vandaar dat ik ook blij ben met CleansDay. Over het beboeten van de mensen die de prullenbakken openbreken, we hebben het al eerder gezegd het is ontzettend moeilijk om daarop te handhaven. Ik ontraad motie 342 in de eerste plaats omdat die overbodig is. Er is al een prioriteit binnen de stadsdelen, dus het tegengaan van bijplaatsingen, vermindering van zwerfafval en handhaving van de 25-meterregel. Maar ik ontraad de motie ook, ik heb wel moeite met het beeld dat de statiegeldverzamelaars de oorzaak zijn van de overlast van de statiegeldproblematiek. Want nogmaals, het is ook aan ons om statiegeld in te leveren en aan bedrijven ook om te helpen met de inzameling zo makkelijk mogelijk te maken.

En ik heb gisteren het prullenbakkenoffensief aangekondigd en dat we kijken met ondernemers en bewoners of er prullenbakken weggehaald kunnen worden of een ander soort bakken kunnen gaan plaatsen die niet opengebroken kunnen worden. En we kijken ook naar het ontwerp van onze zogenaamde Puccini-prullenbakken, wat natuurlijk een doorn in het oog is dat die worden opengebroken. Want het is ook ingewikkeld om ze weer terug te zetten zodat het zwerfafval blijft staan. Dus vooral dat prullenbakkenoffensief gaan we veel op inzetten. Dan de motie van het lid Havelaar en nog wat vragen. De follow-up heb ik al over geantwoord. De containertuintjes rondom de afvalcontainers, ik heb het even snel nog gevraagd wat voor effect dat heeft, de tuintjes rondom de afvalcontainers. Er is een meting gedaan dat het 40 procent minder grof afval oplevert, 40 procent minder karton, 80 procent minder huisvuil en min 70 procent overige bijplaatsingen. Dus het werkt wel. We hebben er nu 82 afvalcontainers met een tuintje en er zijn nog 17 in voorbereiding, maar voor deze is het wel wat moeilijker om adoptanten te vinden, want die moeten dan ook dat tuintje gelijk onderhouden. Overigens de opmerking over de containeradoptanten herken ik niet helemaal, want we hebben nu inmiddels 14 procent meer containeradoptanten. We hebben er nu om precies te zijn 3.245 en ik herken de opmerking daar niet over.

En we blijven

31

Jaar

2025

Vergaderdatum 18 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

werven natuurlijk ook met alle bewonersinitiatieven die we hebben en dat doen ook vooral de stadsdelen in de uitvoering, want die hebben veel meer direct contact met de omwonenden. Ook nog een vraag over de elektrische wagens. Daar hebben we in de commissie ook over gesproken, heb ik ook een voortgangsbrief over gestuurd dat we volop bezig zijn met de elektrificatie van het wagenpark, dat we ook in bestelling liggen, maar dat sommige wagens zoals smalspoorwagens en zo, die zijn niet zo uit de markt te halen, dus we zetten daar wel alles op alles in. Dus het is niet van de een of andere dag geregeld, maar we zijn daar wel heel hard mee bezig. Dan heb ik een voortgangsbrief ook over gestuurd. Dan motie 313, fatsoenlijk statiegeld verzamelen voor een circulaire en inclusieve stad. De motie vraagt om een regelsysteem voor statiegeldverzamelaars maar dat is geen kerntaak voor de gemeente. De verantwoordelijkheid van een goed werkend statiegeldsysteem ligt bij producenten en Statiegeld Nederland. Er staat hier ook, moet er wel statiegeld op blikjes zijn. Ik heb al eerder gezegd, statiegeld is ingevoerd zonder dat er goed over is nagedacht wat voor problemen dat oplevert. En daar ben ik natuurlijk ook voortdurend over in gesprek ook met de rijksoverheid maar ook met Statiegeld Nederland en Verpact.

In samenwerking tussen Statiegeld Nederland en de BIZ’en wordt wel gekeken hoe de verzamelaars de stad schoner kunnen achterlaten, bijvoorbeeld in ruil voor koffie. Ik heb ook gesprekken met Can Collective om te kijken of we daar betere afspraken kunnen maken. En we ontwerpen ook samen met Statiegeld Nederland een laagdrempelige donatievoorziening voor blikjes zodat het statiegeld niet in het afval terechtkomt en fatsoenlijk ingezameld kan worden door de verzamelaar. En gemeentelijk pasjes of een regelsysteem kost heel veel, is lastig uitvoerbaar en heeft weinig effect. En daarnaast is het ook heel slecht te handhaven. En daarom ontraad ik deze motie. Dan ga ik naar de motie 364 van het lid Schmit over het versnellen plaatsing statiegeldmachines bij ondernemers. (Het lid HAVELAAR: Ik moest even nadenken maar het lastige is, hoe verhoudt de wethouder zich dan tot enerzijds de VVD die zegt je kunt boetes opleggen waarvan we allemaal zeggen het heeft niet zoveel zin en anderzijds je moet ook wel met verkeerd gedrag iets kunnen doen. En dat mis ik dan toch in het antwoord van de wethouder. Wat gaat ze dan wel doen tegen statiegeldverzamelaars die overlast veroorzaken en op heterdaad betrapt worden?) Wat ik al zei, ik heb ook gesprekken met Can Collective om te kijken hoe we het beter kunnen doen.

We proberen dus, het prullenbakoffensief heeft er ook mee te maken, dat de prullenbakken op die manier niet meer opengebroken kunnen worden. We hebben donatiessystemen met gele emmers waar de blikjes in gedoneerd kunnen worden. Dus we hebben wel dat soort maatregelen die we nemen. (Het lid HAVELAAR: Wat is de werkinstructie die de wethouder geeft aan een handhaver die op straat een statiegeldverzamelaar een prullenbak open ziet trekken, afval op straat ziet laten vallen en doorloopt. Wat moet die handhaver van deze wethouder doen?) Van mij moet die handhaver deze persoon aanspreken, wat ik overigens ook persoonlijk doe. Als ik dit zie spreek ik ook de mensen aan die het doen met prima en ik begrijp dat je blikjes wil verzamelen. Wij gooien dit weg in de prullenbakken en op andere plekken en prima dat je het doet, maar laat het wel netjes achter. En onze medewerkers van de reiniging moeten dat ook doen op een bepaalde manier. Dan gaat het over de meerdere statiegeldinleverpunten. We pleiten sowieso natuurlijk ook voor veel meer, dat de wet ook verandert, dat waar je dus blikjes of flesjes

32

Jaar

2025

Vergaderdatum 18 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

met statiegeld kunt kopen, dat je het daar ook moet kunnen inleveren. Dus er moeten veel meer inleverpunten zijn. Ik ben ook druk bezig en in gesprek met Verpact maar ook met Droppie, dat soort initiatieven, we hebben meer bulkinleverpunten, we hebben mobiele inleverpunten, we hebben op de Vijzelgracht inleverpunten, Nieuwezijds Voorburgwal ook in samenspraak met natuurlijk de ondernemers om die te ontlasten waar de grote bulkinzameling wordt gebracht. Daarnaast vind ik ook dat het ook aan een ondernemer zelf is, daar ligt ook echt een grote verantwoordelijkheid. Ik heb 3 oktober weer overleg met Verpact maar ook met de wethouders van de G4. Hoewel wij natuurlijk in Amsterdam met onze 20 miljoen bezoekers ook nog per jaar en het probleem bij ons best wel heel erg groot is, hebben natuurlijk de andere grote steden vergelijkbare problematiek. Dus het extra stimuleren van de ondernemers en ook de verantwoordelijkheid van Verpact staat daarbij op de agenda. En daarom heb ik geen bezwaar tegen aanneming van deze motie. Dan was er nog een vraag over het gebiedsgericht werken. Natuurlijk, dat zijn we allemaal eens dat de afstemming treintje, de goede afstemming tussen Afval en Grondstoffen, degenen die de containers legen en de kant van Stadsreiniging, Stadswerken en de veegploegen ontzettend belangrijk is.

En daar zijn we druk mee bezig en ik kan wel zeggen dat we de raad daar ook later nog over gaan informeren. En ik ga daar natuurlijk ook met de stadsdelen over praten over hoe we dat gaan doen. Ik kan wel beamen dat stadsdeel Centrum toch wel specifiek is. Daar hebben we natuurlijk ook nog steeds helaas, daar willen we natuurlijk ook zo snel mogelijk vanaf, de zakkeninzameling. Dus daar is het treintje extra belangrijk. Maar eigenlijk geldt dit voor de hele stad. Dus dat gebiedsgericht werken, daar zetten we wel heel erg op in met de twee directies. Maar ik kan toezeggen om de raad daar natuurlijk ook over te informeren. Er was nog een opmerking over de campagne door het lid Krom, over natuurlijk dat we ook de mensen erop moeten wijzen en dat circulair ook heel erg belangrijk is. Daar ga ik op inzetten en dat nemen we ook zeker mee. Eén klein ding is natuurlijk dat we ook grof afval van straat af willen, ook daar veel meer bewust mee omgaan. Maar sowieso met alle afval, dus dat zeg ik ook toe. En het lid Noordzij noemde nog de pilots in de verschillende stadsdelen. Het scheelt soms ook wat in een bepaalde buurt wel werkt en in een bepaalde buurt niet. Dat is hetzelfde als het prullenbakkenoffensief, we doen dat natuurlijk echt met bewoners en ondernemers.

Dat kan echt verschillen per buurt, dus we kijken ook, we evalueren alle pilots en kijken wat werkt en als het niet werkt stoppen we er natuurlijk gewoon mee. Werkt het wel, gaan want het in de rest van de stad ook invoeren. Ik hoorde ook nog over de hondenpoepzakjes. Daar zijn natuurlijk ook aparte bakken voor. Maar dit is natuurlijk wel iets waar we natuurlijk ook per buurt naar gaan kijken, want dat dat begrijp ik helemaal. Want ik zou het nog veel erger vinden als de hondenpoep weer op straat belandt, zoals de jaren tachtig hoe het er toen in Amsterdam uitzag. We kunnen wel zeggen dat het nu echt gigantisch is maar ik herinner me nog, nu ben ik heel erg oud geloof ik, dat had ik nou niet moeten zeggen, maar dat ik in de jaren tachtig hier kwam wonen in Amsterdam, toen was het toch wel nog wel een stukje viezer en vooral alle hondenpoep. Nee, zeg het maar, wrijf het er maar even in. Volgens mij heb ik zo alle vragen wel beantwoord. En we zullen er nog veel over gaan spreken. En ik hoop jullie morgen allemaal tegen te komen of op een of andere manier zien dat jullie allemaal je eigen straatje aan het schoonvegen bent. De discussie wordt gesloten. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Berkel voor een punt van orde.

33

Jaar

2025

Vergaderdatum 18 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Het lid VAN BERKEL: Ik wil graag nog een motie intrekken bij agendapunt 15. Dat is motie 325.25 over de aanpak rattenbestrijding en de reden is omdat de wethouder in de beantwoording daar eigenlijk de overbodigheid al van heeft aangegeven. De motie-Van Berkel inzake stop de Amsterdamse rattenplaag nu, nr. 325.25, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De VOORZITTER schorst de vergadering. Voorzitter: het lid Burgers De VOORZITTER heropent de vergadering. Openbare Orde en Veiligheid 31. Kennisnemen van de onderzoeken naar de nasleep van de wedstrijd Ajax-Maccabi Tel Aviv VN2025-010986 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Ahmadi, Bakker en Khan inzake heldere definitie hanteren vanuit de gemeente Amsterdam omtrent antisemitisme, nr. 315.25 Motie van het lid Ahmadi en Bakker inzake boycot, desinvestering en sancties tegen Israël, nr.

348.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - een onderzoek te starten naar alle gemeentelijke banden met organisaties die medeplichtig zijn aan mensenrechtenschendingen van Palestijnen, inclusief economische, culturele en academische banden; - een onderzoek te starten naar het inkoopbeleid van de Gemeente Amsterdam, met als doel om geen producten of diensten meer in te kopen uit Israël of van internationale organisaties die medeplichtig zijn aan mensenrechtenschendingen van Palestijnen; - vervolg te geven aan de resultaten van de onderzoeken, door na afloop alle geïdentificeerde problematische banden te verbreken, alsook problematische producten en diensten niet meer af te nemen, en voor wat niet direct kan, een langere inzet te plegen om af te stappen van deze producten en diensten; - om het initiatiefvoorstel van De Vonk over BDS met spoed te behandelen. Motie van het lid Khan inzake verklaar sportclubs die meewerken aan onderdrukking of extremistische harde kernen kennen als ongewenst, nr. 370.25 De raad spreekt uit dat: - sportclubs die gevestigd zijn in illegale nederzettingen, direct of indirect bijdragen aan de instandhouding van onwettige bezettingen, of systematisch weigeren op te treden tegen extremistische en racistische uitingen binnen hun harde kern, als ongewenst worden beschouwd in Amsterdam. Verzoekt het presidium:

34

Jaar

2025

Vergaderdatum 18 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

-

R

deze motie, na aanneming, te verzenden aan de nationale sportkoepels zoals KNVB en NOC*NSF, met het dringende verzoek om beleid te ontwikkelen waarmee sportclubs die bijdragen aan bezetting of racisme worden uitgesloten van deelname aan sportevenementen in Nederland.

Motie van de leden Ahmadi en Bakker inzake verbreek banden met CIDI, nr. 375.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - alle vormen van samenwerking (formeel en informeel) die de gemeente onderhoudt met het CIDI per direct op te schorten, en alle deelnemingen en door de gemeente gesubsidieerde organisaties te verzoeken om hetzelfde te doen. Motie van de leden Nadif, Heinhuis, Hofland, Khan, Bakker, Broersen, Alberts en Kabamba overnemen aanbevelingen VN-onderzoekscommissie, nr. 376.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - het rapport van de VN-commissie ter kennisgeving tot zich te nemen en te onderzoeken op welke manier de gemeente kan voldoen aan de daarin geformuleerde aanbevelingen; - hierover te rapporteren en de bevindingen voor te leggen aan de raad. Motie van het lid Van Schijndel inzake veiligstellen camerabeelden onlusten binnenstad 7 november 2024, nr.

377.25 Roept de burgemeester op: - al het nodige te doen om het beeldmateriaal veilig te stellen - zich in de driehoek actief in te zetten om te waarborgen dat camerabeelden van gemeente en politie, die relevant zijn voor de gebeurtenissen van 7 november 2024, onverwijld veiliggesteld en niet gewist worden; - en de raad uiterlijk 24 september 2025 te informeren over de stand van zaken met betrekking tot het veiligstellen van deze beelden, inclusief een overzicht van welke locaties en tijdvakken zijn veiliggesteld. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan. Het lid KHAN: Dank, voorzitter. Je zou eigenlijk willen dat we met deze raadsbehandeling toewerken naar een oplossing zodat we dit gezamenlijk kunnen afsluiten en sowieso toewerken naar minder spanning in de stad. Ik had dat heel graag gewild maar het is echt onmogelijk. Ik las dat vanochtend er 25 doden zijn gevallen in Gaza en dan zie je dat gisteren in de Tweede Kamer er nog steeds geen meerderheid is om ernstig zieke kinderen op te vangen. En dan vraag je je toch af, in wat voor land leven wij. Tegelijkertijd worden wij ook hier in Amsterdam geconfronteerd met die onwerkelijke realiteit. Gisteren stelde collega Ahmadi een vraag in het mondelinge vragenuur over IDF-soldaten die in Amsterdam kwamen vakantievieren.

De burgemeester zei dat we als raad, en dat zijn mijn woorden, geen opdrachten moeten geven aan het Openbaar Ministerie of daarin een rol voor onszelf moeten tussenwormen, om het zo maar te zeggen. Ik denk dat de grote meerderheid van deze raad het daarmee eens is en ik ook. Maar ik vermoed dat de insteek van collega Ahmadi net een andere was en dit is mijn interpretatie daarvan.

35

Jaar

2025

Vergaderdatum 18 sept. 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan. Het lid KHAN: Want het moet toch echt van mijn hart, het gegeven dat er IDFsoldaten naar Amsterdam kunnen komen om bij te komen van de genocide is echt niet te verkroppen. Het is ook precies de kern van de woede toen bekend werd dat onder de Maccabi-hooligans enkele IDF-soldaten zaten. Let op, ik heb het niet over mensen die misschien dertig, veertig jaar geleden hebben gediend. Ik heb het over soldaten die in de afgelopen twee jaar met trots hebben bijgedragen aan de genocide. En hoe weten wij dat? Omdat organisaties zoals de Hind Rajab Foundation dat hebben vastgelegd. Deze soldaten hebben zelf op hun eigen TikTok trots laten zien hoe ze poseren in lingerie van gevluchte Palestijnse vrouwen, huizen op hebben geblazen om de herinnering van Amalek uit te wissen, zoals de Palestijnen worden genoemd, en zelfs beelden van snipers die met trots laten zien hoe ze Palestijnen hebben vermoord. Dat is de kern, de straffeloosheid waarmee zij daar tekeergaan reflecteert zich in het gemak waarmee zij hier hun ontspanning willen gaan zoeken. Dit is wat niet te accepteren is en dat draagt in zich het risico van eigenrichting. Ik wil daarom ook expliciet een oproep doen om nooit het heft in eigen handen te nemen en aangifte in te dienen.

Tegelijkertijd is wel belangrijk om inzicht te geven, hoe ziet dat proces er dan uit. Want het gaat niet om Nederlandse burgers, het gaat om andere wetgeving. Dus wat kunnen Amsterdammers verwachten als zij aangifte doen? Dan het tweede punt. De regering heeft weliswaar een importverbod aangekondigd voor producten uit de illegale nederzettingen, maar dat is niet omdat zij het zou graag willen. Dat komt door druk van onderop, door demonstranten, rodelijnprotesten, lokale politici en burgemeesters die druk bleven uitoefenen. Daardoor is de publieke opinie veranderd. Den Haag is nog steeds Den Haag. Kijk naar de reactie van vandaag om de genocide niet te erkennen. Nu ontvouwt zich langzamerhand een boycot, ook cultureel met de Nederlandse weigering om mee te doen aan het Eurovisiesongfestival. Maar ik vind dat we deze ook moet worden verbreden naar een sportboycot, net zoals hoe dat ten tijde is gedaan met apartheid in Zuid-Afrika. En in relatie tot Israël zijn daar wel hele goede redenen voor. Er zijn Israëlische clubs die trainen of spelen op bezet gebied. Die clubs worden gefaciliteerd door dezelfde Israëlische staat die het sportleven in Gaza heeft vernietigd en die het op de Westbank onmogelijk heeft gemaakt. En het gaat niet alleen om clubs met racistische hooligans, want die zie je helaas overal op de wereld.

Maar zoals we zagen bij de Maccabiaanhang en met name de hooligans, ook nog het risico dat er hooligans komen die hun steun uitspreken voor genocide. Daarom vraag ik een om een raadsuitspraak. Zolang er clubs zijn die trainen of spelen op bezet gebied, of clubs die overduidelijk een extremistische harde kern hebben verklaren wij als onwenselijk, ongeacht nationaliteit. Ik hoop op steun van de raad. Dan tot slot de verdwenen GVB-beelden die inmiddels weer terug zijn gevonden. Dat is goed om te horen maar ik ben benieuwd, hoe ziet nu het verdere proces eruit? Ik denk dat velen in Amsterdam, met de slachtoffers voorop, benieuwd zijn of de daders eventueel ook vervolgd kunnen gaan worden. Natuurlijk is dat nu koffiedikkijken, maar misschien kan de burgemeester het procesmatig toelichten hoe dat in het verdere vervolg eruitziet. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kabamba.