20250402 Verslag gemeenteraad middag.pdf

En dat we dat ook moeten bereiken door eigenlijk zowel het systeem aan te passen als dat nodig is. En als dat niet meteen lukt om dan te zorgen voor die snelle betalingen via spoedbetalingen en via bevoorschotting. Dat is gewoon mijn insteek. En dat blijft die en dat is niet veranderd gedurende dit debat. Dus ik hoop dat dat duidelijk is. (Het lid KHAN: Ja goed dat het dan op de deze manier gezegd wordt. Want ik hoorde wel net een ander accentverschil, een belangrijk accentverschil. Maar dan toch weer de vraag die al eerder was gesteld, omdat het nu voor mij wat scherper is geworden. Worst-case-scenario halen we niet, wat is dan de conclusie van GroenLinks?)

CONCEPT

39

Jaar

2025

Vergaderdatum 2 april 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Dan wil ik dat beoordelen op dat moment, namelijk weten wat de oorzaken zijn waarom we dat niet gehaald hebben. En op basis van die oorzaken ook beoordelen wat dan de stappen zijn die nodig zijn. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Garmy. Het lid GARMY: Dank, voorzitter. Het laatste nieuws over AFIS stemt nog niet heel hoopvol. Ondanks spoedprocedures en de inzet van extra personeel wachten ondernemers nog steeds op hun geld. En het meest gunstige scenario is gesneuveld en hoewel dit in de commissie niet expliciet werd benoemd konden we ook concluderen dat ook het gemiddelde scenario niet gehaald zal worden. En we hopen dat de versnellingsmaatregelen het laatste scenario overeind houden, want ondernemers moeten zo snel mogelijk hun geld krijgen. Hierover willen we de wethouder allereerst vragen wat de verwachting is. We zagen dat er afgelopen week 4.500 facturen betaald waren. En we lezen ook dat er nu extra medewerkers zijn die deze week getraind zijn en dat het de verwachting is dat het aantal betalingen nu stijgt. Betekent dit dat we volgende week 9.000 betaalde facturen kunnen verwachten, of juist meer, of juist minder? Wat is de concrete verwachting en wat leveren de extra ingehuurde krachten ons op? Daarnaast valt op dat in de laatste brieven geen datum meer wordt genoemd.

Is dat omdat de verwachting is dat 19 mei misschien ook niet meer gehaald gaat worden? Kan de wethouder hierover meer duidelijkheid geven en ook toezeggen dat zij tijdig en transparant communiceert als blijkt dat dit scenario wordt verschoven? De versnellingsmaatregelen zijn goed en nodig maar het is zorgelijk dat de kosten hiervoor snel oplopen. We willen hierover dan ook meer inzicht. De wethouder geeft aan dat de kosten voortdurend tegen de baten worden afgewogen en dat op basis daarvan wordt besloten of versnellingsmaatregelen wel of niet wordt doorgevoerd. Mijn vraag is, kunnen deze afwegingen dan worden gedeeld met de raad? Ten tweede, we willen meer inzicht in waar dat geld vandaan moet komen. De wethouder heeft aangegeven de kosten te willen dekken binnen de begroting van de bedrijfsvoering. Maar wat betekenen deze extra kosten bijvoorbeeld voor opgaven rond cultuurverandering bij inkoop of verbetering op het gebied van P&O? En we bespreken dit graag los van de Voorjaarsnota, juist omdat dit een groot onderwerp is met aanzienlijke bijkomende kosten. We dienen dan ook samen met een aantal andere partijen een motie in om de wethouder te verzoeken met een dekkingsvoorstel te komen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Schmit. Het lid SCHMIT: Voorzitter, dank u wel.

Het wordt ook een beetje een herhaling denk ik van onze commissievergadering van vorige week en daar heb ik ook gezegd, beste raadsleden het huis staat in brand en we moeten vooral blussen. En voor mij is nog steeds de eerste prioriteit hier, de onverminderde prioriteit, dat we ondernemers zo snel mogelijk gaan betalen. Want één ding, als bij een ondernemer de kassa leeg is dan kun je niet ondernemen. Wat ik zie, we hebben vorige week 4.500 facturen betaald en zestig nieuwe collega's aangenomen om die facturen te betalen. En mijn vraag is wel aan de wethouder, verwacht ze nu ook dat de productiviteit van de nieuwe medewerkers omhoog gaat zodat we nog meer facturen kunnen betalen?

CONCEPT

40

Jaar

2025

Vergaderdatum 2 april 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Ja voorzitter, er staat hier toch ook een beetje kruidenier, zuinig op de centen, want nu staan we zo op 2,8 miljoen euro aan kosten en ik ga er toch altijd vanuit dat de gemeente investeert en een goede balans houdt tussen opbrengsten en kosten. Dat zegt de wethouder ook hier in de brief. Mijn vraag is wel aan de wethouder, heeft zij op dit moment inzicht of we dan nog meer dan die 2,8 kosten gaan krijgen? En het voor mij ook wel belangrijk is dat de wethouder bij de Voorjaarsnota inzicht geeft in de opbouw van die kosten, zodat ik als raadslid ook mijn controlerende taak kan uitvoeren. (Het lid BURGERS: Het lid Schmit stelt een vraag aan de wethouder hoe het zit met de aantallen. Maar het lid Schmit kan ook zelf de brief lezen van de wethouder en hij kan heel goed concluderen dat als we zo doorgaan dat het scenario van 19 mei gewoon niet gaat worden gehaald. Hoe ziet het lid Schmit dat?) Heel duidelijk dus, ik heb hier gezegd vorige week 12.000 facturen, nu 4.500 en nu zestig mensen aangenomen. Dus mijn vraag is, gaat de wethouder zien dat die productiviteit omhooggaat? Want ik wil heel graag dat ondernemers geld in de kassa krijgen. (Het lid BURGERS: En dat deel ik natuurlijk met het lid Schmit, ondernemers moeten zo snel mogelijk betaald krijgen.

Maar waarom is het lid Schmit zo weinig kritisch sinds de vorige vergadering FKD eind februari over 19 mei?) Ik denk dat ik enorm kritisch ben, want ik krijg elke maandag en dinsdag telefoontjes van ondernemers waar ze echt vragen om betalingen. Ik kan ook zeggen, dan geef ik af en toe de ondernemers door aan de wethouder en dan zie ik ook dat er actie wordt ondernomen. Dus die urgentie, dat zit wel goed. Waar het nu om gaat met zijn allen is dat we dus de fulltimers aan de slag krijgen om die facturen snel te gaan betalen. (Het lid BURGERS: Is het lid Schmit bereid om zijn woorden te herhalen die hij heeft gedaan in FKD eind februari dat 19 mei onacceptabel was?) Ik heb altijd gezegd dat de ondernemers, dat als die met een lege kassa komen te zitten en ze niet kunnen ondernemen, dat we hun altijd daarbij moeten helpen. En daar blijf ik voor vechten. (Het lid HAVELAAR: Ja voorzitter, dat zal hij ook gezegd hebben. Maar zijn letterlijke woorden waren dat 19 mei onacceptabel was. Vindt u dan 20 mei onacceptabel?) Weet u voorzitter, ik ga hier geen politieke spelletjes doen of data noemen, et cetera. Ik denk dat een ondernemer daar echt geen boodschap aan heeft. Weet u als een ondernemer dit debat ziet, voor mij denkt een ondernemer alleen, wanneer kan ik mijn geld krijgen, is dat 30 april, 5 mei, 12 mei? Daar heeft een ondernemer behoefte aan.

(Het lid HAVELAAR: Voorzitter, ik maak bezwaar tegen de term politieke spelletjes. Want ik ben geen politiek spelletje aan het spelen, ik ben woorden van een coalitiefractie aan het wegen en ik zie dat na GroenLinks ook D66 een blanco agenda geeft, geen harde deadline stelt. Dus 19 mei is geen harde deadline en dan voorspel ik u wat er gebeurt. Laat ik dan ook de vraag die ik aan GroenLinks stelde aan D66 stellen. Want ik weet nu al, D66 geeft ook een blanco cheque. Maar wil D66 het verzoek om aan de wethouder te vragen welk bedrag als stroppenpot gaat er in de Voorjaarsnota? Wil D66 die vraag ook aan de wethouder stellen zodat de oppositie tenminste nog kan proberen om een ander alternatief te zoeken

CONCEPT

41

Jaar

2025

Vergaderdatum 2 april 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

dan dekking uit bedrijfsvoering die al niet de allerbeste is in deze gemeente?) Ja, dat is niet slim. Dat is echt niet slim. Als het huis in brand staat dan ga je niet met elkaar vergaderen over het budget, dan ga je de brand blussen. En ik sta hier als raadslid Financiën ook voor een gemeente die altijd zorgvuldig besluiten zal nemen tussen opbrengsten en kosten en dat staat hier in de brief van de van de wethouder. En ik zie het als onze taak om straks bij de Voorjaarsnota dat heel goed te duiden. Dus ik zie graag een uitleg van de opbouw van de kosten en dan gaan we daar de controlerende taak uitvoeren. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, ik irriteer me mateloos in deze kwalificatie niet slim. Het is dit college wat unaniem besloten heeft dat deze strop gedekt moet worden vanuit bedrijfsvoeringoverhead. Alsof daar even 3 of 4 of 5 miljoen te halen was. Dus ga mij dan hier niet niet-slim noemen. Ik wil daar een alternatief voor omdat het college het al besloten heeft.

En niet alleen is D66 dus weinig kritisch met die blanco agenda en die blanco cheque, ik vind hier echt dat de coalitiepartijen het voeren van goede oppositie en het bedenken van alternatieven onmogelijk maakt door zelfs zo'n simpele vraag, nadat het besluit al genomen is, niet te stellen.) Wat denk ik slim is om te zorgen dat ondernemers zo snel mogelijk betaald krijgen, en ik denk wat ook goed is voor onze rol in de raad, is dat wij straks bij de Voorjaarsnota de afweging gaan maken, zoals we elke Voorjaarsnota doen, om te kijken welke kosten maken we en waar gaan we die dekken? (Het lid BOBELDIJK: De term stoere taal was eerder gevallen. Maar volgens mij was de enige stoere taal die er vooral is gevallen dat is in de commissie februari. want toen zei het lid Schmit het is onacceptabel en dat bleek echt alleen met stoere taal. Of is dat toch onacceptabel? En ik hoor het lid Schmit ook een aantal keer zeggen wij wensen, wij wensen, wij wensen. Zou het niet gewoon moeten zijn, wij eisen als raad dat het wordt opgelost, wij eisen dat het sneller gaat en wij eisen dat het uiteindelijk snel gebeurt?) Mijn positie is crystal clear en ook helemaal duidelijk volgens mij. Wat mij betreft zo snel mogelijk, 30 april, 5 mei, 12 mei. Dat is mijn inzet, alles op alles zetten om de brand te blussen.

(Het lid BOBELDIJK: Dan snap ik toch de term wensen niet, want dat klinkt toch behoorlijk vrijblijvend. Is het voor het lid Schmit nog hard dat er een oplossing gaat komen op korte termijn? Of is het alleen maar wenselijk dat er inderdaad extra inspanning is en dat er erg goed hun best wordt gedaan en dat we er zoveel mogelijk tijd en moeite instoppen? Of is het hard voor het lid Schmit? Of was het alleen maar stoere taal?) Wat heel hard voor mij is, is dat we die ondernemers dus gewoon snel gaan betalen en dat we alles op alles zetten. Dus we hebben nu zestig collega's erbij die de facturen gaan betalen en ik hoop echt volgende week in die brief de productiviteit terug te zien. (Het lid BOBELDIJK: Ik proef toch dat het lid Schmit vooral stoere taal in februari heeft gepoogd.) Dan proeft het lid Bobeldijk een ander gerecht. (Het lid VAN BERKEL: Dit is natuurlijk zoals we D66 kennen, dat gedraai wat we altijd zien als het gaat om dit soort zaken. En nu dus weer, eerst zeggen in een debat dat het onacceptabel is dat 19 mei niet gehaald wordt en nu komen er allerlei praatjes over dat de ondernemers hun geld moeten

CONCEPT

42

Jaar

2025

Vergaderdatum 2 april 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

krijgen. Ja, dat hadden ze allang moeten krijgen, dat geld. En het is vanaf het begin van dit jaar helemaal misgegaan. D66 sprak toen inderdaad uit dat 19 mei absoluut de deadline was. En nu kunnen we doorgaan met D66 de rest van het jaar in deze malaise. Zo zie ik dat nu. Klopt dat?) Nee, dat ziet u verkeerd. (Het lid VAN BERKEL: Hoe zit het dan wel?) Voorzitter, ik ga toch een beetje in herhaling. Ik sta hier voor de ondernemers van wie ik niet wil dat ze in een lege kassa moeten grijpen omdat ze lekker willen door ondernemen. Dus wat mij betreft zo snel mogelijk. (Het lid VAN BERKEL: Die ondernemers willen ondernemen en die willen hun geld omdat ze er ook al heel lang recht op hebben. Het is maandenlang en daarvoor al vorig jaar helemaal misgegaan met de betalingen. Die mensen zitten nog steeds op hun geld te wachten. Dat er nu 12.000 facturen met een voorschot zijn betaald, dat lost het hele probleem niet op. Dus mijn vraag aan D66 nogmaals, wat is voor het lid Schmit de limiet wanneer dit fiasco opgelost moet zijn?) Ik vind het echt een diskwalificatie. Als ondernemers vorige week 12.000 facturen betaald krijgen denk ik dat ze daar heel erg blij mee zijn geweest, dan zit er weer geld in de lade. En wat mij betreft gaan we dat nog vaker doen.

(Het lid KHAN: Ik wil het lid Schmit ook even uitdagen om na te denken over wat de gevolgen hiervan zijn als we de scenario's niet halen. Want het gaat ook om ons imago als gemeente Amsterdam. Gaan ondernemers ook in de toekomst bereid zijn om met de gemeente te werken als ze zien onze facturen lopen zo'n enorme achterstand op dat wij hieronder komen te lijden. Is het lid Schmit het daarmee eens dat dit ook een probleem is?) Ja, ik deel uw zorgen en daarom staan we denk ik samen hier om te zorgen dat ondernemers betaald krijgen en wat we ook eerder zeiden, dat ondernemers ook weer nieuwe inkoopopdrachten krijgen. Daar zijn denk ik ondernemers echt wel bij gebaat. (Het lid KHAN: Dan ben ik blij dat het lid Schmit zegt voor ons imago is het belangrijk dat we die toekomstige opdrachten ook kunnen uitzetten. Maar dan wil ik even terug redeneren. Wat is dan een acceptabele laatste datum waarbij het lid Schmit zegt hiermee redden we nog ons goed imago als gemeente Amsterdam?) Dat zijn een beetje een wat-als-scenario's en daar doe ik niet aan. Als ik twee wielen had, dan was ik een fiets. Dus laten we gewoon aan de slag gaan met die facturen, dat lijkt me handiger. (Het lid KHAN: Voorzitter, dat klopt niet. U had ook een scooter kunnen zijn of een bromfiets. Maar dat terzijde. Maar het is zeer zeker wel belangrijk om na te denken.

Want hoe langer je het uitstelt, hoe schadelijker is dat voor je imago. In mijn eerste interruptie bevestigde het lid Schmit dat. Maar op mijn tweede interruptie zegt heer Schmit ja maar dat maakt dan verder niet uit wat de einddatum zal zijn. Die twee kun je niet met elkaar rijmen. Snapt het lid Schmit dat?) Allereerst, een D66’er zie je eerder op een fiets dan op een scooter, dat terzijde. Maar het punt is, ik ga hier niet praten in wat-als-scenario's. Het is duidelijk, mijn prioriteit is dat die ondernemers zo snel mogelijk betaald krijgen en daar blijf ik voor staan. (Het lid VAN BERKEL: Hoorde ik het lid Schmit nu eerder zeggen dat hij wekelijks ondernemers spreekt bij wie het water aan de lippen staat?)

CONCEPT

43

Jaar

2025

Vergaderdatum 2 april 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Ja, ik heb ondernemers die mij inderdaad bellen en zeggen, wat is het uitzicht op mijn facturen. Ik ga met alle respect hier niet individuele gevallen delen maar die vragen mij wel zie jij dat het goed gaat komen. En dan ga ik vanuit mijn positie die ondernemers proberen te helpen. (Het lid VAN BERKEL: Dan ben ik even benieuwd, want het lid Schmit zei dat hij die ondernemers doorstuurt naar de wethouder. Maar die had de vorige raad aangegeven dat ze nog geen enkele ondernemer had gesproken die in de problemen was gekomen. Hoe zit dat?) Ik ga niet over de woorden van de wethouder. Voorzitter, wat ik nou ook zo belangrijk vind is dat ondernemers niet alleen hun facturen betaald krijgen maar dat we ook inkoopopdrachten kunnen verstrekken. Want dan kan ook het werk in de gemeente doorgang vinden. Nou zie ik dat we al meer inkoopopdrachten verstrekken maar mijn vraag aan de wethouder is of zij denkt dat het tempo van het verstrekken van inkoopopdrachten door blijft zetten. En dan als laatste, we zijn AFIS aan het implementeren. Heeft de wethouder op dit moment zicht op dat er misschien nog andere modules ook niet goed gaan lopen? En dan hoop ik dat de wethouder met name begrijpt, zijn er nog modules waarvan misschien ondernemers last gaan krijgen? De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Asruf. Het lid ASRUF: Dank u wel, voorzitter.

We zien een lichte vooruitgang en we zien dat het aantal betaalde facturen toeneemt. We zien dat er 4.500 facturen betaald zijn, we zien een voorschotbetaling van 12.000 facturen en we zien ook dat er meer menskracht geregeld wordt om ervoor te zorgen dat facturen zo snel mogelijk betaald worden. Voorzitter, ik had ook gehoopt dat het wat sneller zou gaan, dus mijn eerste vraag aan de wethouder is, op welke manier verwacht de wethouder de komende tijd dat die versnelling wel gemaakt gaat worden? Mijn tweede vraag is vooral gericht op de inhoud. Welke problemen zijn er nu nog die opgelost moeten worden als het gaat om het systeem? In de brief van afgelopen dinsdag wordt daar eigenlijk niks over gezegd. Dus welke problemen zijn er en hoe gaan die ook opgelost worden? Daarnaast wordt er ook gezegd van het scenario van 19 mei, die ligt op tafel, die hebben we eerder ook met elkaar besproken. Mijn vraag daarover is eigenlijk, liggen we nog op schema? En in hoeverre helpt het dan dat we die zestig man die we nu hebben aangenomen, dat die ervoor gaan zorgen dat het voor 19 mei opgelost gaat worden? Dan zag ik ook de spoedverzoeken. Die zijn deze week ook weer iets hoger geworden en ook een hoog percentage dat uiteindelijk goedgekeurd wordt en ook uitbetaald wordt.

Wat is het beeld daarbij? Loopt dat goed? Weten ondernemers ons te vinden? Moeten we daar extra over communiceren? Hoe gaat het daarmee? De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kabamba. Het lid KABAMBA: Voorzitter, ik kan heel kort zijn. Er is heel veel al gezegd wat ik wilde zeggen. Ik wil alleen toevoegen dat ik het zeer betreur dat we niet zeker weten of we 19 mei gaan halen, zeer betreur voor de ondernemers die zich ontzettend zorgen maken over hun situatie. En de vraag blijft nog steeds hoeveel dit maatschappelijk gaat kosten

CONCEPT

44

Jaar

2025

Vergaderdatum 2 april 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

voorbij de cijfers die we hebben gezien, ook de manuren en ook de andere ambtenaren die zich extra hierover moeten buigen omdat er mensen in de klem komen te zitten. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan. Het lid KHAN: Voorzitter, ik kan het ook kort houden. Veel is al gezegd waar wij bij aansluiten als het gaat om de kritische vragen gesteld door de oppositie. En verder blijft hetgeen wat wij hebben gezegd in de commissie staan. Ik heb nog twee punten. Eén is, we steunen de motie van het lid Havelaar om inzicht te krijgen in de financiering. Maar ik vraag me eigenlijk af waarom daarvoor een motie nodig is. Want ik ga ervan uit dat op het moment dat de wethouder geld van hier en daar pakt voor deze aanpak, dat er al een analyse is gemaakt. En ik zou graag die analyse willen zien en daarvoor is denk ik geen motie nodig. Die zouden we op zich al kunnen krijgen. Kan de wethouder daarop ingaan? En bij de commissie zei de wethouder ook dat in reactie op mijn vraag van gaan we de uiterste deadline van 19 mei halen, toen bevestigde de wethouder dat. Ik ben benieuwd of dat antwoord ook nog steeds staat. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Buren. Wethouder VAN BUREN: Bedankt, voorzitter. Hier staan we nu de vierde keer in vijf weken met elkaar hierover te debatteren, dus ik zal proberen het zo kort mogelijk te houden.

want we hebben natuurlijk al heel veel vragen al beantwoord en het gaat ook vooral even over de laatste brief, denk ik. Ik wil even vooropstellen dat voor ons ook het allerbelangrijkste is dat ondernemers niet in de knel komen. En daarvoor hebben we ook natuurlijk die spoeddesk waar 2.600 betalingen al zijn gedaan. En nogmaals, het is bij mij niet bekend dat ondernemers echt in de problemen zijn gekomen. Want ondernemers die in de problemen dreigden te komen zijn naar de spoeddesk gegaan of hebben via een andere manier contact met ons gehad of hebben een voorschot gekregen. Waar ik eerst op wil reageren is vooral dat het gaat dat de raad wil weten wat de operatie zal kosten en hoe we dat gaan betalen. Ik heb meermaals aangegeven dat we de dekking zoeken binnen het programmaonderdeel waar AFIS in valt en dat is het programmaonderdeel overhead. Wij weten nu nog niet hoe we dat precies gaan dekken, dat zal kunnen met een taakstelling richting de organisatie of het versimpelen van processen. Ik heb ook in de brief gezet dat vooral de dienstverlening van de Amsterdammers of dienstverlening richting ondernemers daardoor niet geschaad mag worden. Er wordt ook gevraagd in de motie om voor de Voorjaarsnota apart een dekkingsvoorstel hiervoor te delen met de raad en dat vind ik gewoon echt niet verstandig.

Op dit moment wordt in beeld gebracht wat nodig is om de implementatie goed af te ronden en dat doen we onder andere door die health check van Deloitte. die is eind april afgerond en dan kunnen we het goed in kaart brengen. En er werd ook gevraagd om die health check te bespreken met de raad. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, waarom mag het college wel van zichzelf bedenken uit welk potje het betaald moet worden en waarom mag de raad van het college niet bedenken uit welk potje het betaald moet worden? En waarom noemt het college dat zelfs onverstandig als een raadslid een alternatief wil bedenken?)

CONCEPT

45

Jaar

2025

Vergaderdatum 2 april 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Ik zeg niet dat het onverstandig is als een raadslid een alternatief wil bedenken. Ik zeg dat het onverstandig is voorafgaand aan de Voorjaarsnota. De Voorjaarsnota is het moment van het integrale besluitvormingsmoment binnen onze planning- en controlcyclus. En dat betekent dat we als college alle voorjaarsbesluitvormingen integraal afwegen en besluiten nemen over de bijstelling van de begroting. En daarna delen we de Voorjaarsnota. En u kunt als raadslid natuurlijk ook altijd een amendement indienen als u het niet eens bent met de dekking. En ik vind het juist heel ordentelijk om het op deze manier te doen en niet vooruit te lopen op de integrale afweging die we het college maken. En de Voorjaarsnota wordt voorgelegd. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, dat zou waar zijn als het college niet al een richting van de dekking gekozen had en dat het college gezegd zou hebben, wij gaan het integraal afwegen. Maar dat hebben de andere collegeleden niet gedaan. Die hebben gezegd, wethouder Van Buren je lost het maar op in de begroting van AFIS zelf, binnen de overhead van dienstverlening, zoals u dat vorige keer zei. En dat vind ik nou onverstandig. En ik wil daar al alternatief voor kunnen maken en daar heb ik voor nodig met welk bedrag is wethouder Van Buren nu aan het zoeken in de overheidsbegroting. Voorzitter, ik zeg net dat we nog niet het volledige bedrag weten.

We hebben nu die 2,8 miljoen. Er komt een health check, we willen ook zorgen dat het ordentelijk gebeurt, dat we ook weten wat we nog voor de verdere implementatie nodig hebben voor AFIS. En ik zeg dan zal er een taakstelling komen. En ook als wethouder Financiën, als je in een bepaald programma ook niet uitkomt of je hebt een overschrijding, dan vraag ik ook aan de wethouders om het binnen het eigen programma op te lossen. Op deze manier sturen we ook. (Het lid HAVELAAR: Ja en dat heeft u de vorige keer ook gezegd, dat het unaniem besloten is. Nu weet ik niet in hoeveel toonaarden ik moet aangeven dat ik daar een alternatief voor heb, dat ik daarover na wil denken. En ik vind niet dat de wethouder hier heel faciliterend optreedt door mij te helpen met bijvoorbeeld een bedrag om dat te gaan doen. En dat vind ik dus een blanco cheque en ik heb geen zin om bij de Voorjaarsnota te tekenen voor dit kruisje. Dit is zo'n grote afwijking van de begroting dat ik daar gewoon in de raad apart over wil praten.) Het is een begroting van ongeveer 8 miljard. En ik wil zeggen dat we nu hebben gegeven, ik heb ook in mijn brief gezegd dat het 2,8 miljoen nu is en dat ik natuurlijk ook een kosten-batenafweging maak en dat ik ook nog de raad daarover informeer. En ik kan ook niet zomaar iets bedenken, een bedrag. Wij moeten die health check afwachten want ik wil dat ook ordentelijk doen.

En die health check is eind april afgerond. Er werd ook gevraagd om de health check te delen met de raad door het lid Van Pijpen. De health check zal wel een heel zeer technisch document worden maar wat ik hier wel kan toezeggen is sowieso ook aan Deloitte te vragen om daarvan ook een samenvatting te maken voor de commissie FKD. In ieder geval, ik deel dat met u. Ik ga dat ook vragen aan Deloitte want ik begrijp ook echt wel dat u daar inzicht in wil hebben. Dus dat is wat ik kan toezeggen. Daarbij ontraad ik dus wel de motie die is ingediend, dat is motie 058 van het lid Havelaar. (Het lid VAN BERKEL: Ik hoorde de wethouder aan het begin van haar betoog het weer hebben over dat ze geen ondernemers heeft gesproken die echt in de problemen zijn gekomen. Het lid Schmit gaf aan dat hij ze wekelijks spreekt en dat hij ze allemaal naar de wethouder doorstuurt. Dus

CONCEPT

46

Jaar

2025

Vergaderdatum 2 april 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

ik was even benieuwd of de wethouder dan wel antwoord wil geven over hoeveel ondernemers zij inmiddels heeft gesproken bij wie het water tot de lippen staat.) Ik heb geen ondernemers gesproken die het water tot aan de lippen staat. Ik heb wel ondernemers gesproken die afvroegen van hoe lang gaat het nog duren. Die heb ik ook verwezen, want die waren nog niet naar de spoeddesk doorverwezen. Die heb ik gewezen op de spoeddesk en dat ze daar contact opnemen. En de ondernemer die ik onder andere heb gesproken die zegt nee, de facturen in februari-maart zijn wel betaald, dus ik kan nog wel even wachten op de andere facturen. En eerlijk gezegd, de ondernemers die ik zelf heb gesproken toonden ook alle begrip. En ik heb wel gezegd we willen niet dat u in de problemen komt. Ik heb ook met de mkb op de website een oproep gedaan. Ik heb met de voorzitter van mkb nauw contact. Ik heb toevallig gisteren een ondernemer doorgekregen voor een betaling die echt wel toch zich afvroeg waar de betalingen blijven, dat heb ik doorgezet in de organisatie. En verder hebben we nog een aantal mailtjes binnengekregen. Maar ik heb wel de indruk dat de spoeddeskbetalingen goed gaan. Ik kan ook nog zeggen, we hebben natuurlijk de voorschotten aangeboden. Daar heeft het lid Van Berkel het ook over gehad. Dat is door aantal ondernemingen ook echt wel gewaardeerd.

We hebben het er nog over gehad de vorige keer of dat het nog 80 procent zou zijn of 100 procent. We hebben het opgehoogd tot 100 procent omdat dat wel werd gewaardeerd. Dus wat dat betreft loopt dat ook goed. En ik roep hier nog steeds op, daar doen we dus alles aan om te voorkomen dat ondernemers of zzp'ers in de problemen komen. En als er mocht blijken dat het niet bij mij ergens naar boven is gekomen of binnen onze organisatie dat iemand echt in de problemen is gekomen doordat een factuur te laat is betaald, of veel te laat is betaald, dan hebben we ook hier toegezegd dan passen we maatwerk toe. Dus dat vind ik gewoon het allerbelangrijkste. Dus dat wil ik nog even benadrukken. Dat ging over de spoedbetalingen en die 250 euro. Ik heb in de brief proberen uit te leggen hoe we daar tot zijn gekomen. We hebben geen benchmark gedaan maar ik kan wel zeggen op dit moment bemensen gemiddeld 22 personen de spoeddesk. Deze werken fulltime, 36 uur, voor een gemiddeld uurtarief van 80 euro. En de spoeddesk kost daarmee dus op dit moment 63.360 euro. En gemiddeld zijn er 360 spoedbetalingen uitgevoerd gemiddeld per week of per dag en een spoedbetaling kost gemiddeld 175 euro per stuk. Dat hebben we berekend in het arbeidsloon, dus dat is een hele normale berekening. Ik ben nog niet klaar, ik probeer het uit te leggen.

En daarnaast zijn er bij de directie ook mensen aan het werk om die de spoedbetalingen voor elkaar te krijgen. Dat is een opdrachtgever, de accounthouders, en de kosten van deze werkzaamheden zitten niet in die 175 euro. Dus het is niet zo dat wij het niet weten, we berekenen dat, dat is een hele normale berekening en daar zit het bedrag van 250 euro in. En dat is een vuistregel die wordt gehanteerd in de organisatie en er komen gewoon extra handelingen kijken bij een spoedbetaling. Dus dat is het. Dan over de kosten-batenafweging zijn ook veel vragen over geweest. We oordelen dus wekelijks op basis van de voortgang of op- of afschalen aan de orde is en dat zal ik ook echt, dat heb ik ook in de brief gezegd, dat ik de raad vooraf zal informeren als wij denken dat opschalen of afschalen wenselijk is. En dat is dus die kosten-batenafweging en we gaan niet rücksichtslos capaciteit bijplussen. En we kijken wat de maatregel kost, wat de alternatieven zijn en hoeveel versnelling een maatregel oplevert. En dat is ook de scenario's waar we het steeds over hebben. We sturen met scenario's. Scenario's heb je nodig om mee te sturen. Dus je hebt een aantal maatregelen bij een scenario en om te zien wat het effect is als je aan een bepaalde knop draait bij een

CONCEPT

47

Jaar

2025

Vergaderdatum 2 april 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

scenario dan kijk je dit stop je erin, wat is het effect. En dan kun je kijken. Dus je moet controle uitoefenen. Daar heb je scenario's voor nodig, dat heet scenariosturing. En op basis van de huidige inschatting is echt met die zestig extra fte nu het scenario dat we binnen de bandbreedte van het slechtste scenario blijven. En natuurlijk willen we gewoon zo snel mogelijk dit oplossen maar ik probeer uit te leggen wat scenariosturing is. En daar informeer ik u ook elke week over in de brief dat we nu zoals het er uitziet met deze maatregel binnen het extra scenario blijven. (Het lid BOBELDIJK: Ik probeer toch de beantwoording van de wethouder te plaatsen. Want ik begrijp ook dus inderdaad dat die kostenafweging ook meespeelt over wat wordt ingezet, dus dat mogelijkerwijs het slechte scenario niet wordt gehaald als dat te duur wordt. Of begrijp ik dit nu verkeerd?) Nee, u begrijpt het niet helemaal verkeerd maar het is wel dat we nu natuurlijk sturen. We willen natuurlijk sturen koste wat kost dat het snel wordt opgelost. Maar dan gaan we wel kijken straks als je zit aan het eind van hoeveel fte's zet je nog in, bij hoeveel betalingen is er nog een achterstand. En als het bijvoorbeeld overschreden wordt met zeven dagen denken we dan kunnen we misschien wel afschalen. Maar dat zal ik ook met u delen. Dus wat zijn de kosten en welke maatregelen je neemt en wat levert het op.

Dus daar wil ik wel heel verantwoord naar kijken. En wat we nu dus ook doen is met name ook best wel de meest ingewikkelde facturen, want dat zijn facturen waar de meeste achterstand is. Dus dat kost ook meer tijd. En ik heb ook uitgelegd in de brief dat vorige week zijn er zestig medewerkers begonnen, die moeten ingewerkt worden door de medewerkers die daar zitten. En natuurlijk hebben we nu gekeken hoe de productiviteit van de medewerkers nu is die nu in principe op volle sterkte werken. En de eerste berichten zijn dat de productiviteit dus hoger ligt. Dus ik hoop echt volgende week betere cijfers te presenteren. Dus daar kijken we ook naar, wat levert het op. Er waren ook vragen over de inkooporders, de nieuwe inkooporders, we zien daar ook een stijging naar 17 procent. Dus er worden ook medewerkers ingezet om de mensen in de organisatie te helpen om de inkooporders aan te maken. En we roepen natuurlijk ook, dat heb ik ook op de website van het mkb gedaan, om ondernemers die bij ons een opdracht krijgen om ook die inkooporders op die manier aan te vragen. (Het lid BOBELDIJK: Deze vraag is of ik het goed begrepen heb. Namelijk dat totdat we terug zijn naar het oude niveau kosten even geen factor is en zodra we terug zijn, dat we dan pas gaan kijken over hoe het kostenaspect is.) Dat moet ik natuurlijk wel goed uitleggen.

We kijken steeds van het oude niveau, er zal altijd een werkvoorraad zijn waar ook nog achterstand is in facturen want dat is een normale werkvoorraad waar nog iets moet worden uitgezocht. Maar daar hou ik u ook van op de hoogte. Dus we kijken wel, we maken die kosten-batenanalyse maar we willen natuurlijk zo snel mogelijk weer in een normale werkvoorraad komen en daarom investeren we nu met zestig extra fte. (Het lid KROM: Voorzitter, begrijp ik nu goed dat de wethouder op dit moment niet op kosten stuurt? Alleen op de kosten-baten van het aantal fte en het aantal openstaande facturen.) Nee, dat begrijpt u niet goed. We hebben nu wel alle kosten gemaakt en nu kijken we natuurlijk wel wat die zestig fte oplevert. Dus ik vind dat gewoon, je moet altijd op kosten

CONCEPT

48

Jaar

2025

Vergaderdatum 2 april 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

en op baten sturen. Dus het is niet, wat ik de vorige keer heb gezegd, we gaan niet als een kip zonder kop heel veel extra kosten maken want ik vind dat ook niet verantwoord. (Het lid KROM: Waar we nu eigenlijk om vragen met zijn allen is neem ons mee in die kosten en laat ons weten wat we nu precies aan het uitgeven zijn. En ik vraag me af waarom de wethouder als ze dat dus heeft, zoals ze aangeeft, waarom ze dat niet gewoon met ons wil delen.) Ik weet niet hoe vaak ik het moet zeggen. Ik heb dat gedeeld. Ik heb het over die 2,8 miljoen, dat heb ik gedeeld. En nu moet er nog een health check komen, of daar zijn we mee bezig om te kijken wat de verdere implementatie van AFIS nog kost. En ik heb gezegd als ik die 2,8 miljoen ga overschrijden dan informeer ik daar ook de raad over. Maar het gaat erover dat die health check moet komen in april en dat we precies kunnen zien hoe lang het programma nog moet doorlopen, hoelang de programmaorganisatie van AFIS nog moet doorlopen. (Het lid KROM: Ik begrijp dat ook want dat is het systeem, dat zijn de andere problemen waar het lid Van Pijpen het ook al over had. Maar in dit geval gaat het natuurlijk gewoon om het oplossen van het facturenprobleem.

En ik vind het gewoon belangrijk dat we als raad daarop kunnen controleren en dat we kunnen zien wat er wordt uitgegeven per week zou ik zeggen en hoe de kosten oplopen en dat was straks ook gaan weten waar de wethouder dat van wil gaan betalen. Dus ik wil de wethouder wel nogmaals op het hart drukken dat het voor de raad gewoon echt ontzettend belangrijk is dat we hier inzicht in krijgen.) Ik begrijp dat en ik heb daar inzicht in gegeven. Want ik heb gezegd dat het gaat om kosten voor de health check, kosten voor de evaluatie, kosten voor het aantal fte. Dus dat heb ik in de vorige brief ook meegedeeld. (Het lid VAN BERKEL: De wethouder had het zojuist over die inkooporders en dat wordt gepresenteerd als een enorme stijging van het aantal facturen dat dan een inkooporder heeft gekregen. Het is van 14 naar 17 procent gegaan. Dat betekent dus dat er nog 83 procent van de facturen geen inkooporder heeft. En die kunnen dan toch niet verwerkt worden in AFIS?) Ik ben wel blij met de stijging want we zien daar en we zetten ook mensen in op die inkooporders dat dat goed gaat, dat mensen een goede inkooporder kunnen aanmaken. Dat kost tijd in de organisatie om eraan te wennen. Dus dat volgen we ook en die percentages daar hou ik u ook van op de hoogte. (Het lid VAN BERKEL: Ja die inkooporders zijn dus 17 procent, 83 procent heeft het nog niet.

Ik heb begrepen dat het handmatig grotendeels moet gaan gebeuren met die zestig fte. Maar wat betekent dit nou dat dit zo langzaam stijgt, het aantal facturen met een inkooporder? Want het grootste gedeelte van die facturen kan dan toch niet verwerkt worden? Dan lopen we toch volledig achter de feiten aan?) De facturen kunnen wel verwerkt worden, het kost alleen meer tijd. En de medewerkers die inkoopfacturen kunnen aanmaken worden dus nu ondersteund door de extra fte om daar ook bij te helpen. En ik kan het niet mooier maken dan het is. Het is een gewenning die moet plaatsvinden in de organisatie. Zoals ik de vorige keer ook al zei, het is heel veel en zwemmen leer je niet uit een boekje. Dit wordt ingeregeld en we zien het gestaag stijgen. En het goede nieuws is dat de facturen die de juiste inkooporders hebben gewoon heel snel door het betalingssysteem gaan. En ik kan het niet mooier maken dan het is.

CONCEPT

49

Jaar

2025

Vergaderdatum 2 april 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(Het lid VAN BERKEL: Maar dan begrijp ik gewoon uit de woorden van de wethouder dat het slechtste scenario van 19 mei ook gewoon helemaal niet gehaald gaat worden. Dat kan zij toch gewoon erkennen nu?) Ja voorzitter, dat heb ik helemaal niet gezegd. Ik zeg dat wij alles op alles en zoals het er nu naar uitziet in dit scenario dan blijven we nog steeds binnen het slechtste scenario. Dus dat heb ik helemaal niet gezegd. En het enige wat ik ook steeds zeg is dat we het gewoon zo snel mogelijk willen oplossen met alle maatregelen die we nemen. Dan de vraag over de informatievoorziening. Ik was even een beetje in de war omdat er werd gezegd dat het ging over de AFIS-verslagen en dat het ging over de staven. De staf Financiën, daar zit ik in en die verslagen heb ik allemaal met u gedeeld als het gaat over AFIS. Dus die heeft u gelijk gekregen. De annotaties, die heeft u toen ook gevraagd aan ons en die die zijn ook gelijk gedeeld, de annotaties van mij voor de commissie. Ik denk dat het lid Burgers ook bedoelt ambtelijke verslagen waar ik niet bij ben geweest en dat is bijvoorbeeld de stuurgroep AFIS. Ik kijk even, klopt dat? Ja. Want ik wil toch wel even duidelijk maken dat we wel gelijk alle informatie hebben gedeeld die toen is gevraagd. Ik kan de verslagen van de stuurgroep ook met u delen. Ik moet nog wel even, dat kan ik volgende week u doen toekomen.

Het moet nog wel door het college want er moet wel geheimhouding op omdat er ook veel ambtenarennamen in staan. Dus dan zal dat na dinsdag zijn. Dus dat kan ik hier wel toezeggen. Als er tenminste deze verslagen worden bedoeld. De motie van het lid Bobeldijk, dat zult u begrijpen die zal ik hierbij ontraden. Want onze prioriteit ligt echt bij de spoedbetalingen en het zo snel mogelijk inlopen van de achterstand van de facturen. Dus ik hou u daarvan ook continu op de hoogte en ontraad ook daarom deze motie. Het lid Van Berkel vroeg over de inkooporders, daar hebben we het al over gehad. Over de voorschotten heb ik ook al iets over genoemd, dat de ondernemers of de ondernemingen daar blij mee zijn. De ramingen heb ik het over gehad. Volgens mij heb ik eigenlijk alle vragen wel beantwoord. (Het lid BOBELDIJK: Ik had ook een vraag gesteld dat na de vorige raadsvergadering is vervolgens het bericht gekomen dat het allemaal moeilijker ging dan dat we hadden gehoopt en dat er vervolgens extra maatregelen zijn ingezet. En ik heb gevraagd waarom zijn die maatregelen toen ingezet, toen het moeilijker ging, en niet meteen na de raadsvergadering. Die vraag is nog niet beantwoord.) Nee we zijn continu in de organisatie en ook alle deskundige mensen in de organisatie natuurlijk, ook in een bestuurlijk team worden maatregelen bedacht die we kunnen in zetten.

En dan kijken we wel of die maatregel ook werken. Dus het is niet dat we hebben gewacht met maatregelen inzetten, maar wel wat kan de organisatie ook aan en wat kunnen we doen, zoals toen de spoedbetalingen onder de 2.500 euro. Dus we moeten ook kijken waar zetten we de mensen die hieraan werken op in. Dus het heeft geen reden dat we hebben gewacht maar wel om te kijken wat is haalbaar. En we moeten natuurlijk ook altijd een controle check doen, want we moeten het ook zorgvuldig doen. Want dat vind ik ook heel belangrijk, dat we ook wel de facturen betalen die ook echt daadwerkelijk de juiste facturen zijn. Dus dat moeten we ook niet uit het oog verliezen. Dus vandaar. (Het lid BOBELDIJK: Ik zou graag een overzicht later willen zien van welke maatregelen later zijn ingezet en waarom die dus niet eerder zijn ingezet. En ik wil niet het proces nu van het probleemoplossen verstoren, dus dat mag eventueel later komen. Maar ik vind dat wel belangrijke informatie van

CONCEPT

50

Jaar

2025

Vergaderdatum 2 april 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

waarom bepaalde maatregelen pas later in zijn gezet dan niet meteen na de raadsvergadering of misschien zelfs nog eerder dat probleem is aangekaart.) Voorzitter, ik kan hier ook een rijtje op gaan noemen maar dat ga ik dus niet doen. Maar dat kan ik toezeggen, misschien in een in een vervolgbrief of tenminste in een update kunnen we misschien een extra aandacht besteden aan de maatregelen. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Berkel in tweede. Het lid VAN BERKEL: Dank, voorzitter. Zoals bekend hebben wij eerder een motie van wantrouwen ingediend tegen deze wethouder en daar staan wij nog steeds achter. Wij vinden dat zij verantwoordelijk is en de consequenties moet dragen van deze puinhoop in dit systeem. We hebben net ook even overlegd. Ik wil eigenlijk van de wethouder horen dat zij kan toezeggen dat het 19 mei echt opgelost is. Want als dat zo is dan hebben we in ieder geval die stip op de horizon. En wij zien dat persoonlijk niet gebeuren gezien de aantallen. Als je een simpele rekensom maakt dan lijkt het er niet op of dat in de buurt gaat komen van een oplossing op 19 mei. Het slechtste scenario was dit en wij zien dat licht aan het einde van de tunnel niet. Maar goed, ik begrijp van de andere oppositiepartijen ook wel dat zij willen gaan zien of dat het toch gaat lukken.

Maar het is wel zo dat als het niet het geval is bij deze alvast een aankondiging dat ik dan een motie van wantrouwen opnieuw zal indienen en dan hoop ik ook op steun van de andere partijen daarvoor. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bobeldijk in tweede termijn. Het lid BOBELDIJK: De SP vindt het belangrijk dat we als raad sturend zijn. Wij vinden dat we niet moeten sturen op basis van scenario's maar op basis van een einddatum. Dus wij zullen onze motie indienen om ook een verantwoording te krijgen als die datum niet wordt gehaald. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Buren. Wethouder VAN BUREN: Bedankt, voorzitter. Volgens mij bijna ten overvloede zeg ik nu nogmaals dat ik er alles op alles op zet om binnen de bandbreedte van het slechtste scenario te blijven. En dat is 19 mei. Maar ik zeg nogmaals, ik ben aan het scenariosturen en ik hou u ook wekelijks op de hoogte. Dus dit is het enige wat ik kan zeggen, ik doe er alles aan om binnen die bandbreedte te blijven. De discussie wordt gesloten. Deelnemingen (incl. AEB) 4. Geheim (Uiten van wensen en bedenkingen over AEB) VN2025-003345

CONCEPT

51

Jaar

2025

Vergaderdatum 2 april 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

4a. Kennisnemen van het verloop en de uitkomst van het AEB-verkoopproces De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Garmy, Burgers en Havelaar inzake evaluatie verkoop AEB, nr. 071 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: de mislukte verkoop van het AEB te evalueren en de evaluatie te delen met de raad. Motie van de leden Burgers, Havelaar, Garmy en Kreuger inzake breng opties in kaart AEB, nr. 076 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: naast de optie behoud AEB alle mogelijke opties over het vervolg van AEB in kaart te brengen, waarbij: levensvatbare alternatieven inzichtelijk gemaakt worden, waaronder afstoten of verkopen van ovens, AEB kleiner maken of een onderdelen verkopen, enz.; risico’s en de draagbaarheid voor de gemeente en haar inwoners in acht genomen worden; de publieke functies van AEB behouden worden. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bakker. Het lid BAKKER: Dank u wel, voorzitter. Ik vraag mij af waar we over vijf jaar en over tien jaar staan met het Afval Energie Bedrijf. De fabriek die kan zijn omgevormd tot een modern bedrijf dat waardevolle grondstoffen terugwint.

En ik hoop dat ik ook de aandacht van D66 heb, want het AEB kan in de toekomst een technologische innovatiehub zijn voor recycling en duurzame materialen waar start-ups een plek vinden, waar scholieren en studenten leerwerkplekken vinden. Of voorzitter, wat ook goed kan is dat we over vijf en tien jaar terugkijken en steeds weer moeten constateren dat we nog met een supervervuilende fabriek zitten die de gemeente heel erg veel geld kost, nog steeds. Het rijk wil verbrandingscapaciteit afbouwen, minder afhankelijk zijn van grondstoffen uit het buitenland en wil bij een toename van circulaire verwerking voorkomen dat de vrijval voor verbranding via import wordt opgevuld. Ook in Europa wordt steeds meer werk gemaakt van circulariteit en Amsterdam wil afvalvrij worden en klimaatneutraal. Dat gaat allemaal simpelweg niet samen met wat nu de kerntaak van het AEB is, namelijk grotendeels van commerciële herkomst grondstoffen in een verbrandingsoven doen. En er is onlangs ook een motie aangenomen van de Partij voor de Dieren in de Tweede Kamer dat het industriële bedrijfsleven een duurzaam perspectief verdient. En net zomin als dat het in het belang van mensen, de luchtkwaliteit en het klimaat is, is het ook niet in het belang van de industrie zelf om te blijven hangen in vervuilende businessmodellen. Dat is een doodlopende weg. Vroeg of laat is omvorming onvermijdelijk.

Dus laten we het er dan op aankomen of sorteren we proactief voor op een toekomstbestendige zaak?

CONCEPT

52

Jaar

2025

Vergaderdatum 2 april 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Op dit moment draait de strategie van het AEB om drie zaken, grondstoffen, verbranden en energie. Maar hierbij wordt nummer één, grondstoffen, voorwaardelijk gesteld aan een langdurig stabiel succes van zaak nummer twee, verbranden. Alleen dan ontstaat ruimte om in te zetten op het terugwinnen van grondstoffen, staat nu in de strategie. Kortom, dat is business as usual waarmee we dus al een decennium eigenlijk geen grote verduurzaming hebben gerealiseerd met de fabriek. Het is dus een bedrijf dat zich op een commerciële en riskante markt bevindt. De gemeente staat aan de lat bij financiële risico's en daarom is het nodig nu we weten dat we het AEB in eigen hand houden om de strategie van AEB ook weer eens goed onder de loep te nemen. Want toen deze in 2023 werd vastgesteld was het in verband met de verkoop geen onderwerp van discussie, helaas maar ook begrijpelijk. Maar nu blijven we aandeelhouder en de aandeelhouder mag hierop sturen en de raad heeft hierover wensen en bedenkingen te geven. Er is veel gebeurd in de tijd en dat vraagt in mijn oog om een herziening. Het werd net niet op omgeroepen door de voorzitter maar daarom heb ik dus ook samen met Partij van de Arbeid en GroenLinks een motie. Ik hoop dat die inmiddels wel is binnengekomen bij de griffie, die vraagt om die strategie onder de loep te nemen.

En ik hoop dat daar lef uit voort gaat komen met een langetermijnblik zodat we echt een duurzaam perspectief voor het AEB hebben met elkaar. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Burgers. Het lid BURGERS: Voorzitter, dank u wel. Het college wil zich de komende tien jaar committeren aan behoud van het AEB. En dat betekent dat dit college ook moet zorgen dat de kosten gedragen kunnen worden de komende tien jaar, niet dat na afloop van tijd de Amsterdammer er toch weer voor opdraait via bijvoorbeeld verhoging van de afvalstoffenheffing. Het college geeft immers aan dat er bij behoud van AEB ook tegenvallers kunnen zijn. Bovendien wordt voorzien dat AEB de komende jaren grote investeringen moet doen waarbij een beroep zal worden gedaan op de aandeelhouder. In de krant hebben allerlei bedragen hierover gestaan en wat ons betreft gaat het allemaal heel snel en het gaat om grote bedragen. Het lijkt wel alsof het college als een kip zonder kop kiest voor behoud van AEB zonder naar alternatieven te kijken. Wij dienen dan ook een motie in waarbij we vragen om alternatieve scenario's voor AEB te onderzoeken, zoals afstoten of verkopen van ovens, AEB kleiner maken of onderdelen verkopen, enzovoort.

Het is belangrijk dat de besluitvorming met betrekking tot het AEB zorgvuldig gaat en dat we niet overhaast beslissingen nemen waarvan we de financiële consequenties niet goed kunnen overzien. Bezint eer ge begint, daar hebben de Amsterdammers recht op. (Het lid BOBELDIJK: Ik blijf toch steeds die raadselachtige gedachtegang van dat als het in publieke handen blijft, dat dan de extra kosten bij de burgers terechtkomt via de afvalstofheffing. Alsof het een soort tegenstelling is dat als het in private handen is dat dat dan niet geldt. Dus ik snap dat niet. Kan het lid Burgers dat toch nog een keer uitleggen dat ik het wel een keer snap?) Ja, als ik het goed begrijp dan wat in de krant heeft gestaan moet er veel gebeuren om het behoud van AEB te bewerkstelligen. Er zijn grote bedragen bij gemoeid. Wij vinden het belangrijk dat er een zorgvuldige afweging wordt gemaakt voordat we in allerlei nieuwe risico's stappen. Daar gaat het om.

CONCEPT

53

Jaar

2025

Vergaderdatum 2 april 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(Het lid BOBELDIJK: Dat was niet helemaal een antwoord op mijn vraag. Mijn vraag was waarom zou dit als het in private handen komt dan niet uiteindelijk ook de rekening bij de burgers komen? Trouwens, als het dan winst maakt dan gaat de winst naar de aandeelhouders, niet naar de burgers. Nu gaat het naar de burgers. Dus ik snap nog steeds dit niet. Leg me een keer uit waarom dit wel geldt voor publiek en niet voor privaat.) Wat mij op dit moment opvalt is dat we van tevoren niet alle scenario's hebben bekeken, bedacht en besproken. En ik zou graag willen weten wat is nou het beste scenario. Laten we daar even de tijd voor nemen. In de AEB-enquête is daar ook voortdurend voor gewaarschuwd. Dus ik denk dat het verstandig is om dat nu ook weer te doen. (Het lid BOBELDIJK: Ik concludeer dat het het lid Burgers nog niet gelukt is om het mij uit te leggen. Waarschijnlijk gaat hem dat ook nooit lukken.) Nou, laat dan het lid Bobeldijk in het vervolg geen vragen meer stellen aan mij. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Van Pijpen, Bakker en Asruf inzake toekomstige strategie AEB, nr.

089 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: om, als aandeelhouder vanuit het belang van continuïteit, publieke belangen en bijdrage aan duurzaamheidsdoelstellingen, het AEB te verzoeken te beoordelen of en hoe er nieuwe of gewijzigde toekomstbestendige strategieën voor het bedrijf wenselijk en noodzakelijk zijn; hierbij het AEB te verzoeken het lopende strategische plan 2023-2030 tegen het licht te houden en te beoordelen op effectiviteit, duurzame doelstellingen en financiële houdbaarheid op de lange termijn; hierover de raad te informeren gelijktijdig met de informatie over de besluitvorming voor de hernieuwde governance AEB. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Garmy. Het lid GARMY: Dank, voorzitter. De verkoop van AEB gaat niet door en wat ons betreft is dat op zichzelf een verstandige keuze. Geen redelijk bod betekent geen verkoop. Maar dit besluit roept ook nieuwe vragen op en vraagt om een frisse blik vooruit. Wat ons vooral opvalt is hoe snel de toon van het college is veranderd. Waar eerder nog werd gesproken van forse risico's en een onhoudbaar scenario bij behoud is daar nu ineens niks meer van over.

En die ommezwaai is opmerkelijk en dat roept bij ons ook de vraag op, waarom krijgen we bij dit nieuw besluit in tegenstelling tot eerdere fases geen overzicht van mogelijke opties en hun voor- en nadelen? AEB blijft in ieder geval de komende tien jaar in handen van de gemeente en dat brengt verantwoordelijkheden met zich mee. De financiële risico's zijn aanzienlijk, de afvalmarkt krimpt en AEB staat voor forse investeringen. Kortom, het is belangrijk om nu goed na te denken over de toekomst van deze deelneming. En daarom dienen wij samen met een aantal andere partijen een motie in waarin we het college verzoeken om naast herfinanciering alle denkbare opties voor het vervolg van AEB in kaart te brengen. En

CONCEPT

54

Jaar

2025

Vergaderdatum 2 april 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

belangrijk is dat bij die verkenning zowel financiële risico's als publieke functies worden meegewogen. En daarnaast kijken we ook naar de invulling van de komende tien jaar. In deze nieuwe situatie zijn heldere governance-afspraken essentieel en de aanbevelingen uit raadsenquête van 2021 blijven daarbij ook relevant. En gezien de complexe rol die de gemeente heeft richting AEB als aandeelhouder, investeerder, afnemer van warmte, leverancier van afval en een partij bij de CO2-afvang is het des te belangrijker dat deze afspraken secuur worden vormgegeven. Tot slot, ook al gaat de verkoop nu niet door dat betekent niet dat dit onderwerp voor altijd van tafel is. En daarom is een evaluatie van het verkoopproces op zijn plaats. Waarom bleef er bijvoorbeeld uiteindelijk maar één bod over, waarom voldeed het bod niet aan de gestelde voorwaarden? En een grondige evaluatie helpt ons om hiervan te leren en toekomstige keuzes beter onderbouwd te kunnen maken. Hiervoor doen we een voorstel. De VOORZITTER geeft woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: Dank u wel, voorzitter. Ik wil proberen om de vraag van het lid Bobeldijk te beantwoorden. In een grijs verleden ben ik faillissementscurator geweest en dan weet je dat het afbinden van risico's echt heel belangrijk is. Dat geldt in het private en in het publieke.

En dan is het in het publieke zo dat als de risico's zich materialiseren, dan heb je grote financiële stroppen. Dat is gewoon zo. En bij een publiek lichaam als de gemeente past dat dus in zo'n moeilijk veld van bedrijfsvoering, wat dit toch is, dat je dat dan beter niet zelf kan doen. Dus de risico's zijn te groot. Het kan zijn dat het een tijd goed gaat en dan krijg je wat winstuitkeringen, dividenden. Maar dat valt in het niet bij dus de grootte van de risico's die er zijn. Daarom moet je ervan af. En daarom is het heel goed dat het lid Burgers er ook voor pleit om alle opties in kaart te brengen en te kijken naar ook verkoop, in afgeslankte vorm of een heel groot AEB. Maar we zouden denk ik uiteindelijk ervan af moeten. Dat is mijn kijk op deze zaak. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Pijpen. Het lid VAN PIJPEN: Voorzitter, dank u wel. Zoals eerder ook al aangegeven, het resultaat van het verkoopproces is dat we uiteindelijk als aandeelhouder aan de lat blijven staan. Op zich vinden wij het een goede zaak dat we ook dat publieke belang op die manier goed kunnen dienen. En ik heb eerder gesproken over die tien jaar, waarom nou precies die tien jaar. Wat ons betreft gaat het echt om een duurzaam aandeelhouderschap en ik wil dat duurzaam echt in dubbele betekenis van het woord hier aan u voorleggen.

Daarom hebben we ook, mede daarom en ik hoef de woorden van het lid Bakker niet te herhalen, maar daar kan ik me voor een heel groot deel in vinden. Ze heeft misschien nog iets meer spreektijd hiervoor dan ik. Dus ik wil me ook even beperken tot wijzen naar de motie die we daarover ook samen indienen om echt ook te kijken nu naar die strategie waarbij duurzaamheid, financiën en continuïteit van het AEB van belang is zodat we inderdaad ook echt niet alleen voor de komende tien jaar maar ook daarna een goed bedrijf neer kunnen zetten. En ik ben blij dat we als gemeente daaraan kunnen bijdragen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bobeldijk.

CONCEPT

55

Jaar

2025

Vergaderdatum 2 april 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Het lid BOBELDIJK: Voorzitter, het mag niet een verrassing zijn dat de SP blij is dat deze publieke dienst in publieke handen is gebleven, net als na diverse peilingen van ons ook blijkt dat gewoon driekwart van Amsterdammers daar blij mee is. En dat betekent ook dat gewoon mensen met het stembiljet nog invloed hebben over deze publieke dienst in de plaats van via het aandeel. Want dan weten we het, dan is het vooral aan de mensen met een flinke portemonnee die dan bepalen wat er met de publieke dienst gebeurt. En als er meteen naar de SP was geluisterd hadden we een hoop capaciteit gescheeld in het verkoopproces, enzovoorts. Dus voortaan stel ik voor luister meteen naar de SP, dat scheelt een hoop tijd, geld en moeite. Het is wel natuurlijk wel de grootste afvalverwerker van Europa en ik snap ook wel dat er ook wel risico's bij zijn. Ik ben niet helemaal blind voor dat soort dingen. En natuurlijk moet je daar uiteindelijk ook goed naar kijken. En er wordt ook afval verwerkt vanuit andere gemeentes, dus ik vraag me ook wel af, daar is in het verleden vanwege het verkoopproces nooit naar gekeken over in welke mate je risico, invloed en andere zaken met andere publieke partijen kan delen. Ik zou dat wel inventariseren, zeker omdat die tien jaar is op een bepaald moment ook weer voorbij en we willen het natuurlijk wel in publieke handen houden.

Dat kan bijvoorbeeld ook met andere gemeentes, risico, geld en opbrengsten delen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Schmit. Het lid SCHMIT: Voorzitter, natuurlijk een ontzettend belangrijk dossier want AEB is zo belangrijk voor onze duurzame afvalverwerking en zo belangrijk voor warmtelevering aan de stad. En als het lid Bakker dan mij vraagt zullen wij samen innoveren, dan wil ik met het lid Bakker wel samen verder werken aan innoveren. Voorzitter, u kent de voorkeur van D66 dat wij het liefst het AEB hadden verkocht aan een private partij. Maar ja, als dan de opbrengst zo laag is dan is het denk ik ook in het maatschappelijk belang dat je besluit om het AEB te houden. AEB heeft vijf jaar in onrustig vaarwater gezeten en ik denk dat het heel verstandig is dat we de komende tien jaar besluiten dat het bij ons blijft. Dat past bij mij in het rijtje rust, reinheid en regelmaat. En daarom zou ik zeggen nu rust, reinheid en regelmaat in het aansturen van het AEB en daarna wel met elkaar samen aan de slag ten aanzien van de governance. Maar ook zoals de collega's zeiden om het strategisch plan van 2023-30 tegen het licht te houden. (Het lid BURGERS: Ik zou aan het lid Schmit willen vragen, er is geen koper gevonden, de banken doen heel moeilijk.

Wat is voor het lid Schmit de reden dat de gemeente er wel in moet geloven?) Wij hebben natuurlijk met onze wensen en bedenkingen zorgvuldig naar de scenario’s gekeken, naar behoud deelnemingen en verkoop. Toen hebben we met zijn allen gezegd verkoop. Dat is niet gelukt. Ja, dus het is een no-brainer zeg ik tegen het lid Burgers. Als je dit niet doet, dan hebben we geen afvalverwerking. (Het lid BURGERS: Ik vraag me af, wanneer heeft het lid Schmit naar scenario's gekeken?) Dat hebben we echt een paar keer samen gedaan voordat we besloten tot de verkoop. (Het lid BURGERS: Dan doelt het lid Schmit kennelijk op november 2023. Volgens mij is dat inmiddels ook meer dan anderhalf jaar geleden.)

CONCEPT

56

Jaar

2025

Vergaderdatum 2 april 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Correct. Dus graag het antwoord van de wethouder. Wat mij betreft rust, reinheid en regelmaat en dan kijken naar de governance en de strategie tegen het licht houden. En ik zou misschien nog toevoegen dat we graag dat bezoek aan de AEB tegemoetzien. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Asruf. Het lid ASRUF: Voorzitter, dank u wel. Ik kan het kort houden. Ik heb al eerder aangegeven dat de Partij van de Arbeid dit een logische uitkomst vindt, dat we AEB niet verkopen, dat we die tien jaar in handen houden. Daarbij hoort wel dat als je zo'n fundamentele koerswijziging doet dat je ook gaat kijken naar de strategie. Ik ben dan ook blij dat het lid Van Pijpen het initiatief heeft genomen samen met het lid Bakker om de motie te schrijven om nu ook te gaan kijken naar de toekomstige strategie. De strategie is nu vastgesteld eind 2023, we hebben nu echt wel weer een nieuwe situatie te pakken met elkaar en ik denk dat het goed is dat die gesprekken met het AEB gevoerd gaan worden en dat daar ook een terugkoppeling komt richting de raad. (Het lid BURGERS: Het college kiest voor behoud van AEB voor de komende tien jaar. Denkt het lid Asruf dat er extra kosten zullen komen voor de Amsterdammer?) Ik heb geen glazen bol dus ik zou dat niet weten.

Wat ik nu belangrijk vind is dat we ervoor zorgen dat de rust ontstaat rondom het AEB, dat we gaan kijken naar de governance, dat we gaan kijken naar de toekomstige strategie. Dat is wat er nu ook gaat gebeuren en daar wacht ik op. (Het lid BURGERS: Zijn er voor het lid Asruf grenzen als het gaat om extra geld in verband met behoud van de AEB?) Het AEB is cruciaal voor onze stad om te doen wat nodig is. We moeten ervoor zorgen dat de komende tien jaar duidelijk is welke strategie we hanteren. Het moet duidelijk zijn hoe de cofinanciering eruitziet. Het moet ook duidelijk zijn welke rol wij als raad daarin spelen. (Het lid BURGERS: Dan concludeer ik dus eigenlijk dat het lid Asruf wat hem betreft een carte blanche geeft als het gaat over financiële tegenvallers voor het AEB de komende tien jaar.) Dat is de verkeerde conclusie. De VOORZITTER geeft het woord is aan het lid Kreuger. Het lid KREUGER: Dank u wel, voorzitter. Alleen hier in dit gedeelte dienen wij een motie in om alsnog over te gaan tot verkoop. Die dienen wij sowieso in samen met het CDA en het lid Burgers zou nog een duimpje opsteken als het goed was, want dan is hij ook mede-indiener. Is het niet zo? Ja, nee, je kunt toch gewoon je duim opsteken? Nee. Dan is hij bij deze ingediend door het CDA en JA21 en de rest doen we in het andere gedeelte. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Scholtes.