20250402 Verslag gemeenteraad middag.pdf
Tekst van het document
En ook als je kijkt naar de afgelopen jaren, de schulden, de schuldontwikkeling, dan is het een vrij stabiel beeld bij het Havenbedrijf. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel voor een vervolgvraag. Het lid VAN SCHIJNDEL: Is het verder zo dat enerzijds de gemeente zelf geen leningen heeft verstrekt aan het Havenbedrijf? Oké, dan zijn daarmee de vragen beantwoord, behalve dat ik wil weten wanneer dan de cijfers over 2024 beschikbaar komen. Wethouder SCHOLTES: De gemeente heeft inderdaad geen lening verstrekt aan het Havenbedrijf, staat ook niet garant voor leningen door het Havenbedrijf. En de cijfers
CONCEPT
21
Jaar
2025
Vergaderdatum 2 april 2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
waar u naar vraagt worden eind april vastgesteld en zullen daarna dus met u gedeeld kunnen worden. Vragen van het lid Von Gerhardt inzake beperkte capaciteit Ingenieursbureau vertraagt nieuwbouw Eigen Haard De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Von Gerhardt. Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, dank u wel. De afgelopen jaren hebben we als stad onze eigen woningbouwambities niet gehaald en dat is natuurlijk ontzettend jammer omdat zoveel Amsterdammers op zoek zijn naar een woning. En al een tijdje hoor ik geluiden dat dit ook wel komt door een capaciteitsgebrek bij de gemeente en die geluiden zijn nu ook wel bevestigd, onder andere door Eigen Haard in een bericht op LinkedIn die aangeven dat twee projecten, zowel in de Dichtersbuurt als in het Ruychaverkwartier, vertraging oplopen door capaciteitsgebrek bij het Ingenieursbureau. En tegelijkertijd heeft de gemeente zelf ook aangegeven niet verder te gaan met de ontwikkeling van de Oranjewerf, ook in verband met gebrek aan capaciteit. En in het Parool geven ook Rochdale en Ymere aan in het verleden of op dit moment last te hebben van capaciteitsgebrek bij de gemeente om hun projecten rond te kunnen maken. En ik heb ook zelf met NEPROM gesproken en die geven aan dat eigenlijk al hun leden nu of in het verleden weleens te maken hebben met capaciteitsgebrek bij de gemeente waardoor projecten vertraging oplopen.
En hier waarschuw ik al jaren voor maar tot nu toe heeft de gemeente altijd gezegd dat dit niet de woningbouwambities vertraagt omdat het gaat om prioritering. Terwijl ik nu toch wel daadwerkelijk signalen krijg dat projecten die morgen hadden kunnen starten op deze manier vertraging oplopen. En dat is zonde, want we hebben die woningen nodig. Dus staat het college nog steeds achter het feit dat het capaciteitsgebrek bij zowel het Ingenieursbureau als het Projectmanagementbureau niet zorgen voor vertraging in onze woningen en dus geen invloed heeft op het aantal woningen dat we de komende jaren zicht op houden? En hoe verhoudt zich dit ook met eerdere bezuinigingen van dit college op het Ingenieursbureau en het Projectmanagementbureau? En daarnaast geeft het college aan dat er nu zestig vacatures openstaan bij het Ingenieursbureau. Wat gaat de gemeente doen om ervoor te zorgen dat deze zo snel mogelijk gevuld worden? En zijn er ook onvervulde vacatures bij het Projectmanagementbureau? Want ook daar lopen veel ontwikkelaars tegen capaciteitsproblemen aan. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Groot Wassink voor de beantwoording. Wethouder GROOT WASSINK: Dank aan het lid Von Gerhardt, want ook als wethouder Sociale Zaken doet het me echt deugd dat ook nu de VVD-fractie ervan overtuigd lijkt dat het probleem van arbeidsmarktkrapte echt een fundamenteel probleem is.
U weet allemaal, we hebben een paar jaar geleden een rapport gehad, het rapportBorstlap, wat gaat over structurele herziening van de arbeidsmarkt en dat zijn stelling was, als je de tekorten op de arbeidsmarkt niet aanpakt kunnen al onze ambities op het gebied van woningbouw, verduurzaming en energietransitie de koelkast in. Dus ik hoop ook zeer dat het lid Von Gerhardt met mij er bij het kabinet op aan wil dringen om nu het arbeidsmarktbeleid fundamenteel te herzien. Want het is namelijk niet alleen het tekort bij
CONCEPT
22
Jaar
2025
Vergaderdatum 2 april 2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
ons, het is net zo goed het tekort in de markt. Want wij zien dat zowel bij energiebedrijven en bouwbedrijven er overal te kort is. Ja, het is net al gezegd, ook het Ingenieursbureau heeft behoorlijk wat vacatures. Dat los je ook niet zomaar op. Overigens, volgens mijn informatie klopt het bericht op LinkedIn ook niet helemaal, het wordt ook nog wat aangepast, maar we hebben wel degelijk een probleem. Dus ik zeg bij deze ook heel graag toe dat wij in een brief terugkomen waarin we wat breder reflecteren op wat dat nu doet bij het Ingenieursbureau. Maar ik zou daar zeer nadrukkelijk de ontwikkelingen in de arbeidsmarkt in den brede bij willen betrekken. Want ook binnen de MRA zien we dat in toenemende mate dit een ernstig probleem is die niet alleen onze woningbouwambities, maar veel van onze ambities als stad ernstig belemmert. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Von Gerhardt voor een vervolgvraag. Het lid VON GERHARDT: Ik had gehoopt op concrete antwoorden nu maar ik kan me voorstellen dat een brief goed is. Dan zou ik wel specifiek willen vragen om niet alleen in te zoomen op het Ingenieursbureau maar ook het Projectmanagementbureau. Want ook daar krijg ik geluiden dat door capaciteitsgebrek huizen niet gebouwd kunnen worden.
Daar zou ik dan ook bij willen hebben of de bezuinigingen die de gemeente de afgelopen jaren op deze twee bureaus heeft ingevoerd, daar invloed op heeft gehad, op de situatie waarin we nu zitten, hoe dit zich in de toekomst gaat ontwikkelen. Maar ook wat dit betekent voor het aantal woningen dat we kunnen bouwen. Want er is altijd gezegd dat het geen afbreuk doet aan het aantal woningen wat we per jaar kunnen bouwen. Ik krijg nu signalen dat het wel zo is. Dus ik zag ook graag die analyse, hoe de tekorten bij de gemeente zorgen voor de vertraging van woningen voor de komende jaren, meegenomen kan worden. En als de wethouder dat toe kan zeggen, ben ik helemaal tevreden. Wethouder GROOT WASSINK: Ik kan me niet helemaal aan de indruk onttrekken dat het lid Von Gerhardt helemaal niet benieuwd was of hoopte op een concreet antwoord. Hij had hier liever gehad dat ik hier met mijn mond vol tanden had gestaan. Want een concreet antwoord bestaat er namelijk helemaal niet. Het is niet zo simpel dat een paar mensen bij het Projectmanagementbureau of het Ingenieursbureau, dat dat de enige factor zou zijn voor het niet halen van onze woningbouwambities. Het lid Von Gerhardt weet zelf donders goed dat er tal van ontwikkelingen zijn die dit veel moeilijker maken. Desalniettemin zeg ik toe dat we deze elementen mee zullen nemen in die reflectie.
Maar ik wil wel herhalen dat de suggestie en die bezuinigingen, volgens mij hebben we daar nog iets in verzacht maar dat durf ik nu geen harde op te doen, want dan gaat u ook weer zeggen oh ja, toen zei de wethouder dit en toen zei de wethouder dat, dat dat echt niet de enige factoren zijn die maken dat het met de woningbouwambitie in dit land moeizaam gaat. Sterker nog, we kunnen als Amsterdam denk ik heel trots zijn op het aantal woningen dat wij hebben gebouwd. Want in tal van andere gemeenten waar tal van andere partijen aan het roer zijn, valt het echt veel viezer tegen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar voor een vervolgvraag. Het lid HAVELAAR: Er is zo'n tegeltjeswijsheid met verliezers hebben een excuus en winnaars hebben een plan. En ik hoorde hier veel excuses voor krapte op de arbeidsmarkt maar nog weinig plannen. En het deed mij ook denken aan de discussie uit
CONCEPT
23
Jaar
2025
Vergaderdatum 2 april 2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
2019, 2020, toen er bezuinigd werd op het projectenbureau waardoor rondom Amstel III nieuwe initiatieven gedeprioriteerd moesten worden. Het gaat erom dat de gemeente op een aantal plekken de vertragende factor blijkt te zijn in de nieuwbouw van woningen. En dat willen we niet. En de wethouder heeft net een brief toegezegd. Ik zou in die brief heel graag willen vragen of daar versnellingsopties in kunnen zijn, welke beleidswijzigingen moeten we doorvoeren zodat de gemeente door de krapte op de arbeidsmarkt geen vertragende factor meer is. Want dat zou ik meer een plan vinden dan met elkaar verdrietig zijn over de toestand op de arbeidsmarkt. Wethouder GROOT WASSINK: Ik zal niet ook tegelwijsheden nu debiteren. Volgens mij is het glashelder dat wij als gemeente natuurlijk helemaal niet onze eigen ambities willen hinderen. Sterker nog, natuurlijk is dit ook een onderwerp waar wij met elkaar over in gesprek zijn en dan kijken. En dus nemen we de suggesties die het lid Havelaar hier doet graag mee. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar voor een punt van orde. Het lid HAVELAAR: De wethouder zei dat hij dit graag meeneemt maar ik stelde de vraag of hij dat in een brief wil meenemen.
Dus zegt hij dat nu toe of niet? Wethouder GROOT WASSINK: Ja, en ik heb aangegeven dat ik waar mogelijk versnellingsopties of andere elementen die dan dat zouden kunnen bespoedigen vanzelfsprekend meeneem. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel voor een vervolgvraag. Het lid VAN SCHIJNDEL: Ja, ik heb er echt zin in. Prachtig onderwerp trouwens. Even een plannetje. Waarom niet uitbesteden? Te weinig ingenieurs bij ons eigen bureau en die projectontwikkelaars bulken van het geld en die kunnen zo bij een particulier bureau allerlei bestemmingsplanvoorstellen laten maken en hoe die leidingen moeten lopen in de grond, enzovoort. Zou dat niet iets zijn om met de projectontwikkelaars in discussie te gaan? Wethouder GROOT WASSINK: We kunnen lang met elkaar discussiëren over wat je privaat ofwel als overheid zou moeten organiseren. Vooralsnog denk ik dat het risicovol zou zijn om de weg in te slaan die het lid Van Schijndel hier voorstelt. Vragen van het lid Aslami inzake van ongewild kantoor tot broodnodige woning De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Aslami. Het lid ASLAMI: Ja dank u, voorzitter. Uit recent onderzoek blijkt dat een op de vijf kantoren in Amsterdam niet voldoet aan het verplichte energielabel C. En bijna 20 procent van alle kantoren heeft niet eens een energielabel.
Wat mij betreft is dat niet alleen een handhavingsvraagstuk maar vooral een ruimtelijke kans. De onrendabele, slecht bereikbaar, moeilijk te verduurzamen kantoren zijn niet de toekomstbestendige werkplekken. Maar ze kunnen natuurlijk wel bijdragen aan iets waar we heel veel behoefte aan hebben, dat zijn namelijk woningen. Woningen voor studenten, voor starters, voor gezinnen. Daarom de vraag aan het college, erkent het college dat juist panden die niet
CONCEPT
24
Jaar
2025
Vergaderdatum 2 april 2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
voldoen aan energielabel C hieraan kunnen bijdragen? En is het college bereid om niet alleen te handhaven maar deze pandeigenaren aan te schrijven of zij bereid zijn mee te denken in de transformatie van deze kantoren? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Groot Wassink voor de beantwoording. Wethouder GROOT WASSINK: Voorzitter, het lid Aslami stelt dat als die kantoren misschien wel omgebouwd zouden kunnen worden omdat ze niet voldoen. Dat zou eventueel wel kunnen, maar zo eenvoudig is dat natuurlijk ook niet. Ik weet dat ook met de Wet milieubeheer kun je kantooreigenaren nog eens aanspreken om die verduurzamingsslag wel te maken. Waar transformatie mogelijk is, u kent dit college, zullen we altijd zoeken naar die transformatie omdat dat echt wel kansen biedt, juist om woningen te vinden. Tegelijkertijd is het ook weer niet zo simpel als dat en heb je daar echt nog wel een betere blik op nodig. Ik heb het niet helemaal scherp maar volgens mij moeten we ook dan misschien nog eens naar dat onderzoek goed kijken of dat inderdaad deze omvang is. Want soms zijn er misschien al wel maatregelen gepland en willen de eigenaren daar helemaal niet aan meewerken. Maar in zichzelf is transformatie voor dit college natuurlijk absoluut een instrument om bij te dragen aan meer huizen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Aslami voor een vervolgvraag.
Het lid ASLAMI: Dat is goed nieuws. Goed dat de wethouder met het college bereid is om te kijken waar dat wel kan. En ik ken de complexiteit. Het is natuurlijk niet iets wat je zo even één, twee, drie met elk kantoorpand kunt doen. Maar toch, we schrijven heel veel van deze eigenaren aan met het verzoek voldoe aan een energielabel. Is het dan niet een idee om dan daarin ook mee te nemen, denk ook aan transformatie? Wethouder GROOT WASSINK: In mijn beeld zijn kantooreigenaren die willen transformeren, staat de deur daar altijd voor open. Maar misschien is de suggestie helemaal geen verkeerde om toch nog eens nadrukkelijker transformatie in bijvoorbeeld woningbouw aan de orde te hebben in gesprekken die we dan voeren. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Taj voor een vervolgvraag. Het lid TAJ: Er staat hier een raadslid die woont in een woning die is getransformeerd. Dat was vroeger een bijgebouw van IBM en nu is het mijn woning. En met mij tweehonderd andere buren, dus het is een succesformule. Is het college bereid eigenlijk om in kaart te brengen waar er nog meer transformatiemogelijkheden zijn in onze stad om te kijken hoe we die woningbouw toch kunnen versnellen? Want we hebben een woningcrisis die we echt moeten oplossen. Wethouder GROOT WASSINK: In alle eerlijkheid word ik nu een beetje overvraagd.
Maar ik ben in de veronderstelling dat we een transformatiekaart hebben en dat daar echt al heel veel op ligt. Maar mochten er nog pandjes zijn waarvan u zegt hebben jullie die wel op het netvlies, mail ons. Maar ik heb het idee dat de transformatie zeer nadrukkelijk een instrument van dit college is waar we graag gebruik van maken en dat we ook een kaart beschikbaar hebben. En ik zie het lid Von Gerhardt knikken, dus dan zal het wel kloppen.
CONCEPT
25
Jaar
2025
Vergaderdatum 2 april 2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Von Gerhardt voor een vervolgvraag. Het lid VON GERHARDT: Met een iets andere insteek. Want ik maakte me juist zorgen. Het is goed als we transformeren waar dat nodig is maar tegelijkertijd kan ik me nog een brief herinneren vanuit mijn portefeuille Economische zaken waarin werd gezegd dat de leegstand van kantoren al onder de frictieleegstand zat. En als we dan zo'n groot gedeelte van kantoren verliezen ben ik bang dat we geen complete stad meer zijn. Want we hebben naast woningen ook plekken nodig waar mensen kunnen werken. Dus wat gaat de wethouder er ook aan doen om te zorgen dat niet al die kantoren nu verloren raken maar dat ze wel gewoon het energielabel krijgen dat nodig is zodat in ieder geval mensen ook hun baan kunnen houden in de stad en waardoor we ook echt daadwerkelijk een complete stad maken? Wethouder GROOT WASSINK: Voorzitter, het lid Von Gerhardt kent het college. Wij proberen daar juist heel erg een balans in te vinden tussen zowel ruimte voor bedrijvigheid als voor wonen. We delen allemaal de zorg van de meeste Amsterdammers voor goede woonruimte. Laten we ook met elkaar vaststellen dat zeker in de periode 20142018 tal van kantoorgebouwen tot hotel zijn getransformeerd. Achteraf moeten we misschien zeggen, had die wethouder RO misschien even een tikkie anders moeten doen. Maar dat geheel terzijde.
Wij zullen er echt voor zorgen dat er altijd plek blijft om ook in deze stad te werken. En tegelijkertijd blijft het verminderen van de woningnood altijd een prioriteit. De VOORZITTER schorst de vergadering. Voorzitter: het lid Burgers De VOORZITTER heropent de vergadering. Vragen van het lid Hofland inzake het steekincident aan de Sint Nicolaasstraat De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hofland. Het lid HOFLAND: Afgelopen donderdag heeft er een zeer ernstig steekincident plaatsgevonden in de binnenstad waarbij vijf personen gewond zijn geraakt. De dader wordt beschuldigd van vijf pogingen tot moord dan wel doodslag met een terroristisch oogmerk. Nu vind ik het belangrijk voordat de vraag stel om daar de uitleg bij te geven, het OM legt alles wat het nog mogelijk kan zijn ten laste zodat de dader niet per ongeluk vrij wordt gesproken. Dus dit wil niet zeggen dat er een terroristisch oogmerk is. Maar je schrikt daar natuurlijk wel van. En mijn vraag aan de burgemeester is tweeledig. Eén, wat doen wij voor slachtoffers en omstanders? Hoe gaat het met hen? Wat weten we daarvan? En twee, wat zegt wat er gebeurd is en ook deze tenlastelegging over het dreigingsniveau? Wanneer kunnen we daar updates over verwachten en van wie? De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording.
CONCEPT
26
Jaar
2025
Vergaderdatum 2 april 2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
Burgemeester HALSEMA: Amsterdam is inderdaad opgeschrikt door een gruwelijk steekincident afgelopen donderdagmiddag en u heeft gelijk in de zorgvuldigheid die u betracht ten aanzien van de tenlastelegging door het Openbaar Ministerie. Waarbij we tegelijkertijd ook wel moeten opmerken dat die zwaar is en dat we dus niet lichtzinnig hiermee om kunnen gaan, wat we überhaupt niet zouden willen. Ten aanzien van de slachtoffers, u zult wellicht begrijpen dat vanwege het medisch beroepsgeheim ik weinig informatie kan delen over de slachtoffers en ikzelf ook weinig informatie bezit. Wat niet wegneemt dat alle slachtoffers een familierechercheur toegewezen hebben gekregen die hen bijstaat en ook kan helpen bij de juiste nazorg. Er is slachtofferhulp geboden en er is de mogelijkheid van consulaire bijstand ook onder hun aandacht gebracht in zoverre het ging om buitenlandse slachtoffers. Vanuit de gemeente is ook ondersteuning geboden aan enkele naaste familieleden die naar Nederland zijn gekomen, bijvoorbeeld in de vorm van een hotelverblijf. Zelf heb ik contact gehad met de familie van één slachtoffer en heb ik ervoor gezorgd dat naar alle slachtoffers bloemen zijn gegaan. Ik kan u verder niet precies vertellen hoe het met hun gezondheid is gesteld. Dan de vraag die u terecht stelt over het dreigingsniveau.
De NCTV heeft het dreigingsniveau voor Nederland vastgesteld op substantieel, niveau 4. Dat betekent dat er volgens de NCTV een reële kans is dat er een aanslag in Nederland kan of zal plaatsvinden. Daarbij moeten we dus opmerken dat deze heeft plaatsgevonden mogelijk met een terroristisch oogmerk, dat dat past in het dreigingsniveau dat de NCTV heeft vastgesteld. Het is verder aan de NCTV om te beoordelen wat de gebeurtenissen in Amsterdam betekenen voor het dreigingsniveau in Amsterdam en in Nederland. En daar hebben wij de NCTV natuurlijk naar gevraagd en wij nemen aan dat we daarover een update krijgen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hofland voor een vervolgvraag. Het lid HOFLAND: Ja twee dingen dan, voor zover dat gedeeld kan worden met de raad zijn we natuurlijk dan ook benieuwd naar die update. En ten tweede, niet wetend of de burgemeester hier iets over kan zeggen zijn we ook benieuwd, was de persoon van de verdachte al bekend bij instellingen? Burgemeester HALSEMA: Ja, u stelt mij de vraag of de gegevens van de NCTV gedeeld zouden kunnen worden met de raad. Dat is niet gebruikelijk, behalve als de NCTV een verandering in het dreigingsniveau aanbrengt en dat ook publiek maakt, dan zal het ook de raad bereiken. Ik zal natuurlijk wel nagaan als er aanpassingen zijn voor Amsterdam of er de mogelijkheid is om de raad vertrouwelijk te informeren.
De informatie of de verdachte bekend was bij instellingen is voorbehouden aan het Openbaar Ministerie en waar ik weinig uitspraken over kan doen. Wel kan ik voor u herhalen wat het Openbaar Ministerie in een eerder stadium naar buiten heeft gebracht. En dat is dat er grote problemen zijn geweest om de identiteit van de verdachte vast te stellen. Daaruit mag u afleiden dat hij niet bij Nederlandse instellingen bekend was. Vragen van het lid Hofland inzake Ajax-huldiging op Museumplein De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hofland. Het lid HOFLAND: Farioli is voorzichtig, we hebben nog zeven wedstrijden te gaan. Dus we mogen het er nog niet over hebben. Maar met die geweldige catenaccio-houding
CONCEPT
27
Jaar
2025
Vergaderdatum 2 april 2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
begeleidt Farioli ons voorzichtig wel stiekem een klein beetje richting die titel. En dat is natuurlijk een huzarenstukje uit zijn rol als trainer maar als burgemeester kun je niet wachten tot het kampioenschap een feit is voordat je begint na te denken over de huldiging aangezien die vaak op de dag zelf of de dag erna gehouden wordt. Dus bij deze alvast mijn vraag, zou het mogelijk zijn de huldiging van Ajax op het Museumplein te organiseren? De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA: Het is echt gevaarlijk hoor, wat u hier staat te doen. Dat is een mogelijke landstitel jinxen en dat willen we natuurlijk niet. En als iemand daar, of als een categorie mensen daar een hekel aan heeft dan zijn het wel de supporters van Ajax. Maar, hoe mooi zou het niet zijn als we dit jaar niet alleen de zevenhonderdvijftigste verjaardag van de stad vieren, het 125-jarig bestaan van Ajax plus de zevenendertigste landstitel? Maar we lopen daar niet op vooruit. Ik heb zelf in een in interview enige tijd geleden bij AT5 al opgemerkt dat ik een huldiging, als die al zou plaatsvinden van Ajax, het liefst op het Museumplein zou zien. En ik kan u daarbij ook meteen melden dat als dat zou gebeuren wij het buitengewoon grondig zullen voorbereiden. De VOORZITTER schorst de vergadering.
Voorzitter: burgemeester Halsema De VOORZITTER heropent de vergadering. Vragen van het lid Aslami inzake sociale huurder met twee koopwoningen moet huissleutels inleveren De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Aslami. Het lid ASLAMI: Voorzitter, toen ik hier kennis van nam dacht ik dit is zo absurd, dit is zo van de zotte. Iemand huurt een sociale huurwoning voor paar honderd euro per maand, bezit ondertussen meerdere koopwoningen, verhuurt die zwart. Inmiddels blijkt dat aan een arbeidsmigrant voor duizenden euro’s contant, zonder contract, zonder huurrecht, zonder inschrijving, helemaal niks. En ondertussen houdt diezelfde persoon een sociale huurwoning bezet die bedoeld is voor mensen die dat echt nodig hebben. Het is dan ook eigenlijk geen misverstand of scheefwonen. Maar dit is dit is gewoon door en door fout en misbruik van alles, maar dan ook alles waar Mokum voor staat. Ik word hier dan ook een beetje pissig van, voorzitter, dat merkt u misschien al, want dit is niet alleen Amsterdammers pesten maar dit is ook de migranten, de arbeidsmigranten in dit geval, die hier ook de dupe van worden. Want die worden weggestopt in woningen zonder contracten.
Kan het college vertellen of iets zeggen over de aard en omvang van dit fenomeen? Hoeveel sociale huurders hebben we die ondertussen gewoon meerdere koopwoningen bezitten? En is het college bereid om hier actief op te handhaven, al dan niet gebruikmakend van het Kadaster? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Groot Wassink voor de beantwoording.
CONCEPT
28
Jaar
2025
Vergaderdatum 2 april 2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
Wethouder GROOT WASSINK: Voorzitter, met het lid Aslami nemen wij hier natuurlijk ook kennis van en het is natuurlijk stuitend. Een sociale huurwoning is echt niet bedoeld als je gewoon inkomsten hebt uit twee koopwoningen. Dus dat is buitengewoon vervelend, blij dat het ook is opgepakt. En de inzet van de gemeente is samen met corporaties, politie en energiebedrijven daar natuurlijk ook op gericht. En we hebben gelukkig ook meerdere acties met elkaar. We hebben een Convenant Zoeklicht en het Convenant Doorzon waar we regelmatig honderden keren per jaar ook op kunnen handhaven. Een van de vragen van het lid Aslami was hoe vaak komt dit nou voor. Dat is best moeilijk. In het vonnis verwijst de rechtbank naar een onderzoek waar ruim duizend van dit soort gevallen in Nederland zouden zijn. Uit navraag bij Ymere blijkt dat de rechter zich baseerde op een artikel uit 22, denk ik, ik heb mijn bril niet helemaal op. Het lastige is dat wij hebben verschillende interventies om dit tegen te gaan. Tegelijkertijd vergt het soms ook wel een beetje zorgvuldigheid. Stel je zit in een sociale huurwoning en erft bijvoorbeeld een koopwoning, dat kan gewoon gebeuren, dan wil je ook niet dat er gelijk wordt ingegrepen. Het probleem bij het Kadaster, want dat is inderdaad een plek, is dat je daar wel een specifieke adresaanvraag kunt doen maar geen bulk.
Dus binnen het opsporen van dit soort ongewenst gedrag, wat we heel erg delen, we willen er heel graag mee aan de slag want deze sociale huurwoning moet gewoon weer beschikbaar komen voor een andere woningzoekende. En dan ga je maar in een van die twee koopwoningen zelf wonen, als je over twee beschikt. Wij zullen hier de komende tijd ook met de corporaties over doorpraten, hoe we dit specifieke geval eigenlijk misschien wel wat beter kunnen verbreden. Maar ik geef daar wel de disclaimer bij, dus dat het informatieniveau soms wat moeilijk is. Maar wij zetten hier vol op in. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Aslami voor een vervolgvraag. Het lid ASLAMI: Dank ook aan de wethouder voor zijn toezegging om hiermee aan de slag te gaan. Ik hoop en ga ervan uit dat u dan ons meeneemt middels een brief over waar het staat. En tot slot kan ik me ook voorstellen dat op het moment dat wij tegen allerlei wettelijke beperkingen oplopen dat we dan misschien ook de lobby richting het rijk moeten opvoeren. Wil de wethouder dat ook meenemen in zijn brief? Wethouder GROOT WASSINK: Ik zou niet zo snel een nieuwe brief willen toezeggen. Ik begrijp dat in de commissie WV op 16 april de raadsinformatiebrief resultaten handhaving wonen 2024 wordt besproken.
Het lijkt mij heel goed dat het college even kijkt in aanloop naar die commissiebespreking, in het contact met corporaties wat zijn nou mogelijke stappen die we op de korte termijn en misschien op de langere termijn kunnen nemen en dat we die in die bespreking meenemen. Want anders moet de raad ook weer wachten op een brief. En volgens mij is dit urgent en delen we dit zeer, vinden we dit onwenselijk en willen we daar allemaal op handhaven. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar voor een vervolgvraag. Het lid HAVELAAR: Ik schrik er een beetje van als woorden als oppakken gebruikt worden omdat we dit probleem inderdaad in 2023 ook al hadden. En ik herinner me uit die discussie inderdaad de erfrechtgevallen waar de wethouder aan refereerde, maar ik herinner me uit die discussie ook dat er nog gekeken zou worden wat doen we nou als
CONCEPT
29
Jaar
2025
Vergaderdatum 2 april 2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
iemand een koophuis in het buitenland bezit en hier in een sociale huurwoning woont. En die discussie hadden we ook in zijn algemeenheid voor de vermogenstoets. Dus als de wethouder toch voorbereid op die commissievergadering in april, daar zou ik dat graag mee willen nemen. En dan ga ik ervan uit dat er al meer gedaan is dan dat we dat nu pas gaan oppakken. Wethouder GROOT WASSINK: Ik had het over dit specifieke geval en ik had het woord oppakken, in mijn hoofd ging het net wat te snel. Ik bedoelde eigenlijk dat deze specifieke situatie is aangepakt. Dat had ik moeten zeggen. Nogmaals, is het niet zo dat wij stilzitten. Ik heb al gezegd, daarom staat die brief ook op 16 april aanstaande op de agenda, we hebben meerdere aanpakken die juist hier heel specifiek naar kijken. Dus ik herken me niet in het beeld dat het lid Havelaar schetst. De punten die u aangegeven zijn over bijvoorbeeld vermogensgrenzen en dergelijke, ik neem die even mee zodat we die ook in die commissie hopelijk kunnen bespreken. De VOORZITTER sluit het mondelinge vragenuur. 2. Interpellaties en actualiteiten 2a. Actualiteit van de leden Van Berkel c.s.
Inzake de achterstand in betaling van facturen door invoering van het AFIS-systeem De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Havelaar, Krom, Van Berkel, Burgers, Garmy en Kabamba inzake dekkingsvoorstel kosten inlopen betaalachterstand, nr. 058 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: de raad een raadsvoordracht voor te leggen met een gedetailleerd dekkingsvoorstel voor de extra kosten van de AFIS-implementatie waaruit ook blijkt waarop er binnen bedrijfsvoering of andere programma’s dan bezuinigd moet worden. Motie van het lid Bobeldijk inzake los de facturatieproblemen op vóór 12 mei, nr. 080 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: uiterlijk 12 mei 2025 de problemen met het AFIS-facturatiesysteem onder controle te hebben, wat betekent dat er niet meer rekeningen buiten termijn mogen staan dan voor de invoering; alle maatregelen te nemen die nodig zijn deze einddatum te halen en geen enkele ruimte te laten voor verdere vertraging. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Berkel.
CONCEPT
30
Jaar
2025
Vergaderdatum 2 april 2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
Het lid VAN BERKEL: Dank, voorzitter. Fijn dat veel ondernemers hun geld hebben, of tenminste een voorschot op hun geld. Want wat in het normale leven vanzelfsprekend is voor deze wethouder nog een hele uitdaging. We zijn op de goede weg om de betaalachterstanden in te lopen, schreef wethouder Van Buren gisteren. Hoe dan? Op dit moment zijn er, als we de facturen waarop een voorschot is betaald niet meerekenen, nog 24.000 onbetaalde facturen. We zagen in de afgelopen week een afname van 164 facturen buiten de betaaltermijn. Slechts 17 procent van de facturen in de voorraad heeft een inkooporder. 2,8 miljoen euro aan extra kosten tot nu toe en we weten niet hoever de rekening nog kan oplopen. Als ik het een blanco cheque noem dan worden de coalitiepartijen boos, maar dit is dus een blanco cheque. Dan over de oplossing van dit probleem. Want wanneer kunnen we die verwachten en hoe ziet die eruit? Laat één ding kraakhelder zijn, een oplossing betekent dat nagenoeg alle facturen volledig betaald en verwerkt zijn en we terug zijn op een gebruikelijke normale werkvoorraad. En dat al die facturen dan ook binnen dertig dagen betaald worden, niet veertig, en ook niet vijfendertig. Dit betekent dus ook dat facturen die nu een voorschot van 80 procent gehad hebben volledig afgehandeld zijn. Daarnaast wil ik van de wethouder weten, hoe werkt het systeem nu.
En dan met name voor nieuwe facturen. Ze schreef gisteren dat slechts 17 procent van de facturen een inkooporder heeft. Op dit moment is bijna de helft van de openstaande facturen in de afgelopen maand ingediend. Wij krijgen daardoor sterk de indruk dat het systeem, waarin er dus tegenover elke factuur een inkooporder moet staan, nog totaal niet functioneert. Je zou denken dat dat op orde is voordat het systeem live gaat. Dan de kosten, de wethouder vraagt feitelijk een blanco cheque voor de kosten. Ze kan nog niets zeggen over hoeveel de totale kosten gaan worden. En ook vooral geen verantwoording anders dan het moet uit de overhead komen. Dit zijn grote bedragen waar we het over hebben en ik vind het niet meer dan normaal dat de wethouder daar de raad over informeert als die erom vraagt. En tot slot dezelfde vraag als in de commissie aan de coalitiepartijen. Waar ligt de grens? Wanneer is genoeg genoeg? Voorzitter met alle respect, hoe je er ook naar kijkt deze wethouder is niet op de goede weg. Dit hele proces, de hele gang van zaken van de afgelopen maanden is één groot fiasco. En daar horen consequenties bij. De directeur Financiën had de integriteit om haar conclusies te trekken en op te stappen.
Ik heb het al eerder gezegd, van een bestuurder verwacht je dat hij bestuurt, dat hij de zaak monitort, de vinger aan de pols houdt, direct ingrijpt als het mis dreigt te gaan en zo een complex proces naar een goed einde brengt. Wat ons betreft neemt de wethouder haar verantwoordelijkheid en vertrekt ze. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR: Ik had in mijn spreektekst staan, ik sluit me aan bij de vorige sprekers waar het gaat over de trage voortgang. Maar ik sluit me nu aan bij de vorige en de toekomende sprekers waar het gaat over de te trage voorgang. En ik wil de wethouder herinneren aan de deadline van 19 mei die zij zichzelf gegeven heeft en die deze raad ook bevestigd heeft. En ik herinner ook de coalitiepartijen aan deze deadline. Wat mij betreft is dat een harde deadline. (Het lid VAN PIJPEN: Het lid Havelaar zegt dat er een deadline zou zijn en dat de raad die heeft vastgesteld, maar daar is geen sprake van. Er zijn
CONCEPT
31
Jaar
2025
Vergaderdatum 2 april 2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
scenario's vastgesteld waar men met elkaar over gesproken heeft. Ik hoop toch dat het lid Havelaar dat ook op die manier ziet.) Dit tekent de onduidelijkheid die we zien bij D66 en GroenLinks. Want aan de ene kant wordt er gezegd, ja het is hard, het is allemaal heel erg en we moeten echt opschieten. En nu zeg ik de wethouder heeft zelf de uiterste datum 19 mei gezegd en dan zeg ik dat is bij jullie toch ook zo en nu heeft GroenLinks al behoefte om bij interruptie daarop terug te krabbelen. (Het lid VAN PIJPEN: Voorzitter, ik kom bij interruptie terug op onwaarheden die hier worden gezegd door het lid Havelaar. Punt één, GroenLinks heeft nooit gezegd dat 19 mei de datum moet zijn en dat zeker niet als deadline gezet. Punt twee, er is gesproken over scenario's, ook door de wethouder, wat het meest waarschijnlijke is en dat we daarop moeten gaan sturen. Dat is hetgeen wat gezegd wordt en ik verzoek het lid Havelaar om gewoon de waarheid hier te spreken en niet mensen dingen in de mond te leggen die ze niet hebben gezegd.) Dan is de waarheid dat het lid Havelaar het betreurt dat de fracties van GroenLinks en D66 een stuk minder kritisch zijn dan ik aanvankelijk gedacht had. En er waren drie scenario's, een was eind maart, een begin april en eentje bijna eind mei.
En ik was in de veronderstelling dat deze raad met zijn allen gezegd had laat het dan die 19 mei moet het echt niet worden. En de wethouder heeft gezegd ik ga niks beloven wat ik niet waar kan maken, dus ik ga niet al eind maart beloven. En ik zie nu al dat er ruimte ontstaat na 19 mei. En dat betreur ik maar ik weet nu al dat een motie van treurnis het ook dan niet zal halen. (Het lid SCHMIT: Het is jammer dat het lid Havelaar hier het spelletje weer van data en moties gaat spelen. Ik denk dat de inzet van deze raad altijd is geweest dat we willen dat ondernemers zo snel mogelijk betaald krijgen. Dus wat mij betreft nog liever 5 mei of 30 april. Dus is het lid Havelaar het gewoon met mij eens dat we gewoon alles op alles moeten zetten dat die ondernemers zo snel mogelijk betaald krijgen?) Ja voorzitter en het lid Havelaar voegt daar de daad bij het woord in tegenstelling tot D66. En ik heb al meermaals gezegd, als het 19 mei niet opgelost is dan is de deadline wat mij betreft verstreken. Nu we het toch over data hebben, 250 euro per stuk kost de reguliere spoedbetaling. Ik schrok me daarvan een hoedje en ik vroeg om een kostenbreakdown en een benchmark. Die werd toegezegd in het debat maar is er helaas niet. Sterker nog, er stond in de brief alleen dat het om een vage inschatting zou gaan.
En dat het een vage inschatting is, is voor mij een schrijnend voorbeeld van het gebrekkige kostenbewustzijn in deze gemeente. En ik vraag de wethouder nogmaals om een kostenuitsplitsing te geven waarom een spoedfactuur normaal gesproken in vredesnaam 250 euro moet kosten om over te maken. En ik vraag de wethouder ook om nog eens uit te leggen dat nu we heel veel spoedbetalingen doen, wat dan de kosten van die speciaal ingerichte desk spoedbetalingen zijn. Want ik zou verwachten bij hoog volume dat die kosten lager zijn. Dan de totale kosten, het college vraagt daar wel degelijk om een blanco cheque. Er wordt geroepen we gaan het bij de Voorjaarsnota allemaal rechttrekken. Die Voorjaarsnota verschijnt op 22 mei. 19 mei zullen de problemen waarschijnlijk nog niet opgelost zijn omdat de fracties van de coalitie daar veel te veel ruimte voor geven. Er moet met een getal in die Voorjaarsnota gerekend worden en ik wil van de wethouder weten, welk getal zit er in die rekensom van de Voorjaarsnota.
CONCEPT
32
Jaar
2025
Vergaderdatum 2 april 2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
(Het lid ASRUF: Ik hoor het lid Havelaar weer een informatieverzoek doen. En ik kan dat tot op een zekere hoogte wel begrijpen maar tegelijkertijd zijn er ambtenaren dag en nacht bezig om die facturen te betalen. En ik hoor het lid Havelaar elk debat weer vragen naar nieuwe informatie. Beseft hij wel welke druk dat ligt op de ambtenaren?) Die ambtenaren die bij de afdeling kosten en clearing werken om dit soort cijfers op te leveren zijn niet dezelfde als de uitzendkrachten die nu die facturen moeten betalen. (Het lid ASRUF: En daar zit natuurlijk de kern. We willen ervoor zorgen dat de ondernemers uiteindelijk zo snel mogelijk betaald worden. Dus dat betekent dat iedereen die hier een steentje aan kan bijdragen, dat die ook vrijgemaakt wordt om die facturen te betalen. Ziet het lid Havelaar dat in ieder geval in?) Nee voorzitter, want een gemeentelijke organisatie die kostenbewust zou zijn zou heel makkelijk moeten kunnen opleveren wat een regulier spoedbetalingsproces kost. En het feit dat daar nu naar gerekend moet worden na een vraag van mij vind ik een stuitend bewijs van een gebrekkig kostenbewustzijn. Ik wil weten, met welk bedrag gaat de Voorjaarsnota de discussie in het college in. Want ik stel namelijk ook ter discussie, het unanieme besluit van dit college om dit maar te moeten dekken vanuit bedrijfsvoering.
Ik vind dat even onverstandig als onduidelijk, want ik weet niet wat de gevolgen daarvan zijn. En daarom heb ik een motie aangekondigd en dien ik die nu ook in. Ik wil dat voor deze ongeveer 3 miljoen of wat die blanco cheque dan ook is, dat daar een ordentelijke raadsvoordracht voor komt zodat we in deze raad kunnen beslissen waar dat bedrag aan uitgegeven wordt. En ik wil niet dat het college nu alleen maar kijkt naar bedrijfsvoering, maar ook breder dan dat. (Het lid ASRUF: Het lid Havelaar zegt op dit moment heel veel over kostenbewustzijn en noem maar op. Ik denk dat het uitgangspunt van dit college is, we gaan de problemen zo snel mogelijk oplossen en we doen dat met zo min mogelijk kosten. Maar het geeft vooral aan waar de prioriteit van het lid Havelaar ligt. En dat is namelijk dat die alleen maar de cijfers wil hebben en dat hij daar duidelijkheid over wil hebben, terwijl ondernemers gewoon wachten op hun geld.) (Het lid SCHMIT: De vraag is natuurlijk aan het lid Havelaar hoeveel kosten hij zelf wil maken om de ondernemers te helpen. Dus mijn vraag is bijvoorbeeld, stel je voor dat het 3 miljoen is en er is een goede kostenbatenanalyse dat we ondernemers kunnen helpen. Zegt het lid Havelaar dan dat doen we nu niet, dan laten we de ondernemers met een lege kas zitten?) Dat heeft het lid Havelaar nergens in dit betoog en ook de afgelopen weken niet gezegd.
Maar sinds de vorige commissievergadering heb ik gezegd ik vind de kosten hoog. Ik vind het raar dat het 250 euro per factuur kost. We hebben daar geen benchmark op, mag ik die hebben? Die is er helaas niet. En ik ben het er niet mee eens dat het allemaal uit bedrijfsvoering betaald moet worden. Wat mij betreft worden er wat linkse hobby's geschrapt om deze enorme kostenpost te dekken. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Burgers. Het lid BURGERS: Voorzitter, dank u wel. In de afgelopen brief van gisteren schreef de wethouder dat er was helaas geen daling te zien in de werkvoorraad buiten de
CONCEPT
33
Jaar
2025
Vergaderdatum 2 april 2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
betaaltermijn. Het blijft dus voor een flink aantal leveranciers en ondernemers zo dat ze moeten wachten op een betaling. En dat is ontzettend vervelend. En daarnaast stond in de brief te lezen dat de implementatie van AFIS later wordt afgerond, probleem op probleem. Er is extra werk voor nodig om processen en systemen te verbeteren en dat belooft weinig goeds. Ik en met mij vele honderden ondernemers en leveranciers vragen ons af of de wethouder nog echt grip heeft op deze situatie, ondanks dat er veel extra kosten worden gemaakt om de achterstand weg te werken. Het gaat simpelweg te langzaam op dit moment. En de wethouder schrijft verder dat het niet mogelijk is om op korte termijn een goede prognose van de overige kosten te geven. Is dit soms een eufemisme om te zeggen dat de kosten nog verder zullen stijgen? En dan voorzitter, op 11 maart al heb ik informatie opgevraagd die duidelijkheid moet geven over de aanloop naar het facturendebacle. Het gaat om alle informatie en besluiten van november en december 2024 van de staf Financiën die gaan over de implementatie van AFIS en het informeren van leveranciers en informatie en annotaties ter voorbereiding aan de commissie FKD van januari 2025. Het opvragen van dergelijke informatie is in de Gemeentewet geregeld en ik zou dan ook niet moeten smeken om deze informatie.
Van de kant van de wethouder heb ik nu al een paar keer ontwijkende antwoorden gekregen en het lijkt erop dat de wethouder niet van plan is om deze informatie te openbaren. Om die reden gooi ik het nu over een andere boeg. Wij zullen met een formeel verzoek om ambtelijke bijstand zorgen dat deze informatie boven water komt. Want niet alleen de ondernemers en leveranciers van de gemeente hebben recht op duidelijkheid, dat geldt voor alle Amsterdammers. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bobeldijk. Het lid BOBELDIJK: Voorzitter, we hebben de vorige raad al gesproken over het nieuwe facturatiesysteem en over het veelvoud van problemen die naar aanleiding van de invoering van dit systeem zijn ontstaan en de vele duizenden facturen die daardoor later worden betaald dan dat de bedoeling is. En ik moet zeggen dat wij vonden dat in dat debat wel de wethouder een aantal antwoorden gaf waarbij ik wel het gevoel had dat het wel serieus werd genomen en er de nodige maatregelen worden ingezet. Intussen weten we ook dat de inschatting, en dat is intussen bijgesteld naar 2,8 miljoen maar misschien wordt het nog veel meer. Want dat weten we niet, het kan wel twee tot drie keer zoveel worden, dat het zo langzamerhand wel een onuitlegbaar verhaal aan het worden is.
Want hoe gruwelijk kan het invoeren van zo'n nieuw systeem misgaan? En na de vergadering werd al duidelijk dat ook het oplossen van de problemen eigenlijk moeilijker loopt dan dat we hadden verwacht en las ik in een persbericht dat naar aanleiding van dat het moeilijk gaat ook extra maatregelen zijn ingezet. En daar heb ik meteen een vraag over. Waarom zijn deze maatregelen ingezet nadat het moeilijker ging en waarom niet meteen na het raadsdebat? En in welke mate is de wethouder dan dus nu wel in control, is het lek boven water en weet ze over de stappen die nodig zijn om uiteindelijk dit verhaal op te lossen? Uiteindelijk vindt de SP dat wij als raad gewoon moeten sturen op het oplossen van het probleem voor de mensen die hiermee te maken hebben. En dat betekent dat wij gewoon richting moeten geven. Dus de SP komt met een motie waarin wij zeggen linksom of rechtsom, los het op. En de oplossing zijn we ook nogal ruim in dat we zeggen van ga terug naar de situatie ervoor, daar waren nog steeds een aantal facturen die dan buiten de termijn zitten, maar ga in ieder geval terug naar de situatie ervoor en zorg dat het 12 mei is
CONCEPT
34
Jaar
2025
Vergaderdatum 2 april 2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
gebeurd. Dat is de grens die wij stellen als raad. Ambtelijke organisatie mag dan alle maatregelen gaan verzinnen om dat uiteindelijk uit te voeren. Dan sturen we als raad en deze motie zullen wij dus ook indienen. (Het lid VAN BERKEL: Dank aan de SP voor deze motie. Alleen daarbij heb ik nog wel de vraag wat zijn de consequenties als dan uiteindelijk die deadline van 12 mei waar het lid Bobeldijk het over heeft niet gehaald is?) Dan heeft in ieder geval het college gefaald en dan zal de uitleg die erbij zit wat ons betreft doorslaggevend zijn of we dat acceptabel vinden of niet. (Het lid VAN BERKEL: Betekent dit dan ook eventueel dat de SP een motie van wantrouwen zou kunnen steunen omdat de wethouder verantwoordelijk is?) Afhankelijk van die onderbouwing over waarom het langer duurt, ja. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom. Het lid KROM: Dank u wel, voorzitter. Ik had gisteren gehoopt dat we met de brief die we kregen van de wethouder eindelijk inzicht zouden krijgen in wat de kosten nog gaan zijn om de problemen op te lossen. Maar helaas, we weten nog steeds niet wat de raming is van de wethouder en wat de actuele financiële situatie is. Zitten we inmiddels op 3 miljoen, zitten we op 3,5 miljoen, 4? We weten het niet en we mogen het pas weten bij de Voorjaarsnota. En dan weten we pas waar we aan toe zijn en komt er een voorstel.
En ook de projectgroep gaat nu ook langer door, dus de kosten zullen waarschijnlijk ook flink doorlopen nog. En ik begrijp het niet, voorzitter, want we kunnen op geen enkele manier een overweging maken en we worden geacht om te tekenen bij het kruisje. En ik ga dan vandaag later nog een discussie voeren over ongedocumenteerden en arbeidsmigranten, mensen die super kwetsbaar zijn en niks hebben en waar weinig geld voor is en waar we over iedere euro moeten steggelen. En ik vind het dan echt vervelend dat we hier blijkbaar oneindig geld in kunnen gooien. En voorzitter, ik wil gewoon die blanco cheque niet afgeven. Dus ik wil de wethouder nogmaals vragen, ik wil een actuele raming met de kosten die we nu kwijt zijn en wat we verwachten dat er nog uitgegeven gaat worden en ten koste van wat er dan precies gaat, zodat we hier met elkaar daar een debat en discussie over kunnen hebben. En dan als laatste voorzitter, ook al eerder gezegd, ik maak me ook zorgen over de voortgang. Ik wilde ook het woord deadline gebruiken, dat zal ik niet doen, maar ik zal wel aan de wethouder misschien dan vragen of 19 mei voor haar een deadline is. Ik hoor het graag. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Pijpen. Het lid VAN PIJPEN: Voorzitter, dank u wel. En ik wil het in mijn bijdrage eigenlijk hebben over drie zaken.
Allereerst het inlopen van de achterstand, hoe het daarmee gaat, dan het systeemprobleem en dan de kosten voor de hersteloperatie. Ik geef het maar even aan. En laat ik ook helder zijn dat mijn vragen zijn altijd kritisch, maar dat wil niet zeggen dat ze altijd ook op die manier meteen politiek gemaakt worden in de zin om het meteen te hebben over het wantrouwen in de wethouder. En ik moet zeggen dat me dat in dit debat af en toe stoort. Wat mij betreft gaat het over de oplossing van de problemen, zowel als het
CONCEPT
35
Jaar
2025
Vergaderdatum 2 april 2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
gaat om het inlopen van de achterstand als de systeemfouten die volgens mij ook ondertussen zichtbaar zijn. Het inlopen van de achterstand. We zien een lichte vooruitgang, dat is op zich goed. Maar die vooruitgang gaat niet hard genoeg, dat zeg ik er ook bij. Als ik dan hoor dat komt ook doordat mensen ingewerkt moeten worden, dan moet het dus ook volgende week ook echt beter gaan. Maar dan komen we ook op de zorgen over het onderliggende systeem. Want een aantal van de redenen van het inlopen van de achterstand heeft natuurlijk ook te maken met het feit dat we bevoorschotting aan het doen zijn. En dat is ook goed. We moeten de problemen oplossen. Dus dat is ook goed, hebben we ook steeds gezegd, hebben we ook met zijn allen als raad ook de wethouder toe opgeroepen. Kijk naar onorthodoxe maatregelen, kijk, naar alles wat je kunt doen. Dus mijn fractie vindt dat uitstekend. Maar het betekent ook dat we ook moeten kijken naar die onderliggende vragen van hoe komt het dan dat we nog steeds ook een aantal van dat soort dingen niet opgelost krijgen. Ik hoor dan allerlei zaken over robotjes die gemaakt worden. Ik heb daar allerlei beelden bij moet ik zeggen, maar die kloppen vast niet, mijn beelden. En dat betekent ook het feit dat ik, maar ik denk ook velen van hier in deze raad, daar natuurlijk ook niet deskundig in zijn om dat op die manier te kunnen beoordelen.
Daarom ben ik op zich ook blij met die health check van Deloitte maar ik wil dus ook op het moment dat die klaar is ook echt heel scherp hebben van welke meer fundamentele en systemische problemen hebben we nou en worden die ook vanuit deze crisisaanpak ook echt aangepakt. Dus dat is ook mijn vraag aan de wethouder om echt te zorgen dat ook op het moment dat die health check er is, dat we daar met elkaar ook het gesprek over aangaan zodat we ook zicht krijgen op welke systemische problemen zijn er en hoe worden die dan ook opgelost. En dan zeg ik er ook maar meteen bij, dat is ook belangrijk om het te hebben over deadlines of over data. Want dat klinkt allemaal heel stoer, echt prachtig, maar het gaat er uiteindelijk om dat we dat systeem dusdanig maken en dat we daar ook reële data en reële vooruitzichten ook op creëren. En nogmaals, daarvoor zijn de scenario's en daarvoor is ook dus de health check van Deloitte van belang. Dan ten derde, de kosten van de hersteloperatie. Ik heb daar vorige week ook al een aantal kritische vragen over gesteld want ik vind ook die 2,5 miljoen uitermate fors, of de 2,8 miljoen samen met de health check.
(Het lid BOBELDIJK: Ik hoor het pleidooi van het lid Van Pijpen en het lijkt erop alsof het lid Van Pijpen vooral voldoende neemt met vooral uitleg waarom het langer duurt en niet sturend wil zijn in zeggen er zit ook op een bepaald moment gewoon een einddatum aan wanneer dit probleem moet zijn opgelost. Want wij zijn als raad natuurlijk toch ook gewoon een sturend orgaan. En ik snap ook wel dat ze zegt we moeten niet populistisch data van morgen gaan roepen, want dat is irreëel. Maar alleen maar accepteren wat de uitleg over waarom het lang duurt, is toch niet voldoende?) Nee, alleen uitleg is niet voldoende. Maar we moeten wel de juiste informatie hebben om ook te kunnen zeggen van die datum is ook reëel. En zoals ik ook net in het interruptiedebatje heb gezegd, kijk die 19 mei, ik wil ook dat het eerder is opgelost, of uiterlijk die 19 mei. Natuurlijk, dat willen we allemaal. Maar het zijn scenario's, het zijn geen deadlines. En sturen op scenario's, en dat weet iedereen ook, betekent ook dat een scenario is geen werkelijkheid. Dus mij gaat het erom, en dat heb ik ook in het eerste debat toen we het over scenario's hebben gezegd, ik vind het belangrijk dat we het controleren op de inhoud, dus zorgen dat dan ook problemen echt zijn opgelost, dan dat we het over
CONCEPT
36
Jaar
2025
Vergaderdatum 2 april 2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
een precieze datum hebben. En dat lijkt me vooral van belang, dus kijken vanuit de inhoud en zeker daar op een gegeven moment ook besluiten over en sturen. (Het lid BOBELDIJK: Is het voor GroenLinks dan alleen maar voldoende als ze steeds het antwoord krijgen dat er hard aan gewerkt wordt en dat we alle zeilen bijzetten? Of is er ook nog meer wat we van GroenLinks kunnen verwachten?) Volgens mij zeg ik ook steeds meer dan dat, dan harder werken en alle zeilen bij zitten. Bijvoorbeeld als het gaat over die systemische vragen, want daar maak ik me eerlijk gezegd heel veel zorgen over. Want je kunt heel veel handjes erbij zetten om nu de concrete problemen op te lossen en dat is heel goed. Maar de systeemvraag van werkt het systeem nou naar behoren en kunnen we dat ook doen, vind ik zeer relevant en daar hebben we inderdaad die deskundigheid ook voor nodig die nu op dit moment ook in die health check wordt uitgevraagd. (Het lid BOBELDIJK: Ik hoor in ieder geval dat GroenLinks niet die helderheid aan de ambtelijke organisatie wil geven door gewoon een duidelijke deadline neer te zetten.) Volgens mij heb ik hier al op geantwoord. Ik had het over de kosten inderdaad, de 2,8 miljoen. Ik zei problemen oplossen kost geld maar dat moet niet ten volledig zijn. Ik bedoel het kan niet zo zijn dat we daar maar bakken met geld in gaan gooien.
Dus een scherpe kosten-batenanalyse, wat levert welke inzet van kosten, welke baten levert dat op. En ik denk dat dat heel erg hard nodig is en ik verzoek de wethouder ook om ook echt daar scherp op te zijn en ons ook te informeren, ook op het moment dat er ook weer sprake is van extra kosten of wat dan ook, over welke kosten-batenanalyse daaraan ten grondslag ligt. Want dat is belangrijk, dat we weten dat het geld wat besteed wordt ook daadwerkelijk bijdraagt aan het leveren van de oplossing. Dus ik wil ook daarop vragen aan de wethouder om daar dat inzicht in te geven, in die kosten-batenanalyse, om op die manier daarop ook als raad onze controlerende taak goed uit te kunnen voeren. (Het lid HAVELAAR: Heeft het lid Van Pijpen dan ook een bovengrens in gedachten? Wat zou zij buitensporig veel geld vinden.) Nee, niet op die manier. Maar laat ik het zo zeggen dat ik vind de 2,8 miljoen al heel fors. Dus ik verwacht ook dat er niet heel veel meer bij komt. (Het lid HAVELAAR: Dan stellen we dus vast dat de wethouder van GroenLinks een blanco cheque krijgt omdat er geen bovengrens is. Dus wat het kost maakt niet uit. De wethouder krijgt ook een blanco agenda, want 19 mei is geen deadline, maar slechts een scenario. Laat mij dan nog een vraag aan het lid Van Pijpen stellen.
Kan zij de oppositie helpen? Ik heb gevraagd in de Voorjaarsnota moet een getal wat dit hele circus gekost heeft. Ik wil dat getal weten omdat ik het oneens ben met het college dat het uit bedrijfsvoering betaald moet worden. Kan het lid Van Pijpen dat informatieverzoek, welk bedrag gaat er in de Voorjaarsnotaonderhandelingen mee, kan ze dat verzoek mede doen aan de wethouder?) Ik snap het verzoek eerlijk gezegd niet helemaal dat we dat nou voorafgaand aan de Voorjaarsnota ... Ik snap het gewoon niet helemaal wat het lid Havelaar wil. (Het lid HAVELAAR: Dit is geloof ik het vierde debat dat we hierover hebben en ik heb gevraagd wat kost het hele circus straks en we weten het allemaal niet, behalve dat we bij de Voorjaarsnota mogen tekenen bij het
CONCEPT
37
Jaar
2025
Vergaderdatum 2 april 2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
kruisje. Meerdere oppositiepartijen zeggen dat willen we niet, we willen weten met welk bedrag gaan jullie in de Voorjaarsnota rekenen? Want wij willen wellicht een alternatieve dekking zoeken. En ook dat bedrag wil de wethouder niet geven. En mijn vraag aan GroenLinks is, kan zij de oppositie steunen om dat bedrag te vragen zodat wij kunnen rekenen aan alternatieven?) Volgens mij heb ik net aangegeven dat ik een scherpe kosten-batenanalyse wil over kosten die worden gemaakt, dat daar ook duidelijke baten tegenover staan, omdat ze anders niet worden gedaan. Ik vind het, en daar heb ik vorige week ook in de commissie een debat over gehad met het lid Havelaar, ik vind het heel normaal dat we in de P&Ccyclus en dus in de Voorjaarsnota met elkaar spreken over overschrijdingen die er zijn in de begroting en hoe we daar op dat moment mee omgaan. Dus ik vind het ook volstrekt normaal dat we dat op dat moment doen. (Het lid HAVELAAR: Dan begrijp ik niet meer waarom ik er net op aangesproken werd toen ik zei dat het me teleurstelt dat GroenLinks en D66 zo kritisch zijn, als zelfs deze simpele vraag niet met ja beantwoord wordt.) Waarvan akte.
(Het lid VAN BERKEL: Voorzitter, is het lid Van Pijpen het nog steeds met mij eens dat 19 mei het slechtste scenario is waarin de problemen zouden zijn opgelost?) Volgens mij zijn dat ook de scenario's die gedeeld zijn waarvan het slechtste scenario op 19 mei zat. (Het lid VAN BERKEL: Is het lid Van Pijpen het met mij eens dat de wethouder verantwoordelijk is voor het geval dat niet de situatie is dat het opgelost is op 19 mei?) Volgens mij is de wethouder altijd verantwoordelijk. En zoals ook eerder gezegd, het zijn scenario's, daar stuur je op en de uitkomst kan net een iets andere zijn dan die precieze datum van 19 mei. En daarom is het ook geen deadline maar is het een scenario. (Het lid VAN BERKEL: Dus er zijn geen consequenties voor GroenLinks als er 19 mei nog geen enkel uitzicht is op een oplossing van dit probleem?) Ik loop in tegenstelling tot JA21 niet vooruit op allerlei dingen. JA21 is er alleen maar op uit om het wantrouwen tegenover de wethouder uit te spreken. Doet u uw best maar, maar ik ga het liever vanuit de inhoud bekijken. (Het lid GARMY: Ik stoorde me net een beetje aan het feit dat GroenLinks zei dat vragen om deadlines stoer doen is. Want dat vragen om deadlines een vorm is van stoer doen, want het is onze taak als raad om onze controlerende taak goed uit te voeren. En ondernemers moeten weten wanneer verwacht kan worden dat ze betaald worden.
En prima als die sturing is door middel van scenario's, maar dan is het ook onze taak om te controleren of die scenario's reëel zijn. Dus hoe kijkt het lid Van Pijpen daarnaar?) Daar ben ik het mee eens, met ook die laatste constatering. En daarom heb ik het ook bijvoorbeeld over die kosten-batenanalyse en bijvoorbeeld over die systemische vragen van wat kun je op een gegeven moment moet je echt oplossen in het systeem. Dus natuurlijk moeten we daarop sturen. En natuurlijk moeten op een gegeven moment ondernemers ook weten waar ze aan toe zijn. Daar ben ik het volstrekt mee eens. En
CONCEPT
38
Jaar
2025
Vergaderdatum 2 april 2025
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
daarvoor zijn ook die scenario's. Het stoer doen gaat over het feit dat je een scenario als een soort van ultieme deadline presenteert. En dat beschouw ik als stoer doen. (Het lid GARMY: Opnieuw de deadline, de scenario's zijn wel door het college gepresenteerd ook in het vorige debat als data waarmee we kunnen werken, waarmee we ondernemers duidelijkheid kunnen geven. Dus het is wel gepresenteerd als een deadline. Het viel mij ook op in het vorige debat dat er opeens een beetje werd vanaf gestapt van nee, dit zijn alleen scenario's. Maar we moeten mensen wel duidelijkheid geven. Dus die data zijn zeker van belang. Dus ik ben benieuwd hoe het lid Van Pijpen daarop reflecteert.) Ik ben het ermee eens dat ondernemers of al diegenen die nog geld moeten krijgen, dat die zo snel mogelijk duidelijkheid moeten krijgen. En daarom heb ik ook gezegd dat ik blij ben met die maatregelen die nu genomen worden voor die bevoorschotting, voor die spoeddesk. En dat vind ik vooral ook belangrijk dat we zorgen dat die betalingen zo snel mogelijk gedaan worden. Maar dat lost nogmaals een aantal systemische punten ook nog niet op en daar heb ik ook vragen over gesteld en daar ben ik ook heel kritisch op. (Het lid KHAN: Ik wil ook even aanhaken op deze discussie. Want die scenario's, althans het lid Van Pijpen suggereert dat het maar data zijn. Dat is het niet, want er is wel wat gebeurd.
We praten over 200 miljoen euro achterstanden. Die ondernemers voeren uit waar wij hierover stemmen. Zij voeren dus de taken uit waar wij de opdrachten voor geven. En op het moment dat wij die scenario’s niet nakomen dan schaadt het toch wel het vertrouwen wat men heeft, wat die ondernemers hebben, in de gemeente Amsterdam. Dus ik wil aan het lid Van Pijpen vragen of ze het hiermee eens is.) Ik ben het er in zoverre mee eens. Op het moment dat wij inderdaad die scenario's die gebruikt worden om helderheid te geven over mogelijkheden, als we die als deadlines gaan presenteren en we halen het niet, dan denk ik dat we het vertrouwen schaden. En dat is ook waarom ik denk dat we daar ook mee uit moeten kijken. En we moeten nu zorgen dat zo snel mogelijk ondernemen betaald worden. En als dat niet kan via de normale systeem, dan via bevoorschotting of via spoedbetaling of anderszins. En dat heeft absoluut mijn grote voorkeur en prioriteit. (Het lid KHAN: Dan toch even voor de bevestiging. Want ik hoor nu in deze reactie toch net een ander verhaal dan bij de bijdrage van lid het Van Pijpen, namelijk dat we alles zouden moeten doen om toch het worst-casescenario eigenlijk niet te overschrijden. Klopt dat?) Ik ben altijd voor het zo snel mogelijk oplossen, het liefst veel eerder dan 19 mei. Ik bedoel daar geen misverstand over.