20241010 Verslag Gemeenteraad middag
Tekst van het document
CONCEPT
36
Jaar
2024
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 10 oktober 2024 raadsnotulen
R
Onze stad durft te bewijzen dat medemenselijkheid geen naïeve idealen zijn, maar fundamentele waarden die de gemeenschap sterker maken. En dat beleid dat gestoeld is op medemenselijkheid niet moreel juist is, maar ook praktisch uitvoerbaar en noodzakelijk. En dat er geen beter antwoord is op racistische framing dan te laten zien hoe het wel kan en dat het werkt. Dus laten we als raad pal achter onze wethouder blijven staan en een signaal afgeven aan de landelijke politiek dat het anders kan en moet. En omdat waar te maken moeten we harder strijden dan ooit. Ik ben ontzettend blij dat we in deze stad ook verder gaan met de LVV en ik heb mijn dank daarvoor meerdere keren uitgesproken. Ik hoop dat we ons met zijn allen ook gaan inzetten om waarheden te blijven delen in plaats van mee te gaan in de populistische drek die nu over het land regeert. En tenslotte hebben we ook een oproep om vernieuwend te zijn met onze humor. Want de grap dat we de telefoon wel of niet aannemen is nu echt iets te vaak gemaakt. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Broersen, Ahmadi, Van der Veen, Bouhassani, Aslami, Kabamba, Krom en Khan inzake verbind azc's met de buurt: Plan Einstein, nr.
398.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: bij nieuw te openen COA-opvanglocaties een pilot te starten in de geest van het model van Plan Einstein; samenwerking te zoeken met lokale organisaties, onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven om zo dit project op te zetten. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van der Veen. Het lid VAN DER VEEN: Voorzitter, ik neem u even mee. Stelt u zich een herberg voor, een plek aan de rand van een weg waar reizigers na een lange en zware tocht mogen neerstrijken, waar je kan uitrusten, waar je een bord eten wordt geserveerd en waar 's avonds ook een bed voor je klaarstaat. Die herberg, die was voorheen vroeger altijd bedoeld voor mensen op zoek naar veiligheid, even rust of gewoon even een plek waar je welkom bent, ongeacht je papieren of je achtergrond. Amsterdam, onze stad, is zo'n herberg. Door de eeuwen heen heeft onze stad altijd mensen ontvangen die hun weg zochten. Het is voor velen van ons ook hoe we hier in Amsterdam terecht zijn gekomen, of onze ouders of hun ouders weer. Amsterdam heeft dan ook niet voor niets de bijnaam Mokum, een naam die in het Jiddisch zoveel betekent als veilige plaats. Een veilige plaats waar niet wordt gewerkt aan je terugkeer, maar een veilige plaats waar je wordt ontvangen, waar je mag landen en waar je mag zijn wie je bent.
Dit gastvrije karakter zit diepgeworteld in onze geschiedenis, het zit in het DNA van onze stad, in wie wij zijn. En een herberg ontstaat immers ook niet zomaar, het is de behoefte van heel veel mensen die er wonen om hun deuren open te zetten. Het is de behoefte van Amsterdammers die weten hoe belangrijk het is dat er een plek is in Nederland waar je niet wordt beoordeeld, maar waar je wordt verwelkomd. En voorzitter, dat zijn geen linkse hobby's, het zijn gewoon de waarden van onze stad. En aan die waarden torn je niet, die verdedig je met al wat je hebt.
CONCEPT
37
Jaar
2024
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 10 oktober 2024 raadsnotulen
R
En net als in de tijd dat de herberg opkwam gaat het ook nu weer over mensen die op zoek zijn naar een veilige plek. Mensen op de vlucht voor vervolging, mensen op de vlucht voor oorlog of geweld, mensen die getroffen zijn door de gevolgen van klimaatverandering. Het gaat ook over lhbtiq+-personen, we zien ze maandelijks vaak voorbijkomen als Shelter City-activisten hier in het stadhuis. Het gaat over ongedocumenteerden, politieke dissidenten en anderen die het mikpunt zijn van het debat. En wat ze gemeen hebben met elkaar is dat ze heel hard allemaal een eigen herberg nodig hebben. En dat is ook heel goed, dat wij als Amsterdam die herberg zijn en kunnen bieden. Want onze stad wordt alleen maar sterker als we de ander welkom heten. Mokum wordt sterker als we zorgdragen voor de mensen die het het hardst nodig hebben. Bovendien, en onze fractievoorzitter Imane Nadif zei dat gisteren ook al bij de Algemene Beschouwingen, de basis van dit alles is natuurlijk de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. En mensenrechten is niet een soort winkeltje waar je even in gaat shoppen van ik wil wel de vrijheid van meningsuiting maar het recht op asiel of het recht op een dak boven je hoofd, laat dat maar even zitten.
En tegen politici die het liefst het recht op asiel willen inperken, of eigenlijk die mensen die niet zoveel ophebben met de LVV zou ik eigenlijk willen zeggen, waar zou je zelf heengaan als het jouw beurt is om te vluchten? Hoe red je jezelf als je niet de tijd hebt om de juiste papieren mee te nemen maar misschien alleen je kind? Hoop je dan ook een plek te vinden waar je terecht kan en waar je even kan rusten? En hoop je dan dat je politici ontmoet, politici die dezelfde taal bezigen als de taal die jij hier in dit huis bezigt over vluchtelingen en over ongedocumenteerden met het hele pakket aan aannames en verwensingen erbij? Voorzitter, ik ben ervan overtuigd dat de vele vluchtelingen en ongedocumenteerden die Amsterdam rijk is, de meeste mensen daarvan, dat zij zouden antwoorden, we hopen dat het gegeven is dat ze dit nooit hoeven meemaken. (Het lid VON GERHARDT: Is er voor het lid Van der Veen een verschil tussen vluchtelingen en ongedocumenteerden?) Ja, daar zit een verschil tussen. (Het lid VON GERHARDT: Ik ben blij dat het lid Van der Veen dat verschil ziet, want in zijn verhaal hoor je dit verschil namelijk niet.
Vindt het lid Van der Veen dat alle ongedocumenteerden of alle uitgeprocedeerde asielzoekers hier in Amsterdam altijd maar moeten kunnen blijven?) Voorzitter, ik ben ontzettend trots dat wij in Amsterdam hier de LVV-voorziening hebben waar een ongedocumenteerden een plek vinden, 30 tot 40 procent van de mensen die daar verblijven kunnen gewoon niet terug naar het land van herkomst om allerlei redenen. Ik denk dat het heel goed is dat Amsterdam zo'n plek heeft waar mensen terecht kunnen, waar ook de overige mensen voor wie een andere situatie geldt, dat ook met hen wordt gekeken, misschien niet met de IND, misschien niet met DT&V, maar wel met heel veel activisten die Amsterdam ook rijk is, hoe wel een hernieuwd perspectief of een toekomst ergens gecreëerd kan worden. (Het lid VON GERHARDT: Hoor ik daar het lid Van der Veen eigenlijk mee zeggen, we hebben een rechtssysteem, de rechter bepaalt u heeft hier geen verblijfsrecht, maar we trekken ons daar als Amsterdam niks van aan. Nee, van Amsterdam mag u hier gewoon altijd blijven. Dus het asielsysteem dat we hebben gemaakt in Nederland, dat doet er niet toe.) Ik vind misschien het verblijfsrecht wel erg strak en heel rechts, ook hier in Nederland. Ik denk dat dat waar is eigenlijk. Maar het is natuurlijk ook mijn eigen mening. Ik denk overigens ook dat als je kijkt naar hernieuwde asielaanvragen die soms worden
CONCEPT
38
Jaar
2024
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 10 oktober 2024 raadsnotulen
R
gedaan waarbij mensen wel een verblijfsvergunning krijgen, dat in eerdere stadia heel veel mensen misschien wel ook niet de juiste persoon tegenover zich hebben gekregen en misschien wel eerder recht hadden op een verblijfsvergunning. Ik was eigenlijk bijna aan het einde van mijn betoog. Ik ben vooral heel erg blij dat het beleidskader dat nu voor voorligt ook wordt gesteund door een heel mooi scala eigenlijk aan moties waarbij we niet alleen praten over gastvrijheid, maar ook daadwerkelijk laten zien dat we de daden bij het woord voegen en dat we werken aan een stad waar we niet werken aan iemands terugkeer maar aan iemands toekomst. (Het lid HAVELAAR: Dank aan het lid Van der Veen voor het bevlogen betoog. Mijn vraag sluit wel aan bij de opmerking van het lid Von Gerhardt. Ik hoor natuurlijk uw visie op opvang en barmhartigheid, die deel ik voor een groot deel. Maar ik ben wel nieuwsgierig, waar zit het vertrek of ook wel de samenwerking met de Dienst Terugkeer en Vertrek in uw verhaal? U zegt ik vind het heel rechts. Maar hoe zou u dat dan doen, het vertrek van mensen die hier niet mogen blijven.? Ik denk dat er al heel veel krachten zijn die mensen die hier niet mogen blijven, dat dat daar al heel veel krachten voor zijn. Ik zou juist willen kiezen en naast de mensen willen staan die misschien van de IND weg moeten, maar soms ook niet terug kunnen.
Een aan die kant, die verhalen hoor ik heel graag. Ik ken bijvoorbeeld het verhaal van een mevrouw die het hiv-virus heeft en in het land van herkomst niet de medicijnen krijgt die nodig zijn om dat in goede banen te laten leiden. Ik vraag me af of je dan als land eigenlijk moet willen dat je zo'n vrouw terugstuurt. (Het lid HAVELAAR: Oké, ik begrijp die vraag. Alleen ik vind uw verhaal niet compleet als je daar niks over zegt. Want je kunt ook niet zeggen iedereen, en zo komt het op mij over, iedereen die hier komt heeft barmhartigheid en we heten welkom, je mag zijn hoe je bent. Moreel gezien deel ik dat, maar er zijn ook mensen waarvan we zeggen dat past niet, het kan niet, de rechter heeft gezegd je moet terug. En daar mis ik u wel in het verhaal. En dat zou het voor mij geloofwaardiger maken als het op dat punt rond is. Dat ik ook snap hoe GroenLinks daar dan in zit.) Ja, ik begrijp misschien ook de vraag wel. Sommige mensen krijgen geen verblijfsvergunning en willen soms ook wel terug. Ik ken heel veel verhalen, ook vanuit mijn eigen achterban, de mensen die ik zelf ken, mensen die bijvoorbeeld niet de juiste papieren hebben om terug te gaan. Ik ken ook de situatie van mensen die gedwongen worden uitgezet. Dat zijn ongelooflijke, ik vind dat vreselijke verhalen, hoe wij met elkaar in deze wereld omgaan, hoe mensen soms ook worden teruggestuurd.
Ik merk dat dat mij heel veel doet. Dus die insteek kies ik in dit verhaal ook. (Het lid HAVELAAR: Ik zie die insteek ook, alleen dat is niet het hele verhaal. En ook niet het hele verhaal van de werkelijkheid. U zei net zelf ook, 30, 40 procent van de mensen die in de LVV zit mag uiteindelijk blijven maar ook een heel groot deel niet. En ik heb het met een aantal mensen een tijdje terug gehad over het voorbeeld in de Verenigde Staten waar op een gegeven moment vanuit Texas naar New York bussen gestuurd werden met vluchtelingen erin van nemen jullie ze maar. Wat er uiteindelijk toe leidde dat de stad New York contracten sloot met die busmaatschappij, dat die mensen niet meer kwamen. Dat kan ook niet de weg zijn. Het lid Veldhuyzen had het gisteren over gedwongen deportatie, dat is allemaal wat we niet willen. Maar wat wil GroenLinks dan wel met mensen die geen
CONCEPT
39
Jaar
2024
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 10 oktober 2024 raadsnotulen
R
verblijvingsgrond hebben en die horen tot die 60 procent ongeveer uit de LVV die terug moeten?) Ik denk dat we ook voor die groep mensen die LVV erg hard nodig hebben en ik bedoel daar eigenlijk mee dat via de LVV is er heel veel kennis en expertise van bijvoorbeeld het ASKV en allerlei vrijwilligers in de stad die ook die mensen bijstaan die wellicht hier geen toekomst kunnen hebben, maar met wie wel op een bepaalde manier wordt nagedacht over waar heb je dan wel een perspectief. Het is zo dat niet iedereen uiteindelijk daar wellicht mee tevreden is, misschien kiezen mensen ervoor om zelf alle contacten te verbreken en hier in Amsterdam te verblijven of naar een andere stad te gaan. Maar ik denk wel dat het heel belangrijk is dat mensen die geen verblijfsvergunning hier hebben gekregen en hier niet kunnen blijven, dat ze wel in contact blijven met Amsterdammers met kennis en expertise om na te denken en om in gesprek te blijven. We willen uiteindelijk niet dat mensen verdwaald over straat hier lopen als we geen LVV meer hebben. Wat de gevolgen daarvan zijn is denk ik ook dat heel veel mensen op straat leven en daar zitten heel veel veiligheidsvraagstukken aan vast.
Dus ik denk dat het heel belangrijk is dat we ook die groep, mensen die hier niet mogen blijven in de woorden van het lid Havelaar, dat die ook kennis en expertise hebben met wie kan worden nagedacht over antwoorden op hun vragen. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Ik heb een vraag over de ongedocumenteerden, die kunnen vaak gewoon niet terug omdat niet duidelijk is bijvoorbeeld Noord-Afrika, is het een Algerijn, komt hij uit Marokko, is hij uit Tunesië. Wat vindt u van het idee om toch terugkeerlocaties te hebben in die landen, bijvoorbeeld in Tunesië, dan kan je van daaruit beslissen of je naar Algerije gaat of naar Marokko om je aan te sluiten bij familie. Dat is toch een hele praktische oplossing?) Ik denk dat de regio al heel veel doet, daar ben ik geen voorstander van. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen. Het lid BROERSEN: Voorzitter, strikte grenscontroles in Duitsland, minister Faber die borden wil plaatsen met hier werken we aan uw terugkeer en de coalitie van Europese patriotten die haar bestaansrecht haalt uit haat tegen vluchtelingen. Het is de politieke realiteit in Europa waar Amsterdam zich als sociale en progressieve stad in moet bewegen. En zo voeren we eigenlijk steeds hetzelfde gesprek.
Het kabinet slaat de deur met harde hand dicht voor mensen in nood terwijl dit Amsterdamse beleid voor vluchtelingen en ongedocumenteerden laat zien dat het ook anders kan, dat je een samenleving kan creëren waar je een beetje omkijkt naar elkaar. Een samenleving waar diversiteit wordt gevierd en wordt gezien als toegevoegde waarde. En dit blijkt ook maar weer uit alle Amsterdammers die zich hier voor dag in dag uit voor inzetten. En toch zijn deze idealen niet altijd makkelijk, want juist in die gesprekken wordt ook benoemd hoe moeilijk het is voor zowel nieuwkomers als buurtbewoners om elkaar daadwerkelijk te ontmoeten, elkaar te leren kennen. Een asielzoekerscentrum staat nu vaak nog los van de wijk als een onbekend iets en andersom kan ook de wijk voor een nieuwkomer voelen als onbekend. Het is daarom zo belangrijk om gedeelde ruimtes te blijven creëren waar we elkaar wel weten te vinden. Daarom vinden wij dat we nog een stap verder zouden kunnen gaan om buurten en azc's met elkaar te verbinden. Om deze reden dienen we vandaag een motie in die daarvoor zorgt, namelijk een pilot voor het conceptplan Einstein. Dit project heeft in andere steden niet alleen gezorgd voor een betere integratie
CONCEPT
40
Jaar
2024
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 10 oktober 2024 raadsnotulen
R
van nieuwkomers, maar ook voor een grotere betrokkenheid van de buurt. Het Plan Einstein is namelijk een plek waar je juist die ontmoetingen kunt vinden. Bewoners van asielzoekerscentra kunnen daar samen met buurtbewoners en andere Amsterdammers cursussen doen, maar ook samenleven en samenwerken aan hun toekomst. Door azc's zo te verbinden met de buurt zorgen we ervoor dat deze niet meer los worden gezien van een buurt op zichzelf, maar als geheel. En dan wil ik nog een ander punt aankaarten vandaag bij dit beleidskader en dat is namelijk de vrijwillige terugkeer van mensen zonder papieren in deze stad. Stel je voor, je ontvlucht een land waar je geboren en getogen bent omdat je daar om wat voor reden dan ook niet meer veilig bent. Je hoopt in Nederland asiel aan te vragen, maar dat wordt afgewezen, misschien wel onterecht. En vervolgens zit je muurvast in het falende Nederlandse asielsysteem. Want je kan echt niet meer terug. Je zit vast in een stad waar je een leven opbouwt onder de radar met alle zorgen van dien. En dan raak je in gesprek met een organisatie die zegt dat ze je kunnen helpen. Grote beloftes voor als je vrijwillig teruggaat en zodra je een klein beetje twijfelt ontstaat er druk. Want, dreigen deze organisaties, als je nu zelf niet gaat, dan komt de overheid je over een tijdje uitzetten. Dan komen ze bij je aan de deur.
En je bent bang dus je besluit te gaan met deze zogenaamde hulp van deze organisaties. En dat noemen zij vervolgens vrijwillige terugkeer. Voorzitter, we horen verhalen van mensen die zijn teruggekeerd naar Syrië, Soedan en Libië in een totaal onveilige situatie onder leiding van organisaties die zouden moeten bijdragen aan vrijwillige terugkeer van uitgeprocedeerde asielzoekers. Mensen in uiterst kwetsbare situaties voelen zich onder druk gezet om terug te keren naar een gevaarlijke omstandigheid doordat ze geld, werk of spullen krijgen die in sommige gevallen bij aankomst op de grens van het land van terugkeer weer worden afgepakt. De overheid werkt niet mee aan uitzetting naar de volgens hen onveilige landen. Maar wanneer is een land eigenlijk onveilig? Want landen zijn onveilig per situatie. Voor de een is een rijtje landen totaal onveilig, terwijl het voor de ander prima is om naartoe te gaan. We verzoeken de wethouder met onze motie om vast te stellen wat hij verstaat onder onveilige landen. En vanzelfsprekend natuurlijk dus ook niet mee te werken aan uitzetting naar deze landen. En daarbij dus ook samenwerkingen te stoppen met organisaties die wel ondersteunen bij deze vrijwillige terugkeer naar een onveilig land. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR: Voorzitter, dank u wel.
Om maar met de deur in huis te vallen, het CDA steunt het voorliggende beleidskader en we zijn ook voorstander van het behouden van de LVV-voorziening in Amsterdam. Want het CDA Amsterdam staat voor een humane en doordachte opvang van ongedocumenteerden. Voorzitter, we hebben technisch uitgevraagd welke versoberingsmogelijkheden er zijn om eventueel kosten te besparen. Die zijn er eigenlijk niet. En mijn vraag aan de wethouder is, zou hij kunnen aangeven in welke richting denkt hij eigenlijk om de kosten binnen de perken te houden? Voorzitter, ik wil ook vragen specifiek hoe het gaat en hoe het zit met de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Zijn er op dit punt nog risico's te verwachten? En voorzitter, ik wil een motie indienen. Onder andere Diederik Boomsma in de Tweede Kamer zorgde ervoor dat er vanuit het rijk alsnog geld komt om dakloosheid en overlast als gevolg van het afschaffen van de LVV te voorkomen. Ik wil dit aangrijpen als een kans voor Amsterdam. We weten namelijk dat Amsterdam financieel gezien niet helemaal bovenaan de
CONCEPT
41
Jaar
2024
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 10 oktober 2024 raadsnotulen
R
prioriteitenlijst van het rijk staat en met de nog niet eens tot stand gekomen moeizame samenwerking tussen onze wethouder en de minister lijkt het er ook niet op dat dit gaat verbeteren. Daarom dien ik een motie in voor het organiseren van een rondetafelgesprek zodat we als stad het initiatief nemen en ik wil de wethouder vragen om in ieder geval een vertegenwoordiger van het kabinet of het ministerie van Asiel en Migratie, de kerken, andere LVV-pilotgemeenten en relevante partners daarvoor uit te nodigen. En het liefst ziet onze fractie daar natuurlijk minister Faber ook aanschuiven, aangezien het haar portefeuille is. En ik ben benieuwd hoe de wethouder daar tegenaan kijkt. (Het lid ASLAMI: Ik ben ook blij met de motie in de Tweede Kamer. Maar ik vind het een gekke motie, want het zijn dezelfde partijen in de Tweede Kamer die hebben gezegd stop met LVV-regeling en het zijn nu dezelfde partijen die zeggen we moeten opvang realiseren, want we willen geen dakloosheid. Hoe kijkt het lid Havelaar daartegen?) Ik vind het in ieder geval een motie waar geld in zit en denk, laten we als Amsterdam proberen om een stukje van dat geld te krijgen en ik vind het riskant dat we het niet krijgen. (Het lid ASLAMI: Daar ben ik het natuurlijk ook volledig mee eens. En dat moeten we ook vooral hier zien te laten landen.
Maar waar ik het over heb is het besluit van dezelfde partijen die zeggen stop met deze regeling. Daar heb ik u niets over horen zeggen, voorzitter via u aan het lid Havelaar.) Ik voel me daar ook niet toe geroepen omdat het niet mijn partij is die in het kabinet zit. In algemene zin ben ik voorstander van de LVV, is het CDA dat ook. Wel geven we daar nadrukkelijker aan dat in de LVV altijd de koppeling moet zijn ook met de Dienst Terugkeer en Vertrek, in ieder geval voor dat deel wat terug kan. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Von Gerhardt. Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, laat ik beginnen dat in dit land er altijd plaats is voor asielzoekers die vluchten omdat ze niet veilig zijn in hun eigen land vanwege wat ze geloven of van wie ze houden. En ik zal dan ook afstand nemen van ideeën en borden die de minister wil doen waarbij ze zeggen wij werken aan terugkeer, omdat dit geen recht doet aan het feit dat er ook mensen zijn die vluchten en die echt onze hulp nodig hebben om hier te kunnen blijven. Dat om daarmee te beginnen. Maar tegelijkertijd is het zo dat we in dit land niet iedereen kunnen huisvesten. Dat er mensen zijn waarvan de rechter heeft gezegd, u heeft geen recht op verblijf hier en u zou moeten terugkeren.
En om het draagvlak voor ons asielsysteem te behouden, om onze druk op de voorzieningen goed te houden, is het ook belangrijk dat deze personen dan terugkeren. En daarom denk ik dat het een verstandig besluit is van het rijk om te stoppen met de LVV omdat wij hebben gezien dat het bijdraagt aan de terugkeer. En we zouden maatregelen moeten nemen die echt werken om de terugkeer te bevorderen. (Het lid AHMADI: Voorzitter, ik ga aan op het woordje draagvlak te behouden. Want volgens mij is het de VVD die alle nodige asielzoekerscentra heeft gesloten, slopend beleid heeft gevoerd om het draagvlak te verminderen en de kwaliteit van de asielketen zo doen af te nemen dat alles wat we nu doen crisismaatregelen zijn en ook drie keer zoveel kosten dan nodig is. Dus waarom begint u daar niet mee?) Omdat ik het daar niet mee eens ben.
CONCEPT
42
Jaar
2024
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 10 oktober 2024 raadsnotulen
R
(Het lid AHMADI: Ik noem alleen maar feiten over het gevoerde beleid van de afgelopen tien jaar van de partij waar het lid Von Gerhardt deel van uitmaakt. Dus ik ben wel benieuwd waarom hij zich daar niet in kan vinden.) Wat ik met draagvlak bedoel, al die mensen die zich zorgen maken omdat zij geen woning kunnen vinden. Het feit dat we een zorgsysteem hebben dat volloopt, mensen die zich zorgen maken over hun eigen toekomst. En het is gewoon een feit dat we in dit land een grens hebben aan het aantal mensen dat we hier kunnen huisvesten. En daar moeten we eerlijk over zijn. En als VVD zijn we daar eerlijk over en we zeggen, mensen die ons land nodig hebben, die echt in een onveilige situatie zitten, die mogen hier blijven. Maar mensen waarvan de rechter heeft gezegd u moet terug, dan moet je ook terug. (Het lid AHMADI: Ik vind het gewoon frappant dat het voorstel van het lid Von Gerhardt om draagvlak te behouden is dat mensen dan dakloos worden en op straat voor overlast zorgen. Dus ik kan het niet helemaal rijmen met wat hij net zegt.) Mijn voorstel is om de instroom te verlagen en echt te werken aan terugkeer. (Het lid KROM: Ik zou aan het lid Von Gerhardt willen vragen waar deze mensen dan precies naartoe moeten.) Dat verschilt denk ik per persoon. (Het lid KROM: Dan maakt het lid Von Gerhardt zich er te makkelijk vanaf.
Want de mensen die op dit moment in de LVV verblijven, daar is gewoon een groot deel van wat niet terug kan omdat ofwel papieren kwijt zijn, ofwel het land wil ze niet terugnemen, ofwel ze hebben zorg nodig op wat voor manier dan ook. Dus mijn vraag aan het lid Von Gerhardt is, waar moeten deze mensen dan naartoe als we dit stoppen?) Voorzitter, wat het is in de kern, er zijn hier mensen waarvan de rechter heeft gezegd u mag hier niet blijven, u heeft hier geen verblijfsrecht. En het is juridisch gewoon het meest deugdelijk om dan te zeggen u moet weer terugkeren. En als VVD zullen we dan ook zeggen, wij werken mee om te kijken hoe u wel terug kunt keren of waar u dan terecht kunt komen. Maar om mensen alleen maar op te vangen om het opvangen, daarmee doen we de asielketen in zijn geheel geen goed. (Het lid KROM: Ik krijg dus geen antwoord op mijn vraag en ik vermoed dat dat komt omdat het lid Von Gerhardt gewoon het antwoord ook niet heeft. Wees daar dan tenminste eerlijk over, zou ik willen zeggen. En stel dat iemand wel teruggaat, dan nog steeds duurt een procedure om terug te kunnen gemiddeld een half jaar. Dus ook dan zullen die mensen ergens moeten slapen, ergens moeten eten, ergens onder de douche moeten. Dus mijn vraag aan het lid Von Gerhardt is, waar moeten deze mensen precies naartoe volgens hem?) Volgens mij gaan we het zien.
Want in de Tweede Kamer is, zoals het lid Aslami zei, daar een motie ook voor aangenomen en ik neem aan dat daar een goed plan voor komt. (Het lid ASLAMI: Voorzitter het verhaal van het lid Von Gerhardt lijkt bijna barmhartig als je daar in het begin naar luistert. Hij zegt dat hij afstand doet van de borden van Faber, maar vervolgens zegt hij eigenlijk precies wat er op die borden staat, namelijk wij gaan mensen massaal op straat laten belanden. Mijn vraag aan het lid Von Gerhardt, wat zegt u tegen die vijfhonderd man die nu worden opgevangen in de LVV-regeling die u vandaag buiten op straat wil zetten? Waar gaan deze mensen heen?)
CONCEPT
43
Jaar
2024
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 10 oktober 2024 raadsnotulen
R
Voorzitter, het lid Aslami maakt één grote fout, die gooit namelijk asielzoekers en uitgeprocedeerde asielzoekers op één hoop. En ik heb gezegd, mensen waarvan de rechter zegt, die vluchten voor hun veiligheid vanwege wat ze geloven of van wie ze houden, hebben wat de VVD betreft altijd bestaansrecht in dit land, mogen hier altijd blijven. Maar dat is een verschil met mensen waarvan de rechter heeft gezegd, u heeft hier geen verblijfsrecht. En dat onderscheid moeten we blijven maken om onze asielketen in stand te kunnen houden. (Het lid ASLAMI: Dit is toch wel heel verwerpelijk. Het lid Von Gerhardt zegt mensen waarvan de rechter heeft gezegd u mag hier blijven, u heeft bestaansrecht. Dus dat wil zeggen mensen die dat niet hebben, die hebben geen bestaansrecht. Daar neem ik heel veel afstand van. Maar laat ik het lid Von Gerhardt toch wijzen op de 208 mensen waarvan de rechter heeft gezegd u heeft bij nader inzien alsnog recht op verblijf. Die mensen zet u de straat op, stuurt u terug. Hoe kijkt u daartegen?) Voorzitter, allereerst, waar ik bestaansrecht zei bedoelde ik natuurlijk verblijfsrecht. Het lid Aslami heeft gelijk dat dat ongelukkig gekozen woorden waren. Dus dat neem ik ook terug. Iedereen heeft bestaansrecht, maar niet iedereen heeft verblijfsrecht in dit land.
En wat betreft de vraag van het lid Aslami, natuurlijk kun je altijd blijven procederen en natuurlijk zullen we altijd op een manier opvang moeten hebben, maar het rijk stopt met deze LVV. Dat betekent ook dat de IND en de Dienst Terugkeer en Vertrek niet meer betrokken zijn. Laten we nou eerst kijken wat het rijk doet voordat we hier allemaal Amsterdamse oplossingen gaan doen die niet bijdragen aan de terugkeer van deze groepen. Want dat is uiteindelijk waar de opvang, als we die doen, op gebaseerd moet zijn. (Het lid ASLAMI: Voorzitter, dit is toch echt flauwekul eersteklas? Deze mensen hebben gewoon het recht op een herhaalde asielaanvraag, dat is een recht en dat recht ontneemt u deze mensen. En dat neem ik u heel kwalijk want ik vind dit ongekend. U heeft vaak gezegd deze mensen hebben geen bestaansrecht, dat doet u weer. Ik ben blij dat u daar afstand van neemt maar ik hoor u en ik hoor eigenlijk dat u alleen maar flauwekul kletst.) Wat mij opvalt is dat ze bij D66 eigenlijk zeggen, iedereen mag hier maar blijven, of de rechter nou heeft besloten of je hier mag blijven of niet. De rechter doet er niet meer toe, het asielsysteem doet er niet meer toe, iedereen kan hier blijven. En wat ik dan zie is dat het draagvlak in de samenleving afneemt. Dat eigenlijk heel veel Nederlanders zeggen dit kunnen we niet houden, dit is niet vol te houden.
Dus dan moeten er oplossingen komen en die oplossingen zijn misschien niet de chicste, misschien niet het mooiste. Want het liefst zou je iedereen hier willen houden. Maar dat kunnen we als Nederland niet aan en daar moeten we ook realistisch over zijn. (Het lid BROERSEN: Ik hoor het lid Von Gerhardt net zeggen mensen kunnen hier niet blijven want de druk op de voorzieningen in Nederland is eigenlijk te groot. En hij noemde zelf net ook al de woningnood. Wat zijn de andere voorzieningen waar het lid Von Gerhardt naar refereert?) Überhaupt, we hebben nog maar weinig ruimte in ons land. Je ziet de druk op de zorg, op het onderwijs, eigenlijk op ons hele systeem, op ons hele land is de druk groot. (Het lid BROERSEN: En voorzitter, is het dan niet de VVD die de afgelopen jaren alleen maar heeft bezuinigd op de woningen, op de volkshuisvesting, op de zorg, op het onderwijs. Dus is het dan niet heel makkelijk om nu een groep de schuld te geven van het tekort aan voorzieningen in Nederland?)
CONCEPT
44
Jaar
2024
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 10 oktober 2024 raadsnotulen
R
Ik hoorde het lid Broersen nu één groep de schuld geven en dat is de VVD. Dus volgens mij doet het lid Broersen dat zelf. (Het lid BROERSEN: Voorzitter, dit is natuurlijk ontzettend flauw en ontzettend makkelijk, want het lid Von Gerhardt heeft heel goed door waar ik op doel. De VVD heeft jarenlang bezuinigd, jarenlang. En nu komen er mensen naar Nederland die juist een veilige haven nodig hebben en dan denkt de VVD, hé dit is makkelijk, we geven gewoon die groep de schuld, want dan zijn wij ervan af.) Voorzitter, ik geef niemand de schuld. Maar we zien ook, zelfs als er helemaal geen asielzoekers meer komen deze kant op, dan is het druk op onze voorzieningen groot. Zelfs dan al, zelfs op dit moment al. En hoe groter die groep blijft die hier komt, hoe groter de druk op de voorzieningen. Dat is gewoon een feit. Daar heeft geen VVD-beleid iets mee te maken. Dat is gewoon een feit. We kunnen het in Nederland niet aan. Het lid KABAMBA: Voorzitter, niet alleen heeft de VVD er wat mee te maken, de VVD-legacy van meer dan tien jaar geleden heeft hier wat mee te maken. Er moet beter geïnvesteerd worden in al die dingen die u noemt, onderwijs, zorg, maar ook de opvang van mensen die al veels te veel hebben meegemaakt en gewoon vrede willen hebben.
En ik zou graag van het lid Von Gerhardt willen weten, hoe waarborgt u de vrijheidsgeest en de barmhartigheid in het hart van mensen die vanuit Nederland zijn gevlucht naar andere plekken en toen ze terugkwamen zich in hebben gezet om op oudere leeftijd via bijvoorbeeld kerken voor vluchtelingen te zorgen? Hoe waarborgt u het gedeelte van de Nederlandse geschiedenis die zelf weet hoe het is om vluchteling te zijn met wat u zegt?) Volgens mij kan ik niet waarborgen wat mensen in hun vrije tijd doen. (Het lid KABAMBA: Die vond ik even te makkelijk. Nee, Nederland, dit land heeft een geschiedenis waarin haar oorlog is geweest. Mensen zijn gevlucht zonder documenten en hebben een nieuw leven op kunnen bouwen en terug kunnen komen naar dit land om het te herbouwen toen er geen oorlog meer was. Dat is de geschiedenis ook van dit land. Want vluchteling zijn heeft geen etniciteit of religie of wat dan ook, en ongedocumenteerd zijn ook niet. Hoe waarborgt u die geschiedenis in wat u zegt over mensen die hier naartoe toekomen en vastzitten door omstandigheden waar ze niets aan kunnen doen?) Het kan zijn dat ik de vraag niet begrijp. Maar volgens mij mag iedereen doen en laten wat hij zelf wil. We zijn een vrij land, dus wat mensen in een vrije tijd doen, ik ben een liberaal, dat mogen ze zelf weten en dat zal ik altijd steunen. Dat mag gewoon.
(Het lid BOUHASSANI: Voorzitter, ik wil toch nog even teruggaan naar een eerder punt, want het verbaast me toch wel en ik denk dat is ook precies hetgeen wat er wat er altijd fout gaat en wat er mis is in ons land. Dat is dat we één groep de schuld geven van de meeste problemen in ons land. Ik hoorde het lid Von Gerhardt net zeggen, door asielzoekers hebben we te weinig woningen. We hebben gewoon een woningcrisis, dat is even de eerste opmerking die ik wil maken. Daarnaast, ik wil het ook even hebben over de openbare orde, over de veiligheid op straat. Zelfs de politie zegt dat dit gewoon een slecht plan is, dat het niet goed is voor de veiligheid straks op straat, dat het overlast in de hand zal werken. Nou begrijp ik dat de VVD altijd een partij is die naar de politie luistert en dat ze wel wat
CONCEPT
45
Jaar
2024
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 10 oktober 2024 raadsnotulen
R
makkelijk stappen over die medemenselijkheid. Dus ik ben wel benieuwd naar een reflectie daarop.) Ik geef niet één groep de schuld. Ik zeg alleen de druk op onze voorzieningen is te groot. We kunnen de enorme instroom niet aan. Dat zijn niet alleen asielzoekers, we zouden ook moeten kijken naar arbeidsmigranten en andere groepen die deze kant op komen. Dat is een totaalplaatje. Maar feit is wel dat mensen zich zorgen maken over de voorzieningen in dit land, over het feit of ze nog een huis kunnen krijgen. En dan kunnen we niet zeggen iedereen kan maar blijven komen, want dat kunnen we gewoon niet aan. (Het lid BOUHASSANI: Ik heb nog geen antwoord gekregen op mijn tweede vraag. De politie waarschuwt dat er straks meer overlast op straat zal komen, die waarschuwt voor mogelijke uitbuiting. Wat is het antwoord van de VVD daarop?) Volgens mij wat het lid Wijnants gisteren mooi zei, dat het antwoord op onrechtvaardigheid nooit andere onrechtvaardigheid is. En volgens mij moeten we mensen die overlast veroorzaken gewoon bestraffen, oppakken en daar gewoon maatregelen voor nemen. En niet zeggen dan krijgt u maar opvang, dan krijgt u maar een woning. Want daarmee beloont u eigenlijk verkeerd gedrag.
(Het lid BOUHASSANI: Ik heb dat eerder gehoord, maar ik vind dat zo'n belachelijke uitspraak dat je mensen gewoon fatsoenlijk opvangt, dat je ze voorziet in hun humane recht, puur bed, bad en brood, dat je ze dat geeft, dat we dat als een beloning zien. Kom op. Ik denk dat wij hier met zijn allen 's avonds douchen, dat we drinken, dat we als we honger hebben een boterham eten en ‘s avonds slapen in een warm bed. Dat is gewoon de eerste levensbehoefte, dat is echt geen beloning. Kom op.) Ik was niet degene die zei ze gaan overlast veroorzaken op straat en daarom moeten we ze opvangen. Dat was u. En ik zeg alleen dat is de verkeerde manier van redeneren, want je moet mensen die overlast veroorzaken niet belonen met opvang. (Het lid HAVELAAR: Ik vind het betoog van het lid Von Gerhardt in zekere zin vergelijkbaar met dat van het lid Van der Veen aan het begin. Namelijk veel idealen waarvan ik er best wel een aantal begrijp, ook waar het gaat over draagvlak. Maar ook een paar feiten waar u zich niet toe verhoudt. En bij GroenLinks zag ik een moeizame verhouding tot de 60 procent die eigenlijk terug zou moeten gaan die in de LVV zitten, die er zit in afwachting van hun terugkeer, wat mij betreft. Maar u lijkt zich niet te verhouden tot de 30 tot 40 procent mensen die erin zitten en die om veel verschillende redenen niet terug kunnen en hier zullen blijven.
Hoe ziet u dat?) Ik zie dat als iets waar men zich landelijk toe moet verhouden. Dat is geen Amsterdams iets. (Het lid HAVELAAR: Maar ik denk dat u dat nou precies verkeerd ziet. Want u houdt hier eigenlijk een betoog van een landelijke politicus over migratiestromen en mensen die wel of niet naar Europa zouden moeten komen. Daarvan dacht ik een paar keer tijdens het debat, laat dat lekker aan de Tweede Kamer. Maar er zijn hier mensen in onze stad. Die zijn hier en dan zou u ook kunnen zeggen tegen landelijk, wij zijn hier toch het afvoerputje, wij zitten ermee, ze slapen op onze straten als het zo is. Dus ik zou liever hebben dat u het daarover heeft dan over de vraag wat goede redenen zijn om naar een ander land te gaan.)
CONCEPT
46
Jaar
2024
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 10 oktober 2024 raadsnotulen
R
Dit is oorzaak en gevolg en daar kunnen we een hele discussie over hebben. Maar door de opvang die we hier hebben in Amsterdam komen ze ook hierheen. Ik zeg, laten we niet als Amsterdam als enige iets doen tegen landelijk beleid, laten we dat landelijk oplossen en niet vanuit Amsterdam heel veel geld, heel veel gemeenschapsgeld van Amsterdam stoppen in een LVV. (Het lid HAVELAAR: Maar daar heeft het lid Von Gerhardt het niet juist, want in die LVV zit de regionale binding. Die is er al en die blijft. Dus dat Rotterdam stopt leidt niet tot toestroom in Amsterdam. En al zouden we zeggen we zetten er een stop omheen, de mensen die nu in Amsterdam zijn, meer mensen komen er niet bij, dan zou mijn vraag nog steeds zijn, wat gaat u dan doen met de mensen die nu in Amsterdam zijn? Want daar hebben wij als stad een verantwoordelijkheid voor.) Ook daar maakt u een fout, want de LVV bestaat straks niet meer. Het land stopt met de LVV en als wij hier zelf ermee doorgaan heeft het ook niet meer de regels die het landelijk had met de LVV, ook DTenV is dan niet meer betrokken. Dus het is echt iets anders wat we dan op gaat zetten en daarvan zeg ik dat moeten we niet doen. (Het lid ALBERTS: Ik was helemaal niet van plan om een bijdrage te leveren aan dit debat, doodeenvoudig omdat ik het beleid fantastisch vind, heb ik honderd procent steun voor.
Maar door de bijdrage van het lid Von Gerhardt word ik toch een beetje getriggerd om een vraag te stellen via de voorzitter aan het lid Von Gerhardt. Een deel van uw betoog gaat over dat er heel veel mensen naar Nederland komen en dat geeft druk op allerhande voorzieningen. En hier heeft u zich ook altijd sterk gemaakt op de druk op de woningvoorraad. Maar wat mijn vraag aan het lid Von Gerhardt dan is, waarom hangt u dat hele verhaal uitsluitend op aan die ene groep asielzoekers, in dit geval de mensen die in de LVV zitten? En even voor alle duidelijkheid voor alle mensen die meekijken, het komt niet boven het getal van 350 mensen uit. Dus hoe ziet het dan?) Als het lid Alberts goed had geluisterd, heb ik net ook gezegd dat het ook komt door arbeidsmigranten of door internationale studenten. Dus ik heb echt wel het hele plaatje genoemd. (Het lid ALBERTS: Dat was natuurlijk pas helemaal aan het eind van de rit. Want ik hoor het lid Von Gerhardt een rant houden die heel erg gericht is op een heel minimaal klein deel van de instroom van Nederland. En dat keur ik af. Maar kennelijk ziet het lid Von Gerhardt, die neemt dat voor zichzelf natuurlijk voor eigen rekening, maar je staat wel een beetje te kijk nu.) Ik sta helemaal niet te kijk.
(Het lid AHMADI: Ik was gewoon benieuwd of het lid Von Gerhardt, omdat hij steeds noemde dat de rechter iets heeft gezegd en dat moeten we respecteren, kan hij reflecteren op dat het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft gezegd dat de LVV een basisbehoefte is en dat het verplicht is om die te bieden aan mensen die ongedocumenteerd zijn? Of gaat het lid Von Gerhardt dan ook een opt-out clausule indienen bij de EU, die al eerder heeft gefaald vanuit het kabinet?) Volgens mij kan ik geen clausules indienen. (Het lid KHAN: Voorzitter, ik sla aan op wat het lid Von Gerhardt eerder zei, namelijk dat de LVV en niet in slaagt om aan haar eigen doelstelling te
CONCEPT
47
Jaar
2024
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 10 oktober 2024 raadsnotulen
R
voldoen, dus werken aan terugkeer. Maar de doelstelling van de LVV is toch veel breder dan dat? Het gaat om duurzaam perspectief. Dus dat kan ook zijn een verblijfstatus, een herhaalde aanvraag. Ik ben benieuwd, juist in dit debat waar het belangrijk is om het feitelijk te houden, waarom benoemt de VVD niet het hele perspectief in de breedste zin van het woord? Duurzaam perspectief. En waarom focust de VVD alleen op terugkeer?) Omdat niemand anders zich op de terugkeer focust en ik denk dat het belangrijk is dat we daar aandacht voor hebben, want dat maakt de asielketen sluitend. En om nog iets verder in te gaan op de vraag van het lid Khan, voor 50 procent, meer dan 50 procent is het geen oplossing. Dat vind ik geen goede resultaten. (Het lid KHAN: Prima om te focussen op terugkeer, maar ik haak aan op wat het lid Von Gerhardt zelf zei, namelijk dat de LVV slaagt er niet in om aan haar eigen doelstelling te voldoen. Het klopt gewoon niet. Het gaat niet alleen om terugkeer, het gaat om duurzaam perspectief. Dus je kan wel zeggen het gaat om terugkeer, maar benoem dan het totale plaatje.) Nogmaals, het totale plaatje is dat voor 50 procent, meer dan 50 procent geen duurzame oplossing wordt gevonden. Dat vind ik niet succesvol.
(Het lid KHAN: Voorzitter als we het toch over feiten hebben, het lid Von Gerhardt noemt even 35 procent waarvoor een oplossing is gevonden, 90 procent daarvan is nog in behandeling. Tel die bij elkaar op, dan kom je uit op 54 procent. Dus als we het toch heel feitelijk willen houden, juist in dit debat is het belangrijk, dan moeten wel de juiste percentages genoemd worden. Ik blijf bij mijn antwoord. (Het lid KROM: Voorzitter, ik hoor het lid Von Gerhardt de hele tijd maar roepen dat het geen oplossing is, maar de VVD komt zelf ook met geen enkele oplossing. Dus welke oplossing ziet de VVD dan voor deze groep mensen?) Volgens mij komt het kabinet daarmee met een plan (Mevrouw KROM: Dat is allemaal leuk en aardig, maar daar verdwijnt een hele groep mensen niet zomaar van uit het straatbeeld. Dus mijn vraag is nog een keer, welke oplossing heeft het lid Von Gerhardt voor deze groep mensen die straks op straat belanden?) Hetzelfde antwoord. (Het lid ASLAMI: Voorzitter, ik hoorde het lid Von Gerhardt net iets heel interessants zeggen. Het lid Von Gerhardt zei namelijk dat mocht samenwerking met IND en Dienst Terugkeer en Vertrek in stand blijven, dan zou de LVV volgens het lid Von Gerhardt door kunnen gaan. Klopt dat?) Nee, zo zei ik het niet. (Het lid ASLAMI: Voorzitter, dit wordt wel heel ingewikkeld voor de notulist.
Maar voorzitter, het lid Von Gerhardt antwoordde net naar aanleiding van de interrupties dat de LVV niet werkt als Amsterdam doorgaat met de LVV, want er is geen samenwerking met IND en DTenV. En daarom zou Amsterdam geen voortgang moeten zetten op de LVV. Vervolgens zegt het lid Von Gerhardt, we moeten stoppen met de LV. Dus mijn vraag is, stelt u zich voor, via voorzitter het lid Von Gerhardt, we zouden kunnen
CONCEPT
48
Jaar
2024
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 10 oktober 2024 raadsnotulen
R
samenwerken met de IND en DTenV. Zou dan de LVV moeten doorgaan, ja of nee? Ik zou het landelijk beleid willen volgen. Maar om antwoord op geven op het tweede deel van uw vraag, stel Amsterdam gaat hier toch mee door, en dat gaat gebeuren want ik zie ook de meerderheid in deze raad, dan zou ik het aanmoedigen als die samenwerking wel doorgaat. (Het lid ASLAMI: Dit wordt wel heel interessant, want het lid Von Gerhardt staat hier en propageert eigenlijk een kabinetsbeleid. Ik vraag me af welke belangen het lid Von Gerhardt dient, die van de Amsterdammer of van de PVV-stemmer. Maar voorzitter, een concrete vraag die de hele raad hier meermaals heeft gevraagd, wat gaat u doen met die 500 mensen die u morgen op straat zet? Waarmee u de veiligheid van deze mensen, maar ook van Amsterdammers op het spel zet op het moment dat u besluit om te stoppen met de LVV.) Voorzitter, dat ik PVV-beleid zou verdedigen, dat is niet waar. 30 procent van de Amsterdammers heeft op coalitiepartijen gestemd die nu in dit kabinet zitten, 30 procent van Amsterdammers die zich zorgen maken over ons asielketen en daar kom ik voor op. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Kabamba, Khan, Krom en Aslami inzake videoproject ter bevordering van empathie jegens vluchtelingen, nr.
438.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: een videoproject op te zetten waarin persoonlijke verhalen van vluchtelingen en hun ervaringen worden gedeeld; samen te werken met maatschappelijke organisaties, filmmakers, en vluchtelingen om het project professioneel te produceren en breed te verspreiden via gemeentelijke kanalen en sociale media; binnen zes maanden de raad te informeren over de voortgang van dit project en de impact ervan op de perceptie van vluchtelingen binnen de stad. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kabamba. Het lid KABAMBA: Voorzitter, we staan vandaag in een situatie waarvan sommigen van ons nooit hadden verwacht dat we zouden staan. Ik heb eerder gezegd in deze kamer, dat was gisteren, dat we geen migratiecrisis hebben maar een empathiecrisis. Mensen die hun leven hebben achtergelaten, die familie hebben verloren, die gevaarlijke omstandigheden hebben doorstaan, die zijn hier en die hebben medeleven en respect nodig, want ze blijven mensen, ook al hebben ze dat meegemaakt, ook al zijn ze ongedocumenteerd.
Soms lijken die verhalen heel ver van ons af te staan, maar je weet maar nooit degene waarmee je spreekt wanneer in de winkel staat, iemand die de ouder is van een van de kindjes op de school van jouw kindje, je weet nooit wat mensen hebben meegemaakt en je denkt misschien dat het een ver-van-je-bed-show is en dan is het zo dichtbij. Omdat we een empathiecrisis hebben vraag ik steun voor een motie voor het opzetten van een videoproject waarin we de menselijke verhalen van vluchtelingen en ongedocumenteerden of ex-ongedocumenteerden centraal zetten. Ik denk dat het ook goed
CONCEPT
49
Jaar
2024
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 10 oktober 2024 raadsnotulen
R
zou zijn voor mensen buiten Amsterdam om dat te zien. En ik zou graag samen willen werken aan een stad waar er begrip en medemenselijkheid is. Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan. Het lid KHAN: Dank u, voorzitter. Het hele asieldebat is een groot hondenfluitje, het zou gaan om minder migratie maar wat er eigenlijk wordt bedoeld is minder enge mensen. Die enge mensen komen uit de donkere delen van de wereld, ofwel de moslims, Afrikanen. De angst voor het onbekende is weliswaar een menselijke reactie, maar deze angst is decennialang gevoed door politieke haatzaaiers. En nu zitten zij in het kabinet. Door deze xenofobe bliksemafleiders dreigt de democratie buitenspel gezet te worden middels het uitroepen van een niet-bestaande asielcrisis. Voorzitter, er is niets mis mee om te pleiten voor minder migratie, maar er is alles mis mee om de grondrechten van nieuwkomers af te schaffen. Het gevaar van deze politieke houthakkers is dat als ze eenmaal een of twee poten van de rechtsstaat hebben afgezaagd, dan zullen de andere poten al snel bezwijken onder de druk. Daarom moeten wij het vuile spel ontmaskeren en bestrijden met echte democratische mensenrechten. Ik heb een drietal moties die hierop gericht zijn. In dit debat moeten we niet vergeten dat het vaak gaat om mensen, het gaat altijd om mensen, en vaak om kinderen.
Kinderen die geen keuze hebben gehad om ongedocumenteerd te zijn. Maar waarschijnlijk het eerste wat zij beseffen als ze zijn opgegroeid, dan zijn niet alleen tweedeklasburgers zijn maar ook ophouden om burger te zijn zodra ze 18 jaar worden. Hoe moet het voor ongedocumenteerde kinderen zijn geweest zoals Mikael dat je alleen thuis in Amsterdam mag blijven als je hele levensverhaal met de hele wereld wordt gedeeld. En dan vestig je je hoop op de Tweede Kamer en zie je dat je eigen moeder voor profiteur wordt uitgemaakt door xenofobe politieke partijen, alleen omdat ze haar weg probeert te vinden door een bureaucratische hel. Dit is het meest lelijke gezicht van de politiek dat een antwoord verdient. Samen met andere partijen hier willen wij namens de raad bij de Tweede Kamer verzoeken om alsnog in te zetten voor een verblijfstatus voor Mikael en soortgelijke lotgenoten. Hierbij wil ik ook mijn steun uitspreken voor de lijn ingezet door deze wethouder en het college. Ten tweede, het PVV-kabinet heeft geen bewijs voor een asielcrisis maar zegt dat de mensen het wel ervaren. Dit is de politieke vertaling van, het hep (met een p) op Facebook gestaan. Het meest trieste van dit alles is wel dat het zelfs uitgesproken wordt door de Nederlandse premier. Ik wil een poging wagen om dit voornemen onderuit te halen op basis van feiten.
Want alle onderzoeken over Amsterdam laten immers zien dat de druk op de voorzieningen hoofdzakelijk het gevolg zijn van neoliberaal beleid en opeenvolgende bezuinigingen vanuit het rijk. Het lijkt ons goed om de feiten uit te spreken, zodat in ieder geval niet in naam van de gemeente Amsterdam een valse crisis kan worden uitgeroepen die misbruikt kan worden tegen onze eigen inwoners. Tot slot, PVV-minister Faber stelde voor om terugkeerborden te plaatsen voor nieuwkomers bij azc's. Een beter idee vind ik om terugkeerborden te plaatsen voor racisten bij de Tweede Kamer. Gelukkig heeft de Tweede Kamer dit weggestemd. Het probleem dat wij autoritaire ministers hebben die niets willen doen aan de discriminatie van vluchtelingen en ongedocumenteerden blijft echter bestaan. Daarom lijkt het ons goed om de juridische mogelijkheden te verkennen om de landelijke overheid te dwingen om zich te houden aan alle internationale verdragen zoals het staat in onze Grondwet en natuurlijk ons eigen wetgeving.
CONCEPT
50
Jaar
2024
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 10 oktober 2024 raadsnotulen
R
De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Aslami. Het lid ASLAMI: Dank, voorzitter. Amsterdam is een migratiestad en of het nu gaat om de Franse hugenoten, de Portugese Joden of de Vlamingen die tijdens de Tachtigjarige Oorlog hier naartoe trokken, Amsterdam is door de eeuwen een gastvrije stad en een veilige haven. Dat zijn we altijd geweest en dat zullen we altijd blijven. Dat is de geschiedenis van deze stad en dat is wat deze stad zo geweldig maakt. Zoals collega Van der Veen het zei, dit is Mokum. Voorzitter, vandaag de dag hebben we hebben we heel veel formele en informele organisaties met fantastische mensen die zich dag in dag uit inzetten voor ongedocumenteerden, voor asielzoekers en hen zo goed mogelijk steunen. Zeker nu er geen oplossingen komen vanuit Den Haag, maar eigenlijk meer problemen op ons worden gestort, zijn deze mensen onmisbaar. En ik ben hen heel erg dankbaar en ik vind het goed om te lezen dat in de inzet die we vandaag bespreken die erkenning ook terugkomt. Dus dank daarvoor. Voorzitter, als het gaat om asiel en ongedocumenteerden dan staan wat D66 betreft drie uitgangspunten centraal. Allereerst, we respecteren de mensenrechten en het internationaal recht. Juist nu de internationale rechtsorde onder druk staat moeten we hier pal achter staan. Ten tweede, we bieden mensen een humane en menswaardige opvang en begeleiding.
En tot slot, we geven mensen een eerlijke kans op een rechtvaardige start zodat ze echt vanaf dag één mee kunnen doen in onze samenleving. Voorzitter, op dit laatste punt hebben we als D66 eerder een motie ingediend en vragen gesteld. Laat asielzoekers vanaf dag één meedoen in de maatschappij. Ik ben blij dat die 24-wekeneis die eigenlijk heel ridicuul was van tafel is en dat we nu aan de slag gaan met een pilot. En ik ben heel erg benieuwd om te horen waar we staan met die pilot, ik hoor daar graag wat meer over. Voorzitter, dan de Spreidingswet, die is op 1 februari dit jaar in werking getreden. En als het aan het falende beleid van Faber ligt, dan gaat die Spreidingswet van tafel. Gelukkig leven we in een rechtsstaat en krijgt Faber niet zomaar van een op andere dag haar zin. Het is dan ook goed dat we dus aan de slag gaan met die Spreidingswet en ik geloof dat we daar nu plannen voor aan het maken zijn, regionaal. Ik begrijp dat de deadline 1 november is. Ik hoor graag van de wethouder, waar staan we daar? En wat betekent dat voor Amsterdam? En op het moment dat die plannen zover zijn, zou dat gedeeld kunnen worden met de raad. Voorzitter, dan tot slot, bed-bad-brood, ook wel de LVV-regeling. Daar hebben we nu uitvoerig over gediscussieerd en het kabinet wil stoppen met de financiering. Dat is niet alleen doodzonde, maar dat is ook onmenselijk.
Onmenselijk, want mensen worden zomaar op straat gezet. En in Amsterdam werken we met deze mensen aan perspectief en we zien dat het werkt. Dat is met succes. In tegenstelling tot andere collega's hier zien wij dat het wel werkt en dat mensen bij nader inzien recht krijgen op verblijf. Dat is een recht en dat recht kunnen we hen niet zomaar ontnemen. En in sommige gevallen gaan mensen ook terug, en als dat werkt en als mensen terug kunnen en willen, dan moeten we daaraan werken. Het is dan ook onbegrijpelijk en eigenlijk ook levensgevaarlijk dat Faber al deze mensen van de een op de andere dag op straat wil zetten. Ik ben er dan ook trots dat we als Amsterdam doorgaan met de LVV, mensen blijven opvangen, helpen aan perspectief. Daarbij is het wel van belang dat we, ondanks dat het convenant is opgezegd door het rijk, bij een voortzetting van de LVV kunnen blijven samenwerken met de rijksdiensten. Dat is
CONCEPT
51
Jaar
2024
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 10 oktober 2024 raadsnotulen
R
nodig om ervoor te zorgen dat we bijvoorbeeld met succes een herhaalde asielaanvraag kunnen realiseren. Ik dien op dit punt dan ook een motie in samen met een aantal collega's, zodat we kunnen werken aan duurzame perspectief. Voorzitter, helemaal tot slot, er is al een aantal keer aan gerefereerd, faal-minister Faber had het idee om overal borden te plaatsen. Gelukkig is ze teruggeroepen door de Tweede Kamer. Het zou mij heel wat waard zijn, en ik denk ook heel veel Amsterdammers, dat we hier eigenlijk een ander soort borden plaats, borden waar staat hier wordt gewerkt aan humaan perspectief. Ik ben benieuwd hoe de wethouder daarnaar kijkt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Berkel. Het lid VAN BERKEL: Dank, voorzitter. Het kabinet ziet geen heil in het verlengen van de LVV-pilot en je zou verwachten dat daarmee dan de kous af is. In Amsterdam leven naar schatting tussen de vijftien- en dertigduizend ongedocumenteerden en daarvan wil deze wethouder er koste wat kost vijfhonderd onderdak geven. JA21 is voor een sluiting van de LVV, illegaal verblijf in Nederland moet zo snel mogelijk leiden tot terugkeer naar het land van herkomst, niet tot weer een vorm van opvang waar vals perspectief wordt geboden op verblijf. Daarom onderschrijven wij van harte het amendement van collega Von Gerhardt dat hij hiervoor indient.
(Het lid VAN DER VEEN: Wat zou er gebeuren als die tien- tot dertigduizend ongedocumenteerden zouden gaan staken een week?) Geen idee waar het lid Van der Veen met deze vraag heen wil. (Het lid VAN DER VEEN: Ik had hem wellicht wat meer moeten inleiden. Heel veel ongedocumenteerden doen heel veel werk. Ik denk dat de restaurants waar de heer Berkel komt gesloten worden omdat de borden niet meer worden schoongemaakt, de pakjes worden niet meer bezorgd bij het lid Van Berkel. De LVV gaat over dertig tot vijftig mensen. Vindt het lid Van Berkel dat niet een heel klein clubje mensen waar het lid Van Berkel van zegt die moeten eruit?) Ik wil de vraag eigenlijk even omdraaien naar het lid Van der Veen. Want is het wel zo dat hij vindt dat met die LVV dan die groep wordt geholpen van duizenden mensen die hier in de stad ongedocumenteerd verblijven? (Het lid VAN DER VEEN: Voorzitter, inderdaad, ik ging er een beetje te snel doorheen. Mijn punt was natuurlijk dat tien- tot dertigduizend ongedocumenteerden ongelooflijk van waarde zijn in de stad. Ze zijn een hele belangrijke infrastructuur in Amsterdam. Ze doen heel veel werk. Allemaal werk wat wij misschien allemaal niet willen doen.
En daar gaat mijn punt eigenlijk over, dus die tien- tot dertigduizend ongedocumenteerden, die hebben geen betrekking op die LVV, die doen al heel veel in de stad en ik zou graag die waarden ook willen benadrukken in dit debat en eigenlijk aan het lid Van Berkel willen vragen, wat zou er gebeuren eigenlijk als deze tien- tot dertigduizend ongedocumenteerden niet meer het werk doen wat zij doen?) Ik vind het een hele rare vergelijking om over die duizenden mensen te gaan spreken alsof je precies weet wat die hier in de stad doen. (Het lid KROM: Ik zal de tijd besparen voor het lid Van Berkel, dat helpt misschien. Want ik wilde eigenlijk dezelfde vraag stellen als ik aan de VVD vroeg, namelijk waar moeten deze mensen nou naartoe? En we hebben al
CONCEPT
52
Jaar
2024
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 10 oktober 2024 raadsnotulen
R
geconstateerd dat heel veel mensen dus niet terug kunnen en dus als we besluiten dat ze op straat belanden. Dus mijn vraag is aan het lid Van Berkel, waar wil het lid Van Berkel dat deze mensen precies naartoe gaan?) Deze mensen hebben helaas geen verblijfsrecht en dat betekent dat er zo snel mogelijk een terugkeer moet gaan zijn naar het land van herkomst en dus doorverwijzen naar de Dienst Terugkeer en Vertrek. (Het lid KROM: Maar het probleem is nou juist dat heel veel mensen niet terug kunnen. En daar hoor ik het lid Van Berkel niet over. Wat gaan we doen met de mensen die we op straat gooien, die niet terug kunnen naar het land van herkomst?) Voor zover ik weet kunnen de meeste mensen die die zich melden bij de Dienst Terugkeer en Vertrek gewoon terug naar het land van herkomst. (Het lid KROM: Het lid Van Berkel ontkent hiermee de feiten, namelijk dat we mensen hebben in dit land die gewoon echt niet terug kunnen. En dit bewijst maar weer hoe populisme werkt, namelijk zo'n stukje van het verhaal vertellen, iets presenteren als een oplossing wat gewoon geen oplossing is. Wat het lid Van Berkel doet is mensen op straat gooien.) De LVV is in ieder geval ook niet de oplossing. Dat is wel duidelijk.
(Het lid KHAN: In het verlengde van de vraag van collega Krom, als je daadwerkelijk naar de LVV gaat en je spreekt die mensen, dan kom je mensen tegen die afkomstig zijn uit de Sovjet-Unie. Waar moeten die mensen naartoe? Want dat zegt JA21, de mensen moeten maar teruggaan. Waar moeten de mensen naartoe gaan die alleen een paspoort hebben van de Sovjet-Unie?) Ja, dat zou dan moeten vragen aan het land waar zij ingezetenen van zijn. Maar de Sovjet-Unie is in een aantal republieken uiteengevallen en ik neem aan dat daar ergens een herkomst is. (Het lid KHAN: Ik zou hier graag op door willen gaan, maar het antwoord is duidelijk op dit punt, JA21 heeft geen oplossing. Een andere vraag dan, laten het hebben over ongedocumenteerde kinderen en specifiek de Amsterdamse elfjarige Mikael als voorbeeld nemen. Moet deze jongen die hier is geboren en getogen gestuurd worden naar een land dat hij niet kent. Wat is het standpunt van JA21?) Elke keer bij de LVV wordt het versmald tot een bepaald individueel verhaal. En ik denk dat dat het debat niet ten goede komt. Want uiteindelijk gaat het er toch om wat je met elkaar afspreekt in een land wat de regels zijn En er is geen verblijfsrecht en dan is er ergens een grens aan het verblijfsrecht en dat is hiermee bereikt. (Het lid KHAN: Hard, kil, hardvochtig, ik kan hier nog heel veel over zeggen.
Maar weet u, los van politiek zou ik willen zeggen ga gewoon een keer in gesprek met zo'n jongen en probeer dat gewoon in zijn gezicht te zeggen.) Ik zou het lid Khan willen uitnodigen om ook eens in andere landen te gaan kijken hoe daar is geregeld met het verblijfsrecht. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom. Het lid KROM: Voorzitter, ik heb bij deze wethouder eerlijk gezegd niet het idee dat ik nog heel veel kan toevoegen aan de plannen die hij heeft voor vluchtelingen en ongedocumenteerden. En het is eerlijk gezegd best wel lekker als je als oppositielid gewoon
CONCEPT
53
Jaar
2024
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 10 oktober 2024 raadsnotulen
R
kan zitten, kan kijken en alleen de moties hoeft te ondersteunen die we nodig hebben om de boel een beetje bij te sturen, zoals dat bij andere onderwerpen soms wel wat vaker nodig is. Maar het bijsturen gaat dan vooral over de maatregelen uit Den Haag. En daarnaast is de discussie ook al in de commissie goed gevoerd met de partijen op de rechterflank en ik meen het echt oprecht als ik ze echt wat meer empathie zou toewensen in plaats van doodleuk het beëindigen van de LVV of bed-bad-brood-regeling in Amsterdam wat ervoor zorgt dat er gewoon een hele grote groep mensen direct op straat belandt. En ik zou iedereen erop willen wijzen dat de mensen die naar ons land komen in het gunstigste geval op zoek zijn naar een beter leven, maar veel vaker helaas van huis en haard zijn verdreven, door oorlog, geweld of klimaatverandering. En al deze mensen zijn unieke individuen met eigen dromen, eigen wensen, eigen verlangens en angsten. En ze zijn iemands ouders, iemands broer, iemand zus. En laten we dat alsjeblieft nooit vergeten in deze discussie. En ik ben dan ook blij dat de meeste partijen in deze raad dat met de Partij voor de Dieren delen en de moties die vandaag zijn ingediend, die proberen eigenlijk voornamelijk iets van het Haagse beleid bij te sturen. En ik wil eigenlijk alle partijen die dat gedaan hebben vandaag daar heel erg voor bedanken.