20241009 Verslag Gemeenteraad avond

Maar wij zien hier juist op lokaal niveau, en ik vind dat juist heel erg mooi van dit werk juist als raadslid, wat er nodig is en dat het dan soms nodig is inderdaad om die lasten te verhogen. En dat is inderdaad een moeilijke keuze, maar toch moet je dat blijven doen. Voorzitter, ik ben heel erg trots op ook om raadslid te zijn hier in Amsterdam. Het is een prachtige stad en ik heb die op een totaal andere manier mogen leren kennen. Ik ben hier geboren en getogen en ik dacht dat ik Amsterdam kende totdat ik op werkbezoek ging als raadslid. Ik mocht achter de schermen bij het Afval Energie Bedrijf of om één uur ‘s nachts op de wallen om met sekswerkers te praten over Aanpak Binnenstad of het prostitutiebeleid. Dit is mijn tweede termijn nu, en toch had ik twijfels toen ik solliciteerde voor een tweede keer. Het is niet makkelijk om dit ambt uit te oefenen. Al helemaal niet voor vrouwen en al helemaal niet voor vrouwen van kleur. AT5 is op dit moment ook bezig met onderzoek over de werkdruk en over alles waar raadsleden mee te maken hebben. En ik zal dus zeggen er verwensingen, bedreigingen en soms ook zelfs verkrachtingsfantasieën die er

CONCEPT

18

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

verstuurd worden vanwege je uitspraken en vanwege standpunten, of soms gewoon enkel alleen vanwege je identiteit, zijn niet mals. En ze komen hard binnen. In het begin waren mijn familie en vrienden heel erg enthousiast. Die zeiden wat fantastisch dat je dit gaat doen, dat je verkiesbaar bent en dat we op jouw mogen stemmen. En ik kan je vertellen, na zes jaar is dat echt anders. Ze kijken niet meer op mijn social media, ze volgen bepaald nieuws niet meer omdat ze gewoon niet de reacties meer willen zien. En nu mijn dochter wat ouder is zijn de gesprekken veranderd. Want zij ziet nu ook wat er allemaal gepost wordt op social media. Thuis ben ik niet mevrouw Nadif, of het lid Nadif, maar ik ben gewoon mama. En dat gaat dan via de app omdat mijn dochter weer wat heeft gezien op Vinted en een nieuwe broek wil, of via de spraakcomputer voor mijn zoontje omdat hij weer crackers wil. En het lijkt soms dus alsof je in twee verschillende werelden zit. En ik herken me ook helemaal in het verhaal van mijn collega Heinhuis. En het is gek want politiek raakt je persoonlijk. Ik zag het ook bijvoorbeeld bij het debat over autisme en ABA, dat is ook iets wat mij persoonlijk raakt als moeder. En het is zo erg belangrijk juist dat wij onze ervaringen gebruiken als politici en dat weer terugbrengen in de politiek arena.

En toch vind ik het de laatste maanden heel erg moeilijk om mijn werk uit te leggen aan mijn omgeving. Want het politieke klimaat is enorm verhard sinds de afgelopen verkiezingen. En dit heeft grote gevolgen. Niet alleen op ons werk, maar ook hoe wij met elkaar omgaan als mens. Voorzitter, de tegenstelling tussen de groeiende verrechtsing van Nederland en Europa tegenover Amsterdam is iets waar we echt alert op moeten zijn. Onze progressieve stad wordt gekenmerkt door haar vrijzinnigheid, haar kunst, haar natuur en haar mensen. En helaas zie ik ook dat we steeds meer in onze bubbel blijven. De mensen binnen onze kringen lijken steeds meer op onszelf, onze social media-timelines bedienen ons in onze interesses en wie wij zijn en door de digitale verzuiling is er daarom ook weinig ruimte tot het leren kennen van de ander. De ander die niet op jou lijkt, de ander die niet dezelfde levenservaring heeft maar wiens verhalen het waard zijn om te leren kennen, om niet alleen onszelf maar ook de samenleving beter te begrijpen. Voorzitter, de toenemende polarisatie en isolatie van groepen in onze samenleving leidt soms tot verhuftering en weinig contact. Vorige week sprak ik Tanay Bilgin van Forum voor Democratie over de Pride in Nieuw-West. Er werd gezegd dat het een aanloop nodig had, dat het in het begin moeilijk was maar dat het het jaar daarna veel beter ging.

En dat kwam omdat er nieuwe verbindingen werden gemaakt, nieuwe ontmoetingen. Omdat we elkaar beter begrijpen, is het ook mogelijk dat we meer ruimte voor elkaar maken, omdat het veiliger is. Dat zien we ook bij het initiatief Ongewone Ontmoetingen van stadsdeelvoorzitter Emre Ünver. Hij heeft dit gestart om verschillende groepen mensen in Nieuw-West met elkaar te koppelen. En wat we zien is dat deze mensen uit hun bubbel stappen, dat er nieuwe vriendschappen ontstaan, nieuwe verbindingen ontstaan en dat allemaal vanuit ons, vanuit de overheid, vanuit het stadsdeel. En wat je ziet is dat groepen die eerst tegenover elkaar stonden, het voor elkaar opnemen en er voor elkaar zijn. (Het lid WIJNANTS: Voorzitter, ik wil ook wel dankzeggen aan het lid Nadif voor haar persoonlijke verhaal waar ik mezelf ook wel in kan herkennen. Ik denk velen van ons hier in de raad, ik ben natuurlijk ook papa, net als het lid Kreuger, dat vergeten we soms ook nog weleens. Maar zou het zo kunnen, het is een serieuze vraag, want het lid Nadif roept eigenlijk op tot verbinding, even in mijn woorden, maar zou het toch zo kunnen dat ook het lid Nadif er toch ook wel goed in is om bepaalde groepen weg te zetten? Denk bijvoorbeeld de 30 procent Amsterdammers die op coalitiepartijen

CONCEPT

19

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

hebben gestemd, of de partijen die, en ik neem het niet per se voor hun op, maar die op de PVV hebben gestemd in Amsterdam. En het lid Nadif heeft er toch ook wel een handje van die mensen weg te zetten als extreemrechts, of als dit kabinet als extreemrechts. En denkt zij nou werkelijk dat ook haar eigen bewoordingen daarin bijdragen aan de verbinding die zij zegt zo na te streven?) Voorzitter, ik zie de PVV zeker als een extreemrechtse partij, honderd procent. Dat is dezelfde partij die het liefst zou willen dat zowel ik als mijn kinderen het land uitgaan. Ik zie dat als extreemrechts, punt. En wat je doet wanneer je je uitspreekt tegen onrecht of tegen ongelijkheid, tegen racisme, tegen discriminatie, dan sta je misschien wel tegenover iemand, maar je staat ook naast mensen. En dat moet ook gebeuren. Ik kan niet de hele tijd steeds het midden blijven zoeken en zeggen ik zoek enkel en alleen de verbinding maar niet eerlijk te zijn over wat er gezegd wordt. Als je uitspraken worden gedaan die ondemocratisch zijn, die discriminerend zijn naar groepen, dan is het soms ook nodig om je uit te spreken en te zeggen, ik sta naast jou en ik ga niet stil zijn wanneer ik dit hoor. En dat kunt u zeker van mij, honderd procent, zal ik altijd doen.

Niet alleen voor mijzelf, niet alleen als het gaat over racisme, ook als het gaat over de lhbtiq+-gemeenschap, dat hebben we ook gezien de afgelopen jaren, hoe schandalig dat was door extreemrechts. Dus ja, u zult mij zeker altijd daarover horen uitspreken. (Het lid WIJNANTS: Zeker, en ik denk dat dat ook goed is dat het lid Nadif dat doet, dat past haar ook. Het gaat mij om de mensen die deze partijen steunen en die op deze partijen stemmen. Dat zijn geen extreemrechtse mensen, dat zijn mensen met oprechte zorgen, bijvoorbeeld over migratie, mensen die zich zorgen maken om een asielinstroom of wat dan ook. En daar hoor ik het lid Nadif toch zo weinig over, niet zozeer over de asielinstroom, daar hoor ik het lid Nadif heel veel over, maar over de zorgen die mensen hebben. En ergens denk ik wel, als zij werkelijk op zoek is naar die verbinding, dan zou het op de een of andere manier ook wel goed zijn als zij met die mensen een verbinding probeert te leggen. En dat merk ik dat dat bij GroenLinks, dat merk ik zo weinig. En ik vind dat eigenlijk jammer, want ik denk dat het lid Nadif daar echt een waardevolle rol in zou kunnen spelen.) Ik vind wel grappig dat u dit zegt, GroenLinks heeft een traditie van huis aan huizen.

En we gaan gewoon de wijken in, dan gaan we aanbellen bij mensen en dan kom ik ook weleens bij mensen die dan zeggen ja, ik ga niet op jullie partij stemmen, ik stem PVV, of ik stem FvD. Maar ik ga wel dat gesprek aan. Want ik richt me op de politici die deze taal bezigen. Ik richt me niet zozeer op de stemmers, maar op de politici, want zij hebben een verantwoordelijkheid, zij hebben een eed afgelegd, daar dien je je aan te houden. Dus ik vind het ook mijn taak, als iemand die ook een eed heeft afgelegd, om daar iets over te zeggen. Maar weet dat ik die gesprekken zeker aanga. Met alles wat er gebeurt in de wereld en problemen zo groot, lijkt het bijna alsof het onmogelijk is onderdeel te zijn van de oplossing als bewoner. Mensen voelen zich machteloos. Wat kan je nog doen? We gaan richting de drieduizend demonstraties dit jaar en we zien dat er een grote behoefte is onder bewoners om onderdeel te zijn van de oplossing. Het is aan ons om het demonstratierecht te beschermen, maar ook zie ik mogelijkheden voor ons om die energie die er nu is in de stad een plek te geven aan de tafels waar samengewerkt wordt aan oplossingen.

CONCEPT

20

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

Het komende jaar gaan we met ons internationaal beleid ons meer richten op mensenrechten. We hebben al gezien hoe initiatieven zoals Shelter City, waar mensenrechtenverdedigers op een veilige plek weer op adem kunnen komen. Deze zomer bijvoorbeeld tijdens Pride werd er ook een mooie bijeenkomst hier in het stadhuis georganiseerd, waardoor activisten over de hele wereld veilig, en echt de nadruk op veilig, want die veiligheid om je te kunnen uitspreken, om te zijn wie je bent, is echt geen vanzelfsprekendheid. Veilig het gesprek te kunnen voeren en samen plannen te maken om de lhbtiq+-emancipatie te bevorderen in de landen waar ze vandaan komen. En als ik bewoners hierover spreek, willen ze juist heel graag meewerken en ze willen graag helpen en ze willen zich graag aansluiten. En soms is het ook niet veel wat er nodig is. Ook internationaal kunnen we als wereldstad Amsterdam en haar bewoners een constructieve rol innemen. In de wereld worden geconfronteerd met veel onrecht, oorlog, rampen, klimaatveranderingen, de problemen zijn enorm. Maar als gemeente kunnen we bewonersinitiatieven en organisaties ondersteunen om internationale verbindingen aan te gaan en concreet bij te dragen aan oplossingen. En daartoe dien ik ook een motie in. Voorzitter, er wordt vaak gezegd over Amsterdam, en ook over mij, dat we arrogant zijn, uit de hoogte en elitair.

Maar ik ben het daar compleet mee oneens. Wij hier in Amsterdam zijn zelfverzekerd, wij weten wie wij zijn, wij weten wat het betekent om Amsterdammer te zijn. Het is heel duidelijk wat onze identiteit is. Onze inwoners zijn sterk verbonden met de waarden die wij hier dragen. Het devies van Amsterdam is niet voor niets, heldhaftig, vastberaden en barmhartig. Laten we niet onderschatten hoe er naar elkaar wordt omgekeken, of het nou je buren zijn of mensen aan de andere kant van de wereld. En het wil niet zeggen dat we perfect zijn, ik wil niet zeggen dat alles allemaal goed gaat. Maar we zijn niet bang om dat te erkennen aan de slag te gaan. En in plaats van een denkbeeldige boeman aan te wijzen gebaseerd op gefabriceerde cijfers, kijken we naar de oorzaken van de problemen in de stad, hoe confronterend ook. Voorzitter, op basis van oneliners en politieke ideologieën die in haar essentie mensen uitsluit, kun je geen beleid uitvoeren wat gericht is op de toekomst. Het enige waartoe het kan leiden is tot de verdere afbreuk van onze samenleving. De vinger wijzen naar groepen mensen gaat er niet voor zorgen dat er meer woningen beschikbaar zijn en mensen aan het einde van de maand wel kunnen rondkomen. De klimaatcrisis lost zich ook niet op door dezelfde organisaties die schuldig zijn aan de crisis waar we middenin zitten, vol te pompen met fossiele subsidies.

Je zult eerlijke politiek moeten bedrijven gebaseerd op feiten en niet op onderbuikgevoelens. Eerlijke politiek die gebouwd is op hoop, waarbij niet alleen onze eigen toekomst maar ook de toekomst van de generaties naast ons leidend zijn, waarbij het behoud van de status quo niet een doel op zich is, maar waarin onze democratie de vrijheid bestaat om die te bevragen en kritisch te zijn. We hebben allemaal het recht op onze eigen mening. Maar desinformatie leidt tot verdere polarisatie en isolatie van groepen in onze samenleving. Dat wij als Amsterdam ervoor kiezen om extra te investeren in onderwijs, onze bibliotheken, digitale vaardigheden en lokale media is noodzakelijk. Want wij willen ook onze verschillen overbruggen. We hebben zoveel kennis en ervaring in deze stad tot onze beschikking om het anders te doen. En iedere dag bewijzen talloze Amsterdammers met een onvermoeibare inzet voor de stad en elkaar dat het anders kan. Voorzitter, voordat ik mijn betoog eindig wil ik toch even stilstaan bij het onderwerp asiel, want later op de agenda gaan we het hier natuurlijk ook over hebben, maar ik vind wel belangrijk om er ook bij dit punt bij stil te staan. Het was pas in 1967 dat het VN-

CONCEPT

21

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

vluchtelingenverdrag werd aangepast, waardoor het in de meeste staten mogelijk werd om asiel aan te vragen voor mensen die niet uit Europa kwamen. Als je kijkt naar de geschiedenis van dit recht, dan is het haast onbegrijpelijk hoe we tot dit punt zijn gekomen. Het recht is ontstaan voortgekomen uit de gruwelijkheden van de Tweede Wereldoorlog. We hebben wereldwijd met elkaar afgesproken dat eenieder die dat nodig heeft het recht heeft om asiel aan te vragen. De ontmenselijking van mensen die onze hulp hard nodig hebben zet alsmaar door en GroenLinks is er daarom trots op dat wij het anders doen, dat wij wel doorgaan met de bed-bad-brood-regeling en we blijven strijden voor humane opvang. Het gaat uiteindelijk om mensen en ieder mens verdient de veiligheid en warmte die wij als samenleving te bieden hebben. Want waar je ook vandaan komt, welke papieren je ook hebt, van wie ook houdt, hoe je je ook identificeert, we zijn allemaal Amsterdammers. En het is aan ons de taak om de mensenrechten van iedere Amsterdammer te beschermen. (Het lid KHAN: Ja voorzitter, eerst de complimenten voor een mooi bevlogen betoog. Maar ik wil de discussie terugbrengen naar de ozbverhoging. Ja, ik had anders moeten beginnen, denk ik nu.

De ozbverhoging, gisteren hoorden we ook vanuit de woningcorporaties, VvE, dat de hardste klappen die gaan gevoeld worden in wijken zoals Nieuw-West, Zuidoost en Noord. We weten dat het lid Nadif zich daarvoor keihard inzet. Maar ik ben toch op benieuwd, hoe kwam het nieuws van gisteren over bij het lid Nadif.) Voorzitter, mijn collega financieel woordvoerder Van Pijpen was er ook aanwezig, we hebben elkaar ook hierover gesproken. En dit is ook een van de redenen waarom we ook meedoen met de motie van het lid Heinhuis om het echt goed uit te zoeken. Want er waren ook veel onduidelijkheden. Ik vind ook fijn dat de wethouder bij de vorige commissie Wonen ook wat opheldering heeft gegeven en ook antwoord heeft gegeven. Mijn collega Ayoub Taj heeft ook wat vragen gesteld, ook over de differentie van de ozb. Ik vind jammer dat dat niet echt in de interrupties bij de vorige of de spreker daarvoor naar voren was gekomen. Dus weet dat wij echt wel geïnteresseerd zijn van hoe kunnen we hier samen uitkomen, wat kunnen we nog met elkaar bespreken. Ik denk dat dat goed is. Ik vind het ook goed dat het college daarmee aan de slag gaat. (Het lid KHAN: Ik hoor niet echt een reflectie op ten eerste de wijze hoe dit is gegaan. Dat het niet ten eerste inzichtelijk is gemaakt wat de gevolgen daarvan zijn.

Want de gevolgen van deze ozb-verhoging is al iets waar het lid Nadif zich al langere tijd zorgen om maakt. We praten over verminderde verduurzamingsopgave, we praten over minder sociale huurwoningen. Hoe je het wendt of keert, hoe het inzichtelijk maken hiervan, hoe dat ook uitpakt, het gaat betekenen dat minder sociale huurwoningen en een vermindering van de verduurzamingsopgave. Daar ben ik meer benieuwd naar, naar reactie daarop hoe dat aankomt bij het lid Nadif.) Voorzitter, zoals ik al eerder zei en ook zoals mijn collega’s bij de commissie WV hebben aangegeven, natuurlijk komt dat dan even binnen. Maar tegelijkertijd denk ik ook van oké, dit is er nu met elkaar besproken, we moeten ermee aan de slag, er zijn vragen gesteld, er is een motie. Ik denk ook dat het goed is om hier verder bij stil te staan volgende week bij de commissie om echt een verdieping in te gaan als het gaat over dit thema. Maar dat betekent niet dat we dan nu niks meer moeten gaan doen en de handen in de zakken moeten laten. Ik denk dat het juist goed is dat er ook vanuit het college vragen al zijn beantwoord voordat we überhaupt de algemene politieke de beschouwingen hadden, zodat er ook wat rust kwam op dit thema. En ik denk dat we daarmee door moeten gaan.

CONCEPT

22

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

(Het lid VELDHUYZEN: Ik wil ook beginnen eigenlijk met het bedanken van het lid Nadif voor haar mooie betoog en ook persoonlijke ervaringen. En ja, ik wilde het ook over de ozb hebben in opvolging eigenlijk van het lid Khan. Ik bekijk jullie motie en jullie vragen om het in kaart brengen van de gevolgen. Maar ik vraag me af, wat willen jullie nou nog meer exact weten voordat jullie actie willen ondernemen?) Voorzitter, ik wil ook even stilstaan bij wat wij ook allemaal doen. Als het gaat over sociale huurwoningen, als het gaat over woningcorporaties, wat wij ook investeren in VvE's. We hebben laatst ook weer, volgens mij was dat ergens in Q2, heel veel geld daarvoor vrij gemaakt als het gaat over de verduurzaming. We doen best wel veel taken die eigenlijk niet de taken zijn van de gemeente om woningcorporaties te ondersteunen als het gaat over de verduurzaming en bouw. Dus dat is hartstikke goed. Ik vind het ook belangrijk, bijvoorbeeld er werd eerder wat gezegd over die schimmelwoningen, dat het heel erg belangrijk is dat daar een aanpak voor is, dat wij daar ook in mee investeren. Dus daarin pakken wij onze verantwoordelijkheden en dat maakt het dus een beetje complex, dat het niet allemaal één op één is.

En dat je dus echt met elkaar moet gaan kijken van wat zijn nou de afspraken, wat is er nodig, hoe kunnen we elkaar hierin vinden en hoe zorgen we ervoor dat we hier samen uitkomen. En ik denk dat dat wel gaat gebeuren, ook als ik kijk naar hoe de reactie was uit het college. En ik weet dat gisteravond, het was hartstikke goed ook van de woningcorporaties dat ze erbij waren maar dat we dan ook wel realistisch moeten zijn van waar gaat het precies om en op wat voor manier kunnen we hier samen uitkomen. (Het lid VELDHUYZEN: Die cijfers heb ik net al genoemd, die ga ik hier nu niet herhalen, misschien zal dat nog een beetje verschillen. Maar om wederom op het lid Khan aan te sluiten, het komt er uiteindelijk op neer dat de verduurzaming van woningen in juist die stadsdelen waar het lid Nadif zich ook zo hard voor maakt, vertraging zullen oplopen en dat die mensen die daar wonen dus ook hogere energiekosten zullen hebben. Dus in plaats van eerst een onderzoek doen, zouden we nu niet gewoon gelijk actie moeten ondernemen?) Ik zeg niet dat we niet gelijk actie moeten ondernemen. Volgens mij is daar niet alleen vanuit GroenLinks of van een andere coalitiepartij, maar juist ook van de oppositie opgeroepen tijdens de commissie, ook tijdens de rondvraag. Ik denk dat dat ook goed is en ik ben ook heel erg benieuwd naar de beantwoording.

Niet alleen van deze motie, maar ook naar alle vragen, vanuit het college waar we nu staan om daar verder mee aan de slag te gaan. Ik denk niet dat we moeten stilstaan. (Het lid VELDHUYZEN: Dan tot slot het bedrag van 12,5 miljoen, ik kan daar een prima dekking voor vinden. Ik zal zelf volgende week met een motie komen. Dan kunnen we gelijk in actie komen, is het probleem gelijk opgelost. Wellicht dat GroenLinks zich niet in de dekking kan vinden, maar dan zie ik graag een andere motie van GroenLinks tegemoet om de woningcorporaties tegemoet te komen.) Ik ben heel erg benieuwd naar die motie, naar de dekking. Het was mij niet duidelijk wat de dekking was, maar dan zie ik het gewoon tegemoet. (Het lid KREUGER: Ik wil wel even terug naar migratie en asiel, of de LVV. Even in brede context, want ik snap vanuit GroenLinks dat ze zeggen ik vind dat we vluchtelingen moeten opvangen. Ik snap dat GroenLinks dat zegt. Maar is GroenLinks dan ook niet van mening dat er wel ergens een

CONCEPT

23

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

limiet ligt aan wat je kan opvangen in een land, wat het absorptievermogen is? Of is er gewoon geen enkele grens die daaraan gesteld kan worden?) En dit vind ik dus heel frustrerend, want er wordt nu gedaan alsof wij in Nederland bovenaan de lijst staan van mensen die wij opvangen, alsof wij ook alles op orde hebben. De keten klopt niet, de mensen die wij opvangen, wij zitten onderaan aan de lijst. Ik zit echt soms echt met verbazing te luisteren naar rechtse partijen hoe zij praten over asiel met zoveel desinformatie. Wat hier nu wordt geclaimd, klopt niet. En als ik kijk naar wat wij nu doen met die LVV hoe belangrijk dat werk is, ja natuurlijk staan wij daarvoor, omdat het ook gewoon een mensenrecht is. Het lijkt me nogal logisch dat we daarvoor staan. (Het lid KREUGER: In de eerste plaats zijn deze mensen uitgeprocedeerd, maar dat terzijde. Kijk, als we het bijvoorbeeld hebben over het absorptievermogen, loopt Amsterdam ook gewoon achter bijvoorbeeld met het huisvesten van statushouders. Dus je kan niet zeggen dat er geen enkele limiet of grens is aan wat wij aankunnen. Dat moet het lid Nadif toch wel erkennen, dat er in Amsterdam ook gewoon een grens is bereikt aan wat wij kunnen huisvesten, bijvoorbeeld qua statushouders.) Ja voorzitter, en hier ook.

Dan wordt er nu bijvoorbeeld een koppeling gemaakt tussen vluchtelingen en het probleem rondom wonen en dat we een wooncrisis hebben. Ik kan u vertellen, dat heeft echt wel andere oorzaken dan vluchtelingen. En wij doen ook hier ons best om ervoor te zorgen dat iedereen gehuisvest wordt, maar dat wordt wel best wel moeilijk gemaakt als we te kampen hebben met neoliberaal beleid wat echt onze woningmarkt helemaal kapot heeft gemaakt. Ik zou willen dat we dat allemaal niet hadden gehad de afgelopen jaren en dat we dan netjes alles hadden kunnen doen, dat we ook vluchtelingen netjes hadden kunnen opvangen en kunnen helpen in alle procedures. Maar dat doen we gewoon niet en doen we al jaren niet in dit land. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Ik wil het toch weer wat meer concreet maken, het verhaal van GroenLinks over verbinding. En ik zou eigenlijk op de bres willen voor de grachtengordel. Jazeker, dat is een belangrijk electoraal veld, ook voor GroenLinks. We hebben dus kleine bedrijfjes, winkeliers, we hebben ambachtelijke bedrijven, die zitten daar in die grachtengordel en die zijn niet zo kapitaalkrachtig en die kijken aan tegen dat vereiste vanaf 2025, elektrificatie van de bedrijfsautootjes.

Is het mogelijk dat GroenLinks zich hun belangen zou aantrekken, is mijn vraag.) Ik vind het heel erg leuk dat ik deze interruptie krijg, want dan kan ik lekker gaan verwijzen naar een initiatiefvoorstel dat we eerder hebben ingediend, namelijk Reclaim het centrum waar we juist willen kijken naar hoe zorgen we ervoor dat we die binnenstad weer bewoonbaar maken. Ik weet ook, want ik zit zelf niet heel erg op het dossier verkeer en vervoer, maar ik weet ook dat daar al tijdens de commissie gesprekken zijn geweest over hoe zorgen we ervoor dat die overgang voor ondernemers, dat we dat zo soepel mogelijk maken. Ik denk dat het ook goed is om dat te betrekken bij de commissie volgende week. (Het lid VAN SCHIJNDEL: We gaan het er uitgebreid over hebben in de commissies, wacht op onze woorden en onze daden daar. Maar ik zou er toch op willen wijzen dat het een enorme kostenverhoging is voor die ambachtslieden en winkeliers voor hun bevoorrading en dat er dus faillissementen gaan komen en dus ook het stedelijke leven verarmt. Mag ik erop rekenen dat in de commissies GroenLinks hier een welwillend oor over zal hebben om die mkb’ers in de binnenstad en in de grachtengordel te helpen?)

CONCEPT

24

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

Voorzitter, ik zag mijn collega het lid IJmker jaknikken. Ik moet zeggen overigens, als ik kijk naar die binnenstad maar ook gewoon Amsterdam, als ik kijk naar de verarming van onze openbare ruimte en hoe de stad erbij zit. Ja, ik zie daar bijna vijf H&M’s achter elkaar eerlijk gezegd. Ik vind het juist heel erg belangrijk dat we de ambachten en de kleine ondernemers versterken, ik vind dat dat juist het aangezicht van onze stad versterkt. (Het lid WIJNANTS: Ik wou dan weer terug naar de ozb. Er werd eerder door het lid Heinhuis en nu ook door het lid Nadif toch enigszins getwijfeld aan het waarheidsgehalte van de door de corporaties genoemde cijfers. Dus 1.100 minder sociale huurwoningen, 12 miljoen opbrengst. Welke reden heeft het lid Nadif om te twijfelen aan die cijfers?) Ja, dat is dus tijdens die avond zelf gecorrigeerd waarin ook niet duidelijk was over het verloop van hoeveel jaren. Dus er was zelf geen duidelijkheid over. En dat kunnen we zelf ook terugkijken, ik bedoel het staat gewoon op film. (Het lid WIJNANTS: Oké. En dan is het dus de motie van de Partij van de Arbeid om dat onderzoek te gaan doen, ongetwijfeld gesteund door GroenLinks.

Welke oplossingen denkt het lid Nadif aan om de corporaties te kunnen helpen?) Ik ben daar dus heel erg heel erg benieuwd naar omdat als ik kijk naar waar woningcorporaties tegenaan lopen, die complexiteit van die problemen, dan vind ik ook dat je daar breder het gesprek over aan moet gaan in plaats van enkel dit is het bedrag en dit is wat we willen. Want ik denk ook dat wooncorporatie, en dat geven ze zelf ook aan, dat ze daar een breed gesprek in willen voeren. En ik denk dat we dat ook moeten faciliteren. (Het lid WIJNANTS: Dat zijn een heel hoop woorden om aan te geven dat er eigenlijk geen oplossing voorhanden is. Dat weet het lid Nadif ook. We kunnen niet de woningcorporaties zomaar geld overmaken, dat is staatssteun. Dus welke concrete oplossing, behalve dan een breed gesprek met de woningcorporaties, ziet het lid Nadif voorhanden om die woningcorporaties meer geld in de portemonnee te geven, behoudens dan wat bij de meest logische oplossing lijkt, de ozb niet verhogen.) Voorzitter, ik vind het een beetje gek en dat merkte ik ook bij het debat met het lid Heinhuis, ik ben geen wethouder. Dus ik ben niet degene die aan tafel zit met de woningcorporaties in dit soort gesprekken waarbij je dus de diepte ingaat van wat er nodig is. Ik vind het belangrijk dat wooncorporaties zelf ook die input meegeven.

En ik vertrouw erop, ook naar aanleiding van de motie, maar ook de vele vragen, en ik zie ook hier dat het enorm speelt en ik heb er alle vertrouwen in dat dat ook meegenomen wordt door de collega, om daar dan mee aan de slag te gaan. (Het lid WIJNANTS: Oké. Maar mag ik het lid Nadif dan zo begrijpen dat zij eigenlijk ook zegt, ik weet helemaal nog niet of ik die ozb-verhoging kan steunen omdat er kennelijk nog zoveel onduidelijk is. Ik wil nog van het college horen hoe we het gaan oplossen voor de corporaties. Maar dat is natuurlijk het punt, iedereen weet dat u het wel gaat steunen. Dus dat onderzoek is eigenlijk een beetje een wassen neus en het zou u toch wel een beetje sieren als u dat gewoon zou toegeven.) Nee, dat is ook een beetje onzin. Want laten we gewoon eerlijk wezen, we willen een sluitende begroting. Ik ben daar trots op, ik vind dat hartstikke goed. En tegelijkertijd heb ik ook zoiets van, dit is een besluit waar je dan het gesprek over aan kan gaan met de woningcorporaties en dan vind ik het wel belangrijk om dan daar serieus mee om te gaan

CONCEPT

25

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

en te zeggen wij gaan die gesprekken aan en dat we dan niet doen alsof we hupsakee een motie indienen en dan is het zo geregeld. Want we weten allemaal dat dat niet zo werkt. (Het lid KHAN: Begin dit jaar bij de prestatieafspraken is niet aan de woningcorporaties duidelijk gemaakt dat de ozb verhoogd zou worden. Ik ben benieuwd wat vindt GroenLinks daarvan? Inmiddels worden de prestatieafspraken weer heronderhandeld. Dat betekent dat het nog weer maanden gaat duren voordat er duidelijkheid komt. Ik ben benieuwd hoe kijkt GroenLinks hier tegenaan?) Voorzitter, laten we ook even eerlijk zijn. Want de ozb verhoogt in heel Nederland, er zijn heel veel gemeentes waarbij dit het geval is. Dus om nu te zeggen dat dit absoluut niet het geval zou zijn, of dat dit nooit in Amsterdam zou gebeuren is ook een beetje raar. En ik denk dat het ook wel belangrijk is om daarbij stil te staan. Want we zien dat ook bij de VNG, we zien het ook in alle overleggen met de gemeentes dat dit wel degelijk op tafel ligt en dat wij dus niet de enige zijn die hiermee zitten en dat wij echt wel een hele lage ozb hebben gehad. Tegelijkertijd moet ik ook erkennen, wij hebben hier in Amsterdam natuurlijk ook erfpacht. Daarom hebben we ook de vragen gesteld, laten we gaan differentiëren. En dat is ook heel erg belangrijk. Dat kan nu nog niet. Ik hoop dat dat in de toekomst kan.

(Het lid KHAN: Ja, het klopt dat de ozb overal in het land wordt verhoogd, maar hier gaat het om een verhoging van bijna 30 procent. Gisteren gaven alle woningcorporaties aan dat ze allemaal hiervan geschrokken zijn, dat niemand is benaderd. Het lijkt me toch wel een verschil en ik hoor dan uit het antwoord van GroenLinks dat het eigenlijk gewoon hoort bij de normale gang van zaken. Ik kan me dat eigenlijk niet voorstellen, maar ik hoor ook geen reactie vanuit GroenLinks dat het toch wel anders had gemoeten, dat ze toch wel benaderd hadden moeten worden. Ik hoor het graag van het lid Nadif.) Voorzitter, dat heb ik niet gezegd. Ik heb wel degelijk gezegd dat ik het belangrijk vind dat er contact is met de wooncorporaties en daarom verwees ik ook naar de commissie, dat dat heeft plaatsgevonden en dat dat ook is erkend. Dat vind ik wel belangrijk. Dat staat daar los van. Ik geef alleen aan dat we zien in de trend als het gaat over de lastenverzwaring bij gemeentes dat de ozb bij heel veel gemeentes op tafel ligt en dat die in sommige gemeentes ook hoger is. (Het lid BAKKER: Ja, ik dacht dat het nog veel langer over die ozb zou gaan, dus ik schrok ineens wakker. Nee, ik wou aangeven dat ik het een heel mooie betoog vond dat het lid Nadif hier hield. En ook goed dat ze zich uitspreekt tegen extreemrechts en voor mensenrechten.

En ik hoorde haar ook over de fossiele subsidies spreken. Dat zijn allemaal thema's waar onze partijen elkaar kunnen vinden. En dan vroeg ik mij af of dat ook zo is bij mijn voorstel om met een Amsterdams beleid te komen voor een klimaatbestendig en natuurvriendelijker platteland.) Ja voorzitter, ik vond het best wel een interessante motie. We hebben ook Kamerlid Lara Bromet, toen dacht ik oh ja, dan moeten we ook even gaan vragen hoe zij daar ook naar kijkt, want die zijn daar natuurlijk ook mee bezig. Dus ik ben er heel erg benieuwd naar. Volgens mij is het ook wel leuk als we daar iets samen in kunnen organiseren, want ik denk dat het ook een belangrijk thema is, vooral omdat Weesp erbij is gekomen natuurlijk is het nog groter. Ik woon vlakbij landelijk Noord, ik ga er heel graag heen, dus ik vind het ook alleen maar gezellig als ik er ook bij kan zijn.

CONCEPT

26

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

(Het lid KABAMBA: Het was inderdaad een mooi betoog. Ik wil graag van het lid Nadif weten, ze sprak over differentiatie. Ik ben daar een groot voorstander van omdat ik denk dat de ozb-verhoging ook mensen zal raken die geen grote portemonnee hebben. Ik vraag me wel af of in het plan om te gaan naar een mogelijkheid dat dat misschien kan, heeft GroenLinks al ideeën staan hiervoor.) Het is niet de eerste keer dat dit op de agenda staat en dat is ook eerder tijdens de coalitieonderhandelingen ook naar voorgekomen en daarvoor. Heel veel gemeentes willen dit om te kunnen gaan differentiëren, vooral als het gaat over erfpacht. En dat kan nog steeds niet. En ik vind het jammer dat we vanuit het rijk niet de tools krijgen om daar ook aan de knoppen te kunnen draaien. Dat zou enorm helpen namelijk, bijvoorbeeld ook als het gaat over sociale huurwoningen. Dus dat is wel zonde. Ik hoop heel erg ook met de toenemende verhoging van de ozb ook bij andere gemeentes, dat er wellicht nu wat meer draagvlak is om dat dan nog alsnog te gaan doen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen. Het lid BROERSEN: Voorzitter, dank. En het lid Nadif had zo'n prachtig persoonlijk verhaal, dus ik dacht ik loop alvast naar voren en toen kwam de ozb. Voorzitter, ik wil eigenlijk beginnen met te bedanken van alle ambtenaren die hier heel hard aan hebben gewerkt.

We hebben een ontzettend goede leesbare begroting, dat is ontzettend fijn. En we bespreken de begroting vandaag in een extra roerige week na een bewogen jaar. Afgelopen maandag was het een jaar geleden dat het conflict in het Midden-Oosten escaleerde, met duizenden onschuldige slachtoffers tot gevolg en heel veel leed wat vandaag de dag nog steeds plaatsvindt. En dat leed is ook voelbaar in onze stad en dat uit zich op verschillende manieren, van dialogen tot demonstraties. En met de dag lijkt de toon hier in Amsterdam scherper te worden. We zien toenemend antisemitisme en moslimhaat, we zien dat Joden verantwoordelijk worden gehouden voor het beleid van de Israëlische regering en we zien pro-Palestina-demonstranten te vaak onterecht worden weggezet als Jodenhaters. En het helpt ook niet dat de politiek dit soms gretig lijkt te voeden. Ben je voor het een, dan ben jij automatisch tegen het ander, volgens sommige politici. En zo neemt die polarisatie alleen maar toe. De conservatieve wind die door Europa waait heeft Nederland inmiddels ook bereikt en de grootste partij van Nederland is er een die gestoeld is op het trekken tussen scheidslijnen tussen wij en zij. En waar de polarisatie daar alleen maar gevoed wordt ben ik blij, of ik moet eigenlijk eerder zeggen opgelucht, dat die toon geen meerderheid heeft in onze stad, hoe hard sommige partijen dat ook proberen.

Nee, de meeste partijen hier zoeken graag de verbinding op en ook het college vindt het belangrijk om polarisatie tegen te gaan. En juist daarom ben ik eigenlijk zo verbaasd dat het bestrijden van polarisatie weinig aandacht krijgt in de begroting en ik ben benieuwd op welke manier het college hiermee omgaat. Het woord polarisatie wordt namelijk geen één keer genoemd. We moeten als stad en als stadsbestuur ons continu blijven inzetten voor verbinding, juist in tijden als deze. En daarom wil ik vandaag ook graag stilstaan bij verbinding en empathie. Vandaag is het initiatiefvoorstel van mijn collega Itay Garmy en Sheher Khan ingediend over het organiseren van ontmoetingen en gesprekken in stadsdelen. Een voorstel dat alle lessen samenvat die zij het afgelopen jaar hebben geleerd tijdens hun ontelbare ontmoetingen met mensen in Amsterdam. Hopelijk dient dit voorstel

CONCEPT

27

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

als inspiratie over hoe we de verbinding kunnen maken met mensen die soms lijnrecht tegenover elkaar staan. En voorzitter, als mijn collega het lid Garmy mij dan over die gesprekken vertelt die hij voert met het lid Khan bij bijvoorbeeld basisscholen hier in Amsterdam, dan zijn de dingen die mij het meest pijn doen de angstige vragen van kinderen. Mag ik er wel zijn? Mag mijn pijn er wel zijn? Mag ik hier nog wel blijven? Want voor sommige van deze kinderen is het voorbeeld van de Amsterdamse Mikael er eentje die voor angst zorgt. Het aantal kinderen in onze stad dat gebukt gaat onder stress en zorgen is groot. En laat het nou alsjeblieft niet op die kleine schouders landen. In plaats van hardvochtigheid en buikpijnbeleid pleiten wij voor begrip en medemenselijkheid. Gewortelde kinderen zouden nooit uitgezet mogen worden. En wat Volt betreft moeten we deze basale kinderrechten simpelweg verankeren. Maar dat ligt niet bij ons, dat ligt bij het kabinet. En daarom dienen wij een motie in vandaag die oproept om daarvoor te strijden in VNG-verband en die vraagt welke stappen het college nou neemt om de uitzetting van gewortelde kinderen te voorkomen.

Voorzitter, in deze begroting zien we een duidelijke poging om Amsterdam als sociale stad te behouden, ondanks de veranderende landelijke context waarin we ons op dit moment bevinden, waar we wel naar elkaar omkijken, waar we wel mensen in nood blijven opvangen. Steun dus vanuit Volt voor het doorzetten van de bed-bad-brood-regeling in 2025, al maken we ons absoluut zorgen over de jaren die daarop gaan volgen. En voorzitter, een stad waarin iedereen mee kan doen en waarin iedereen gelijkwaardig is, vraagt om een gemeente die omkijkt naar al haar inwoners, die een steuntje in de rug geeft wanneer mensen dat nodig hebben. En zo bouwen we aan solidariteit in de stad en werken we aan vertrouwen in elkaar en daarmee het vertrouwen in de overheid. En volgens ons begint dat met het zijn van een laagdrempelige en ook dienstbare overheid. Het afgelopen jaar heb ik veel gesprekken gevoerd met Amsterdammers die vastlopen in het contact met de gemeente en hun ervaringen gaan echt verder dan het aanvragen van een simpel paspoort. De Amsterdammers die ik heb gesproken zijn afhankelijk van de gemeente voor het verkrijgen van de juiste zorg voor henzelf of een ziek familielid, of het verkrijgen van financiële steun.

Goede dienstverlening kan voor hen het verschil maken tussen een leven met nog meer zorgen, of een leven waarin ze in staat worden gesteld om zo goed mogelijk om te gaan met de situatie. Want goede dienstverlening zou wat ons betreft dan ook topprioriteit van elke gemeente moeten zijn, met groeiend vertrouwen als belangrijke winst. Voorzitter, het viel ons op dat in de begroting staat dat de gemeente een deel van haar gebouwen wil gaan sluiten. Om welke gebouwen zal dit dan gaan? Hoe ziet deze sluiting eruit en hoe zorgen we ervoor dat dit geen afbreuk doet aan de bereikbaarheid van de gemeente voor Amsterdammers? Want dat is wat ons betreft topprioriteit. Want de gemeente die goed te bereiken is en de tijd neemt om te luisteren en de ruimte pakt om naar de menselijke maat te handelen, geeft het vertrouwen dat de overheid het beste met haar inwoners voor heeft. En wat ons betreft is er natuurlijk ook een andere manier om vertrouwen te krijgen en dat is door vertrouwen te geven. En het is daarom belangrijk dat we mensen meenemen in onze plannen, onze dilemma's en ook in onze keuzes. Amsterdam gaat de goede kant op het gebied van participatie, maar er moeten nog grote stappen worden gezet. Door Amsterdammers beter te betrekken bij de keuzes en dilemma's voor de stad creëer je draagvlak en vertrouwen voor de benodigde transities.

In het coalitieakkoord zien we dat er drie burgerberaden zouden worden georganiseerd, maar we lijken te blijven steken op twee.

CONCEPT

28

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

Is het college van plan om nog een derde te organiseren in deze collegeperiode? En daarnaast zijn we benieuwd op wat voor manier het college aanvullend van plan is om de Amsterdammer beter te betrekken bij de plannen voor de stad. En het is niet alleen belangrijk om onze inwoners goed te betrekken bij onze plannen, maar ook organisaties, bedrijven en ondernemers die Amsterdam maken tot wat het is. Ook zij moeten worden meegenomen in de keuzes die we maken. En dat blijkt maar weer eens uit de, daar komt die, de voorgestelde verhoging van de ozb. De corporaties zijn niet meegenomen in dit besluit en werden totaal verrast. En nu lijkt het alsof er een gat in de begroting was en de ozb gebruikt wordt als pleister zonder even stil te staan bij welke gevolgen dit kan hebben op bijvoorbeeld de verduurzaming en de woningkwaliteit van sociale huurwoningen. Hoe reflecteert wethouder hierop en zou hij dit achteraf gezien op dezelfde manier hebben aangepakt? En voorzitter, Volt zou Volt natuurlijk niet zijn als wij niet afsluiten met een blik naar buiten. Het valt ons op bij elke begroting van deze collegeperiode dat de EU en Europa niet of nauwelijks worden genoemd. We blijven erop hameren dat in tijden waarin mensen zich steeds vaker naar binnen lijken te keren het juist belangrijk is om met ons vizier naar buiten te kijken.

En voorzitter helemaal tot slot, Amsterdam maken we samen en daarvoor is het van belang dat we elkaar niet uit het oog verliezen, dat we elkaar blijven ontmoeten, dat we met elkaar in gesprek blijven. Dat we ruimte geven aan het verschil van inzicht of mening en tegelijkertijd zien waar onze overeenkomsten zitten. We zullen ons blijven inzetten voor een verbonden Amsterdam. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hofland. Het lid HOFLAND: Dank u. Ik wil beginnen met een enorm groot compliment aan het kabinet. Want of je nu naar de troonrede luisterde, naar NSC'ers of naar … (Het lid HAVELAAR: Ja voorzitter, want ik zag namelijk dat het lid Hofland net zo eager was om het lid Nadif vroeg in haar betoog te interrumperen en hij stelde haar een vraag over donkere wolken, namelijk komen er donkere wolken boven de ozb-belasting, vindt u ook niet dat het einde is? En net als het lid Heinhuis zette ook het lid Nadif het lid Hofland in zijn hemd, namelijk nee hoor, wat ons betreft is het nog niet het einde en kan het zomaar nog een keer. Dat hangt van de situatie af. Dus is mijn vraag aan het lid Hofland, komen er nu donkere wolken boven deze coalitie nu u door beide coalitiepartners zo in de steek gelaten bent.) Nee hoor, want deze verhoging die voorligt, die vind ik niet leuk. Want ik vind geen een verhoging van ozb leuk.

Maar er ligt niet een extra verhoging voor en daar is D66 ook gewoon tegen. (Het lid HAVELAAR: Deze interruptie gaat niet over de ozb, maar over scenarioplanning. Dus over een jaar staan we hier weer en we weten nu al dat beide links partijen de ozb weer zullen verhogen. Want het hele land doet het en er is toch weer meer geld nodig. Dan zitten we vlak voor de verkiezingen en ik zou het eigenlijk best wel onhandig vinden dat dan de coalitie valt. Dus kunt u het dan niet beter nu doen? Want u weet toch al hoe de hazen gaan lopen over een jaar en u zult over jaar weer in uw hemd staan en aan dit moment terugdenken.)

CONCEPT

29

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

Ik ben tegen de door zojuist door het CDA voorgestelde ozb-verhoging. En ik vraag ook wel een beetje wat meer vertrouwen van het lid Havelaar dat de D66-fractie goed zijn best kan doen en dat hij niet meer verder omhoog gaat. Ik dacht ik begin gewaagd met een compliment aan het kabinet en dan, ik dacht er zijn twee mensen daar kan ik op rekenen, die gaan mij niet onderbreken bij het compliment aan het kabinet. En dat zijn het lid Wijnants en het lid Kreuger. En zie ze daar nou eens staan, ze hadden me zo willen onderbreken. Wacht even af, geniet ervan. Dit kabinet een compliment, want de troonrede daar hoorden we het in, NSC'ers rondom de troonrede, ze konden niets anders dan dit zeggen, zelfs Caroline van der Plas, daar ben ik als geboren Meppeler toch op een rare manier misschien zelfs wel een beetje trots op, allemaal benoemen ze het recht op een fout als het speerpunt van hoe de overheid menselijker met haar burgers moet omgaan. En eerlijk is eerlijk, dat is briljant, dat is een schitterende glazuurlaag over een populistische mesttaart, ik ben er oprecht blij mee als politieke keuzes het leven van mensen echt beter maken. En deze politieke keuze maakt het leven beter, als hij ook echt wordt uitgevoerd.

En uiteraard stel ik vandaag voor het kabinet een handje te helpen bij het maken van deze nieuwe wet zodat er ook echt iets verandert en de gemeente Amsterdam ook de wettelijke ruimte krijgt om menselijker met haar inwoners om te gaan. Maar hoe zoet ook het glazuur, de mesttaart uit Den Haag is groot genoeg om een strontkar over de toekomst van veel Amsterdammers uit te rijden. De historische miljarden onderwijsbezuiniging is van een dwaasheid die zijn weerga niet kent, het is een streep door de rekening van ieder kind dat zijn best doet rekenen en taal onder de knie te krijgen. Het is een streep door de rekening van de leerlingen op de school van het lid Runderkamp waar nu nog een brede brugklas is, het is ook een streep door de rekening van mijn studenten, u zag ze daar vandaag op de publieke tribune zitten, voor wie geen les verplicht is maar die voor dag en dauw opstaan, week in week uit, om een responsieve jurist te wordt worden. Maar de Haagse macht heeft andere prioriteiten. Dat is kortzichtig, want kinderen leren op school veel meer dan alleen rekenen en taal. Ze leren dat samenwerken iets oplevert, hoe je empathisch met elkaar omgaat, dat hard werken loont en iets willen betekenen voor een ander in plaats van meer de jacht naar meer macht voor jezelf, dat is volgens mij het verschil tussen progressieve politiek en extreemrechts populisme.

Zij zoeken vijanden, wij zoeken vooruitgang. Zij trekken de aandacht met gekkigheid, wij boeken resultaten door hard te werken. In de week dat Wilders zijn eigen premier slappe hap verweet kreeg wethouder Van der Horst al alle partijen zover om een brug naar Noord te financieren. Terwijl minister Faber aan de Duitse grens bij mensen in de kofferbak staat te gluren, zorgt wethouder Groot Wassink ervoor dat er een waardige opvang is voor mensen die zijn gevlucht voor oorlog. Terwijl Van der Plas seksuele voorlichting als gekkigheid wegzet en queerpersonen typeert als een letterbak, zorgt wethouder Moorman voor docenten en lesmateriaal die zorgen voor lhbtiq+-acceptatie. Amsterdam en het Binnenhof zijn politieke tegenpolen geworden. En we kunnen straks terugkijken op een periode waarin tegenstrijdige stromingen de kans hebben gekregen iets voor mensen te betekenen. Dus onze taak is laten zien dat progressieve politiek werkt. En ik ben daarom blij om te zien dat dit college er alles aan doet om de schade te beperken en om te blijven investeren in de stad. Dit college trekt 15 miljoen euro extra uit voor de gevolgen van klimaatverandering, 10 miljoen om bouwprojecten een extra impuls te geven en 45 miljoen extra wordt besteed om de openbare ruimte te verbeteren. Want we willen resultaten boeken voor mensen die een woning zoeken maar niet schathemeltjerijk zijn.

We willen resultaten boeken voor Amsterdammers die gewoon een mooie stad willen

CONCEPT

30

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

en ook een schone stad, ik ben het daar volledig met het lid Wijnants eens. En willen resultaten boeken voor het klimaat. En dan gaat het niet alleen om wat we doen, maar ik vind ook dat het gaat om hoe we het doen. En in Den Haag kiezen ze de makkelijke weg van angst en cynisme. De machtigste man van dit land, Geert Wilders, is gewoon een onaardige, rare man die om zich heen slaat als het moeilijk wordt. Hij creëert een ruziesfeer waarin mensen bang worden voor elkaar. Politiek voeren om mensen te isoleren, het is bekrompen, het is onNederlands en het is vooral on-Amsterdams. Want in Amsterdam botsen we keihard op ideeën, vandaag even op de ozb, maar we zakken niet weg in het drijfzand van ruzie. Het wij-zij-denken van ons kabinet, het wereldbeeld van angst en cynisme, zet aan tot haat en isolatie. Isolatie achter denkbeeldige dichte grenzen, maar ook isolatie van de havermelkelite binnen de ring A10. Het wij-zij-denken wordt versterkt door sociale mediaplatform zoals Instagram en TikTok waar conservatief en haatdragend gedachtegoed bandeloos kan worden verspreid, wat soms verregaande gevolgen heeft in de fysieke wereld. Vrouwenhaat en conservatief gedachtengoed over genderrollen is een bedreiging voor onze samenleving. Waar homoseksualiteit wordt weggezet als ideologie en vrouwen als ondergeschikt moeten we keihard ingrijpen.

(Het lid VAN SCHIJNDEL: Ja, over dat cynisme in Den Haag en vooral van Wilders. Hij is toch ook wel erg realistisch in zijn kijk op de zaken dat de mensensmokkel, dat dat het eigenlijk mechanisme is waardoor heel veel, een grote meerderheid van de asielzoekers naar Nederland komen en naar West-Europa? Dus even een reactie op het prachtig stuk van Carolus Grütters gisteren in het Parool, en dat is een migratiejurist van progressieve snit. Maar die zegt het ook, een asielzoeker kiest via zijn portemonnee, wat kan hij betalen aan de smokkelaar, dan merkt hij wel waar hij uiteindelijk terechtkomt. Dat is realistisch. Dat is ook wat Wilders zegt. Bent u dat met mij eens?) Ik ben in Oekraïne geweest, het laatste waar die mensen op dit moment aan denken is hun portemonnee. En daarom dien ik een motie in om vrouwenhaat als ideologisch extremisme op te nemen in de Persoonsgerichte Aanpak Radicalisering. Amsterdam laat zien hard te willen werken op zoek naar oplossingen in een politiek klimaat waar onzekerheid, polarisatie en gekkigheid de boventoon voeren. Want hoe hard ook dit kabinet probeert via conflict, haat en uitbuiting mensen uit elkaar te drijven, ik geloof dus niet dat ze dat gaat lukken. (Het lid KREUGER: Ik had een vraag over dat conservatieve gedachtegoed. En ook dat woord conservatieve wind viel net al een paar keer.

Ik vroeg laatst aan iemand wat is dat, ik dacht zo’n conservatief windje, ja wat is dat in hemelsnaam? Ik zal je even een conservatief windje laten ruiken. Alle gekheid op een stokje. Ik begrijp dat mensen groepen maken en daar dan wat van zeggen. Maar wat ik tegelijkertijd moeilijk vind is dat als andere mensen bijvoorbeeld over een groep wat zeggen, bijvoorbeeld de acceptatie van lhbtiq+-personen, en we zeggen van joh zou dat iets met een religie te maken kunnen hebben. Dan is hier het hok te klein als het ware. Dus ik ben even benieuwd van wie zit er nou bijvoorbeeld bij die conservatieve wind? Wie verspreidt dat conservatieve gedachtengoed? Ben ik dat? Is dat het lid Wijnants? Is dat het lid Havelaar, die zichzelf waarschijnlijk ook conservatief noemt? Wie is het?

CONCEPT

31

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

Alle namen die u noemt, vind ik conservatieve mensen. Dat ten eerste. Ten tweede, ik kom uit Meppel, dat ligt na Staphorst, ik zal de laatste zijn om te ontkennen dat er soms een verband zit tussen conservatief denken en religie. Maar tot slot, en dat vind ik het belangrijkste voorzitter, het voorstel wat ik vandaag doe, dat gaat over vrouwenhaat als extremistische ideologie. En wanneer is dat extremistisch? Als je bereid bent om tot geweld over te gaan. Dan heb je het over groepen mensen, mannen, die geen seks hebben, heel boos zijn en online met elkaar fantaseren over groepsverkrachtingen en vrouwenmoorden. Dan heb ik het over de vrouwen die in Canada, Amerika en ook in de Verenigde Staten zijn neergeschoten, één op één te relateren aan dit gedachtegoed. Dan heb ik het over vrouwen die door dit gedachtegoed om het leven komen, omdat zij vermoord worden. Waarom? Omdat ze een vrouw zijn. Dat is wel even net iets anders dan uiteraard de conservatieve heren die hier tegenover mij staan. Maar het is een extremistische ideologie waar we ons tegen moeten wapenen. Want hij rukt op. (Het lid KREUGER: Maar dat begrijp ik ook. Alleen ik begrijp dan niet zo goed waarom er wordt gezegd dat komt uit een conservatieve hoek. Ik kan me voorstellen dat de mensen die dat zeggen of die dat vinden, dat die zeggen, ja ik ben conservatief. Ik vind datzelfde eerder gewoon knettergek of reactionair.

Maar is het lid Hofland het dan niet met mij eens dat gewoon de term conservatief, dat dat dan de lading niet helemaal dekt?) Het woord conservatief staat overigens niet in mijn voorstel. Maar ik ben het niet helemaal met het lid Kreuger eens, want het zijn wel degelijk de traditionele genderrollen die door figuren als Andrew Tate worden gepropageerd. En het feit dat Andrew Tate iets zegt wat u ook vindt, maakt u nog geen extremist. Hij is het wel. En zijn gedachtegoed wint terrein en het terrein waarop zijn gedachtegoed heeft gewonnen is het terrein waar vrouwen worden vermoord. En daar kom ik tegen op en ik reken eerlijk gezegd ook, omdat ik het verschil zie tussen u en Andrew Tate, op uw steun voor mijn voorstel. (Het lid KREUGER: Dat was het volgende punt, want u heeft de motie heel netjes van mij laten zien. Ik teken hem niet mee omdat ik mij niet kan vinden in bepaalde zaken inderdaad in de constatering, en overwegingen, over conservatief ben ik niet mee eens. Maar de steun voor de motie komt er waarschijnlijk wel.) Wat ik nog wilde zeggen is dat hoe hard dit kabinet ook zal proberen om via conflict, haat en uitbuiting mensen uit elkaar te drijven, het gaat ze gewoon niet lukken.

Want er zijn namelijk in heel Nederland en ook hier in Amsterdam zoveel mensen, mensen zoals mijn studenten, die allemaal voor dag en dauw opstaan om hard te werken om iets van hun leven te maken, om op een fijne manier met elkaar om te gaan. Die laten zich niet tegen elkaar uitspelen door figuren als Geert Wilders. Al die mensen zijn onze toekomst, niet Geert Wilders. Zij geven het goede voorbeeld en laten wij ook het goede voorbeeld blijven geven. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Even kijken, exegese van wat dat nou eigenlijk is, conservatisme. Ik denk dat het superbelangrijk is te onderkennen dat ene conservatisme niet andere conservatisme is. En dat conservatisme dus wordt nationaal bepaald. Dus het Engelse conservatisme lijkt een beetje op het Nederlandse, zo van de zaken in goede banen leiden maar geen revolutionaire doelstellingen nastreven enzovoort. Dan heb je ook nog het reactieve conservatisme, vroeger was het beter. In zeker opzicht, staatkundig gezien vind ik dat het te ver is doorgeschoten met de

CONCEPT

32

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

internationalisering. Ik plaats Wilders dus niet, en ook Baudet niet, in een extremistische zwaar rechts conservatisme. Is het niet typisch Hollands eigenlijk dat zo iemand als Wilders die al 25 jaar wordt beveiligd, dat die zich kernachtig en stevig uit over de punten waar hij de vrijheid heeft zich uit te laten, omdat hij nu eenmaal niet in het kabinet zelf zit?) Het heeft iets liefs als u zo aan het filosoferen bent af en toe. En dan zou je bijna vergeten dat het uw partij is, uw partijleider Thierry Baudet die dweept met Andrew Tate, die dweept met de extremistische ideologie die één op één te relateren is aan het feit dat vrouwen worden vermoord. Voor zo'n partij zou ik nooit op het pluche willen zitten. Nooit. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Het moet nog even worden vastgesteld, hij is nog niet veroordeeld. Hij is niet veroordeeld, Tate. En ik ben van mening dat in de veelheid van opvattingen men, dus D66 gewoon weerwerk moet bieden en anderen die tegen dat soort ideeën zijn, maar niet op zo'n enorm veroordelende manier spreken die echt nodeloos polariserend is in mijn ogen. U polariseert evengoed als Geert Wilders.) De mensen die als mijn voorstel eenmaal is aangenomen de schone taak hebben om dit soort rare ideeën bij mensen uit hun hoofd te krijgen, zijn niet te benijden. (Het lid WIJNANTS: Ik wil het lid Hofland danken voor zijn betoog.

Tegelijkertijd moet ik wel constateren dat het van alle betogen in ieder geval tot op heden degene die het minste over Amsterdam is gegaan. En het heeft, ik heb het geteld, exact 3 minuut 21 geduurd voordat hij een Amsterdams thema aansneed. De rest ging vooral over het kabinet. Wellicht reflecteert dat op een bepaalde manier de ambitie van het lid Hofland. Maar ik heb hier natuurlijk ook de vraag even over gehad met het lid Nadif en ik vond dat het lid Nadif daar eigenlijk een heel mooi antwoord op gaf, en ook het lid Hofland wil in zijn betoog bijdragen aan het doorbreken van polarisatie. Maar toch is hij ontzettend een veelvuldig gebruiker van het woord ze. Ze doen het fout. Ze zetten mensen tegen elkaar op. Dus ook aan het lid Hofland toch ook wel de vragen en de oproep, misschien helpt ook zijn verhaal niet als je werkelijk verbinding wil organiseren. Heb ook oog voor de mensen die dit kabinet steunen. En natuurlijk wat ik ook al zei, het is ook echt niet op alle punten mijn kabinet, dat weet u ook. Maar de felheid en de weinig verbindende toon van het lid Hofland dragen hier ook niet aan bij.) Het eerste punt voorzitter, ik was volgens mij zeven à acht seconden onderweg toen ik over mijn voorstel in de Amsterdamse gemeenteraad voor het recht op een fout, toen ik daaraan refereerde. Dus dat is niet drieënhalve minuut.

Dat is voor iemand die nog steeds op zoek is naar 312.500.000 miljoen voor zijn eigen tegenbegroting toch wel een rekenfout, vind ik. Ten tweede vind ik wel dat u een punt heeft. Ik vind dat u een punt heeft dat aan mensen die zeggen ik wil geen polarisatie, dat zij daar zelf ook naar hun eigen rol moeten kijken. Wat ik bijvoorbeeld gedaan heb, is heel duidelijk Geert Wilders noemen. Ik vind wat Geert Wilders doet op een andere manier vreselijk dan wat uw partij hem toestaat te doen. Dat vind ik ook vreselijk, maar op een andere manier. Ik maak daar onderscheid tussen. Dat is één onderscheid. Het tweede onderscheid, het belangrijkste onderscheid wat mij betreft, ik noem Geert Wilders, ik heb het niet over mensen die op Geert Wilders hebben gestemd. Het maakt mij boos dat minister Agema, de grootste bull is van PVVverkiezingsbeloftes. Het zorgt namelijk voor wantrouwen in de politiek en teleurgestelde

CONCEPT

33

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

mensen. Ik ben er voor die mensen, ik ben er niet voor Geert Wilders. Dus ik kies mijn woorden daarin iets zuiverder. En ik waardeer het overigens ook, nogmaals, ondanks dat mijn woede over het feit dat je als politieke partij het op je geweten hebt dat je deze man aan de macht helpt, ik kan daar niet bij. En toch waardeer ik het ook dat hier in Amsterdam een VVD'er is die ook durft te zeggen een aantal dingen zijn niet goed van dit kabinet en die ook durft te zeggen, Geert Wilders daar distantieer ik me van, gisteren als het gaat over demonstraties. (Het lid WIJNANTS: Voorzitter, het helpt daarbij in ieder geval dat ik geen enkele landelijke ambities heb, dus dat gewoon vrijelijk kan doen. Dat maakt het leven een stuk makkelijker. Nee, eigenlijk wel dank aan het lid Hofland, ik denk dat het ook een oprecht punt is wat we volgens mij met elkaar delen.) Ik had die vraag over die landelijke ambitie nog niet beantwoord. De enige landelijke ambitie die ik heb is het Nederlands elftal en dat zie ik niet één, twee, drie gebeuren. (Het lid KHAN: Ik heb geen vraag over de ozb maar over afvalstoffenheffingen, want dat staat namelijk ook in het coalitieakkoord. Het lid Hofland zei we hebben afgesproken we gaan nu niet meer verder verhogen, want het is afgesproken in het coalitieakkoord.

Maar wat daarin ook staat is dat de afvalstoffenheffingen die gaan we structureel verlagen vanaf 2023. Ik ben benieuwd, waar is die structurele verlaging?) Heel veel dank dat u deze vraag stelt, want ik was eigenlijk ook nog iets vergeten om te zeggen. Wat je ziet in deze begroting overigens is dus als antwoord op uw vraag, dat we dus wel extra gaan investeren in afval, 13 miljoen, maar dat die afvalstoffenheffing niet omhoog gaat. Dus dat is echt knap en daar ben ik heel blij mee. In die hele ozb-discussie, los van het feit dat ik het nog steeds fascinerend vind dat dan rechtse partijen in één keer de ridders van de corporaties zijn. Dan denk ik ja, wees dan eerlijk waar je het om gaat, het gaat je om huiseigenaren, ga daar dan voor staan. Dat doe ik ook, huiseigenaren, dat zijn niet allemaal rijke stinkerds, kom daar dan voor op. Maar goed, dat gaat over iets anders. Die afvalstoffenheffing en ozb, u snijdt daar een goed punt aan. Want als ik een rekening krijg thuis, dan ga ik niet kijken wat is de titel of waarvoor betaal ik het. Mij interesseert maar één ding, wat moet ik betalen. En of het dan de ozb is of de afvalstoffenheffing, dat boeit mij niet zoveel.