20241009 Verslag Gemeenteraad avond

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

raadsnotulen

Jaar Vergaderdatum Publicatiedatum

2024 9 oktober 2024 6 november 2024 OPENBARE VERGADERING OP WOENSDAG 9 OKTOBER 2024

Avondzitting op woensdag 9 oktober 2024 Voorzitter: Femke Halsema, burgemeester Plaatsvervangend voorzitter: Kune Burgers Raadsgriffier: Jolien Houtman Verslaglegging: Nina Post, Notuleerservice Nederland De VOORZITTER heropent de vergadering om 19:30 uur. Financiën 3. Algemene Beschouwingen over de begroting 2025 VN2024-013202 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Heinhuis, Bouhassani, Nadif, Hofland, Koyuncu, Kabamba en Broersen inzake breng de Amsterdamse migratiegeschiedenis de buurten in, nr. 389.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - om voor de stad een plan te ontwikkelen om de migratiegeschiedenis van Amsterdam zichtbaar te maken op straat en in de buurt in alle stadsdelen om zo kennis over hoe onze stad gevormd is voor iedereen toegankelijk te maken; - denk hierbij aan de verhalen van bijvoorbeeld de Surinaamse, Turkse en Marokkaanse en de Joodse migratiegeschiedenis. Motie van de leden Veldhuyzen, Kabamba en Khan inzake aanpak brievenbusfirma’s, nr.

390.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - een meldpunt te openen voor brievenbusfirma’s, en andere schimmige dochterondernemingen van multinationals, die gericht zijn op belastingontduiking; - meldingen te onderzoeken, bedrijven die zich hier schuldig aan maken op te sporen, en waar nodig aangifte te doen bij de FIOD; - hierover, periodiek en in geval van relevante meldingen, over te rapporteren aan de raad.

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

Motie van de leden Veldhuyzen, Kabamba en Khan inzake maatschappelijke diensttijd, nr. 391.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - in G4- en VNG-verband te lobbyen bij het kabinet, om hen aan te sporen de afschaffing van de MDT te heroverwegen; - indien het kabinet niet terugkomt op deze keuze, te onderzoeken hoe we de MDT op lokaal niveau wel in stand kunnen houden; - hierover uiterlijk in Q1 2025 te rapporteren aan de raad. Motie van de leden Veldhuyzen, Kabamba en Khan inzake Amsterdam tegen oorlog, nr. 392.24 Spreekt uit: - dat Amsterdam op geen enkele manier wil bijdragen aan de transformatie naar een oorlogseconomie, en dat er in onze stad geen plaats is voor wapenindustrie en aanverwante organisaties of bedrijven. Motie van de leden Veldhuyzen, Kabamba, Khan inzake veilige haven voor dienstweigeraars, nr. 393.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - te garanderen dat Amsterdam altijd een veilige haven zal zijn voor mensen die op basis van gewetensbezwaren dienstplicht weigeren, en op geen enkele manier mee zal werken aan opsporing of vervolging van dienstweigeraars. Motie van de leden Veldhuyzen, Kabamba en Khan inzake geen wapentransporten via Schiphol, nr.

394.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - om alles op alles te zetten vanuit haar rol als activistisch aandeelhouder van Schiphol om alle transport van wapens, wapenonderdelen, bestanddelen van chemische wapens, en andere militaire uitrusting permanent op te schorten; - hierover uiterlijk in Q1 2025 te rapporteren aan de raad. Motie van de leden Veldhuyzen, Kabamba en Khan inzake zichtbare identificatie politieagenten, nr. 395.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - binnen de driehoek te pleiten voor het verplicht en zichtbaar dragen van een identificatiebewijs, op het uniform van agenten en mobiele eenheid die in onze stad opereren; - in G4- en VNG-verband een lobby op te zetten richting het kabinet, de Tweede Kamer en de nationale politie, om bovenstaande op landelijk niveau in te voeren; - hierover uiterlijk in Q1 2025 over terug te koppelen aan de raad. Motie van de leden Heinhuis en Nadif inzake gevolgen ozb-verhoging voor woningcorporaties, nr. 396.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - om in kaart te brengen hoe de ozb-verhoging de doelstellingen van de corporaties treft, daarbij ook rekening houdend met investeringen die

CONCEPT

2

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

-

R

Amsterdam doet en met de landelijke regels en belastingen en eventuele andere relevante ontwikkelingen; daarbij te onderzoeken welke mogelijke oplossingen er zijn om de financiële impact van de ozb-verhoging op de woningcorporaties te beperken; de uitkomsten hiervan met de raad te delen en te bespreken.

Motie van het lid Khan inzake gratis parkeeruurtje op Van der Horst, nr. 399.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - te onderzoeken hoe Amsterdammers met een parkeervergunning een wekelijks gratis parkeeruurtje kan worden aangeboden. Motie van de leden Koyuncu, Khan en Kabamba inzake houd vast aan de coalitieafspraken bij de nieuwe prestatieafspraken, nr. 400.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - bij de verwachte heronderhandelingen over de prestatieafspraken met de woningcorporaties op z’n minst vast te houden aan de 40-40-20-verdeling, de verkoop van sociale huurwoningen niet toe te staan en bij de verduurzamingsopgave te beginnen bij de meest kwetsbare wijken met de meest slecht geïsoleerde woningen. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar voor een ordevoorstel. Het lid HAVELAAR: Mijn eerste ordevoorstel is, we moeten natuurlijk het lid Heinhuis goed aan de tand voelen over allerlei dingen en elkaar, dus we gaan het met de tijd niet redden. Dus mijn voorstel zou zijn om vier dagdelen te maken, morgenavond verder te gaan en daar de spreektijd nu al op aan te passen.

Mijn tweede ordevoorstel zou zijn om de burgemeester de ruimte te geven om het debat flexibel te leiden waarin zij ook de mogelijkheid heeft om twee of meer dan drie interrupties toe te staan naar eigen inzicht, zolang dat het debat dient. De VOORZITTER Het laatste klinkt mij als muziek in de oren, kan ik wel zeggen. Maar zonder dat ik iets tegen de raad wil zeggen, bent u het eens met die ordevoorstellen? Mooi, dan gaan we dat op deze manier doen en dan betekent dat we vier dagdelen hebben, dat de spreektijd daarop aangepast wordt, dat er flexibiliteit in de interrupties zal zijn. Maar dat betekent ook dat ik de vrijheid zal nemen, mocht u twee keer dezelfde vragen hebben gesteld, ik wil niet zeggen dat het vaak voorkomt maar ik heb ze wel een enkele keer meegemaakt, dan zal ik zeggen, ik denk dat u de derde keer hetzelfde antwoord krijgt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Heinhuis. Het lid HEINHUIS: Dank voorzitter, voor het woord. En wat fijn om hier weer te mogen staan, want dit is de eerste keer dat ik hier weer echt sta sinds de geboorte van mijn dochter Lis. Want zoals veel mensen met kinderen wellicht nog herkennen of nog weten is zo'n verlof ongelooflijk kort en ongelooflijk lang tegelijk. De dagen lijken eindeloos en ineens is je kind in mijn geval dan alweer vijf maanden.

En wat mensen ook wellicht zullen herkennen met kinderen, is dat je wereld even ontzettend klein wordt als je een kleine baby

CONCEPT

3

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

hebt. Het leven speelt zich plots af tussen een paar muren. In het hele begin de muren van je slaapkamer, waar je nauwelijks uit kan omdat je nog aan het herstellen bent. Dan langzaam vergroot je je wereld een klein beetje en verplaats je je naar de woonkamer, maar nog steeds is die wereld piepklein binnen die muren waar geen buitenwereld toe te laten is, waar geen nieuws is en waar alleen jij in je gezin op dat moment zijn. En langzaam als die muren na een tijdje toch wel op je af beginnen te komen, verplaats je je en je gaat naar buiten, je verlaat je babybubbel en je stapt de deur uit. En voorzitter, in mijn geval stap ik dan de deur uit in een drukke straat in onze mooie stad. En zodra ik die straat weer opstapte voelde ik me extra dankbaar, dankbaar om Amsterdammer te zijn. Want wankelend en nog ontzettend onwennig met ineens een peuter en een hele kleine baby voelde ik me op dat moment weer onderdeel van iets groters. Hoe heftig ook de emoties en de eenzaamheid die ook bij het nieuwe moederschap horen, want kraamtijd is helaas niet altijd alleen maar een roze wolk, ik wist wel direct weer, hier hoor ik thuis, hier hoor ik erbij. Want in deze stad, voorzitter, kijken mensen naar elkaar om.

In mijn geval waren dat veel mensen uit mijn buurt van de viswinkel die direct naar buiten kwam rennen met gerookte zalm en sashimi, omdat ik dat al maanden niet had mogen eten, tot de bakker die een gigantische roze taart aan mijn vriend meegaf toen hij daar brood kwam halen en tot de man van de stomerij die ons iedere dag een fijne dag wenst en mijn zoontje een boks geeft als we langslopen. Kleine dingen die onze stad groots maken. Op dat soort momenten voel ik me dankbaar, dankbaar om in deze stad te wonen, deze stad van emancipatie, waar mensen kunnen worden wie ze zijn, de stad waar ik geworden ben wie ik ben. En in deze stad zijn altijd nieuwe mensen verwelkomd en kon iedereen een plek vinden. Amsterdam is de hele wereld in het klein, een mix van alle soorten inkomens, culturen, mensen en architectuur. Die eigenschappen maken de stad aantrekkelijk en vormen samen de ziel van de stad. Maar onze stad staat ook onder druk. De stad is ook veranderd. De dag dat mijn dochter werd geboren was de dag dat de kranten kopten dat er een akkoord van een nieuwe regering was, een regering met daarin een partij die we nooit, maar dan ook nooit, mogen normaliseren. Met een man aan het roer die deze week nog onze demonstrerende Amsterdammers tuig noemt, die woorden over onze burgemeester in de mond neemt die ik niet wil herhalen.

Een man aan het roer van een partij die de polarisatie voedt. (Het lid KREUGER: Voorzitter, waar ik altijd een beetje naar sta te kijken, en er wordt weleens gezegd over mensen met een andere politieke voorkeur jullie verlangen naar een land wat nooit heeft bestaan of wat er nooit is geweest. En nou heeft het lid Heinhuis het over dit is een stad waar we naar elkaar omkijken. Nou heb ik gewoon hier wetenschappelijk onderzoek in mijn hand en dat kaartje toont gewoon aan dat Amsterdam het epicentrum is van eenzaamheid. Dus wat is het nou?) Voorzitter, ik weet niet welk kaartje het lid Kreuger in zijn hand heeft maar ik zou hem vooral willen uitnodigen om op straat te kijken, om naar buiten te kijken, om in gesprek te gaan met mensen. Want wat ik dagelijks zie in mijn stad en in mijn buurt is echt dat Amsterdammers het hart voor elkaar hebben en echt naar elkaar omkijken. Ja, ik kan het ook niet anders maken. (Het lid KREUGER: Dat is dus niet zo. Dit is gewoon gestaafd wetenschappelijk bewijs dat de eenzaamheid in Amsterdam ontzettend groot is. Sterker nog, we delen hier allemaal subsidie uit voor wat we dan noemen de sociale basis om mensen leuk dingen met elkaar te laten doen. Conservatievere mensen kijken daar echt met een hele rare bril naar, want

CONCEPT

4

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

dat moet namelijk vanzelf gaan. Met die kennis, hoe beoordeelt de Partij van de Arbeid het omkijken naar elkaar in deze stad? Is dat puur de perceptie van de Partij van de Arbeid zelf of is het de realiteit?) Voorzitter, ik zou het lid Kreuger willen uitnodigen om als hij die statistieken heeft om zich juist extra in te zetten tegen eenzaamheid, voor verbinding. Ik zou het lid Kreuger willen vragen, zet u daar ook voor in. Zie dan ook dat die Amsterdammers dat nodig hebben, in plaats van mensen steeds tegenover elkaar te zetten, zoals uw partij veel te vaak doet. (Het lid KREUGER: Geef mij eens een voorbeeld daarvan.) De bijdrage van uw collega Van Berkel eerder in deze raad vandaag. Voorzitter, polarisatie bedreigt onze stad. Hoe leggen we uit aan al die Amsterdamse kinderen die soms hier geboren en getogen, soms nieuw in onze stad, zich afvragen of ze er nog wel echt bij horen of dat ze straks ergens anders naartoe moeten omdat de partijleider van de grootste partij in dit land dat roept. Hoe leren we onze kinderen nog dat je van mening van elkaar mag verschillen? En hoe blijven we naast elkaar staan terwijl internationale conflicten ook onze stad raken? We hebben er vandaag al eerder bij stilgestaan, maar ook in onze stad zit het op dit moment vol van emoties en verdriet over wat er gaande is in het Midden-Oosten.

Dat is heftig, maar wat ik vooral ook heftig vind om te zien steeds opnieuw is hoe dat gebruikt wordt door populistische politici om mensen tegenover elkaar te zetten. Juist in tijden dat we verbinding nodig hebben. En ik vind dan ook dat het aan ons is, aan deze raad om de stad bij elkaar te houden, het aan ons is om het gesprek te blijven voeren in deze zaal maar vooral ook daarbuiten, juist als dat moeilijk is. Want voorzitter, laat mij duidelijk zijn. Onze stad is de mooiste van allemaal, juist door al die nieuwkomers., juist door dat we allemaal een andere achtergrond hebben en een andere geschiedenis. Verbonden in verscheidenheid, dat is Amsterdam, de sociale stad, een stad waar mensen voor elkaar opkomen, waar ze elkaar de ruimte geven en waar we het ook lang niet altijd met elkaar eens zijn, maar waar we weten dat wat ons bindt zoveel sterker is dan dat wat ons verdeelt. Ik dien daarom vandaag ook een motie in om dat deel van Amsterdam extra zichtbaar te maken, om de geschiedenis en de migratiegeschiedenis in het bijzonder van de stad naar de buurten te brengen zodat we van elkaar kunnen leren, zodat we kunnen zien wat de kracht is van onze stad, waar onze stad uit is opgebouwd en dat we daaruit ook hoop kunnen putten. Hoop in tijden dat er gure retoriek klinkt vanuit Den Haag juist over migranten, terwijl wij in Amsterdam anders weten.

Wij weten dat juist de migranten de kern vormen van onze stad en dat dat juist onze stad zo mooi maakt. En zelf kwam ik hier bijna twintig jaar geleden als nieuwe Amsterdammer en in de jaren heb ik nog een andere bedreiging van de stad steeds zichtbaarder zien worden, steeds bepalender in het straatbeeld. Want onze stad staat onder druk van het grote geld en als Partij van de Arbeid zal ik altijd strijden tegen deze verpoening van de stad, of het nu gaat om de sportvelden, onze kroegen of onze huizen. Onze stad is zoveel meer dan een verdienmodel en dat mogen we niet laten gebeuren. Ik zie de kloof tussen arm en rijk groeien en ik zie de uitdagingen die er ontstaan. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, kan het lid Heinhuis uitleggen wat ze bedoelt met dat grote geld en dat verdienmodel? Heeft u daar wat voorbeelden van?) Absoluut voorzitter, ik zie dat Amsterdam een hele aantrekkelijke stad is en dat het interessant is dat je hier veel kan verdienen, dat de vierkantemeterprijs hier gigantisch hoog is. En ik zie daardoor steeds vaker dat investeerders met heel veel geld onze sympathieke

CONCEPT

5

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

buurtwinkels en buurtkroegen opkopen om daar een concept in te zetten waar vooral geld verdiend wordt en weinig teruggedaan wordt voor de buurt. (Het lid HAVELAAR: Ja voorzitter, er zijn bedrijven die verdienen geld, zorgen ook voor werkgelegenheid, betalen belasting. Dus welk deel van die bedrijven wilt u dan niet meer? Als het een keten is, mag het niet meer, is dat wat u wil?) Ik denk dat we daar wel grenzen aan moeten stellen inderdaad. En dat is best lastig, want de lokale wetgeving daarvoor is ook maar beperkt. Maar ik denk dat iedereen ziet dat een ondernemer die echt hart voor de buurt heeft, die de buurtbewoners kent, die zoals de ondernemers in mijn buurt dagelijks mensen groeten, die zien wanneer iemand het even nodig heeft om een steuntje in de rug te krijgen, dat die heel belangrijk zijn in onze stad en dat de mensen die hier alleen komen voor hun eigen portemonnee daar weinig aan toevoegen. (Het lid HAVELAAR: Ja dat zijn we met elkaar eens. Maar u wekt bij mij het beeld dat bijna alle ondernemers in het grootkapitaal, om wat voor aantallen hebben we het dan? Welk percentage van de Amsterdamse economie zou u dan willen begrenzen en om hoeveel filialen mag het dan gaan? Of wordt het dan een gedragstoets voor mensen. Dat kun je toch nooit meten, zoiets?) Voorzitter, laat ik u een voorbeeld geven.

Ik woonde tot een aantal jaar geleden in de Jordaan en onlangs kwam ik weer in datzelfde straatje waar ik woonde en daar zat vroeger een slager en een bakker en allemaal kleine ondernemers. En ik liep nu door dat straatje en ik kon er nauwelijks meer doorheen vanwege de TikTok-rijen die er stonden omdat er een hip concept was gekomen waar de mensen voor in de rij stonden, waar de buurtbewoners er niet meer langs konden. En op dat soort plekken denk ik, dan verdwijnt de ziel uit een buurt. En volgens mij moeten we dat met elkaar niet willen in deze stad. (Het lid HAVELAAR: Dat zal waarschijnlijk in de buurt van de Palmgracht zijn, er staan twee TikTok-rijen van datzelfde zaakje die een tweede vestiging geopend heeft waar nooit iets staan. Maar die slager zit er ook nog steeds en die andere ondernemer ook. Dus zouden we dan niet moeten zeggen we willen wat aan TikTok-rijen doen in plaats van dat u zegt de stad wordt overspoeld door kapitalisten die alleen maar geld willen verdienen. Want dat wil die slager ook uiteindelijk.) Ik vind toch dat het lid Havelaar een wat naïef beeld schetst van wat er gaande is in onze stad.

U kunt toch niet ontkennen dat onze stad ontzettend hoog rankt op allerlei internationale lijsten van een aantrekkelijke stad om geld in te verdienen? En dat mensen dus de stad in komen die hier niet zitten omdat ze onze stad zo ontzettend mooi vinden, maar omdat ze denken dat er euro's te halen zijn. En ik denk dat ik niet de enige ben die dat ziet en ik zou eigenlijk van een partij als het CDA ook verwachten dat zij de gemeenschap ook belangrijk vinden en daarvoor opkomen in plaats van mij hierop te bestrijden. (Het lid VELDHUYZEN: Mooi begin van het betoog van het lid Heinhuis. Ik sloeg ook wel aan op het grote geld. Want in de begroting vind je bijvoorbeeld dat er 70,8 miljoen euro geïnvesteerd gaat worden in wat dan de economie wordt genoemd. En in de deelbegrotingen die ik daar daarover heb opgevraagd, in de beantwoording van technische vragen die iedereen kan zien, blijkt dat behoorlijk wat van die miljoenen uiteindelijk terechtkomen bij grote bedrijven. En dat dat allemaal gericht is op juist het

CONCEPT

6

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

stimuleren van economische groei. En ik ben van plan flink wat moties in te dienen om daar goede doelen mee, of om dat te investeren in bijvoorbeeld het redden van de culturele sector, of meer opvang voor dak- en thuislozen. Kan ik dan daar ook de steun van de Partij van de Arbeid in vinden?) Voorzitter, als ik die voorstellen voor me heb dan zal ik ze uiteraard goed bekijken. Maar ik zou toch ook wel willen zeggen dat een heel groot deel van deze begroting, en zeker als het gaat over die economie, toch echt gericht is op die buurteconomie en ook het stimuleren van het authentiek Amsterdams ondernemerschap. En daar is wel degelijk oog voor, ook in deze begroting. (Het lid BAKKER: Ik ben eigenlijk wel heel enthousiast over het verhaal van de PvdA tot nu toe. Het spreekt mij heel erg aan, het vechten tegen het grootkapitaal, tegen het grote geld. En nou denk ik dat de PvdA ook wel weet dat er een mooi stuk land, de Lutkemeerpolder, helemaal geregeerd gaat worden door het grote geld, door grote pakhuizen, distributiecentra. Dus ik wil de PvdA vragen of zij zich dan ook meer willen inzetten voor het behoud van de polder daar.) Ja voorzitter, ik waardeer de standvastigheid van de Partij voor de Dieren op dit punt. Dit is natuurlijk een debat dat heel vaak al in deze raad voorbij is gekomen.

Ik denk wel dat we ook realistisch moeten zijn naar bedragen en dingen die het kost om zo’n Lutkemeerpolder te behouden. En volgens mij worden er ook al goede stappen gezet om zeker een deel daarvan bijvoorbeeld voor stadslandbouw in te zetten. (Het lid BAKKER: Ja, er wordt als het goed is opnieuw naar gekeken wat er eventueel mogelijk is, er is een technische sessie aangekondigd. Dus dan wil ik bij deze de PvdA uitnodigen om zich ook in te spannen tot het maximale dat we zo veel mogelijk land voor landbouw overhouden en dus niet voor het grote geld.) Voorzitter, ik kijk uit naar die technische sessie en ik denk dat het goed is om daarna verder dit debat over dit onderwerp dan te voeren. Voorzitter, ik heb het over de uitdagingen van de stad, maar ik put ook hoop uit onze stad en ik geloof ook echt dat het anders kan. Ik geloof dat een andere politiek mogelijk is, een politiek waarin we weerstand bieden aan het grote geld en ook aan die polarisatie. En ik zie het dagelijks in dit stadsbestuur, maar ik zie het vooral ook in de stad. Ik zie elke dag hier voorbeelden van hoe het anders kan, op straat in de kleine gebaren van de ene Amsterdammer naar de andere, aan de vele barmhartige initiatieven in onze stad, aan de buren die elkaar helpen met boodschappen doen of de hond uitlaten en aan al die vrijwilligers op sportclubs en in buurtorganisaties en buurthuizen.

(Het lid KREUGER: We gaan nog even door op het grote geld. Het lid Heinhuis vertelde een persoonlijk verhaal, dus daar kunnen we ook mooi even op door. Is bijvoorbeeld TomTom, is dat groot geld?) Voorzitter, ik weet niet waar het lid Kreuger op doelt, maar ik denk dat mijn persoonlijk ander werk hier niet ter zake doet voor dit debat. (Het lid KREUGER: De reden dat ik het vraag, er wordt een privéleven hier zo de raad in geslingerd dus daar kan ik dan ook best op doorvragen. Er wordt hier een onderscheid gemaakt tussen groot geld en ander soort geld en dan zie ik dat het lid Heinhuis zelf voor een stichting werkt die gewoon voortkomt uit TomTom. Dan vraag ik aan het lid Heinhuis is dat groot geld en daar gaan we het er in één keer niet over hebben. Dat vind ik vreemd.)

CONCEPT

7

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

Ja voorzitter, ik vind het ontzettend flauw en ik ga graag het lid Kreuger nog eens uitleggen wat dan het grote verschil is. Maar ik heb het over het grote geld wat geen waarde toevoegt aan deze stad, wat er alleen dingen uithaalt en dingen niet toevoegt. En dat betekent niet dat categorisch elk groot bedrijf slecht is. Maar ik zie wel degelijk, en ik kan bijna niet voorstellen dat het lid Kreuger dat niet zelf ook ziet, dat onze stad wel verandert als we daar geen weerstand aan bieden en niet alleen maar grote bedrijven de dienst uit laten maken in onze stad. En dan heb ik het eigenlijk veel meer over de buurtwinkels dan over techbedrijven. (Het lid KREUGER: Ja maar noem er dan een paar voorbeelden, want voor mij blijft het gewoon een beetje vaag. Gewoon een paar voorbeelden van bedrijven die we hier niet willen hebben.) Voorzitter, ik denk dat ik niet per se voorbeelden hoef te noemen, maar misschien kan het lid Kreuger gewoon weer eens een rondje door de stad fietsen en verschillende straten doorfietsen. Want ik denk dat elke Amsterdammer wel zal herkennen dat het straatbeeld wel degelijk verandert en dat je steeds vaker dezelfde concepten terugziet, dezelfde grote ketens in de stad ziet en dat de sympathieke plek in de buurt waar mensen elkaar ontmoeten, waar mensen elkaar treffen en een gesprek met elkaar voeren, dat die plekken steeds vaker verdwijnen.

En ik denk dat we daar iets tegen moeten doen. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, ik ben het niet heel oneens met het lid Heinhuis. Maar ik vind alleen dat zij een heel ingewikkeld en niet te onderbouwen morele claim legt. Maar laten we het dan over de buurtwinkels hebben die fantastisch zijn. Voor die buurtwinkels is zeroemissiebevoorrading lastiger dan van grote ketens die daar grote inkoopafdelingen voor hebben. We hebben bij de rederijen gezien dat beleid van de gemeente Amsterdam leidt tot grote organisaties omdat die kleintjes het beleid niet kunnen bijbenen. Dus dan zou ik vinden dat het de Partij van de Arbeid siert als u met een motie komt om al het beleid van de gemeente Amsterdam voortaan te checken dat we niet kleine ondernemers daarmee treffen. Hoe zou u dat vinden?) Ik begrijp niet helemaal wat het lid Havelaar bedoelt met een motie om al het beleid te checken. Dat klinkt als een hele ingewikkelde motie. Maar als hij de motie heeft, dan ga ik er graag naar kijken. Voorzitter, ik geloof dat we in deze stad weerstand kunnen bieden tegen krachten die ons uit elkaar proberen te drijven. Ik zie dat ook in deze begroting. In deze begroting worden opnieuw sociale keuzes gemaakt die passen bij onze sociale stad. En ik geloof erin dat wij daar samen voor kunnen strijden, dat Amsterdam, onze stad, een thuis blijft voor iedereen.

Ik zal me daar zelf ook voor blijven inzetten, voor al die Amsterdammers die onze stad zo mooi maken zodat als op een dag mijn eigen dochter voor het eerst weer naar buiten gaat nadat ze een kind heeft gekregen zal beamen, de stad is nog net zo mooi als toen. Dank u wel. (Het lid HOFLAND: Volgens mij hoeven we die toets niet te doen van wat gebeurt er, wat zijn de gevolgen van beleid voor precies die wat kleinere ondernemers die u heel mooi beschrijft in het begin van uw betoog. Want dat weet je natuurlijk wel. Wat bijvoorbeeld heel vervelend is voor die ondernemers, dat is de ozb verhogen. Nou wordt die nu verhoogd, vind ik dat ook nog wel verdedigbaar als je kijkt wat het rijk van ons vraagt. Maar is mijn vraag wel aan mijn collega, vindt u ook niet dat dit nu echt de laatste verhoging moet zijn?)

CONCEPT

8

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

Ja voorzitter, volgens mij zit het lid Hofland zelf in de coalitie en staat ook zijn handtekening onder het coalitieakkoord in die zin waar al is opgenomen dat de ozb verhoogd zou worden. En ik denk dat we altijd moeten kijken wat op dat moment passend is. (Het lid HOFLAND: Dat klopt en nu is die verhoogd. Maar de vraag is, is dit nou het einde?) Voorzitter, ik wou dat ik de glazen bol die het lid Hofland misschien wel heeft, dat ik die ook dan had. Want ik kan dat niet overzien. Ik kan niet de rijksfinanciën voor de toekomst voorzien. En ik denk dat het lid Hofland ook wel weet dat het belangrijk is dat we blijven investeren in onze stad. En dat vraagt soms keuzes die niet altijd makkelijk zijn, zoals op dit moment het verhogen van de ozb. En ik kan niet uitsluiten dat dat ooit nog een keer nodig is. Maar volgens mij kan het lid Hofland dat zelf ook niet. (Het lid VELDHUYZEN: Ook over de ozb natuurlijk, want ik had eigenlijk wel verwacht dat het lid Heinhuis daar iets over zou zeggen omdat de woningcorporaties daar natuurlijk ook door werden geraakt. Uit de technische vragen die ik had gesteld bleek dat er geen maatregelen zijn genomen door het college en dat gaat volgens mij uit mijn hoofd om 12,5 miljoen euro extra voor hun.

Daar kunnen volgens mij 1.100 sociale huurwoningen tot en met 27 niet gebouwd worden, of 2.000 tot 4.000 woningen niet verduurzaamd worden, juist in de wijken waarin dat zo hard nodig is. Wat vindt de PvdA hiervan?) Ik schrok in eerste instantie daar ook van. Maar ik was gisteravond bij een expertsessie, een soort inspraakavond waarbij de corporaties konden laten weten wat zij ervan vonden. En eigenlijk werd toen heel erg duidelijk dat het voor niemand op dit moment helder is wat de financiële consequenties precies zijn, dat het ook heel ingewikkeld is uit te leggen want je hebt aan de ene kant de exploitatielasten van de corporatie, en daar zit dit op, en de investeringslasten en dat gaat over de nieuwbouw bijvoorbeeld. Dus dat is nog best wel ingewikkeld en complex. En voorzitter, ik dien daarom ook een motie in om dat inzichtelijk te maken zodat we dan een goed gesprek kunnen voeren, dat we dan werkelijk de juiste cijfers erbij hebben. Want die 1.100 woningen, dat was echt op de achterkant van een bierviltje uitgerekend. (Het lid VELDHUYZEN: Volgens mij was er wel al een exact cijfer genoemd, namelijk 12,5 miljoen.

Maar goed, of we dat nog nader moeten uitzoeken of niet, de vraag is, is de PvdA bereid om de woningcorporaties tegemoet te komen en hen te compenseren voor de extra kosten die ze hebben door de ozb-verhoging.) Voorzitter, zoals ik al aangaf is het niet zo simpel om zomaar te zeggen welke effecten dit heeft. En ik vind het belangrijk dat we dat goed in kaart brengen en dan met elkaar het gesprek erover voeren. (Het lid VELDHUYZEN: Is de PvdA bereid om woningcorporaties te compenseren voor de extra kosten die zij gaan krijgen, wat die extra kosten ook mogen zijn. Dat is de vraag en ik zou gewoon graag een antwoord willen.) Voorzitter, wat ook gisteravond bleek is dat het ook niet zomaar zo simpelweg zo simpel de oplossing is. Zelfs de corporaties gisteravond hadden daar geen oplossing voor. Want je mag niet zomaar staatssteun aan corporaties geven. Dus het is niet zo makkelijk dat je dat geld zomaar naar de corporaties kan brengen. Ik denk wel dat we met elkaar het

CONCEPT

9

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

gesprek aan moeten en moeten kijken, hoe kunnen we ervoor zorgen dat de prioriteiten die we in deze stad hebben als het gaat om sociale huur, dat die overeind blijven. (Het lid WIJNANTS: Toevallig ook op hetzelfde thema. Dank aan het lid Heinhuis. Zij heeft een motie ingediend om te onderzoeken wat de impact is van de ozb voor corporaties, even kort gezegd. En zij zegt zelf ook dat die impact ervan eigenlijk heel onduidelijk is. Tegelijkertijd hebben we hier wel een PvdA-wethouder van Financiën die zich laat voorstaan op duurzaam financieel en degelijk financieel beleid. Is het niet eigenlijk heel raar om wel al een enorme belastingverhoging op te leggen bij de corporaties waarvan het lid Heinhuis zelf nu net toegeeft dat de impact ervan onduidelijk is op zo'n belangrijke stakeholder met zo'n belangrijke financiële impact, ook nog eens op de woningbouwambities van de eigen PvdA. Is dat niet het schoolvoorbeeld van financiële ondegelijkheid?) Voorzitter, laat me het dan misschien nog weer eens wat breder trekken. Want die ozb-verhoging volgt vanuit de financiering die wij krijgen vanuit het rijk en de verdeling van het gemeentefonds werkt zo dat ervan uit wordt gegaan dat wij die ozb verhogen. De ozb is jarenlang in Amsterdam extreem laag geweest als je het vergelijkt met de andere steden in ons land. We hebben jarenlang die niet verhoogd.

We hebben in het coalitieakkoord afgesproken dat we die gingen verhogen. Dus dat er een verhoging aankwam was voor niemand een verrassing. Alleen wat de precieze effecten daarvan zijn, ja dat moeten we gaan onderzoeken. Maar dat zal overal in de stad zo zijn. (Het lid WIJNANTS: Voorzitter, als mensen het iets breder willen maken, dan betekent het over het algemeen dat ze geen antwoord hebben op originele vraag. Want het lid Heinhuis gaat nu een heel ander verhaal vertellen. Het ging erom, zij dient een motie in om te onderzoeken wat de impact is van die ozb-verhoging. Die verhoging staat gewoon ingepland in de begroting waar zij zo meteen ongetwijfeld voor zal gaan stemmen. Maar dan is het toch echt heel erg raar voor een PvdA’er die zich altijd zo laat voorstaan op het belang van de corporaties, waarbij de corporaties zelf aangeven dat ze hier dat zij hierdoor echt flink worden geraakt. Als de PvdA in de oppositie zou zitten en als de VVD dit had voorgesteld in het college, dan was het lid Heinhuis de eerste geweest die hier een enorm punt van heeft gemaakt. Dus het is heel erg opportunistisch van de PvdA om nu een beetje te duiken en te doen alsof de impact onduidelijk is en of het allemaal wel kan. Dus lid Heinhuis de vraag is, kunt u dit nou werkelijk verantwoorden richting de voor u zo belangrijke corporaties?) Voorzitter, het is wel de wereld op zijn kop.

Dat mij opportunisme wordt verweten door de VVD. De VVD nota bene die jarenlang de sociale huur heeft uitgehold, heeft kapot gemaakt en die nu ineens zogenaamd opkomt voor de corporaties. Kom op, dit is echt voor helemaal niemand geloofwaardig. (Het lid WIJNANTS: Voorzitter, het lid Heinhuis maakte het net breed en gaat nu weer een hele andere kant op. Geef nou eens gewoon antwoord op de vraag. Ik hoef helemaal niet op te komen voor de corporaties, daarvoor bent u op aarde. En nu doet u hier een verhoging van 85 miljoen euro, u legt 12,5 miljoen euro bij die corporaties erop. Ze kunnen 1.100 woningen niet bouwen. En u staat het hier gewoon te verdedigen alsof dat een hele redelijke maatregel is, alsof de corporaties er niet door worden geraakt, alsof de mensen met een laag inkomen waar u altijd voor zegt op

CONCEPT

10

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

te komen, zeg ik via de voorzitter, niet worden geraakt. Lid Heinhuis, zeg ik via de voorzitter, het is gewoon hele rare maatregel. En bovendien, en dat is het eindpunt, eigenlijk zou u gewoon die ozb-verhoging van tafel moeten halen totdat uw motie is uitgevoerd, dan bent u degelijk financieel beleid aan het doen.) Nee voorzitter, ik denk niet dat ik het lid Wijnants hoef uit te leggen, maar dan hebben we geen sluitende begroting. Want we hebben dat geld gewoon nodig om te investeren in de stad omdat er vanuit het rijk of vanuit de financiering die wij van het rijk krijgen daar ook vanuit wordt gegaan. Dus als u het dan echt zo belangrijk vindt, dan zou ik vragen ga dan ook eens in Den Haag praten over die ozb-verhoging in plaats van alleen hier, want het wordt ons gewoon eigenlijk opgelegd. (Het lid WIJNANTS: De ozb-verhoging is geen wetmatigheid. Extra geld ophalen bij woningcorporaties is geen natuurwet dat het nodig is voor sluitende begroting. Er zijn ook andere keuzes mogelijk. U kunt snijden in eigen vlees, u kunt minder uitgaven doen. Er zijn allemaal dingen mogelijk waarbij u niet het geld hoeft op te halen bij de Amsterdamse woningeigenaren.) Het is natuurlijk een maatregel die veel breder is dan alleen de corporaties, dus het lid Wijnants doet net of we daar uitzonderingen kunnen maken en dat kan gewoon niet.

(Het lid KHAN: Ik vind het wel terechte vragen van de VVD en wil daarover doorgaan, want de PvdA zegt, en de rest van het college, is dat we dit al in het coalitieakkoord hadden opgenomen dat de verhoging eraan zat te komen. Dus er is twee jaar de tijd geweest om een impactanalyse te maken voor wanneer de ozb met 27 procent verhoogd wordt. Maar die ligt er blijkbaar niet. Wat vindt de PvdA daarvan?) Voorzitter, ik maak de begroting niet en ik stel vast dat ik op dit moment onvoldoende zicht heb op de impact op corporaties en vandaar ook dat ik daar een motie over indien. (Het lid KHAN: Voorzitter, de vraag was wat vindt de PvdA ervan? De ozb wordt ongekend verhoogd, dat is de afgelopen jaren niet zo hoog gebeurd. En wat er nu gebeurt is dat de rekening wordt gelegd maar er wordt niet uitgelegd of er is niet onderzocht wat de gevolgen daarvan zijn. Dat is toch de omgekeerde volgorde? Eerst moet je een impactanalyse doen wat de gevolgen zijn van een dermate verhoging, maar dan zegt de PvdA ja, dat gaan we nu achteraf berekenen. Dat is toch de omgekeerde volgorde?) Voorzitter, ik wijs er dan nogmaals op dat het niet een ongekende verhoging is maar dat met deze verhoging Amsterdam in het gemiddelde van de G4 terechtkomt en dat we eigenlijk een ongekende lage ozb-belasting hebben gehad de afgelopen jaren.

(Het lid KHAN: Voorzitter, ik weet niet of ik het nu een derde keer moet proberen. Want nogmaals, er ligt dus geen impactanalyse en de rekening wordt wel neergelegd bij de woningcorporaties. Het gevolg is dat 1.100 woningzoekenden dan geen sociale huurwoning kunnen krijgen. Je kan zeggen misschien worden het er 1.000 misschien worden het er 1.200, we weten exacte getallen niet. Maar elke woning moet er een te veel zijn. En daarvan zegt de PvdA nu, ja we hebben geen impactanalyse gezien maar we gaan nu wel akkoord met deze verhoging. Is dat gewoon niet de verkeerde volgorde?)

CONCEPT

11

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

Voorzitter, het lid Khan simplificeert de werkelijkheid. Want het is dus niet zo simpel als het gaat om die 1.100 woningen. Er zijn verschillende knoppen waar corporaties aan kunnen draaien, er zit ook een groot verschil tussen de investeringslasten en de exploitatielasten. En ik denk dat het goed is voor ons allemaal om daar goed inzicht in te hebben voordat we dit gesprek verder voeren. (Het lid KHAN: Ik ga poging een wagen. Stel dat ik met een motie kom om toeristenbelasting te verhogen, dat is al verhoogd, maar ik kan u geen impactanalyse geven. Gaat de PvdA daar dan ook in mee omdat we natuurlijk ook gewoon onze kosten hebben om te dekken. Of zegt de PvdA dan nee, daar doen we niet aan mee want dan moet wel de volgorde juist zijn?) Voorzitter, ik vind het een vrij onduidelijke vraag. Ik denk als het lid Khan een geweldig plan heeft wat niet de toeristenbelasting is, want die is net recentelijk al verhoogd op ons eigen verzoek, dan kijk ik daar graag naar. (Het lid KREUGER: Ik wilde ook nog even doorgaan op de verhoging van de ozb en de gevolgen voor de sociale huur. Ik dacht echt even dat de VVD hier weer in het college zat, want dit zijn heffingen die normaal alleen uit de mouw van Stef Blok komen. Maar het lid Van Buren kan er ook wat van. Wat ik wil weten, is of dit invloed heeft op de absolute aantallen in de andere segmenten.

Want we hebben natuurlijk afgesproken 40-40-20, of dat was geloof ik wat jullie hebben afgesproken. Maar als er minder sociale huurwoningen gebouwd gaan worden, dan heeft dat ook invloed op de absolute aantallen in de andere segmenten. Dus wat gaat er gebeuren?) Voorzitter, ik zie geen enkele reden om af te wijken van die inderdaad 40-40-20. (Het lid KREUGER: Maar dat betekent dus dat omdat het aantal sociale huur omlaag gaat, dat ook de andere percentages worden ook kleiner. Dus dan gaat de Partij van de Arbeid expres minder vrijesectorwoningen of middeldure huurwoningen bouwen. Dat dat kan ik bijna niet geloven.) Ik zou het lid Kreuger ook willen vragen hoeveel woningen er eigenlijk vorig jaar dan gebouwd zijn in al die sectoren. Want volgens mij halen we de bouwaantallen op dit moment al niet, dus ik denk dat het ook heel optimistisch is om te denken dat het allemaal zomaar gebouwd kan worden. En dat is ook niet dat gisteravond bleek uit wat de corporaties zelf hierover aangaven. Dit ging soms over tientallen jaren. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, toen ik de motie van het lid Heinhuis zag dacht ik gewoon, fijn dat de erkenning er is dat het een bedrijfsongeval is. Men had die ozb verhoogd, had het niet gezien. Ja, doe dan niet alsof je het wel gezien had.

Mijn vraag is, de corporaties hebben gisteren aangegeven dat ze vinden dat de samenwerkingsafspraken nu opengebroken moeten worden. Wat vindt u daarvan?) Wat mij betreft staan de prioriteiten die we in samenwerkingsafspraken hebben staan nog steeds als een huis en ik zie geen reden om dat op dit moment aan te passen. Maar ik kijk uit naar de uitwerking van de motie zodat we op basis van de cijfers daarvan verder het gesprek kunnen voeren. (Het lid HAVELAAR: Maar die corporaties zijn al zover. Die zeggen in de afspraken staat als het heel anders wordt, als het helemaal verandert, dan mogen die afspraken opengebroken worden. En zij zeggen nu onze contractpartner, de gemeente Amsterdam, doet zoiets anders dan we afgesproken hadden, dus dan moeten we opnieuw om tafel. Begrijp ik nu

CONCEPT

12

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

dat u zegt dat die corporaties hebben zitten slapen want dat u niets anders doet dan dat er afgesproken is?) Voorzitter, ik denk toch wel dat het goed is om duidelijk te maken dat ik persoonlijk niet degene ben die met de corporatie om tafel zit. Ik ben raadslid in deze raad en ik maak niet die samenwerkingsafspraken. Ik geef daar input over, net als u dat ook doet. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, als ik van een afstandje naar de materie kijk, dan denk ik dus dat er een woopsie is aan de kant van degenen die de ozb verhoogden, dat de contractpartner die nu zegt het is nu zo anders, we moeten het contract openbreken. En vanaf die afstand zeg ik, ik snap wel dat die corporaties een punt hebben. Vindt het lid Heinhuis ook dat die corporaties een punt hebben?) Ik vind vooral dat de prioriteiten die we met elkaar hebben vastgelegd als het gaat om de sociale huur in onze stad nog steeds fier overeind staan en dat we daaraan moeten blijven vasthouden. (Het lid BROERSEN: Voorzitter, waar ik me de afgelopen tijd eigenlijk vooral over heb verbaasd is dat de woningcorporaties eigenlijk niet op de hoogte zijn gesteld over deze enorme verhoging. Dat ze wel een verhoging hadden verwacht, maar uiteindelijk dit ook maar in de krant hebben moeten lezen.

Wat vindt het lid Heinhuis daarvan?) Volgens mij heeft de wethouder daar ook wel antwoord op gegeven in een brief dat hij heeft uitgelegd en de corporaties inmiddels in gesprek zijn daarover met ook de wethouder. En dat lijkt me de juiste weg. (Het lid BROERSEN: Mijn vraag was vooral hoe u daar ook op reflecteert. Dus stel in de toekomst zou er weer zoiets plaatsvinden, zouden we dat dan anders doen? Want ik vind nog steeds dat dit echt niet de gang van zaken zou moeten zijn. Ik denk dat het altijd in een samenwerking goed is om elkaar zo goed mogelijk op de hoogte te stellen en ik hoop ook, en ik wens ook voor de stad, dat de corporaties op een constructieve manier met de gemeente verder werken, zoals ik gisteren ook begreep van de verschillende corporaties die er waren nog altijd in zeer grote mate doen. Dus het overgrote deel van de samenwerking gaat gewoon heel erg goed. Dus ik denk dat we daar ook iets meer de nadruk op moeten leggen dan alleen één detail wat misschien niet helemaal goed is gegaan. (Het lid KHAN: Voorzitter, over de motie die de PvdA gaat indienen om meer inzicht te krijgen in de gevolgen hiervan. We weten niet exact op de nul af van wat er precies de gevolgen hiervan zullen zijn. Maar we weten wel dat in ieder geval er keuzes gemaakt gaan worden en keuzes die pijn gaan doen.

Dat betekent geen renovatie bij bepaalde huizen, ik weet niet hoeveel, dat wordt dan wel duidelijk, minder sociale huurwoningen, minder nieuwe keukens voor groepen die het al moeilijk hebben, die wonen soms ook in schimmelwoningen. Wat de gevolgen ook zijn, dat wordt in kaart gebracht. Mijn vraag is, is dit het dan waard, deze verhoging, als we kijken naar de gevolgen die er gaan komen?) Voorzitter, deze verhoging is nodig om onze begroting sluitend te krijgen. Maar dat er gevolgen zijn vind ik ook erg en ik wil ook zeker niet dat de huurders daar de dupe van worden. En daarom wil ik daar ook verder het gesprek over gaan voeren. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Voorzitter, iets over het rechtsstatelijke aspect, heel belangrijk in deze vergadering altijd. Er is een beginsel van zorgvuldige

CONCEPT

13

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

voorbereiding van besluitvorming. Is het niet zo dat het feit dat het allemaal niet zo duidelijk is, geen impactanalyse is er geweest, gewoon keihard in strijd is met dat beginsel van zorgvuldige voorbereiding van besluitvorming?) Nee voorzitter, want de ozb-verhoging is een generieke maatregel voor alle woningeigenaren in deze stad. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Het is een hele forse verhoging, 27 procent. Dat zou kunnen leiden tot aantastbaarheid vanwege dat het wordt aangemerkt als een schriktarief. Bij de toeristenbelasting hebben we dat helemaal uitgezocht. Ziet u dat gevaar ook?) Nee, daar ben ik het niet mee eens want met deze verhoging komen we dus op het gemiddelde van de G4. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bakker. Het lid BAKKER: Dank u wel, voorzitter. Nationaal zitten we met een extreemrechts kabinet dat liever een zondebok aanwijst en wegkijkt dan dat het ons land daadwerkelijk verder helpt. En dit gaat desastreuze gevolgen hebben voor de toekomst van mensen en voor de staat van ons milieu en de natuur. Een neppe asielcrisis willen uitroepen, btwverhoging op kunst en cultuur, de landbouwtransities schrappen, Schiphol vrij baan geven. En allemaal prima als het aan de VVD ligt, die dit vreselijke kabinet mogelijk heeft gemaakt.

Daarom is mijn fractie trots dat we in ons college hier een weerwoord vinden, dat hier in Amsterdam een coalitie zit van partijen die wel een moreel kompas heeft, die mensen niet wil laten vallen en die meteen in de bres springt om nog meer ellende te willen voorkomen door de LVV-regeling voor te zetten. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kreuger voor een punt van orde. Het lid KREUGER: Ja dank, voorzitter. Kijk, ik vind het allemaal prima maar dat we even de spelregels vastleggen wat we doen. Want ik word weleens gecorrigeerd omdat ik iemand een kleuter noem of wat dan ook. Er wordt hij gezegd extreemrechts, be my guest, mag van mij, maar dat we dan wel even inkaderen wat we wel en niet mogen zeggen. En niet dat ik zo meteen weer een tik op mijn vingers krijg als ik één woordje verkeerd zeg. De VOORZITTER: Wat mij betreft, en volgens mij behoort extreemrechts gewoon tot het internationale en wetenschappelijk aanvaarde taalgebruik en ik ben niet van plan om daarop in te grijpen. Ik vind wel dat we in de onderlinge omgang, dus ik weet niet of u zich ook specifiek richtte tot leden in de raad, dan zou ik wel willen zeggen, let er op. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bakker. Het lid BAKKER: Oké, voorzitter. Ik was gebleven bij de complimenten dat dit college de LVV-regeling voortzet en ook blijft investeren in de zorg en in de jeugdzorg en in kunst en cultuur.

En ook dat het college zich uitspreekt en niet meedoet met het normaal maken, wat gewoon niet normaal is. En ik wil ook namens mijn fractie steun uitspreken voor onze burgemeester, dat zij zich te midden van alle complexiteit blijft inzetten om het demonstratierecht te verdedigen, een belangrijk recht als onderdeel van onze vrije samenleving. Dus dat is heel waardevol.

CONCEPT

14

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

En de Partij voor de Dieren helpt dit college ook graag door nog beter richting aan te geven, vooruit te kijken en te proberen om problemen wel concreet aan te pakken in plaats van wat populistische partijen in Den Haag steevast doen, wegkijken en doorschuiven. Het is juist belangrijk dat de politiek verantwoordelijkheid neemt voor een mooie toekomst. En dat is dan niet alleen voor hoe wij oud zullen worden, maar ook wat voor stad wij willen doorgeven aan de volgende generaties, hoe hun leven er dan uitkomt te zien. Want, voorzitter, Amsterdam kan het er niet bij laten zitten dat het rijk boeren laat bungelen, dat het rijk de milieuvervuiling door ons grondgebruik verder laat doorsudderen. We spreken vandaag over de begroting voor volgend jaar en het platteland van Amsterdam krijgt nog altijd niet de aandacht die het wel verdient. Landelijk Noord en Weesp kampen met hele grote problemen en het zou een prioriteit moeten zijn van deze gemeenteraad om dat op te lossen. Het is allang bekend dat het huidige grondgebruik enorm slecht is voor het milieu. Amsterdam heeft vooral veeteelt met 2.800 van de 3.100 hectare neemt het het grootste deel van ons landelijk gebied in beslag. En de stad heeft gemiddeld ruim 6.000 koeien, bijna 3.000 varkens en meer dan 1.000 geiten.

En we hebben hier te maken met zure veengrond in Noord en in Weesp en die grond is gewoon niet zo geschikt voor akkerbouw, voor traditionele gewassen zoals wortelen en bloemkool, maar is eigenlijk ook niet geschikt door de drassigheid om dieren op te houden, want die willen ook geen natte voeten. Daarom wordt het waterpeil kunstmatig laag gehouden om een zo droog mogelijke grond te verkrijgen. En dit landbouwsysteem is slecht voor het milieu, want het uitdrogen van veen zorgt voor heel veel CO2-uitstoot en ook bodemdaling. En dat leidt ook weer tot schade aan de openbare ruimte voor verzakkingen van wegen en huizen. En we wisten al aan het begin van deze bestuursperiode dat gaat ons heel veel geld kosten, die bodemdaling in Noord, en daar moeten we veel meer tegen doen. De veehouderij is op zichzelf ook al een CO 2en stikstofuitstoter. Uit onze berekeningen blijkt dat het verhogen van het waterpeil en het overschakelen naar volledige veevrije landbouw samen zouden zorgen voor een besparing van circa 90 kiloton CO2-equivalent. En dat zou dus een grote besparing zijn die ook hard nodig is, want om onze CO 2-doelstellingen voor 2030 te halen moet nog eens 595 kiloton CO2-equivalent extra worden bespaard. Ook draagt ons landbouwsysteem in Amsterdam bij aan schade aan de natuur door de productie van mest en urine en het zorgt ervoor dat stikstof neerslaat op omliggende natuur.

En we weten al dat in Amsterdam de natuurdoelen in omliggende Natura 2000gebieden als het Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld, Twiske en het Naardermeer niet gehaald worden op de huidige voet. Dus het beperken van de stikstofuitstoot in landelijk Noord en Weesp kan ervoor zorgen dat deze doelen in zicht komen. En voorzitter, dan is het belangrijk dat we eerlijk zijn, eerlijk zijn dat de bedrijven op ons platteland op deze manier geen toekomst hebben. En dat weet iedereen, dat weet iedereen al decennialang. Dus daarom is er perspectief nodig en dat vraagt om onze hulp. Amsterdam moet daarvoor visie tonen dat we weer meer ruimte willen geven aan het water, dat we een toekomst zien voor natte teelten, voor voedsel voor de regio en voor circulaire bouwmaterialen. En dat we ook een toekomst zien voor meer nat natuurgebied en voor waterberging, mogelijk in combinatie met zonnepanelen. Want veel boeren zitten vast in dit systeem, zij kunnen niet zomaar omvormen. En we lazen het al in het Parool eerder dit jaar dat een melkveehouder wilde stoppen, zijn vakantiepark wilde uitbreiden en de weilanden aan een andere melkveehouder wilde overdragen. En het is zo jammer dat Amsterdam geen visie en beleid heeft om proactief te stimuleren dat dit weiland dan een duurzamer grondgebruik krijgt. Daarom moet Amsterdam in actie komen en stelt de Partij voor de

CONCEPT

15

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

Dieren voor om 26 miljoen euro opzij te zetten in een landbouwfonds om boeren te helpen omschakelen. (Het lid HAVELAAR: U had het over die boer die het vakantiepark wilde uitbreiden. Ik herken die signalen met name uit Weesp, dat voormalige agrariërs hun businessmodel willen veranderen en bijvoorbeeld toerisme willen doen. Maar die hebben heel veel last van de hoge toeristenbelasting in Amsterdam, dat ze moeten concurreren met Naarden en Muiden. De wethouder zei daarover ja, maar ze kunnen wel adverteren met Amsterdam. Hoe kijkt u daarnaar, dat die toeristenbelasting die mensen toch wel bemoeilijkt om hun bedrijfsmodel te veranderen? Het zou niet mijn voorkeur zijn om daar volop toerisme te gaan stimuleren. Mijn voorstel hier gaat er dus ook om dat grondgebruik echt in dienst te stellen waar het goed voor is, namelijk een hoger waterpeil. Dat is wat we het meest nodig hebt als je kijkt naar publieke belangen. Toerisme is niet per se een publiek belang waar we allemaal nu naar snakken. Maar waterberging, een gezonde grond en duurzaamheid wel. Dus dat is de manier waarop ik ernaar kijk. Dus het is jammer dat Amsterdam nu geen visie en beleid heeft om dit proactief te stimuleren en dit weiland had dus echt een duurzamer grondgebruik kunnen krijgen. Ik had het over 26 miljoen die wij daarvoor willen reserveren en dat komt dan in een landbouwfonds.

Ik doe ook een voorzet voor een visie op het platteland en ik vraag het college om dan dus daarmee met stimuleringsregelingen te komen om de boeren te helpen. Voorzitter, de enige wel vruchtbare plek voor akkerbouw in Amsterdam, dat is natuurlijk de Lutkemeerpolder. Hier ligt 43 hectare aan waardevolle biologische zeekleigrond. En toch is het plan om bijna alles hier vol te gaan bouwen voor megamagazijnen voor spullen ten koste van de teelt van gezonde biologische groenten. Het zal een drukke verkeersader worden met vrachtwagens die af en aan rijden. En ik wil hier opnieuw aandringen op behoud van de Lutkemeerpolder. Het zou eeuwig zonde zijn als we slechts drie hectare behoeden voor vernietiging. De wethouder Voedsel benadrukte eerder deze vergadering nog dat we meer voedsel uit de regio willen. Dus ik roep hierbij opnieuw, op grijp deze kans en behoud deze grond. De Partij voor de Dieren heeft deze oproep ook al tig-keer gedaan, ook met allerlei voorstellen, en nu komt er gelukkig een gemeentelijk bijeenkomst op 20 november over scenario's naar hoe en of er meer ruimte gemaakt kan worden voor stadslandbouw in de Lutkemeerpolder. Dus dat klinkt heel hoopvol en het is wat ons betreft dus nog niet te laat om het tij te keren. Dus de Partij voor de Dieren zal blijven opkomen voor deze polder.

En voorzitter, om in het thema van grond en water te blijven, hoe ziet de stad eruit in de toekomst met een steeds grotere dreiging van extreme regenbuien? Als de rivieren overstromen en het water niet weg kan omdat het zeeniveau hoger ligt, dan zijn we gewoon het bokje als we niet genoeg doen. En we doen niet genoeg aan waterberging, dat weten we ook al. Daar komt de wethouder ook voor uit. En waar blijft ook die beloofde actie om de stad rigoureus te vergroenen? Want daarmee zorg je ook voor waterberging. Ik zal over dit onderwerp ook langer doorgaan bij punt 16 van deze vergadering, want het staat nog op de agenda. Bij de begroting stel ik ook voor om 29 miljoen extra te investeren in het klimaatadaptief maken van de stad. En dat roept natuurlijk de vraag op waar de Partij voor de Dieren 52 miljoen euro vandaan haalt. En wij stellen voor om dat te doen door de toeristenbelasting te verhogen van 12,5 naar 15 procent per overnachting. Want voor ons is het namelijk met de huidige druk op de stad en de ambitie om het aantal toeristen onder

CONCEPT

16

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

die signaalwaarde die we met elkaar hebben afgesproken te krijgen, onbegrijpelijk dat het college de toeristenbelasting nu gelijk houdt. En ook de extra drie miljoen die wordt uitgetrokken voor het verjaardagsfeestje van de stad, die willen wij beter besteden. Ik kan niet voor me zien hoe je een tiener over vijftig jaar uitlegt dat we dit geld liever aan wat al echt een peperduur feest is nog extra uitgaven dan dat we dat deden aan het klimaatbestendig maken van de stad. Want voorzitter, met dit tempo en deze inzet is het nog maar de vraag of we de achthonderdste verjaardag met trots zullen vieren. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Nadif. Het lid NADIF: Voorzitter, dank u wel. En allereerst een dankwoord aan de ambtelijke organisatie en het college voor deze begroting. Het is toegankelijk, overzichtelijk en helder, waardoor wij ook onze controlerende taak goed kunnen uitvoeren. We hebben weer een sluitende begroting en we voldoen aan onze verdiencapaciteit. En wat ik terugzie in deze begroting is dat er geen genoegen wordt genomen met de problemen van deze tijd, maar dat we juist investeren. En is geen sprake van gemakzucht, maar juist van volhardendheid. (Het lid HOFLAND: Dezelfde vraag als aan collega Heinhuis.

Is dit wat GroenLinks betreft wel, net als wat D66 betreft, de laatste ozb-verhoging?) Voorzitter, het lid Hofland weet ook dat toen ik het in de reactie van D66 in de krant las dat ik daar ook niet zo heel erg vrolijk van werd. Voor mij is de verhoging van de ozb, of van welke last dan ook, heel erg belangrijk en samenhangend met waar we dan wel in investeren. En als ik dan bijvoorbeeld een voorbeeld eruit mag halen van waar we extra investeren, bijvoorbeeld jeugdzorg. Ja dat is echt wel een prioriteit en ik weet dat dat ook geldt overigens voor D66. Maar we zullen straks ook keuzes moeten maken en dat gaat echt niet makkelijk worden, ook met het ravijnjaar wat eraan gaat komen, omdat het soms noodzakelijk is om lasten te verhogen. Ik ga niet zeggen nu al dat de grens voor ons is bereikt, want ik weet niet wat er nog meer op ons af gaat komen. (Het lid HOFLAND: Ja als ik dit zo hoor, en ook bij mijn bij mijn collega, dan pakken de donkere wolken zich boven de huiseigenaren wel samen. En mijn fractie ziet dat echt anders. En ik wil wel af ook van het beeld, want er zijn hier allemaal rechtse partijen in één keer voor corporaties, dat van een gekkigheid, daar wil ik even niet in mee. Maar ik wil wel af van het beeld dat huiseigenaren, zoals hier ook in deze raadszaal weleens is gezegd, allemaal geprivilegieerde mensen zijn bij wie het geld tegen de plinten klotst.

Het gaat hier ook om kleine ondernemers, het gaat hier ook om mensen met een aflossingsvrije hypotheek die moeite hebben om het eind van de maand te halen. En ik doe wel een beroep op het sociale hart van mijn collega als het over die ozb gaat om ook naar deze mensen te kijken.) Voorzitter, als het gaat over sociale hart van GroenLinks dan kijken we echt wel breder en maken we afwegingen, gebaseerd op iedereen in de stad. En dan kijken we juist van hoe zorgen we ervoor dat we de lasten eerlijk verdelen en dan ervoor zorgen dat we iedereen deze stad kunnen helpen. En wat we zien zijn tekorten in sectoren, zoals zorg,

CONCEPT

17

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2024 raadsnotulen

R

zoals jeugdzorg, maar ook op het gebied van wonen, op het gebied van duurzaamheid, dat we er echt niet gaan komen. En ik hoor rechts zeggen over we moeten minder investeren en de overheid moet zich minder bemoeien. Maar als ik dan kijk naar de problemen waar we tegenaan lopen, dan is het juist tijd om te gaan investeren. En soms maak je een moeilijke keuze. Ik ga niet zeggen dat het een makkelijke keuze is, ook binnen de fractie hebben wij daar een gesprek over gehad. En tegelijkertijd zien wij ook waar we wel in investeren en dat is voor ons wel een prioriteit. (Het lid HAVELAAR: Ik wilde even checken wat het lid Nadif zei. Dat klonk voor mij een beetje dat als de overheid niets doet, worden problemen niet opgelost. Klopt dat?) Zeker. (Het lid HAVELAAR: Ik zal er straks in mijn bijdrage daar ook wat over zeggen. Maar ik denk juist als de overheid wat minder doet, bijvoorbeeld ook minder doet in de rechtbank, dat je mensen ook kunt enthousiasmeren om wat te doen. Ik had net een gesprek met allemaal mensen die zetten zich in voor een schone stad en eentje rekende mij voor hoe het losknippen van weesfietsen de gemeente acht ton bespaard moet hebben, omdat hij dat nu deed. Dus ik wil mevrouw Nadif uitnodigen om haar gedachten wat te verruimen. De overheid is niet de oplossing voor alle problemen, de samenleving kan ook heel veel zelf.

Hoe klinkt dat voor u?) Voorzitter, ik weet dat de samenleving heel veel zelf kan doen. Ik zie dat bijvoorbeeld bij mantelzorgers, hoeveel zij zich inzetten voor de mensen om zich heen. En tegelijkertijd zie ik ook hoeveel mensen vastlopen, echt extreem vastlopen. We zagen deze zomer een artikel in het Parool over gezinnen met kinderen met autisme. Hoe erg zij vastzaten omdat er geen zorg voor hun is en geen ondersteuning is met oplopende wachtlijsten, omdat wij gewoon als Nederland, want dit is een nationaal probleem, falen. Wij falen deze kinderen. En dat zie ik op verschillende sectoren. Dat is echt niet alleen jeugdzorg, dat zit in de zorg, ik zie het ook in de economie, ik zie ondernemers echt verdrinken omdat het gewoon heel erg zwaar is omdat we blijven investeren in grote bedrijven en dan eigenlijk het mkb laten zitten. En ik zie het ook in het onderwijs waar ik ook allemaal tekorten zie. En ik kan zo doorgaan. En dat is juist het probleem. Wij hebben een verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat die sociale basis, die maatschappelijke voorzieningen, dat wij daarvoor staan en blijven in investeren. En wat wij doen in Amsterdam is meer dan wat er van ons gevraagd wordt door de staat.