20221130 verslag gemeenteraad middag

45

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, afgelopen commissie hebben we uitgebreid en fel gedebatteerd over het nut en de noodzaak om de OBA Next nu te gaan verplaatsen en het moment waarom het nu moet. En, voorzitter, eigenlijk als ik heel eerlijk ben, ben ik alleen maar onwetender geworden over het feit waarom we dit nu allemaal doen. En ik snap het eigenlijk niet zo goed en daarom wil ik de wethouder nu in de gelegenheid stellen om mij dit uit te leggen, waarom het nou zo’n verstandig idee is om op dit moment dit investeringsbesluit of dit voorbereidingsbesluit te nemen. Maar laat ik daarvoor twee dingen wel benoemen. Want de doelstellingen van de OBA die onderschrijft de VVD. We vinden het ook belangrijk om in te zetten op het verbeteren van de taal- en leesvaardigheden. Wij vinden het ook belangrijk om kansengelijkheid te stimuleren en om digitalisering en democratisering hoog op de agenda te hebben. En ook vinden we het belangrijk, dat juist in Zuidoost, en gebieden waar mensen minder snel naar de OBA gaan om daar juist in te stimuleren en te zorgen dat we daar ook gewoon ja, mensen verleiden om naar de bieb te gaan. Maar wat ik niet snap is waarom dit nu moet. En wat ik ook niet snap is wat er de afgelopen jaren nou precies veranderd is. Want we moeten toch wel bij de feiten blijven.

Het feit is dat vier jaar geleden de gehele oppositie al heeft gezegd: kan dit niet beter in Zuidoost? En de coalitiepartijen zeiden toen, toentertijd, en dat zijn dezelfde coalitiepartijen min de SP, maar de SP was toen ook al tegen, die zeiden: nee, het moet echt op de Zuidas, we gaan de Zuidas terugveroveren. En in die tussentijd hebben we 2,2 miljoen aan belastinggeld verspild. En ik kan geen Amsterdammer uitleggen waarom. Ik kan niet uitleggen wat er is veranderd in die vier jaar tijd. Alleen wat ik weet is dat er verkiezingen zijn geweest. Maar als elke verkiezingen ervoor moeten zorgen dat we zo omgaan met onze besluiten en met ons belastinggeld, dan maak ik me ernstige zorgen voor de toekomst. Dus ik zou graag van de wethouder willen weten: kan de wethouder mij stap voor stap uitleggen wat er nou precies veranderd is sinds vier jaar geleden. En dan het investeringsbesluit of het voorbereidingsbesluit dat we nu moeten nemen. Opnieuw 1,5 miljoen om te onderzoeken hoe de OBA Next eruit gaat zien.

Maar waarom moet dat nu? Waarom kan het niet wachten tot het voorjaar als we op dat moment alle investeringen die we gaan doen tegen het licht gaan leggen? Is het niet veel verstandiger om het op dat moment te doen? Wat maken die paar maanden nou uit als we daarmee kunnen voorkomen dat we 1,5 miljoen weer in de prullenbak moeten gaan gooien? En wat me ook onduidelijk is, welke doelstellingen de wethouder nou precies wil gaan halen met de OBA Next. Het is mij onduidelijk wat de OBA Next nou precies gaat worden. Ik snap het gewoon niet en ik hoop echt dat de wethouder dit mij beter uit kan leggen. De VOORZITTER: Maar eerst heeft u een interruptie van mevrouw Rooderkerk. Ga uw gang. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Rooderkerk voor een interruptie. Het lid ROODERKERK: Ik heb een vraag aan de heer Von Gerhardt, want u begint steeds over de Voorjaarsnota. Nou we zijn inderdaad bezig met een bestuursopdracht om te kijken of er nog meer zaken zijn waaraan zij bezuinigingen kunnen toevoegen, omdat we nou eenmaal qua financiën dat nodig hebben. Maar als u een beetje kunt tellen, dan ziet u dat er een meerderheid is in deze zaal voor de OBA in Zuidoost. Dus waarom wilt u dan zo graag alles uitstellen tot de Voorjaarsnota? Het lid VON GERHARDT: Ja voorzitter, ik hoef niet alles uit te stellen.

Maar de begroting 2023 die we hebben aangenomen, heeft deze coalitie er zelf ingezet, dat we

46

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

in het voorjaar alle investeringen tegen het licht gaan zetten. Dat is een keuze die u als coalitie heeft gemaakt. Dat is de keuze die u voor ons voorlegt . En als u zegt: we gaan met de raad op elke termijn bij elke investering dat tegen het licht houden, dan vind ik het ook zo netjes dat we daarop gaan wachten en dat we daar niet op vooruit gaan lopen. (Het lid ROODERKERK: Misschien moet ik uw verwachtingen dan toch een beetje temperen, want natuurlijk gaan we de investeringen tegen het licht houden, maar ik denk toch dat we door willen gaan met afval ophalen. Dus wellicht wilt u dat dan ook even stopzetten tot volgend jaar maart, is dat de bedoeling? Of kunt u inschatten dat er een meerderheid is voor de OBA in Zuidoost, dus dat we dit gewoon gaan doen en dat het dan beter is om daar gewoon nu mee te beginnen?) Nou voorzitter, ik denk dat mevrouw Rooderkerk een beetje in de war is, want we gaan een investeringsopgave tegen het licht houden. Daar valt de afval-ophaal volgens mij niet bij, maar wel alle gebouwen, bruggen, kades die we neer moeten gaan zetten, die 4,1 miljard die dit college al eerder heeft genoemd. Ik zie ook natuurlijk dat deze coalitie de OBA Next gewoon wil en dat ze hier ook gewoon mee vooruitgaan. Maar het hele mooie van die investeringsopgave, die u bij ons voor heeft gelegd, is namelijk dat we het breed zouden kijken over alle domeinen.

Dan vraag ik mij echt af: waarom, als u al weet welke dingen u zelf wilt doen, gaan we die investeringsopgave überhaupt nog bespreken? En dat is ook één vraag die ik aan de wethouder wilde stellen: waarom gaan we die investeringsopgave nog bespreken als u als coalitie toch al de keuzes heeft gemaakt? (Het lid ROODERKERK: Nou, ik denk dat we helemaal nog niet alle keuzes hebben gemaakt. Dat is ook de reden dat we in het voorjaar bij de Voorjaarsnota verder praten. Maar bepaalde keuzes hebben we wel gemaakt. En volgens mij is deze heel duidelijk. Volgens mij is het ook het belang dat wij hechten aan de bibliotheek heel duidelijk en dat kunt u ook terugzien. En dit is nu het moment om hierover te spreken. Dus ja, ik zou zeggen voer nu een debat.) Nou voorzitter, het is duidelijk, als VVD hoeven we deze investering niet, omdat het ons onduidelijk is waarvoor we dit doen en we zouden dat graag in een breder plaatje willen doen. Maar ik ga verder. Want dit waren inderdaad precies de vragen die ik aan de wethouder had. Waarom moet dit nu? (Het lid BONS: Dank u wel, voorzitter. In de commissie heb ik ook iets gezegd over in dit discours. Voor BIJ1 is het erg belangrijk dat we nu ook gewoon vast kunnen stellen dat er inderdaad meer prioriteiten liggen in achtergestelde gebieden. En dat heeft veel te maken met allerlei verschuivingen, denk ik ook, in de politieke discours.

Ik wil dat toch nog even een keer benoemen.) Nou, ik ben blij dat mijn collega van BIJ1 dit zegt, maar het grappige is eigenlijk dat de hele oppositie, ook de VVD, vier jaar geleden al zei: doe dat nou in Zuidoost. Dus volgens mij vinden wij daar elkaar. En ik vind ook echt dat we meer moeten investeren in Zuidoost, maar volgens mij kunnen we dat beter doen door de bestaande OBA’s uit te breiden in plaats van zo’n groot project als de OBA Next. Voorzitter, dat brengt mij tot mijnDe VOORZITTER: Mevrouw Rooderkerk, ik neem aan dat dit een heel ander onderwerp is, want anders begint u aan uw vierde interruptie.

47

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Rooderkerk. Het lid ROODERKERK: Ja, is een ander onderwerp. Want ik hoor net de VVD zeggen dat zij vier jaar geleden ook al zeiden: doe die bibliotheek nou in Zuidoost. Denkt u daar nu dan anders over, of bent u dan ook van mening veranderd? Het lid VON GERHARDT: Nou voorzitter, om precies te zijn waren wij vier jaar geleden tegen en vonden we het een beter idee om het in Zuidoost te doen. Maar net als vier jaar geleden snap ik nog niet precies wat de OBA Next nou precies gaat behelzen. En dat zou ik dan ook graag van de wethouder willen horen. (Het lid ROODERKERK:…) Nee voorzitter, ik zou graag van de wethouder meer uitleg willen geven (krijgen) over wat de OBA Next nou precies gaat zijn en waar we het voor gaan doen. En een van de doelstellingen ook in dit plan staat over de OBA is om de OBA dichter bij leerlingen te brengen. En daar staan wij ontzettend achter. Maar wij geloven niet dat een gebouw daarbij kan helpen. En waar wij wel in geloven is dat de ouderwetse bibliotheekbus, om het maar een beetje op de OBA Next-manier te zeggen, de OBA Flex daarbij kan helpen.

Zodat we met een rijdende bibliotheek naar de scholen gaan, waar we een mooi lesprogramma omheen kunnen brengen, waar al die aspecten van OBA Next in terugkomen en we er op deze manier voor kunnen zorgen dat mensen geënthousiasmeerd worden om de komende tijd vaker gebruik te maken van de bestaande voorraad, van de bestaande OBA’s. Ik hoor heel graag hoe de wethouder daarnaar kijkt. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan geef ik daarmee het woord aan de heer Boomsma. Ah, meneer Von Gerhardt, er is een spijtoptant. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Runderkamp voor een interruptie. Het lid RUNDERKAMP: Excuses. Ja voorzitter, dank. Ik vroeg mij af, de heer Von Gerhardt ziet hij de verschillen tussen wat hij met de OBA Flex beoogt en wat de OBA Next beoogt? Het lid VON GERHARDT: Nou voorzitter, ik weet niet zo goed wat de OBA Next beoogt. (Het lid RUNDERKAMP: In mijn beleving is de doelstelling van de OBA Next één grote, inspirerende bibliotheek voor alle Amsterdammers, de bibliotheek van de toekomst, van de 21e eeuw, waar informatie wordt gegeven in bestrijding van desinformatie. En de bibliotheken die we nu hebben, de 28 lokalen OBA-vestigingen, ja die zijn bedoeld voor leesbevorderingen, die hebben een sociale cohesie en een buurtfunctie.

Wat de heer Von Gerhardt doet met zijn motie is eigenlijk gewoon het creëren van een valse tegenstelling, doordat hij zegt: of er moet geld bij bij de buurtbibliotheken, of een OBA Next. Terwijl die valse tegenstelling er helemaal niet is.) Nou, die tegenstelling is er wel, want de afgelopen jaren dreigde er een bezuiniging op de bestaande bibliotheken. En mijn vraag is vooral: waarom kunnen we niet de doelstellingen die er zijn bij de OBA Next binnen de bestaande voorraad van bibliotheken, met toevoeging van de OBA Flex, bewerkstelligen? (Het lid RUNDERKAMP: Dat heb ik net al geschetst bij de wijze waarop ik het verschil heb geduid tussen wat aan de ene kant de OBA Next is en aan de andere kant de lokale OBA-buurtbibliotheken. En ik

48

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

begrijp niet dat de heer Von Gerhardt niet ziet dat daar, op die manier als hij dat tegenover elkaar zet in één motie, dat hij daarmee een valse tegenstelling creëert. Kan hij daarop ingaan?) Ja voorzitter, ik denk dat we daar gewoon een verschil van inzicht in hebben. Omdat het voor mij aan de ene kant niet duidelijk is wat de OBA Next is, en voor mij taal- en leesvaardigheden echt op numero één staan. En ik daarbij denk dat een OBA Flex, het dichterbij brengen van de bieb naar de leerlingen enorm kan bijdragen. (Het lid BONS: dank u wel, voorzitter. Ook in de commissie hebben we gesproken over de voorbeelden die er zijn, bijvoorbeeld in Finland. Daar is echt een superbibliotheek die hopelijk net zo gaat worden als het voor de OBA Next in de planning staat. Dus het is ook gewoon belangrijk om even daarnaar te kijken voordat u, voorzitter, voordat mijn collega roept: ik weet er niks van. Want we hebben het daar wel over gehad.) Ja voorzitter, ik ken de voorbeelden en dat zijn ook mooie bibliotheken en die dragen echt iets bij. Maar mij is onduidelijk of de OBA Next ook zoiets gaat worden, omdat het gewoon nog niet concreet genoeg is wat het nou precies gaat betekenen. En daarom ga ik ook naar de wethouder of ze mij gewoon eigenlijk wat meer licht kan geven in de zin van: wat gaat daar nou precies gebeuren? (Het lid BLOEMBERG-ISSA: Dank voorzitter.

Het ging net over een valse tegenstelling, de Partij van de Arbeid had het daarover,tussen de OBA Next en de huidige vestigingen in de wijk. Vindt de heer Von Gerhardt niet dat er inderdaad gevaren zijn voor de huidige bibliotheken, omdat er letterlijk in het voorstel staat dat er een herijking van de huidige vestigingen gaat plaatsvinden tot 2026? Dus dan kan het toch zomaar zijn dat er een bezuiniging gaat plaatsvinden op de bibliotheken die in de wijken liggen?) Voorzitter, dat ben ik volledig met mijn collega van de Partij voor de Dieren eens en daar maak ik me ook zorgen over. Want ik denk dat we veel beter die bestaande bibliotheken kunnen versterken. Ik denk dat we daardoor namelijk wijdverspreid bibliotheken in de stad hebben. Dus ik denk dat we daar als raad veel beter op in kunnen zetten, dan op één groot gebouw waarvan we dan maar moeten hopen dat iedereen daar op zijn fietsje heengaat. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Boomsma. Het lid BOOMSMA: Dank, voorzitter. Ja, de OBA Next; de ene vraag is: wil je hem überhaupt? De andere vraag is: waar zou die dan moeten komen? Maar wat je in ieder geval niet moet doen, en volgens mij kunnen we het daar allemaal wel over eens zijn, is 2 miljoen, ruim 2 miljoen aan belastinggeld verspillen en weggooien. Dat is natuurlijk dood- en doodzonde.

En dat de Zuidas niet de beste plek is voor zo’n OBA Next, dat is inderdaad al uitgebreid behandeld toen we hier de vorige keer over hebben gesproken. En zowel, en alle oppositiepartijen, en daar schaar ik dan de vorige SP-fractie ook onder, hebben dat toen al uitgebreid betoogd. Zowel het argument van de heer Runderkamp dat het te duur zou worden als het argument van de wethouder dat om een inhoudelijke reden Zuidoost veel beter zou zijn. Maar nee, het moest en zou de Zuidas worden en die zouden we dan terug gaan veroveren. Nou, één vraag is dan als we niet via de OBA Next dat deel van de stad gaan terugveroveren, wat is dan wel het plan om dat op een andere manier te bereiken? Mij is inderdaad nog steeds niet helemaal duidelijk, en dat heb ik ook in de commissie al aangetoond, wat daar nu precies gaat gebeuren. Er wordt gesproken

49

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

over: we gaan daar aandacht besteden aan mediawijsheid. De heer Runderkamp had het dan over bestrijden van desinformatie. Het zijn allemaal hele belangrijke dingen, maar waarom dan een enorm nieuw gebouw? Er wordt verwezen naar Finland; wat gebeurt er dan in die Finse bibliotheek wat nu niet in Amsterdamse bibliotheken gebeurt, en dat alleen in een nieuw gebouw zou kunnen? Is de vraag. Maar daarnaast ook nog de vraag: waarom dan die draai? In de commissie heeft de wethouder geantwoord: ja dat heet democratie, de verkiezingen en de verhoudingen veranderen. Nou, dan is de vraag: welke verhouding is dan precies veranderd? Want dezelfde partij heeft nog steeds een meerderheid in deze periode. Of bedoelt de wethouder: wij vonden het altijd al een stom plan, maar we zijn nu groter dan D66, zeg dat dan gewoon. En natuurlijk is het beter om ten halve te keren dan ten hele te dwalen. Maar dat ontslaat je niet van de verplichting om je uiterste best te doen om vanaf het begin al een goede beslissing te nemen. En de wethouder zei in de commissie ook: ‘Ja, dat gebeurt wel vaker in de stad, dat je een investering begint en denkt: nee, dat kan en moet toch anders. Gelukkig maar, want anders zou elke euro die je hebt uitgegeven ertoe leiden dat je een project moet afmaken.’ Nou, ook dat is natuurlijk zo, je kunt beter ten halve keren dan ten hele dwalen. Maar het is toch wel erg makkelijk.

Als de PvdA met andere coalitiepartijen net wat eerder beter hadden nagedacht, dan hadden we dus die twee miljoen kunnen besparen. Dus dan vind ik het ook niet meer dan normaal onomwonden te zeggen: ‘Sorry Amsterdammers voor het verspillen van deze twee miljoen euro.’ Dus dat wil ik eigenlijk graag horen: sorry Amsterdammers voor het verspillen van dit geld. En kan de wethouder dan voorbeelden noemen van andere investeringen die worden stopgezet wegens voortschrijdend inzicht, die wel heel veel geld hebben gekost? Nou, toen zei ze: ‘Nou, dat kan ik nu niet. Maar als ik er een keer wat langer over nadenk dan kan ik hier in het café wel een keer een boom over opzetten.’ Nou, ik ga heel graag een keer naar het café met de wethouder en dan hoor ik ook graag die boom aan. Maar ik wil toch ook graag nu alvast wat horen. Kan zij dan aangeven andere voorbeelden van voortschrijdend inzicht, of een veranderende mening, die dan wel tot hoge kosten hebben geleid? Want ik denk dat het dan onze verplichting is om dan ook proberen daarvan te leren. En ik heb daartoe ook een motie, dus die dien ik dan bij deze in. En voor nu, voorzitter, dit lijkt ons in dit geval nog geen verstandige stap inderdaad. Ik denk, ga eerst die integrale afweging in het voorjaar dan maar afwachten en dan verder kijken.

De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Boomsma, Von Gerhardt, Bloemberg-Issa en Nanninga inzake bezinning, nr. 526-22 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Een inventarisatie op te stellen van investeringsprojecten die de afgelopen vijftien jaar wegens voortschrijdend inzicht zijn afgeblazen waarbij een bedrag van meer dan 100.000 euro is verspild; - Te analyseren welke lessen geleerd kunnen worden om verspilling in de toekomst zoveel mogelijk te voorkomen De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: Dank u wel. De motie die u nu aankondigt krijgt nummer 526, zodat de leden daarvan op de hoogte zijn.

50

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen. Het lid BROERSEN: Dank voorzitter. En ik wil graag het lid Yemane eerst feliciteren met haar prachtige maidenspeech, heel mooi. En bij de OBA willen wij zeggen: is dit de juiste investering voor Zuidoost? Er lagen plannen voor de bibliotheek op de Zuidas en deze bieb wordt nu verplaatst naar Zuidoost met de reden dat er in dit stadsdeel meer behoefte is aan een investering dan op de Zuidas. En dat zijn we honderd procent met het college eens. Maar waarom nou juist deze investering, een nieuwe OBA? Of die de juiste is, is wat ons betreft nog niet goed uitgelegd. Een investering in het stadsdeel is hartstikke welkom en dat steunen wij dan ook echt van harte. Maar we zouden graag zien dat samen met het stadsdeel wordt besloten of de beste investering een nieuw OBAgebouw is of een investering in bijvoorbeeld andere initiatieven. Na het gesprek in de commissie hebben we ons natuurlijk verdiept in het Europese voorbeeld van de bibliotheek in Helsinki, die in 2018 is gebouwd. Een bibliotheek waar enorm veel mensen samenkomen, waar je keukens zelfs kunt afhuren om te koken, waar VR-brillen liggen om te leren, maar wat ook gewoon een enorme toeristische trekpleister is op dit moment.

Zijn dit ook de doelen die we voor de OBA zien in Zuidoost? En zouden we dit inzichtelijker kunnen krijgen, zodat het op papier staat? Zodat we weten waar we daadwerkelijk geld in investeren? En zodat we ook, als we het geld geïnvesteerd zien in de Voorjaarsnota, het college goed kunnen controleren of de uitgaven de doelen daadwerkelijk halen. Want we begrijpen dat OBA er gaat komen, dat is vooral na deze discussie wel duidelijk en dit bleek ook uit de beantwoording van de wethouder in de commissie. En daarom zouden wij graag een toezegging van de wethouder willen krijgen, dat er een uitgebreide doelenboom in samenwerking met het stadsdeel Zuidoost wordt gemaakt, nadat we akkoord gaan met deze investering, zodat we duidelijk weten waar het geld heengaat, dat we duidelijk weten waarin we investeren en dat we ook duidelijk weten dat dit samen met Zuidoost wordt gedaan. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Nanninga. Het lid NANNINGA: Dank, voorzitter. Ja, ik leg de kaarten maar op tafel, JA21 is geen voorstander van deze voordracht die het college doet voor dit investeringskrediet voor de OBA Next. We hebben al ettelijke miljoenen weggegooid in de voorbereiding voor deze locatie Zuidas. Ik kan me dat, bij vlagen hilarische, debat een paar jaar geleden ook nog levendig herinneren.

Ik merk aan de sprekers voor mij ook dat de frase ‘het moeten terugveroveren van de Zuidas’ is blijven hangen. Dat was een opmerkelijke wending, laat ik het zo zeggen. En nu wordt er weer om 1,5 miljoen euro gevraagd voor de voorbereiding voor de realisatie van de OBA Next in Zuidoost. En het is ook niet eens gezegd dat deze locatie na al die investeringen dan wel definitief zou zijn. En ja, dat moeten we denk ik niet doen, in de tijd dat de gemeente de hand op de knip moet houden en zich absoluut niet kan veroorloven om geld over de balk te smijten aan een project met nog relatief onduidelijke toekomst. Dus wat JA21 betreft: geen goed geld achter kwaad geld aangooien, niet doen. En over onduidelijke toekomsten gesproken, waarom geven we nu dit geld uit en committeren we ons daarmee in zekere zin aan deze locatie? Het is een vorm van voor-het-blok-zetten. Want als we straks investeringsopgaven bij de Voorjaarsnota gaan bespreken, ja dan zal de coalitie weer zeggen: ja, maar we hebben nou weer 1,5 miljoen erin gestoken, we kunnen nu echt niet meer terug. En ik heb zo’n donkerbruin

51

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

vermoeden dat dat ook precies de bedoeling is en dat we dus niet met zijn allen open naar die investeringsopgaven kunnen gaan kijken. Laten we daarom deze beslissing, en dan sluit ik me aan bij de VVD, even uitstellen tot we weten wat er mogelijk is, wat we willen. En we geven ons als raad dan ook meer vrijheid om bij die Voorjaarsnota op dat moment echt alle projecten open naast elkaar te leggen en te overwegen wat er misschien al dan niet wel of niet door kan gaan zonder dat er direct de afschrijving oplevert van in dit geval nog weer eens 1,5 miljoen. En als we toch naar die projecten gaan kijken, maar goed, dan neem ik een voorschotje op die discussie, voorzitter, dan denk ik sowieso dat we dat geld beter kunnen besteden. Laten we stoppen of pauzeren met projecten als OBA Next, laten we de bouwtekeningen voor het Meervaart-fiasco gebruiken om de biomassaverbranding nog even op te stoken, dat scheelt weer een boom. En luxe als het Slavernijmuseum dat moeten we maar weer een keer doen als de geldboom enthousiast in bloei staat. De daarmee vrijkomende financiële ruimte die kunnen we dan gebruiken om iets te doen waar iedere Amsterdammer wat aan heeft en wat we trouwens kennelijk verzuimd hebben te vragen in Den Haag, namelijk het realiseren van de Sprong over het IJ. En laten we die dan noemen, voorzitter, ‘Oeververbindingen Binnen Amsterdam’, OBA Next.

Dan hebben we toch allemaal een beetje ons zin. Kortom, voorzitter, voor nu echter ons luid en duidelijk ‘nee’ tegen dit besluit, en het OBA-plan samen met alle andere plannen tegen het licht houden op het moment dat daarvoor bedoeld is: bij de Voorjaarsnota bij de investeringsopgaven. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Zijn er nog andere sprekers? Dat is niet het geval. Dan geef ik het woord aan de wethouder. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Moorman. Wethouder MOORMAN: Voorzitter, dank u wel. En voorzitter, ik wil ook vooral mijn waardering en dank en ook, ja, wel mijn bijzondere complimenten overgeven aan het lid Yemane. Ik was echt heel erg geraakt door uw verhaal. En ik denk ook, ik las vanochtend een stuk over spreidingsburger en het belang van mensen die zich juist in het publieke ambt begeven die zelf ook ervaringen hebben, die soms niet aanwezig zijn bij beleidsmakers die het beleid maken. En dat dat ons laat zien hoe belangrijk hetgeen is wat wij doen voor de levens van mensen. En daarom is het ontzettend cruciaal dat mensen juist die ervaringen inderdaad meenemen in het publieke ambt. U heeft ongelooflijk indringend duidelijk gemaakt hoe dat inderdaad voor u is geweest. Ik kan het me bijna niet voorstellen, wekelijks moeten stempelen bij de politie. De angst dat je je school niet kunt afmaken en dat daarmee je toekomst op het spel komt te staan.

Maar u gaf daarmee ook meteen eigenlijk als allerbeste, en ik hoop ook voor uw collega’s, aan waarom die OBA Next er moet komen. Want u zei net Lemat, bloei, en dat is waar het eigenlijk over gaat: bloei. Dat je inderdaad in de Bims, misschien moet het wel de Bimsbieb heten, dat je daar straks, dat je straks tot bloei kan komen, waar je ook vandaan komt. En ik zou het niet mooier kunnen zeggen dan dat u dat heeft gezegd. En ik hoop ook dat dat uw collega’s ook overtuigt, ook degenen die, begrijpelijk, misschien kritisch zijn. Want het is er nog niet, het staat er nog niet. Sterker nog, het is een bibliotheek van de toekomst, dus we kunnen het ons misschien ook nog niet helemaal voorstellen, want we kennen het nog niet. En dus het voorstellingsvermogen dat we hierbij nodig hebben, ja, dat ontbreekt misschien nog een beetje. Maar tegelijkertijd wil ik daarbij aangeven dat wij het af en toe hier ook wel nodig hebben met elkaar. Dat voorstellingsvermogen van wat iets zou kunnen worden

52

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

en juist in een buurt, in een wijk die dat nodig heeft. En het kan ook best wel zijn, voorzitter, dat ons dat voorstellingsvermogen vier jaar geleden ook nog een beetje ontbrak. Want er is veel gevraagd, voorzitter, naar: ja, hadden we dit dan niet eerder moeten doen? Hadden we dat niet eerder moeten beseffen? Hadden we niet eerder zo wijs moeten zijn en dat voorstellingsvermogen moeten hebben om het niet op de Zuidas, maar in Zuidoost te plaatsen? Kijk, en dan kan ik heel makkelijk, voorzitter, wijzen naar moties die eerder zijn zijn ingediend, motie 213.18 van het lid Vink, overigens ook ondertekend door het lid Boomsma en gesteund door de VVD, waarin gevraagd werd destijds om een bibliotheek op de Zuidas om daar juist inderdaad aan te geven dat ook dat maatschappelijke belang van belang was. Dan komt u vervolgens, voorzitter, vast terug met: ja maar, dat was geen OBA Next, dat was gewoon een bibliotheek. En voorzitter, daar hebben dan degenen die dat zeggen ook wel gelijk in De VOORZITTER: Moment, dit is een mooie cliffhanger. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Boomsma voor een interruptie. Het lid BOOMSMA: Ja dank, voorzitter. Volgens mij ging dat om een onderzoek. Maar mijn vraag is nu even: gaat over die verbeeldingskracht, want dat spreekt mij zeer aan, ik denk dat we allemaal verbeeldingskracht moeten tonen.

Maar mij is op dit moment niet duidelijk of de wethouder zegt van: ja, jullie hebben geen verbeeldingskracht en ik heb het wel, of zegt zij ze heeft zelf die verbeeldingskracht op dit moment ook nog niet? Wethouder MOORMAN: Ja voorzitter, ik denk dat verbeeldingskracht iets is dat zich door de tijd heen ontwikkelt. En ja, ook ik heb nodig dat ik dat op een gegeven moment ook zie en dat we dat met elkaar ontwikkelen. En, voorzitter, er zitten daarin ook gewoon in mijn eigen verbeeldingskracht heus nog vragen en witte vlekken. En ik heb velen van u gehoord als u zegt: ja maar moeten we dan ook niet samenwerken met het culturele veld in Zuidoost? Moeten we niet samenwerken met de bewoners van Zuidoost? Wat geeft het allemaal voor mogelijkheden zo’n gebouw waar juist de talenten tot ontwikkeling komen? En precies dit, de vragen die u hier stelt, onze verbeeldingskracht inderdaad laat ontwikkelen. Dat als we erover nadenken, dat er ook ontzettend veel cultuur en muziek is in Zuidoost en hoe prachtig het zou zijn als het bijvoorbeeld ook een plek zou kunnen krijgen in zo’n OBA Next. Dan helpt dat ons om ons te verbeelden hoe zo’n plek eruit zou kunnen zien. Dat weten we nu nog niet, we zijn het aan het ontwikkelen. De VOORZITTER: Ik zou willen vragen, korte interrupties, korte antwoorden. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Boomsma voor een interruptie.

Het lid BOOMSMA: Ja voorzitter, nee, maar dan beluister ik de wethouder goed, dan zegt ze: ja, die verbeeldingskracht die moeten we nog ontwikkelen. Dus we gaan iets doen wat we ons nu nog niet kunnen voorstellen. Maar is dat nou een verstandig criterium voor gigantische miljoeneninvesteringen? Wethouder MOORMAN: Ja voorzitter, ik begrijp natuurlijk wat de heer Boomsma hier probeert te doen, maar het is ook niet helemaal waar. Want ik ben blij dat u met mij meeging in het belang van verbeeldingskracht. En tegelijkertijd hebben wij wel met elkaar allerlei aangrijpingspunten. Die zijn onder andere genoemd in het verhaal van mevrouw Yemane; een plek waar je je kunt ontwikkelen, een

53

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

ontmoetingsplek, een plek waar je tot bloei kunt komen, een plek waar je de toekomst kunt vormgeven. Allemaal dingen die we in een bibliotheek kunnen doen, studeren, stilte en rust vinden, maar juist misschien ook wel de ontmoeting met de ander. Dat is wat een bibliotheek, en misschien is een bibliotheek wel de allerbeste plek voor verbeeldingskracht, want het maakt per definitie je wereld groter, dat is wat een bibliotheek kan bieden. En dat <voorzitter spreekt er doorheen> voorzitter, dat we elkaar met elkaar daar vertrouwen in hebben dat je met zoiets, dat je zoiets wilt. Eigenlijk komt het daarop neer. Dat je zo’n plek wilt <voorzitter spreekt er doorheen> op een locatie, voorzitter, dan maak ik mijn zin af en dan zet ik een punt, waarvan we weten dat het ontzettend nodig is in de stad. De VOORZITTER: Goed, ik ga wel even wat strenger zijn nu, want dit zijn interrupties. En interrupties horen kort te zijn en korte antwoorden te krijgen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Von Gerhardt voor een interruptie. Het lid VON GERHARDT: Ja voorzitter, ik heb best wel veel inbeeldingskracht, kan ook heel goed dromen. En nu droomde ik laatst over dat je al deze doelstellingen ook binnen de bestaande OBA’s gewoon kan realiseren.

En ik vraag me af: kan de wethouder dat met mij mee dromen? Wethouder MOORMAN: Ja voorzitter, ik zou het mooi vinden, maar ik vind dat dat wel bij een droom blijft, want helaas is het zo dat Zuidoost het minste aantal bibliotheken kent. Maar twee en een hele kleine die er een beetje tussen is gefrommeld. Dus juist Zuidoost verdient het zo ontzettend dat er zo’n ontzettende mooie plek komt. Maar daarbij zeg ik ook meteen, voorzitter, en dan zet ik een punt, want ik moet het kort houden, u heeft ook gelijk daarin, ik hoop ook dat anderen daarnaartoe komen. Dat het inderdaad ook een plek wordt voor Zuidoost, van Zuidoost, maar ook voor heel veel andere stadsbewoners die daarmee ook zien hoe belangrijk Zuidoost voor ons allemaal is. De VOORZITTER: Dank u wel. U bent overigens een meester in de komma. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Von Gerhardt voor een interruptie. Het lid VON GERHARDT: Ja voorzitter, ik onderscheid ook echt wel dat er iets moet gebeuren in Zuidoost. Maar wat ik me dan kan voorstellen, om in deze terminologie te blijven spreken, is dat we in plaats van één groot gebouw, waarvan we maar moeten hopen dat iedereen daar heengaat, inzet op meer OBA’s, meer vestigingen te creëren in Zuidoost. En dat je dan echt dicht bij de mensen komt en toch al deze doelen kunt gaan halen.

Is dat niet een veel mooier idee? Wethouder MOORMAN: Ja voorzitter, dit hebben we met elkaar gewisseld tijdens de commissie, dat het heel snel in een of/of belandt. En dan geef ik daarmee ook meteen een antwoord op mevrouw Bloemberg-Issa, al deed ze dat alleen maar in een interruptie richting een collega raadslid, maar dit is niet de bedoeling dat het ten koste gaat van het vestigingnetwerk. Dus als we dat ook gaan herijken is dat niet dat we het minder willen, eerder nog meer of beter. En omdat we het belangrijk vinden. Omdat dit soort plekken belangrijk zijn en het naast elkaar moet bestaan en dat het

54

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

vooral die ontwikkeling voor kinderen, jongeren, stadsbewoners, stadsdeelbewoners moet bieden. (Het lid VON GERHARDT: Maar voorzitter, als de doelstellingen van de OBA Next, die we volgens mij allemaal onderschrijven, zo belangrijk zijn, is het dan niet veel mooier dat we in plaats van dat we dat op één plek hebben, dat we dat op misschien wel 30 plekken in de stad hebben. Zodat alle Amsterdammers gewoon daar dat dicht in de buurt hebben. Dat is toch, als we gaan dromen, toch het mooiste wat er is?) Nou voorzitter, dat is ook precies de reden dat wij nu bijvoorbeeld ook heel erg inzetten op de bibliotheken in scholen. Ik heb vorige week de Damstede-bibliotheek geopend in het Damstede College in Noord. Een prachtige bibliotheek in een school, die daarmee ook ruimte geeft aan jongeren om in stilte met elkaar te kunnen studeren, zich te kunnen ontwikkelen, tot bloei te komen. Ik zeg het u nog een keer na, mevrouw Yemane. Dus daar zijn we mee bezig. Maar nogmaals, het is niet of/of. En juist deze bibliotheek is de bibliotheek van de toekomst, die daarmee ook weer van invloed is op dat hele bibliothekennetwerk, want precies zo is het bedacht. Voorzitter, ik wil toch nog heel kort even stilstaan, want het is een groot deel geweest van het debat: het waarom nu en waarom anders.

En dit is natuurlijk, en dan ga ik misschien naar een iets hoger meetniveau, wat vaak gebeurt in de politiek. En dan noemen we -ojee, zegt de voorzitter al, geeft u me toch heel kort de ruimte, alstublieft- het wordt een stomme blunder genoemd, ‘draaien’ heeft uw voormalige partijleider ook wel eens gezegd, ‘voortschrijdend inzicht’ zegt iemand anders dan weer, maar ik wil het best wel toegeven. Ik wil best wel zeggen: ‘Het leek ons inderdaad op het moment dat wij het coalitieakkoord schreven, een heel goed idee om iets wat wij een heel mooi plan vinden voor Amsterdam niet op de Zuidas, maar in Zuidoost te plaatsen.’ Ja, dat is inderdaad een verandering van gedachte. En dat kunt u betitelen zoals u dat wilt, maar ik zou het toch heel fout vinden als wij hier in dit huis als stadsbestuur altijd maar moeten vasthouden aan vorige ideeën, omdat we zo bang zijn voor elkaar dat we dan met dat soort titels worden bejegend. Dus laten we alstublieft altijd blijven nadenken, ik zeg het ook vaak tegen schoolklassen: wie nooit van mening is veranderd, heeft ook nooit wat geleerd. (Het lid BOOMSMA: Ja voorzitter, niemand beweert dat je niet van mening kunt veranderen of dat je dat sowieso moet voorkomen, of dat je daar bang voor moet zijn.

Wat alleen wel verstandig is, dat als je van mening verandert, dan moet je gaan nadenken: waarom kon ik dat niet eerder bedenken? En als dat zo is dan moet je zeggen: ja sorry, dat hadden we inderdaad niet zo goed gedaan, toen. Dat is dan mijn kwalificatie. Maar wat is dan de kwalificatie van het college zelf?) Wethouder MOORMAN: Sorry, dat hebben we toen niet zo goed gedaan. Voorzitter, ik kom dan bij de moties die zijn ingediend. Of tenminste, het is een amendement, geloof ik, van de heer Von Gerhardt en het is vervolgens een motie van de heer Boomsma die ik ondertussen nog even snel moet lezen, maar ik begin gewoon bij de heer Von Gerhardt en dan hoop ik dat ik terwijl ik het ene beantwoord, het andere kan lezen, wat niet kan dus dan probeer ik daar toch uit te komen. Voorzitter, het amendement van de heer Von Gerhardt heb ik natuurlijk bestudeerd en ja, daar kan ik niet positief over zijn. Want die 1,5 miljoen die is echt noodzakelijk, juist om dit door te zetten, juist om die locatieonderzoeken te doen, juist om de energie, zeg ik ook in de richting van mevrouw Broersen, die er ook al echt is, dat we die vasthouden. Want anders houdt het gewoon allemaal op en dan moeten we straks weer opnieuw beginnen. Dus juist nu moet je door, omdat je dit met elkaar heel graag wil realiseren. Dus vandaar dat ik daar niet positief over ben. Uw idee over de

55

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

bibliobus is natuurlijk al een oud, heel oud idee, maar dat maakt, dat kan nog steeds een goed idee zijn, dus. Laten we bij het kijken naar het hele vestigingsnetwerk geef ik dat ook gewoon mee aan de bibliotheek, aan de OBA, om te kijken of dat inderdaad van toegevoegde waarde zou kunnen zijn. Waarbij ik nog niet aangeef of dat dan daadwerkelijk ook zo is, maar ik kan daar in ieder geval bij u aangeven, terwijl ik ook negatief ben over uw preadvies, dat ik dat wel zal meegeven. (Het lid BROERSEN: Dank voorzitter. De stukken die wij hebben gelezen, en we hebben ons natuurlijk goed ingelezen over de plannen en de doelen die zijn gesteld zijn op dit moment wel allemaal voor de bibliotheek op de Zuidas. Zijn die dan één op één te kopiëren voor Zuidoost?) Wethouder MOORMAN: Voorzitter, nee, niet één op één, want het is ook gewoon een andere omgeving. En er is bijvoorbeeld ook een samenwerking met bijvoorbeeld de VU die er nu anders uit zal komen te zien. Maar er zijn ook weer allerlei hele nieuwe kansen en nieuwe mogelijkheden. Ik zei al, het culturele veld dat erg in ontwikkeling is in Zuidoost. Dat zou zeker ook iets kunnen zijn waar de OBA Next mee aan de slag kan gaan. Dus er zijn lessen die geleerd zijn, we hebben natuurlijk ook de doelen en u stelt terecht, ik weet niet of we het in een doelenboom moeten doen, maar u zegt terecht; dat moeten we nog uitwerken.

En tegelijkertijd, de uitgangspunten die we natuurlijk hadden, leesbevordering, zorgen dat je je kunt ontwikkelen, kunt ontplooien, tegen de ontlezing, al dat soort dingen, ja dat blijft natuurlijk nog steeds ook van belang voor de OBA Zuidoost. (Het lid BROERSEN: Ja dank. En dat vind ik ook absoluut hartstikke mooie doelen en daar ben ik het ook mee eens. Maar kijkend naar de discussie die nu net is ontstaan tussen ook de coalitie en de oppositie, lijkt het doel van de OBA Next niet duidelijk. Want er lijken dus verschillende doelen te zijn en verschillende doelen te zijn vergeleken met de stukken die wij hebben gelezen. Dus hoor ik nu dan toch een soort van toezegging van: ja, zodra dit geld wordt geïnvesteerd, dit 1,5 miljoen, dan kunnen we inderdaad met een mooi lijstje van doelen komen die beschikbaar zijn voor de OBA Next?) Voorzitter, ah excuus voorzitter, u heeft helemaal gelijk. Voorzitter, de doelen verschillen niet, maar de invulling kan wel verschillen. En dat is precies waar we nu met deze 1,5 miljoen aan gaan werken: hoe gaan we dat zo goed mogelijk invullen.

En ik zou u willen toezeggen dat we ook een technische sessie voor u organiseren, zodat we ook het gesprek kunnen voeren met OBA om te kijken van: hoe kunnen we dat zo goed mogelijk in de toekomst ook gaan vormgeven en hoe kan ook de raad daar zo goed mogelijk bij betrokken blijven en natuurlijk, en dat vind ik echt van heel groot belang om te zeggen, de bewoners en de organisaties in Amsterdam-Zuidoost. Want dit is natuurlijk ook allemaal in het kader van het Masterplan Zuidoost. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen voor een laatste interruptie. Het lid BROERSEN: Dat zou ik absoluut heel erg fijn vinden. En dan is het puur voor mijn eigen begrip, puur om het zelf gewoon helemaal van A tot Z goed te begrijpen: wat zijn dan nu de doelen voor de OBA Next in Zuidoost? Wethouder MOORMAN: Ja voorzitter, het spijt me, ik heb hier niet nu, dus ik kan het even zo uit mijn hoofd doen, maar dan ben ik niet volledig en dat vind ik ook niet juist. Dus in principe de doelen zoals ze eerder zijn geformuleerd, die blijven gewoon nog steeds staan: digitalisering, democratisering, inderdaad, al die punten die,

56

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

dat zijn grote doelen. En precies dat zal moeten worden ingevuld. Hoe gaan we dat invullen? Met welke partners gaan we dat doen? Hoe krijgt dat inderdaad vorm? Dat zijn terechte vragen die u stelt, die ook, als het op de Zuidas was gebleven nog steeds vorm hadden moeten krijgen. Met ook dit voorbereidingskrediet gaan we kijken naar ook de locatie en hoe we dat dan zouden kunnen doen, en gaan we natuurlijk praten met de verschillende partners in het veld. En daarmee krijgt het inderdaad ook steeds meer vorm. En ik denk dat het mooi is als je ook dat gesprek voert met de OBA hoe je dat ook ziet en dat de OBA dat ook aan u aangeeft. Dus dat lijkt mij verstandig om te doen in een technische sessie. (Het lid VON GERHARDT: Ja voorzitter, ik hoorde de wethouder zeggen: ik weet ook nog niet precies hoe we invulling gaan geven aan die doelstellingen. Maar is het dan niet een goed idee dat we eerst met zijn allen gaan kijken hoe we die invulling kunnen gaan doen, wat we daar belangrijk bij vinden en dat we dan besluiten om miljoenen geld hieraan uit te geven?) Precies, dat is een goed idee en daarom heb je nu een voorbereidingskrediet nodig. (Het lid VON GERHARDT: Ja voorzitter, wij zitten hier gewoon als raad, dus volgens mij kunnen we als raad ook zelf bedenken wat we daarbij belangrijk vinden, kunnen we daar ook ideeën voor meegeven.

Dat kost geen geld, wij zitten hier, wij moeten dit toch al doen. Dus is het niet een veel beter idee om eerst daarbij stil te staan en dan pas dit besluit te nemen?) Ja voorzitter, ik kan hier jolig op reageren, maar dat ga ik toch niet doen. Want je ridiculiseert hiermee de rol van onze ambtenaren. Het doen van een locatieonderzoek, het praten met partners, het vormgeven van een groot plan, dat kost tijd en geld. En u als raadslid, kan ik u natuurlijk uitnodigen om dan zelf de locatiestudie te gaan doen, om zelf het plan uit te werken, maar dat lijkt me ook niet uw rol en functie als degene die hier de kaders stelt, als degene die hier controleert en degene die uiteindelijk ook gewoon het hoogste orgaan is. (Het lid VON GERHARDT: Nee voorzitter, ik heb het nog helemaal niet over dat stukje, want dat moeten we als raad inderdaad niet doen. Maar wat we als raad wel kunnen doen, is die doelstellingen concreet maken, goed weten wat we nou eigenlijk precies willen bereiken en pas als we dat scherp hebben, dan kunnen zeggen: we gaan hiermee door en dan op zoek gaan naar een locatie. En nu doen we het in de verkeerde volgorde en dat lijkt me erg onverstandig.) Ja voorzitter, precies dit staat in het besluit dat u neemt. Dus precies wat u vraagt is hetgeen wat op basis hiervan wordt uitgewerkt.

En voorzitter, dan verzoek ik toch de raad om daarin ook nog eens een keer zorgvuldig te zijn in de rol die ze hier heeft. Uiteindelijk besluit je op basis hiervan om het krediet inderdaad toe te kennen en dan heeft u alle ruimte en alle recht om dat ook te doen. Maar gaat u nu niet zeggen dat dit allemaal maar makkelijk kan worden voorbereid, want dat is gewoon niet zo. En u heeft, en dat zeg ik nogmaals, u heeft gelijk als u zegt: ja maar die voorbereidingen in het verleden, waar hebben die dan toe geleid? Nou die hebben voor een deel zeker ergens toe geleid, dat heeft ons al heel veel inzicht gegeven. En tegelijkertijd moeten we ook een deel van ons verlies nemen. En gelukkig heeft u het eerder gezien. Gelukkig heeft de VVD blijkbaar al eerder aangegeven dat Zuidoost een beter idee was. U zult dan ook gelukkig zijn dat een groot deel van de raad dat inmiddels ook vindt en dan hoop ik zeer dat u dat ook blijft steunen. Voorzitter, dan kom ik tot slot bij de motie van de heer Boomsma. En dat is natuurlijk een motie die ik een beetje zelf heb uitgelokt, want ik heb inderdaad tijdens

57

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

de commissie gezegd: ja dit gebeurt wel vaker. Ik denk dat ik daar, het is natuurlijk vaker zo dat een aanbesteding niet lukt. Ik zal u meteen een voorbeeld geven dat ik u anders in het café had gegeven; destijds bij Cartesius 2 hebben we natuurlijk moeten besluiten dat de aanbesteding niet lukte, daar was natuurlijk ook voorbereiding, en dat we het naar een andere locatie moesten brengen. Dat is natuurlijk een afwijking van wat we hier doen, want in dit geval is het niet zo dat het niet is gelukt, in dit geval is het omdat er een ander besluit is genomen. Ik denk inderdaad dat dat minder vaak voorkomt. En tegelijkertijd zien we natuurlijk vaker dat er voorbereidingen worden getroffen die uiteindelijk niet tot het resultaat leiden dat we willen. Ik zou de hele organisatie het allemaal op kunnen halen, maar ik denk niet dat u daarmee de informatie krijgt die u nodig heeft. Ik denk dat het vooral belangrijk is, op het moment dat wij iets afboeken, en dat doen we natuurlijk altijd keurig en netjes, en zo hebben we dat hier ook gedaan, dat u daar vervolgens ook uw mening over kan geven. En dat is precies het proces dat we hier met elkaar voeren en volgen. En daarmee begrijp ik uw vraag, maar ben ik negatief over uw motie. De VOORZITTER: Dank u wel. Is er behoefte, zeker, is er behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval.

Dan stel ik voor dat wij nu kort schorsen voor een minuut of vijf en een voorzitterswissel.

35. Instemmen met het bekrachtigen van de geheimhouding op de stukken die worden genoemd in het bekrachtigingsoverzicht van het college aan de raad VN2022040136 Maar voordat u weggaat wil ik nog even melden dat de heer Bobeldijk, als ik het goed begrijp toch afziet van het bespreken van agendapunt 35, het bekrachtigen van de geheimhouding. Aangezien zich verder geen sprekers hebben gemeld, ga ik ervan uit dat we kunnen hameren. Is dat terecht? Dat is het geval. Dit punt is gehamerd. De voordracht wordt zonder discussie en zonder hoofdelijke stemming goedgekeurd: de raad neemt mitsdien het besluit, vermeld onder nr. VN2022-040136 Ik schors vijf minuten. De VOORZITTER schorst de vergadering. Voorzitter: het lid Wijnants De VOORZITTER heropent de vergadering. 5. Vaststellen van het regionaal Veiligheidsplan 2023-2026 VN2022-033391 De VOORZITTER: Leden van de gemeenteraad, ik heropen de vergadering. Aan de orde is agendapunt 5, vaststellen van het regionaal Veiligheidsplan. Voor dit agendapunt hebben zich echter geen sprekers meer gemeld. Dus ik zou u willen vragen

58

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

of wij dit agendapunt alsnog kunnen hameren. Inclusief de mensen in de koffiekamer die meeluisteren via het scherm. Nou. Ik constateer dat dat het geval is dus bij deze is agendapunt 5 alsnog gehamerd. De voordracht wordt zonder discussie en zonder hoofdelijke stemming goedgekeurd: de raad neemt mitsdien het besluit, vermeld onder nr. VN2022-033391.

6. Instemmen met het Initiatiefvoorstel van de leden Hofland en Broersen getiteld: De Dag van het Verdrag en kennisnemen van de bestuurlijke reactie op het oorspronkelijke voorstel VN2022-040198 De VOORZITTER: Gaan we over naar agendapunt 6, instemmen met het Initiatiefvoorstel van de leden Hofland en Broersen getiteld: De Dag van het Verdrag en kennisnemen van de bestuurlijke reactie op het oorspronkelijke voorstel. Aangemeld hebben zich als spreker Hofland en Broersen. En dan heb ik als eerste staan de heer Hofland. En de heer Van Schijndel wil ook graag het woord. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hofland. Het lid HOFLAND: Dank u wel, voorzitter. Het Verdrag van Amsterdam dat 25 jaar geleden werd gesloten betekende een betekenisvolle stap in Europese overeenstemming over alle Europese waarden, zoals vrijheid, rechtvaardigheid en veiligheid, zoals we die vandaag de dag kennen: reizen zonder paspoortcontroles of denk aan aanpakken van internationale criminaliteit. Zomaar enkele fundamentele vrijheden en fundamentele veiligheid, waarvan de basis dus mede in Amsterdam is gelegd. En we mogen trots zijn dat dit verdrag is ontstaan in Amsterdam. En die waarden zijn bepaald niet vanzelfsprekend. Willen we ze behouden, dan is dat bewustzijn cruciaal. Het verhaal van mensen die persoonlijk hebben ondervonden dat de Europese democratische waarden in hun land onder druk staan.

Hun verhaal moet in Amsterdam wat ons betreft luid klinken. De LHBTI-activisten uit Polen, de kritische journalisten, de immigranten in Hongarije, zij weten wat het is om vrijheid en veiligheid te verliezen. Nodig hen uit, bied hun een podium en maak hen samen met Amsterdamse scholieren het middelpunt van de viering van het Verdrag van Amsterdam. Zo geven we waarde uit het Verdrag van Amsterdam door aan de toekomst. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen namens Volt. Het lid BROERSEN: Dank voorzitter, En dank aan mijn collega Hofland voor al uitgebreid vertellen wat ons initiatiefvoorstel inhoudt en de fijne samenwerking. En dank aan het college voor het positief adviseren van dit aangepaste initiatiefvoorstel. Ik ga het ook heel erg kort houden vandaag. Ik zie het als een verantwoordelijkheid voor iedereen, maar zeker mijn partij, om constant de waarde van Europa te blijven omarmen. Juist omdat er politici in deze raad en onze Tweede Kamer zijn die van het constante hekelen van Europa een verdienmodel hebben gemaakt. Voor veel Amsterdammers voelt onze stad ver van Europa. Aan ons de taak om te laten zien dat we er middenin zitten. De vrijheid die we hebben om te gaan en

59

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

staan waar we willen in Europa, en de veiligheid die wij genieten door Europa, daar staan we niet elke dag bij stil. En aanvullend daarop, dat in Amsterdam Europees geld ervoor heeft gezorgd dat we bijvoorbeeld voor de VU een vernieuwde campus konden realiseren en er daken kunnen worden vergroend met het Residioprogramma, is bij velen niet bekend. En daar mogen we trots op zijn. Ik ben blij dat er met dit initiatiefvoorstel aandacht wordt geschonken aan de waarde van Europa door ons Amsterdam en ik kijk uit naar de verdere uitwerking. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: Ja dank u wel, voorzitter. Eindelijk weer eens een lekker algemeen onderwerp. Dus die rechtsruimte voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid wordt in het verdrag van 25 jaar geleden geproclameerd. Wij willen daar toch een paar kanttekeningen bij maken. Wat materieel eigenlijk wordt geregeld in dat Verdrag van Amsterdam is asiel en gewone gezinsvorming en gezinshereniging bij arbeidsmigranten. In een eerder debatje in de commissie Algemene Zaken hadden we het over de rot die zit in het staatsbestel van Nederland en die heeft ook betrekking op het inperken, sterk inperken van de beleidsvrijheid van landen om immigratieonderwerpen zelf te regelen. Eigenlijk een afkalving van de nationale politieke democratie.

Nou was de gedachte bij asiel, gezinsvorming, hereniging van: nou we gaan naar een hoog beschermingsniveau op Europees gebied. En de Nederlandse gedachte daarbij was: als we het maar opkrikken, dat beschermingsniveau, dan komen niet al die asielzoekers en migranten naar Nederland, nee, dan verspreiden ze zich wel over de hele Europese Unie. (Het lid MARTENS: Ja dank, voorzitter. Ik ben heel erg benieuwd of de heer Van Schijndel misschien kan uitspreken welke rol hij vervult in dit gremium) Het is een agendapunt van D66 en GroenLinks niet nee, Volt, en daar reageer ik op. (Het lid MARTENS: Dank u wel, voorzitter. Ik ben benieuwd of de heer Van Schijndel kan bevestigen dat hij, net als ik, gemeenteraadslid is in de gemeente Amsterdam en niet gaan over Rijksbeleid?) Ja, dat is het geval. Dit is overigens geen Rijksbeleid in die zin dat het hier ter tafel ligt die viering van het Verdrag van Amsterdam. De VOORZITTER: U kunt uw betoog vervolgen. Laat ik er in algemene zin over zeggen dat u natuurlijk wel in de buurt van het onderwerp moet blijven. Als u uitweidt over het onderwerp, dat kan de voorzitter wel degelijk ingrijpen. Maar op dat moment zal ik dat doen als dat aan de orde is. Het lid VAN SCHIJNDEL: Daar ben ik u heel dankbaar voor, voorzitter.

Kijk, de stad Amsterdam heeft wel degelijk soms last van de toestroom vanwege heel veel banen, de vacatures die er zijn in de stad, van veel statushouders en gezinsvormers en gezinsherenigers. Ook qua woonruimte zijn dat problemen. Maar die bestuurskundige gedachte achter Amsterdam, het Verdrag van Amsterdam, was van als dus dat beschermingsniveau uniformeren over de hele Europese Unie, dat opkrikken van dat beschermingsniveau, dan gaan al die migranten naar heel verschillende landen en dan komen ze minder naar Nederland. En die gedachte getuigt van juridisch formalisme, van een gebrek aan bestuurskundige inzichten en, juridisch

60

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

formalisme dus. En wij willen daar toch de staf over breken en dat heb ik bij deze gedaan. De VOORZITTER: dank u wel, meneer Van Schijndel. Dan is er nog het woord aan mevrouw Ahmadi, begrijp ik. Gaat uw gang. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Ahmadi. Het lid AHMADI: Ja dank u, voorzitter. Voorzitter, hoewel het initiatiefvoorstel beoogt de waarden te vieren die Europa heeft betracht, ziet onze fractie reeds jarenlang een hele andere ontwikkeling in Europa. De waarden waar Europa mee wil pronken bestaan voor heel veel mensen niet. De basisrechten die we hebben als mens, en zelfs internationaal gezien geldende rechten worden keihard genegeerd en zelfs van mensen ontnomen door Europa en hier in Europa. Het grenzeloze geweld dat inmiddels al voor 48.000 doden heeft gezorgd, zet zich ook onverminderd voort en van verandering of reflectie binnen de Europese Unie lijkt tot nu toe heel weinig sprake. De Border Violence Monitoring Network stelt vast dat de illegale ‘pushbacks’ in Europa steeds gewelddadiger worden. Dat betekent: gedwongen uitkledingen van migranten, elektrische schokken worden toegepast, hondenaanvallen, het gebruik van geweren en onrechtmatige detentie zijn aan de orde van de dag. De ketting-pushbacks vinden inmiddels plaats in meer dan tien Europese landen.

Dat betekent dat mensen van het ene naar het andere land gepusht worden en uiteindelijk buiten Europa belanden of sterven op zee. Mensenrechtenorganisaties die zich inzetten om mensen helpen overleven worden stelselmatig gecriminaliseerd en lopen gevaar in Europa. Een voorbeeld is het verhaal van één human rights observer in Frankrijk. Zij probeerde de mensenrechtenschendingen door de Franse politie vast te leggen en stelt dat ze in één maand 61 keer werd lastig gevallen door de politie, waarbij één keer een agent haar dreigde aan te rijden. Ik betwijfel of zij dit werk nog durft te doen. Andere landen maken zich schuldig aan andere onbezonnen deals mensen tot de dood verdoemen in landen buiten Europa om. Allemaal om maar te zorgen dat bepaalde mensen niet binnen Europa kunnen komen. De jaarrekening van Frontex, het agentschap dat zorgt voor pushbacks en geweld tegen vluchtelingen, waaronder vrouwen en kinderen, is van 19 miljoen bij haar oprichting naar 800 miljoen vandaag de dag gegaan. Voor dat geld stierf onlangs een vijfjarig meisje op een eiland nabij Griekenland. Zij verloor samen met(De VOORZITTER: Mevrouw Ahmadi, ik ga u toch even onderbreken. Want het agendapunt dat voorligt gaat over het initiatiefvoorstel van de leden Hofland en Broersen. En ik waardeer uw betoog, maar het heeft echt erg weinig te maken met het onderwerp, ik ben aan het woord.

Dus ik zal u wel willen vragen om echt even terug te gaan naar het onderwerp. En bij de heer Van Schijndel neig ik daar ook al een klein beetje naar. Dus laten we wel proberen om bij het onderwerp te blijven in dit geval en deze hele betogen zijn daar toch niet helemaal mee in overeenstemming.) Het betoog gaat over de waarde die de democratische waarde van de E Unie behelzen en hoe dat in werkelijkheid tot uiting komt door de Europese Unie zelf. En dat is wat we ook zouden gaan vieren en daarbij wil ik wel reflecteren op hoe die waarden nou eigenlijk plaatsvinden in het beleid dat Europa voortzet.

61

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Dus dan ga ik verder met mijn betoog. Een vijfjarig meisje samen met 19 andere mensen vroor dood op een eiland in Griekenland, onderdeel van de Europese Unie. De groei van Frontex is onder andere te danken aan de druk en demonisering op de vlucht, zoals Nederland bijvoorbeeld, die nu geregeld staat te wachten om een nieuwe directeur te leveren. En dan praten we nog niet eens over de grootschalige fraude binnen Frontex rondom de <ONVERSTAANBAAR>deal en binnen de Europese lidstaten en het gebrek aan democratie binnen de Europese instellingen zelf, daar waar de macht van het parlement heel weinig betekent. We geloven dus niet dat vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid daadwerkelijk gelden voor alle EU-burgers en sterker nog dat deze waarden weggehouden worden voor iedereen die nog geen EU-burger is. En dat is de reden waarom wij niet kunnen instemmen met dit initiatiefvoorstel. De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Ahmadi. Dat is daarmee helder. Ik zie dat mevrouw Broersen nog een vraag heeft. Gaat uw gang. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen. Het lid BROERSEN: Dank u wel voor uw betoog, o, via de voorzitter, bedankt voor uw betoog. En het is zeker goed om kritisch te zijn, dat ben ik ook absoluut met u eens.

Maar ik wil u toch ook vragen: ziet u ook de positieve kanten die Europa ons heeft geboden en de positieve waarden die Europa ons heeft gebracht hier in Amsterdam? Het lid AHMADI: Nou ik denk dat ik liever wil reflecteren op hoe deze waarden, die er inderdaad waren en die in het verleden veel sterker aanwezig waren, onder druk zijn komen te staan door hoe de Europese Unie in elkaar steekt. Door het steeds verder verrechtsen en het aan de macht komen van extreme overheden staat de vrijheid van iedereen in Europa onder druk. En dat is een groot mankement in het Europese systeem, omdat alle leiders zeggenschap krijgen over het beleid binnen Europa. Ik vind dat als we dit moeten vieren, dat we ook moeten reflecteren op wat er precies binnen de Europese Unie wordt gedaan aan reflectie en verandering. De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Ahmadi. Het is natuurlijk ook wel aan de vragensteller om ervoor te zorgen dat ook de vraag al enigszins met het onderwerp te maken heeft. Meneer Hofland zie ik nog staan. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hofland. Het lid HOFLAND: Dank u wel, voorzitter. D66 ziet al dat onrecht ook. Dan kun je twee dingen doen, het aankaarten, ertegenaan schoppen en zeggen ‘het is allemaal verkeerd’ en daar stoppen. Toch die samenwerking blijven zoeken en kijken: hoe kunnen we dit nou oplossen.

En in dat kader, voorzitter, vraag ik niet om de stem van BIJ1 voor dit initiatiefvoorstel, maar ik vraag wel, als het tegen de zin van BIJ1 in toch wordt aangenomen om die schrijnende voorbeelden die net worden genoemd, om die dan aan te leveren, zodat we mensen die ondervinden dat die waarden niet voor iedere Europeaan nu de realiteit zijn, een podium kunnen bieden in Amsterdam, zoals dat voorstel dat ook beoogt. Het lid AHMADI: Ik vind zeker dat het podium er moet zijn, maar ik bekritiseer het stukje waarin we vieren dat de democratische waarden waarop de Europese Unie ooit gestoeld was, vandaag de dag nog net zo sterk gelden. Dus ik ben het er helemaal

62

R Jaar

2022

Vergaderdatum 30 nov 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

mee eens, dat inderdaad mensen uit landen en vooral mensen buiten Europese landen om die hebben geleden onder de macht van de Unie een stem moeten krijgen. Maar ik denk dat daarbij het initiatiefvoorstel ook iets beoogt waar ik niet achter sta. De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Ahmadi. Zijn er nog andere leden die het woord willen voeren in de eerste termijn? Dat is niet het geval. Dan gaan we luisteren naar de burgemeester voor de beantwoording. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema. Burgemeester HALSEMA: Dank u wel, voorzitter. En ik zou beide indieners, mevrouw Broersen en de heer Hofland, van harte willen bedanken met hun initiatiefvoorstel. Het is altijd heel veel werk en hier heeft het ook nog eens een duidelijk ideëel doel en dat wordt door het college wel verstaan. Omdat u met name de onderliggende waarden van de Europese Eenwording wilt belichten, vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, waarbij u volgens mij geen van beiden heeft gezegd dat deze perfect tot uitvoering komen. Waarbij ik toch mevrouw Ahmadi in ook overweging zou willen geven om juist actief te blijven meedenken over verdere uitvoering ervan, omdat als zij met de initiatiefnemers volgens mij overeenkomt dat de waarden van belang zijn ook al schiet de uitwerking dikwijls te kort.