1. Begroting 2022.pdf

Activiteit 3.1.3.2

Doel 3.1.3

Doel 3.1.4

De stad maakt een schaalsprong naar de metropoolregio Amsterdam.

Metropoolregio Amsterdam heeft een economie die voorbereid is op toekomstige ontwikkelingen.

Indicatoren doel 1

Percentage functiemenging verhouding tussen banen en woningen BBV-verplicht

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2020 59,8% (2017)

Begroting 2021 60,8%

Begroting Prognose 2022 2023-2025 61,0%

We zetten in op het spreiden van bezoekers over stad en regio. Indicatoren activiteit Drukte in de stad (Onderzoek toeristische draagkracht en leefbaarheid OIS)

Indicatoren doel

61,0%

1

Aantal vestigingen per 1.000 inwoners leeftijd 15-74 jaar (BBV-verplicht)

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2020 217,3 (2017)

Begroting 2021 230,8

Begroting Prognose 2022 2023-2025 238,1

238,1

Geen meting

3

Begroting Prognose 2022 2023-2025 Geen meting

3

Peilwaarde Jaarverslag Begroting Begroting Prognose (peiljaar) 2020 2021 2022 2023-2025

De positie van Noord-Holland in de Innovation Regional Innovation Scoreboard Leader van de Europese Commissie1 minus (2017)

2

Verhouding tussen het aantal werklozen en het aantal vacatures2

1

De Regional Innovation Scoreboard (RIS) van de Europese Commissie vergelijkt hoe Europese regio’s scoren op het gebied van innovatie. Noord-Holland zit in de hoogste categorie namelijk Innovation Leaders. De RIS- score varieert van - (minus), 0 (neutral) tot + (plus). De ambitie is om in deze categorie van Innovation Leaders te blijven. Het aantal werklozen per vacature is het gemiddeld aantal werklozen gedeeld door het aantal openstaande vacatures (gecorrigeerd voor seizoensinvloeden).

2

Indicatoren activiteit

3 (2019)

Begroting 2021

1

Activiteit 3.1.3.1 We creëren voldoende ruimte voor bedrijven en kantoren in bestaande en nieuwe delen van de stad en de regio.

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2020

1 (stand Q4 2017 bron CBS)

Innovation Innovation Innovation Leader Leader Leader - minus - minus - minus 1,5

1,0

Innovation Leader - minus

1,0

Activiteit 3.1.4.1 We stimuleren de groei van private investeringen in de (kennis)economie. Indicatoren activiteit 1

Direct uitgelokte investeringen (multiplier subsidies) in de (kennis) economie

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2020 0 (2019)

€ 16,5 miljoen

Begroting 2021 € 20 miljoen

Begroting Prognose 2022 2023-2025 € 10 miljoen

0

69

H 3.3.1

De multiplier is gebaseerd op de voorwaarde in de subsidieregeling Economische Structuur- en Arbeidsmarktversterking (SESA) die stelt dat voor elke euro subsidie die aangevraagd wordt, de indienende partij zelf vier euro moet inbrengen. In de reserve voor economische structuurversterking zit voor 2022 naar verwachting nog € 2,3 miljoen. Op basis van de multiplier van vier en aangevuld met een aantal nog niet voorziene bestedingen vanuit het Economisch Herstel- en Investeringsplan Amsterdam (HIP), verwachten we in 2022 rond de € 10 miljoen aan investeringen uit te lokken. Vanaf 2023 vervalt het structurele karakter van de investeringsruimte in programma 3.

Indicator 2 is gekoppeld aan co-creatie en labgebonden, fysieke activiteiten. Die kwamen door corona voor een deel stil te liggen. Het IXAnext-programma heeft vanwege corona zes maanden verlenging gekregen om opgelopen achterstand in te halen, maar loopt vervolgens uiterlijk op 31 maart 2022 definitief af. Voor 2022 en verder is daarom ook geen waarde opgenomen.

Activiteit 3.1.4.3 We zorgen dat de beroepsbevolking meer wendbaar is op de (toekomstige) arbeidsmarkt.

Activiteit 3.1.4.2

Indicatoren activiteit

We stimuleren en faciliteren Amsterdamse kennisparken en vergroten toegang tot Amsterdamse kennis- en onderzoekinstellingen. Indicatoren activiteit 1

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2020

Begroting 2021

Aantal m2 kantoor- of labruimtes dat in ontwikkeling wordt genomen en wordt toegevoegd op de Amsterdamse kennisparken1

7.776 (2018)

20.000

2

Aantal nieuwe publiek-private samenwerkingsprojecten met in Amsterdamse gevestigde kennis- en onderzoeksinstellingen (bron IXA)2

5 (2017)

33

1

Ondanks corona blijft de vraag naar bedrijfsruimte op de Amsterdamse campussen en rond kennisclusters onverminderd groot. In 2022 worden op het Amsterdam Science Park naar verwachting twee kantoren opgeleverd: 1: Matrix One (13.000 m2 ten behoeve van wetenschappelijke co-creatiehub voor onderwijs, onderzoek en ondernemerschap op het gebied van duurzame thema’s) 2: Lab42 (12.000 m2 ten behoeve van internationale hub voor de ontwikkeling van talent op het gebied van digitale innovatie en Artificial Intelligence) Op basis van de arbeidsmarktprognose 2021-2022 verwachten we dat de arbeidsmarkt ook in Amsterdam en omgeving zich zal herstellen. Hierbij past wel de kanttekening dat het UWV aangeeft dat de prognose onzeker is. Tegenover werklozen uit sectoren die door de coronacrisis moeten saneren staan andere sectoren waarin vacatures zijn. De extreem gespannen arbeidsmarkt van eind 2019/begin 2020 zal in 2022 nog niet terugkeren en de arbeidsmarkt zal flink in beweging zijn.

2

1.000

Begroting Prognose 2022 2023-2025

14

25.000

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2020

Begroting 2021

Begroting Prognose 2022 2023-2025

1

Aantal uitgereikte skillspaspoorten

0 (2018)

134

2.000

650 Nog niet te bepalen

2

Aantal aangemaakte profielen

0 (2018)

1.390

10.000

2.750 Nog niet te bepalen

15.000

0

De indicatoren verwijzen naar instrumenten van House of Skills. De oorspronkelijke programmaperiode van House of Skills liep in 2021 af. Vanaf 1 april 2021 is House of Skills onderdeel van de Amsterdam Economic Board. Voor deze vervolgfase zijn met de partners opnieuw activiteiten en doelstellingen vastgesteld, gebaseerd op de financiering die voor 2021-2022 beschikbaar is.

Welke verbonden partijen schakelen we daarvoor in? Amsterdam Clipper Beheer De Clipper ‘Stad Amsterdam’ is eigendom van Randstad en de gemeente. Wij beschikken jaarlijks over 20 vaardagen op de Clipper. De Clipper wordt normaal gesproken ingezet voor promotie en representatie van Amsterdam tijdens buitenlandse reizen en in Nederland. De Clipper is hard getroffen door de maatregelen tegen het coronavirus. Vanwege corona liggen alle activiteiten sinds maart 2020 stil.

70

H 3.3.1

Beurs van Berlage vennootschappen De Beurs van Berlage staat op een belangrijke strategische plek in de stad. De Beurs werkt mee aan het scheppen van economische bedrijvigheid als bijproduct van de georganiseerde beurzen en evenementen. Ook heeft de Beurs een culturele, creatieve, publieke en maatschappelijke functie, waaronder het behoud van cultureel erfgoed in de stad. De Beurs is hard getroffen door de maatregelen tegen het coronavirus en heeft, ondanks allerlei besparende maatregelen en overheidssteun, over 2020 verlies gemaakt.

Centraal Nautisch Beheer Noordzeekanaalgebied Het Centraal Nautisch Beheer Noordzeekanaalgebied moet een veilige, vlotte en milieuverantwoorde afwikkeling van het scheepvaartverkeer bevorderen. Alle functies van de Divisie Havenmeester, de uitvoerende organisatie van het Centraal Nautisch Beheer, hebben de coronacrisis goed doorstaan. De vlotte en veilige doorvaart van het scheepsverkeer heeft niet te lijden gehad onder de coronacrisis. In 2022 zal de nieuwe zeesluis officieel worden geopend.

Havenbedrijf Amsterdam

aan startende, om kleinere flexibele ruimte vragende ondernemingen op het Amsterdam Science Park in Amsterdam Oost. Op deze wijze stimuleert MIC samenwerking en kennisoverdracht tussen kennisinstellingen en het bedrijfsleven en draagt het bij aan de ontwikkeling van het Amsterdam Science Park. MIC exploiteert zes bedrijfsverzamelgebouwen (Matrix II tot en met VII) en is ongeschonden door de coronacrisis gekomen. In 2022 wordt het zevende gebouw (Matrix One) opgeleverd.

RAI Holding B.V. RAI werkt aan een toekomstplan om een verdere bijdrage te kunnen leveren aan de gebiedsontwikkeling in Zuidas en aan het terugdringen van de overlast van bezoekers voor de buurt. Daarnaast draagt RAI bij aan de economische bedrijvigheid als bijproduct van de georganiseerde beurzen en evenementen. De RAI is sinds 16 maart 2020 gesloten. Op de corona test- en vaccinatiestraat en één beurs na hebben er geen activiteiten plaatsgevonden.

Schiphol

Het Havenbedrijf Amsterdam werkt direct mee aan de economische ontwikkeling van de Metropoolregio Amsterdam (MRA). De continuïteit van de bedrijven en dienstverleners in het havengebied was als gevolg van de corona-effecten niet in het geding, wel viel de zee- en riviercruisevaart volledig stil. In 2020 was er in de Amsterdamse haven wel sprake van een daling van de totale goederenoverslag met 14%, van 86,3 naar 74,3 miljoen ton. Deze afname kwam niet alleen door de coronacrisis, maar ook door de energietransitie. Verder werkt het Havenbedrijf samen met de gemeente en regionale publieke en private partners voortvarend aan de energietransitie.

Schiphol levert als hub en logistiek knooppunt een bijdrage aan het vestigingsklimaat van de MRA. Wij zijn (minderheids)aandeelhouder van Royal Schiphol Group. We hebben invloed op de ontwikkeling van Schiphol via onder andere de Bestuurlijke Regie Schiphol en de Omgevingsraad Schiphol. De coronapandemie heeft een ongekende invloed gehad op luchthaven Schiphol en de luchtvaartsector als geheel. De verwachting is dat een volledig herstel van het vliegverkeer nog enkele jaren gaat duren. De strategie van Schiphol Group is ‘to build back better’. Daarbij gaat de heropbouw van de luchtvaartactiviteiten samen met ambitieuze duurzaamheidsdoelstellingen en een bijdrage aan het economisch herstel van Nederland.

Life Sciences Fund Amsterdam

Schiphol Area Development Company

Het Life Sciences Fund Amsterdam (LSFA) is begin 2009 opgericht om het economisch potentieel van het Life Sciences cluster in de regio Amsterdam te versterken. Het fonds is momenteel uit geïnvesteerd.

Doel van de Schiphol Area Development Company (SADC) is om zo goed mogelijk ruimte te bieden aan de economische dynamiek in de regio rond Schiphol door bedrijventerreinen te ontwikkelen. De coronacrisis heeft vrijwel geen gevolgen voor de SADC en haar projectvennootschappen op de korte termijn.

Matrix Innovation Center Het Matrix Innovation Center (MIC) is opgericht in 1989 en is een initiatief van de gemeente Amsterdam, de Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), Rabobank Amsterdam en de Universiteit van Amsterdam (UvA). MIC biedt vooral laagdrempelige huisvesting en laboratoriumruimte

Stichting Amsterdam Economic Board De Amsterdam Economic Board is een netwerkorganisatie met een slimme, groene en gezonde MRA als doel. De Amsterdam Economic Board werkt aan 71

H 3.3.1

oplossingen voor grootstedelijke vraagstukken door vernieuwing en samenwerking tussen bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid.

Stichting Science & Business Amsterdam Science Park De stichting is in 2015 door de drie grondeigenaren (gemeente Amsterdam, UvA en NWO) opgericht om het Science Park te ontwikkelen tot een van de meest toonaangevende wetenschapsparken in Europa.

Financiële toelichting (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020 2021 2022 2023 2024 2025 Baten

24,5

24,9

19,9

19,5

18,0

18,0

Lasten

64,1

72,0

64,5

49,8

45,1

44,4

Saldo van baten en lasten

-39,6

-47,1

-44,7

-30,3

-27,0

-26,3

Baten De baten in dit programmaonderdeel zijn € 19,9 miljoen. Deze baten bestaan uit: • Bijdragen van 33 gemeenten (inclusief die van Amsterdam) en twee provincies voor de Metropoolregio Amsterdam (MRA) (€ 8,1 miljoen). • De opbrengsten van de markten en kermisgelden (€ 5,1 miljoen) • Inkomsten uit dienstverlening van IN Amsterdam (€ 2,6 miljoen). • Bijdrage van Metropoolregio Amsterdam ten behoeve van participatie in het nieuw op te richten Regionaal Ontwikkelingsmaatschappij (ROM) MRA-NHN (€ 1,4 miljoen) • Inkomsten bezoekersafdrachten Holland Casino (€ 1,3 miljoen). Hiervan is € 1,1 miljoen ten gunste van de algemene middelen. Het resterende gedeelte van € 0,2 miljoen wordt ingezet voor het “Amsterdams Promotiefonds voor Cultuur en Stadsinitiatieven”. • Regionale bijdrage voor het bevorderen van de internationale verbondenheid van de Amsterdamse economie (€ 0,7 miljoen). • Overige baten van € 0,7 miljoen zijn afzonderlijk kleiner dan € 1,0 miljoen en lichten we niet verder toe.

Lasten De lasten in dit programmaonderdeel zijn € 64,5 miljoen. Deze lasten bestaan uit: • Apparaatslasten inclusief doorbelasting naar diverse programma’s (€ 15,3 miljoen). • Uitvoeren van de MRA-actieagenda op thema’s als mobiliteit en werkgelegenheid inclusief de subsidie aan de Amsterdam Economic Board (€ 8,2 miljoen). • Voor de ontwikkeling van buurteconomie worden verschillende methoden ingezet (€ 7,6 miljoen). – voor de Bedrijveninvesteringszones (biz): een afgebakend gebied zoals een winkelstraat of een bedrijventerrein waarbinnen ondernemers en/of eigenaren samen investeren in de kwaliteit van hun bedrijfsomgeving (€ 3,8 miljoen). De opbrengsten uit opgelegde vorderingen voor de BIZ worden verantwoord in het programmaonderdeel A2. Belastingen. – voor de versterking van de lokale wijkeconomie. Het ondersteunen van ondernemers en ondernemerscollectieven, maar ook het ondersteunen van een divers winkelaanbod (€ 1,4 miljoen). – voor de ambulante handel (o.a. markten), waaronder schoonmaakkosten, huur, energie en water, exclusief apparaatslasten (€ 2,4 miljoen). • Subsidie aan Amsterdam Institute for Advanced Metropolitan Solutions, een wetenschappelijk instituut met als doel grootstedelijke oplossingen te ontwikkelen, onderzoeken en in te voeren (€ 5,3 miljoen).

• Subsidiebudget steunt lopende en externe initiatieven voor versterking van de economische structuur, innovatievermogen en het functioneren van de arbeidsmarkt (€ 5,2 miljoen). • Voor economische structuur- en arbeidsmarktversterking zijn de volgende (coalitieakkoord)-middelen beschikbaar voor de actieprogramma’s StartUp, Life Sciences & Health, Onderwijs-Arbeidsmarkt, Amsterdam Impact en Amsterdam Ondernemers Programma (€ 4,7 miljoen). • Bijdrage van Metropoolregio Amsterdam ten behoeve van participatie in het nieuw op te richten Regionaal Ontwikkelingsmaatschappij MRANHN (€ 1,5 miljoen). • Lasten vanuit het Herstelplan ‘Samen sterker uit de crisis’ Economische transitie. Dit betreft het nemen van maatregelen om de transitie naar een diverse economie, die minder op bezoekerseconomie is gericht, te ondersteunen (€ 3,8 miljoen).

72

H 3.3.1

• Subsidie aan Stichting Amsterdam&partners, voor de leefbaarheid, aantrekkelijkheid en welvarendheid van de Metropoolregio Amsterdam, door het opbouwen van de gewenste reputatie en het gidsen van bewoners, bedrijven en bezoekers (€ 3,7 miljoen). • Lasten subsidieplafond, jaarlijks wordt het subsidieplafond vastgesteld voor de Subsidieregeling voor economische structuur- en arbeidsmarktversterking (SESA). De subsidies worden bekostigd uit de reserve Economische Structuur en Arbeidsversterking (A.5.03) en uit de Metropoolregio middelen (€ 2,2 miljoen). • Lasten ten behoeve voor het bevorderen van de internationale verbondenheid van de Amsterdamse economie (€ 1,5 miljoen). • Bijdrage van de gemeente Amsterdam aan de Metropoolregio Amsterdam (€ 1,0 miljoen). • De overige lasten van € 4,5 miljoen zijn afzonderlijk kleiner dan € 1,0 miljoen en lichten we niet verder toe.

– € 5,0 miljoen voor het uitvoeren van diverse beleidsprogramma’s waaronder Start Up, Trade & Innovation, Onderwijs&Arbeidsmarkt, Life Sciences & Health en het Ondernemersprogramma – € 4,0 miljoen voor het Innovation Center for Artificial Intelligence (ICAI) op het Amsterdamse Science Park – € 3,8 miljoen voor het stimuleren van projecten als uitwerking van het Economisch herstel- en investeringsprogramma – € 3,2 miljoen voor subsidies ter ondersteuning van externe initiatieven voor versterking van de economische structuur, innovatievermogen en het functioneren van de arbeidsmarkt – € 3,0 miljoen voor de investering in de Regionale Ontwikkelings­ maatschappij ROM MRA-NHN. • Een onttrekking van € 5,3 miljoen aan de Reserve Amsterdam Metropolitan Solutions. • Een onttrekking van € 0,2 miljoen en een toevoeging van € 0,2 miljoen aan het Amsterdams Promotiefonds voor cultuur en stadsinitiatieven. • Een toevoeging van € 3,0 miljoen aan de nieuwe financieringsreserve ROM MRA-NHN.

Reserves (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020 2021 2022 2023 2024 2025

Subsidies van betekenis

Onttrekking

10,6

29,8

24,5

10,4

7,0

3,3

bedragen x € 1 miljoen

Toevoeging

5,1

20,0

17,5

4,7

6,2

0,2

Subsidie

Stand na Begroting 2022

5,5

9,8

7,0

5,7

0,8

3,1

1. Amsterdam Institute for Advanced Metropolitan Solutions (AMS)

€ 5,3

2. amsterdam&partners (a&p)

€ 4,5

3. Amsterdam Economic Board

€ 1,6

In dit programmaonderdeel wordt in 2022 € 24,5 miljoen onttrokken en € 17,5 miljoen toegevoegd aan de reserves: • Een toevoeging van € 14,3 miljoen aan de Reserve Economische Structuur en Arbeidsmarkt versterking waarvan: – € 10,0 miljoen om invulling te kunnen geven aan maatregelen van het coalitieakkoord – € 4,3 miljoen vanwege eerder vrijval in 2021 die ingezet is voor ondersteunen van ondernemers. • Een onttrekking van € 19,0 miljoen aan de Reserve Economische Structuur en Arbeidsmarkt versterking waarvan:

1.

2.

3.

Amsterdam Institute for Advanced Metropolitan Solutions (AMS) is een jong wetenschappelijk instituut waarin wetenschap, onderwijs, overheid, zakenpartners en maatschappelijke organisaties samen werken aan oplossingen voor de complexe uitdagingen waarvoor een grootstedelijke regio als Amsterdam staat. AMS ontvangt in de periode van 1 april 2014 tot 1 april 2024 maximaal € 50 miljoen op grond van het Final contract van 19 maart 2014. De subsidiebijdrage wordt bepaald aan de hand van het jaarplan 2022 dat de gemeente moet goedkeuren. amsterdam&partners (a&p) wil samen met de stakeholders een leefbare, aantrekkelijke, welvarende, duurzame en inclusieve metropool creëren en investeren we tijdelijk extra aan het economisch herstel van de regio. Een omgeving waar diversiteit, gelijkheid, tolerantie, vrijheid, openheid een groot goed zijn. Zowel in het bouwen van hun reputatie als in het gidsen van alle doelgroepen spelen de diversiteit van mensen, het culturele aanbod, economische pijlers en de natuur een prominente rol. De subsidie wordt verstrekt voor de vaste basisformatie van de stichting Amsterdam Economic Board en stelt de Board-organisatie in staat om samen met bedrijven, kennisinstellingen en overheden te werken aan een slimme, groene en gezonde metropoolregio van de toekomst.

73

H 3.3.1

Risicobeheersing Risico’s

Maatregelen

Voor de oprichting van de Regionale In aanloop naar de formele start van ROM ontwikkelingsmaatschappij (ROM) bestaat het risico MRA-NHN vinden alle mogelijke no-regret dat er niet voldoende geschikt personeel geworven voorbereidingen plaats, waaronder het in de kan worden. Hierdoor is er een kans op vertraging steigers zetten van de organisatie. Dit voorkomt of langzame start van de ROM, doordat heel team een schoksgewijze start. (12-15 FTE) geworven moet worden en op elkaar Vanaf de start is voor het fondsmanagement een ingespeeld moet raken. vergoeding van maximaal 1,5% van het gecommitteerde vermogen beschikbaar. Gekozen is voor deze opzet zodat het fondsmanagement flexibel op- en af kan schalen al naar gelang de behoefte. Een vaste kern van circa 3 fte moet minimaal medio het tweede jaar operationeel zijn. Vanwege de crisis en de onzekere gevolgen voor de langere termijn, bestaat het risico dat de Metropoolregio Amsterdam minder aantrekkelijk wordt als vestigingsstad voor buitenlandse bedrijven. Dit kan effect hebben op de kantorenmarkt in Amsterdam en faciliterende activiteiten voor talent en buitenlandse bedrijven van de gemeente.

Onze rol in de regio is faciliterend. Er vindt veel overleg plaats met externe partijen en partners in de regio en daarbuiten, we stimuleren actieve betrokkenheid van die partijen. We onderzoeken welke bedrijfstakken het meeste potentieel bevatten en richten ons daarop. Daarnaast verbinden we bedrijven die reeds in de MRA gevestigd zijn met de regio.

Een mogelijk risico is dat het aantal bedrijfsterreinen dat verkocht wordt af neemt waardoor het risico kan optreden dat de lening aan de deelneming Schiphol Area Development Company N.V. (SADC) niet terug betaald kan worden.

Er zijn regelmatig (aandeelhouders) overleggen met SADC, onze invloed is echter beperkt omdat we (minderheids)aandeelhouder zijn. Op dit moment is het niet aannemelijk dat dit risico zich voor gaat doen.

Beleidskaders

Hoe we gebruik willen maken van de schaalsprong van Amsterdam staat in: • Ruimte voor de economie van morgen, waarin economische bouwstenen voor ruimtelijke ontwikkeling worden geboden. • Overnachtingsbeleid, waarin we overstappen van gemeentelijk hotelbeleid naar een integraal (regionaal) overnachtingsbeleid dat zich richt op alle vormen van verblijfsaccommodatie. • de Bestuursopdracht diversiteit winkel- en voorzieningenaanbod en het rapport ‘Sturen op een divers winkelaanbod’. • Bedrijvenstrategie 2020-2030 Amsterdam Duurzaam Productief. • De gemeentelijke Visie Haven 2020-2040. Hoe we onze positie als kennis- en innovatiestad verbeteren staat in: • Actieprogramma Kennis & Innovatie. • het koersdocument Amsterdam Economic Board 2019-2022. • Strategisch Plan Amsterdam Science Park 2018-2025. • Actieprogramma Startup Amsterdam 2019-2022. De ambities op het gebied van talent zijn beschreven in de volgende beleidskaders: • Programma House of Skills als uitvoering van de regionale aanpak Leven Lang Ontwikkelen (2017-2020). • Uitvoeringsagenda Onderwijs-Arbeidsmarkt 2019-2022. • Werk maken van Talent (in samenwerking met Amsterdam Economic Board en Metropoolregio Amsterdam).

De ambities voor het versterken van het ondernemersklimaat zijn beschreven in: • Amsterdams Ondernemers Programma 2019-2022 - Naar een sterke buurteconomie. • het Detailhandelsbeleid 2018-2022 Sterke winkelgebieden in een groeiende stad. • Uitwerking Marktvisie Amsterdam 2019-2026. • Programma Amsterdam Impact 2019-2022. Hoe we als stad omgaan met internationalisering staat in: • Position paper Amsterdam Trade & Innovate. • Actieprogramma Life Sciences & Health Amsterdam 2019-2022. 74

H 3.4

3.4

Kunst, cultuur en erfgoed

H 3.4

Programma 4 | Portefeuillehouder: wethouder Meliani

3.4 Kunst, cultuur en erfgoed (bedragen x € 1 miljoen)

Baten

Jaarverslag 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

30,6

0,9

0,9

0,9

0,9

0,9

Lasten

207,8

210,3

184,3

184,3

183,8

178,7

Totaal Programma 4 Kunst, cultuur en erfgoed

-177,3

-209,3

-183,5

-183,5

-182,9

-177,8

Jaarverslag 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

5,5

4,1

4,2

3,9

3,7

3,7

(bedragen x € 1 miljoen)

Apparaatslasten

Samenvatting 3.4.1 Kunst en Cultuur De impact van de coronamaatregelen op de kunst- en cultuursector sinds maart 2020 is zeer groot en de gevolgen zullen ook in 2022 nog duidelijk merkbaar zijn. De herstelfase zal veel tijd in beslag nemen en de cultuursector zal blijvend veranderen. Of het Rijk daarvoor in 2022 extra maatregelen treft is nog niet bekend. De instellingen die een vierjarige subsidie ontvangen in het Kunstenplan 2021-2024 hebben hun plannen - zoals opgesteld voor de coronacrisis - aangepast. Het gaat om aanpassingen op artistiek, technologisch, ruimtelijk, financieel, maatschappelijk, sociaal en/of bestuurlijk gebied. Uitgangspunt is dat de cultuursector wendbaarder en weerbaarder wordt. De voorwaarden van onderschrijving van de codes (Fair Practice Code, Governance Code Cultuur, Code Diversiteit en

Inclusie) en de uitvoering van de actieplannen diversiteit en inclusie blijven van kracht voor de instellingen. In de periode 2021-2024 werken we aan verbreding en verdieping van het aanbod van kunst en cultuur om Amsterdam een sterke, open en inclusieve cultuurstad te houden en van te maken. Dit betekent meer aandacht voor kunst en cultuur in de wijken, ruimte voor experiment, innovatie en nachtcultuur, verbreding van cultuureducatie, talentontwikkeling en cultuurparticipatie, en versterking van internationale kunst en cultuur. De groei van de stad en de ambitie om een complete stad voor alle Amsterdammers te maken (en te behouden) inclusief maatschappelijke voorzieningen, betekent ook groei van kunst en cultuur. In het stedelijke kunst- en cultuurbeleid is spreiding van kunst en cultuur een belangrijk

uitgangspunt. Op een aantal locaties werken we aan de voorbereiding van nieuwe grootstedelijke culturele voorzieningen. Het gaat om een nieuw gebouw voor de Meervaart en een nieuwe vestiging van de Openbare Bibliotheek op de Zuidas. In Nieuw-West (onder andere het Verhalenhuis), Noord en Zuidoost werken we aan een inhaalslag als het gaat om culturele voorzieningen in de buurt. Het Amsterdam Museum in de binnenstad wordt gerenoveerd en uitgebreid. In de buurten die nog gebouwd worden, houden we vanaf het begin rekening met de kosten voor kunst in de openbare ruimte. Het Stadscuratorium, dat de gemeente adviseert over kunst in de openbare ruimte, heeft een centrale rol bij nieuwe projecten. Om alle kinderen in Amsterdam kennis te laten maken met het inspirerende cultuuraanbod in de stad en in alle wijken, zetten we cultuurcoaches in. 76

H 3.4

Deze coaches brengen verbindingen tot stand tussen scholen, kinderen, ouders en het aanbod van kunst en cultuur.

Samenvatting 3.4.2 Erfgoed

De uitwisseling van kennis en expertise op het gebied van cultuurbeleid en culturele samenwerking met diverse steden en regio’s in Europa en daarbuiten blijft een belangrijke ambitie. Indien mogelijk vinden er weer fysieke ontmoetingen en uitwisselingen plaats in 2022.

Erfgoed vertelt het verhaal van de stad Amsterdam. Archeologische vondsten, historische gebouwen en bijzondere gebieden geven vanuit het verleden betekenis aan het heden. Daarom houden we ons boven- en ondergrondse erfgoed in stand en laten het onderdeel zijn van de groei van de stad. Hiervoor hebben we een bestuursopdracht opgesteld.

We organiseren een internationale uitwisseling om de nachtcultuur in de stad te kunnen voeden met best practices en om de kennis en expertise op dit gebied te bevorderen. Daarvoor zijn onder meer Berlijn, Wenen, Londen en Helsinki interessant. In deze beleidsperiode loopt voor 15 broedplaatsen de contracttermijn af. We zetten ons in voor bestendiging van deze plekken door samen te werken met eigenaren, verhuurders en de broedplaatsen. Om nieuwe plekken voor kunstenaars mogelijk te maken nemen we bij het uitgeven van tenders steeds vaker ruimte voor broedplaatsen mee in het programma.

We dragen bij aan de klimaatambities door maatwerk te leveren bij het verduurzamen van erfgoed en door gebiedsgerichte adviezen te geven. We willen de kennis over ons erfgoed onder iedereen vergroten met onder meer het Bezoekerscentrum Werelderfgoed Amsterdam en de Open Monumentendag. Het huidige instrumentarium gaan we overzetten naar het Omgevingsplan.

77

H 3.4.1

3.4.1 Kunst en cultuur We maken Amsterdam tot een sterke, open en inclusieve cultuurstad door verbreding, verdieping en spreiding van het aanbod van kunst en cultuur.

Welke belangrijke ontwikkelingen zien we voor 2022? Kunstenplan Het jaar 2022 is het tweede jaar van het Kunstenplan 2021-2024 en we hopen dat de kunst- en cultuurinstellingen hun aangepaste plannen kunnen uitvoeren. Tegelijkertijd is de verwachting dat het herstel van de cultuursector zeker nog tot begin 2023 zal duren en dat de sector blijvend zal veranderen. Zo zal bijvoorbeeld hybride programmering - een combinatie van publiek in de zaal en online publiek - bij veel podia, theaters en musea een vast onderdeel blijven. De instellingen in het Kunstenplan hebben we de ruimte gegeven om te reorganiseren en de programmering waar nodig aan te passen binnen de kaders van de eerder ingediende plannen voor 2021-2024. Alle instellingen in het Kunstenplan hebben een actieplan diversiteit en inclusie opgesteld dat uitgevoerd gaat worden. Deze eis blijft onverminderd van kracht ondanks de coronacrisis. Met inclusie bedoelen we dat alle Amsterdammers zich moeten kunnen herkennen in het aanbod van kunst en cultuur. Dit doen we omdat we op de podia en in de musea nog te weinig een afspiegeling zien van de Amsterdamse samenleving. De nieuwe Ontwikkelregeling van het Amsterdams Fonds voor de Kunst (AFK) is van start gegaan en geeft jonge organisaties de kans om te professionaliseren.

De regelingen voor projectsubsidies van het AFK zijn vereenvoudigd om de drempel om aan te vragen te verlagen en de administratieve lastendruk te verminderen.

Nachtcultuur Met de uitwerking van de in 2021 vastgestelde nachtvisie erkennen we het belang van de nachtcultuur voor de stad en voor de vernieuwing binnen de cultuursector. Hiermee geven we ruimte aan experiment en vernieuwing, creëren we ruimte voor nieuwe makers en maken we een verbinding tussen de cultuur overdag en de nachtcultuur.

Groei van de stad De groei van de stad en de ambitie om een complete stad inclusief maatschappelijke voorzieningen te maken, betekent ook groei van kunst en cultuur. We werken aan een inhaalslag in de stadsdelen Noord, Zuidoost en NieuwWest als het gaat om culturele voorzieningen in de buurt. Voor Nieuw-West wordt er gewerkt aan de realisatie van het Verhalenhuis, in Zuidoost geven we een vervolg aan het haalbaarheidsonderzoek voor uitbreiding van het Bijlmer Parktheater en een permanente plek voor Oscam. In Noord werken we verder aan een culturele functie in de Banne en bij het Buikslotermeerplein. We werken in 2022 door aan nieuwe grootstedelijke culturele voorzieningen. Onder andere een nieuw gebouw voor de Meervaart in Nieuw-West. Het huidige gebouw van de Meervaart is sterk verouderd en te klein voor de plannen die de instelling heeft. De Meervaart wil een uniek en gevarieerd aanbod bieden voor een breed publiek en ruime aandacht besteden aan talentontwikkeling binnen het stadsdeel. Op de Zuidas bereiden we de bouw voor van OBA Next. Deze bibliotheek van de toekomst draagt bij aan digitale inclusiviteit en het ontwikkelen van vaardigheden die passen bij een sterk veranderende arbeidsmarkt en de informatiesamenleving. OBA Next is een samenwerking van OBA en maatschappelijke partners die samenwerken aan de programmering en realisatie van deze nieuwe plek.

De renovatie en uitbreiding van het Amsterdam Museum is in 2022 in uitvoering. Het is een complexe en uitdagende opgave om dit rijksmonument te renoveren, uit te breiden en om te vormen tot een eigentijds stadsmuseum dat het publiek boeit met de verhalen over onze stad. Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan het definitief ontwerp. De planning is dat in 2021 de opdracht voor de uitvoering wordt verstrekt. De opening van het verbouwde museum staat gepland voor de tweede helft van 2025 wanneer Amsterdam 750 jaar bestaat.

78

H 3.4.1

Kunst en cultuur in de wijk We zetten kunst en cultuur in om de (lokale) leefomgeving te verrijken en we ondersteunen gebiedsgebonden kunst- en cultuurinitiatieven. Dit is extra belangrijk in een periode van herstel na de coronacrisis. Bovendien dragen we zo bij aan het versterken van de sociale cohesie en de persoonlijke ontwikkeling van onze bewoners. We geven een extra stimulans aan lokale kunstinitiatieven die de samenwerking opzoeken met stedelijke kunstinstellingen.

Kunst in de openbare ruimte We stimuleren de komst van meer kunstwerken in de openbare ruimte en investeren daar ook in. In nieuwe ontwikkelgebieden gebruiken we hiervoor de percentageregeling kunst in de openbare ruimte, voor overige gebieden is een ruim budget bij het Amsterdams Fonds voor de Kunst beschikbaar. We actualiseren de handleiding voor opdrachtgevers van kunst in de openbare ruimte, met toepassing van de Fair Practice Code. Het Stadscuratorium, dat het college van B en W adviseert, zorgt voor meer aandacht voor kunst in de openbare ruimte, geeft richting aan de uitbreiding van de collectie buitenkunst en bewaakt de kwaliteit.

Media en Openbare Bibliotheek Amsterdam De Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA) biedt laagdrempelige, vertrouwde plekken in de hele stad en inspireert Amsterdammers om te blijven leren. De OBA zorgt dat informatie voor iedereen bereikbaar en toegankelijk is, stimuleert reflectie, ontmoeting en betrokkenheid bij stad en buurt en laat de bezoekers kennismaken met kunst en cultuur. Om dit nog meer te stimuleren, zal de OBA nog intensiever gaan samenwerken met scholen, culturele instellingen en welzijnsinstellingen in de wijken. Vanaf 2025 is er vanwege het herstelplan minder geld voor de OBA. De OBA krijgt daarom de opdracht om onder meer te kijken hoe in de vestigingen meer kan worden samengewerkt met maatschappelijke en culturele instellingen. Tegelijkertijd wordt er gewerkt aan een laagdrempelige bibliotheek op de Zuidas: OBA Next, ingericht op de toekomst van kennis en informatie. Het programma dat wordt ontwikkeld is de motor achter de vernieuwing van programmering van alle vestigingen van de OBA en is gericht op een leven lang leren, bevordering van (digitale) geletterdheid, data- en mediawijsheid en digitale weerbaarheid voor alle Amsterdammers.

Binnen de Publieke Omroep Amsterdam gaan AT5 en Salto nauwer samenwerken. Er is een landelijke dalende trend als het gaat om het kijken naar lineaire televisie terwijl de voorkeur voor nieuws via web en app groeit. AT5 speelt in op deze trend door meer aanbod te ontwikkelen voor de digitale kanalen.

Cultuureducatie en talentontwikkeling We gunnen iedereen kunst en cultuur, om te beginnen de kinderen in Amsterdam. Niet ieder kind krijgt de ervaring van huis uit mee en daarom is het belangrijk dat kunst en cultuur op school goed aan bod komen. De gemeentelijke voorzieningen voor cultuureducatie, zoals het gratis vervoer naar culturele instellingen en de vakdocenten muziek, spelen hierbij een belangrijke rol. Sinds 2020 worden ook cultuurcoaches ingezet. Zij werken als kunstvakdocent op scholen die dit het hardst nodig hebben en zorgen voor verbinding met de vrije tijd, met speciale aandacht voor kinderen uit minimahuishoudens. We gaan ervan uit dat het bereik van deze voorzieningen in 2022 weer groter wordt, maar nog niet direct op het niveau van voor de coronacrisis komt. Vanaf 2022 is er door het herstelplan minder geld voor cultuureducatie. Omdat dit gevolgen kan hebben voor gratis voorzieningen voor scholen (cultuurvouchers en vervoer naar culturele instellingen), overleggen we hierover met schoolbesturen.

Internationaal We blijven de uitwisseling van kennis en expertise op het gebied van cultuurbeleid en culturele samenwerking met diverse steden en regio’s in Europa en daarbuiten bevorderen. Hier komt het onderwerp herstel na corona nu bij, vooral om te leren van oplossingen die elders goed werken. Indien mogelijk vinden er weer fysieke ontmoetingen en uitwisselingen plaats in 2022. Dit doen we via het World Cities Culture Forum en bilaterale banden met onder andere Helsinki, Stockholm, Berlijn, Parijs, New York, en Londen. Verder betrekken we de culturele sector bij de uitwisselingsprogramma’s en stemmen we af over thema’s zoals culturele diversiteit, inclusie, publieksbereik, stedelijke ontwikkeling en ruimte voor kunst en cultuur. We organiseren een internationale uitwisseling om de nachtcultuur in de stad te kunnen voeden met ‘best practices’ en om de kennis en expertise op dit gebied te bevorderen. Daarvoor zijn onder meer Berlijn, Wenen, Londen en Helsinki interessant. 79

H 3.4.1

In het kader van diversiteit en inclusie bevorderen we de artistiek-inhoudelijke verbindingen tussen Amsterdam en de diverse herkomstlanden en regio’s van Amsterdammers. Dit doen we in de vorm van verkenningsmissies en nauwere beleidsinhoudelijke samenwerking met onder andere de landelijke cultuurfondsen, het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en met DutchCulture, de netwerk- en kennisorganisatie voor internationale culturele samenwerking. Hierbij verkennen we in 2022 mogelijkheden met betrekking tot Suriname.

Europa Met het oog op het nieuwe cultuurprogramma van de Europese Unie voor 2021-2028 versterken we de positie van Amsterdam op het gebied van kunst en cultuur in Europa. Onder voorzitterschap van Amsterdam werken we met Europese hoofdsteden (Londen, Lissabon, Dublin, Talinn, Riga, Vilnius en Sofia) in het netwerk ACCESS samen op de onderwerpen inclusie, culturele diversiteit en bevordering van cultuurdeelname. Deze samenwerking is onderdeel van het zogenoemde URBACT-programma van de Europese Unie in 2019-2022. Ook verkennen we de aansluiting op andere (subsidie)programma’s van de EU die kunnen bijdragen aan de uitvoering van de uitgangspunten van het kunst- en cultuurbeleid in 2021-2024.

Regio Met het programma Kunst, Cultuur en Erfgoed van de Metropoolregio Amsterdam (MRA) bevorderen we dat meer mensen meedoen aan cultuur en bouwen we aan toekomstbestendige cultuur- en erfgoedsectoren in de gehele regio. Het programma richt zich op projecten op het gebied van samenwerking, zichtbaarheid en toegankelijkheid, cultuureducatie en talentontwikkeling, en ruimte en duurzaamheid. Samen met het ministerie van OCW voert de gemeente de pilot Bereikbaarheid & Promotie Cultuur MRA uit om bereikbaarheid en zichtbaarheid van het culturele aanbod te verbeteren. Deze proeftuin is in het kader van herstel na corona nog urgenter geworden. Ook starten we met een gerichte samenwerking op cultuur-educatie(beleid) en werken we aan een gezamenlijke monitor voor cultuur in de MRA.

Broedplaatsen In deze beleidsperiode loopt voor 15 broedplaatsen de contracttermijn af. We zetten ons in voor bestendiging van deze plekken door samen te werken met eigenaren, verhuurders en de broedplaatsen. We zoeken ontwikkelkansen

voor broedplaatsen, ateliers en atelierwoningen. Bijvoorbeeld op de locaties als het voormalige voormalige Slotervaartziekenhuis, Sluisbuurt en in de Banne Noord. Bij het uitgeven van tenders voor nieuwe gebouwen nemen we steeds vaker ruimte voor broedplaatsen mee in de opdracht. Dit biedt een basis om afspraken te maken met ontwikkelaars om broedplaatsen en/of woningen voor kunstenaars te creëren. In 2021 heeft de gemeente noodsteun verleend aan broedplaatsen die in zwaar weer verkeren. Het jaar 2022 zal voor veel broedplaatsen en met name de huurders in broedplaatsen nog in het teken staan van herstel. We monitoren de situatie en hebben daarbij extra aandacht voor de verbinding tussen broedplaatsen en de omliggende wijken en verbonden culturele instellingen. In het kader van het herstelplan worden de middelen voor broedplaatsen vanaf 2022 afgebouwd. Dit heeft als gevolg dat de inzet verschuift van uitbreiding naar instandhouding van het oppervlak. Daarnaast kunnen we minder tijd besteden aan secundaire werkzaamheden zoals ondersteuning van de bestaande broedplaatsen.

Wat willen we bereiken (doelen) en wat gaan wij daarvoor doen (activiteiten)? Doel 4.1.1 Amsterdam heeft een kwalitatief hoogwaardig, vernieuwend en divers cultureel aanbod voor alle Amsterdammers en bezoekers en alle Amsterdamse kinderen maken kennis met Kunst en Cultuur. Indicatoren doel

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2020

Begroting 2021

Begroting Prognose 2022 2023-2025

1

Het aandeel van de Amsterdammers dat bereikt wordt met Kunst en Cultuur

82%

85%

1

1

2

Het aandeel van de 20% laagste inkomstengroep Amsterdammers dat bereikt wordt met Kunst en Cultuur

70%

75%

1

1

1

Vanwege de grote impact van de coronacrisis op de cultuursector worden de streefwaarden aangepast. Dat gebeurt bij de Voorjaarsnota 2022.

80

H 3.4.1

Activiteit 4.1.1.1

Activiteit 4.1.1.3

We ondersteunen en faciliteren kunst- en cultuurinstellingen in alle disciplines, voor alle doelgroepen verspreid over de hele stad.

We stimuleren dat kinderen uit minimagezinnen deelnemen aan niet-schoolgebonden activiteiten voor cultuureducatie.

Indicatoren activiteit 1

Totaal aantal bezoeken in Amsterdam aan culturele instellingen opgenomen in het Kunstenplan 2017-2020

2

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2020

Begroting 2021

Begroting Prognose 2022 2023-2025

8.896.717 (2013)

10.028.255

1

1

Aantal activiteiten, programma’s, producties van culturele instellingen in het Kunstenplan 2017-2020 in het buitenland

1.987 (2015)

2.214

1

1

3

Aantal deelnemers aan niet-schoolgebonden activiteiten voor cultuureducatie: 4-12 jaar

27.000 (2015)

48.036

1

1

4

Aantal deelnemers aan niet-schoolgebonden activiteiten voor cultuureducatie: 12-18 jaar

3.000 (2015)

34.458

1

1

1

De instellingen in het Kunstenplan hebben de mogelijkheid gekregen hun activiteitenplan en meerjarenbegroting voor de periode 2021-2024 aan te passen vanwege de coronacrisis. De nieuwe activiteitenplannen zijn nog niet allemaal gereed. De nieuwe cijfers worden gepubliceerd bij de Voorjaarsnota 2022.

Aantal kinderen en jongeren uit de doelgroep (120% van het WSM (Wettelijk Sociaal Minimum) dat bereikt wordt met niet-schoolgebonden activiteiten via het Jongerencultuurfonds

700 (2014)

2.285

3.600

3.600 3.600-5.000

2

Percentage van de Amsterdamse kinderen die onder 120% van het WSM leven, dat deelneemt aan niet-schoolgebonden activiteiten via het Jongerencultuurfonds

13% (2018)

13,5%

16%

16%

16-20%

We ondersteunen kunst- en cultuuractiviteiten en evenementen passend bij de specifieke behoefte van buurten en gebieden en we realiseren kunst in de openbare ruimte in met name de nieuwe wijken.

We zorgen ervoor dat alle kinderen in het primair onderwijs en speciaal onderwijs kennismaken met kunst en cultuur binnen schooltijd. Begroting 2021

Begroting Prognose 2022 2023-2025

1

Indicatoren activiteit

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2020

Begroting 2021

Activiteit 4.1.1.4

Activiteit 4.1.1.2

Indicatoren activiteit

Indicatoren activiteit Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2020

Begroting Prognose 2022 2023-2025

1

Percentage scholen (voor primair onderwijs en speciaal onderwijs) dat twee of meer doorlopende leerlijnen cultuureducatie aanbiedt

50% (2013)

81%

80%

80%

80%

2

Aantal vervoerde leerlingen per bus of boot naar culturele instellingen

44.000 (2015)

24.68

50.000

35.000

45.000

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2020

Begroting 2021

Begroting Prognose 2022 2023-2025

1

Aantal gesubsidieerde buurtgebonden kunst en cultuuractiviteiten

(2019)

220

220

2

Aantal gesubsidieerde culturele instellingen

(2019)

60

60

3

Percentage ontwikkelgebieden waar nieuwe kunstwerken zijn geplaatst

(2019)

8%

81

H 3.4.1

Doel 4.1.2

Activiteit 4.1.2.2

Amsterdam heeft een gespreid aanbod van broedplaatsen, woon- en werkruimtes voor kunstenaars en creatieve ondernemers en cultuurgebouwen.

We laten het aanbod grootstedelijke én buurtgerichte culturele voorzieningen meegroeien met de stad, houden het onderhoudsniveau op peil en verduurzamen waar mogelijk.

Indicatoren doel 1

2

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2020

Begroting 2021

100%

100%

Bij de groei van de stad is de stijging van het aantal vierkante meters culturele voorzieningen minimaal gelijk aan de stijging op basis van de referentienorm per gebied Aantal en metrage van broedplaatsen die opgenomen zijn in tenderdocumenten die zijn gepubliceerd in het kader van gebiedsontwikkeling

1 á 500 m2 (2018)

3.250 m2

2 a 1.000 m2

Begroting Prognose 2022 2023-2025

Aantal vierkante meter brutovloeroppervlak broedplaatsen voor de totale broedplaats (inclusief de bedrijfsruimten, horeca, etc.) in Amsterdam en in de MRA

2

Aantal CAWA-ateliers in Amsterdam en in de MRA

3 4

Begroting 2021

Begroting Prognose 2022 2023-2025

1

Percentage culturele voorzieningen waarvan het onderhoudsniveau minimaal 3 is. Gemeten wordt het onderhoudsniveau van die culturele voorzieningen die in gemeentelijk bezit zijn en/of waarmee de gemeente een subsidierelatie heeft

74% (2018)

82,6%

85%

85%

85%

2

Energielabel dat minimaal de helft van alle cultuurgebouwen in bezit van de gemeente Amsterdam hebben

G (2018)

G

G

D

D

Doel 4.1.3

We stimuleren doorstroom en diversiteit in de ontwikkeling van (nieuwe) atelierruimtes en broedplaatsen.

1

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2020

2 a 1.000 m2

Activiteit 4.1.2.1

Indicatoren activiteit

Indicatoren activiteit

100%

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2020 116.805 (2018)

124.321

Begroting 2021 136.805

Begroting Prognose 2022 2023-2025

Alle Amsterdammers hebben toegang tot informatie en onafhankelijk nieuws via een netwerk van bibliotheken en de lokale publieke omroep. Indicatoren doel

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2020

1

Percentage Amsterdammers dat zich regelmatig informeert via de lokale publieke omroep

50% (2018)

50%

50%

50%

2a Aantal Amsterdammers dat lid is van de OBA: 0 3 jaar

9.891 (2018)

7.275

9.500

9.500

2b Aantal Amsterdammers dat lid is van de OBA: 4 11 jaar

50.801 (2018)

47.202

47.000

46.000

2c Aantal Amsterdammers dat lid is van de OBA: 12 17 jaar

33.469 (2018)

41.561

32.000

32.000

2d Aantal Amsterdammers dat lid is van de OBA: 18 66 jaar

59.140 (2018)

59.000

59.500

2e Aantal Amsterdammers dat lid is van de OBA: ouder dan 66 jaar

15.670 (2018)

16.000

16.500

143.805

1.920 (2018)

1.997

2.220

2.332

Aantal toewijzingen door de CAWA van atelierruimtes

650 (2018)

938

700

1200

Aantal 3package deal toptalenten dat gehuisvest is (woonruimte en atelier)

15 (2018)

14

15

15

13.484

Begroting 2021

Begroting Prognose 2022 2023-2025

82

H 3.4.1

Activiteit 4.1.3.1

Welke verbonden partijen schakelen we daarvoor in?

We subsidiëren de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA) zodat alle Amsterdammers toegang hebben tot kennis, cultuur en informatie en de OBA digitale geletterdheid, een leven lang leren, ontmoeting en betrokkenheid bij stad en buurt stimuleert.

ODE Energie

Indicatoren activiteit

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2020

Begroting 2021

Begroting Prognose 2022 2023-2025

1

Aantal bezoeken bibliotheken

3.822.966 (2018)

1.776.416

3.900.000

3.400.600

2

Aantal uitleningen

2.455.600 (2018)

1.513.442

2.000.000

2.000.000

3

Aantal activiteiten educatief, cultureel en tentoonstellingen

4.535 (2018)

4.460

6.500

7.000

ODE Energie zorgt voor milieuvriendelijke energievoorziening op het Oosterdokseiland. Dit doen zij onder andere voor de hoofdvestiging van de Openbare Bibliotheek Amsterdam. Hiermee draagt ODE Energie bij aan het in stand houden van het netwerk van bibliotheken.

Exploitatiemaatschappij Carré B.V. Carré helpt bij behoud van cultureel erfgoed op een belangrijke plek in de stad. Carré is een rijksmonument, waarbij de theaterfunctie hoort bij het karakteristieke pand. Carré biedt cultureel aanbod voor een breed publiek met een afwisselende programmering.

Financiële toelichting Activiteit 4.1.3.2

(bedragen x € 1 miljoen)

We subsidiëren de zendgemachtigde om onafhankelijk nieuws over de stad te maken en om Amsterdammers in staat te stellen zelf programma’s te maken. Indicatoren activiteit 1

Aantal kijkers lokale media gemiddeld per maand

2

3

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2020 350.000 (2015)

347.000

Begroting 2021

300.000

250.000

Aantal unieke bezoekers website en app lokale media gemiddeld per maand

1,8 miljoen 1,6 miljoen 1,6 miljoen 1,9 miljoen (2016)

2 miljoen

Aantal programmamakers dat gebruik maakt van Open Acces kanalen van de Publieke Omroep

150 (2015)

200

314.000

Begroting Prognose 2022 2023-2025

200

300

450

Jaarverslag Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020 2021 2022 2023 2024 2025 Baten

30,0

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

Lasten

204,0

206,9

181,2

181,6

181,2

176,1

Saldo van baten en lasten

-174,0

-206,1

-180,5

-180,8

-180,4

-175,4

Baten De baten in dit programmaonderdeel zijn € 0,8 miljoen. Deze baten bestaan uit: • opbrengsten van in bruikleen gegeven kunstcollecties aan het Amsterdam Museum en Stedelijk Museum Amsterdam (€ 0,4 miljoen). • diverse inkomsten die voornamelijk voortkomen uit het cultuurbeleid van de stadsdelen, zoals opbrengsten van het Centrum voor Beeldende Kunst en opbrengsten van evenementen (€ 0,3 miljoen). De overige baten van € 0,1 miljoen lichten we niet verder toe.

83

H 3.4.1

Lasten De lasten in dit programmaonderdeel zijn € 181,2 miljoen. Deze lasten bestaan uit: • apparaatslasten voor ambtelijke capaciteit voor onder andere de uitvoering van het Kunstenplan 2021-2024, cultuureducatie, lokale media en bibliotheek (€ 1,3 miljoen). • de uitvoeringskosten van het Kunstenplan 2021-2024 (€ 137,5 miljoen) waarvan voor het Cluster Cultuureducatie € 10,4 miljoen. Deze kosten bestaan voornamelijk uit de subsidies voor de instellingen van de Amsterdamse Basisinfrastructuur (Amsterdam Bis) (€ 92,9 miljoen) en de regelingen Vierjarige subsidies en Innovatie en ontwikkeling die we verstrekken via het Amsterdams Fonds voor de Kunst (AFK) (€ 23,9 miljoen). • overige uitgaven door het AFK (€ 9,7 miljoen). Naast de genoemde regelingen van het Kunstenplan bestaan deze kosten uit projectsubsidies (€ 6,7 miljoen) voor onder andere professionele kunst, amateurkunst, kunst in de openbare ruimte, culturele initiatieven in nieuwe wijken en beheerlasten (€ 3,0 miljoen). • subsidie aan de OBA voor de exploitatie van de hoofdvestiging en de overige bibliotheekfilialen (€ 28,0 miljoen). • subsidies voor gebiedsgebonden kunst- en cultuuractiviteiten die passen bij de eigenheid en dynamiek van buurten en gebieden, en voor middelen voor het organiseren van culturele activiteiten en evenementen (€ 6,0 miljoen).

• subsidie voor de Publieke Omroep Amsterdam inclusief AT5 en de jongerenzender FunX (€ 4,1 miljoen). • lasten voor het ontwikkelen van ateliers en broedplaatsen (€ 1,8 miljoen), waaronder subsidies voor investeringen in nieuwe broedplaatsen. • lasten voor het ontwikkelen van het integraal toekomstplan voor de OBA. Hierbij staan centraal: de vernieuwing van de OBA, et ontwikkelen van het gebouw en de programmering van OBA Next, en de herijking van het vestigingennetwerk (€ 0,9 miljoen). • lasten van de Amsterdamse Kunstraad als onafhankelijk adviesorgaan van het Amsterdamse gemeentebestuur op gebied van kunst en cultuur (€ 0,5 miljoen). • lasten voor beheer en onderhoud van de kunstcollecties in bruikleen bij het Amsterdam Museum en het Stedelijk Museum (€ 0,4 miljoen). De overige lasten van € 1,3 miljoen zijn afzonderlijk kleiner dan € 1,0 miljoen en lichten we niet verder toe.

Reserves (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020 2021 2022 2023 2024 2025 Onttrekking

5,0

0,0

0,0

1,0

1,0

0,0

Toevoeging

0,3

1,1

1,0

0,0

0,0

0,0

Stand na Begroting 2022

4,7

-1,1

-1,0

1,0

1,0

0,0

Toevoegingen aan reserves De toevoeging aan de reserve Kunstenplan 2021-2024 bedraagt € 1,0 miljoen. Dit is voor de exploitatie van de culturele wijkvoorzieningen vanaf 2023. • Bij de behandeling van de begroting 2021 heeft de gemeenteraad besloten het Amsterdamse Bostheater en Museum Het Schip te ondersteunen. Wij hebben hier met ons besluit van 6 april 2021 invulling aan gegeven voor de Kunstenplanperiode 2021-2024. De subsidies voor Museum Het Schip en het Amsterdamse Bostheater worden gedekt door de begroting voor de exploitatie van de culturele wijkvoorzieningen vanaf 2023 te verlagen. Dat is mogelijk omdat de realisatie van een deel van de culturele wijkvoorzieningen later zal plaatsvinden. Deze voorzieningen worden gedeeltelijk gedekt uit de reserve Kunstenplan. In de jaren 2023 en 2024 is dus een lagere onttrekking nodig. In de jaren 2021 en 2022 kan daardoor worden volstaan met een lagere dotatie aan de reserve. Hiermee kan in deze jaren de subsidies aan Museum Het Schip en het Amsterdamse Bostheater worden gedekt.

84

H 3.4.1

Subsidies van betekenis

Risico’s

bedragen x € 1 miljoen

3. Enkele grote (risicovolle) projecten komen in de Om deze projecten goed te monitoren en sturing definitie- en ontwikkelingsfasen. aan te geven als opdrachtgever, zal er een project-manager/kredietbeheerder aangesteld worden

Subsidie 1. Kunstenplan 2021-2024

€ 133,9

2. Openbare Bibliotheek Amsterdam

€ 28,0

3. Publieke Omroep Amsterdam

€ 4,0

1.

2. 3.

Voor het Kunstenplan 2021-2024 bedraagt het totaal aan subsidies aan de instellingen in de Amsterdam Bis (Amsterdamse Basisinfrastructuur) € 92,9 miljoen, waarvan € 16,3 miljoen vaste subsidies voor huur en kunstaankopen. Het Amsterdams Fonds voor de Kunst (AFK) zal € 30,6 miljoen subsidie verlenen voor de vierjarige regeling en projectsubsidies voor professionele en amateurkunst, kunst in de openbare ruimte en culturele initiatieven in de wijken. Daarnaast bedraagt de subsidie aan het Cluster Cultuureducatie € 10,4 miljoen. We verstrekken een subsidie van € 27,5 miljoen aan de Openbare Bibliotheek Amsterdam, voor de hoofdvestiging en 24 overige vestigingen. Publieke Omroep Amsterdam inclusief de nieuwszender AT5 ontvangt jaarlijks € 4,0 miljoen subsidie.

Risicobeheersing Risico’s

Maatregelen

1. Voor het behalen van de doelen en de We voeren ten minste eens per jaar monitorgeactiviteiten van het Kunstenplan is de gemeente sprekken met instellingen in de Amsterdam Bis en afhankelijk van de uitvoering door kunst- en het Cluster Cultuureducatie over inhoudelijke en cultuurinstellingen. Als de plannen van kunsten financiële prestaties. Het AFK voert deze cultuurinstellingen onvoldoende worden gesprekken met de overige instellingen in het waargemaakt door bijvoorbeeld grote financiële Kunstenplan. Voor 2020 en 2021 heeft de gemeente tegenvallers of juridische geschillen, komen de Amsterdam een incidentele steunmaatregel doelstellingen van de gemeente onder druk te getroffen vanwege de gevolgen van de coronastaan. De coronacrisis heeft een grote financiële maatregelen voor de kunst- en cultuurinstellingen. impact op de gehele kunst- en cultuursector, dus Doordat de impact in 2022 en verder ongewis ook voor kunst- en cultuurinstellingen in het is, hebben de instellingen in het Kunstenplan de Kunstenplan 2021-2024. Hoe de impact van de ruimte gekregen om te reorganiseren en de coronamaatregelen zich de komende periode programmering en meerjarenbegroting aan te gaat ontwikkelen is ongewis. passen aan de coronamaatregelen en de noodzaak om wendbaarder te worden, passend binnen de eerder ingediende plannen voor 2021-2024 2.

De uitvoering van het Kunstenplan valt gedeeltelijk onder verantwoordelijkheid van het Amsterdams Fonds voor de Kunst (AFK). Als het AFK een deel niet kan uitvoeren door bijvoorbeeld financiële tegenvallers of problemen in de organisatie, komen de doelstellingen van de gemeente onder druk te staan.

We zijn een samenwerkingsovereenkomst met het AFK aangegaan waarin de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor uitvoeren van het Kunstenplan en ieders verplichtingen zijn vastgelegd. Deze overeenkomst wordt nu geactualiseerd. We houden de uitvoering in de gaten door intensief overleg op ambtelijk en bestuurlijk niveau waarbij we ook de jaarlijkse verantwoording van het AFK bespreken en beoordelen.

4. Ondanks de diverse steunmaatregelen (landelijke- en lokale regelingen) aan de kunsten cultuurinstellingen om deze overeind te houden, is het ongewis of alle instellingen daadwerkelijk overeind blijven.

Maatregelen

Het college heeft het Steunplan kunst en cultuur vastgesteld waarin onder andere aandacht is voor het herstarten van de programmering, permanent inbedden van hybride programmering en stimuleren van de lokale en internationale bezoekers.

Beleidskaders • Hoofdlijnen kunst en cultuur 2021-2024: beschrijft de inhoudelijke doelen van het cultuurbeleid voor deze periode. Het bevat de aanwijzing van culturele instellingen in de Amsterdamse Basisinfrastructuur (Amsterdam Bis) en het beleidskader voor de taken van het Amsterdams Fonds voor de Kunst (AFK). • Kunstenplan 2021-2024: beschrijft hoe het cultuurbeleid vanuit de Hoofdlijnen wordt uitgevoerd. Het bevat onder meer een verdere uitwerking van beleidsdoelstellingen rond cultuureducatie. • Convenant Basispakket Kunst- en Cultuureducatie: een formalisering van de samenwerking tussen de gemeente, de stadsdelen, de schoolbesturen van het primair onderwijs, Pabo en kunstvakopleidingen over de invoering van het Basispakket kunst- en cultuureducatie. Het gaat om de inrichting van voorzieningen voor scholen rond cultuureducatie. • Uitvoeringskader Kunst in de Openbare Ruimte 2018-2020: beschrijft een gecoördineerde aanpak om meer kunst in de openbare ruimte te krijgen. • Amsterdamse referentienorm en maatschappelijke voorzieningen: met de afspraken in de Amsterdamse referentienorm zorgen we ervoor dat we maatschappelijke functies bewaken vanuit de uitvoering van Koers 2025 waarin de ambities voor de nieuw te bouwen woningen zijn vastgelegd.

• Ruimte voor kunst en cultuur - strategisch huisvestingsplan (SHP) kunst en cultuur 2020-2025: het SHP beschrijft een beeld over hoe groei van de stad samen kan gaan met groei van aanbod van kunst en cultuur. • Atelier en Broedplaatsenbeleid 2019-2022. 85

H 3.4.2

3.4.2 Erfgoed De gemeente zal de cultuurhistorische waarden optimaal benutten bij de groei van de stad. Dat geldt niet alleen voor het in stand houden van de bestaande historische kwaliteiten van de grachtengordel maar ook voor het behouden van het jongere erfgoed in de voor- en naoorlogse wijken.

Welke belangrijke ontwikkelingen zien we voor 2022? Bestuursopdracht Erfgoed in een dynamische stad In deze tijd waarin de stad groeit, gebruiken we het erfgoed om nieuwe buurten en plekken een eigen karakter te geven. Om de stad mooi te laten groeien moeten we zorgvuldig omspringen met erfgoed. Waarbij we ook ruimte moeten geven voor vernieuwing. Met het verbinden van dat wat er was met dat wat er is en wat moet gaan komen, bouwen we een stad die we kunnen begrijpen en waar we ons thuis voelen. Dit uitgangspunt is neergelegd in de bestuursopdracht Erfgoed in een dynamische stad. Om het boven- en ondergronds erfgoed tijdig in beeld te brengen, zullen wij voor deze opdracht, inventarisaties maken en toewerken naar een effectieve werkwijze om erfgoed onderdeel te laten zijn van de ruimtelijke planvorming.

Wat willen we bereiken (doelen) en wat gaan wij daarvoor doen (activiteiten)? Doel 4.2.1 Het Amsterdamse erfgoed heeft en behoudt zijn cultuurhistorische waarde, wordt op passende manier benut en vertelt het verhaal van de stad. Indicatoren doel

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2020

1

90% (Monitor 2017-2018)

Nieuw instrumentarium Vanaf 2022 zal het erfgoedbeleid overgezet worden naar het Omgevingsplan. Dit biedt perspectieven om voor de stad meer maatwerk te leveren voor behoud en ontwikkeling van erfgoed. Het benodigde landelijk digitaal erfgoedregistratiesysteem om gegevens te kunnen combineren met die uit de andere domeinen, wordt ontwikkeld onder leiding van Amsterdam.

Percentage “goed” dat de gemeente in de monitor erfgoedinspectie toont op onderwerpen over archeologie en monumentenzorg in relatie tot andere Nederlandse gemeenten

90%

Begroting 2021 90%

Begroting Prognose 2022 2023-2025 90%

Activiteit 4.2.1.1 We onderzoeken de boven- en ondergrondse cultuurhistorische waarden.

Duurzaamheid De instandhouding en transformatie van erfgoed combineren we met het verduurzamen. Het loket Verduurzamen Erfgoed is ingesteld om iedereen met vragen over het verduurzamen van erfgoed op weg te helpen.

Kades en bruggen De bruggen en kades vormen een karakteristiek onderdeel van onze stad. Het bouwhistorisch en archeologisch onderzoek voor het herstel van bruggen en kades draagt bij aan de gemeentelijke aanpak die gericht is op innovatie in combinatie met behoud.

Indicatoren activiteit

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2020

Begroting 2021

Begroting Prognose 2022 2023-2025

1

Aantal onderzoeken Monumenten (cultuurhistorische waarde van gebouwen en gebieden)

100 (2014)

394

325

325

2

Aantal onderzoeken Archeologie1

10 (2014)

18

15

25

1

Verhoogde prognose vanwege de werkzaamheden aan de bruggen en kades.

86

H 3.4.2

Activiteit 4.2.1.2

Welke verbonden partijen schakelen we daarvoor in?

We adviseren over het respectvol omgaan met en passend gebruik van boven- en ondergronds erfgoed.

Stadsherstel

Indicatoren activiteit

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2020

Begroting 2021

Begroting Prognose 2022 2023-2025

1

Aantal adviezen Monumenten

1.200 (2014)

1.523

1.500

1500

2

Aantal adviezen Archeologie

140 (2014)

236

180

200

Stadsherstel draagt bij aan de zorg voor monumenten en beeldbepalende panden in Amsterdam door ze zorgvuldig te restaureren, een passende bestemming te geven en ze te verhuren.

Financiële toelichting (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020 2021 2022 2023 2024 2025

Activiteit 4.2.1.3 We delen kennis over de cultuurhistorie in en over de stad. Indicatoren activiteit 1

Aantal informatie- en publieksevenementen (inloopavonden, etc.)

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2020 80

36

Begroting 2021 60

0,5

0,2

0,1

0,1

0,1

0,1

Lasten

3,8

3,4

3,1

2,7

2,6

2,6

Saldo van baten en lasten

-3,3

-3,2

-3,0

-2,6

-2,5

-2,5

Begroting Prognose 2022 2023-2025 60

2

Aantal bezoekers Open Monumentendagen

35.000 (2012)

7.000

35.000

35.000

3

Aantal bezoekers Nationale Archeologiedagen