01b Algemeen deel - 20210915 Notulen raadsvergadering middag

Ik denk dat mijn collega wel weet dat wij geen voorstander zijn van heel veel nieuwe hotels. Maar stel je voor dat dit nu zou worden verkocht aan een hotelontwikkelaar en dat we hier een hotel zouden krijgen, daar moet ik eerlijk gezegd niet aan denken. Dat vind ik geen positieve ontwikkeling. (Mevrouw VAN SOEST: Mijnheer Boutkan, u weet ook dat er een hotelstop is dus daar gaan we niet aan beginnen. Dat is geen houdbaar argument. Ik vraag me af, u leest ook kranten en daarin staat dat de Zuidas leegloopt. Nou, een mooi idee om daar nu eens iets te gaan doen want vandaag of morgen zitten we daar met hele dure grond die we niet aan iedereen kunnen gaan verhuren. Hoe denkt u erover om daar het een en ander te realiseren? Dat kan toch ook? Dan hoeven wij geen 26 miljoen euro uit te geven aan belastinggeld.)

43

Jaar

2021

Vergaderdatum 15 september 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Ik hoor heel veel vragen in één. Misschien is het wel het allerbelangrijkst en dat moet de wethouder denk ik ook doen, en dat is dat we die 26 miljoen euro niet zo maar uitgeven als belastinggeld en nooit meer terugkrijgen. Het andere punt over dat leeglopen van de Zuidas, dat artikel heb ik ook gelezen. Ik vond dat daar nog wel wat op viel af te dingen. De verhuizing van in dit geval die ene partij naar volgens mij het Tripolisgebouw, dat is wat mij betreft ook gewoon Zuidas. Er valt gewoon nog wel wat af te dingen op de stelling dat de Zuidas leegloopt. (Mevrouw VAN SOEST: Maar mijnheer Boutkan, u weet ook waarom die mensen allemaal wegtrekken van de Zuidas: omdat ze de huur niet meer kunnen betalen. Nu gaan we een cadeautje geven aan een filantroop? Mijn vraag is of u zich daarin kunt vinden.) Nee. (De heer VELDHUYZEN: Een oprechte vraag. BIJ1 is voorstander van meer investeren in kunst en cultuur. Maar dat er dan toch weer behoorlijk wat miljoenen euro’s worden geïnvesteerd in de Zuidas terwijl er op dit moment mensen noodgedwongen buiten staan en op straat moeten slapen, dan vraag ik me toch oprecht af, collega Boutkan, hoe dat voor u als sociaaldemocraat voelt om dit te steunen terwijl er mensen letterlijk kapot gaan op straat doordat we niet genoeg daklozenopvang hebben?) Met alle respect, ik vind dit een hele valse tegenstelling.

Deze stad investeert ongelooflijk veel in daklozenopvang en in armoedebeleid en dit vind ik echt een hele valse tegenstelling die volgens mij geen recht doet aan de inhoud van dit debat. (De heer VELDHUYZEN: Volgens mij is dit precies waarom het hier gaat. Dit college heeft eerder al wat was het 40 miljoen euro in OBA Next gestoken op de Zuidas. Nu gaat er weer 25 miljoen euro hier naartoe. Jaarlijks wordt er meer dan een miljoen euro geïnvesteerd in het aantrekken van multinationals naar deze stad. Dat is gewoon wat dit college doet. Tegelijkertijd slapen er mensen op straat en de PvdA is een linkse partij, dus ik vraag me af hoe dat voor u als sociaaldemocraat voelt. Ik stel die vraag gewoon nog een keer.) Kijk, mijn collega krijgt daarop hetzelfde antwoord. Mijn collega krijgt het antwoord dat die 26 miljoen euro die wordt geïnvesteerd, niet iets is wat zo maar wordt uitgegeven en nooit meer terugkeert. Nee, dat keert terug middels de huurpenningen. Want dat financiële risico voor de stad, de investering die we doen, daar heb ik natuurlijk ook naar gekeken en daar heeft onze fractie kritisch naar gekeken. Ik heb begrepen dat de kosten van aankoop, de proceskosten en de out of pocketkosten volledig worden doorbelast. Het zou goed zijn als de wethouder dat straks ook nog eens een keer bevestigt.

Dan heb ik ook begrepen, mocht er wat gebeuren met deze foundation waardoor het pand niet meer kan worden gehuurd en de huurpenningen in gevaar komen, dat het dan terecht terugvalt naar de gemeente met de investeringen die dan zijn gedaan door de Hartwig Art Foundation. Kan de wethouder dat bevestigen? Mijn conclusie tot zover was dat er geen risico in zit. Wat ik ook heel belangrijk vind is dat deze partij zich heel lang wil committeren om hier heel lang te blijven. Dit is niet iemand die even iets doet en dan weer weggaat. Nee, dit is een partij die hier lang wil blijven. Ik heb mij ook zorgen gemaakt over de vraag of dit nu niet een vorm van subsidie is. Ik heb daarover contact gehad met mijn collega van het CDA en die heeft daarover ook kritische vragen gesteld. Wat ik lees in de stukken, is dat dit geen verkapte subsidie is. Alleen, het is een maatschappelijke prijs die wordt doorbelast. En wat ik ook belangrijk vind als het gaat om die horecafunctie, is dat ik heb gehoord en ik hoor dat graag van de

44

Jaar

2021

Vergaderdatum 15 september 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

wethouder terug, dat er geen pachtconstructie komt met derden en dat dat contractueel wordt vastgelegd. Dat betekent ook dat de inkomsten uit de horeca die tegen zeg maar een lage huurprijs worden gedaan, ten goede komen aan de stichting. Ik ben blij dat Amsterdam met dit initiatief iets nieuws krijgt binnen onze randvoorwaarden van onze stad dat ook van waarde is voor de stad en wat iets duurzaam toevoegt aan het culturele aanbod. Ik denk niet dat het ieder decennium gebeurt dat er een partij voorbij komt die dit wil doen, die wil investeren en die lang wil blijven in deze stad. Dat gebeurt in dit geval door een ondernemer die ook al zijn sporen heeft bewezen bijvoorbeeld met de IMC weekendschool. Een partij die kinderen een nieuwe kans heeft gegeven. Die iets doet met kansengelijkheid. Ik heb zelf wel eens de kans gehad ooit een gastles te geven voor de kinderen van de IMC weekendschool, een prachtig initiatief waarop de stad trots mag zijn en waaraan niet voor niets oudburgemeester Cohen destijds zijn naam had verbonden. Ik vind het goed dat er ondernemers zijn die iets willen doen voor de stad Amsterdam. (Mevrouw VAN SOEST: Ik heb een vraag aan de heer Boutkan. Hoe vindt u het dat wij twee jaar lang niet op de hoogte zijn geweest van deze onderhandelingen.

En vraag twee: hoe kunt u het verkopen als sociaaldemocraat? Wij hebben samen gevochten in de vorige periode om daar sociale huurwoningen neer te zetten en nu gaat u met dit voorstel akkoord. Kunt u daar vannacht echt goed bij slapen?) Ik verkeer in de gelukkige omstandigheden dat ik meestal heel goed slaap. Wat ik goed vind, is dat deze stad veel investeert in sociale woningbouw. Misschien is mijn collega het daarmee niet eens, maar dat we destijds ook over de Zuidas hebben gezegd, dat daar ook sociale huur moet komen. Die afspraak hebben we destijds gemaakt en die is voor ons heel belangrijk en die staat nog steeds recht overeind, die afspraak. Excuses maar uw eerste vraag ben ik even kwijt. (Mevrouw VAN SOEST: Ik heb geen antwoord op de vraag dat wij twee jaar lang niet zijn geïnformeerd over deze onderhandelingen.) Daarop wil ik wel antwoord geven. Ik kan me heel goed voorstellen dat je bij dit soort processen gesprekken in vertrouwelijkheid voert. Uiteindelijk is het aan ons als raad om te beslissen of we hiermee akkoord gaan. Het wordt ons voorgelegd dus wij zitten hier met z’n allen bij elkaar om een afweging te maken of we dit wel of niet verstandig vinden. Het is aan ons als raad om dit te doen. (Mevrouw VAN SOEST: Maar u kunt nog steeds tegen stemmen vanavond. Mijn vraag is, het staat niet in het coalitieakkoord.

Dus u pleegt geen contractbreuk of wat dan ook dus ik adviseer u om u nog eens met uw fractie te gaan beraden over deze voortgang.) Ik hoorde geen vraag maar ik denk dat uit mijn bijdrage blijkt hoe wij vanavond gaan stemmen. (De heer BOOMSMA: Ik zie het enthousiasme van de heer Boutkan, maar hij zegt dat hij geen andere instellingen kent. Denkt hij niet dat er best veel instellingen zouden kunnen zijn in de stad die als je tegen de gemeente zegt, koop voor mij een pand en ik ga dat terughuren voor de kostprijs namelijk enkele euro’s per m2 en vervolgens ga ik daar hele belangrijke dingen doen, dat er best wel wat instellingen zijn die dat interessant zouden kunnen vinden?) Dat zou zeker kunnen maar ik denk dat we niet moeten vergeten dat we hier praten over een instelling die tientallen miljoenen euro’s moet investeren in een pand dat niet rendabel is. De culturele sector ken ik niet heel erg goed maar ik denk dat er weinig

45

Jaar

2021

Vergaderdatum 15 september 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

culturele instellingen zijn die zo maar geld op de plank hebben liggen om te investeren in bakstenen. (De heer BOOMSMA: Dat is waar maar er zijn toch ook allerlei initiatieven die misschien niet tientallen miljoenen kunnen investeren maar die wel een hele waardevolle bijdrage kunnen leveren aan de stad? Misschien niet eens in de vorm van geld maar puur door de inzet van vrijwilligers en de tijd die mensen besteden? Staat de PvdA dan ook open voor dat soort voorstellen en initiatieven?) Ja. Maar niet in deze constructie met dit gebouw waarin zo veel moet worden geïnvesteerd omdat je anders helemaal niets kunt doen in het gebouw. (De heer BOOMSMA: Niets kan doen is natuurlijk flauwekul. Het is gewoon een kantoorgebouw. Er zijn enkele zittingszalen en verder zijn het allemaal kantoren. Daar kun je natuurlijk ontzettend veel doen ook al moet je inderdaad ook investeren. Maar zijn we het erover eens dat het niet zo is dat je er niets anders kunt doen?) Geen behoefte meer, voorzitter. (De heer VELDHUYZEN: Ik houd het heel kort en ik wijk misschien ook een klein beetje van het onderwerp af maar wanneer iemand van de coalitiepartijen zegt dat we zo veel doen voor sociale huur en helemaal na het woonprotest van afgelopen zondag, dan denk ik, sorry, dat ga ik hier echt niet accepteren. 40 procent van wat de coalitie bouwt, is sociale huur.

De meerderheid wordt gewoon overgelaten aan de markt en het laatste wat we in het nieuws lazen, dat was nog dat de sociale huur juist was afgenomen. Nou, daar houd ik het bij.) Ik hoorde geen vraag, voorzitter. (Mevrouw BLOEMBERG-ISSA: De PvdA zegt dat dit binnen de randvoorwaarden past. Ik zou de heer Boutkan willen vragen wat hij er dan van vindt dat het geld waarmee de huur wordt betaald, afkomstig is van flitshandel?) Daarover heb ik geen opvattingen. (Mevrouw BLOEMBERG-ISSA: Was het niet onder andere de PvdA die hier ooit in de gemeenteraad daarover wel een standpunt innam?) Zeker. (Mevrouw BLOEMBERG-ISSA: Dan concludeer ik dat de PvdA zegt principieel tegen flitshandel te zijn maar dat uiteindelijk in zo’n situatie als dit even over het hoofd wordt gezien waar het geld vandaan komt.) Wat ik toch wel een beetje lastig vind, is dat hier wordt geprobeerd een initiatief zoals dit in een wat kwaad daglicht te stellen omdat het wordt gefinancierd door ondernemers die geld verdienen. Dat vind ik toch een beetje een lastige discussie. (Mevrouw NANNINGA: Even voortbordurend op de vraag van de heer Boomsma.

Ik hoorde de heer Boutkan zeggen dat er geen andere partij in de markt is die iets kan met dit pand, maar is dat überhaupt geprobeerd en zou de PvdA niet op het standpunt moeten staan om dit überhaupt te proberen en dit openbaar aan te besteden in plaats van dit onderhands te gunnen?) Dat is zeker een terechte vraag. Ik ben natuurlijk bij die technische sessie geweest en daar heb ik ook gehoord hoe incourant dit pand is om er andere dingen mee te doen. Wellicht kan de wethouder daar ook nog op ingaan en dat verduidelijken. (Mevrouw NANNINGA: Dus de heer Boutkan houdt op met namens de partij te denken en de PvdA zou eventueel open staan voor het nog eens

46

Jaar

2021

Vergaderdatum 15 september 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

kijken wie al dan niet belangstelling zou kunnen hebben voor dit incourante edoch bijna gratis pand?) Nee, er is volgens mij maar een kans namelijk dat het Rijksvastgoedbedrijf dit pand verkoopt aan de gemeente Amsterdam met de voorwaarde dat dat is voor maatschappelijke doelstelling. Als die kans niet wordt gepakt, dan is die kans voorbij en dan gaat het naar de open markt en dan hebben wij er niets maar dan ook helemaal niets meer over te zeggen. (Mevrouw NANNINGA: Dus daarom is dat nu pas naar ons in de raad gebracht terwijl de wethouder van D66 dit al twee jaar wist?) Dat is volgens mij een vraag die niet voor mij is. (Mevrouw BOSMAN: Even naar aanleiding van de vraag van de heer Boomsma. Zijn werk- en verblijfplekken voor kunstenaars misschien een maatschappelijk doel dat dit initiatief zou kunnen bedienen?) Volgens mij komt er ook een plek voor kunstenaars. Dus inderdaad, fijn dat mijn collega mij daaraan herinnert. Ik heb dat ook in de raadscommissie gezegd. Dat gaat hier gebeuren; er is ruimte voor kunstenaars en dat past juist binnen die Zuidasvisie waar we dat ook hebben gezegd dat er ruimte moet komen voor kunstenaars. Dus dank. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Bloemberg-Issa. Mevrouw BLOEMBERG-ISSA: Na het cadeau van De Meervaart krijgt Amsterdam nu weer een cadeau dat door de raad wordt gerommeld.

Je mag een gegeven paard niet in de bek kijken, maar het lijkt erop dat Amsterdam geen cadeau krijgt, maar dat Amsterdam een cadeau van 26 miljoen euro geeft aan de pril bestaande stichting van een miljardair. Een museum op peperdure grond tegen de goedkoopste prijs. Ik vond het verhaal van de wethouders vorige week in de raadscommissie aan alle kanten rammelen. Nu blijkt deze miljardair ook nog eens een van de grootste donateurs van de D66-verkiezingscampagnes te zijn, zo las ik in De Telegraaf. Een D66-wethouder die met een D66-stadsdeelvoorzitter heel positief is over het miljoenenplan van een D66donateur. De raad werd laat geïnformeerd en onder druk gezet met een deadline. Deze gang van zaken roept vragen op over de schijn van belangenverstrengeling. De Partij voor de Dieren wil dat er een integriteitsonderzoek wordt gedaan en dat er geen verbinding met de Hartwig Art foundation wordt aangegaan zolang dat onderzoek loopt. De vraag is vooral waarom we een miljoenenpand aankopen terwijl we duizenden problemen in deze stad hebben die dringend om een oplossing en om financiën vragen. Er is een tekort aan broedplaatsen; er is een tekort aan maatschappelijke ruimte en zelfs de financiën voor een fatsoenlijk toilet in de parken krijgen we met dit college niet voor elkaar.

Het helpen van een miljardair aan een 26 miljoen euro kostend pand heeft in dat licht ook geen prioriteit wat de Partij voor de Dieren betreft. Wel voor het college, zo blijkt. Al sinds 2019 zijn er gesprekken over dit museum maar tot vorige week deelde het college geen informatie met het hoogste democratische orgaan van deze stad. Had het college nu werkelijk gedacht dat deze raad verheugd en snel zou tekenen bij het kruisje? Voor de Partij voor de Dieren-fractie is een belangrijk vraag waarom er geen zorgvuldige planning van het democratisch proces is geweest? Waarom moet de gemeenteraad nu onder stoom en kokend water stemmen over dit plan en bijbehorend krediet van maar liefst 26 miljoen euro? Terwijl de Amsterdamse Kunstraad om advies is gevraagd en stadsdeel Zuid betrokken is, was het kennelijk te veel moeite om de raad hierbij te betrekken. Hoe heeft dit kunnen gebeuren? Waarom werkt het college de raad rechtstreeks tegen als het gaat om het uitoefenen van onze controlerende taak?

47

Jaar

2021

Vergaderdatum 15 september 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Amsterdammers snakken naar een integere overheid en een nieuwe bestuursstijl maar het college geeft de raad onvoldoende tijd om deze plannen te beoordelen. (Mevrouw NADIF: We hebben een technische sessie gehad en we hebben het daar gehad over onder welke voorwaarden het voor u wel acceptabel zou zijn. We gaan er investeren; we verdienen het geld terug, die 26 miljoen euro. Hoe ziet u dat dan voor zich?) Mevrouw Nadif zegt dat we het terugverdienen. Dat is nog helemaal niet zeker. De partij waarmee de gemeente in zee gaat, bestaat nog maar een paar jaar. Er is nog helemaal geen duidelijkheid over hoe lang de huurovereenkomst wordt. Sterker nog, er is nog geen huurovereenkomst. Dus zo stellig als mevrouw Nadif het doet klinken kan ik niet zijn. (Mevrouw NADIF: Wij hebben recht op eerste koop dus wij kopen het ook voor een heel laag bedrag. Dus ook al zou het zo zijn dat degene die het wil huren, het niet meer wil huren en we zouden het verkopen, dan nog ... Ik snap uw kritiek maar ik mis in uw bijdrage wat u nu precies wilt. Wat zou u wel willen? Kunstenaars, ik heb ze ook gesproken, die zijn juist heel erg blij met het Artist in residanceprogramma.

Dus ik ben heel erg benieuwd naar wat de Partij voor de Dieren wel wil.) Wat ik wel zou willen, is dat ik gewoon op tijd wordt geïnformeerd over deze gang van zaken dat er sinds 2019 al plannen worden gemaakt, dat in 2019 de Amsterdamse Kunstraad al is gevraagd een advies uit te brengen. Maar wij krijgen nu drie weken de tijd om dit door te lezen en akkoord te geven voor 26 miljoen euro. Dat zou ik graag willen. Ik zou het college willen vragen te reflecteren op de lelijkheid van dit proces. In Het Parool las ik dat de burgemeester ook een rol heeft gespeeld in deze deal. Kan de wethouder dat toelichten? De vastgoedprijzen verdrijven de rafelranden van de stad. Een atelier van een kunstenaar is niet makkelijk te bemachtigen en in deze setting rolt het college juist de rode loper uit op de Zuidas voor iemand die dat prima zelf kan betalen. Tegen een schappelijke huurprijs komt er nu een museum maar bijvoorbeeld ook een restaurant en er wordt verhuurd voor evenementen. Particuliere filantropie is prima maar dan moet het wel particuliere filantropie zijn en niet leunen op een smak overheidsgeld. De Partij voor de Dieren zal daarom tegen dit plan stemmen. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Kuiper. Mevrouw KUIPER: De vragen die door kritische raadsleden zijn gesteld, zijn ook onze vragen. Ik zie even af van een bijdrage in eerste termijn omdat ik de antwoorden wil afwachten.

Er zijn uitstekende vragen gesteld. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Van Soest. Mevrouw VAN SOEST: Kent u dat, voorzitter, dat je een cadeau krijgt waarop je totaal niet zit te wachten? Een cadeau dat je ook nog eens zelf moet betalen. Zo’n zogenaamd cadeau krijgt Amsterdam met medewerking van twee elitaire wethouders die het gevoel met de stad volledig kwijt zijn. In een oud rechtbankgebouw op de Zuidas moet een museum voor hedendaagse kunst komen. In de grootste woningnood van na de Tweede Wereldoorlog kiest dit wereldvreemde stadsbestuur voor een museum boven broodnodige woningen. Al die partijen die afgelopen zondag nog bij het woonprotest vooraan stonden om meer woningen te eisen en schande spreken van de huisjesmelkers staan nu glimmend van trots een cadeau in ontvangst te nemen waar geen

48

Jaar

2021

Vergaderdatum 15 september 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Amsterdammer op zit te wachten. De PvdA, GroenLinks, de SP en D66, schaam jullie diep dat jullie het woord woningnood nog niet in de mond durven te nemen terwijl jullie hier gewoon mee akkoord gaan. Ouderen worden gekort op aanvullend openbaar vervoer – waarvoor overigens ook een wachtlijst is om er gebruik van te kunnen maken. De ouderen worden gekort op huishoudelijke hulp. Dementerenden die met een vuile broek zitten waar de hulp gewoon niet komt opdagen. Die moeten het maar uitzoeken. Maar het stadsbestuur kiest voor een museum. Waar onder aanvoering van D66 de laatste jaren alleen maar gemeentelijk vastgoed is verkocht, wil dit stadsbestuur 26 miljoen euro uitgeven aan het kopen van vastgoed. Hoe kun je het bedenken? Tientallen buurthuizen en welzijnsorganisaties zijn de afgelopen jaren hun panden uitgerookt maar voor de eerste de beste miljardair wordt de rode loper uitgelegd. Zonder andere partijen de kans te geven om iets met dit pand te doen, wordt de oude rechtbank gegund aan het duo Beatrix Ruf en Rob Defares. Ruf vertrok eerder met slaande deuren bij het Stedelijk Museum om haar eigen museum aan de Zuidas te gaan creëren. Defares boort vakkundig zijn D66-netwerk aan. Het is namelijk D66-wethouder Everhardt die deze schimmige deal mogelijk maakt. De D66-wethouder die er niet voor terugdeinst om de raad onder druk te zetten.

Volgens wethouder Everhardt moet de raad voor 1 oktober bij het kruisje tekenen anders gaat het cadeautje niet door. De zaak stinkt. De heer Defares is namelijk de grootste donateur van D66. Afgelopen Tweede Kamerverkiezingen doneerde de filantroop nog 100.000 euro aan D66. Vanaf 2014 tot 2019 ook nog eens 155.000 euro. Hoe langer je naar het cadeau kijkt, hoe lelijker het wordt, schrijft Het Parool want een D66-wethouder die de grootste donateur van zijn partij aan een museumpand helpt, wekt gewoon de schijn van belangenverstrengeling. Zolang die schijn er is, kan de raad hier wat de Partij van de Ouderen betreft niet over besluiten. Wij willen dat wethouder Everhardt van dit dossier wordt gehaald. De schijn van belangenverstrengeling is voor onze fractie te groot om nog vertrouwen te hebben in het objectief benaderen van deze deal. Voor beide punten dien ik een motie in. De Partij van de Ouderen is ook tegen de voorgestelde ontwikkeling op de grond naast de rechtbank. Het is een meer dan buitenproportionele afwijking van de principenota die stelt dat het niet hoger dan veertien meter mag worden. Wellicht dat het stadsbestuur de getallen heeft omgedraaid. Dat wil namelijk 41 tot 45 meter de hoogte in gaan. Weer zijn omwonenden niet betrokken.

Bewoners van het rijksmonument tegenover de Parnas zitten straks in de schaduw omdat het college te beroerd is met hen in gesprek te gaan. Er is niets geleerd van De Meervaart en er is niets geleerd van de windmolens. Dit college doet waar het zelf zin in heeft en de bewoners hebben het nakijken. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer N.T. Bakker. De heer N.T. BAKKER: Geen bijdrage vanwege de spreektijd, voorzitter. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Naoum Néhmé. Mevrouw NAOUM NÉHMÉ: De liberaal in mij wordt blij van dit initiatief om drie redenen. Het is een particulier initiatief dat de gemeente geen subsidie gaat kosten en het is ook nog een ondernemer die ons helpt om onze stad mooier te maken. Ik zou zeggen, wat willen wij nog meer. En ja, de raad had hierover misschien eerder kunnen worden geïnformeerd. Dat was denk ik chiquer geweest maar per saldo is dit een mooi plan voor mijn fractie en ik denk dat de vragen die wij vorige week hebben gesteld bij de

49

Jaar

2021

Vergaderdatum 15 september 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

raadscommissie Ruimtelijke Ontwikkeling over de redenen voor het afwijken van de financiële regels, dat die naar behoren zijn beantwoord. Dank daarvoor, wethouder. Ik heb nog wel een vraag over het bericht vanmorgen in De Telegraaf en die vraag stel ik nadrukkelijk omdat wij willen voorkomen dat dit project met een smet start. De vraag is als volgt. De geldschieter van dit museum blijkt een belangrijke donateur te zijn van de wethouder, de wethouder die de onderhandelingen voerde en de deal met de donateur sloot. Mijn vraag aan de wethouder is tweeledig op dit punt. Wanneer werd hij zich bewust van dit feit en wat heeft hij en/of andere collegeleden gedaan om de schijn van belangenverstrengeling of zoals de hoogleraar in de krant zei, van vriendjespolitiek te voorkomen? De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Nadif. Mevrouw NADIF: Er zijn al heel veel vragen gesteld en ook tijdens de raadscommissievergadering en de technische sessie hebben we onze kritische punten meegegeven. Ik wil juist gebruik maken van dit moment om wat punten mee te geven aan het college. Ik zal beginnen met hoe belangrijk het is dat wij ook lokale kunstenaars en lokale bewonersgroepen betrekken bij de invulling van dit museum. Ik wil dit de wethouder Kunst en Cultuur meegeven.

We hebben vanmiddag al een brief gekregen, eigenlijk vlak voor 12.00 uur van verschillende culturele instellingen dat ze hierover heel erg positief zijn maar dat ze heel graag een rol krijgen in de invulling hiervan. Daarom mijn vraag of het mogelijk is met gesubsidieerde maar ook ongesubsidieerde cultuurinstellingen in overleg te gaan juist met nieuwe initiatieven maar ook als het gaat over het cultureel landschap van Amsterdam. We gaan richting een nieuw kunstenplan en ik denk dat dit echt wel een heel goed moment is om te kijken hoe we die samenwerking kunnen versterken. Denk ook bijvoorbeeld aan de nachtvisie waarbij we dit ook doen. Verder dienen wij een motie in met betrekking tot mensen met een lager inkomen. Wat ik echt wil voorkomen is dat dit een museum wordt dat enkel is bedoeld voor mensen met een hoog inkomen. Dat kan niet zo zijn. Mensen die weinig te besteden hebben, hebben ook recht op kunst en cultuur. Daarom dienen wij deze motie in. Verder ben ik ook heel benieuwd. Ik weet dat we het ook hebben gehad over het huisvestingsplan, het cultureel huisvestingsplan. Inderdaad de Zuidas was hierin meegenomen, maar ik zou echt willen meegeven dat we ook in Noord, Nieuw-West en in Zuidoost gaan investeren in kunst en cultuur want dat is heel erg nodig. Als laatste van mijn collega voor ruimtelijke ordening.

Wij merken op dat de bouwhoogte van de nieuwbouw en de nota van uitgangspunten vrij hoog is dit in combinatie met het programma. We gaan ervanuit dat bij de uitwerking van de plannen wordt gezorgd voor een toegankelijke openbare ruimte en een goed woonklimaat waarbij bewoners en ook de andere ondernemers in die ruimte worden betrokken. Tot zover. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Nanninga. Mevrouw NANNINGA: Over anderhalf uur ga ik mijn zoontje uit de crèche ophalen en als ik dat doe, dan krijg ik een overdracht. Die overdracht krijg ik ook in een app op mijn telefoon en dan zie ik precies hoe laat hij een appeltje heeft gegeten en hoe lang hij heeft geslapen en wat voor schone luier hij kreeg en wat daar dan in zat. Dat is heel gedetailleerd. Dat krijg ik elke dag als ik mijn kind ophaal. Nu kan ik mij niet voorstellen als de ene wethouder zijn portefeuille overdraagt aan de andere, dat daarin niet een overdracht zit waarin voormalig wethouder Kock niet hoeft op te schrijven hoe

50

Jaar

2021

Vergaderdatum 15 september 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

laat hij een appeltje heeft gehad, maar toch op z’n minst wel een deal van 26 miljoen euro even overdraagt aan zijn plaatsvervanger. Dat zou mij niets verbazen. Dus het is een beetje een zwak verweer dat ik las in De Telegraaf van de week waar hoogleraar van de VU Van Eijbergen sprak van de schijn van vriendjespolitiek. Weet u dat dat museum daar komt en dat er geen woningen in kunnen komen, dat zal allemaal wel. Ik werk hier ook al een tijdje en ik weet ook wel als daar plannen zijn voor zoiets vanuit het college dat het volkomen zinloos is om daar nog wat van te vinden. Noem daarbij de woorden inclusie en diversiteit en wethouder Meliani denkt ook niet meer na. Die tekent ook meteen bij het kruisje. Dus dat zal allemaal wel. Maar dat daar een deal is gemaakt met een grote donateur van de partij van deze wethouder ... Weet je, het kan allemaal best wel kloppen, maar u zult het met mij eens zijn, wethouder, dat je zo’n deal niet moet maken onder deze condities. Dat je je even verschoont en dat je daar een ander neer zet. Er komt 1800 m2 horeca in dat pand. Ik weet ook dat er een horecaondernemer in de fractie zit. Dat zal u toch ook niet laten gebeuren? Dat kan toch niet? Ik ben echt heel benieuwd hoe de wethouder daarnaar kijkt. Overigens gun ik de heer Van Dantzig alle horeca van de wereld hoor, maar het lijkt me echt niet verstandig om dat in zo’n pand te gaan ondernemen.

Ik ga er natuurlijk vanuit dat de andere coalitiepartijen, de PvdA, GroenLinks en de SP niet deze kogel voor D66 gaan vangen. Die willen natuurlijk niet die schijn van belangenverstrengeling. Maar van D66 verwacht ik dat eigenlijk ook niet. Er is natuurlijk dualisme in deze raad. Zij controleert haar eigen bewindspersonen. Ze heeft een uitstekende verkiezingscampagne gedraaid in de Tweede Kamerverkiezingen en gewonnen met het motto Nieuw leiderschap. Ik ben ervan overtuigd dat D66 dat hier gaat laten zien. Dat D66 een moreel correcte partij is. Die zou hier natuurlijk nooit mee akkoord gaan. Ik verwacht dat deze deal terug naar de tekentafel gaat, dat er een fatsoenlijk tijdpad wordt uitgezet en dat we als raad niet worden overvallen met zoiets. En dat je iemand waarmee je financieel zo dicht in bed ligt, dat je daarmee geen hele grote vastgoedgunningen aangaat. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Bosman. Mevrouw BOSMAN: Er is al een hoop gezegd maar het is toch een historisch moment dus laat ik dan ook maar mijn bijdrage geven. Er willen al jaren meer mensen in Amsterdam wonen en een bedrijf starten maar de ruimte is hier ontzettend schaars. Misschien een andere invalshoek voor dit debat, ook onze opleidingen voor kunstenaars zijn van wereldniveau en brengen internationale allure voort.

Maar startende kunstenaars en creatieve ondernemers die waarde toevoegen aan de stad, die hebben eigenlijk nauwelijks een werkplek hier. En ook de hedendaagse kunst is eigenlijk groeiend populair. Ik hoorde de heer Boomsma zich afvragen of er wel vraag naar was maar daar klonk dan misschien een heel klein beetje een persoonlijke smaak in door. Uit de cijfers blijkt eigenlijk dat er heel veel vraag naar is en dat het ongekend populair is. D66 vindt het ook heel belangrijk dat de Zuidas zich ontwikkelt tot een wijk die divers is. Niet alleen maar advocaten en kantoren maar ook kunst en cultuur, ook woningen. Het groeit binnenkort door naar 10.000 woningen. Dus volgens mij is dit een enorme en bijzondere kans. Goed toegelicht door de PvdA en de VVD dat er eigenlijk geen geld aan te pas komt. Ik zou ook nog wel even willen ingaan op de valse tegenstelling. Er staat geen 26 miljoen euro op de zorgbegroting voor daklozen extra om te investeren. Dus volgens mij moeten we het ook niet op die manier brengen als valse tegenstelling. Dit is een unieke kans. Iemand die geld aanbiedt om hier een initiatief te ontwikkelen. Een ruimte die

51

Jaar

2021

Vergaderdatum 15 september 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

eigenlijk ook niet voor veel andere doelen geschikt is en een momentum waarop dat kan. Volgens mij is het bijzonder om die kans op dit moment te pakken. (Mevrouw VAN SOEST: U brengt het aardig hoor. Maar hoe vindt u het dat er een schijn van belangenverstrengeling is? Interesseert dat u verder niet of zegt u van mwaw. Mijn tweede vraag is, er komt zo veel vrij in de Zuidas en die ruimten moeten we ook allemaal vullen. Deze eventuele huurder zou best in het ABN-Amrogebouw kunnen dat leeg komt te staan. Hij heeft er het geld voor om dat te betalen. Dus gaat u mij nu niet vertellen dat wij alleen maar deze unieke kans moeten grijpen om een miljardair aan zo’n goedkoop pand te helpen.) Het geld gaat natuurlijk naar een stichting en dat is een gesloten systeem. Dus er is geen miljardair die aan zelfverrijking doet. Ik vind het wel een goed punt van mevrouw Van Soest dat we ons als raad niet moeten laten verblinden door een prachtig vooruitzicht van een nieuw museum waaraan heel veel behoefte is in een wijk waar dat heel goed past en waar dat precies binnen het Kunstenplan, het Strategisch huisvestingsplan kunst en cultuur én de visie Zuidas past. We moeten ons daar niet alleen maar door laten verblinden. We moeten het ook toetsen op de juiste afspraken. Dat doen wij ook. En dan kom ik op de eerste vraag van mevrouw Van Soest. Dat is de manier waarop wij toetsen.

En ja, ik heb ook in de krant gelezen dat de heer Defares is betrokken bij de stichting en ook donateur is van D66 maar dat speelt geen rol in de toetsing van de afspraken tussen de twee partijen. Daarbij bekijken wij of degene, de stichting, zich aan de ene kant kan verrijken en of er oneigenlijke zaken spelen. Dat is niet het geval. Het is een gesloten systeem. Zijn er oneigenlijke voordelen doordat deze locatie ter beschikking is gesteld? Dat is volgens mij allemaal goed uitgelegd. Er kan geen school in; er kunnen geen woningen in worden gebouwd op een rendabele manier. Andere instellingen zijn actief benaderd. Dat is nog niet actief genoemd. Ze zijn benaderd. Willen jullie misschien van deze ruimte gebruik maken? En dan zou je ook nog kunnen zeggen, oké, maar dan kunnen we de ruimte misschien aan een coöperatie van kunstenaars ter beschikking stellen. Maar dat is wel heel erg lastig om die zoveel geld jaarlijks te laten opbrengen. Om eerlijk te zijn, als er twee tientjes bij de huur bovenop gaan om de beheerskosten te dekken in de broedplaatsen, dan komt iedereen hier inspreken. Dus het is volgens mij niet realistisch om dat aan een kunstenaarscollectief te vragen.

(De VOORZITTER: Ik wil u vragen uw antwoorden iets korter te maken omdat we een groot aantal interrupties hebben.) (Mevrouw VAN SOEST: Ik kan me niet voorstellen als je nieuw beleid wil maken waarbij alles transparant moet, waarbij wij twee jaar lang niet op de hoogte zijn gebracht van dit plan en we nu moeten tekenen bij het kruisje, dat u dan vindt dat de gemeenteraad hierover voldoende is geïnformeerd. En dat wij dus een D66-sponsor helpen aan een zo goedkope woonruimte ...) Ik denk dat ik het andere deel van de vraag van mevrouw Van Soest ... En dan moet je volgens mij ook kijken of de gemeente zichzelf verrijkt en of de deal van onze kant wel eerlijk is. Het is een maatschappelijk initiatief. Dus op die manier kijken we ernaar. Ik weet niet meer precies wat de rest van de vraag was, maar wij toetsen dus op hoe de afspraak tussen twee partijen uitpakt voor die twee partijen en of het eerlijk, navolgbaar en transparant is. Dat is het volgens mij in dit geval. We hebben zelfs als raad de afsprakenlijst ontvangen.

52

Jaar

2021

Vergaderdatum 15 september 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(Mevrouw BLOEMBERG-ISSA: Ik hoorde mevrouw Bosman zeggen dat er geen geld aan te pas komt. Dus ik wilde eigenlijk vragen of zij de stukken heeft gelezen.) Dat is een kort antwoord: ja. (Mevrouw BLOEMBERG-ISSA: Kan mevrouw Bosman nader toelichten waarom er geen geld aan te pas komt?) Ik vond dat mevrouw Nadif dat net best goed heeft beargumenteerd, dat het een investering is en dat dat geld op dit moment niet op de Kunst- en Cultuurbegroting is terwijl er wel een tekort is aan werkplekken, aan tentoonstellingsruimten, aan repetitieruimte. Dus in die zin vind ik dat een heel logische investering waar de gemeente absoluut geen geld op misloopt. (Mevrouw BLOEMBERG-ISSA: Kan mevrouw Bosman met zekerheid zeggen dat de gemeente hier geen geld om mis gaat lopen? We gaan deze deal aan voor een krediet van meer dan 26 miljoen euro met een organisatie die nog maar een paar jaar bestaat en waarbij er nog geen huurovereenkomst is getekend.) Kijk, die afsprakenlijst is gebaseerd op de businesscase. Dus op basis van die businesscase worden die afspraken gemaakt.

En het tweede is wat in de technische sessie heel duidelijk naar voren kwam en dat zou ik graag in de herhaling hier publiekelijk het college horen zeggen dat de gemeente eerst het pand aankoopt en mocht de stichting dan toch falen en uiteindelijk de huur voor dat pand niet voor lange termijn kunnen dragen, dat de gemeente alsnog voor een goede prijs een pand heeft gekocht op een heel dure plek. En als de stichting het ook al heeft gerenoveerd – want ze gaat het renoveren tot een heel duurzame plek – dan heb je volgens mij zelfs winst gemaakt op deze plek ook al is dat niet het doel van D66 hier. (De heer VELDHUYZEN: Ik wil toch nog even reageren op die valse tegenstelling die ik hier zogenaamd zou poneren. Weet je wat ik vals vind? Iedere keer als er een prestigeproject wordt gelanceerd vanuit de D66-hoek of de GroenLinks-hoek, dan kan er altijd wel ergens geld worden gevonden dat ook nog kan worden terugverdiend. Maar wanneer BIJ1 roept om extra geld voor opvang of voor huisvesting voor kwetsbare groepen, dan is dat zogenaamd allemaal niet nodig of dan is er zogenaamd al genoeg of dan is zogenaamd het geld er niet. Dat is helemaal geen valse tegenstelling die ik hier schets maar dit zijn de politieke keuzes die dit college maakt en dat leg ik bloot.

Jullie kiezen de kant van het kapitaal en niet de kant van Amsterdammers die bijvoorbeeld slachtoffer zijn van de woningnood.) De heer Veldhuyzen en ik hebben vaak samen opgetrokken in de zin van de nood voor werkplekken voor kunstenaars. Wat nu voorligt, dient volgens mij dat doel. Dat is een belangrijk onderdeel van de reden waarom wij hier voor zijn. (De heer VELDHUYZEN: Ik vraag me oprecht af, als je al die kunstenaars zou langs gaan die op zoek zijn naar plekken, wat zij dan het liefst zouden willen. Of zij dan dit museum zouden willen of dat ze zouden willen dat die 26 miljoen euro wordt geïnvesteerd in het creëren van meer culturele broedplaatsen. Volgens mij is wat de meeste kunstenaars in de stad willen, dat dit college zich houdt aan die vijf plus vijf jaar voor de huidige broedplaatsen. Toch worden mensen er nu al na vijf jaar uitgezet. Dus als we het over dat soort dingen gaan hebben, dan denk ik dat daar nog een heleboel andere dingen zijn die we voor

53

Jaar

2021

Vergaderdatum 15 september 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

kunstenaars zouden kunnen doen die ze liever willen dan dat de gemeente dit pand opkoopt.) Dat was volgens mij een lange opmerking die ik me ter harte zal nemen. (Mevrouw NANNINGA: Ik denk dat de hel zo juist bevroren is want ik denk dat de heer Veldhuyzen gelijk heeft. Maar goed, dat is niet mijn interruptie. Nou ja, tegen mevrouw Bosman moet ik zeggen, D66 is de partij die altijd vooraan staat om anderen moreel de maat te nemen. Als grote leider Kaag ernstige cartoonkwetsuren oploopt, dan moet er een hashtagpreekje gelanceerd worden omdat het allemaal zo gemeen en akelig is. Ziet mevrouw Bosman hier nu echt geen moreel bezwaar voor een partij die zo hoog van de toren blaast dat een donateur die tonnen aan de partij doneert, dit dealtje sluit met een eigen wethouder? Ja of nee? Is dat een moreel probleem voor D66?) Ik vind dat je de afspraken moet toetsen op rechtvaardigheid en eerlijkheid en dat hebben wij in dit opzicht gedaan. Ik begrijp dat er verschillende taxaties zijn uitgevoerd, dat er verschillende collegeleden betrokken zijn geweest, dat er verschillende initiatieven zijn uitgevraagd om mee te doen. Dus dat is onze toets en op die manier stemmen wij voor. (Mevrouw NANNINGA: Dan concludeer ik dat het antwoord op mijn vraag nee is.

Dus D66 vindt het geen enkel moreel probleem als een hele grote partijdonateur een enorm voordelige vastgoeddeal sluit met een D66-wethouder. Het lijkt hier de publieke omroep wel, mensen.) JA21 heeft wel vaker maatschappijanalyses waarin ik me dan in de analyse al niet kan vinden net zoals ik met dit antwoord ook niet zo goed weet wat ik ermee moet. (Mevrouw NANNINGA: Ik concludeer dat D66 de morele oordelen in het vervolg beter voor zich kan houden en misschien maak ik er een cartoon over. Dan begrijpt ze het wel.) Misschien kan mevrouw Nanninga dat op die plek doen want volgens mij komt daar ook een plek voor kunstenaars. Dus wie weet, heeft ze daar een mooie, nieuwe kans. Dan zou ik nog heel graag van het college willen weten en ik kan me voorstellen dat de wethouder Zuidas daar een antwoord op heeft en dat hij kan ingaan op die verschillende taxaties zowel voor de waarde van het pand als de marktconforme huur. En van de wethouder Kunst en Cultuur zou ik graag willen weten op welke manier zij vindt dat dit past in het Kunstenplan. (Mevrouw VAN SOEST: Zou D66 ermee akkoord gaan als daar eventueel horeca wordt geëxploiteerd dat dat dan naar de fractievoorzitter gaat of gaat D66 dat helemaal opnieuw bekijken?) Weer een kort antwoord: nee. De VOORZITTER: Hiermee zijn we gekomen aan het einde van de eerste termijn van de raad. Dan gaan we even schorsen.

De VOORZITTER schorst de vergadering voor enkele minuten. De VOORZITTER heropent de vergadering.

54

Jaar

2021

Vergaderdatum 15 september 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Meliani voor de beantwoording van de vragen en een preadvies op de moties. Wethouder MELIANI: Dank voor alle vragen. Ik zal voornamelijk alle vragen beantwoorden die Kunst en Cultuur betreffen. Ik wil wel even starten met het plan zelf en het aanbod. Ik begrijp dat sommige raadsleden aangeven dit niet als een cadeau te zien. Dat zien wij als college wel zo. En waarom? Omdat het heel bijzonder is. Volgens mij kent u het Concertgebouw, kent u het De la Martheater, kent u Carré. Zo zijn er meer van dit soort grote initiatieven in de stad waarvan wij nu weten dat het superzonde zou zijn als die er niet meer zouden zijn. Hadden we het dan zelf als stadsbestuur kunnen betalen? Ik denk het niet. Dus wij zijn heel blij met dit cadeau, maar er zijn natuurlijk wel kritische vragen gesteld. Als we kijken naar dit traject rondom dit proces, daarover zal mijn collega straks iets zeggen, dan vind ik het ook belangrijk te zeggen dat het toch heel uniek is dat er een partij is die aangeeft iets te willen teruggeven aan de stad. Dat ziet eruit in de vorm van de aankoop van een gebouw, de enige manier omdat Rijksvastgoed heeft aangegeven het aan ons te willen verkopen en daarvan hebben wij gebruik gemaakt.

De mogelijkheid die we nu kunnen creëren voor onze bewoners is namelijk dat er straks een mooi, nieuw museum op de Zuidas gaat verrijzen voor kunstenaars, zowel lokaal, nationaal als internationaal. Als ik het heb over lokaal, dan heb ik het ook echt over kunstenaars die afgestudeerd zijn aan de Rietveld Academie, aan de Rijksacademie en die nu al heel veel jaren aangeven dat ze vertrekken of internationaal opdrachten nemen omdat ze hier weinig plek hebben om zich te ontwikkelen, om door te groeien. En dat is een keuze die je als stad wil of niet, maar wij kiezen er wel voor om wél die stad van wereldklasse te zijn. Daar is niets mis mee. Ik denk dat we daarin een voorbeeld kunnen zijn van hoe we kunstenaars hier kunnen houden en kunnen laten doorgroeien. De instellingen die u hebben geschreven, maar ook andere instellingen en dan heb ik het over presentatie-instellingen zoals De Appel die overigens wordt ondersteund door de Hartwig Foundation en dat geldt ook voor bijvoorbeeld Framer Framed, ook een presentatie-instelling die een tijd zonder plek verlegen zat en aangeeft hoe belangrijk het is dat dit soort instituten er zijn. Waarom zeg ik dit? Omdat zij zich melden bij hen maar ook bij CBK Zuidoost. Dat zijn kunstenaars die zich daar melden en vervolgens werk willen maken maar daarvoor geen financiering hebben.

Stichtingen zoals de Hartwig Foundation steunen al jarenlang dit soort kunstenaars om hun werk te kunnen maken. Maar dan heb je als kunstenaar een vervolgstap nodig en dat is bijvoorbeeld deze plek. Dat ontbreekt op dit moment in de stad. Ook het Stedelijk Museum geeft aan dat het belangrijk is in onze stad dat er meerdere van dit soort grote instellingen zijn. Er is een netwerk gaande dat u misschien niet kent maar de stad wel. Op dit moment kijken er heel veel mensen in deze stad naar iets wat heel bijzonder is en zij vragen zich af hoe het kan dat daarover misschien nog veel zorgen zijn en dat we dit niet zouden willen als stad. Ik vind het echt belangrijk expliciet te zeggen dat heel veel jonge mensen, makers, afgestudeerden al zo veel jaren wachten op dit soort expositieplekken. Ik wil dus aangeven dat er wel degelijk een urgentie is en een noodzaak bestaat. Het gaat over miljoenen euro’s. Als u mij vraagt, kunnen wij dit zelf, dan wil ik u als raad vragen, als we het aankopen voor iets anders, dan betekent het dat u als raad miljoenen euro’s structureel beschikbaar moet stellen om het te kunnen runnen. Ik heb het namelijk over een partij die ons vraagt het alsjeblieft te kopen; we geven het een maatschappelijke functie. Vervolgens hebben wij gezegd, oké, dan doen we het op deze wijze. Straks zal mijn collega iets zeggen over dit proces.

En vervolgens gaan wij met hen hierover in gesprek. Het enige wat ze vragen, is het pand aan te kopen. Alle kosten – er werd net gezegd dat dat niet zo is – maar echt alle kosten worden betaald door deze partij. Dat

55

Jaar

2021

Vergaderdatum 15 september 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

wordt doorberekend in de huur. Alleen al de huurprijs kan geen enkele andere culturele instelling zonder subsidie betalen. Daar bovenop gaan er miljoenen euro’s in de investering zitten. Ik vind het belangrijk om te zeggen, als we het niet doen en als het niet doorgaat, dan wordt het iets anders. U zegt nu eigenlijk dat het iets anders moet worden. De vraag is als het iets anders wordt, wie het dan gaat betalen of dat het straks onbetaalbaar wordt. Wat dit wordt, is een plek voor onze Amsterdammers. Denk aan het Concertgebouw, denk aan het De la Mar theater, denk aan Carré. We willen dat dat er is in onze stad en we zijn er trots op. Eigenlijk is de boodschap die we nu naar de hele stad uitzenden naar mensen die willen bijdragen, daarvan zeggen we, we willen uw geld niet. Ik vind dat nogal wat want ik heb in de raadscommissie Kunst, Diversiteit en Democratisering heel vaak de vraag gesteld hoe het nu zit met al die mecenassen en of ze kunnen bijdragen. Ik ben er heel hard voor aan het werk om ze aan tafel te krijgen. Het signaal dat we gaan afgeven dat we hun geld niet hoeven terwijl we weten dat de Hartwig Foundation een charitatieve instelling is die ons heeft benaderd om dat te willen doen. Als u opzoekt wat de Foundation allemaal ondersteunt, dan zijn dat allemaal instellingen waarvan u zegt, die hebben geen plek in deze stad.

Dat zijn allemaal kunstenaars die aangeven door deze Foundation hebben wij bestaansrecht. Ik zou het heel erg vinden als we dit de stad Amsterdam gaan ontnemen. Dat is mijn enorm gepassioneerd verhaal dat ik u toch wil meegeven. Dan de vragen die zijn gesteld over in hoeverre het toegankelijk is. Ik denk dat de Hartwig Foundation echt bereid is met een stadspas ervoor te zorgen dat heel veel Amsterdammers gratis naar binnen kunnen. Nu is de stadspas iets waaraan subsidie zit en je kunt je afvragen of je dat moet doen. Toch denk ik dat ik positief ben over deze motie want het bedrag komt ten goede aan degene die naar binnen wil en ik denk dat de Hartwig Foundation zeker bereid is dat andere bedrag daaraan toe te voegen zodat mensen die geen geld hebben daar toch naar binnen kunnen. Is deze organisatie lokaal verankerd? Ik denk het zeker. Ze werkt met heel veel instellingen, culturele instellingen en kunstenaars die aangeven dat ze heel graag met hen willen samenwerken, dat ze een uitwisseling tussen verschillende instellingen willen. Maar uiteindelijk kunnen ze landen in dit grote museum. Hoe mooi is het dat je volgende opstapplek wordt geboden. Ik denk wel dat we in de huurovereenkomst die er nu nog niet ligt want die kan pas komen wanneer u zegt dat wij het pand kunnen aankopen, afspraken kunnen maken dat die banden worden aangehaald.

Bijvoorbeeld een van de partijen uit Zuid is ook heel erg geïnteresseerd om een plek te zoeken. Misschien zijn daar ook nog mogelijkheden om hen aan elkaar te koppelen. Ik ben bereid er alles aan te doen om te kijken hoe we het lokaal op het gebied van cultuureducatie betaalbaar kunnen houden. Ik denk dat deze stichting die al twintig jaar de IMC weekendschool ondersteunt, laat zien dat ze in staat is zich te verhouden tot al dit soort vraagstukken. Ik wil de raad dus vragen hiermee in te stemmen. Daarmee ontnemen we de stad niet deze parel wat mij betreft. De overige vragen zijn voor mijn collega. (Mevrouw BLOEMBERG-ISSA: De wethouder leek niet helemaal te begrijpen waarom er zo veel kritiek op dit plan is. Mijn vraag aan haar is waarom de raad niet eerder is meegenomen bij dit plan en in dit proces zodat er meer duidelijkheid over was gekomen.) Ik heb daarover ook in de raadscommissie iets gezegd. Dat moest in vertrouwelijkheid. Het was ook een overleg met Rijksvastgoed. In principe kan het Rijksvastgoed gewoon bepalen het op de markt te gooien. Wij hebben gezien dat er een urgentie en een noodzaak is om van de Zuidas een open, levendige plek te maken. We hebben vervolgens gebruik gemaakt van het recht van eerste koop. Toen zijn die gesprekken in gang gezet. Maar dat wil niet zeggen dat het dan al zo ver is. Ik begrijp uw

56

Jaar

2021

Vergaderdatum 15 september 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

vraag want u wilt meer betrokken worden. We hebben wel gedacht, is dit nu echt iets voor ons, voor onze stad? Heeft dit een toegevoegde waarde? U refereerde er even aan waarom de Kunstraad al wel betrokken was. Het was een conceptstuk en u heeft uiteindelijk het stuk in april 2021 gekregen en daarbij ging het om het definitieve stuk. Wat ons betreft kunt u nog zeggen in een vervolggesprek op het moment dat het plan er ligt en de huurovereenkomst is getekend en alle partijen met elkaar in gesprek zijn geweest, laat de Kunstraad er nog maar eens naar kijken. De Kunstraad is immers ingesteld door u. Het is aan u om dat instrumentarium alsnog in te zetten. Dan kunt u ook kijken of het eigenlijk iets is waarmee u iets kunt. Maar uw vraag is of wij dit eerder hadden kunnen doen. Nee, dat kon niet in de vertrouwelijkheid die er was. (Mevrouw BLOEMBERG-ISSA: Waarom kan dat niet in vertrouwelijkheid? Het stadsdeel is er wel betrokken bij geweest en het college kan de raad ook in vertrouwen informeren.) Daarvoor is gekozen omdat het te maken had met iets wat nog helemaal in ontwikkeling was en waarvan we niet konden weten of het überhaupt kon doorgaan. Het Rijksvastgoedbedrijf had ook andere plannen kunnen hebben. Wij hebben met het Rijksvastgoedbedrijf in gesprek moeten gaan. Mijn collega zal u straks meenemen in hoe dat hele proces is doorlopen. Dat proces hebben wij goed doorlopen.

U stelt dat de raad eerder op de hoogte had moeten worden gesteld, maar het moest wel even goed worden uitgewerkt want anders ga je met een halfslachtig verhaal met elkaar aan tafel terwijl je nog in gesprek bent. Als u het goed vindt, zal wethouder Everhardt u meenemen in het hele proces en de overige vragen beantwoorden. (De heer VELDHUYZEN: Volgens mij hoeft de wethouder zich niet al te veel zorgen te maken over de vraag of er een meerderheid komt voor dit plan. Ik hoorde haar zeggen, stem alsjeblieft voor. Maar over het algemeen stemmen de coalitiepartijen gewoon mee met het college dus dat komt wel goed. Maar kunstenaars vertrekken ook uit de stad omdat ze hier niet kunnen wonen en niet alleen omdat ze hier niet kunnen tentoonstellen. Dan vraag ik me af, waarom dan de keuze om hierin te investeren in plaats van bijvoorbeeld te stoppen met de verkoop van vastgoed dat al in handen is van de gemeente maar dat we nu aan het verkopen zijn? Dan kunnen we dat ter beschikking stellen aan kunstenaars als woonwerkpanden.) Vind ik een goede vraag. Kunstenaars vertrekken uit deze stad. Niet alleen kunstenaars. Er zijn heel veel mensen die vertrekken. Daarom werken we er als college aan om de stad betaalbaar te houden. Dan wil ik nog even ingaan op wat we wel doen op het gebied van kunst en cultuur in de andere stadsdelen.

Nu lijkt het alsof we alleen maar dit doen, maar uw weet en daarover is heel veel gezegd, dat we De Meervaart doen. We hebben onlangs het Verhalenhuis gelanceerd in Nieuw-West, het Talentenhuis dat in Nieuw-West komt, de XL. We hebben een vrije ruimte in de Tuinen van West waarmee we bezig zijn. In Zuidoost doen we onderzoek naar de uitbreiding van het Bijlmer Parktheater. Daar kom ik op een later moment op terug. We zijn met een groep kunstenaars bezig, Oskam, de eerste foundation in Amsterdam, de Hiphopacademie wordt gelanceerd, een kleinere plek waar we samen op zoek gaan naar een grotere plek. En natuurlijk de dependance van New Metropolis. Daarnaast gaan we in Zuidoost nieuwe broedplaatsen creëren. Daar kom ik op een later moment op terug. Dit staat trouwens ook allemaal in het nieuwe strategisch huisvestingsplan kunst en cultuur dat uw kant op komt zodat u kunt zien wat we allemaal doen. In Noord komt er een collectief van verschillende culturele instellingen op het Buikslotermeerplein. Daar maken we een nieuw podium waarmee ik nog terugkom

57

Jaar

2021

Vergaderdatum 15 september 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

in het Hamerkwartier. Een wijkgericht cultuurcluster in De Banne-Noord bijvoorbeeld bij de Rietwijker. Daar wil onder andere Verdediger Noord zich gaan vestigen met allemaal verschillende kunstenaars en de vrije ruimte op het Groene veld. Dat komt er allemaal aan. We gaan de hele stad helpen. Kunstenaars kunnen niet zo veel betaalbare plekken vinden en daar ben ik hard mee bezig. Zoals u weet, maken we daarvoor ruimte in het broedplaatsenbeleid maar het is nog niet genoeg en er moeten zeker nog plekken bij. (De heer VELDHUYZEN: Een vervolgvraag. Ik ben groot voorstander van het werk van de wethouder als het gaat om haar inzet op spreiding van kunst en cultuur in de stad, maar dit ging eigenlijk meer om de fundamentele vraag waarom de gemeente een pand gaat opkopen terwijl ze tegelijkertijd de vastgoedknoop aan het oplossen is door panden af te stoten.) Ik heb een aantal panden moeten verkopen. In principe werkt het zo. Als een pand leeg komt, dan zijn er verschillende directies en dan werken we langs de LURprocedure. Alle verschillende directies, dus zowel van Kunst en Cultuur tot aan alle andere collega’s komen langs en zeggen, ik heb dat pand nodig en dat is dan wel of niet geschikt. AIs er geen beleidsdoelstellingen zijn, dan kunnen we het verkopen. Alleen onder die voorwaarden hebben we het gedaan. Dat overzichtje hebben we volgens mij al een keer met u gedeeld.

Daarnaast hebben we ook gezegd dat er een aantal knelpunten is die we kunnen oplossen met een verkoop van vastgoed. Dat doen we dus alleen met de panden die we niet kunnen gebruiken, panden die niet geschikt zijn waaronder bruggen en kades. Volgens mij heb ik met u gedeeld hoe we dan dat gat in de begroting hiermee hebben kunnen dekken. (De heer VELDHUYZEN: Laatste interruptie. Dank voor het antwoord. Nog een andere vraag. Is er nu met die partij wel gepraat waarom nu specifiek dit pand en is er geprobeerd te overtuigen dat het veel beter is zoiets te gaan doen in Nieuw-West of Zuidoost? Dat zou dit college natuurlijk fantastisch vinden.) Ik denk dat de heer Veldhuyzen gelijk heeft dat we ook op die plekken partijen nodig hebben zoals de Hartwig Foundation die ook daar zouden willen investeren. Het zou mooi zijn als we daarin samen zouden kunnen optrekken. Wat ik in ieder geval weet, is dat in de gesprekken die we met de Hartwig Foundation hebben gevoerd, zij heeft aangegeven op deze locatie een meerwaarde te zien die ze ergens anders niet ziet. Dat heeft ook met het gebouw te maken. Het is een prachtig brutalistisch gebouw. Een deel monumentaal, een ander deel niet. Daar kun je echt datgene creëren, ten minste, als je kijkt naar het museale concept. Dit gebouw bleek geschikt en ook qua openbaar vervoer was het ideaal. Dat heeft bij hen meegewogen in de keuze.

Ik wil niet zeggen dat deze Hartwig Foundation straks niets meer wil doen voor deze stad; het zou mooi zijn als er nog opvolging komt op andere plekken. (De heer BOOMSMA: Dank aan de wethouder. Ik ken haar passie voor de kunsten natuurlijk en ik kan het allemaal volgen maar het gaat hier toch om een enorm pand. Dat is volgens mij de reden dat er minder andere partijen in aanmerking komen. Een huurprijs van 4,5 euro per m2 per maand wat volgens mij hier aan de orde is, hoe verhoudt dat zich nu tot de huren die andere culturele instellingen aan de gemeente betalen? En anders is mijn vraag wat dan de huurprijs is per m2.) Dan moet ik even denken. Volgens mij gaat het niet om die 4,5 euro. Volgens mij is er gekeken naar het aankoopbedrag en daar is dan een huurbedrag aan gekoppeld. Ik weet niet of we überhaupt het totaalbedrag kunnen noemen maar volgens mij kom je uit rond de miljoen euro per jaar. Dat staat nog los van de investering in de verbouwing. Dus

58

Jaar

2021

Vergaderdatum 15 september 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

op het moment dat je gaat investeren en ook nog gaat uitbreiden, dan kom je op een maximum van 19.000 m2 en dan die verbouwing en alle investeringen (beheer doet de Foundation ook zelf), dat allemaal doen als niet gefortuneerde partij, dat maakt het wel heel ingewikkeld. Dus uiteindelijk, als het klaar is, zal dat niet het bedrag per m2 zijn. Wij vragen dus aan deze partij alles maar dan ook alles zelf te betalen en te investeren. Dus de huur is niet berekend zoals bij andere maatschappelijke organisaties waarbij het gaat om de bruikbare m2. Dit gaat over het aankoopbedrag plus alle kosten die daarbij horen én de proceskosten. Al die kosten worden doorberekend in de huur. Even een voorbeeld. Dan heb je het over de exploitatielasten, de kapitaallasten, zelfs de procesperiode dus de maanden dat we het gebouw zouden aankopen plus het moment dat we het gebouw zouden overdragen, die zes maanden aan extra kosten worden uiteindelijk in een keer terugbetaald. Er is dus geen enkele cent die de gemeente moet betalen. De rol van de Hartwig Foundation is een maatschappelijke en culturele en daarom gaan we niet vragen daaraan te gaan verdienen. Het komt uiteindelijk allemaal ten goede aan de kunst.

(De heer BOOMSMA: Ik snap dat nu een afwijkende methodiek is gekozen om die prijs te betalen maar uiteindelijk komt het er toch op neer als je bijna een miljoen euro betaalt voor 19.000 m2 dat je op zoveel per m2 per maand uitkomt. Mijn vraag is hoe zich dat verhoudt tot de huren die andere instellingen betalen. De huren die andere instellingen betalen, dat kost de gemeente ook niets. Ik kan me voorstellen dat het de gemeente ook niets kost als heel veel andere instellingen een lage huur zouden betalen. Die leveren dan toch ook heel veel op voor de stad.) We moeten ons gewoon houden aan de Wet markt en overheid. Dat betekent dat er een kostprijsdekkende huur moet worden gevraagd. Die kostprijsdekkende huur dat zijn alle kosten die worden gemaakt en die moeten we doorberekenen. We houden ons aan die wet en dat is wat hier speelt. Daarover hebben we in de raadscommissie trouwens ook nog iets gezegd. (De heer BOOMSMA: Dat snap ik maar mijn vraag is hoe dat zich verhoudt tot de huren die andere instellingen betalen. Ik kan het heel goed volgen. Ja, op deze manier levert het wat op voor de stad. Maar zouden we dan ook op deze manier naar andere instellingen kunnen kijken die een vergelijkbare constructie zouden willen?) Ik zit gewoon even na te denken wat dat betekent.

Eigenlijk is wat we nu doen in deze situatie, dat we zeggen, hier heeft u de sleutel en u betaalt alles zelf en u investeert alles zelf. Vergelijk het eens even met het Stedelijk Museum. Daarin moest worden geïnvesteerd en al die huur moet uiteindelijk weer worden opgebracht. Dus dat betekent dat wij als stad meebetalen aan die huur en dat we daarnaast ook exploitatiesubsidie geven. Dus je gaat geld door pompen. In dit geval is het zo dat deze partij een pand krijgt en dan alles moet betalen dus ook de exploitatie. Die m2-prijs stijgt op het moment dat de hele verbouwing wordt gedaan maar wie doet de verbouwing? Zij, niet wij. Het is eigenlijk niet te vergelijken. Ik denk wel dat een heleboel huurders van kunst- en cultuurinstellingen op dit moment op een andere manier en via subsidie bestaansrecht hebben. Zonder die subsidies kunnen ze de huur helemaal niet betalen. (Mevrouw BLOEMBERG-ISSA: Ik hoorde de wethouder zeggen dat de huurprijs per m2 stijgt als het pand is verbouwd. Uit de technische sessie heb ik begrepen dat de huur hetzelfde blijft ook al is er verbouwd.) Wat ik bedoel te zeggen, op het moment dat wij het pand zouden aankopen en de hele verbouwing zouden doen, dan zou de prijs per m2 extreem hoog zijn en dan is het de vraag welke culturele instelling in hemelsnaam zo veel huur zou kunnen opbrengen. Het betekent dat u als raad misschien moet instemmen met een

59

Jaar

2021

Vergaderdatum 15 september 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen