Jaarstukken 2023
Tekst van het document
Reservemutatie met toelichting bedrag x € 1.000 taakveld + omschrijving
bijgestelde begroting
jaarrekening
a. toevoeging
b. onttrekking
c=a-b stand 1jan verschil
0.3 Dekking kapitaallasten gebouwen
1.715
861
854
0.3 Dekking kapitaallasten gronden
311
0
0.3 gemeentelijk aandeel Kalkbranderij
0
0.3 Renovatie Voerman 2a
verschil
d. toevoeging
e. onttrekking
stand 31dec
f=d-e verschil
g=c-f
13.293
1.229
861
13.661
368
486
311
1.765
156
0
1.921
156
155
0
0
0
0
0
0
0
0
0
45
-45
45
0
0
45
0
-45
2.5 Amstelveenlijn
0
77
-77
77
0
77
0
-77
0
3.2 Bedrijventerrein Amstelveen Zuid
0
315
-315
4.408
0
315
4.093
-315
0
8.1 Stadshart
500
537
-37
37
500
27
511
473
-511
8.2 Grote projecten
960
1.168
-208
1.456
960
866
1.550
94
-302
8.2 Toekomstige gemeentelijke investeringen A9
0
0
0
6.400
0
0
6.400
0
0
8.3 Startkoop Amstelveen en Startersleningen
259
0
259
2.967
259
0
3.226
259
0
5 Ruimtelijke ontwikkeling
3.744
3.003
741
30.449
3.103
2.146
31.406
957
-216
0.3 Dekking kapitaallasten gebouwen Zonnepanelen op gemeentelijke daken (fasering € 441.000) In 2023 is het overgrote deel van de geplande gebouwen van zonnepanelen voorzien. Echter bij drie panden was het nog niet mogelijk deze in 2023 te plaatsen. De reden hiervan is het feit dat een tweetal panden een nader constructief onderzoek moesten ondergaan en van één gebouw is gewacht om de zonnepanelen te plaatsen nadat het dak is vervangen. Het project zal in 2024 geheel worden afgerond. Via een beslispunt bij deze jaarstukken wordt € 441.000 overgeheveld naar 2024 inclusief de afwikkeling met de reserve "investeringen in energietransitie en duurzaamheid". 0.3 Dekking kapitaallasten gronden Aankoop percelen Weldam (€ 155.000) Eind 2023 is de koopovereenkomst ondertekend en inmiddels is een aanvraag bij de notaris gedaan voor het opmaken van een akte van levering en volmacht. De levering van de grond vindt plaats in 2024. Via een beslispunt bij deze jaarstukken (fasering kredieten) wordt € 155.000 overgeheveld naar 2024. pagina 54 van 214
Jaarstukken 2023
Grote projecten en Stadshart Zie toelichtingen bij "Wat heeft het gekost?" taakveld 8.1 Ruimtelijke ontwikkelingen (€ 313.000) en het krediet Stadshart buitenruimte (€ 500.000). Voorzieningenmutatie met toelichting bedrag x € 1.000 taakveld + omschrijving
bijgestelde begroting
jaarrekening
a. toevoeging
b. onttrekking
0.3 (Huur) woonwagens en -lokaties
119
61
58
0.3 Onderhoud overige gebouwen
3.907
5.561
620
8.2 Facilitaire projecten 8.3 Dubieuze debiteuren bouwleges 5 Ruimtelijke ontwikkeling
verschil
d. toevoeging
e. onttrekking
stand 31dec
f=d-e verschil
g=c-f
435
119
23
531
97
-38
-1.654
1.917
3.907
5.079
745
-1.172
-482
0
620
615
133
27
721
106
514
0
295
-295
590
2.690
220
3.060
2.470
-2.765
0
0
0
660
863
0
1.523
863
-863
4.646
5.917
-1.271
4.216
7.712
5.348
6.580
2.364
-3.634
8.2 Bouwgrondexploitatie en bouwgrond
c=a-b stand 1jan verschil
Onderhoud overige gebouwen (voordeel € 482.000) Door externe capaciteit is een inhaalslag gemaakt in het uitvoeren van diverse onderhoudsprojecten. Daarnaast zijn de bouwkosten significant gestegen. Als gevolg hiervan is in de 2e tijdvakrapportage 2023 de lopende begroting geactualiseerd door een extra onttrekking te begroten van € 4,4 miljoen in 2023. Omdat daarmee de voorziening negatief dreigde te raken is er ook een eenmalige extra dotatie aan de voorziening gedaan van € 1,5 miljoen. De uitgaven zijn ten opzichte van deze extra begrote onttrekking met € 482.000 achtergebleven, maar zijn in 2024 nodig aangezien de onderhoudsprojecten doorlopen en de voorziening ontoereikend is om de toekomstige onderhoudsprojecten te kunnen dekken. In de perspectiefnota 2025 zal nader worden ingegaan op het tekort en zal hiervoor een oplossing worden gegeven om de voorziening weer meerjarig op orde te krijgen. Facilitaire projecten Zie toelichting facilitaire projecten. Bouwgrondexploitatie en bouwgrond Zie toelichting bij "wat heeft het gekost" taakveld 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur en taakveld 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen). Dubieuze debiteuren bouwleges In de financiële verordening Amstelveen 2022 zijn in artikel 10 de regels opgenomen voor de voorziening voor oninbare vorderingen.
Beoordeling van de nog openstaande vorderingen voor bouwleges laat een noodzakelijke ophoging tot een bedrag van € 1,5 miljoen zien. Kredieten Dikwijls loopt de besteding van kredieten over meer dan één jaar. In dat geval vraagt het BBV om het begroten van jaarschijven. Jaarschijven zijn afhankelijk van de voortgang van het werk en kunnen vaak niet anders dan globaal worden voorspeld. Dit kan leiden tot afwijkingen van de begrote jaarschijven, ook indien er (nog) geen sprake is van kredietoverschrijding. In de nota verordening 212 is daarover het volgende opgenomen: Verschuivingen van uitgaven in een investeringskrediet tussen jaarschijven (fasering) en hiermee samenhangende reservemutaties zijn toegestaan zonder specifiek raadsbesluit bij de jaarstukken mits het totale investeringskrediet niet wordt overschreden, de fasering maximaal 3 jaar betreft en de uitgaven passen binnen de met de raad afgesproken prestaties waarvoor het krediet is verstrekt
Jaarstukken 2023
pagina 55 van 214
Bioscoop en hellingbaan stadshart (fasering € 1.900.000) Via de raadsbrief van 31 oktober 2023 bent u geïnformeerd over het stopzetten van de ontwikkeling Pathé bioscoop in Amstelveen. Zoals aangegeven zijn we nog steeds op zoek naar een alternatief. Momenteel is de gemeente in onderhandeling met een aantal partijen. Daarom wordt het krediet voor hellingbaan stadshart doorgeschoven van 2023 naar 2024. Bij de perspectiefnota 2025 wordt het gehele krediet voor de cultuurstrip en de hellingbaan geactualiseerd en samengevoegd. Buitenruimte Stadshart (fasering € 500.000) Eind 2023 zou gestart worden met de herinrichting van het Stadshart (Rembrandtweg). Door uitgebreide participatie en de complexiteit bij het maken van een definitieve marktindeling en marktvoorzieningen, is het proces vertraagd. Met de uitvoering wordt in 2024 gestart. Het niet bestede bedrag wordt daarom overgeheveld naar 2024. Zonnepanelen op gemeentelijke daken (fasering € 441.000) Zie toelichting reservemutaties. Het restant krediet van € 441.000 dient overgeheveld te worden naar 2024. Wijkcentrum Alleman (fasering - € 174.000) Bij tweede tijdvak 2023 is een groot deel van het budget voor Alleman ad. € 200.000 doorgeschoven naar 2024 omdat er vertraging is vanwege de onderhandelingen over de financiering van de bouw in samenhang met de huur van de huisartsen en de verkoopovereenkomst met de medici.
Eind december is de afrekening voor de omgevingsvergunning betaald, waardoor dit budget toch in 2023 al nodig bleek. De hogere uitgaven in 2023 van € 174.000 betreft alleen fasering in de tijd en deze lasten kunnen verrekend worden met het beschikbare budget in 2024.
Facilitaire projecten met toelichting Afwijkingen x € 1.000 * toelichting letters onder tabel
8.1 Ruimtelijke ontwikkeling U I B
Investering buitenruimte U I B
Resultaat 8.1 W V
Resultaat 0.10 W V
Voorziening S O
Afwijkingen Acacialaan
7
0
7
117
0
74
0
0
0
43
0
33
Amsteldijk Noord 17
-9
2
-5
0
0
0
2
-4
0
0
-14
-4
Amsteldijk Zuid 105
-10
0
0
0
0
0
0
-10
0
0
0
-10
Amsteldijk Zuid 183
-13
3
-12
17
17
0
4
0
0
0
-11
0
Amsteldijk Zuid 204b
-17
7
-17
37
37
0
7
0
0
0
-27
0
Amsterdamseweg 497a
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
-9
Bankrashof 3
5
0
0
0
0
0
-5
0
0
0
0
0
Bovenkerkerweg 86
9
29
0
0
0
0
6
-14
0
0
0
0
BTAZ Noordoost
103
40
62
184
0
184
0
0
0
0
0
0
BTAZ Noordwest
97
27
70
141
0
141
0
0
0
0
0
0
BTAZ Zuidoost
87
0
87
158
0
158
0
0
0
0
0
0
De Loeten
27
1.302
-1.274
1.264
1.264
0
0
0
0
0
0
0
Groen van Prinstererlaan 114
-19
4
-23
0
0
0
0
0
0
0
-54
0
Haagbeuklaan
-54
0
-54
35
0
35
0
0
0
0
-12
0
Kronenburg
38
0
38
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Kruitmolen 19a-21
8
0
-11
41
38
0
0
19
0
3
-22
0
246
0
246
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Legmeer Maalderij
-4
0
-4
200
200
0
0
0
0
0
0
0
Montpensierlaan
-23
-102
69
0
0
0
0
10
0
0
0
0
Oostelijke Poeloever2
5
0
0
0
0
0
0
5
0
0
0
0
Ouderkerkerlaan 150
125
0
59
0
0
0
0
66
0
0
0
17
Rembrandthof
-20
-67
47
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Scheg Midden
7
0
7
401
0
401
0
0
0
0
-2.145
0
Scheg Oost
-99
-292
192
244
128
117
0
0
0
0
-291
0
Scheg West
-42
2.141
-1.977
494
494
0
206
0
0
0
0
0
pagina 56 van 214
Jaarstukken 2023
Startbaan 16
17
0
0
35
0
0
0
17
0
35
0
0
Startbaan 5
34
0
-12
17
16
0
0
46
0
1
-35
47
Texelstraat
2
70
-5
38
0
-2
0
-63
0
41
-27
0
Uilenstede 471-473
9
0
9
0
0
0
0
0
0
0
-52
0
Overige projecten
-5
0
0
23
0
0
0
-5
0
23
0
1
Restant krediet 2022
0
0
0
582
901
0
0
0
0
0
0
0
0
146
-2.690
75
Totaal 507 3.163 -2.502 4.027 3.095 1.106 220 65 * Toelichting: U = uitgaven, I = inkomsten, B = balansmutatie, BW= balansmutatie bovenwijks W = winst, V-verlies S = storting en O = onttrekking
Bij facilitair grondbeleid wordt de bestemming uit de ruimtelijke maatregel gerealiseerd door particulieren. Hierbij moet de gemeente de kosten die nodig zijn om de bouwplannen te realiseren verhalen op de particuliere ontwikkelaar. Daardoor is het saldo van baten en lasten over het algemeen in evenwicht. Uitzondering op het budgettair neutrale saldo zijn kosten die niet kunnen worden verhaald. Deze moeten als verlies worden genomen in het jaar dat dit zich voordoet. Voor verwachte toekomstige tekorten wordt een voorziening getroffen. De overige afwijkingen op baten en lasten zijn budgettair neutraal en betreffen faseringsverschillen binnen de projecten. Acacialaan Lagere lasten € 124.000 Door vertraging in de bestemmingsplanprocedure en daarmee de oplevering van de opstallen, zijn de afrondende werkzaamheden woonrijp maken niet in 2023 uitgevoerd. Bedrijventerrein Amstelveen Zuid (BTAZ) Lagere lasten € 770.000, lagere baten € 67.000 Voor de drie deelgebieden zijn in 2023 minder kosten gerealiseerd door lagere onderzoekskosten, die niet nodig zijn gebleken. Daarnaast zijn de werkzaamheden bouwrijp maken niet uitgevoerd omdat wordt voorzien dat deze werkzaamheden door de betreffende grondeigenaar worden uitgevoerd. Hierdoor zijn de plankosten ook lager in 2023. De geraamde subsidie van € 67.000 is niet ontvangen omdat de werkzaamheden nog niet zijn uitgevoerd.
Legmeer Lagere lasten € 246.000 De plankosten zijn lager omdat een aantal werkzaamheden doorschuiven naar 2024. Het gaat hier om werkzaamheden voor de MER, een schetsontwerp, een planschaderisicoanalyse en het opstellen van een bestemmingsplan (inclusief kostenverhaal). Dit jaar is voornamelijk gewerkt aan de actualisatie van de uitgangspunten. Deze moeten worden vastgesteld voordat bovenstaande producten kunnen worden opgeleverd. Daarentegen zijn er ook kosten geweest die niet voorzien waren, waarvan de belangrijkste de second opinion op de grondexploitatieberekening is geweest. De Loeten Lagere lasten € 1,3 miljoen, lagere baten € 2,6 miljoen Contractvorming voor twee grote contracten heeft vertraging opgelopen en daarmee ook de financiële afwikkeling. Inmiddels zijn de contracten wel akkoord en worden in 2024 afgehandeld. De investeringen in het openbaar gebied volgen de particuliere initiatieven. Met de twee genoemde contracten koopt de gemeente gronden aan waarop openbaar gebied wordt gerealiseerd. Vanwege de vertraging in de contractvorming is ook dit naar 2024 verplaatst. Maalderij 4-8 Lagere lasten € 196.000, lagere baten € 200.000 De werkzaamheden bouwrijp maken zijn doorgeschoven naar 2024 net als de te ontvangen exploitatiebijdrage die hier tegenover staat. Ouderkerkerlaan 150 Lagere lasten € 125.000, lagere verliesneming € 66.000.
De in de begroting opgenomen lasten waren bedoeld voor meerdere jaren. Hierdoor zijn er in 2023 lagere lasten. Ook het verlies wordt niet in 2023 genomen maar in de komende jaren. Jaarstukken 2023
pagina 57 van 214
Charlotte van Montpensierlaan 2a Hogere baten € 102.000 De ontwikkelende partij was op basis van de afspraken in de anterieure overeenkomst nog een exploitatiebijdrage verschuldigd. Deze bijdrage was niet opgenomen in de begroting. De Scheg Lagere lasten € 0,8 miljoen, lagere baten € 2,5 miljoen, lager resultaat € 0,2 miljoen De plan fasering van deelgebied Oost is aangepast naar vier fases, met naar verwachting vier omgevingsvergunningen. Voor de aangepaste fasering wordt een allonge op de anterieure overeenkomst gesloten. Vooruitlopend is een voorschot op de aanvullende exploitatiebijdrage ontvangen waardoor in het deelgebied Oost de inkomsten hoger zijn dan voorzien. Voor deelgebied West is de eerste omgevingsvergunning in 2023 nog niet verleend. Wel is in augustus 2023 een overeenkomst met grondeigenaren getekend. De verwachte inkomsten uit exploitatiebijdragen worden later ontvangen dan was voorzien. Een groot deel van de verwachte uitgaven en inkomsten zijn naar de volgende jaren geschoven. Aan uitgavenzijde betreft dit voornamelijk de hoofdinfrastructuur. De plankosten zijn hoger geworden doordat de gesprekken met grondeigenaren, bestuur en projectgroep meer tijd hebben gevergd. Voorziening Voor een aantal facilitaire projecten worden tekorten verwacht in de komende jaren. Voor deze tekorten is een voorziening gevormd.
De totale stand van deze voorziening bedroeg begin 2023 € 0,6 miljoen en eind 2023 € 3,1 miljoen. De belangrijkste verklaring voor de toename van € 2,5 miljoen betreft de effecten van huidige bestemmingsplannen en exploitatieplannen in De Scheg. Voor de Scheg Midden is het ontwerp bestemmingsplan op 20 december 2023 ter inzage gelegd. De (naar verwachting positieve) effecten op de faciliterende grondexploitatie en verliesvoorziening worden verwerkt via de jaarlijkse actualisatie van de grondexploitaties in 2024. Restant krediet 2022 Lagere lasten € 582.000, lagere baten € 901.000 De restant kredieten buitenruimte 2022 zijn abusievelijk in de begroting 2023 blijven staan en hadden verwijderd moeten worden. Er is nu sprake van een dubbeling. Verbonden partijen Naast de eigen organisatie dragen verbonden partijen bij aan het realiseren van de beleidsdoelstellingen. Bij de realisering van de doelstellingen van het programma Ruimtelijke Ontwikkeling is betrokken: Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. Voor aanvullende informatie over deze partij wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen. Subsidies Voor de van toepassing zijnde subsidies op dit programma wordt verwezen naar de bijlage Subsidies.
pagina 58 van 214
Jaarstukken 2023
2.6 Bestuur, bevolking en veiligheid
Inleiding Een stad voor iedereen begint met veiligheid: inwoners moeten zich veilig voelen in hun woonomgeving. Daarom blijft Amstelveen investeren in veiligheid. Illegale activiteiten nemen toe, ook in Amstelveen. Dit wordt actief bestreden in samenwerking met politie en justitie. De inzet van de handhavers wordt samen met de raad bepaald. De bestuursstijl wordt aangepast om het vertrouwen in de lokale overheid te vergroten. Amstelveen wil de kwaliteit van de dienstverlening verbeteren. Daartoe wordt de wijkgerichte aanpak in verschillende sectoren versterkt. Nieuwe visies worden op uitvoerbaarheid getoetst en prioriteiten bijgesteld als een uitvoeringstoets daarom vraagt. De menselijke maat is leidend in de uitvoering, er wordt gefloten in de geest van de ‘WETstrijd’. Participatie wordt tijdig en dichtbij georganiseerd en initiatieven van inwoners gestimuleerd. Bestuurlijke actiepunten Veiligheid, handhaving en crisisbeheersing Omschrijving
Type
23-01 Verstrekken subsidie voor treffen veiligheidsmaatregelen
Uitvoering
23-02 Vergroten inzicht in aard en omvang
Uitvoering
23-03 Nemen veiligheidsmaatregelen tav toegankelijkheid systemen
Uitvoering
23-04 Versterken vroegsignalering en persoonsgerichte aanpak met veiligheid- en zorgpartners
Uitvoering
23-05 Inzet op hotspots door toezicht en/of veiligheidsmaatregelen
Uitvoering
23-06 Intensivering toepassing Wet Bibob
Uitvoering
23-07 Communicatie ter vergroting weerbaarheid doelgroepen tegen digicriminaliteit
Uitvoering
23-08 Preventie door communicatie/voorlichting
Uitvoering
23-09 Vergroten en borgen ambtelijke en bestuurlijke integriteit
Uitvoering
23-10 Versterken veilig ondernemersklimaat
Uitvoering
Status
Status: 'A' = aanvullende toelichting
Dienstverlening burger Omschrijving
Type
23-01 Ambitieniveau actieve openbaarmaking bepalen
Raad
Status A
Status: 'A' = aanvullende toelichting Nummer
Aanvullende toelichting
23-01
Geen raadsbesluit nodig. Meegenomen in het raadsgesprek 6 maart 2024.
Jaarstukken 2023
pagina 59 van 214
Communicatie Status
Omschrijving
Type
23-01 Uitbreiden digitale dienstverlening en informatievoorziening
Uitvoering
A
23-02 Effectieve communicatiemiddelen inzetten om een grote verscheidenheid aan doelgroepen Uitvoering te informeren over veel verschillende thema's.
A
23-03 Inzetten van innovatieve participatiemiddelen.
A
Uitvoering
Status: 'A' = aanvullende toelichting Nummer
Aanvullende toelichting
23-01
Het uitbreiden van de digitale dienstverlening en informatievoorziening is een continu ontwikkelproces.
23-02
Met name in het sociaal domein zijn extra en nieuwe communicatiemiddelen ontwikkeld om deze doelgroepen beter te informeren.
23-03
Door middel van AI analyseren van inbreng van inwoners bij participatie
Regionale samenwerking en internationale betrekkingen Status
Omschrijving
Type
23-01 UItvoeringsagenda MRA 2020 -2024
Uitvoering
23-02 Herijken internationaal beleid
Raad
Status: 'A' = aanvullende toelichting
Financieel overzicht bedrag x € 1.000
Rekening
Begroting 2023
Rekening 2023
Saldo
Programma
2022 Primitief
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
2023
0.1 Bestuur
-2.865
-3.755
3.801
0
-3.801
6.198
8
-6.190
-2.390
0.2 Burgerzaken
-1.589
-1.354
3.583
1.570
-2.013
3.747
1.704
-2.043
-31
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
-6.385
-5.844
6.718
0
-6.718
6.833
0
-6.833
-115
1.2 Openbare orde en veiligheid
-4.425
-4.127
5.166
691
-4.475
4.704
376
-4.328
147
Totaal saldo van baten en lasten
-15.265 -15.079
19.267
2.261 -17.005
21.482
2.088
-19.395
-2.389
206
15
314
299
93
2.467 -16.799
21.497
2.402
-19.095
-2.296
Reservemutatie Resultaat
782
4
0
-14.482 -15.075
19.267
206
0.1 Bestuur Burgemeester en wethouders (nadeel € 2,5 miljoen) In 2023 heeft er dotatie plaatsgevonden aan de voorziening Alg. pensioenwet politiek ambtsdragers (APPA). De toelichting is opgenomen bij de betreffende voorziening op dit programma. Gemeenteraad (voordeel € 93.000) De budgetten van de gemeenteraad vertonen een positief saldo van € 93.000. Dit wordt met name verklaard door de hierna vermelde afwijkingen. 1. Vergoedingen gemeenteraad (voordeel € 34.000) De vergoedingen aan de gemeenteraad vallen lager uit dan begroot. De looncompensatie van 2,85% in 2023 is niet benut. pagina 60 van 214
Jaarstukken 2023
2. Werkkostenregeling gemeenteraad (nadeel € 59.000) De werkkostenregeling is landelijk in 2015 geïntroduceerd om de administratieve lastendruk van werkgevers te verlagen. Hoofdregel is dat alle vergoedingen en verstrekkingen die in het kader van de dienstbetrekking worden toegekend tot het loon van de medewerker worden gerekend. De netto onkostenvergoeding van de raad valt hieronder en moet verplicht in het forfait van de werkkostenregeling worden ondergebracht van de gemeente Amstelveen. De afgelopen jaren zijn deze kosten / de naheffing gedekt binnen de bedrijfsvoeringsbudgetten. Met ingang van 2023 wordt de naheffing van de gemeenteraad verantwoord op taakveld 0.1 Bestuur. 3. Diverse overige posten (voordeel € 45.000) In 2023 heeft de gemeenteraad geen opdracht gegeven voor extern onderzoek en geen gebruik gemaakt van het opleidingsbudget. Van het beschikbaar gestelde budget voor Raadsinformatie pagina is € 12.000 niet besteed. Op basis van de Verordening ambtelijke bijstand en fractieondersteuning 2022 kunnen fracties die gekozen zijn in de gemeenteraad aanspraak maken op een fractievergoeding. De financiële bijdrage bestaat uit een jaarlijks basisbedrag van € 2.500 per fractie en een variabel deel van € 700 per raadszetel.
Er is één fractie die in 2023 geen gebruik heeft gemaakt van deze vergoeding en de meeste fracties maken het budget niet volledig op waardoor een restant bedrag is overgebleven. Accountantskosten (voordeel € 58.000) Per 1 januari 2024 is een nieuwe accountant aangesteld door de raad: PWC. De inschatting is dat mede door toegenomen werkzaamheden in onder andere het aantal Sisa-regelingen en de indexatie de kosten van de nieuwe accountant structureel hoger zullen uitvallen. Bij de Perspectiefnota 2024 is per abuis met ingang van 2023 in plaats van 2024 € 58.000 budget aangevraagd voor de nieuwe accountant. Taakveld 0.2 Burgerzaken (nadeel € 42.000) De gerealiseerde inkomsten uit hoofde van reisdocumenten, garantverklaringen en naturalisaties zijn hoger dan verwacht. De hogere inkomsten leiden tot hogere rijksafdrachten. 1.1 Crisisbeheersing en brandweer Functioneel Leeftijdsontslag (nadeel € 108.000) De Brandweer Amsterdam-Amstelland stort jaarlijks bij in de levenslooptegoeden van de brandweermedewerkers. Dit fluctueert per jaar. Dit levert geen extra kosten op, maar is alleen een verschuiving in de tijd. De vervroegde storting die bij Amstelveen in rekening wordt gesteld, komt volgens de financiële verordening ten laste van de reserve FLO en is daarmee per saldo budgettair neutraal.
1.2 Openbare orde en veiligheid Het positief saldo van € 147.000 wordt, naast enkele restbudgetten die binnen dit taakveld voordelig uitvallen, met name verklaard door de hierna vermelde afwijkingen. Ondermijning (neutraal € 283.000) De gemeente Amstelveen ontvangt rijksbijdragen via het Regionale Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) voor de uitvoering van regionale taken in de 5 Amstelland gemeenten voor onder andere ondermijning en burgernet. Amstelveen is de formele werkgever voor de regionale medewerkers op deze onderdelen waardoor het budget voor de inzet van deze medewerkers via de begroting van Amstelveen loopt. Om die reden worden de niet bestede middelen gereserveerd per 31 december 2023, waardoor het niveau van uitgaven en inkomsten lager is dan begroot. Deze middelen worden deels in 2024 ingezet. Informatieknooppunt Ondermijning (voordeel € 74.000) Het Amstelveens budget voor informatieknooppunt ondermijning dat van 2022 naar 2023 was overgeheveld, is niet besteed. Voorbereidingen zijn getroffen om een Gemeentelijke Informatie Knooppunt (GIK) te realiseren maar dit heeft in 2023 niet tot uitgaven geleid. Een projectleider is Jaarstukken 2023
pagina 61 van 214
aangetrokken. Gezien de integraliteit van het project met verschillende ICT-systemen en partners is dit een langlopend proces. Voorbeelden van andere projecten ten behoeve van de ontwikkeling van GIK's c.q. veiligheidsdashboards in andere gemeenten hebben jaren geduurd. Via een beslispunt bij deze jaarstukken wordt voorgesteld € 74.000 over te hevelen naar 2024 om dit project verder gestalte te geven. Regionale bijdragen (voordeel € 63.000) De gemeente Uithoorn dekt, als formeel werkgever, wederom de kosten voor de regionale Casusregisseur radicalisering uit de ontvangen rijksmiddelen die via het Actiecentrum Veiligheid en Zorg worden ontvangen. Voorts zijn de kosten voor deelname aan het regionaal Platform Veilig Ondernemen (PVO) niet ingezet in 2023 omdat met ingang van dat jaar alle PVO's in den lande door de rijksoverheid worden gefinancierd. Reservemutatie met toelichting bedrag x € 1.000 taakveld + omschrijving
bijgestelde begroting a. toevoeging
b. onttrekking
0.4 Bedrijfsvoeringsfonds griffie
0
150
1.1 FLO kosten Brandweer
0
6 Bestuur, bevolking en veiligheid
0
jaarrekening c=a-b stand 1jan verschil
verschil
d. toevoeging
e. onttrekking
stand 31dec
f=d-e verschil
g=c-f
15
150
20
-135
-15
-150
156
56
-56
1.439
0
164
1.275
-164
108
206
-206
1.595
15
314
1.295
-299
93
FLO kosten Brandweer Zie toelichting bij hoofdstuk wat heeft het gekost onderdeel 1.1 Crisisbeheersing en brandweer. Voorzieningenmutatie met toelichting bedrag x € 1.000 taakveld + omschrijving
bijgestelde begroting
jaarrekening
a. toevoeging
b. onttrekking
c=a-b stand 1jan verschil
0.8 Alg. pensioenwet politiek ambtsdragers + wachtgeld
80
96
-16
6 Bestuur, bevolking en veiligheid
80
96
-16
verschil
d. toevoeging
e. onttrekking
stand 31dec
f=d-e verschil
g=c-f
3.551
2.601
116
6.036
2.485
-2.500
3.551
2.601
116
6.036
2.485
-2.500
Voorziening Alg. pensioenwet politiek ambtsdragers (APPA) (nadeel € 2,5 miljoen) De contante ("overdrachts") waarde van de pensioenen wordt voor een belangrijk deel bepaald door de marktrente. De overdrachtswaarde is begin 2024 geactualiseerd door een extern specialist voor pensioenberekening bestuurders. De gehanteerde 25-jaarsrente van De Nederlandsche Bank voor de berekening is van 2,472% toegenomen naar 3,160% (stand per 1 oktober 2023). Om in de toekomst aan de verplichtingen te kunnen voldoen is door deze hogere rente van afgerond 0,7%-punt nu minder geld benodigd in de voorziening. Deze actualisatie bevat een loonindexatie van iets meer dan 3%. Ter vergelijking: in de actualisatie 2022 werd gerekend met een indexatie van 11,96% en 2021 van 2,39%. De hogere marktrente compenseert deze loonindexatie niet. In het raadsvoorstel "Budgetoverheveling" van december 2023 staat opgenomen dat de voorziening voor een belangrijk deel wordt bepaald door de marktrente en nominale compensatie. Dit is een complexe berekening en er is geen wijziging van de begroting gemaakt. Het staat wel als P.M-post vermeld onder verwijzing naar de actuariële berekening in januari 2024.
pagina 62 van 214
Jaarstukken 2023
De dotatie van € 2,5 miljoen vloeit voort uit: 1. Op 9 december 2022 heeft de Commissie BBV in haar "vraag en antwoord rubriek" uitleg gegeven over de voorziening voor Appa-pensioenen in relatie tot bekendgemaakte indexaties. Per 1 januari 2024 worden de Appa-pensioenen verhoogd met 3,03%. De uitleg door de commissie houdt in dat rekening moet worden houden met de pensioenrechten zoals deze gelden op 1 januari 2024; 2. De rekenrente heeft een tegengestelde beweging (lagere voorziening benodigd) door een stijging van 2,472% naar 3,160%; 3. Afwijkingen zijn er altijd door sterftetabellen e.d. en dat komt alleen naar voren via een volledige pensioenberekening op persoonsniveau (door de extern specialist); 4. In de actuariële berekening is voor het eerst rekening gehouden met vier ex-wethouders die voor 1 januari 2013 met pensioen zijn gegaan. De afgelopen 10 jaar werd in de begroting rekening gehouden met een jaarlijkse pensioenpremie, maar niet met de gehele toekomstige verplichting. Volgens de BBV wetgeving is het niet verplicht deze toekomstige pensioenverplichting in de voorziening op te nemen. Vanuit risico-oogpunt (ervan uitgaande dat de voorziening te zijner tijd overgedragen moet worden aan het ABP) zijn deze vier wethouders in overleg met de externe adviseur vanaf 2023 toegevoegd aan de voorziening. Dit betreft een dotatie van € 0,8 miljoen.
De voorziening Algemene pensioenwet politiek ambtsdragers (APPA) wordt jaarlijks aangevuld met een rentebedrag. Dit is de enige voorziening waarbij dit nog gebeurt. Via een beslispunt in de jaarstukken wordt voorgesteld deze systematiek te beëindigen. Door de jaarlijkse actualisatie van de externe actuaris heeft dit geen toegevoegde waarde meer. Verbonden partijen Naast de eigen organisatie dragen verbonden partijen bij aan het realiseren van de beleidsdoelstellingen. Bij de realisering van de doelstellingen van programma Bestuur, bevolking en veiligheid zijn betrokken: Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland (VrAA), Vervoerregio Amsterdam, Amstelland- en Meerlandenoverleg, Ombudsman Metropool Amsterdam en Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. Voor aanvullende informatie per partij wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen. Subsidies Voor de van toepassing zijnde subsidies op dit programma wordt verwezen naar de bijlage Subsidies.
Jaarstukken 2023
pagina 63 van 214
2.7 Overhead
Inleiding BBV schrijft voor dat overhead op een apart programma wordt begroot/verantwoord. De programma’s bevatten de baten en lasten van het primaire proces. Samengevat gaat het bij overhead om de volgende zaken: a) leidinggevenden en managementondersteuning in het primair proces, b) de financiële functie, c) P&O/HRM, d) de inkoopfunctie, e) de communicatiefunctie, f) juridische zaken, g) ICT, h) bestuurszaken en bestuursondersteuning en i) facilitaire zaken en huisvesting (incl. post en archief). Financieel overzicht bedrag x € 1.000 Programma
Rekening
Begroting 2023
Rekening 2023
Saldo
2022 Primitief
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
2023
0.4 Ondersteuning organisatie
-38.373 -38.362
77.341
31.883 -45.458
71.735
32.267
-39.467
5.991
Totaal saldo van baten en lasten
-38.373 -38.362
77.341
31.883 -45.458
71.735
32.267
-39.467
5.991
Reservemutatie
-1.759
2.121
7.677
12.295
4.618
16.706
15.392
-1.314
-5.933
Resultaat
-40.133 -36.241
85.018
44.179 -40.840
88.441
47.659
-40.782
58
Overhead, algemeen Een betrouwbare bedrijfsvoering is één van de vier pijlers onder het Amstelveense financiële beleid. Daarbij is al gedurende een reeks van jaren een leidend principe: “Het gemeentebestuur bepaalt wat er gebeurt en de organisatie is verantwoordelijk voor de uitvoering, hoe het gebeurt”. Het gaat om het goed/optimaal laten functioneren van bestuurlijke en ambtelijke verantwoordelijkheden binnen de budgettaire kaders en eventueel nader door het gemeentebestuur te formuleren randvoorwaarden. De verantwoordelijkheid voor de bedrijfsvoering gaat verder dan “op de winkel passen”. De laatste jaren is de organisatie in ontwikkeling om te blijven voldoen aan maatschappelijke en bestuurlijke verwachtingen in een zich steeds sneller wijzigende omgeving. Een moderne, wendbare, flexibele en 24/7 bereikbare organisatie is kapitaalintensiever en brengt nieuwe werkwijzen met zich mee. Daarbij bedient de uitvoeringsorganisatie AA naast het Amstelveense gemeentebestuur ook het gemeentebestuur van Aalsmeer. Basis voor de huidige bedrijfsvoeringsystematiek is de nota “Risicobeleid, reservebeleid en activabeleid Amstelveen 2021” en de notitie “Financiële Bedrijfsvoeringsystematiek Amstelveen 2023". De nota "Risicobeleid" is vastgesteld bij raadsbesluit van 15 december 2021 en gewijzigd bij raadsbesluit van 17 juli 2023 (Perspectiefnota 2024).
Paragraaf 1.2.2 van deze nota bevat het Amstelveense beleidskader voor de bedrijfsvoering. De wijziging van juli 2023 betreft een aanpassing van deze paragraaf als uitvloeisel van de evaluatie van de bedrijfsvoeringsystematiek (nadere uitwerking/precisering van de 5%-regeling plafondbedrag bedrijfsvoeringfonds). De notitie "bedrijfsvoeringssystematiek" is vastgesteld bij B&W-besluit van 6 juni 2023. Voorgaande betekent dat problemen in de bedrijfsvoering (die niet samenhangen met bestuurlijke initiatieven of vraagstellingen) worden opgelost op ambtelijk niveau door het treffen van maatregelen door het verantwoordelijk management. Financieel-beheersmatig heeft zich dit vertaald in taakstellende budgetten voor de bedrijfsvoering met als sluitstuk een bedrijfsvoeringfonds onder de hoede van de Directie. De stand van het bedrijfsvoeringfonds na aftrek van overlopende verplichtingen mag niet het plafond van 5% van de totale apparaatskosten overschrijden. Als op rekeningbasis blijkt dat het vastgestelde maximum is overschreden (5% van de totale apparaatskosten op rekeningbasis), wordt bij de eerstvolgende Perspectiefnota concreet voorgesteld hoe hiermee om te gaan. pagina 64 van 214
Jaarstukken 2023
Bestuurlijk sluitstuk is een transparante financiële verantwoording op concernniveau in de jaarstukken. Deze verantwoording bevat: Een overzicht dat inzicht geeft in het totaalbedrag van de apparaatskosten en de belangrijkste samenstellende delen daarvan; de stand en ontwikkeling van het bedrijfsvoeringfonds voor en na aftrek van overlopende verplichtingen, alsmede een toelichting hierop. De waarde en het bestaansrecht van de bedrijfsvoeringfondsen is als volgt samen te vatten: Logisch sluitstuk van een systematiek van taakstellende budgetten voor de bedrijfsvoering. Behulpzaam om problemen binnen de bedrijfsvoering op te lossen, inclusief concerndenken. Biedt flexibiliteit over de jaargrens heen (fasering/egalisatie) Biedt prikkel om binnen budgetten te blijven. Voor een beter inzicht van wat zich afspeelt binnen dit taakveld is de regel “0.4 Ondersteuning organisatie” uitgesplitst om te komen tot een nadere analyse. De administratief voorgeschreven verwerking vanuit BBV betekent dat de kolom lasten ook negatieve bedragen bevat voor de interne doorberekeningen naar de overige programma’s. bedrag x € 1.000
Begroting 2023
Rekening 2023
Saldo
Programma
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
2023
personeelslasten inclusief inhuur
112.331
3.702
-108.629
108.221
4.344
-103.876
4.753
9.304
0
-9.304
8.644
0
-8.644
660
963
0
-963
436
0
-436
527
ICT digitale transformatie huisvesting
5.828
0
-5.828
5.663
5
-5.658
170
bedrijfsmiddelen
261
92
-169
-174
137
310
479
HRM
851
0
-851
1.107
36
-1.071
-220
projecten
1.879
3.840
1.962
911
3.511
2.600
639
gemeentebrede bedrijfsvoering & stelpost overhead
-1.297
438
1.735
-1.561
438
1.999
264
belastingen
6.144
5.977
-167
5.943
5.963
20
187
belasting werkkostenregeling
0
0
0
228
0
-228
-228
voorziening verlofsparen
0
0
0
678
0
-678
-678
overig
806
0
-806
1.368
0
-1.368
-562
A) totaal apparaatskosten
137.070
14.049
-123.021
131.464
14.433
-117.031
5.991
interne doorberekeningen
-59.729
0
59.729
-59.729
0
59.729
0
dienstverleningsbijdrage
0
17.834
17.834
0
17.834
17.834
0
B) totaal doorberekening/inkomsten
-59.729
17.834
77.563
-59.729
17.834
77.563
0
Totaal saldo van baten en lasten
77.341
31.883
-45.458
71.735
32.267
-39.467
5.991
Reservemutatie
7.677
12.295
4.618
16.706
15.392
-1.314
-5.933
Resultaat
85.018
44.179
-40.840
88.441
47.659
-40.782
58
Het voordelig resultaat van € 58.000 is het saldo van de volgende posten: Nadelig: Een storting in de egalisatiereserve AA van € 407.000 Rijksbijdrage in de kosten voor de invoering van de omgevingswet. Dit bedrag is eind van het jaar ontvangen via de decembercirculaire en vloeit terug naar de egalisatiereserve AA waaruit de implementatie van deze nieuwe wet is bekostigd. De € 407.000 betreft de door Amstelveen ontvangen bijdrage. De samenhangende inkomst is verantwoord onder “Algemene Dekkingsmiddelen”. De Aalsmeerse bijdrage van € 176.000 wordt via de Eerste Bestuursrapportage/ Tijdvakrapportage 2024 aan de egalisatiereserve toegevoegd. Zie verder ook de toelichting hierna bij de egalisatiereserve AA ;
Jaarstukken 2023
pagina 65 van 214
Nadelig: De kosten van twee vte (€ 245.000) die ten laste komen van de klimaatgelden (SPUK-uitkering CDOKE-gelden). De samenhangende inkomst van het Rijk staat op Programma 4 taakveld 7.4 Milieu; Voordelig: De vrijval van € 260.000 niet benodigde budgetten voor WOO-onderzoeken (€ 110.000) en intaketafel/omgevingsoverleg (€ 150.000) omdat in overleg met Aalsmeer is besloten deze kosten vanwege nieuwe wetgeving voor beide gemeenten ten laste van de egalisatiereserve AA te brengen; Voordelig: De vrijval van € 449.000 niet benodigde budgetten voor extra energielasten raadhuis (€ 401.000) en communicatiekosten noodfonds (€ 48.000).
Voor het overige worden alle resultaten binnen de bedrijfsvoering verrekend met specifieke reserves en het bedrijfsvoeringfonds. Apparaatskosten De werkelijke totale apparaatskosten van de organisatie AA bedragen afgerond € 131 miljoen. Dit betreft € 108 miljoen personeelslasten inclusief inhuur en € 23 miljoen overige budgetten. De kosten worden voor € 32 miljoen gedekt door inkomsten. Dit zijn doorberekeningen aan Aalsmeer (dienstverleningsbijdrage en limitatieve lijst bijdragen), de GR Belastingen en projecten/grondexploitaties, als ook inkomsten uit detacheringen en UWV-bijdragen; De directe ambtelijke capaciteitsinzet wordt verantwoord op de verschillende programma’s (€ 60 miljoen; “interne doorberekeningen”); Daarmee bedraagt het aandeel overhead ten laste van Amstelveen afgerond € 39 miljoen. De paragraaf bedrijfsvoering, elders in deze jaarstukken, bevat een uitvoeriger inhoudelijke toelichting op de ontwikkeling van de organisatie. Belangrijkste afwijkingen (zie kolom saldo 2023) Onderstaand overzicht zet de belangrijkste afwijkingen op een rij (bedrag x € 1 miljoen). Na het overzicht volgt een toelichting per onderdeel. Omschrijving afwijkingen
saldo'23
overheveling
resultaat
a) personeelslasten inclusief inhuur en inkomsten
4,8
3,6
1,2
b) ICT en uitvoeringsprogramma ICT
1,2
0,5
0,7
c) huisvesting
0,2
0,6
-0,4
d) bedrijfsmiddelen
0,5
0,2
0,3
e) projecten
0,6
0,0
0,6
f) gemeentebrede bedrijfsvoering
0,3
0,0
0,3
g) spaarverlof
-0,7
0,0
-0,7
h) overig
-0,8
0,1
-0,9
resultaat exclusief reservemutates
6,0
5,0
1,0
h) verrekening via reserves
-5,9
-5,0
-0,9
7 Overhead
0,1
0,0
0,1
a) Personeelslasten inclusief inhuur en samenhangende inkomsten Deze categorie is met € 109 miljoen het grootste volume binnen het programma overhead. Op dit totaal is per saldo sprake van een onderuitputting van € 4,8 miljoen (4,4%). Hiervan betreft € 3,6 miljoen overlopende verplichtingen. De omvang van de incidentele middelen in de begroting is de laatste jaren sterk toegenomen. Dat heeft een weerslag op de post overlopende verplichtingen, omdat het daarbij gaat om de overheveling van eenmalige middelen vanwege fasering van werkzaamheden. Toegekende middelen kunnen niet in het geraamde tempo worden
pagina 66 van 214
Jaarstukken 2023
“weggezet” (planningsoptimisme en krapte arbeidsmarkt). Het betreft een groot aantal uiteenlopende posten die samen te vatten zijn in de volgende hoofdgroepen: 1. De afgelopen Perspectiefnota’s/Kadernota’s en Uitvoeringsprogramma’s regelen voor een groot aantal zaken incidenteel geld voor personele inzet (€ 1,6 miljoen); 2. Naast de toekenning van extra bestuurlijke middelen is via het traject om te komen tot de Perspectiefnota, Kadernota en Uitvoeringsprogramma’s in overleg tussen colleges en directie besloten om incidenteel een aantal ontwikkelingen te bekostigen vanuit de bestaande bedrijfsvoeringbudgetten. Daarmee zijn ook deze middelen in afstemming met het bestuur bestemd meegenomen als overlopende verplichting, voor zover de besteding nog moet plaatsvinden (€ 1 miljoen); 3. Het Rijk heeft incidenteel geld beschikbaar gesteld dat later in de tijd tot besteding komt zoals TOZO-regeling, POK-gelden, Energietoeslag (€ 0,8 miljoen) 4. Binnen de reguliere systematiek is sprake van jaarlijkse terugkerende overlopende verplichtingen. Dit betreft met name nog te maken kosten voor omgevingsvergunningen (grote projecten), waarvoor het budget reeds in dit jaar is toegekend (€ 0,2 miljoen); 5. Afzondering van de middelen die betrekken hebben op de Intergemeentelijke samenwerking Gemeentebelastingen (€ 0,2 miljoen).
Het resterende resultaat van € 1,2 miljoen is een onderuitputting binnen de taakstellende formatiebudgettering van 1,1% als resultaat van een veelheid aan plussen en minnen over de hele breedte van de organisatie in personele lasten (salarissen, inhuur, overige personeelskosten, opleidingen en inkomsten uit detachering en UWV). b) ICT en uitvoeringsprogramma ICT Het overschot van € 1,2 miljoen op het ICT budget bestaat uit de volgende onderdelen: Vervanging hardware Voor ongeveer € 0,2 miljoen wordt het overschot veroorzaakt door minder uitgaven op het budget vervanging hardware en de uitrol van Microsoft 365. Tijdens het project 365 zijn enkele voordelen behaald. Door de inzet van eigen medewerkers was minder externe inhuur noodzakelijk. Ook de aanschaf van extra ondersteunende software bleek niet noodzakelijk. Het project wordt in 2024 afgerond. Het gebruik van laptops en mobiele telefoons is met een jaar verlengd, waardoor deze apparatuur niet na drie jaar maar na vier jaar worden vervangen. Ook is de vervanging van mobiele telefoons doorgeschoven naar 2024. Er was nog geen technische noodzaak voor vervanging. De vervanging van de switches en de wifi voor alle gemeentelijke locaties is eveneens doorgeschoven naar 2024, omdat eerst het project vernieuwing van de firewall afgerond moest zijn.
Uitvoeringsprogramma ICT In het ICT uitvoeringsprogramma voor het jaar 2023 is een bedrag van € 0,5 miljoen niet besteed. De belangrijkste reden hiervoor is fasering van het meerjarige project vervanging Zaaksysteem. De leverancier van het Zaaksysteem Visma-Roxit heeft haar klanten laten weten dat de ontwikkeling van het Zaaksysteem in de toekomst gaat stoppen. Alle klanten van het Zaaksysteem moeten komende jaren overstappen op alternatieve programmatuur. Dit bericht, over het beëindigen van de ontwikkeling van het Zaaksysteem, kwam voor de (gemeentelijke) klanten van het Zaaksysteem als een onaangename en complete verrassing. Omdat bij het opstellen van het uitvoeringsplan 2023-2026 nog geen zicht was op de impact van beëindiging van het zaaksysteem, kon slechts een deel van het benodigde vervangingsbudget worden opgenomen in het uitvoeringsplan 2023-2026. Het vervangingsproject is gestart in 2023 en zal rond 2025 het zwaartepunt bereiken. In dat jaar vindt de aanschaf en de migratie naar nieuwe applicaties plaats. Het doel is om de beschikbare middelen in het uitvoeringsplan 2023-2026 zoveel als mogelijk over te brengen naar de komende 2 projectjaren, waarin de vervangingen gaan plaatsvinden. Het nog niet ingezette budget wordt daarom via het bedrijfsvoeringsfonds overgeheveld naar 2024.
Jaarstukken 2023
pagina 67 van 214
In algemene zin geldt, dat budgetten voor upgrades en onderhoudswerkzaamheden van de huidige software is ingedekt in de begroting. De aanschaf van geheel nieuwe software (omdat oude software moet worden vervangen) leidt tot veel hogere kosten. Wanneer dit aan de orde is kan niet aan de voorkant worden ingeschat. De begroting bevat hiervoor geen budget. Dit vraagt inpassing via de reguliere P&C cyclus op het moment dat dit aan de orde is. De jaarlijkse paragraaf onderhoud kapitaalgoederen geeft dit ook aan. Daarbij kan worden bezien in hoeverre een inzet uit de algemene middelen kan worden beperkt door een bijdrage uit het bedrijfsvoeringbudget. Dit zal naar verwachting onvoldoende zijn voor deze grote investering, zodat via de Kadernota/Perspectiefnota een aanvullende bestuurlijke bijdrage wordt gevraagd. Overigens heeft de gemeente de intentie om de aanschaf samen met de Duo+ gemeenten te doen, zodat een substantieel inkoopvoordeel behaald kan worden door schaalvergroting. Telefonie en datalijnen In 2023 is er een bedrag van € 0,2 miljoen overgebleven op het budget Telefonie en datalijnen doordat er afgelopen jaar veel contracten zijn opgezegd voor verbindingen niet meer nodig waren. software Op het softwarebudget is € 0,2 miljoen overgebleven doordat een grote licentie vooruitbetaald was voor een aantal jaar vanuit het project Digitale Transformatie.
Daarnaast zijn er verschillende kleinere posten met een totaal overschot bedrag van € 0,1 miljoen. c) huisvesting Bij de perspectiefnota 2024 is voor de verwachte hogere energielasten voor het Raadhuis extra budget beschikbaar gesteld. Hierop is € 0,4 miljoen overgebleven. Dit overschot wordt niet verrekend met het bedrijfsvoeringsfonds, maar is opgenomen in het rekeningresultaat. Daarnaast is er een tekort van € 0,2 miljoen ontstaan op de uitbestede diensten van schoonmaak, catering, koffievoorziening en repro. d) bedrijfsmiddelen Veel leveranciers hebben moeite om op tijd te leveren door opgelopen levertijden van materialen. Hierdoor lopen productieprocessen vertragingen op en zijn levertijden van divers materieel langer dan verwacht. Ondanks op tijd aanbesteden en investeren is hierdoor een verschil tussen begroting en werkelijkheid van € 0,7 miljoen ontstaan. Deze lagere lasten resulteren in een lagere onttrekking aan de reserve bedrijfsmiddelen. De verwachting is dat alle uitgestelde leveringen kunnen plaatsvinden in 2024. Daarnaast is sprake van hogere beheerlasten van € 0,2 miljoen. Dit betreft met name huur van voertuigen door uitgestelde levering en aanschaf van kluizen voor opslag van het nieuwe elektrisch gereedschap.
e) spaarverlof In de Cao Gemeenten 2021/2022 zijn afspraken gemaakt over vakantie en verlof, waaronder de mogelijkheid voor werknemers om spaarverlof op te bouwen. Door invoering van verlofsparen kunnen medewerkers verlofuren sparen die niet verjaren. Medewerkers kunnen dit gespaarde verlof inzetten om bijvoorbeeld een sabbatical te nemen of eerder met pensioen te gaan. In financiële zin betekent dit, dat via verlofspaarpotten toekomstige aanspraken worden opgebouwd. De hieraan verbonden financiële verplichtingen moeten worden afgedekt op het moment dat de aanspraken ontstaan. De manier om dat te doen is via een voorziening verlofaanspraken. Dit maakt onderdeel uit van deze jaarstukken. In 2023 is het aantal uren spaarverlof gestegen. Daardoor moet de voorziening verhoogd worden met € 0,7 miljoen. Dit bedrag is gebaseerd op het aantal als spaarverlof geregistreerde uren per 31 december 2023. f) projecten De bestede uren aan projecten zijn € 1 miljoen hoger dan begroot. Dit betreft met name Vastgoedprojecten (€ 0,6 miljoen).
pagina 68 van 214
Jaarstukken 2023
g) gemeentebrede bedrijfsvoering Het positieve resultaat (overschot) op de regel gemeentebrede bedrijfsvoering van € 0,3 miljoen is incidenteel en hoefde niet geheel ingezet te worden voor het oplossen van verschillende (incidentele) knelpunten binnen de bedrijfsvoering. h) overig De overige mutaties geven geen aanleiding tot nadere beschouwingen. Dit is een verzameling van een grote hoeveelheid relatief kleine afwijkingen. Reservemutatie met toelichting bedrag x € 1.000 taakveld + omschrijving
bijgestelde begroting a. toevoeging
b. onttrekking
0.4 Bedrijfsvoeringsfondsen
2.486
0.4 Dekking kapitaallasten bedrijfsmiddelen
0
0.4 Dekking kapitaallasten ICT
jaarrekening
verschil
c=a-b stand 1jan verschil
d. toevoeging
e. onttrekking
stand 31dec
f=d-e verschil
g=c-f
5.105
-2.619
8.033
11.349
8.372
11.010
2.977
-5.595
578
-578
2.529
0
578
1.951
-578
0
0
1.368
-1.368
5.014
0
1.368
3.646
-1.368
0
0.4 Dekking kapitaallasten Services
1.105
1.184
-79
10.331
864
1.184
10.010
-320
241
0.4 Egalisatie hardware IT
1.331
1.314
17
1.044
1.331
1.092
1.283
239
-222
186
1.446
-1.260
2.895
593
2.176
1.312
-1.583
323
0
137
-137
137
0
137
0
-137
0
0.4 Egalisatie samenwerking AA 0.4 Frictiekosten vorming kernorganisatie Aalsmeer 0.4 Ideaalcomplex bedrijfsmiddelen
2.586
1.163
1.422
2.076
2.586
484
4.178
2.102
-679
0.4 Investering hardware IT
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0.4 Raadhuis aanpassing huisvesting
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0.4 Vervanging inrichting kantoren
0
0
0
0
0
0
0
0
0
7.694
12.295
-4.602
32.060
16.723
15.392
33.391
1.331
-5.933
7 Overhead
Dekking kapitaallasten Services Zie toelichtingen op bij "Kredieten" voor aanpassingen raadhuis. Egalisatiereserve hardware IT Het voordeel op de reserve hardware ICT betreft het op het taakveld onder b) “ICT en UItvoeringsprogramma ICT” opgenomen faseringsverschil. Ideaalcomplex bedrijfsmiddelen Het voordeel op het ideaalcomplex bedrijfsmiddelen betreft het op het taakveld onder b) “Bedrijfsmiddelen” opgenomen faseringsverschil. Egalisatiereserve samenwerking AA De egalisatiereserve AA is ingesteld in het kader van de vernieuwde samenwerkingsafspraken AA en beoogt flexibiliteit en budgettaire rust te bieden in de samenwerking door hieruit incidenteel gezamenlijke extra uitgaven te bekostigen. Beide gemeentebesturen hoeven in dat geval niet ieder eigen dekking te zoeken voor gedeelde uitgaven. Een belangrijke functie in de besluitvorming tot dusver is die inzet van deze reserve voor de bekostiging van de implementatie voor beide gemeenten van de nieuwe wetgeving Omgevingswet en de Wet Open Overheid (WOO). De financiële bijdragen (tegemoetkomingen) die het Rijk levert vloeien terug naar deze reserve. Op de egalisatiereserve AA is in 2023 sprake van forse afwijkingen ten opzichte van de begroting, zowel in de dotatie als in de onttrekking. Deze afwijkingen houden vooral verband met de invoering van de Omgevingswet.
Jaarstukken 2023
pagina 69 van 214
Aan de dotatiekant zien we op rekeningbasis een dotatie van € 0,6 miljoen ten opzichte van de geraamde dotatie van € 0,2 miljoen. Het verschil betreft de bijdrage in kosten voor de invoering Omgevingswet die door Amstelveen via de decembercirculaire van het Rijk is ontvangen. De door Aalsmeer ontvangen bijdrage wordt in 2024 nog toegevoegd. Op rekeningbasis zien we een onttrekking van € 2,1 miljoen ten opzichte van de geraamde onttrekking van € 1,4 miljoen. De hogere onttrekking van € 0,7 miljoen betreft voor € 0,5 miljoen meerkosten door invoering van de Omgevingswet en voor € 0,2 miljoen meerkosten voor uitvoering van de WOO. De voorbereiding en implementatie van de Omgevingswet en Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) heeft in 2023, naast het “openhouden van de winkel”, meer capaciteit en inzet gevraagd dan vooraf was voorzien. Aanhoudende onzekerheid over de invoering van met name de Wkb maar ook de aanhoudende discussie over de (ict-technische) uitvoerbaarheid van de Omgevingswet hebben grote druk gelegd op de tweede helft van 2023 om alle voorbereidingen te treffen.
Het trainen van medewerkers, het inrichten van systemen en werkprocessen, het afstemmen intern maar ook met ketenpartners (andere overheden) en het verkennen van tijdelijke alternatieve maatregelen (zolang het Omgevingsplan nog in ontwikkeling is) om ook vanaf januari 2024 “gewoon” door te kunnen blijven werken, legden een extra beslag op tijd en capaciteit waarin niet zonder de inzet van extra externe inhuur kon worden voorzien. Daarnaast is in 2023 is sprake van een substantiële inzet op WOO-verzoeken in beide gemeenten, waaronder omvangrijke dossiers Hoofdweg Zuid in Aalsmeer en Alleman in Amstelveen. Via bestuurlijke besluitvorming in beide gemeenten is bij de komst van de WOO de centrale juridische capaciteit “afgedekt” voor de meerkosten van de implementatie en uitvoering van deze nieuwe wet. Daarmee is nog niet voorzien in de dekking van de onderhavige kosten bij ad hoc optredende omvangrijke WOO-verzoeken. Hierbij gaat het om de volgende werkzaamheden: het organiseren van de beschikbaarheid van alle documenten, mails, besluiten etc. die aan een verzoek zijn verbonden, het beoordelen van de (mate van) openbaarheid hiervan, het anonimiseren (weglakken), het juridisch beoordelen van de weggelakte informatie (weigeringsgronden WOO), het formeel besluiten op het WOO verzoek en de afhandeling van eventuele bezwaren hierop.
Bedrijfsvoeringsfonds De omvang van het bedrijfsvoeringsfondsen neemt bedraagt € 11 miljoen, waarvan € 5,0 miljoen betrekking heeft op overlopende verplichtingen. Overlopende verplichtingen zijn specifiek toegekende (eenmalige) middelen voor werkzaamheden die nog niet zijn uitgevoerd. Er is sprake van fasering/overheveling van prestaties met budget. Op het moment dat de desbetreffende werkzaamheden niet tot uitvoering komen geldt de lijn, dat de hiervoor toegekende middelen (alsnog) vrijvallen. Na aftrek van de overlopende verplichtingen resteert het geschoonde saldo bedrijfsvoeringfonds voor de reguliere bufferfunctie. Het bedrijfsvoeringfonds laat een groei van € 3,0 miljoen zien, die voor het overgrote deel (90%, € 2,7 miljoen) terugkomt in eveneens gestegen overlopende verplichtingen. Het geschoonde saldo bedrijfsvoeringfonds laat een bescheiden stijging zien van € 5,8 miljoen naar € 6,0 miljoen.
pagina 70 van 214
Jaarstukken 2023
Het voorafgaande deel van dit programma bevat een specificatie en toelichting van de opgetreden afwijkingen inclusief overlopende verplichtingen. Onderstaand overzicht zet de stand en ontwikkeling van het bedrijfsvoeringfonds op een rij: Omschrijving
bedrag
Stand 1 januari 2023
8,0
Toename 2023
3,0
Stand 31 december 2023
11,0
Overlopende verplichtingen
-5,0
Geschoond saldo bedrijfsvoering
6,0
De afgelopen jaren maken het lastiger om een goed beeld te vormen van de structureel benodigde middelen voor de werkzaamheden. Door de inzet voor Oekraïne en de overige migratie-opgaven (arbeidsmigratie, asielopvang inclusief AMV, huisvesting statushouders) en de arbeidsmarktproblematiek wordt eigen personeel tijdelijk anders ingezet dan wel zet het eigen personeel een “tandje bij”. Dan komt vanuit het Rijk of de raad van Amstelveen (en Aalsmeer) weliswaar extra geld beschikbaar, maar wordt dat tijdelijk niet benut doordat eigen personeel overuren maakt of werk herprioriteert. Dit kan betekenen dat de beschikbare middelen later alsnog nodig zijn voor extra inzet. Daarnaast moet een deel van de € 6 miljoen ingezet worden voor noodzakelijke aanpassingen van bijvoorbeeld het zaaksysteem of (duurdere) inhuur doordat vast personeel niet beschikbaar is. Al met al is een buffer van afgerond 5% alleszins verantwoord. Voor de "geschoonde" stand van het bedrijfsvoeringsfonds na aftrek van de overlopende verplichtingen is een plafondbedrag afgesproken van 5% over de totale apparaatskosten op rekeningbasis.
Voor 2023 bedraagt dit plafond € 5,9 miljoen, zijnde 5% over € 117,0 miljoen (zie gedetailleerd overzicht bij de aanvullende toelichting op “wat heeft het gekost”) Het geschoonde saldo bedrijfsvoering is € 0,1 miljoen meer dan het plafond en bedraagt € 6,0 miljoen (=5,1% ten opzichte van 5%). Hoe hier mee om te gaan maakt conform de vastgestelde systematiek onderdeel uit van de voorstellen en besluitvorming bij de Perspectiefnota 2025. Het mede in ogenschouw nemen van bijdragen die het bedrijfsvoeringfonds kan leveren aan de oplossing van knelpunten/opgaven die zich aandienen bij de Perspectiefnota is staande praktijk die verder strekt dan de onderhavige (zeer geringe) overschrijding van het plafondbedrag. Voorzieningenmutatie met toelichting bedrag x € 1.000 taakveld + omschrijving
bijgestelde begroting
jaarrekening
a. toevoeging
b. onttrekking
c=a-b stand 1jan verschil
0.4 Voorziening spaarverlof
0
0
0
7 Overhead
0
0
0
verschil
d. toevoeging
e. onttrekking
stand 31dec
f=d-e verschil
g=c-f
656
678
0
1.335
678
-678
656
678
0
1.335
678
-678
Voorziening spaarverlof De voorziening dient ter dekking van de opgebouwde verplichtingen voor verlofsparen zoals ingevoerd met de CAO gemeenten 2021/2022. De uren zijn binnen de gemeente geregistreerd als spaarverlof. Zie ook de toelichting op het taakveld bij e) “spaarverlof”.
Jaarstukken 2023
pagina 71 van 214
Kredieten Aanpassingen raadhuis Het restant op het budget voor ‘Aanpassingen Huisvesting” is € 0,2 miljoen positief. Dit bedrag is bestemd voor de herinrichting Werkplein en renovatie keuken/uitgiftepunt bedrijfsrestaurant. Voor deze twee projecten zijn in 2023 reeds verplichtingen aangegaan. De projecten keuken en werkplein zijn dermate complex en groot dat de aanpak over twee jaar is verdeeld. In 2024 wordt het restantbudget aangewend voor de uitvoering van deze huisvestingsprojecten.
Subsidies Voor de van toepassing zijnde subsidies op dit programma wordt verwezen naar de bijlage Subsidies.
pagina 72 van 214
Jaarstukken 2023
2.8 Algemene dekkingsmiddelen
Inleiding Onder algemene dekkingsmiddelen vallen de inkomsten waarvan de besteding niet gebonden is aan een bepaald programma. Dit bestaat voor het grootste deel uit de uitkering gemeentefonds en uit de algemene belastingen. Financieel overzicht bedrag x € 1.000
Rekening
Begroting 2023
Programma
2022 Primitief
0.5 Treasury
-1.007
0.61 OZB Woningen
Rekening 2023
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
2023
-444
274
3.213
2.939
343
3.992
3.649
710
11.202
11.826
1.276
12.939
11.663
1.347
12.937
11.590
-73
0.62 OZB Niet woningen
11.481
12.189
396
12.741
12.345
396
12.479
12.084
-261
0.64 Belastingen overig
-60
-62
63
0
-63
63
0
-63
0
0 159.780 159.780
1.792
0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VPB) Totaal saldo van baten en lasten Reservemutatie Resultaat
149.792 141.457 17.537 -11.311 -29
-2.121
188.917 151.535 -2.133
5.537
186.784 157.072
0 157.988 157.988 -2.376
13.639
16.015
1.030
13.913
12.883
-3.132
687
0
-687
819
0
-819
-132
3.997 203.100 199.103
-1.096
320 200.520 200.200 1.463
0
-1.463
1.783 200.520 198.737
1.463
0
-1.463
0
5.460 203.100 197.640
-1.096
0.5 Treasury Tot eind 2022 was sprake van een rentestand “rond de nul”, daarna is de rente sterk gaan stijgen. Dit heeft tot gevolg dat de gemeente sinds lange tijd vanaf eind 2022 rente ontvangt over het bedrag dat staat uitgezet bij het Rijk via schatkistbankieren. In 2023 is gedurende het jaar de begroting aangepast met eerst € 1,5 miljoen bij de Perspectiefnota en bij de tweede tijdvakrapportage met nog € 1 miljoen. Bij opmaak van de rekening blijkt de rentebaat uiteindelijk € 3,25 miljoen. 0.61 OZB woningen en 0.62 OZB Niet woningen De taakvelden 0.61 en 0.62 bevatten naast de OZB-inkomst ook uitvoeringslasten/-baten om deze inkomst te realiseren. Op de verwachte € 25,6 miljoen aan OZB-opbrengst wordt met de huidige inzichten een incidenteel tekort van € 150.000 verwacht over het aanslagjaar 2023. De werkelijke opbrengst over het aanslagjaar 2023 zal nog wijzigen door het opleggen van aanslagen en het afhandelen van bezwaarschriften in 2024. Structureel zal dit niet leiden tot aanpassing van de OZB-opbrengst. 0.7 Algemene uitkering relatie met 0.8 overige baten en lasten: energietoelage nadeel € 3,4 miljoen (totaal nadeel algemene uitkering € 1,6 miljoen) De actuele begrotingsraming 2023 is gebaseerd op de septembercirculaire. De uitkomsten daarvan zijn meegenomen in de begrotingsraad van november 2023.
Bij het opstellen van de notitie over de septembercirculaire was net bekend dat voor het uitkeren van de energietoelage € 3,4 miljoen beschikbaar gesteld zou worden. Onduidelijk was wanneer tot uitbetalen over zou worden gegaan, maar vooruitlopend daarop is de vordering al wel begroot op taakveld 0.8 overige baten en lasten. Via de decembercirculaire is dit bedrag ontvangen en verantwoord op taakveld 0.7 algemene uitkering. Voor een goede beoordeling van het jaarresultaat op de algemene uitkering moet het overschot op dit taakveld van € 1,792 miljoen worden gekoppeld aan het nadeel van de energietoelage ad. € 3,408 miljoen bij overige baten en lasten. Dit leidt tot een begrotingsafwijking Jaarstukken 2023
pagina 73 van 214
op de algemene uitkering van € 1,6 miljoen. Dit tekort sluit aan op de raadsbrief "Uitkomsten decembercirculaire 2023 algemene uitkering gemeentefonds" van januari 2024. Het effect van de decembercirculaire komt per definitie als begrotingsafwijking tot uitdrukking, omdat er na het beschikbaar komen hiervan geen gelegenheid meer is om nog een begrotingswijziging aan de gemeenteraad voor te leggen. stellige uitspraak BBV algemene uitkering (balanspost) Met betrekking tot de algemene uitkering heeft de commissie BBV een stellige uitspraak gedaan. Dit houdt in dat in de jaarrekening het accres van de algemene uitkering wordt opgenomen conform de in het jaar laatst gepubliceerde accresmededeling die doorgaans is opgenomen in de septembercirculaire van het boekjaar. De cijfers in dit jaarverslag wijken hier niet van af. Wel is ten opzichte van de opgave van het Ministerie van BZK een eigen aanname gemaakt voor de aftrekpost WOZ-capaciteit. OZB aftrekpost De hoogte van de algemene uitkering uit het gemeentefonds van een gemeente hangt onder andere af van de zogenoemde ‘OZB-belastingcapaciteit’ van een gemeente. Het idee daarachter is dat gemeenten met hogere WOZ-waarden meer OZB kunnen innen en daarom minder geld uit het gemeentefonds nodig hebben dan gemeenten met lagere WOZ-waarden voor een gelijkwaardig voorzieningenniveau.
Bij opmaak van de jaarrekening wordt een actuele stand van de WOZ-waarden berekend aan de hand van gegevens die de belastingsamenwerking Gemeentebelastingen Amstelland aanlevert. Deze stand is actueler dan de gegevens die bij het CBS bekend zijn. De algemene uitkering 2023 is gebaseerd op de actuele hogere WOZ-waarden en voor 2023 leidt dit tot een lagere algemene uitkering van € 88.000. 0.8 Overige baten en lasten Energietoelage: relatie met taakveld 0.7 algemene uitkering (€ 3,408 miljoen nadeel) Zie toelichting bij algemene uitkering. Dotatie voorziening dubieuze debiteuren (€ 0,7 miljoen nadeel) Volgens de beschreven systematiek in de financiële verordening moet € 0,7 miljoen gedoteerd worden aan de voorziening. De overige dotatie aan de voorziening ad. € 0,3 miljoen betreft debiteuren van andere taakvelden. Zie toelichting bij het onderdeel voorzieningen. Lokaal werkbudget Oekraïne (€ 724.000 voordeel + € 282.000 voordeel; totaal € 1 miljoen voordeel) Via diverse raadsbesluiten is € 28 miljoen vanuit de algemene reserve beschikbaar gesteld voor het lokaal werkbudget Oekraïne. Tot en met de jaarschijf 2023 is € 27,3 miljoen beschikbaar gesteld. Op de stelpost resteert € 724.000. Via een beslispunt bij deze jaarstukken wordt voorgesteld € 724.000 over te hevelen naar 2024 (zie voor nadere toelichting bijlage "6.4 Lokaal werkbudget Oekraïne").
Bij de definitieve beoordeling van de SPUK-regeling bij opmaak van de jaarstukken blijkt dat het te declareren bedrag voor de opvang van ontheemden € 282.000 hoger is dan via voorschot is aangevraagd. Dit zal alsnog in rekening worden gesteld bij het Ministerie. 0.9 Vennootschapsbelasting (Vpb) Actualisering van de grondexploitatie bij opmaak van de jaarstukken resulteert in € 132.000 hogere lasten Vpb dan begroot. In de Perspectiefnota 2024 wordt een actueel meerjarig beeld voor de Vpb verplichting ter besluitvorming voorgelegd.
pagina 74 van 214
Jaarstukken 2023
Reservemutatie met toelichting bedrag x € 1.000 taakveld + omschrijving
0.8 Afdekking risico Invest-MRA