Jaarstukken 2022
Tekst van het document
-319
-304
39
Scheg Scheg Midden
S = storting en O = onttrekking
Bij facilitair grondbeleid wordt de bestemming uit de ruimtelijke maatregel gerealiseerd door particulieren. Hierbij moet de gemeente de kosten die nodig zijn om de bouwplannen te realiseren verhalen op de particuliere ontwikkelaar. Daardoor is het saldo van baten en lasten over het algemeen in evenwicht. Uitzondering op het budgettair neutrale saldo zijn kosten die niet kunnen worden verhaald. Deze moeten als verlies worden genomen in het jaar dat dit zich voordoet. Voor verwachte toekomstige tekorten wordt een voorziening getroffen. De overige afwijkingen op baten en lasten zijn budgettair neutraal en betreffen faseringsverschillen binnen de projecten. Acacialaan Lagere lasten € 112.000, hogere inkomsten € 6.000; neutraal met balans. Hogere storting voorziening € 18.000; invloed op het rekeningresultaat De kosten voor bouw- en woonrijp maken zijn in 2022 lager dan gepland. De gemeente is gestart met de uitvoering van bomencompensatie. De werkzaamheden voor riolering en ondergrondse containers zijn uitgesteld en schuiven door naar 2023. Bedrijventerrein Amstelveen Zuid (Noordwest) Lagere lasten € 165.000, neutraal met balans Het bestemmingsplan is nog niet onherroepelijk door de lopende beroepsprocedures bij Raad van State. Hierdoor zijn de plankosten niet volledig besteed in 2022 en schuift bouw- en woonrijp maken door naar 2023.
De Loeten Lagere lasten € 595.000, lagere baten € 4.350.000 nadelig; neutraal met balans Het budget bouw- en woonrijp maken van door de gemeente uit te geven kavels van € 415.000 (zie ook de toelichting op De Loeten op taakveld 8.2) is doorgeschoven naar 2023. De plankosten zijn € 180.000 lager. Hiervan schuift € 120.000 door naar 2023 omdat het werk dat bij die kosten hoort dan wordt uitgevoerd en € 60.000 valt vrij omdat er efficiënt is gewerkt. Door vertraging bij de ontwikkelaar zijn de overeengekomen betalingen voor exploitatiebijdragen van € 4,35 miljoen uitgesteld naar het eerste kwartaal 2023.
52
Jaarstukken 2022
Klaasje Zevenster Hoger negatief resultaat € 301.000; invloed op het resultaat Bij het afronden van de civiele werkzaamheden is gebleken dat € 150.000 aan kosten niet was begroot. Deze werkzaamheden waren wel noodzakelijk voor de afronding van het project. Daarnaast is in de tweede tijdvak rapportage ten onrechte € 150.000 aan budget vrijgevallen omdat toen nog niet duidelijk was welke afrondende werkzaamheden noodzakelijk waren. Het totale nadelige resultaat is hierdoor € 301.000 hoger dan begroot. Legmeer Lagere lasten € 356.000, lagere inkomsten € 221.000; neutraal met balans Geplande werkzaamheden zijn niet uitgevoerd door onderzoek naar de haalbaarheid van het project waardoor de kosten in 2022 lager zijn. Begin 2022 is de in 2021 uitgevoerde marktconsultatie geëvalueerd. Hieruit is geconcludeerd dat met de gehanteerde uitgangspunten de businesscase niet haalbaar is door gestegen bouwkosten en andere economische factoren. Vervolgens heeft verkenning plaatsgevonden voor het bijstellen van de uitgangspunten om tot een haalbaar plan te komen. Als gevolg hiervan is pas in de laatste maanden gestart met het opstellen van een basis grondexploitatie. In 2023 wordt bezien wat het bijstellen van de uitgangspunten doet voor de haalbaarheid. De niet gemaakte kosten schuiven door naar 2023.
De subsidie voor de woningbouwimpuls (WBI) is voor een groot deel aangevraagd voor de verplaatsing van de werf. Deze post was ten onrechte als inkomsten begroot. Maalderij Hogere lasten € 22.000., lagere inkomsten € 133.000; neutraal met balans De begrote exploitatiebijdrage is niet ontvangen in 2022 en schuift door naar 2023 omdat het bestemmingsplan nog niet is vastgesteld door een impasse met waterschap. Scheg Oost Lagere lasten € 138.000, hogere baten € 306.000; neutraal met balans Een deel van de exploitatiebijdrage die voorzien was te ontvangen in 2023, is in 2022 ontvangen doordat het bestemmingsplan eerder dan verwacht onherroepelijk is geworden. De bijdrage bovenwijks was niet goed verwerkt in de begroting. Hierdoor ontstaat een afwijking op de lasten. Scheg West Hogere lasten € 128.000, hogere baten € 74.000; neutraal met balans De benodigde planbegeleiding voor de Scheg West is intensiever geweest dan ingeschat. In de tweede helft van 2022 is veel inspanning geleverd voor ontwerp bestemmings- en exploitatieplan. Startbaan 5 Hogere storting voorziening € 95.000; invloed op het rekeningresultaat Het plan Startbaan 5 is gedurende de looptijd van de in 2018 gesloten anterieure overeenkomst aangepast op initiatief van de gemeente. De ontwikkelaar had de plankosten al betaald voor het oude plan.
Omdat wijziging niet van de ontwikkelaar komt, maar deze wel wil meewerken, is een voorziening van € 95.000 nodig om het actuele plan uit te voeren. De kosten voor de benodigde civiele werken maken hier geen onderdeel vanuit en worden verhaald. Westwijk Zuidwest Hogere lasten € 139.000, hoger negatief resultaat € 139.000; invloed op resultaat De overschrijding komt door het herstellen van een basaltvloer en een gemaal aan de Zilverschoonlaan.
Jaarstukken 2022
53
Verbonden partijen Naast de eigen organisatie dragen verbonden partijen bij aan het realiseren van de beleidsdoelstellingen. Bij de realisering van de doelstellingen van het programma Ruimtelijke Ontwikkeling is de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied betrokken. Voor aanvullende informatie over deze partij wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen. Subsidies Voor de van toepassing zijnde subsidies op dit programma wordt verwezen naar de bijlage Subsidies.
54
Jaarstukken 2022
2.6 Bestuur, bevolking en veiligheid
Missie 2018-2022 In Amstelveen staat veiligheid onverminderd hoog op de agenda. Inwoners moeten zich veilig voelen in hun wijk of buurt en in het verkeer. Om dit te bevorderen werkt de gemeente samen met politie en justitie om de veiligheid in de stad te waarborgen. Daarnaast doen we steeds meer samen met inwoners, bijvoorbeeld op het gebied van buurtpreventie. Zij weten wat er speelt in hun leefomgeving en zijn goed in staat om signalen af te geven bij onveilige situaties. Uitgangspunt van communicatie is dat inwoners en andere partijen tijdig en helder geïnformeerd zijn over gemeentelijke plannen, projecten en besluitvorming. Daarnaast weten inwoners de gemeente sneller te vinden en willen ze sneller hun vragen beantwoord zien. Wij willen mee met onze tijd en communiceren steeds meer digitaal. Daarbij heeft communicatie veel meer vormen gekregen; zowel per brief, persoonlijk, via de media als via social media zoals facebook en twitter. 2.6.1 Veiligheid, handhaving en crisisbeheersing Actuele bestuurlijke actiepunten Omschrijving
Type
2022-1 Actualiseren Algemene Plaatselijke Verordening Amstelveen.
Raad
2022-2 Financiële jaarstukken Veiligheidsregio 2023.
Raad
2022-3 Opstellen Integraal Veiligheidsplan 2023-2026.
Raad
Status
A
Status: 'A' = aanvullende toelichting Nummer
Aanvullende toelichting
2022-3
Voorbereidingen zijn gestart in 4e kwartaal 2022 ten behoeve van vaststelling begin 2023.
Financieel overzicht bedrag x € 1.000
Rekening
Begroting 2022
Rekening 2022
Saldo
Programma
2021 Primitief
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
2022
0.1 Bestuur
-2.715
-3.733
3.850
1.500
-2.350
4.367
1.502
-2.865
-516
0.2 Burgerzaken
-1.404
-1.155
3.465
1.848
-1.617
3.403
1.814
-1.589
27
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
-6.356
-5.761
6.381
0
-6.381
6.385
0
-6.385
-4
1.2 Openbare orde en veiligheid
-4.614
-4.157
4.978
664
-4.314
4.855
430
-4.425
-112
Totaal saldo van baten en lasten
-15.089 -14.806
18.673
4.012 -14.661
19.010
3.745
-15.265
-604
760
6
788
782
22
4.772 -13.901
19.015
4.533
-14.482
-582
Reservemutatie Resultaat
-4
19
0
-15.093 -14.787
18.673
760
0.1 Bestuur Burgemeester en wethouders (voordeel € 168.000) Doordat de diverse maatregelen in verband met het coronavirus ook begin 2022 nog van toepassing waren is door het college per saldo € 168.000 minder besteed aan onder andere reis- en verblijfkosten (€ 55.000), representatie (€ 39.000) en extern advies (€ 26.000).
Jaarstukken 2022
55
Voorziening Alg. pensioenwet politiek ambtsdragers (APPA) (nadeel € 877.000) De contante ("overdrachts") waarde van de pensioenen wordt voor een belangrijk deel bepaald door de marktrente. De overdrachtswaarde is begin 2023 geactualiseerd door een extern specialist voor pensioenberekening bestuurders. De gehanteerde 25-jaarsrente van De Nederlandsche Bank voor de berekening is van 0,528% toegenomen naar 2,472% (stand per 30 september 2022). Om in de toekomst aan de verplichtingen te kunnen voldoen is door deze hogere rente van afgerond 1,95%-punt nu minder geld benodigd in de voorziening. In het raadsvoorstel " Budgetoverheveling" van december 2022 werd geschat dat de hogere rekenrente een vrijval van de voorziening zou betekenen van € 1,5 miljoen. De definitieve berekening door de extern adviseur realiseert in een vrijval van € 623.000. De lagere vrijval heeft drie oorzaken: 1. Op 9 december 2022 heeft de Commissie BBV in haar "vraag en antwoord rubriek" uitleg gegeven over de voorziening voor Appa-pensioenen in relatie tot bekendgemaakte indexaties. Per 1 januari 2023 worden de Appa-pensioenen verhoogd met 11,96%. De uitleg door de commissie houdt in dat rekening moet worden houden met de pensioenrechten zoals deze gelden op 1 januari 2023. Hier is bij de berekening van de vrijval in de nota budgetoverheveling geen rekening mee gehouden; 2.
Gemeentes zijn verplicht om een voorziening te hebben van de 'actuele waarde' voor de pensioenverplichtingen van haar wethouders. In dit vereiste zit ruimte voor interpretatie en voor het Appa-fonds worden te zijner tijd waarschijnlijk de regels voor pensioenfondsen volgens het nieuw Financieel toetsingskader (nFTK) toegepast. Deze nFTK-methode is de methode die al gebruikt wordt bij collectieve waardeoverdrachten en is tevens de methode waaraan certificerend accountants de voorkeur geven. Bij de beoordeling van de voorziening eind 2022 is overgestapt van de BBV-berekening naar de nFTK methode. Dit leidt tot een hogere benodigde voorziening; 3. Afwijkingen zijn er altijd door sterftetabellen e.d. en dat komt alleen naar voren via een volledige pensioenberekening op persoonsniveau (door de extern specialist). Gemeenteraad (voordeel € 132.000) In de begroting voor 2022 was in het kader van de gemeenteraadsverkiezingen extra incidenteel budget opgenomen. Een deel van dit budget betrof het inwerkprogramma voor de nieuwe raad, wat beperkt ingezet is (€ 33.000 resteert). Daarnaast is het structurele opleidingsbudget dit verkiezingsjaar niet benut (€ 17.000). De gemeenteraad heeft in 2022 geen opdracht gegeven voor extern onderzoek en daarom is het budget voor extern advies niet besteed (€ 25.000).
Oorspronkelijk was begroot de risicoanalyse van de kandidaat-wethouders voor de installatie van het nieuwe college vanuit dit budget te financieren. Omdat de wethouders onder het college vallen en er ruimte was in de begroting van Veiligheid en Handhaving zijn de onderzoeken uiteindelijk vanuit die begroting bekostigd. Op basis van de Verordening ambtelijke bijstand en fractieondersteuning 2022 kunnen fracties die gekozen zijn in de gemeenteraad aanspraak maken op een fractievergoeding. De financiële bijdrage bestaat uit een jaarlijks basisbedrag van € 2.500 per fractie en een variabel deel van € 700 per raadszetel. Er is één fractie die op dit moment geen gebruik maakt van deze vergoeding en de meeste fracties maken het budget niet volledig op waardoor een restant bedrag is overgebleven (€ 14.000). Daarnaast vallen de accountantskosten incidenteel lager uit (€ 31.000) omdat de wetgeving hierop recent is aangepast over hoe de kosten aan de betreffende jaren toegerekend moeten worden. Regionale en internationale samenwerking (voordeel € 60.000) De jaarlijkse bijdrage voor Convenantpartners MRA is in 2022 € 32.000 lager dan begroot. De verwachte hogere kosten voor de dit jaar gerealiseerde versterking van de samenwerking zijn niet in rekening gebracht in 2022. Deze kosten worden verwacht in 2023.
56
Jaarstukken 2022
1.2 Openbare orde en veiligheid Ondermijning (nadeel € 50.000, lagere lasten € 134.000 en lagere baten € 184.000) De gemeente Amstelveen ontvangt rijksbijdragen via het Regionale Informatie- en Expertise Centra (RIEC) voor de uitvoering van regionale taken in de 5 Amstelland gemeenten voor onder andere ondermijning en burgernet. Amstelveen is de formele werkgever voor de regionale medewerkers op deze onderdelen waardoor het budget voor de inzet van deze medewerkers via de begroting van Amstelveen loopt. Om die reden worden de niet bestede middelen op de balans per 31 december 2022 gereserveerd, waardoor het niveau van uitgaven en inkomsten lager is dan begroot. Deze middelen worden in 2023 ingezet. APV en Preventie (nadeel € 55.000) De ontvangen leges zijn al jaren op een lager niveau dan begroot. In het verleden zijn leges op deze post geboekt vanuit het omgevingsrecht die daar niet thuis hoorden en de bijstelling van de introductie van meerjarige vergunningen heeft nog niet plaatsgevonden. In de coronajaren is dit niet opgevallen. In 2023 zal een voorstel worden gedaan de begroting naar beneden bij te stellen. Overige inkomsten (voordeel € 45.000) Er is een bestuurlijke boete opgelegd in relatie tot de handhaving van een illegale Airbnb en deze zijn als te verwachten inkomsten ingeboekt in 2022. Deze zaak loopt nog.
Daarnaast is een niet begrote subsidie ontvangen voor het project City Deal dat is gericht op vergroting van digitale weerbaarheid voor jeugd. Wet op de lijkbezorging (nadeel € 44.000 lasten) De kosten die conform de wet gemaakt moeten worden zijn lastig te voorspellen. Wel lijkt er een stijgende trend te zijn, daarom zal in 2023 een voorstel worden gedaan om de begroting naar boven bij te stellen. Reservemutatie met toelichting bedrag x € 1.000 taakveld + omschrijving
bijgestelde begroting
jaarrekening
verschil
a. toevoeging
b. onttrekking
c=a-b verschil
stand 1jan
d. toevoeging
e. onttrekking
stand 31dec
f=d-e verschil
g=c-f
0.4 Bedrijfsvoeringsfonds griffie
0
0
0
150
6
0
156
6
-6
1.1 FLO kosten Brandweer
0
760
-760
2.227
0
788
1.439
-788
28
6 Bestuur, bevolking en veiligheid
0
760
-760
2.377
6
788
1.595
-782
22
Verbonden partijen Naast de eigen organisatie dragen verbonden partijen bij aan het realiseren van de beleidsdoelstellingen. Bij de realisering van de doelstellingen van programma Bestuur, bevolking en veiligheid zijn betrokken: Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland, Vervoerregio Amsterdam, Amstelland- en Meerlandenoverleg, Ombudsman Metropool Amsterdam en Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. Voor aanvullende informatie per partij wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen. Subsidies Voor de van toepassing zijnde subsidies op dit programma wordt verwezen naar de bijlage Subsidies.
Jaarstukken 2022
57
2.7 Overhead
Inleiding BBV schrijft voor dat overhead op een apart programma wordt begroot/verantwoord. De programma’s bevatten de baten en lasten van het primaire proces. Samengevat gaat het bij overhead om de volgende zaken: a) leidinggevenden en managementondersteuning in het primair proces, b) de financiële functie, c) P&O/HRM, d) de inkoopfunctie, e) de communicatiefunctie, f) juridische zaken, g) ICT, h) bestuurszaken en bestuursondersteuning en i) facilitaire zaken en huisvesting (incl. post en archief). Financieel overzicht bedrag x € 1.000 Programma
Rekening
Begroting 2022
Rekening 2022
Saldo
2021 Primitief
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
2022
0.4 Ondersteuning organisatie
-34.714 -37.635
73.602
30.286 -43.315
69.241
30.868
-38.373
4.942
Totaal saldo van baten en lasten
-34.714 -37.635
73.602
30.286 -43.315
69.241
30.868
-38.373
4.942
Reservemutatie
-2.478
1.496
10.501
14.419
3.918
18.317
16.558
-1.759
-5.677
Resultaat
-37.191 -36.139
84.103
44.705 -39.398
87.558
47.425
-40.133
-735
Overhead, algemeen Een betrouwbare bedrijfsvoering is één van de vier pijlers onder het Amstelveense financiële beleid. Daarbij is al gedurende een reeks van jaren een leidend principe: “Het gemeentebestuur bepaalt wat er gebeurt en de organisatie is verantwoordelijk voor de uitvoering, hoe het gebeurt”. Het gaat om het goed/optimaal laten functioneren van bestuurlijke en ambtelijke verantwoordelijkheden binnen de budgettaire kaders en eventueel nader door het gemeentebestuur te formuleren randvoorwaarden. De verantwoordelijkheid voor de bedrijfsvoering gaat verder dan “op de winkel passen”. De laatste jaren is de organisatie in ontwikkeling om te blijven voldoen aan maatschappelijke en bestuurlijke verwachtingen in een zich steeds sneller wijzigende omgeving. Een moderne, wendbare, flexibele en 24/7 bereikbare organisatie is kapitaalintensiever en brengt nieuwe werkwijzen met zich mee. Daarbij bedient de uitvoeringsorganisatie AA naast het Amstelveense gemeentebestuur ook het gemeentebestuur van Aalsmeer. Basis voor de huidige bedrijfsvoeringsystematiek is de nota “begrotingsbeheer en budgetbeheer” (2009). Ook in de Perspectiefnota 2020 (bijlage 6, blz. 106 e.v. “notitie risicobeleid en activabeleid”) is hierbij stilgestaan.
Voorgaande betekent dat problemen in de bedrijfsvoering (die niet samenhangen met bestuurlijke initiatieven of vraagstellingen) worden opgelost op ambtelijk niveau door het treffen van maatregelen door het verantwoordelijk management. Financieel-beheersmatig heeft zich dit vertaald in taakstellende budgetten voor de bedrijfsvoering met als sluitstuk een systematiek van bedrijfsvoeringfondsen. Er zijn fondsen per afdeling met een overkoepelend fonds gemeentebrede bedrijfsvoering onder de hoede van de Directie. Als bovengrens voor de omvang van dit geheel geldt een plafond van 5% van de bedrijfsvoeringbudgetten. De waarde en het bestaansrecht van de bedrijfsvoeringfondsen is als volgt samen te vatten: Logisch sluitstuk van een systematiek van taakstellende budgetten voor de bedrijfsvoering. Behulpzaam om problemen binnen de bedrijfsvoering op te lossen, inclusief concerndenken. Biedt flexibiliteit over de jaargrens heen (fasering/egalisatie) Biedt prikkel om binnen budgetten te blijven.
58
Jaarstukken 2022
Voor een beter inzicht van wat zich afspeelt binnen dit taakveld is de regel “0.4 Ondersteuning organisatie” uitgesplitst om te komen tot een nadere analyse. De administratief voorgeschreven verwerking vanuit BBV betekent dat de kolom lasten ook negatieve bedragen bevat voor de interne doorberekeningen naar de overige programma’s. bedrag x € 1.000
Begroting 2022
Rekening 2022
Saldo
Programma
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
2022
personeelslasten inclusief inhuur
102.771
3.545
-99.227
99.320
4.183
-95.137
4.090
ICT
9.170
0
-9.170
8.463
9
-8.454
716
digitale transformatie
2.208
0
-2.208
2.208
0
-2.208
0
huisvesting
5.378
0
-5.378
3.170
16
-3.154
2.224
bedrijfsmiddelen
338
159
-179
129
257
127
306
HRM
762
0
-762
998
10
-988
-226
projecten
1.930
4.034
2.104
1.545
3.812
2.266
162
gemeentebrede bedrijfsvoering & stelpost overhead
-3.559
914
4.473
-2.178
926
3.104
-1.369
belastingen
5.487
5.487
0
5.447
5.498
51
51
voorziening verlofsparen
0
0
0
656
0
-656
-656
1.392
0
-1.392
1.756
0
-1.756
-364
A) totaal apparaatskosten
125.877
14.138
-111.739
121.516
14.711
-106.805
4.934
interne doorberekeningen
-52.275
0
52.275
-52.275
0
52.275
0
dienstverleningsbijdrage
0
16.148
16.148
0
16.156
16.156
8
B) totaal doorberekening/inkomsten
-52.275
16.148
68.423
-52.275
16.156
68.431
8
Totaal saldo van baten en lasten
73.602
30.286
-43.315
69.241
30.868
-38.373
4.942
Reservemutatie
10.501
14.419
3.918
18.317
16.558
-1.759
-5.677
Resultaat
84.103
44.705
-39.398
87.558
47.425
-40.133
-735
overig
Totaal Resultaat Inclusief verrekeningen van plussen en minnen met de bedrijfsvoeringfondsen is op dit programma sprake van een nadelig resultaat ten laste van het rekeningsaldo van € 735.000. Dit betreft het effect van het (landelijke) besluit de bestaande CAO “open te breken” en een extra eenmalige uitkering te doen in december 2022. Daartoe is besloten omdat de lopende onderhandelingen over een nieuwe CAO met ingang van 2023 geen zicht boden om een snelle afronding, terwijl de gestegen energiekosten c.q. hoge inflatie wel een loonmaatregel op kortere termijn wenselijk maakten. CAOeffecten worden verrekend met de algemene middelen (nominale exploitatie). Door het late tijdstip kon dit effect niet meer in de begroting 2022 worden verwerkt en komt dit tot uitdrukking in het rekeningresultaat. Voor het overige worden alle resultaten binnen de bedrijfsvoering verrekend met specifieke reserves en het bedrijfsvoeringfonds. Apparaatskosten De werkelijke totale apparaatskosten van de organisatie AA bedragen afgerond € 122 miljoen. Dit betreft € 99 miljoen personeelslasten inclusief inhuur en € 23 miljoen overige budgetten. Dit is inclusief incidentele bedragen voor ICT/Digitale Transformatie; De kosten worden voor € 31 miljoen gedekt door inkomsten.
Dit zijn doorberekeningen aan Aalsmeer (dienstverleningsbijdrage en limitatieve lijst bijdragen), de GR Belastingen en projecten/grondexploitaties, als ook inkomsten uit detacheringen en UWV-bijdragen; De directe ambtelijke capaciteitsinzet wordt verantwoord op de verschillende programma’s (€ 52 miljoen; “interne doorberekeningen”); Daarmee bedraagt het aandeel overhead ten laste van Amstelveen afgerond € 38 miljoen.
Jaarstukken 2022
59
De paragraaf bedrijfsvoering, elders in deze jaarstukken, bevat een uitvoeriger inhoudelijke toelichting op de ontwikkeling van de organisatie. Belangrijkste afwijkingen (zie kolom saldo 2022) Onderstaand overzicht zet de belangrijkste afwijkingen op een rij (bedrag x € 1 miljoen). Na het overzicht volgt een postgewijze toelichting. Omschrijving afwijkingen
saldo'22
overheveling
resultaat
a) personeelslasten incl. inhuur & inkomsten
4,1
1,2
2,9
b) ICT & Digitale transformatie
0,7
0,4
0,3
c) huisvesting
2,2
0,0
2,2
d) bedrijfsmiddelen
0,3
0,3
0,0
e) spaarverlof
-0,7
0,0
-0,7
f) Gemeentebrede bedrijfsvoering
-1,4
0,0
-1,4
g) overig (incl. interne doorberekening)
-0,4
0,0
-0,4
resultaat exclusief reservemutates
4,9
1,8
3,1
h) verrekening via reserves
-4,2
-1,8
-2,4
7 Overhead
0,7
0,0
0,7
De afwijking bij c) huisvesting en h) verrekening via reserves hebben voor het grootste deel een samenhang. Zie ook de toelichting bij de onderdelen "reservemutatie met toelichting" en "kredieten". a) Personeelslasten inclusief inhuur en samenhangende inkomsten Deze categorie is met € 95 miljoen het grootste volume binnen het programma overhead. Op dit totaal is per saldo sprake van een onderuitputting van € 4,1 miljoen (4,3%). Hiervan betreft € 1,2 miljoen overlopende verplichtingen. Dit valt in twee onderdelen uiteen: Voor extra programmatische inzet op de trajecten “voorbereiding invoering Omgevingswet” en “voorbereiding invoering Wet Open Overheid” voor Aalsmeer en Amstelveen zijn binnen de gemeentebrede bedrijfsvoering middelen vrijgemaakt. Hiervan komt € 0,6 miljoen in 2023 tot besteding; Voor overige faseringen naar 2023 van budgetten met bijbehorende werkzaamheden resteert € 0,6 miljoen. Dit betreft incidentele middelen die voortvloeien uit Perspectiefnota/Kadernota/ Uitvoeringsprogramma's/Begrotingsvoorstellen over uiteenlopende onderwerpen, die nog niet (volledig) in 2022 tot uitvoering en besteding zijn gekomen. Het resterende resultaat van € 2,9 miljoen is een onderuitputting van 3% binnen de taakstellende formatiebudgettering. Hiervan betreft € 0,6 miljoen hogere inkomsten door detachering, UWV bijdragen en werkzaamheden voor derden van personeel.
Daarnaast is sprake van overschotten op de budgetten voor opleidingen, reiskosten en overige personeelsactiviteiten (€ 0,7 miljoen). De overige € 1,4 miljoen is het het saldo van een veelheid aan plussen en minnen over de hele breedte van de organisatie in salarissen en inhuur. Een groot deel hiervan heeft te maken met de arbeidsmarktproblematiek. b) ICT & digitale transformatie Het overschot van € 0,7 miljoen op het ICT budget wordt voor ongeveer de helft veroorzaakt door minder uitgaven op het budget vervanging hardware en de uitrol van Microsoft 365. De werkzaamheden en bestedingen vinden plaats in 2023. Daarnaast is een aantal softwarelicenties via digitale transformatie meerjarig betaald, waardoor incidenteel budget vrijvalt op het reguliere softwarebudget. Ook wordt nog gewerkt aan de inrichting van een systeem voor monitoring van cyberdreigingen (SIEM SOC), waardoor nog niet alle kosten voor dit project zijn gemaakt op budget communicatielijnen in 2022.
60
Jaarstukken 2022
c) huisvesting Voor aanpassingen aan het raadhuis was in 2022 een budget beschikbaar van € 2,7 miljoen, € 406.000 als investering en € 2,3 miljoen in de bedrijfsvoering op dit programma. Volgens de richtlijnen moet een groot deel van de kosten als investering worden verantwoord. Dit is in de begroting 2022 niet als zodanig opgenomen. Hierdoor ontstaat een voordeel op huisvesting in de bedrijfsvoering, waar een navenante toevoeging aan de reserve kapitaallasten tegenover staat. Zie ook de toelichting bij de onderdelen "reservemutatie met toelichting" en "kredieten". d) bedrijfsmiddelen Door aanbestedingsprocedures en lange levertijden is een aantal voertuigen niet in 2022 geleverd. Deze fasering resulteert in lagere lasten en een lagere onttrekking aan de reserve bedrijfsmiddelen. De voertuigen worden in 2023 vervangen. e) spaarverlof In de Cao Gemeenten 2021/2022 zijn afspraken gemaakt over vakantie en verlof, waaronder de mogelijkheid voor werknemers om spaarverlof op te bouwen. Door invoering van verlofsparen kunnen medewerkers verlofuren sparen die niet verjaren. Medewerkers kunnen dit gespaarde verlof inzetten om bijvoorbeeld een sabbatical te nemen of eerder met pensioen te gaan. In financiële zin betekent dit, dat via verlofspaarpotten toekomstige aanspraken worden opgebouwd.
De hieraan verbonden financiële verplichtingen moeten worden afgedekt op het moment dat de aanspraken ontstaan. De manier om dat te doen is de instelling van een voorziening verlofaanspraken. Dit maakt onderdeel uit van deze jaarstukken. De nu getroffen voorziening bedraagt € 656.000. Dit bedrag is gebaseerd op het aantal als spaarverlof geregistreerde uren bij de opmaak van de jaarstukken. De komende periode zal nog nader worden bezien of dit laatste een blijvende grondslag is voor de bepaling van de omvang van de voorziening, of dat deze grondslag nog bijstelling behoeft. f) Gemeentebrede bedrijfsvoering Het negatieve resultaat (tekort) op de regel gemeentebrede bedrijfsvoering ad. € 1,4 miljoen laat zien dat de reserve gemeentebrede bedrijfsvoering is ingezet voor het oplossen van verschillende (incidentele) knelpunten binnen de bedrijfsvoering. De grootste post is de invoering van de Omgevingswet. g) Overig De overige mutaties geven geen aanleiding tot nadere beschouwingen. Dit is een verzameling van een grote hoeveelheid relatief kleine afwijkingen.
Jaarstukken 2022
61
Reservemutatie met toelichting bedrag x € 1.000 taakveld + omschrijving
bijgestelde begroting
jaarrekening
verschil
a. toevoeging
b. onttrekking
c=a-b verschil
stand 1jan
d. toevoeging
e. onttrekking
stand 31dec
f=d-e verschil
g=c-f
0.4 Bedrijfsvoeringsfondsen
2.772
4.138
-1.366
6.711
8.803
7.481
8.033
1.322
-2.688
0.4 Dekking kapitaallasten bedrijfsmiddelen
1.183
527
656
2.705
351
527
2.529
-176
832
0.4 Dekking kapitaallasten ICT
830
1.184
-354
5.370
830
1.186
5.014
-356
2
0.4 Dekking kapitaallasten Services
406
899
-493
8.335
2.905
909
10.331
1.996
-2.488
0.4 Egalisatie digitale transformatie AA
0
401
-401
401
0
401
0
-401
0
0.4 Egalisatie hardware IT
1.362
1.725
-363
1.022
1.362
1.340
1.044
22
-385
0.4 Egalisatie samenwerking AA
2.982
87
2.895
0
2.982
87
2.895
2.895
0
0
1.533
-1.533
1.670
0
1.533
137
-1.533
0
1.100
2.407
-1.307
2.433
1.100
1.457
2.076
-357
-951
0.4 Investering hardware IT
0
1.230
-1.230
1.230
0
1.230
0
-1.230
0
0.4 Raadhuis aanpassing huisvesting
0
406
-406
407
0
407
0
-407
1
10.636
14.537
-3.902
30.285
18.333
16.558
32.060
1.775
-5.677
0.4 Frictiekosten vorming kernorganisatie Aalsmeer 0.4 Ideaalcomplex bedrijfsmiddelen
7 Overhead
Ideaalcomplex bedrijfsmiddelen Het voordeel op het ideaalcomplex bedrijfsmiddelen betreft het op het taakveld onder b) “Bedrijfsmiddelen” en "Kredieten" opgenomen faseringsverschil. Egalisatiereserve hardware IT Het voordeel op de reserve hardware ICT betreft het op het taakveld onder b) “ICT & Digitale Transformatie” opgenomen faseringsverschil. Dekking kapitaallasten Services Zie toelichtingen op het taakveld bij c) “Huisvesting” en bij "Kredieten" voor aanpassingen raadhuis. Bedrijfsvoeringfondsen De omvang en samenstelling van de bedrijfsvoeringfondsen neemt toe met € 1,3 miljoen. De totale omvang bedraagt € 8 miljoen, waarvan afgerond € 2,3 miljoen betrekking heeft op specifieke projecten die gefaseerd zijn, maar waarvan de middelen benodigd blijven binnen de bedrijfsvoering. Naast enkele kleinere posten betreft dit vier incidentele budgetten voor: # Wet Open Overheid (€ 310.000); # Omgevingswet (€ 247.000); # ToZo-regeling t/m 2025 (€ 558.000) en # Bestuursopdracht huisvesting doelgroepen (€ 256.000) De omvang van deze overlopende verplichtingen daalt ten opzichte van de jaarstukken 2021 van € 3,2 miljoen naar € 2,3 miljoen. Op het moment dat projecten niet tot uitvoering komen geldt de lijn, dat de hiervoor toegekende middelen vrijvallen. Geschoond voor deze overlopende projecten resteert een bedrijfsvoeringfonds van € 5,8 miljoen.
Onderstaand overzicht zet dit op een rij:
62
Jaarstukken 2022
Omschrijving
bedrag
Stand 1 januari 2022
6,7
Toename 2022
1,3
Stand 31 december 2022
8,0
Overlopende verplichtingen
-2,3
Geschoond saldo bedrijfsvoering
5,8
De afgelopen jaren maken het lastiger om een goed beeld te vormen van de structureel benodigde middelen voor de werkzaamheden. Door de coronapandemie, de inzet voor Oekraïne en de arbeidsmarktproblematiek wordt eigen personeel tijdelijk anders ingezet dan wel zet het eigen personeel een “tandje bij”. Dan komt vanuit het Rijk of de raad van Amstelveen (en Aalsmeer) weliswaar extra geld beschikbaar, maar wordt dat tijdelijk niet benut doordat eigen personeel overuren maakt of werk herprioriteert. Dit kan betekenen dat de beschikbare middelen later alsnog nodig zijn voor extra inzet. Daarnaast zal een deel van de € 5,8 miljoen ingezet moeten worden voor noodzakelijke aanpassingen van bijvoorbeeld het zaaksysteem of (duurdere) inhuur doordat vast personeel niet beschikbaar is. Voor het bedrijfsvoeringfonds is een plafond afgesproken van 5% over de totale apparaatskosten op rekeningbasis. Voor 2022 bedraagt dit plafond € 5,3 miljoen, zijnde 5% over € 106,8 miljoen (zie gedetailleerd overzicht bij de aanvullende toelichting op “wat heeft het gekost”) Het geschoonde saldo bedrijfsvoering bedraagt € 5,8 miljoen (=5,4%). De bestaande regels stellen een plafond vast van 5%, maar geven geen uitsluitsel over wat te doen bij overschrijding van dit plafond. Voor de egalisatievoorzieningen afvalstoffen, riool en Zorgvlied geldt ook een plafondbedrag.
Daarbij is bepaald, dat bij overschrijding van het plafondbedrag in de jaarrekening, bij de eerstvolgende Perspectiefnota voorstellen volgen hoe hiermee om te gaan. Het is de meest consistente gedragslijn om bij de onderhavige overschrijding van het plafondbedrag dezelfde handelwijze te volgen. Bij de aanbieding van de Nota “risicobeleid, reservebeleid en activabeleid Amstelveen 2021”, vastgesteld in de raadsvergadering van 10 november 2021, hebben wij een evaluatie van de bedrijfsvoeringsystematiek aangekondigd na het verkrijgen van duidelijkheid over de toekomst van de samenwerking AA. Deze evaluatie is inmiddels gestart en de uitkomsten hiervan zullen uiterlijk in of bij de Perspectiefnota 2024 worden voorgelegd. Onderdeel van deze evaluatie is ook een verduidelijking en actualisering van de regelgeving over de (maximale) omvang van de bedrijfsvoeringfondsen. Voorzieningenmutatie met toelichting bedrag x € 1.000 taakveld + omschrijving
bijgestelde begroting
jaarrekening
verschil
a. toevoeging
b. onttrekking
c=a-b verschil
stand 1jan
d. toevoeging
e. onttrekking
stand 31dec
f=d-e verschil
g=c-f
0.4 Voorziening spaarverlof
0
0
0
0
656
0
656
656
-656
7 Overhead
0
0
0
0
656
0
656
656
-656
Voorziening spaarverlof De voorziening dient ter dekking van de opgebouwde verplichtingen voor verlofsparen zoals ingevoerd met de CAO gemeenten 2021/2022. De uren zijn binnen de gemeente geregistreerd als spaarverlof. Zie ook de toelichting op het taakveld bij e) “spaarverlof”.
Jaarstukken 2022
63
Kredieten Aanpassingen raadhuis Voor aanpassingen aan het raadhuis was in 2022 een budget beschikbaar van € 2,7 miljoen, € 406.000 als investering en € 2,3 miljoen in de bedrijfsvoering. Volgens de richtlijnen moet een groot deel van de kosten als investering worden verantwoord. Dit is in de begroting niet als zodanig opgenomen. Daarnaast zijn de werkelijke kosten € 400.000 hoger dan het beschikbare budget door: Prijsverhogingen in zowel materiaal en menskracht (€ 200.000); Extra inhuur voor ontwerp, alsmede aanpassing van 1e verdieping (€ 100.000); Hybride maken van alle vergaderruimten (€ 100.000). De verschuiving in de verantwoording van uitgaven van bedrijfsvoering naar investeringskrediet resulteert per saldo in een overschrijding van € 2,5 miljoen op het krediet "aanpassingen raadhuis" (begroot € 406.000), waar een onderuitputting op het bedrijfsvoeringbudget van € 2,3 miljoen tegenover staat. Door de hogere investeringsuitgave wordt ook de storting in de reserve kapitaallasten € 2,5 miljoen hoger. Deze hogere dotatie wordt gedekt binnen de bedrijfsvoering, met name de hier vrijvallende € 2,3 miljoen. Zie hiervoor op het taakveld bij b) “Huisvesting” en de "reservemutatie" op dit programma. Bedrijfsmiddelen Door aanbestedingsprocedures en lange levertijden zijn drie grote voertuigen niet in 2022 geleverd.
Deze fasering resulteert in lagere lasten, een lagere onttrekking aan de reserve bedrijfsmiddelen en een lagere storting in de reserve kapitaallasten van € 832.000. Subsidies Voor de van toepassing zijnde subsidies op dit programma wordt verwezen naar de bijlage Subsidies.
64
Jaarstukken 2022
2.8 Algemene dekkingsmiddelen
Inleiding Onder algemene dekkingsmiddelen vallen de inkomsten waarvan de besteding niet gebonden is aan een bepaald programma. Dit bestaat voor het grootste deel uit de uitkering gemeentefonds en uit de algemene belastingen. Financieel overzicht bedrag x € 1.000
Rekening
Begroting 2022
Programma
2021 Primitief
0.5 Treasury
656
0.61 OZB Woningen
Rekening 2022
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
2022
50
671
423
-248
1.473
466
-1.007
-759
10.986
11.324
1.133
12.350
11.217
1.212
12.414
11.202
-15
0.62 OZB Niet woningen
11.039
11.020
377
11.930
11.553
377
11.858
11.481
-72
0.64 Belastingen overig
-58
-59
60
0
-60
60
0
-60
0
0 149.792 149.792
3.551
0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VPB) Totaal saldo van baten en lasten Reservemutatie Resultaat
124.935 119.160
0 146.241 146.241
2.099
3.451
4.053
17.114
13.061
399
17.935
17.537
4.475
-84
-194
64
0
-64
29
0
-29
35
6.357 188.059 181.701
3.549 192.466 188.917
7.215
2.933
2.933
149.573 144.752 -1.935
-2.133
147.637 142.619
800
-2.133
9.290 188.859 179.568
800
-2.133
0
6.482 193.266 186.784
7.215
0.5 Treasury Eind december 2022 is een suppletie aangifte BTW en BTW compensatiefonds (BCF) ingediend bij de belastingdienst over de jaren 2017 t/m 2021. Afgerond betekende dit een nabetaling BCF van € 10,1 miljoen en een te ontvangen bedrag BTW van € 13,8 miljoen. Over het te ontvangen bedrag BTW vergoedt de belastingdienst geen rente, maar over het te betalen BCF bedrag wordt wel een rentevergoeding vereist van totaal € 0,8 miljoen. Hier worden procedures over gevoerd door andere gemeenten. Onduidelijk is wanneer hier een uitspraak op volgt. 0.61 OZB woningen en 0.62 OZB Niet woningen De taakvelden 0.61 en 0.62 bevatten naast de OZB-inkomst ook uitvoeringslasten/-baten om deze inkomst te realiseren. De werkelijke opbrengst over het aanslagjaar 2022 zal nog wijzigen door het opleggen van aanslagen en het afhandelen van bezwaarschriften in 2023. 0.7 Algemene uitkering mutaties na septembercirculaire (voordeel € 3,6 miljoen) De actuele begrotingsraming 2022 is gebaseerd op de septembercirculaire. De uitkomsten daarvan zijn meegenomen in de begrotingsraad van 9 november 2022. De notitie "decembercirculaire gemeentefonds 2022" meldt voor het verslagjaar 2022 een voordeel van € 0,75 miljoen (inclusief € 0,17 miljoen "oude jaren") en € 2,8 miljoen specifieke taakmutaties.
Jaarstukken 2022
65
De taakmutatie voor de "Energietoeslag 2023, 1e tranche" vormt met een omvang van € 2,1 miljoen het grootste bedrag binnen deze specifieke taakmutaties. Deze post en de andere specifieke taakmutaties zijn niet als uitgave in deze jaarrekening verantwoord. Zoals in de notitie decembercirculaire staat vermeld worden deze bedragen in 2022 uitbetaald en komen deze posten pas vanaf 2023 tot besteding. Het raadsvoorstel bij deze jaarstukken bevat een beslispunt om € 2.774.000 beschikbaar te houden in 2023. stellige uitspraak BBV algemene uitkering (balanspost) Met betrekking tot de algemene uitkering heeft de commissie BBV een stellige uitspraak gedaan. Dit houdt in dat in de jaarrekening het accres van de algemene uitkering wordt opgenomen conform de in het jaar laatst gepubliceerde accresmededeling die doorgaans is opgenomen in de septembercirculaire van het boekjaar. De cijfers in dit jaarverslag wijken hier niet van af. Wel is ten opzichte van de opgave van het Ministerie van BZK een eigen aanname gemaakt voor de aftrekpost WOZ-capaciteit. OZB aftrekpost De hoogte van de algemene uitkering uit het gemeentefonds van een gemeente hangt onder andere af van de zogenoemde ‘OZB-belastingcapaciteit’ van een gemeente. Het idee daarachter is: hoe meer geld een gemeente aan OZB kan binnenhalen, des te minder geld uit het gemeentefonds nodig is.
Bij opmaak van de jaarrekening wordt een actuele stand van de WOZ-waarden berekend aan de hand van gegevens die de belastingsamenwerking Gemeentebelastingen Amstelland aanlevert. Deze stand is actueler dan de gegevens die bij het CBS bekend zijn. De algemene uitkering 2022 is gebaseerd op de actuele hogere WOZ-waarden en voor 2022 leidt dit tot een lagere algemene uitkering van € 52.000. 0.8 Overige baten en lasten Lokaal coronafonds (€ 1,753 miljoen voordeel) In de raad van 8 april 2020 is besloten tot het instellen van een lokaal coronafonds van € 15 miljoen. In afwachting van besluitvorming over onttrekkingen aan dit fonds is dit plafondbedrag opgenomen als stelpost op algemene dekkingsmiddelen. Van de beschikbaar gestelde € 15 miljoen resteert eind 2022 € 6,661 miljoen. Via de nota budgetoverheveling is € 4,5 miljoen overgeheveld naar 2023. Via besluitvorming bij de jaarstukken wordt voorgesteld het restant ad. € 2,161 miljoen eveneens over te hevelen (zie voor nadere toelichting bijlage "6.4 Lokaal coronafonds"). Van dit bedrag staat € 1,753 miljoen als voordeel op algemene dekkingsmiddelen. Het restant valt met name vrij op programma 3. Stelpost taakmutaties (€ 130.000 voordeel) Op de stelpost resteert nog € 130.000. Dit kan incidenteel vrijvallen.
Vrijval voorziening dubieuze debiteuren (€ 150.000 voordeel) Volgens de beschreven systematiek in de financiële verordening kan € 150.000 vrijvallen van de voorziening. Lokaal werkbudget Oekraïne (€ 1,233 miljoen voordeel + € 0,778 miljoen voordeel) In 2022 heeft de raad ingestemd met een reservering ten laste van de algemene reserve voor een lokaal werkbudget Oekraïne van € 15 miljoen. In 2023 wordt daar € 10 miljoen aan toegevoegd. Via een beslispunt in de jaarstukken wordt voorgesteld € 1.128.000 over te hevelen naar 2023 (zie voor nadere toelichting bijlage "6.5 Lokaal werkbudget Oekraïne"). Bij de definitieve beoordeling van de SPUK-regeling bij opmaak van de jaarstukken blijkt dat het te declareren bedrag voor de opvang van ontheemden € 778.000 hoger is dan via voorschot is aangevraagd. Dit zal alsnog in rekening worden gesteld bij het Ministerie.
66
Jaarstukken 2022
Noodfonds opvang stijgende kosten (€ 0,5 miljoen voordeel) Bij de behandeling van de begroting 2023 is een Noodfonds voor Stijgende Lasten van inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen, bijvoorbeeld op het terrein van sport en cultuur, ingesteld. In totaal is € 2,5 beschikbaar gesteld ten laste van de algemene reserve, met een onderverdeling van € 0,5 miljoen in 2022 en het restant in 2023. In 2022 zijn nog geen middelen beschikbaar gesteld. Het raadsvoorstel bij deze jaarstukken bevat een beslispunt om € 0,5 miljoen beschikbaar te houden in 2023 voor het noodfonds. 0.9 Vennootschapsbelasting (VPB) In de Perspectiefnota 2023 wordt een actueel meerjarig beeld voor de VPB verplichting ter besluitvorming voorgelegd. Reservemutatie met toelichting bedrag x € 1.000 taakveld + omschrijving
0.8 Afdekking risico Invest-MRA 0.8 investeringen in energietransitie en duurzaamheid
bijgestelde begroting
jaarrekening
verschil
a. toevoeging
b. onttrekking
c=a-b verschil
stand 1jan
d. toevoeging
e. onttrekking
stand 31dec
f=d-e verschil
g=c-f
0
0
0
2.500
0
0
2.500
0
0
528
3.890
-3.362
11.332
528
1.820
10.040
-1.292
-2.070
0.8 Stedelijke vernieuwing
2.933
800
2.133
11.563
2.933
800
13.696
2.133
0
8 Algemene dekkingsmiddelen
3.461
4.690
-1.229
25.395
3.461
2.620
26.236
841
-2.070
Afdekking risico invest-MRA/investeringen in energietransitie en duurzaamheid Vanuit de verkoopopbrengst Eneco is € 15 miljoen gereserveerd voor investeringen in energietransitie en duurzaamheid. In de raadsvergadering van 11 november 2020 is ingestemd met participatie in Invest-MRA (thans ROM-InWest). De investering bedraagt ongeveer 1% van de Amstelveense begroting oftewel € 2,5 miljoen. Ter afdekking van het risico dat de middelen niet terugvloeien naar Amstelveen is € 2,5 miljoen gereserveerd in een afzonderlijke bestemmingsreserve. Dit bedrag kan (deels) weer terugvloeien ten gunste van de reserve "investeringen in energietransitie en duurzaamheid" als het risicoprofiel in de komende jaren lager dan 100% blijkt te zijn. Bij de oprichting eind december 2021 zijn 104.525 aandelen geplaatst voor elk €1,00. Provincie Noord-Holland en Amsterdam hebben elk 40.000 aandelen. Amstelveen heeft 2.500 aandelen in bezit (€ 2.500). In oktober 2022 heeft Amstelveen € 250.000 als kapitaal verstrekt aan ROM Inwest. De totale kapitaalverstrekking tot heden bedraagt daarmee € 252.500. Investeringen in energietransitie en duurzaamheid In de Perspectiefnota 2022 is € 1,7 miljoen beschikbaar gesteld voor zonnepanelen op gemeentelijke daken. Daarnaast is € 230.000 beschikbaar gebleven via de jaarrekening 2021 voor "gasloos" nieuwbouw KKC. In 2022 zijn geen uitgaven gedaan voor de zonnepanelen.
Van het krediet "gasloos nieuwbouw KKC" is € 197.000 besteed. Dit verklaart voor het grootste deel het verschil ad € 2,070 miljoen. Het overige verschil van € 0,3 miljoen is divers. Enkele grotere afwijkingen zijn (x € 1.000): Concessie duurzame warmte Leidraad duurzaam bouwen Uitvoering energiebesparingsakkoord Verduurzamen sport Zon op daken
70 52 50 48 45
Jaarstukken 2022
67
Voorzieningenmutatie met toelichting bedrag x € 1.000 taakveld + omschrijving
bijgestelde begroting
jaarrekening
verschil
a. toevoeging
b. onttrekking
c=a-b verschil
stand 1jan
d. toevoeging
e. onttrekking
stand 31dec
f=d-e verschil
g=c-f
280
1.634
-1.354
4.004
1.157
1.610
3.551
-453
-901
0.8 Dubieuze debiteuren
0
0
0
1.226
679
533
1.372
146
-146
0.8 Dubieuze vorderingen op openbare lichamen
0
0
0
0
0
0
0
0
0
280
1.634
-1.354
5.230
1.836
2.143
4.923
-307
-1.047
0.8 Alg. pensioenwet politiek ambtsdragers + wachtgeld
8 Algemene dekkingsmiddelen
Algemene pensioenwet politiek ambtsdragers (APPA) De contante ("overdrachts") waarde van de pensioenen wordt voor een belangrijk deel bepaald door de marktrente. De overdrachtswaarde is begin 2023 geactualiseerd door een extern specialist voor pensioenberekening bestuurders. De gehanteerde 25-jaarsrente van De Nederlandsche Bank voor de berekening is van 0,528% toegenomen naar 2,472% (stand per 30 september 2022). Om in de toekomst aan de verplichtingen te kunnen voldoen is door deze hogere rente van afgerond 1,95%-punt nu minder geld benodigd in de voorziening. In het raadsvoorstel " Budgetoverheveling" van december 2022 werd geschat dat de hogere rekenrente een vrijval van de voorziening zou betekenen van € 1,5 miljoen. De definitieve berekening door de extern adviseur realiseert in een vrijval van € 623.000. De lagere vrijval van € 0,9 miljoen heeft drie oorzaken: 4. Op 9 december 2022 heeft de Commissie BBV in haar "vraag en antwoord rubriek" uitleg gegeven over de voorziening voor Appa-pensioenen in relatie tot bekendgemaakte indexaties. Per 1 januari 2023 worden de Appa-pensioenen verhoogd met 11,96%. De uitleg door de commissie houdt in dat rekening moet worden houden met de pensioenrechten zoals deze gelden op 1 januari 2023. Hier is bij de berekening van de vrijval in de nota budgetoverheveling geen rekening mee gehouden; 5.
Gemeentes zijn verplicht om een voorziening te hebben van de 'actuele waarde' voor de pensioenverplichtingen van haar wethouders. In dit vereiste zit ruimte voor interpretatie en voor het Appa-fonds worden te zijner tijd waarschijnlijk de regels voor pensioenfondsen volgens het nieuw Financieel toetsingskader (nFTK) toegepast. Deze nFTK-methode is de methode die al gebruikt wordt bij collectieve waardeoverdrachten en is tevens de methode waaraan certificerend accountants de voorkeur geven. Bij de beoordeling van de voorziening eind 2022 is overgestapt van de BBV-berekening naar de nFTK methode. Dit leidt tot een hogere benodigde voorziening; 6. Afwijkingen zijn er altijd door sterftetabellen e.d. en dat komt alleen naar voren via een volledige pensioenberekening op persoonsniveau (door de extern specialist). dubieuze debiteuren In de verordening 212 staan gedragsregels voor het bepalen van het saldo dubieuze debiteuren. De voorziening geeft een indicatie van de vorderingen waar de gemeente een risico loopt ten aanzien van het (volledig) terugontvangen van vorderingen. De noodzakelijke omvang wordt vastgesteld door afhankelijk van de ouderdom van de openstaande posten een bepaald percentage als dubieuze vordering te beschouwen; tussen 1 en 2 jaar is dit 25%, tussen 2 en 3 jaar 50% en voor oudere vorderingen 100%.
Dit leidt tot een voorziening per 31 december 2021 van € 1,4 miljoen. De grootste post hierbinnen betreft belastingdebiteuren.
68
Jaarstukken 2022
Verbonden partijen Naast de eigen organisatie dragen verbonden partijen bij aan het realiseren van de beleidsdoelstellingen. Bij de realisering van de doelstellingen van het programma Algemene dekkingsmiddelen zijn betrokken: Samenwerking belastingen Amstelland-Meerlanden, Centrumregeling ambtelijke samenwerking Aalsmeer en Amstelveen, AmstelveenSport B.V., Stedin Groep (netwerkbedrijf) en NV Bank Nederlandse Gemeenten. Voor aanvullende informatie per partij wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen.
Jaarstukken 2022
69
3 Paragrafen
Jaarstukken 2022
71
3.1 Lokale heffingen
Inleiding De paragraaf lokale heffingen bevat, conform het BBV, een overzicht van de inkomsten, het beleid ten aanzien van de lokale heffingen en een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, de lokale lastendruk en een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid. Beleidsvoornemens De beleidsvoornemens zijn terug te vinden in de begroting 2022. Hier staat ook de berekening van het gehanteerde overheadpercentage van 71%. Eventuele afwijkingen t.o.v. deze beleidsvoornemens staan vermeld in deze paragraaf. Zie: https://amstelveen.begroting2022.nl/p31802/beleid-en-overzicht-op-hoofdlijnen-van-de-lokale-heffingen. Kwijtscheldingsbeleid De meest recente beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid staat in de begroting 2023: https://amstelveen.begroting-2023.nl/p33470/kwijtscheldingsbeleid . Grondslag heffingen In de Gemeentewet en een aantal bijzondere wetten is geregeld welke heffingen (belastingen en retributies) een gemeente mag opleggen. De gemeenteraad bepaalt de hoogte van het tarief en welke van die heffingen ook daadwerkelijk worden geheven. De commissie BBV heeft in 2021 het advies uitgebracht om in de paragraaf lokale heffingen een overzicht op te nemen van de te onderscheiden lokale heffingen, de maatstaf en de doelstelling die wordt beoogd met het opleggen van de heffing.
Deze is terug te vinden in de begroting 2022 van Amstelveen: https://amstelveen.begroting-2022.nl/p32032/grondslag Inkomsten lokale heffingen Gemeten naar financiële omvang bepalen de onroerende zaakbelastingen, de afvalstoffenheffing en het rioolrecht met afgerond 76% de opbrengst lokale heffingen. bedrag x € 1.000 omschrijving Ozb niet-woning gebruik Ozb-niet-woning eigendom Ozb woning eigendom Toeristenbelasting Subtotaal belastingen
rekening 2021 4.691 6.716 12.046 432 23.885
begroting 2022 4.902 7.027 12.230 767 24.926
rekening 2022 4.844 7.014 12.246 767 24.871
Afvalstoffenheffing Rioolheffing Marktgelden Begraafrecht Grafrecht (onderhoud) Bouwleges Parkeerinkomsten Bevolking APV vergunningen Overig Subtotaal retributies
10.748 9.238 116 2.837 2.160 3.736 3.015 1.548 24 35 33.457
11.184 9.267 152 2.758 1.695 3.000 3.827 1.848 117 34 33.882
11.247 9.214 144 3.206 1.842 2.455 3.377 1.809 62 38 33.394
Totaal
57.342
58.808
58.265
72
Jaarstukken 2022
Belastingen Belastingen zijn heffingen waarvan de opbrengst vrij besteedbaar is. Parkeergeld betreft een belasting (regulerende functie). Tegelijkertijd hebben parkeergelden (deels) ook het karakter van een vergoeding voor een dienst. Daarom zijn de inkomsten in deze paragraaf verantwoord onder retributies. Retributies Retributies zijn heffingen waarbij een bepaalde vergoeding wordt betaald voor een specifieke dienst.
Uitwerking financiële kaders per heffing c.q. groep van heffingen Hieronder maken wij per heffing c.q. groep van heffingen de relevante kosten en mate van kostendekkendheid inzichtelijk. Via "overige toe te rekenen kosten" worden kosten betrokken bij de kostendekkendheid die niet op het taakveld staan van de heffing. Op onderdelen kan sprake zijn van enigszins afgeronde bedragen die beperkt afwijken van de exacte bedragen op de programma’s en in de administratie. kostendekkendheid in begroting en rekening Bij het bepalen van de kostendekkendheid in begroting en rekening inclusief de verwerking van verschillen tussen begroting en rekening gelden de volgende uitgangspunten: Directe lasten en baten op het taakveld van de heffing de directe lasten en baten op het taakveld van de heffing maken integraal onderdeel uit van de verantwoording van de kostendekkendheid (rekent af met de voorziening).
In de begroting zijn dit de geraamde directe lasten/baten, in de rekening zijn dit de werkelijke directe lasten/baten; Overige toe te rekenen kosten als algemene regel geldt dat de primitief bepaalde bedragen voor de overige toe te rekenen kosten het gehele jaar van kracht zijn (begroting = rekening; voorcalculatie = nacalculatie); hierop geldt één uitzondering: het bedrag voor overhead kan door specifieke besluitvorming (bijvoorbeeld krimp/groei) en/of gehanteerde systematiek van kostentoerekening afwijken in de begroting na wijziging en op rekeningbasis; het gehanteerde overheadpercentage in de rekening is gelijk aan het berekende percentage in de begroting; de op te nemen bedragen voor straatvegen en baggeren worden periodiek bij de begroting getoetst en indien nodig geactualiseerd aan de hand van de VNG-matrix; voor de overige onderdelen worden de gehanteerde begrotingsramingen getoetst aan de werkelijke cijfers. Dit kan leiden tot aanpassing in de eerstvolgende op te stellen begroting.
Verrekeningen met de egalisatievoorzieningen rioolrecht, huishoudelijk afval en Zorgvlied begrotingswijzigingen sluiten via een verrekening met de voorziening; de afwijking op de regel "saldo kosten -/- heffing" tussen de rekening en de begroting na wijziging wordt verrekend met de egalisatievoorziening (dekkingspercentage blijft dan gelijk); een egalisatievoorziening "mag niet negatief staan". Mocht sprake zijn van een onverhoopt tekort dat groter is dan het saldo in de egalisatievoorziening, dan komt het resterende tekort na uitputting van de egalisatievoorziening ten laste van het rekeningresultaat. Dit leidt bij rioolrecht, huishoudelijk afval en Zorgvlied tot een verschil op de regel "saldo kosten -/- heffing" tussen de rekening en de begroting na wijziging; het dekkingspercentage bedraagt in de rekening maximaal 100%; Als het percentage hoger dan 100% uitkomt in de rekening wordt een bedrag gestort in de egalisatievoorziening waarna het dekkingspercentage 100 bedraagt.
Jaarstukken 2022
73
Rioolheffing Toelichting De lasten zijn € 0,3 miljoen lager door: een toenemend tekort aan grondstoffen en materialen, waardoor vrijwel alle leveranciers op het gebied van elektronica en chipfabrikanten verdere vertraging hebben opgelopen bij het uitleveren van producten. Daardoor ontstaat vertraging in de uitvoering (€ 0,1 miljoen lagere lasten); een sterk gewijzigde aanpak van het onderzoek naar de rioolmodelleringen en grondwatermodelleringen, waardoor enkele grote onderzoekopdrachten doorschoven zijn in uitvoering (€ 0,2 miljoen). Bij de evaluatie van het GRP in 2023 worden de budgetten opnieuw bezien. In 2022 is, conform besluitvorming, een bedrag van € 1,0 miljoen gestort in de voorziening vervanging riolering, ter dekking van toekomstige vervangingsinvesteringen en met het oog op een verantwoorde en gelijkmatige ontwikkeling van de lastendruk op langere termijn. Daarnaast werd een geringe onttrekking aan de voorziening geprognosticeerd. Door de hiervoor benoemde lagere lasten is nu sprake van een dotatie aan de voorziening van € 0,2 miljoen. De stand van de egalisatievoorziening riolering bedraagt eind 2022 € 1,7 miljoen. Dit overschrijdt het plafond van 10% van de omzet (vastgelegd in de Nota Reserves en voorzieningen) op het taakveld riolering met € 0,8 miljoen.
Naast de hiervoor toegelichte afwijking in de jaarstukken van € 0,3 miljoen heeft in de loop van het jaar reeds een bijstelling van de begroting plaatsgevonden (Perspectiefnota inclusief Eerste Tijdvakrapportage). Dit betreft vooral lagere kapitaallasten door een neerwaartse bijstelling van de rekenrente. Als op rekeningbasis blijkt dat het vastgestelde maximum is overschreden, wordt bij de eerstvolgende Perspectiefnota concreet voorgesteld hoe hiermee om te gaan. Daarbij wordt als regel een surplus op de egalisatievoorziening riolen via de spaarvoorziening “vervanging riolering” ingezet ter dekking ineens van een deel van de jaarlijkse vervangingsinvesteringen zoals opgenomen in het MPP Buitenruimte. Op deze manier wordt een eventuele restruimte binnen een trendmatige, behoedzame tariefontwikkeling aangemerkt en ingezet als spaarcomponent. Onderdeel van deze beoordeling is de fasering van de inzet van de middelen voor klimaatadaptief onderzoek en “data op orde”.
74
Jaarstukken 2022
Financieel overzicht De concrete toepassing van de hiervoor omschreven uitgangspunten leidt tot onderstaand financieel overzicht (bedrag x € 1.000).
RIOOLHEFFING
BGR'22
BGR'22
PRIMITIEF
INCL. WIJZ.
REK'22
1a. lasten 1b. baten, exclusief heffingen 1c. verrekening met voorziening 1. Taakveld riolen (netto kosten)
7.102 -23 0 7.079
6.168 -23 939 7.084
5.847 -8 1.191 7.030
2a. straatvegen 2b. Baggerkosten 2c. overhead 2d. BTW 2. Overige toe te rekenen kosten
384 54 872 938 2.248
384 54 907 915 2.260
384 54 907 848 2.193
3. Totaal voor rioolrecht relevante kosten
9.327 N
9.344 N
9.223 N
4a. geraamde opbrengst excl. evt. tariefvoorstel 4b. evt. tariefvoorstel 2022 4. Opbrengst rioolrecht
-9.267 0 -9.267 V
-9.267 0 -9.267 V
-9.214 -9.214 V
5. Saldo kosten -/- heffing 6. Dekkingspercentage
60 N 99,4%
77 N 99,2%
9 N 99,9%
Afvalstoffenheffing Toelichting In 2022 is ten opzichte van de begroting een positief resultaat van € 0,2 miljoen gerealiseerd. Dit betreft voornamelijk hogere baten van het Afvalfonds (€ 160.000) en € 60.000 hogere baten afvalstoffenheffing. De afrekeningen van het Afvalfonds zijn lastig voorspelbaar omdat de definitieve tarieven pas achteraf worden vastgesteld door het Afvalfonds. Bij de Perspectiefnota 2023 heeft mede op basis van de rekeningcijfers over 2021 een analyse plaatsgevonden van de verschillen tussen begroting (gehanteerde aannames) en rekening (werkelijke uitkomsten), alsmede de (structurele) gevolgen daarvan. Dit heeft geleid tot een structurele aanpassing van de begroting, waarbij lasten verlaagd zijn en baten verhoogd. De stand van de egalisatievoorziening huishoudelijk afval bedraagt eind 2022 € 2,7 miljoen. Dit overschrijdt het plafond van 10% van de omzet op het taakveld afvalstoffenheffing, zoals is vastgelegd in de Nota Reserves en Voorzieningen, met € 1,55 miljoen. Voor een deel wordt dit veroorzaakt door fasering van de vervanging van de afvalpas door een zogenoemde druppel (€ 0,2 miljoen). Daarnaast is via de Perspectiefnota 2023 een eenmalige onttrekking van € 650.000 voorzien in 2023 in verband met het verhogen van de inzamelfrequentie.
Als op rekeningbasis blijkt dat het vastgestelde maximum is overschreden, wordt bij de eerstvolgende Perspectiefnota concreet voorgesteld hoe hiermee om te gaan. Een ontwikkeling die gaande is betreft het muteren van kaartlezers op de ondergrondse containers van 2G naar 5G. Hiermee is een bedrag gemoeid van ongeveer € 1 miljoen. In 2023 wordt bezien of deze mogelijk via de egalisatievoorziening gefinancierd kan worden.
Jaarstukken 2022
75
Financieel overzicht De concrete toepassing van de hiervoor omschreven uitgangspunten leidt tot onderstaand financieel overzicht (bedrag x € 1.000).
HUISHOUDELIJK AFVAL
BGR'22
BGR'22
PRIMITIEF
INCL. WIJZ.
REK'22
1a. lasten 1b. baten, exclusief heffingen
9.355 -1.476
8.758 -1.721
8.770 -1.913
1c. verrekening met voorziening 1. Taakveld huishoudelijk afval (netto kosten)
0 7.879
1.037 8.074
1.279 8.136
2a. straatvegen 2b. kwijtschelding 2c. handhaving 2d. overhead 2e. BTW 2. Overige toe te rekenen kosten
534 365 173 2.097 1.324 4.493
534 365 167 2.126 1.191 4.383
534 365 167 2.126 1.193 4.386
3. Totaal voor huish. afval relevante kosten
12.372 N
12.458 N
12.522 N
4a. geraamde opbrengst excl. evt. tariefvoorstel 4b. evt. tariefvoorstel 2022 4. Totale opbrengst afvalstoffenheffing
-10.653 -377 -11.030 V
-11.184 0 -11.184 V
-11.247 -11.247 V
5. Saldo kosten -/- heffing 6. Dekkingspercentage
1.342 N 89,2%
1.274 N 89,8%
1.275 N 89,8%
Zorgvlied Toelichting 4. Opbrengst heffing rechten Zorgvlied De opbrengst van de heffing is ongeveer € 0,6 miljoen hoger dan begroot. Een substantieel deel betreft ontvangen afkoopsommen voor onderhoud graven en uitgifte graven. Meer mensen hebben ervoor gekozen grafrecht en onderhoud vooruit te betalen in plaats van op jaarlijkse basis te betalen. Rechthebbenden zijn door Zorgvlied medewerkers actief geïnformeerd over opties tot verlenging van het grafrecht en onderhoud. 1.a Lasten Onderstaand overzicht heeft betrekking op de kostendekkendheid dat afwikkelt met de voorziening "Begraafplaats Zorgvlied". De opbrengst uit heffingen wordt gestort in de daarvoor bestemde voorzieningen "Afkoop onderhoud graven" & "Uitgifte graven". De dotatie aan beide voorzieningen verklaart de hogere lasten ten opzichte van de begroting.
76
Jaarstukken 2022
Financieel overzicht De concrete toepassing van de hiervoor omschreven uitgangspunten leidt tot onderstaand financieel overzicht (bedrag x € 1.000).
Zorgvlied
BGR'22
BGR'22
PRIMITIEF
INCL. WIJZ.
REK'22
1a. lasten 1b. baten, exclusief heffingen 1c. verrekening met voorziening 1. Taakveld Zorgvlied (netto kosten)
3.997 -311 0 3.686
4.083 -341 56 3.798
4.568 -350 125 4.343
2a. Reservemutaties/overig 2b. overhead 2. Overige toe te rekenen kosten
61 1.185 1.246
-44 1.240 1.196
6 1.240 1.245
3. Totaal voor Zorgvlied relevante kosten
4.932 N
4.994 N
5.588 N
4a. geraamde opbrengst excl. evt. tariefvoorstel 4b. evt. tariefvoorstel 2022 4. Opbrengst heffing rechten Zorgvlied
-4.264 -189 -4.453 V
-4.453 0 -4.453 V
-5.048 0 -5.048 V
5. Saldo kosten -/- heffing 6. Dekkingspercentage
479 V 90,3%
541 N 89,2%
540 N 90,3%
Bouwleges De legesinkomsten en de hiermee samenhangende lasten worden begroot op basis van (project) ontwikkelingen en verwachte vergunningaanvragen. Daarbij zit altijd een risico, hetgeen de gemeente niet zelf kan beïnvloeden. Onder andere markt ontwikkelingen, het tempo van de aanvrager zelf en de economische omstandigheden (stikstofproblematiek, oorlog in Oekraïne en hoge inflatie, stijging van rentepercentages) beïnvloeden of en wanneer een project daadwerkelijk tot een realisatiefase komt. Bovendien kan de gemeente alleen op basis van een inschatting van het initiatief een raming maken van de leges, terwijl een exact bouwplan nog niet bekend is. In de raadsvergadering van december 2021 is op basis van een prognose van kosten en opbrengsten een kostendekkend tarief vastgesteld. Dit heeft geleid tot een dekkingspercentage in 2022 van 74% (primitieve begroting 72,6%). De kosten in 2022 worden door de bouwleges in 2022 niet volledig gedekt. Bij grote projecten vanaf € 500.000 wordt er op basis van een vastgestelde aanname een reservering gemaakt voor de te verwachten kosten met betrekking tot het noodzakelijke toezicht op die grote projecten inclusief de constructieve toets. Op basis van nacalculatie worden deze projecten “afgerekend” nadat deze projecten zijn afgerond. In 2022 is sprake van € 545.000 aan lagere baten.