Bijlage 3 Behoefteonderzoek TAM-plan Kronenburg
Tekst van het document
6.3
Vraag
Vergelijkbaar met de beoogde horeca in Kronenburg, zal de beoogde detailhandel primair een functie gaan vervullen voor de volgende twee doelgroepen: • •
50
Studenten Kronenburg-Uilenstede Verblijvers
Bron leegstand 2025 Locatus, juni 2025
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Behoeftenonderzoek stedeljijke functies Amstelveen Kronenburg Projectnummer 51030767 17 juli 2025
39/67
Ad 1. Studenten Kronenburg-Uilenstede Betreft de (toekomstige) bewoners van de studentenkamers in Kronenburg-Uilenstede en de inwoners uit de direct aangrenzende wijken (overig gemeente Amstelveen en Buitenveldert). Primair zal de detailhandel een functie hebben voor de studenten van die zich vestigen op de campus. De aangrenzende wijken zullen tevens profiteren van de horecavoorzieningen. In Kronenburg wonen momenteel 4.320 inwoners. In totaal wonen in de gemeente Amstelveen en Buitenveldert ca. 122.564 inwoners. Het dominante profiel van het onderzoeksgebied betreft jongvolwassenen tussen de 25 en 45 jaar met relatief hoge inkomens (43,7% meer dan landelijk) en een lage huishoudensgrootte. Het inwoneraantal van het onderzoeksgebied zal in de toekomst gaan toenemen. Inw.
% 0-15
% 15-25
% 25-45
% 45-65
122.564
16%
12%
29%
23%
19%
2,0
€ 44.200
UilenstedeKronenburg
4.320
3%
62%
30%
4%
1%
1,1
€ 16.000
Overig Amstelveen
90.694
18%
10%
26%
26%
20%
2,2
€ 39.600
Buitenveldert
27.550
13%
12%
37%
19%
19%
1,7
€ 60.300
-
15%
12%
26%
27%
20%
2,1
€ 30.800
Onderzoeksgebied
Nederland
% 65+ Gem. hh. Gem. ink. Grootte Per inw.
Tabel 16 Kenmerken onderzoeksgebied Bron: CBS Statline 2024; inkomen betreft 2022, meest recent
Huidig inwonertal
Prognose 2035
Verschil
95.014
114.080
19.066 (+20,1%)
Kronenburg
4.320
4.800
480
Overig Amstelveen
90.694
109.280
18.586
27.550
32.112
4.562 (+16,6%)
Buitenveldert-West
14.410
13.482
-928
Buitenveldert-Oost
8.240
8.525
285
Zuidas (zuidelijke gedeelte)
4.68051
9.885
5.20552
Nieuwe Meer
155
155
0
Amsterdamse Bos
65
65
0
Totaal onderzoeksgebied
122.564
146.192
23.628 (+19,3%)
Amstelveen
Buitenveldert
Tabel 17 Bevolkingsprognose onderzoeksgebied Bron: Gemeente Amstelveen, OIS Amsterdam, 2025; CBS Statline, 2024
51 52
Het zuidelijke deel van de Zuidas bestaat uit de CBS-buurten Zuidas-zuid, Vivaldi en VU-kwartier Woningbouwplannen van de gemeente Amsterdam tellen hier 3.581 nieuwe woningen. Op basis van de huidige gemiddelde huishoudensgrootte in de CBS-buurten VU-Kwartier, Zuidas-Zuid en Vivaldi (1,5) betekent dit een groei van 5.205 inwoners.
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Behoeftenonderzoek stedeljijke functies Amstelveen Kronenburg Projectnummer 51030767 17 juli 2025
40/67
De gehele gemeente Amstelveen groeit naar verwachting van 95.014 naar 114.080 inwoners in 2035. Dit is een groei van 20,1%53. Een deel van de groei (480 inwoners of 3%) zal plaatsvinden in Kronenburg. De bevolking in Buitenveldert neemt ook fors toe van 27.550 naar 32.112, een stijging van ca. 16,6%. Deze groei valt vrijwel volledig toe aan de Zuidas e.o. (ten zuiden van de A10).
Ad 2. Verblijvers Verblijvers in Amstelveen Kronenburg vormen een potentiële groep voor detailhandel. In 2017 vonden er bijna 259.000 overnachtingen plaats in Amstelveen. Ten opzichte van 2015 (57.600 overnachtingen) is dit bijna een vervijfvoudiging. Amstelveen profiteert vooral van de direct aangrenzende ligging van Amsterdam54. Momenteel zijn er in Amstelveen Kronenburg 1.136 hotelkamers aanwezig. Met een gemiddelde bezetting van 85% komt dit neer op 966 dagelijkse verblijvers in het gebied. Tot 2035 kan dit oplopen tot 2.734 tot 3.088 dagelijkse verblijvers55. De short stay-units in Amstelveen Kronenburg zullen zich naar alle waarschijnlijkheid met name richten op expats, (internationale) studenten, of binnenlandse kenniswerkers en verbonden zijn aan de onderwijsinstelling. Deze doelgroepen hebben een dubbel zo hoog bestedingspatroon in de horeca dan de gemiddelde Nederlander. Uitgaande van een realisatie van 3.642 short-stay units en een bezetting van één persoon per unit gaan we ervanuit dat de realisatie van de short-stay units zorgt voor 3.642 extra verblijvers in het gebied. In totaal brengt dit het aantal verblijvers in 2035 op 6.375 tot 6.730 dagelijkse verblijvers.
6.4
Aanbod
Huidig aanbod • • • • •
•
•
In de gemeente Amstelveen is momenteel ca. 93.500 m² wvo aan detailhandel gevestigd verdeeld over bijna 290 verkooppunten. Het aanbod is veelal geclusterd in het hoofdwinkelgebied, de verschillende wijkwinkelcentra56 en op PDV locaties.57 De winkelleegstand in Amstelveen (gemeten in m² wvo) is met 6,3% hoger dan in de provincie NoordHolland (4,8%) en de winkelleegstand in Nederland (5,6%).58 De belangrijkste winkellocatie binnen de gemeente Amstelveen is het Stadshart Amstelveen (ca. 30.900 m² wvo). Hier is een divers aanbod van dagelijkse en niet-dagelijkse detailhandel gevestigd. In Kronenburg is momenteel een buurtsupermarkt (285 m² wvo) gevestigd en een winkel met duikartikelen (50 m² wvo). Winkelcentrum Kostverlorenhof is een wijkwinkelcentrum gelegen op ongeveer 10 tot 15 minuten loopafstand van de projectlocatie en daarmee het meest dichtstbijzijnde winkelcentrum. Het winkelcentrum beschikt over twee supermarkten, overig aanvullend detailhandelsaanbod en aanvullende horeca. Ruim 3.000 m² wvo betreft dagelijkse detailhandel in het winkelcentrum en circa 615 m² betreft niet dagelijkse detailhandel.59 Huidige gebruikers van Kronenburg maken voornamelijk gebruik van dit winkelcentrum. Ook stadsdeelcentrum Gelderlandplein in Amsterdam (ca. 20.000 m² wvo) is een belangrijke winkellocatie voor inwoners uit Amstelveen.
Van de totale omzet van het Gelderlandplein is in de dagelijkse sector 9%, in de recreatieve sector 14% en in de doelgerichte sector 21% van de omzet afkomstig uit Amstelveen.60 Andere winkelgebieden in de omgeving van Kronenburg zijn winkelcentrum Bankrashof en Oude Dorp/Amsterdamseweg. Daarnaast liggen, verspreid door de gemeente enkele winkelstrips met een solitaire supermarkt als belangrijkste trekker.
53
Op basis van de woningbouwplannen van de gemeente Amstelveen (2025) Hospitality Management, Grote groei Amstelveense hotelovernachtingen, april 2019 55 2.080 units met een gemiddelde bezettingsgraad van 85% en een gemiddelde kamerbezetting van 1 – 1,2 personen. 56 De belangrijkste zijn: Westwijk, Kostverlorenhof, Bankrashof, Groenhof, Middenhoven en Waardhuizen 57 KSO 2021 58 Locatus, mei 2025 59 Bron: Locatus Mei 2025 60 Locatus mei 2025 54
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Behoeftenonderzoek stedeljijke functies Amstelveen Kronenburg Projectnummer 51030767 17 juli 2025
41/67
Figuur 4. Detailhandelsaanbod onderzoeksgebied Bron: BRT achtergrondkaart; Bewerking Sweco
Toekomstig aanbod Plancapaciteit Voor het bepalen van de kwantitatieve behoefte moet, naast de feitelijke situatie, ook gekeken worden naar plannen die zijn opgenomen in een ruimtelijk besluit (harde plancapaciteit). In het onderzoeksgebied spelen de volgende detailhandelsontwikkelingen: •
In Stadshart staat een herontwikkeling van het voormalige V&D / Hudson’s Bay pand op de planning. Hier worden naast andere commerciële functies (niet detailhandel) twee supermarkten van elk 1.600 m² wvo gerealiseerd. In het totaal betekent dit een metrage van 3.200 m² wvo aan supermarktmeters dat aan het bestaande aanbod wordt toegevoegd.
Winkelleegstand Leegstand is onbenutte, harde plancapaciteit en is daarmee van belang voor het bepalen van de totale plancapaciteit. In de gemeente Amstelveen staat momenteel 6,3% van het winkelvloeroppervlak leeg (10.900 m²), waarvan 7.947 m² in het Stadshart61. Niet bekend is hoeveel van de leegstand inmiddels weer is ingevuld. •
De meeste leegstand bevindt zich in het voormalige pand van V&D / Hudson’s Bay. Hier staan vier van de zes verdiepingen leeg.
Verder zijn er nog gemengde bestemmingen in de vigerende bestemmingsplannen in het onderzoeksgebied, waar bijvoorbeeld detailhandel mogelijk is, maar het feitelijk gebruik een andere functie is, bijvoorbeeld horeca of diensten. Daarnaast is detailhandel soms ook mogelijk als ondersteunende functie binnen andere bestemmingen (o.a. dienstverlening, kantoor). We beschouwen dit niet als relevante plancapaciteit. Sinds enkele jaren komt in de jurisprudentie van de Afdeling naar voren dat bij vergelijkbare situaties mag worden volstaan met verwijzing naar een representatieve invulling.
61
Bron: Locatus mei 2025
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Behoeftenonderzoek stedeljijke functies Amstelveen Kronenburg Projectnummer 51030767 17 juli 2025
42/67
Plannen
Branche
Metrage
Herontwikkeling V&D / Hudson’s Bay
Dagelijks, onbekend
Ca. 3.140 m² wvo
Leegstand Amstelveen
-
Ca. 10.900 m² wvo
Totale plancapaciteit gemeente Amstelveen
Ca. 14.040 m² wvo
Tabel 18 Relevante plancapaciteit Bron: Locatus mei, 2025
6.5
Behoefte
In deze paragraaf is de kwantitatieve behoefte aan detailhandel in Amstelveen Kronenburg onderbouwd. De berekeningen zijn uitgevoerd op basis van de inwoners van de verschillende gebieden.
Amstelveen (gemeente) • •
•
•
Voor Amstelveen is er voor alle sectoren (dagelijks, recreatief en doelgericht) marktruimte tot 2030. Dit varieert tussen de circa 1.000 tot 10.000 m² wvo per sector.62 Voor Amstelveen Kronenburg zijn met name de sectoren ‘Dagelijks’ (o.a. supermarkten, versspeciaalzaken, persoonlijke verzorging), ‘Vrije Tijd’ (o.a. fietsenwinkel, sport- en kampeerzaken en boekhandel) en ‘In en Om Huis’ (o.a. kleine woonrichtingszaak, computerwinkel, bloemenwinkel) kansrijk. De sector ‘Mode en Luxe’ wordt in de berekening van de marktruimte ook meegenomen. Hierbij geldt echter wel dat reguliere modewinkels uitgesloten zijn voor de ontwikkeling Amstelveen Kronenburg (deze zijn voorbehouden aan het Stadshart). Binnen Amstelveen Kronenburg zijn enkel specifieke aanbieders (bijvoorbeeld: tweedehands boetiek/action) denkbaar. Voor de gemeente Amsterdam is de marktruimte ook bekend. De marktruimte voor de Dagelijks sector ligt tussen de 10.000 en 60.000 m² wvo. Voor de recreatieve detailhandel is er echter geen marktruimte (kleiner dan -2.500 m² wvo), voor de doelgerichte sector is deze er weer wel (20.000 tot 30.000 m² wvo)63. De marktruimte in de gemeente Amsterdam is dus groot voor de dagelijkse en doelgerichte sectoren.
Aangezien Buitenveldert tot 2035 te maken krijgt met een inwonergroei van 16,6% en het winkelaanbod hier goed functioneert, is een aanzienlijk deel van deze marktruimte toe te wijzen aan Buitenveldert. MIN. (M² WVO)
MAX. (M² WVO)
Dagelijks
5.000
10.000
Recreatief
-1.000
1.000
Doelgericht
-2.500
2.500
Totaal
1.500
13.500
Tabel 19 Indicatieve marktruimte detailhandel gemeente Amstelveen tot 2030 Bron: Marktruimteonderzoek Detailhandel provincie Noord-Holland, 2023
Bij bepaling van de behoefte aan detailhandel in Amstelveen dient rekening te worden gehouden met de relevante plancapaciteit van 14.040 m² wvo. De plancapaciteit is als volgt verdeeld: • •
62 63
Herontwikkeling van het V&D / Hudson’s Bay pand, toevoeging van 3.200 m² wvo. Dit volledige metrage wordt gevuld met dagelijkse detailhandel. Leegstand wordt verdeeld naar het huidige aanbod per branche in de gemeente Amstelveen. Van het totaal aantal winkelmeters bestaat 32% uit dagelijkse detailhandel, 31% uit recreatieve detailhandel en 37% uit doelgerichte detailhandel. Dit betekent dat circa 3.480 m² wvo van de huidige leegstand voor
Bron: Marktruimteonderzoek Detailhandel provincie Noord-Holland 2023 Bron: Marktruimteonderzoek Detailhandel provincie Noord-Holland 2023
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Behoeftenonderzoek stedeljijke functies Amstelveen Kronenburg Projectnummer 51030767 17 juli 2025
43/67
rekening komt van dagelijkse detailhandel, 3.370 m² wvo voor recreatieve detailhandel en 4.040 m² voor doelgerichte detailhandel. Branche
Marktruimte in m² wvo
Plancapaciteit (inclusief leegstand) in m² wvo
Gecorrigeerde marktruimte in m² wvo
Dagelijks
5.000 – 10.000
6.680
-1.680 – 3.320
Recreatief
-1.000 – 1.000
3.350
- 4.350 – -2.350
Doelgericht
-2.500 – 2.500
4.040
-6.540 – -1.540
Totaal
1.500 – 13.500
14.070
-12.570 - -570
Tabel 20 Gecorrigeerde marktruimte gemeente Amstelveen Bron: Sweco
Figuur 5. Indicatieve marktruimte detailhandel Amstelveen tot 2030 Bron: Marktruimteonderzoek Detailhandel provincie Noord-Holland, 2023
Amstelveen Kronenburg Naast kwantitatief kan de behoefte ook kwalitatief beargumenteerd worden. De komende jaren zullen er door de ontwikkelingen in Amstelveen Kronenburg meer studenten, werknemers en verblijvers bijkomen. Door de toename van deze doelgroepen groeit de behoefte aan detailhandel. •
•
Studenten. Studenten kiezen over het algemeen vaker voor gemak en tijdswinst met betrekking tot hun dagelijkse boodschappen. Studenten zijn echter vaak onderweg, waardoor dagelijkse boodschappen ook in winkels ‘op de route’ worden gekocht. We schatten in dat 60% van de bestedingen van studenten in dagelijkse detailhandel terecht zou kunnen komen binnen Amstelveen Kronenburg. Dat percentage wordt ook wel de koopkrachtbinding genoemd. In de niet-dagelijkse detailhandel in de branches recreatief en doelgericht ligt de binding logischerwijs veel lager. Voor de inwoners (studenten) wordt verwacht dat zij deze aankopen veelal doen buiten Kronenburg, want daar is meer en divers aanbod. Voor bijvoorbeeld kleine benodigdheden in huis, voor boeken of cadeautjes, zullen studenten wel een beroep doen op het aanbod in of rondom Kronenburg. Afhankelijk van de uiteindelijk invulling (branchering, segmentering, formulebeeld) wordt verwacht dat 20% van de bestedingen van studenten in niet-dagelijkse detailhandel terecht komt binnen Amstelveen Kronenburg. Overige doelgroepen: werknemers, verblijvers en toevloeiing van buiten Amstelveen Kronenburg. Amstelveen Kronenburg is niet alleen een woonwijk. Er komen tot 2030 1.000 tot 1.500 werknemers bij en zullen naar verwachting maximaal 3.642 short stay-kamers worden toegevoegd. Dit
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Behoeftenonderzoek stedeljijke functies Amstelveen Kronenburg Projectnummer 51030767 17 juli 2025
44/67
zorgt voor substantieel aanvullend draagvlak voor de detailhandelsvoorzieningen in Kronenburg. Deze toevloeiing wordt voor dagelijkse detailhandel geraamd op 33,33%. Dit is wat hoger dan bij een reguliere woonwijk vanwege de extra hotelgasten en werknemers in Kronenburg. Ook de niet-dagelijkse detailhandel zal profiteren van de extra werknemers en hotelgasten in Kronenburg. De toevloeiing voor niet-dagelijkse detailhandel wordt geraamd op 33,33%. Detailhandel
Doelgroep64
Dagelijks
Bewoners
Binding
Toevloeiing
60%
Overig Recreatief
Bewoners
33,33%
Bewoners
33,33%
Bestaand aanbod in m² wvo
Uitbreidingsruimte in m² wvo65
€ 6.600.000
€ 9.900.000
285
905
€ 900.000
50
355
€ 1.200.000
-
760
€ 3.300.000
€ 300.000 € 800.000
20%
Overig
Totale bestedingen
€ 600.000
20%
Overig Doelgericht
Bestedingen
33,33%
€ 400.000
Tabel 21 Marktruimte 2035 Amstelveen Kronenburg detailhandel (zie bijlage 1 voor berekeningen) Bron: Sweco
Concluderend betekent dit dat door de ontwikkelingen op Kronenburg, en daarmee gepaard gaande groei van het draagvlak, er marktruimte is in diverse branches.
Conclusie De ontwikkeling van detailhandel in Amstelveen Kronenburg is zowel vanuit kwantitatief als kwalitatief oogpunt goed te motiveren: •
•
• • •
•
64 65
Amstelveen: In Amstelveen is er tot 2030 ruimte om tot 3.640 m² wvo dagelijkse detailhandel toe te voegen. Het is evident om deze ruimte grotendeels toe te kennen aan de bestaande winkelgebieden. Kronenburg heeft niet de ambitie om een nieuw winkelgebied te worden. Wel wil ze een toegesneden pakket aan detailhandel om een levendige campus te realiseren, zonder de bestaande winkelstructuur te ondermijnen. Kronenburg: Vanuit het plangebied Amstelveen Kronenburg ontstaat er de komende jaren veel vraag naar detailhandel door de groei van het inwonertal, het aantal werknemers en verblijvers. De marktruimte voor dagelijkse detailhandel bedraagt 905 m² wvo (ca. 1.130 m² bvo) (exclusief de reeds bestaande supermarkt). Voor het niet-dagelijkse segment is dit circa 1.115 m² wvo (ca. 1.395 m² bvo), verdeeld over de verschillende sectoren: • Maximaal 355 m² wvo (ca. 445 m² bvo) voor de recreatieve detailhandel; (exclusief de reeds bestaande Duikwinkel Sublub). • Maximaal 760 m² wvo (ca. 950 m² bvo) voor de doelgerichte detailhandel; In totaal brengt dit de marktruimte voor detailhandel op ca. 2.020 m² wvo (gelijk aan 2.525 m² bvo). De wens is om ca. 1.500 m² bvo detailhandel te realiseren in Kronenburg. Op basis van de marktruimte die zal ontstaan (ca. 2.525 m² bvo), is het mogelijk dit te realiseren. Passende functies.
Passend in het gebied is realisatie van dagelijkse detailhandel en eventueel ondersteunende frequent benodigde niet-dagelijkse detailhandel. Denk hierbij bijvoorbeeld aan kantoorartikelen, of een tweede handswinkel (voor de grote doorstroom van gebruikers van de short stay units). Doordat bezoekers en verblijvers in de berekeningen niet zijn meegenomen is de verwachting dat de marktruimte hoger uit zal vallen dan kwantitatief te berekenen is.
Onder de doelgroep ‘Overig’ rekenen we werknemers, verblijvers van de short stay en toevloeiing van buiten Amstelveen Kronenburg Berekening: (Totale bestedingen / gemiddelde vloerproductiviteit) – bestaand aanbod
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Behoeftenonderzoek stedeljijke functies Amstelveen Kronenburg Projectnummer 51030767 17 juli 2025
45/67
7
Behoefte sport en health
In dit hoofdstuk is de marktruimte voor het onderdeel sport en health in Amstelveen Kronenburg onderbouwd conform de vereisten van de Ladder. De wens is om ca. 2.230 m² bvo sport en health, bestaande uit een Swimgym (1.230 m² bvo) en een Fitness-gym (1.000 m² bvo) te realiseren in Kronenburg. We toetsen alleen de behoefte aan inpandige commerciële sport- en health voorzieningen, zoals fitness, sporthallen en kleinschalige sportaccommodaties en zwembaden. De niet-commerciële sportvoorzieningen (sportvelden en tennisbanen en dergelijke) zijn meegenomen in de vraag- en aanbodanalyses.
7.1
Afbakening onderzoeksgebied
Het is belangrijk om het onderzoeksgebied zoveel mogelijk overeen te laten komen met de feitelijke marktsituatie. Dit betekent dat de begrenzing van het gebied samen dient te vallen met het belangrijkste deel van de vraag-aanbod-relaties. Gemiddeld woont de fitnessklant niet verder dan vier kilometer van een fitnesscentrum. Bijna de helft woont binnen een straal van twee kilometer 66. We verwachten dat voor overige sport- en health aanbieders een soortgelijk verzorgingsbereik geldt.
Figuur 6 Verzorgingsgebied sport Amstelveen Kronenburg Bron: Sweco op basis van PDOK achtergrondkaart
We beschouwen de gemeente Amstelveen en de Amsterdamse wijk Buitenveldert als het verzorgingsgebied.
7.2
Beleidsanalyse
In deze paragraaf zijn de belangrijkste beleidskaders op het gebied van sport geschetst, zowel vanuit het Rijk als de gemeente Amstelveen.
Nationaal Sportakkoord (2020)67 Sport is van grote maatschappelijke en economische waarde. Met het Nationaal Sportakkoord willen de sport, de gemeenten en de rijksoverheid samen met de provincies, het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties de kracht van sport in Nederland nóg beter benutten.
66 67
Rabobank cijfers en trends, 2016 Bron: https://www.sportakkoord.nl/wp-content/uploads/sites/3/2020/12/Nationaal-Sportakkoord.pdf
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Behoeftenonderzoek stedeljijke functies Amstelveen Kronenburg Projectnummer 51030767 17 juli 2025
46/67
In het Nationaal Sportakkoord staan de onderstaande vijf thema’s centraal: • Inclusief sporten en bewegen: Iedere Nederlander beleeft een leven lang plezier aan sporten en bewegen • Duurzame sportinfrastructuur: Nederland beschikt over een functionele, goede en duurzame sportinfrastructuur. • Vitale sport- en beweegaanbieders: Alle aanbieders van sport en bewegen zijn toekomstbestendig • Positieve sportcultuur: Overal met plezier, veilig, eerlijk en zorgeloos sporten • Vaardig in bewegen: Meer kinderen voldoen aan de beweegrichtlijn en motorische vaardigheden nemen toe Het akkoord is minder toegespitst op commerciële sportvoorzieningen. Hier zijn dan ook geen specifieke regels of ambities voor opgenomen. De realisatie van sportvoorzieningen op Kronenburg draagt bij aan het verwezenlijken van de gestelde ambities.
Beleidswijzer Sport & Bewegen (2018)68 In de beleidswijzer wordt het belang voor een goed sportbeleid van gemeenten benadrukt en worden kaders gegeven om dit op te stellen. In het beleid wordt aangegeven dat burgers de primaire doelgroep zijn voor gemeenten en het beleid is veelal gericht op de gedragsverandering van haar burgers. De secundaire doelgroep voor gemeenten zijn de sport- en beweegaanbieders, waaronder fitnesscentra. Via deze doelgroep bereik je de primaire doelgroep. Deze doelgroep moet gestimuleerd worden om de burgers aan het sporten te krijgen.
Sportakkoord Amstelveen (2020)69 Met het Sportakkoord streeft de gemeente Amstelveen om sport en bewegen in de gemeente een impuls te geven door vanuit verschillende sectoren de handen in een te slaan. De gezamenlijke ambitie luidt: “Een leven lang optimaal en passend sport en bewegen voor alle Amstelveners in Amstelveen mogelijk maken.” Om de ambitie te verwezenlijken zijn er diverse projecten gestart waaronder de projecten: • Inclusief sporten en bewegen - Structureel aanbod voor aangepast sporten. • Positieve sportcultuur - Veilige sportklimaat voor iedereen. Daarnaast is er aandacht voor het faciliteren van sociale veiligheid door het sporten voor alle Amstelveners, ongeacht ras, religie of seksuele geaardheid bij alle sport- en beweegaanbieders mogelijk te maken. Deze ambities sluiten ook aan op de visie van het Nationale Sportakkoord. De realisatie van het fitnesscentrum past hierdoor ook binnen het sportbeleid van de gemeente Amstelveen.
Strategisch Meerjarenplan Sportaccommodaties 2023-2026 In dit meerjarenplan legt de gemeente Amstelveen vast hoe ze op de korte en middellange termijn om wil gaan met fysieke voorzieningen voor de georganiseerde sport in Amstelveen. De gemeente kan de bevolkingsgroei tot 2040 goed opvangen door gestaag de sportvoorzieningen aan te passen.
7.3
Vraag
Zoals eerder aangegeven vormen de gemeente Amstelveen en Buitenveldert in Amsterdam het verzorgingsgebied van sport- en healthfuncties. In paragraaf 5.3 zijn de huidige en toekomstige inwonertallen, leeftijdsverdeling en inkomen van de doelgroep in het verzorgingsgebied uitgewerkt. De gemeente Amstelveen groeit naar verwachting van 95.010 op dit moment naar 100.130 inwoners in 2035. De bevolking in Buitenveldert neemt toe van 27.550 naar 32.110 in 2035.
68 69
Bron: https://www.kenniscentrumsportenbewegen.nl/wp-content/uploads/2020/01/Beleidswijzer-digitale-versie-6-juni-2018.pdf Bron: https://sportakkoordamstelveen.nl/wp-content/uploads/Sportakkoord-Amstelveen.pdf
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Behoeftenonderzoek stedeljijke functies Amstelveen Kronenburg Projectnummer 51030767 17 juli 2025
47/67
Vraag naar sport algemeen •
In 2024 deed 57% van de Nederlanders van 4 jaar en ouder één keer per week of vaker aan sport. Het percentage wekelijkse sportdeelname voor Nederlanders van 12 jaar en ouder is relatief stabiel over de tijd, maar laat sinds 2023 een stijging zien. In de Sport Toekomstverkenning werd geconcludeerd dat de sportdeelname door Nederlanders tot 2030 ongeveer gelijk blijft. Wel vindt een verschuiving plaats naar andere typen sport dan nu populair zijn, voornamelijk naar meer individuele sporten 70. In 2023 was fitness/conditietraining de meest beoefende sport door Nederlanders van 4 jaar en ouder. Ongeveer 25% van de beoefende sporten door wekelijkse sporters was fitness/conditietraining. Groepslessen zijn hierin niet meegenomen. Deze vormen een aparte categorie en stonden in 2023 op de 16de plek. De top drie (fitness/conditietraining, hardlopen en voetbal) komt overeen met eerdere jaren. In 2023 sportte 42% van de wekelijkse sporters van 4 jaar en ouder alleen binnen. 27% doet dit alleen buiten. Daarnaast sportte 31% zowel binnen als buiten.
• •
•
Vraag naar fitness Fitness is uitgegroeid tot de meest beoefende takken van sport onder de (volwassen) bevolking. De populariteit van fitness is tussen 2001 en 2023 sterk toegenomen (van 14% naar 25%). Zo'n 57% van de Nederlanders sport minstens een keer per week, met een hoogtepunt bij jongeren tussen de 12 en 17 jaar en een lager percentage bij ouderen. De fitnessmarkt groeit nog steeds en had in 2024 een waarde van $101,46 miljard. Er is een toenemende belangstelling voor kortere intensievere workouts. Circa 75% van de fitnessbezoekers traint minimaal één keer per week, 26% gemiddeld twee keer per week en 23% gemiddeld drie keer per week. De gemiddelde verblijfsduur in een fitnesscentra bedraagt circa 1,5 uur per bezoek71. Fitness is het meest populair in de leeftijdscategorie 18-49 jarigen (23%), gevolgd door de groep 5064 jarigen (19%). In de groep 65 jaar of ouder is de fitnessdeelname 14%. Logischerwijs wordt de sport minder beoefend door 6-17 jarigen (6%); in veel sportscholen mag er pas vanaf 16 jaar gesport worden. In het verzorgingsgebied zijn naar verwachting ruim 26.000 fitnessbeoefenaars (25% van bevolking ouder dan 15 jaar).
• • • • •
•
•
7.4
Aanbod Sport- en
Fitness
Sportvelden
Zwembad
Tennisbanen
Totaal
22
44
1
43
142
gymzalen Totaal
32
Tabel 22 Huidig sportaanbod gemeente Amstelveen Bron: Strategisch Meerjarenplan Sportaccommodaties 2023-2026, gemeente Amstelveen (en Mulier Instituut, maart 2023:
Sportaanbod Amstelveen en Buitenveldert in het algemeen • •
70 71
De gemeente Amstelveen monitort het aantal sportlocaties zoals zalen, velden, en banen. Op basis van de meest recente cijfers beschikt Amstelveen momenteel over 243 sportlocaties. De sportlocaties zijn verdeeld over de verschillende deelgebieden in Amstelveen, namelijk: Keizer Karelpark/Groenelaan. Deze wijkcombinatie heeft een hoge dichtheid aan sportaanbieders. Er zijn meerdere sportvelden van verschillende verenigingen, tennisbanen, een zwembad (Zwembad De Meerkamp), fitnessfaciliteiten, en een atletiekbaan. De uitbreiding van Zwembad De Meerkamp, die naar verwachting in het najaar van 2025 gereed zal zijn, zal deze wijk nog aantrekkelijker maken voor sportliefhebbers.
Bron: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Sportdeelname wekelijks, 2024 Bron: Van Spronsen & Partners, Het fitnesscentrum in beeld, 2023
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Behoeftenonderzoek stedeljijke functies Amstelveen Kronenburg Projectnummer 51030767 17 juli 2025
48/67
•
Amstelveen Kronenburg. Hier bevindt zich het Sportcentrum VU, dat beschikt over een fitnesscentrum en meerdere sportzalen voor balsporten en groepslessen. Het centrum heeft zijn faciliteiten uitgebreid met moderne apparatuur en nieuwe groepslesruimten waar diverse sporten beoefend kunnen worden. Amsterdam Buitenveldert heeft verspreid enkele aanbieders. Dit betreft voornamelijk fitnesscentra en sportvelden (met een nadruk op voetbal) in de omgeving van de Zuidas. Dankzij de voortdurende ontwikkeling in dit gebied, worden de sportfaciliteiten regelmatig gerenoveerd en uitgebreid.
•
Commerciële sportvoorzieningen •
In de gemeente Amstelveen zijn momenteel 22 commerciële sportvoorzieningen72. Buitenveldert heeft op dit moment negen commerciële sportvoorzieningen. Het totaal komt daarmee uit op 31 commerciële sportvoorzieningen. Naast sportscholen/ fitnesscentra vallen hieronder: yogascholen, afslankstudio’s, vechtsportscholen en groepstrainingen/coaching 73. Kijkende naar de grote sportscholen/fitnesscentra, gaat het in Amstelveen om vijf centra, in Buitenveldert om zes. Plannen: kijkend naar de toekomst moet worden meegenomen dat de Basic-Fit gevestigd aan de A.J. Ernststraat in Amsterdam niet optimaal functioneert. Waarschijnlijk gaat deze sportschool op termijn sluiten. Daarnaast is in het verzorgingsgebied sprake van de komst van een nieuw fitnesscentrum aan het Buitenplein in Amstelveen, op de eerste verdieping van de voormalige V&D / Hudson’s Bay. Beoogt wordt om hier een gemengd- en Ladies Only concept van in totaal 3.770 m² bvo te situeren.
• •
Nr.
Naam
Adres
Metrage
Opmerking
1
Special Sports
Escapade 1, Amstelveen
5.700 m²
Fitnesscentrum inclusief zwembad, spa en wellness
2
Basic-Fit
Van Der Hooplaan 237, Amstelveen
1.600 m²
3
SportCity Amstelveen
Maalderij 30, Amstelveen
2.500 m²
Voormalige Fit for Free
4
GymOne Amstelveen
Maalderij 38, Amstelveen
2.500 m²
3 verdiepingen
5
Sportcentrum VU
Uilenstede 100, Amstelveen
Onbekend
Sportcentrum (zalen, horeca en fitness)
6
Club Sportive
Gustav Mahlerlaan 24, Amstelveen
Onbekend
Hoogwaardig centrum met focus op toestellen en groepslessen
7
Fitness Zuiver
Koenenkade 8, Amsterdam
Onbekend
Hoogwaardig centrum, onderdeel van een hotel.
8
Anytime Fitness
Wijenburg 90a, Amsterdam
Onbekend
Toestellen en groepslessen
9
Mobilis Fitness & CrosFit
Van Leijenberglaan 10, Amsterdam
Onbekend
Individuele fitness en zorgbegeleiding
10
Basic Fit
Arent Janszoon Ernststraat 1, Amsterdam
Onbekend
11
Amsterdam Buitenveldert Sportclub
Noordhollandsatraat 59, Amsterdam
Onbekend
Toestellen en groepslessen
Tabel 23 Aanbod grote fitnesscentra in Amstelveen en Buitenveldert Bron: Locatus 2025, Google Maps; Bewerking door Sweco
72 73
Bron: Locatus, 2025 Tot de hoofdbranche Sport horen de branches: Bowling, Klimwand, Skibaan, Fitness, Trampolinepark, Afslankstudio, Kunstijsbaan, Kartbaan, Biljart/Pool. Binnen de branche Fitness worden kleinere sportaanbieders zoals yoga, boksen en crossfit niet altijd meegenomen in het aanbod.
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Behoeftenonderzoek stedeljijke functies Amstelveen Kronenburg Projectnummer 51030767 17 juli 2025
49/67
Zwembaden •
•
In Amstelveen bevindt zich openbaar zwembad De Meerkamp. Jaarlijks komen hier ongeveer 370.000 bezoekers. Dat betekent dat elke inwoner gemiddeld vier keer per jaar hier zwemt. Dit maakt De Meerkamp een belangrijk onderdeel van de sportfaciliteiten in Amstelveen. Volgens de planning is najaar 2025 een extra bad van 21x25 meter (wedstrijdformaat) gereed om de groei van gebruikers te compenseren. Enkele andere zwembaden bevinden zich binnen sportformules waar leden gebruik van kunnen maken, zoals Hotel&Welness Zuiver en HealthCity Amstelveen.
7.5
Behoefte
De behoefte is berekend voor fitness en kleinschalige sportvoorzieningen en zwembaden. Dit zijn twee typen voorzieningen die passen bij de ambities voor Kronenburg en waarvoor kengetallen beschikbaar zijn. Deze kengetallen zijn nodig om de behoefte te berekenen.
7.5.1
Behoefteberekening fitness en kleinschalige sport
Kwantitatieve behoefte In deze paragraaf brengen we de kwantitatieve behoefte in beeld. Dit doen we met behulp van een dichthedenanalyse. De huidige dichtheid geeft inzicht in het aanbod commerciële sportvoorzieningen per 1.000 inwoners. Wanneer de dichtheid van Amstelveen en Buitenveldert wordt geconfronteerd met de huidige gemiddelde Nederlandse dichtheid ontstaat inzicht in de aanwezige behoefte. Dichtheid 2025 Nederland
0,4 voorzieningen per 1.000 inwoners74
Verzorgingsgebied Amstelveen en Buitenveldert
0,25 voorzieningen per 1.000 inwoners
Dichtheid 2035
0,23 verkooppunten per 1.000 inwoners
Tabel 24 Dichthedenanalyse sportvoorzieningen (hoofdbranche Sport) Bron: Locatus 2025; CBS Statline 2024 en prognose; Bewerking door Sweco
De huidige landelijke dichtheid aan commerciële sportvoorzieningen is bijna twee keer zo hoog als de dichtheid in Amstelveen en Buitenveldert. Dit betekent dat er in de huidige situatie ruimte is voor uitbreiding van het aanbod. Marktruimte na confrontatie landelijke dichtheid 2025
2035
Aantal vestigingen
18 voorzieningen
22 voorzieningen
In m² bvo, uitgaande van 590 m² bvo per vestiging
10.620 m² bvo
12.980 m² bvo
Tabel 25 Marktruimte op basis van dichthedenanalyse sportvoorzieningen Bron: Sweco, 2025
Conclusies marktruimte •
74
De huidige ruimte bedraagt 18 sportvoorzieningen. In 2035 neemt de marktruimte toe naar 22 sportvoorzieningen.
Toelichting: De dichtheid van fitness ligt landelijk op 0,28 verkooppunten per 1.000 inwoners. Omdat kleine sportaanbieders e.d. niet zijn meegenomen in het Locatus-overzicht rekenen wij vanuit kwalitatief oogpunt met een landelijke dichtheid van 0,4 verkooppunten per 1.000 inwoners. Gezondheid en sporten wordt alleen maar belangrijker en individualisering van sport zorgt ervoor dat er ook meer vraag komt naar sportgelegenheden. Bron: Locatus 2025 en Sweco.
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Behoeftenonderzoek stedeljijke functies Amstelveen Kronenburg Projectnummer 51030767 17 juli 2025
50/67
• •
Een gemiddelde sportvoorziening kent een metrage van ca. 590 m² bvo (ca. 470 m² vvo75) . Als we dit omrekenen betekent dit voor het verzorgingsgebied dat er in de huidige situatie een marktruimte is van ca. 10.620 m² bvo en in de toekomst een marktruimte van 12.980 m² bvo.
Kwalitatieve behoefte Naast de kwantitatieve behoefte is er ook een kwalitatieve behoefte aan commerciële sportvoorzieningen. De volgende argumenten zijn relevant voor de toevoeging van een sportvoorziening / sportschool op Kronenburg: •
•
• • •
Past bij het profiel van het verzorgingsgebied. Het toevoegen van een sportvoorziening / sportschool past bij het profiel van Amstelveen en Buitenveldert. Inwoners van grootstedelijke gebieden doen substantieel meer aan sport dan het landelijk gemiddelde. Dit sluit ook aan op de dominante leefstijl van Amstelveen en Buitenveldert, namelijk de Stijlzoeker. De Stijlzoeker heeft een actief en strevend leefstijl en sport hierdoor ook graag in hun vrije tijd76. Woningbouwplannen en bevolkingsgroei zorgen voor toenemende behoefte aan sportvoorzieningen. De verschillende woningbouwplannen in de gemeente Amstelveen en in Buitenveldert zorgen voor een flinke toename in de behoefte en vraag naar sport. De realisatie van een sportschool op deze locatie draagt bij aan de leefbaarheid van de stad en de leefkwaliteit van de bewoners. De aanwezigheid van een sportschool op korte afstand van woningen vergroot de aantrekkelijkheid van het leefgebied van deze inwoners. Vergroting levendigheid en sociale veiligheid Kronenburg. Sportscholen hebben in het algemeen ruime openingstijden. Daarmee vergroot een sportschool de levendigheid en sociale veiligheid in het gebiedt. Sluit aan op de landelijke en gemeentelijke ambities. Het toevoegen van sport versterkt de gemeentelijke ambities om gezonde inwoners te hebben door sporten voor iedereen toegankelijk te maken. Goed bereikbare en centrale locatie.
De gemiddelde afstand tot sportscholen in Amstelveen bedraagt ongeveer 1,2 kilometer. Vanwege de centrale ligging van de projectlocatie wordt de gemiddelde afstand tot een grote commerciële sportschool in die gemeente verkleind.
Op basis van de realisatie van een goede verdeling van commerciële sportvoorzieningen over Amstelveen gaan we uit van vier sportvoorzieningen op Kronenburg. Dit komt neer op 2.360 m² bvo. Daarnaast zijn nieuwe (grotere) sportinitiatieven niet uitgesloten, mits de behoefte voor deze initiatieven goed kwantitatief en kwalitatief onderbouwd kan worden.
7.5.2
Behoefteberekening zwembaden
Kwantitatieve behoefte Voor de behoefteberekening van zwembaden is gekeken naar de zwembaddichtheid (aantal zwembaden per 10.000 inwoners) in gemeenten met meer dan 95.000 inwoners. • • •
De zwembaddichtheid bij gemeenten met meer dan 95.000 inwoners bedraagt 0,21. De zwembaddichtheid in Amstelveen en Buitenveldert stijgt in 2025 van 0,08 naar 0,12. Dit heeft te maken met de uitbreiding in 2025 met een extra bad van 21x25 meter (wedstrijdformaat) bij het enige zwembad De Meerkamp. De zwembaddichtheid in Amstelveen en Buitenveldert in 2035 bedraagt 0,12.
De huidige dichtheid in de Amstelveen en Buitenveldert (0,12 zwembad per 10.000 inwoners) is beduidend lager dan andere gemeenten met meer dan 95.000 inwoners. Door de toekomstige bevolkingsgroei in Amstelveen en Buitenveldert wordt dit verschil in 2035 nog een fractie groter.
75 76
Bron: Locatus 2025 Bron: https://app.leefstijlvinder.nl/lifestyles/stijlzoekers
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Behoeftenonderzoek stedeljijke functies Amstelveen Kronenburg Projectnummer 51030767 17 juli 2025
51/67
Voor de marktruimteberekening voor zwembaden is de gemiddelde dichtheid in vergelijkbare gemeenten (> 95.000 inwoners) aangehouden. Bij de vertaling naar vierkante meters is een gemiddelde omvang van zwembaden van gemiddeld 2.000 m² bvo per vestiging aangehouden. Behoefte
Huidig aanbod
Marktruimte
vestigingen
vestigingen
vestigingen
Amstelveen en Buitenveldert huidig
2,5777
1,5
1,0778
Amstelveen en Buitenveldert 2035
2,78
1,5
1,28
Tabel 26 indicatieve marktruimte op basis van landelijke dichtheid Bron: Sweco, 2025
Uitgaande van een zwembaddichtheid van 0,21 (gemeenten > 95.000 inwoners) vestigingen per 10.000 inwoners is er in Amstelveen en Buitenveldert (rekening houdend met het huidige aanbod) momenteel en in de toekomst (2035) behoefte aan indicatief circa 2.000 m² bvo zwembad. In principe staat deze behoefte gelijk aan het realiseren van één nieuw regulier zwembad met een breed, multifunctioneel gebruik (les/instructie, recreatief/plezier, wedstrijd).
Kwalitatief Omdat al een recreatief zwembad aanwezig is in het verzorgingsgebied, adviseren we om in Kronenburg te kiezen voor een banenzwembad. Dit kan zich richten op training (techniek- en conditieverbetering bijvoorbeeld voor triatlon), wat past binnen de sportambities van Kronenburg.
7.6
Conclusie
Uit de analyse blijkt dat in Amstelveen en Buitenveldert zowel een kwantitatieve als kwalitatieve behoefte bestaat aan commerciële sportvoorzieningen, te weten een sportschool en daarnaast een banenzwembad. Uitgaande van een gemiddelde metrage van ca. 590 m² bvo per sportvoorziening komt dit neer op een marktruimte voor commerciële sportvoorzieningen van ca. 10.620 m² bvo, tot 12.980 m² bvo in 2035. Daarnaast is er marktruimte voor een extra zwembadvestiging van ca. 2.000 m² bvo. De wens om een Swimgym van 1.230 m² bvo en een Fitness-gym van 1.000 m² bvo te realiseren past daarmee binnen de huidige en toekomstige marktruimte. Deze behoefte wordt onderbouwd door de groeiende bevolking, passendheid bij het profiel van de inwoners van Amstelveen en Buitenveldert, de populariteit van sportscholen en de geschikte locatie.
77
Voorbeeld berekening: 0,21 (gemiddelde dichtheid gemeenten > 90.000 inwoners) * 122.560 (huidig aantal inwoners Amstelveen en Buitenveldert) / 10.000 78 Voorbeeld berekening: 2,57 (behoefte Amstelveen en Buitenveldert) – 1,5 (huidig aanbod Amstelveen)
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Behoeftenonderzoek stedeljijke functies Amstelveen Kronenburg Projectnummer 51030767 17 juli 2025
52/67
8
Behoefte medische voorzieningen
In het programma is 500 m² bvo voor medische voorzieningen opgenomen. Uit de behoefteanalyse blijkt dat een gezondheidscentrum van 500 m² met eerstelijnszorg kwantitatief verantwoord en kwalitatief wenselijk is (gegeven het campusmilieu en de doelgroep studenten en verblijvers). De finale invulling geschiedt in overleg met zorgverleners op Kronenburg-Uilenstede en directe omgeving.
8.1
Beleid
De gemeente is niet wettelijk verplicht om beleid te maken dat minimale eisen stelt aan de beschikbare medische voorzieningen en de ruimtelijke spreiding ervan. Dit vanwege het recht op vrije vestging van de eerstelijnszorg. Wel geeft de gemeente in de Nota Sociaal Domein 2023-2026 aan dat de zorg in Amstelveen over het algemeen goed op peil is. In het Ruimtelijk Ontwikkelingsperspectief 2020 (ROP) geeft de gemeente Amstelveen aan haar positie te willen versterken als aantrekkelijke vestigingsplaats voor internationale studenten, expats en young professionals. De uitbreiding van de studentencampus Uilenstede en de transformatie van Kronenburg zijn hierin belangrijke speerpunten. Door het toevoegen van studentenhuisvesting en short stay-units wordt ingespeeld op de grote vraag naar passende woonruimte in de MRA. De doelgroep waarvoor KronenburgUilenstede wordt ontwikkeld kent een hoger bestedingspatroon en stelt specifieke eisen aan de leefomgeving. Daarom wordt in de gebiedsvisie nadrukkelijk ingezet op een hoogwaardig voorzieningenniveau, waaronder ook gezondheidszorg en welzijn, waarbij medische functies op logische wijze kunnen worden geïntegreerd.
8.2
Vraagzijde van de markt
De vraag naar medische voorzieningen is tweeledig. De voorzieningen zullen met name worden benut door inwoners en mogelijk verblijvers van de short stay units. •
•
Inwoners. Met name de 4.320 huidige en 4.800 toekomstige inwoners van de campus zullen gebruik maken van de medische voorzieningen. Een aanzienlijk deel van deze doelgroep maakt echter nog gebruik van een zorgvoorzieningen (met name huisartsen) nabij het ouderlijk huis, waardoor het potentieel hierin voor Kronenburg kan afnemen. Ook de rest van de inwoners van Amstelveen en de inwoners van bovengelegen wijk Buitenveldert (goed voor 118.244 mensen) vormen potentiële doelgroepen. Het potentieel in het onderzoeksgebied zal tot 2035 toenemen met 19,3% tot 146.192 inwoners. Verblijvers. Gedurende de herontwikkeling van het gebied zullen er door de ontwikkeling van de short stay units circa 6.375 tot 6.730 dagelijkse verblijvers in het gebied bijkomen. 79 Short stay verblijvers mogen een week tot 6 maanden verblijven in een unit. Hierdoor zullen zij naar verwachting niet veel gebruik maken van de medische voorzieningen op Kronenburg-Uilenstede. Daarbij is de zorg die in Nederland gangbaar is voor onze bewoners (zoals een huisartsenbezoek), niet altijd gebruikelijk of bekend voor mensen vanuit andere landen. Deze doelgroep meldt zich bij klachten doorgaans eerder bij een (regionale) huisartsenpost of de spoedeisende hulppost.
Vraag naar zorgverleners in het onderzoeksgebied Op basis van het huidige en toekomstige aantal inwoners binnen het onderzoeksgebied en de meest recente kengetallen, is de totale vraag naar de verschillende eerstelijnszorgverleners (in fte’s) berekend. Hierin zijn de tijdelijke verblijvers in short stay units niet meegenomen, omdat we niet beschikken over cijfers hierover op dit schaalniveau.
79
Uitgaande van een bezettingsgraad van 85% en 1 tot 1,2 personen gemiddeld per kamer. Een kamer wordt op de zakelijke markt vaak verhuurd aan gemiddeld 1,2 personen per nacht.
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Behoeftenonderzoek stedeljijke functies Amstelveen Kronenburg Projectnummer 51030767 17 juli 2025
53/67
Zorgvoorzieningen
Kengetallen vraag
Huidige vraag onderzoeksgebied 80
Vraag 2035 onderzoeksgebied 81
Huisartsen
0,65 fte per 1.000 inw.
79,7
95,0
Tandartsen
0,4 fte per 1.000 inw.
49,0
58,5
Fysiotherapeuten
1,06 fte per 1.000 inw.
129,9
155,0
Apotheek
0,11 fte per 1.000 inw.
13,5
16,1
Tabel 27 Vraag zorgverleners (in fte) vanuit inwoners onderzoeksgebied op basis van kengetallen Bron: Sweco, o.b.v. regeling Nederlandse Zorgautoriteit, Tandartsregister, Zorgkaart Nederland, Volksgezondheidenzorg.info
8.3 • • • • •
Aanbodzijde van de markt
Binnen het onderzoeksgebied zijn in totaal 65 huisartsen, 124 tandartsen en 161 fysiotherapeuten gevestigd. Van deze voorzieningen is in totaal 71% gevestigd in Amstelveen en 29% in Buitenveldert. Er zijn 14 apotheken gevestigd in Amstelveen en 3 in Buitenveldert. 87% van de zorgverleners (huisartsen, tandartsen en fysiotherapeuten) is werkzaam op een praktijk met meerdere zorgverleners (van dezelfde discipline). 76% van de praktijken is gevestigd in Amstelveen, 24% in Buitenveldert. Hoewel de meeste bewoners en verblijvers van Kronenburg-Uilenstede waarschijnlijk gebruik maken van de zorg binnen het onderzoeksgebied, zullen ze met name op het aanbod binnen het plangebied of de directe omgeving daarvan gefocust zijn. Binnen het plangebied Kronenburg-Uilenstede zijn drie huisarts, twee tandartsen en één fysiotherapeut, geclusterd in eenzelfde bouwblok aan de noordoostzijde van het gebied. Ook zijn er wat betreft specialistische zorg nog eens 24 psychologen en één diëtist gevestigd in het gebied. Net buiten Kronenburg-Uilenstede in Amstelveen zijn meerdere zorgvoorzieningen aanwezig. Zo ligt ten westen ervan de huisartsenpraktijk en apotheek Randwijck. Ook zijn er meerdere tandartspraktijken rondom het campusgebied gevestigd. Ten slotte is er ten noorden van de campus, in Buitenveldert, een groot Medisch Centrum (Zwaansvliet) met verschillende zorgverleners aanwezig.
Aanbod zorgverleners in onderzoeksgebied Niet alle huisartsen, tandartsen en fysiotherapeuten kennen een 40-urige werkweek. Hierdoor staat het aantal fte’s in het onderzoeksgebied niet gelijk aan het aantal van deze individuele zorgverleners. In de werkelijke situatie ligt het aantal fte’s dus fors lager. Het is niet bekend hoeveel dagen per week alle individuele zorgverleners dan wel werkzaam zijn. Daarom gaan we uit van een verhouding fte/zorgverleners. Dit resulteert in het volgende aantal zorgverleners. Totaal aanbod zorgverleners
Omrekenfactor fte/zorgverleners
Totaal aanbod zorgverleners (in fte)
Huisarts
65
0,74
48
Tandarts
124
0,87
108
Fysiotherapeut
161
0,91
147
Apotheek
17
1
17
Tabel 28 totaal aantal zorgverleners (werkelijk en in fte) in onderzoeksgebied Bron: Sweco, o.b.v. Nivel (2017/2018) en Stipo (2012) Zorgkaart Nederland
Plancapaciteit Binnen het onderzoeksgebied zijn de volgende ontwikkelingen in medische voorzieningen bekend:
80 81
Berekening: 122.564 inwoners / 1.000 * kengetal zorgvoorziening Berekening: 146.192 inwoners / 1.000 * kengetal zorgvoorziening
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Behoeftenonderzoek stedeljijke functies Amstelveen Kronenburg Projectnummer 51030767 17 juli 2025
54/67
•
Medisch Centrum Zonnestein. Ontwikkeling van een nieuw medisch centrum met ruimte voor vier huisartsen, een apotheek en fysiotherapeut. Legmeer. Transformatie naar volwaardige woon/werkomgeving met ruimte voor maatschappelijke voorzieningen (drie huisartsen, zeven fysiotherapeuten, vier tandartsen en een apotheek). 82 Medisch Centrum Bankras. Plannen bestaan om op de locatie van gesloopte Bankrashal een plek te creëren met huurwoningen, wijkcentrum, medisch centrum en apotheek.
• •
8.4
Kwantitatieve behoefte
Om de kwantitatieve behoefte te bepalen zijn een viertal berekeningsmethoden gehanteerd, te weten: 1. 2. 3. 4.
Confrontatie vraag en aanbod in onderzoeksgebied in het gehele onderzoeksgebied Groei inwoneraantal totale onderzoeksgebied 2035 Behoefte Kronenburg-Uilenstede 2035 Groei Kronenburg-Uilenstede 2035
De eerste twee berekeningen zijn gemaakt op niveau van het gehele onderzoeksgebied, de laatste twee op alleen het primair onderzoeksgebied Kronenburg-Uilenstede. Deze laatste twee zijn meer maatgevend dan de analyses op het tot totale onderzoeksgebied. Onderstaand volgen de berekeningswijze en uitkomsten van de berekening.
Ad 1. Confrontatie vraag en aanbod in onderzoeksgebied Aan de hand van de confrontatie van de huidige vraag (Tabel 2729) en aanbod (Tabel 28) is de huidige behoefte en de behoefte in 2035 aan eerstelijnszorg berekend. In onderstaande tabel is te zien dat er in het onderzoeksgebied enkel aan huisartsen en apotheken nog (beperkte) behoefte is, maar aan de rest van de voorzieningen niet. Hierbij moet echter wel een disclaimer worden geplaatst. Het opvoeren van een berekening voor zorgverleners op een groot gebied laat enkel de cijfermatige uitkomsten zien. De feitelijke situatie kan (met name als het gaat om zorg) erg anders uitvallen. Denk bijvoorbeeld aan de demografische kenmerken of leefstijl van de inwoners, die ervoor kunnen zorgen dat er in het gebied juist meer zorg nodig is. Het kan ook zijn dat in werkelijkheid het aantal fte’s misschien wel een stuk lager ligt dan door ons berekend is middels een verhoudingsgetal (gezien we niet beschikken over de exacte cijfers). De uitkomsten van de analyses dienen dan ook met de nodige marges te worden geïnterpreteerd . Zorgvoorzieningen
Huidige vraag
Vraag 2035
Huidig aanbod zorgverleners (in fte)
Huidige behoefte
Behoefte 2035
Huisartsen
79,7
95,0
48
31,7
47
Tandartsen
49,0
58,5
108
-
-
Fysiotherapeuten
129,9
155,0
147
-
8
Apotheek
13,5
16,1
17
-
-
Tabel 29 Confrontatie huidige en toekomstige vraag en aanbod in het onderzoeksgebied (in fte) Bron: Sweco
82
https://www.amstelveen.nl/data/publicatie-website/ontwikkelvisie-legmeer/Ontwikkelvisie%20Legmeer.pdf
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Behoeftenonderzoek stedeljijke functies Amstelveen Kronenburg Projectnummer 51030767 17 juli 2025
55/67
Ad 2. Groei inwoneraantal onderzoeksgebied 2035 Een andere methode is de groei van het inwoneraantal in het onderzoeksgebied als uitgangspunt te nemen. Veronderstellende dat het aanbod aan (eerstelijns) medische voorzieningen momenteel op peil is – er is geen overschot of tekort – kan de groei van het inwonertal de komende tien jaar met ca. 19,3% gepaard gaan met eenzelfde extra vraag naar medische voorzieningen. Zorgvoorzieningen
Huidig aanbod zorgverleners (in fte)
Groei
Vraag 2035
Behoefte 2035
Huisartsen
48
19,3%
57,3
9,3
Tandartsen
108
19,3%
128,8
20,8
Fysiotherapeuten
147
19,3%
175,4
28,4
Apotheek
17
19,3%
20,3
3,3
Tabel 30 Behoefte medische voorzieningen door bevolkingsgroei onderzoeksgebied (in fte) Bron: Sweco
In Tabel 3030 is te zien dat er tot 2035 voor de verschillende medische voorzieningen marktruimte is. Deze ruimte kan niet volledig worden toebedeeld aan Kronenburg-Uilenstede, omdat er (met name in het zuiden en noorden van het onderzoeksgebied83) ook forse bevolkingsgroei plaatsvindt. Middels een verdeelsleutel kan de marktruimte worden verdeeld naar rato van de bevolkingsgroei binnen het onderzoeksgebied. In Uilenstede-Kronenburg vindt 3% van de totale bevolkingsgroei plaats, dat wil zeggen dat een marginaal deel van de behoefte aan het gebied kan worden toebedeeld. Dit zou bij een directe extrapolatie neerkomen op geen extra huisarts of tandarts, en een extra fysiotherapeut.84
Ad 3. Behoefte Kronenburg-Uilenstede 2035 Een derde manier om de behoefte aan eerstelijns medische voorzieningen in Kronenburg-Uilenstede te duiden is om deze te berekenen aan de hand van de landelijke dichtheid per 1.000 inwoners 85. In Kronenburg-Uilenstede wonen momenteel 4.320 mensen. Tot 2035 zal de bevolking groeien tot 4.800. Daarbij zal het aantal verblijvers ook met circa 6.375 tot 6.730 toenemen door de ontwikkeling van de short stay units. Deze groep zal echter een stuk minder gebruik maken van de zorgvoorzieningen, door de korte verblijfsduur, de onbekendheid met de medische zorg of andere redenen. We gaan er vanuit dat het potentieel voor de zorgvoorzieningen door de short stay nog eens met 1.245 tot 1.313 toeneemt86. Dit brengt het totale potentieel op 6.045 tot 6.115. Afgezet tegen de landelijke kengetallen komt dit neer op onderstaande vraag (Tabel 3131). Zorgvoorzieningen
Kengetallen vraag
Huidige vraag KronenburgUilenstede87
Vraag 2035 KronenburgUilenstede 88
Huisartsen
0,65 fte per 1.000 inw.
2,8
3,9
Tandartsen
0,4 fte per 1.000 inw.
1,7
2,5
Fysiotherapeuten
1,06 fte per 1.000 inw.
4,6
6,6
Apotheek
0,11 fte per 1.000 inw.
0,5
0,7
Tabel 31 Vraag zorgverleners (in fte) vanuit inwoners Kronenburg-Uilenstede o.b.v. kengetallen Bron: Sweco, op basis van regeling Nederlandse Zorgautoriteit, Tandartsregister, Zorgkaart Nederland, Volksgezondheidenzorg.info
83
Zie Error! Reference source not found. voor een uitgebreid overzicht van de woningbouwplannen in het onderzoeksgebied. Berekening: behoefte * 3% 85 Discussie is of de landelijke kengetallen ook van toepassing zijn op Kronenburg-Uilenstede, gezien de specifieke doelgroepen en hun zorgbehoefte op het terrein. 86 Wij achten het realistisch dat 20% van het totaal aantal verblijvers van de short stay units gebruik zou kunnen maken van de medische voorzieningen op Kronenburg-Uilenstede. Dit resulteert in een potentieel van 1.245 tot 1.313 mensen. 87 Berekening: 4.320 inwoners / 1.000 * kengetal zorgvoorziening 88 Berekening: 6.115 inwoners / 1.000 * kengetal zorgvoorziening 84
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Behoeftenonderzoek stedeljijke functies Amstelveen Kronenburg Projectnummer 51030767 17 juli 2025
56/67
Met aftrek van het huidige voorzieningenaanbod resulteert dit in een behoefte aan een huisarts, een tandarts, drie fysiotherapeuten en een apotheek (zie Tabel 3232). Zorgvoorzieningen
Huidige vraag
Vraag 2035
Huidig aanbod zorgverleners (in fte)89
Huidige behoefte
Behoefte 2035
Huisartsen
2,8
3,9
2
0,8
1,9
Tandartsen
1,7
2,5
2
-
0,5
Fysiotherapeuten
4,6
6,6
3
1,6
3,6
Apotheek
0,5
0,7
0
0,5
0,7
Tabel 32 Confrontatie vraag en aanbod in Kronenburg-Uilenstede (in fte) Bron: Sweco
Ad 4. Groei Kronenburg-Uilenstede 2035 Ten slotte kunnen we de behoefte aan medische voorzieningen voor Kronenburg-Uilenstede duiden door te kijken naar de behoefte die ontstaat vanuit de extra aanwas van het gebied. De bevolking in KronenburgUilenstede neemt tot 2035 met 480 toe. Daarbij zal het aantal verblijvers met 1.245 tot 1.313 toenemen. Door de extra aanwas aan inwoners en verblijvers (totaal 1.725 tot 1.795 inwoners) zal de vraag naar eerstelijnszorgvoorzieningen ook toe nemen. Dit betreft een groei van 42% ten opzichte van het huidige aantal inwoners. Dit resulteert in een behoefte aan een extra huisartsen, tandartsen en fysiotherapeut. Zorgvoorzieningen
Huidig aanbod zorgverleners (in fte)
Groei
Vraag 2035
Behoefte 2035
Huisartsen
2
42%
2,8
0,8
Tandartsen
2
42%
2,8
0,8
Fysiotherapeuten
3
42%
4,3
1,3
Tabel 33. Behoefte medische voorzieningen door groei doelgroepen Kronenburg-Uilenstede (in fte) Bron: Sweco
Conclusies kwantitatieve behoefte De laatste twee berekeningswijzen – methode 3. Behoefte Kronenburg-Uilenstede 2035 en 4. Groei Kronenburg-Uilenstede 2035- zijn meer maatgevend dan de analyses op het tot totale onderzoeksgebied (methode 1. en 2.). Hierbij is wel van belang dat bewoners en verblijvers wat betreft zorgvoorzieningen niet gebonden zijn aan het gebied, maar ook gebruik kunnen maken van zorgvoorzieningen elders, buiten het onderzoeksgebied. Echter geldt dit ook voor de bewoners buiten het gebied, waardoor er waarschijnlijk sprake zal zijn van enige mate van uitwisseling tussen Kronenburg-Uilenstede en het (direct omliggende) onderzoeksgebied. Dit leidt tot de volgende conclusies voor de behoefte aan eerstelijns medische voorzieningen (tevens vertaald naar metrage), in tabel 34 op de volgende pagina:
89
We gaan er hier vanuit dat het aantal zorgverleners gelijk staat aan het aantal FTE’s
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Behoeftenonderzoek stedeljijke functies Amstelveen Kronenburg Projectnummer 51030767 17 juli 2025
57/67
Zorgvoorzieningen
Behoefte 2035 (in fte)
Gemiddelde omvang (BVO)
Totaal metrage (BVO)
Huisartsen
1-2
125
125 - 250
Tandartsen
1
150
150
Fysiotherapeuten
1-3
100
100 - 300
Apotheek
0-1
125
0 – 125
Overig eerstelijnszorg
P.M.
P.M.
P.M.
Totaal
3-7
-
375 – 825
Tabel 34 Behoefte medische voorzieningen Kronenburg-Uilenstede (in fte en metrage) Bron: Sweco, op basis van diverse bronnen waaronder Volksgezondheidenzorg, tandartsregister, LHV, zorgkaart en Stipo
Uit de analyse blijkt een behoefte van 375 m² tot 825 m² aan medische voorzieningen huisarts, tandarts, fysiotherapie en apotheek. Het beoogd programma van 500 m² past binnen deze marge. In de praktijk is veelal sprake van medische 'clusters', eerstelijnszorg aan elkaar verbonden in een zogenaamd gezondheidscentrum. Bij de finale afweging dient de behoefte aan een (nieuw) gezondheidscentrum vanuit de zorgaanbieders (en koepelorganisaties) in dit betreffende gebied te worden betrokken. Dit vraagt nog een nadere consultatie van zorgverleners op Kronenburg-Uilenstede en directe omgeving en mogelijk aanvullend onderzoek (bijvoorbeeld door de afdeling Jeugd & Samenleving van de gemeente Amstelveen, van waaruit de contacten met de eerstelijnszorg worden onderhouden).
8.5
Kwalitatieve behoefte
Naast de cijfermatige argumenten om medische voorzieningen toe te voegen aan Kronenburg-Uilenstede zijn er ook kwalitatieve argumenten die pleiten voor de ontwikkeling: • • •
•
Het toevoegen van medische voorzieningen draagt bij aan het campusmilieu, waarbij een zo volledig mogelijk pakket aan voorzieningen wordt gerealiseerd. Doordat de voorzieningen worden geclusterd biedt het duidelijkheid aan de bewoners en verblijvers over waar de zorg te vinden is. Voor zorgverleners is het daarnaast makkelijker om patiënten door te verwijzen naar andere zorgverleners binnen het cluster omdat de lijntjes korter zijn. Zoals in de kwantitatieve behoefte is aangetoond, laat het medisch cluster door de beperkte omvang zich gemakkelijk opvullen door eerstelijnszorgvoorzieningen. Het is daarnaast ook denkbaar om specialistische zorg toe te voegen aan het cluster, al dan niet voor een of meerdere dagen per week, zoals in veel praktijken gebeurd. Samenwerking en afstemming met de reeds gevestigde zorgverleners is essentieel om het zorgprogramma zo goed mogelijk te laten aansluiten bij de marktbehoefte. Het is daarom goed om in eerste instantie bij de gevestigde zorgverleners op de campus (en ook daar direct buiten) na te gaan of er mogelijk behoefte is aan een uitbreiding van de praktijk of dat er sprake is van onder- of bovenmatig functioneren.
Wat betreft het exacte programma voor het medisch cluster kunnen we per functie een aantal adviezen meegeven: •
•
Huisartsenpraktijk. Huisartsen krijgen de laatste jaren steeds meer taken naar zich toegeschoven. Hierdoor zullen de gevestigde huisartsen de komende jaren grotere praktijkruimten nodig hebben. Daarbij moet worden overwogen of er hier wel behoefte is aan een extra huisarts, gezien het feit dat veel studenten nog ingeschreven staan bij de huisarts nabij het ouderlijk huis. Advies is dan ook om na te gaan bij de gevestigde huisartsen in hoeverre studenten nu gebruik maken van deze voorzieningen op de campus en er behoefte is aan uitbreiding Apotheek (eventueel alleen afgiftepunt). Hoewel de berekeningen laten zien dat er een beperkte behoefte is aan een apotheek in Kronenburg-Uilenstede, is het de vraag of dit op deze locatie wenselijk c.q. noodzakelijk is. Zo is er reeds een apotheek gelegen op korte afstand van de campus en zijn de directe doelgroepen (studenten) relatief mobiel. Mogelijk dat een afgiftepunt van een apotheek op de campus afdoende is.
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Behoeftenonderzoek stedeljijke functies Amstelveen Kronenburg Projectnummer 51030767 17 juli 2025
58/67
•
• •
Tandartsenpraktijk. De tandarts en mondhygiënist zitten steeds vaker in één praktijk. De mondhygiënist neemt de tandarts werk uit handen en kan vroeg problemen signaleren waardoor de tandarts er sneller bij kan zijn. Jongere tandartsen werken wat vaker op omzetbasis bij een praktijkhouder of tandheelkundig centrum en daarbinnen werken zij gemiddeld meer samen met mondhygiënisten. Fysiotherapiepraktijk. Studenten sporten veel en hebben door hun sportgedrag een bovengemiddelde behoefte aan fysiotherapeuten. Dit is dan ook een functie die goed op een campus past. TH: plus focus op sport in dit gebied? Specifieke andere eerstelijnszorg: psychologiepraktijk, diëtist, logopediepraktijk. Wat betreft andersoortige zorg (niet zijnde een zelfstandige praktijk) kan bijvoorbeeld worden gedacht aan extra psychologen, omdat bekend is dat veel studenten kampen met mentale klachten en dus ook behoefte hebben aan dergelijke zorg. Andere specialisten zijn ook denkbaar (bijvoorbeeld logopedisten, diëtisten, etc.) voor het gezondheidscentrum. Hierbij geldt wederom het advies om eerst na te gaan bij de gevestigde zorg waar behoefte aan bestaat (in eerste instantie zorgverleners op Kronenburg-Uilenstede, maar ook zorgverleners in de omgeving).
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Behoeftenonderzoek stedeljijke functies Amstelveen Kronenburg Projectnummer 51030767 17 juli 2025
59/67
9
Quick scan behoefte diensten
De behoefte voor dienstverlening is bepaald voor een vijftiental dienstverlenende branches (zie ook Bijlage 2), die op het eerste oog passen en kansrijk zijn op de campus, te weten: • • •
Verhuur (rijwielverhuur, gereedschapsverhuur, verhuur overig); Ambacht (schoenreparatie/sleutels, kapper, tattoo/piercing, schoonheidssalon, kledingreparatie, elektronica reparatie, drukwerk/copyshop, foto ontwikkeling, ambacht overig); Particuliere dienstverlening (bellen/internet, fietsenstalling, stomerij/wassalon; PickUpPoint).
De wens is om ca. 1.085 m² bvo aan overige voorzieningen en diensten te realiseren in KronenburgUilenstede.
9.1
Beleid
Voor de dienstverlenende sector is er geen beleidskader opgesteld door de gemeente Amstelveen. Het beleidskader dat wel iets zegt over de wenselijkheid en spreiding van voorzieningen in Amstelveen is het Detailhandelsbeleid 2016-2020.90 In deze nota gaat de gemeente Amstelveen uit van de volgende ambities met betrekking tot detailhandel: • • •