Ambtelijk overdrachtsdossier Amstelveen maart 2026

de makkelijkste keuze te maken. Denk aan fietsen

openbare ruimte;

of wandelen, naar buiten gaan, elkaar ontmoeten,

• Tegengaan van hittestress in de openbare ruimte,

sporten en spelen in de openbare ruimte en gezonde

onder meer door meer groen en blauw in de

voeding.

buitenruimte, meer bomen langs fiets-, wandel- en

• De Visie Gezonde Leefomgeving Amstelveen is in

verblijfplekken en toegang tot openbare veilige

2023 vastgesteld.

zwemplekken.

Dit komt er op ons af:

Uitdagingen en risico’s :

Vergrijzing, toenemende eenzaamheid (bij zowel

• Niet inzetten op gezondheid en preventie in de

jongeren als ouderen), toenemende éénpersoons

fysieke leefomgeving leidt tot verdere druk op

huishoudens, drukke levens, digitalisering,

de gezondheidszorg, toenemende zorgkosten,

toenemend gebruik van sociale media en

hogere belasting van personeel en mantelzorgers,

toenemende internationalisering in Amstelveen.

verminderde leefbaarheid in de wijken en mentaal

Deze ontwikkelingen maken dat we als samenleving

welzijn van inwoners.

steeds individualistischer leven en meer gericht zijn op onszelf.

24

meer kunstenaars) maar ook is een aantal culturele

Uitdagingen en risico’s:

met aandacht voor samenwerking, innovatie en

voorzieningen toe aan vernieuwing/verduurzaming.

De culturele instellingen - en beide musea in het bijzonder

duurzaamheid. Het Sportakkoord II beoogt veilige,

Het fysieke en sociale domein raken elkaar in

– ondervinden hinder van de wegwerkzaamheden

inclusieve sportomgevingen tot 2026.

processen zoals placemaking – de stad leefbaarder

rondom de A9. De afslag naar het Stadshart gaat voor

maken door (creatieve) interventies. Ook daar wordt

15 maanden dicht. Dit betekent dat bezoekers moeten

Actieprogramma Klimaatadaptatie Natuur (2025–2030):

aandacht aan besteed.

omrijden. Beide musea houden rekening met een flinke

Het Rijk verplicht gemeenten en terreinbeheerders

daling in bezoekersaantallen (die in 2025 al is ingezet).

klimaatadaptieve maatregelen te implementeren,

Dat leidt tot uitdagingen in de exploitatie.

cruciaal voor grote sportlocaties om wateroverlast,

Dit komt er op ons af: Voor de instandhouding van de twee Amstelveens musea zijn programma’s/projecten ontwikkeld die ook moeten bijdragen aan de maatschappelijke inbedding. Er lijkt daarbij sprake te zijn van structurele financiële uitdagingen (mede door buitenproportionele

biodiversiteitsverlies en hittestress te voorkomen.

3.5 Sport en Bewegen

kostenstijgingen voor personeel, transport, energie,

Waar we staan:

verzekeringen etc.) die moeten worden geadresseerd

Nationaal sportbeleid & infrastructuur: Staatssecretaris

om de musea na een onrustige periode (weer)

Tielen presenteerde in oktober 2025 een beleidsplan

toekomstbestendig te krijgen.

voor toekomstbestendige sportinfrastructuur,

Op dit moment in Amstelveen: • Er is extra zwemwater gerealiseerd en er worden nieuwbouwplannen voorbereid voor het bestaande zwembad, inclusief de herplaatsing van een sporthal. • Bewegen Op Recept (BOR) is sinds januari 2024 geïntegreerd in ZorgDomein, met inmiddels meer dan 370 deelnemers. Initiatieven van JOGG ondersteunen lokale samenwerking om de leefomgeving van kinderen en jongeren gezonder te maken. • Meerjarenplan Sportaccommodaties: voor de (buiten)sportcomplexen wordt een vierjaarlijkse scan uitgevoerd. Hierin wordt onder andere bekeken of de hoeveelheid en type sportaccommodaties aansluiten bij de behoeften van inwoners. • Er is een quick scan uitgevoerd bij de buitensportparken in het kader van duurzaamheid, klimaatadaptatie en biodiversiteit. • De ASA wordt als onafhankelijk orgaan en ambassadeur ingezet om mee te denken over de grote sport en beweeg thema’s binnen de gemeente.

25

Dit komt er op ons af:

Uitdagingen & risico’s:

gedigitaliseerd en digitale systemen zijn diep verweven

Veel clubaccommodaties zijn verouderd: veel

Sport en bewegen concurreert met urgente dossiers

in ons dagelijks leven. Denk bij een stroomuitval

clubaccommodaties zijn in onderhoudsachterstand en

zoals onderwijs en zorg. Opname van sport als

aan het uitvallen van pin- en betalingsverkeer, geen

missen investeringscapaciteit. Het risico bestaat dat bij

publieke voorziening in de toekomstige “Sportwet”

communicatiemogelijkheden en verstoringen van

stilstand exploitatie in gevaar komt.

biedt structurele verankering wat betreft financiering

vitale processen, in bijvoorbeeld ziekenhuizen,

Er is sprake van financiële druk bij AmstelveenSport:

en ruimte.

waterzuiveringsinstallaties, rioleringssystemen en het

hogere kosten en extra regelgeving hebben hun beslag

verkeer. Steeds meer inwoners zijn al voorbereid op

op de exploitatie van de sportvoorzieningen. De fiscale

een noodsituatie, maar nog lang niet iedereen.

positie van de BV maakt dat er voldoende winst wordt gemaakt voor een dividenduitkering en versterking van het (magere) weerstandsvermogen.

3.6 Weerbare Samenleving Waar we staan:

Uitdagingen en risico’s: Het uitgangspunt is dat bewoners de eerste 72 uur voor zichzelf en elkaar zorgen en een noodpakket in

Met betrekking tot de toekomst van Escapade is er de

72 uur zonder water, stroom of internet. Door

huis hebben. Kwetsbare groepen lopen extra risico

volgende ontwikkeling. Sportpark Escapade ondergaat

geopolitieke ontwikkelingen en klimaatverandering

en vereisen gerichte ondersteuning. Daarnaast vraagt

een transformatie. Na de aankoop van de hockeyvelden

wordt de kans op een noodsituatie groter. Daarom

effectieve weerbaarheid om goede coördinatie,

en gronden in 2023 heeft hockeyvereniging HIC nu

is het belangrijk dat de samenleving weerbaarder

eenduidige communicatie en regelmatige herijking

aangegeven te willen fuseren met het Amsterdamse

wordt. De gemeente sluit aan bij het programma

van plannen; het uitblijven daarvan vergroot de kans

VVV. Dit betekent dat er de komende jaren ruimte is

Weerbaarheid van de Veiligheidsregio Amsterdam-

op verwarring, inefficiëntie en maatschappelijke

voor een nieuwe sportvereniging of andere sportieve

Amstelland en werkt samen met de andere vijf

ontwrichting tijdens een crisis.

invulling op het voormalig hockeyterrein.

regiogemeenten. Lokaal bereiden we onze ambtelijke

Tegelijkertijd is een padelexploitant bezig meerdere

organisatie en inwoners voor op een scenario van

padelbanen te realiseren, zodat meer Amstelveners de

drie dagen stroomuitval. Concreet betekent dit:

gelegenheid krijgen om te padellen. Dit wordt echter

inwoners bewust maken van 72 uur zelfredzaamheid,

wel beïnvloed door het waarschijnlijke vertrekt van

het waarborgen van continuïteit van kritieke

hockeyvereniging HIC.

bedrijfsprocessen, het inrichten van noodsteunpunten en het versterken van sectorgerichte samenwerking voor vitale functies zoals zorg, voedselvoorziening en

Voetbalvereniging RKAVIC bezit op dit moment nog eigen gronden en velden. De gemeente Amstelveen

infrastructuur.

neemt de gronden en velden graag over, gesprekken

Dit komt er op ons af:

hierover vinden plaats.

Een stroomuitval van langer dan 48 uur kan ernstige en ontwrichtende gevolgen hebben voor de samenleving en vitale sectoren. Nederland is sterk

26

4. Jeugd, zorg, welzijn, werk en inkomen en opvang ontheemden

27

Dit hoofdstuk laat zien hoe de demografische trends van vergrijzing en internationalisering enerzijds en schaarste aan woningen en arbeid anderzijds inwerken op het sociaal domein. Daarbij komt ook de onzekerheid van structurele financiering van het rijk en soms onduidelijkheid over wetgeving. Eerst behandelen we het thema

• Voorstel van wet ‘Vrij en veilig onderwijs’ (verwacht 1-08-2026) • Wijziging wet stelstel openbare

Andere relevante ontwikkelingen zijn: • De Wet van School naar Duurzaam Werk is een stap in het verbeteren van de overgang van onderwijs

bibliotheekvoorzieningen i.v.m. invoering

naar werk voor jongeren met een kwetsbare positie

zorgplicht

op de arbeidsmarkt. De leeftijdsgrens van het

• Wet integrale suïcidepreventie

Doorstroompunt wordt verhoogd van 23 naar 27 jaar; • De vaccinatiegraad neemt in een aantal wijken af;

jeugd en onderwijs met apart aandacht voor

Dit komt er op ons af:

natuur- en milieu- educatie. Daarna nemen we u in

De komende periode zijn de volgende trends en

onderwijsachterstanden beleid (OAB) wordt in 2026

grote stappen mee in de ontwikkelingen binnen de

ontwikkelingen relevant voor de gemeente:

gekort met 10%. Vanaf 2027 loopt deze bekostiging

thema’s zorg, welzijn, sociale samenhang, WMO,

Een belangrijke ontwikkeling is de implementatie van

via de algemene middelen. OAB blijft naar

minimabeleid en schuldhulp. Vervolgens is er

de wet verbetering beschikbaarheid Jeugdhulp en

verwachting een verplichte taak voor de gemeente;

aandacht voor de ontwikkelingen binnen werk en

Hervormingsagenda jeugd. Dit betekent onder andere:

inkomen. Tot slot benoemen we de stand van zaken

• Regionale inkoop van specialistische hulp;

bibliotheekvoorzieningen aangekondigd om het

ten aanzien van opvang van ontheemden en het

• Een nieuw inkoopstelsel als gevolg van

bibliotheeknetwerk te versterken, waardoor

beleidsdossier economisch daklozen en beschermd thuis/ beschermd verblijf.

regionalisering; • Oprichting van een gemeenschappelijke regeling jeugdregio;

4.1 J eugd, onderwijs en kansengelijkheid Waar we staan:

• Inrichten van sterke lokale teams.

• De Specifieke Uitkering (SPUK)

• Er is een wijziging in de wet stelsel openbare

bibliotheken hun steeds bredere maatschappelijke rol beter kunnen vervullen. Zodra er meer duidelijkheid bestaat over de wet, moeten we bezien hoe dit zich laat vertalen in een plan voor de bibliotheken in Amstelveen.

Verder is een blijvend punt van aandacht de schaarste op de arbeidsmarkt. Zie hierover het hoofdstuk trends

Uitdagingen en risico’s:

en ontwikkelingen.

• De mentale gezondheid van jongeren staat landelijk en in Amstelveen onder druk (zie: Monitor mentale gezondheid ).

We werken met het volgende rijks- en gemeentelijk

Er zijn meer nieuwkomers in Amstelveen, zowel

beleid:

vluchtelingen als migranten en kenniswerkers. Daarbij

• Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028

is de trend dat minder internationals internationaal

decentralisatie stijgen. Het aantal kinderen in zorg

• Wet van school naar duurzaam werk

Engelstalig onderwijs volgen en meer kinderen

is toegenomen en de kosten per jeugdige in zorg

• Wet verbetering beschikbaarheid jeugdhulp

instromen in het regulier onderwijs. Meedoen in het

• Jeugd en onderwijsagenda 2024

regulier Nederlandstalige onderwijs vraagt extra

• Nadere regels peuterarrangementen en

inspanningen van scholen en andere partners. Ook

sector veranderingen door te voeren die de trend

is er meer druk op taalscholen en internationale

in uitgaven en de daarmee samenhangende

schakelklassen.

medicalisering een halt toeroepen.

voorschoolse educatie • Beleidsregels Jeugdhulp gemeente Amstelveen 2026

• De uitgaven voor jeugdhulp blijven sinds de

stijgen. • De uitdaging is om in de maatschappij en de

28

• De landelijke kaders om de veiligheidsketen substantieel te versterken blijven uit. Dit kost extra tijd van lokale hulpverleners. Het gemeentelijk sociaal team pakt de komende jaren meer veiligheidszaken in partnerschap met ketenpartners op in de veiligheidsketen.

4.2 Natuur- en milieueducatie, Elsenhove en Schooltuinen (NES) Waar we staan:

PLECK 7.0 is ook het een en ander vastgelegd over NES als een cruciale pijler voor bewustwording en gedragsverandering. • NME Amstelland-Meerlanden aanbodboek • PLECK 7.0

Wij exploiteren schooltuinen, waar zo’n 600 leerlingen

Dit komt er op ons af:

‘duizenddingendoekje’ lijkt te worden: als er geen

per jaar hands-on leren over voedsel, biodiversiteit en

Wij willen de natuur en milieu-educatie in het

plek in beschermd wonen is, als er geen passende

duurzaamheid. Wij geven natuur- en milieueducatie

Voortgezet Onderwijs uitbreiden. Ook werken we

school is, als een kind door een vechtscheiding in de

(NME) aan zo’n 7.700 leerlingen per jaar en exploiteren

aan een nieuwe visie 2026-2030 met onder andere

verdrukking komt, wordt een beroep op jeugdhulp

Speelboerderij Elsenhove, met bijna 100.000 bezoekers

aandacht voor:

gedaan en maakt de gemeente extra kosten.

per jaar. Op Elsenhove en in de schooltuinen zijn circa

• Circulaire economie

• Een risico is dat jeugdhulp soms een

60 vrijwilligers actief.

• Lokale en gezonde voeding

plek voor een kind soms niet beschikbaar is. Dit

Elk jaar brengen we het NME Amstelland-Meerlanden

• Dierenwelzijn

geldt in het bijzonder voor het speciaal onderwijs.

aanbodboek uit. Hierin staat ons beleid voor Natuur

• Biodiversiteit & natuurherstel

en Milieueduatie verwoord. In het duurzaamheidsplan

• Klimaatadaptatie & energietransitie

• Er is druk op het onderwijs waardoor een passende

• Maatschappelijke uitdagingen zijn niet te isoleren tot (passend) onderwijs, kinderopvang, gemeente of jeugdhulp partijen. Daarom blijft het belangrijk om een gezamenlijke agenda te voeren, onderling af te stemmen en in samenhang te investeren.

29

Uitdagingen en risico’s:

laagdrempelig aanbod. Aandachtspunten zijn: een

Dit komt er op ons af:

• Aansluiting met het onderwijs moet goed op peil

groeiend aantal aanvragen voor schuldhulpverlening

Dominante trends voor zorg en welzijn zijn de

en eenzaamheid en sociale samenhang scoren minder

vergrijzing en schaarste op de arbeidsmarkt. Voor

in de stadspeiling. Een factor die daarbij een rol speelt

meer achtergrond hierover zie hoofdstuk ‘Trends en

vrijwilligers hebben minder tijd. We merken dat

is de steeds internationalere samenstelling van de

ontwikkelingen’. De ouder wordende oudere blijft

lessen op locatie soms moeilijk te organiseren zijn;

bevolking. Zie hiervoor ook ‘Trends en ontwikkelingen’.

langer thuis wonen. Mensen met mentale klachten

gehouden worden; • Er is een lerarentekort in het onderwijs en

• De Schooltuinen en Elsenhove vragen investeringen in onder andere gebouwen en grondverbetering.

4.3 Z  org en Welzijn, sociale samenhang, WMO, armoedebeleid en schuldhulp Waar we staan: Naast de nota Sociaal domein zijn de volgende

kunnen minder vanzelfsprekend terecht in de GGZ. Op landelijk niveau werd een Aanvullend Zorg en

Er is toenemende druk op huisartsen en GGZ voor

Welzijns Akkoord (AZWA) gesloten dat richting

inwoners met mentale klachten.

geeft aan samenwerking van de regionale zorg- en welzijnspartijen. Het AZWA zet in op een beweging

De zorgvraag en zorgsituatie legt extra druk op

van zorg naar welzijn en samenleven. Dit is om de

zorg organisaties, het welzijnsaanbod en de WMO-

zorg betaalbaar te houden en de arbeidsmarkt krapte

voorzieningen en de toeleiding naar zorg van de

in de zorg op te vangen. Gemeenten krijgen een

gemeente. Krapte op de arbeidsmarkt versterkt deze

grotere rol in preventie, gezonde leefstijl interventies

druk.

en laagdrempelig welzijnsaanbod voor een bredere

Deze combinatie van schaarste en vergrijzing vraagt

(kwetsbare) doelgroep.

om een andere manier van omgaan met zorg: van zorg/

uitvoeringsplannen vastgesteld:

verzorging naar preventie en positieve gezondheid.

• Diversiteitsnota 2023-2026. Samen kleuren we

Denk hierbij aan initiatieven zoals sociale benadering

Amstelveen

dementie, valpreventie, inloopvoorzieningen voor

• Gezondheidsagenda Amstelveen (2025)

de GGZ doelgroep. Verder brengt een vergrijzende

• Huisvesting eerstelijnszorg Amstelveen(2024)

bevolking andere eisen aan toegankelijkheid van de

• De mens zien, actieplan dementie 2024-2026

openbare ruimte en gebouwen met zich mee.

• Beleidsplan schuldhulpverlening 2025-2028 • Beleidsplan armoedebeleid 2024 en verder

Gemeenten krijgen vanuit het AZWA de opdracht

• Ontmoeten en Wijkversterking in Amstelveen

om meer integraal en wijkgericht te werken, wat

• Een sociale basis voor mentale gezondheid.

intensieve samenwerking vraagt tussen gemeentelijke

Samenwerkingsagenda GGZ 2024-2026

teams, het Amstelveenloket en partners zoals zorg- en welzijnsorganisaties, corporaties en ontwikkelaars.

In Amstelveen gaat veel goed op het vlak van

De sociale basis moet toegankelijker worden via

zorg, welzijn, WMO en diversiteit. We hebben

initiatieven als dementie‑ en ggz‑vriendelijk, welzijn

veel vrijwilligers, een bloeiend verenigingsleven

op recept, bewegen op recept en W in de Wijk. Het

en een netwerk van wijkcentra met een ruim en

akkoord benadrukt laagdrempelig wijkgericht aanbod

30

en nauwe samenwerking met eerstelijnszorg, VVT,

menskracht en budget. De tekorten in de zorg en

Buurtsportcoaches en lokale verenigingen bieden

GGZ en welzijnspartijen. Daarbij kunnen rollen en

verzorging vragen om communicatie met inwoners en

laagdrempelige mogelijkheden voor ontmoeting,

verantwoordelijkheden veranderen: onder meer rond

organisaties over wat zij zelf kunnen bijdragen. Daarbij

vitaliteit en ontwikkeling. Een uitdaging is het

Wmo‑indicaties, welzijnsaanbod en samenwerking op

hoort ook het aanspreken van vrijwilligerspotentieel

duurzaam borgen van deze preventieve functies

verschillende niveaus. Centrale vragen in deze context

en goede mantelzorgondersteuning. Denk

binnen het gemeentelijk beleid en de samenwerking

van schaarste zijn daarom hoe we het zelforganiserend

aan informele opvang (zoals bankslapers) om

tussen sport, welzijn, cultuur en zorg. Een andere

samenredzaamheid te vergroten.

uitdaging is deze voorzieningen toegankelijk te

vermogen en sociale netwerken versterken en hoe mantelzorgers hun zorgtaken kunnen volhouden en blijven uitvoeren.

• De landelijke commissie sociaal minimum stelde

houden/maken voor een bredere groep.

in 2023 vast dat de financiële bestaanszekerheid van een groep Nederlanders onder druk staat.

4.4 Werk en inkomen

De sociale basis en sociale samenhang zijn

Het advies aan de overheid is tweeledig: zorg

in noodsituaties van belang. In hoofdstuk 3

voor voldoende inkomen en zorg voor een

‘Leefbaarheid/weerbare samenleving’ is hier meer over

voorspelbaar en toegankelijk stelsel. Ook in

te lezen. Verder is onze ervaring dat door geopolitiek

Amstelveen staat de bestaanszekerheid van een

Waar we staan:

en social media de omgang in de samenleving

deel van de inwoners onder druk, waardoor het

Het Koersplan Werk & Inkomen (april 2025) geeft

verhardt. Bepaalde groepen en gemeenschappen

vermogen om in actie te komen en vol te houden,

richting voor de komende jaren en sluit aan bij

staan hierdoor soms onder druk, zoals de lhbti+ of de

het zogeheten ‘doenvermogen’, (tijdelijk) minder is.

landelijke ontwikkelingen om inwoners met oog

Joodse gemeenschap.

De minimaregelingen zijn daarom vereenvoudigd

voor de menselijke maat te ondersteunen. De koers

en de gemeente betaalt vaker ambtshalve uit. De

is gebaseerd op vier pijlers: (1) menselijke maat –

focus ligt nu meer op vertrouwen in de inwoner en

inwoners worden gezien, gehoord en geholpen; (2)

Uitdagingen en risico’s: • Er zijn diverse structurele financiele

minder op de eigen verantwoordelijkheid wat lang

regionale arbeidsmarkt – samenwerking om vraag

onduidelijkheden. Voor de WMO is structureel

gebruikelijk was in de sociale zekerheid. Deze koers

en aanbod beter op elkaar af te stemmen; (3) werk –

onduidelijkheid over de inkomensafhankelijke eigen

verbetert de participatie van deze inwoners en kan

toegang tot de arbeidsmarkt en kansengelijkheid; en (4)

bijdrage: het abonnementstarief. Dienstverlening

hun vertrouwen in de gemeente versterken.

inkomen – participatie, vangnet en bestaanszekerheid.

van het sociaal loket is versterkt met incidentele

• In de schuldhulpverlening zetten wij in op

rijksmiddelen die in 2026 teruglopen en in

vroegsignalering, preventie en het duurzaam oplossen

Participatie betekent meedoen in de samenleving, maar

2028 stoppen (zie hoofdstuk Financiën). Ook

van schulden. Het laatste jaar steeg het aantal

dat lukt niet altijd op eigen kracht. De Participatiewet

het AZWA bevat structurele opgaven zonder

aanvragen voor schuldhulpverlening. Als deze trend

biedt een bestaansminimum en stimuleert deelname.

structurele dekking. Hetzelfde geldt voor de

doorzet, is meer budget gewenst om aan de wettelijke

Met de nieuwe Participatiewet in Balans (per 1 januari

schuldhulpverlening.

vereisten te blijven voldoen.

2026) wordt de uitvoering eenvoudiger en meer

• Wat wel en niet vanzelfsprekend is in professionele

• Diverse beleidsterreinen leveren een bijdrage

gebaseerd op vertrouwen, zodat professionals beter

zorg en ondersteuning en wat inwoners geacht

aan een gezonde leefstijl en sociale samenhang.

rekening kunnen houden met iemands situatie. We

worden zelf te doen verandert door schaarste in

Denk hierbij aan sport, bewegen en cultuur.

creëren kansen door inwoners te ondersteunen,

31

scholing in te zetten en te zoeken naar duurzaam

De krappe arbeidsmarkt, grote sociale en

personeel en de arbeidsmarkt past zich aan actuele

werk, met oog voor regionale mogelijkheden en lokaal

economische vraagstukken in Nederland en de

omstandigheden aan.

maatwerk. Met deze koers versterken we participatie,

mismatch tussen vraag en aanbod vragen om

bestaanszekerheid en brede welvaart in onze regio. We

versterking van de samenwerking. De samenwerking

Gezamenlijk kwamen de partners in het Werkcentrum

stellen inwoners centraal en werken samen aan een

binnen onze arbeidsmarktregio richt zich vooral

Groot Amsterdam voor onze arbeidsmarktregio

inclusieve en toekomstbestendige arbeidsmarkt.

op: iedereen (die dit kan) duurzaam aan het werk,

tot 3 thema’s voor de komende jaren: sectorale

een goed aanbod voor kwalitatief en kwantitatief

samenwerking, inclusief ondernemen en werkgeverschap bevorderen en scholing, een Leven Lang Ontwikkelen en skillsgericht werken. Het huidige Werkplein wordt doorontwikkeld tot het Werkcentrum Amstel-Venen, in samenwerking met Aalsmeer, Uithoorn en De Ronde Venen. Dit centrum, operationeel vanaf 23 maart 2026, biedt inwoners en werkgevers ondersteuning bij werk en scholing, zonder afspraak en onafhankelijk van uitkeringssituatie. Dit sluit aan bij het landelijke “no wrong door”-principe: iedereen die zich meldt bij een Werkcentrum wordt doorgeleid naar de juiste hulp. Binnen onze regio zijn vier fysieke locaties van het Werkcentrum Groot-Amsterdam, waaronder Werkcentrum Amstel-Venen. Op 1 januari 2026 trad de wet van school naar duurzaam werk in werking. Deze wet biedt jongeren tot 27 jaar met (risico op) een afstand tot de arbeidsmarkt passende begeleiding bij de overgang van school naar een duurzame plek op de arbeidsmarkt. Het doel is kansengelijkheid vergroten en jeugdwerkloosheid tegengaan. De uitvoering gebeurt in samenwerking met mbo-instellingen, het Doorstroompunt en gemeenten, waarbij Amstelveen en Aalsmeer klaar zijn om deze wet uit te voeren.

32

Dit komt er op ons af: • Hervorming arbeidsmarktinfrastructuur met als doel één regionaal loket (het Werkcentrum) voor werkzoekenden en werkgevers, verbeterde samenwerking tussen UWV, gemeenten en private

4.5 O  pvang ontheemden (statushouders, asielzoekers en Oekraïners)

partijen en betere dienstverlening via een ‘no-

Waar we staan:

wrong-door’ principe.

We informeren de raad regelmatig over de stand

• Nieuwe wet SUWI- Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen- (beoogde invoering 1 januari

van zaken wat betreft de opvang van asielzoekers en vluchtelingen uit Oekraïne.

2027): gericht op een efficiëntere, samenhangende

• Grote druk op opvangplekken in Zevenaar waar veel nareizigers (van statushouders) aankomen. Het COA gaat deze nareizigers doorgeleiden naar gemeenten.

4.6 O  pvang economisch daklozen en begeleid thuis/ beschermd verblijf

dienstverlening in regionale Werkcentra om snellere en

In het coalitieakkoord staat dat de Spreidingswet

betere matches op de arbeidsmarkt te realiseren.

gehandhaafd blijft. De nieuwe wet Versterking regie

Waar we staan:

• Spoor 1 van de Participatiewet in Balans werd

volkshuisvesting kan wel gevolgen hebben. Het Rijk

Maatschappelijke opvang en beschermd wonen

geïmplementeerd. Komend jaar gaan we aan de slag

werkt aan een samenhangend pakket met 3 pijlers:

(MOBW): MOBW valt onder de Wmo (Wet

met spoor 2 en 3.

• Huisvesting (uitbreiding tijdelijke en gedeelde)

maatschappelijke ondersteuning). De rijksmiddelen

Uitdagingen en risico’s: • Het Rijksbeleid stelt minimale financiële middelen beschikbaar om onze ambities (meerjarenagenda GA) uit te werken. Dit vraagt om keuzes. • Samenwerking en afstemming op onze

huisvestingsoplossingen;

hiervoor gaan naar Amsterdam. Amstelveen heeft

• Voldoende stabiele en betaalbare opvang (beperking

Amsterdam gemandateerd om ondersteuning in te

instroom, voldoende duurzame plekken, opzegbaar

kopen en aanvragen van inwoners te behandelen. De

en omklapbaar, doelgroepflexibele regeling);

doelgroep is inwoners die door multiproblematiek

• Taal, inburgering en werk.

(tijdelijk) niet zelfstandig kunnen wonen, of zelfstandig wonen met begeleiding. Hiervoor wordt samengewerkt

schaalgrootte met onze partners in de regio Groot

Dit komt er op ons af:

Amsterdam. Binnen de satelliet Amstel-Venen

De RTB (richtlijn tijdelijke bescherming Oekraine)

bestaat de samenwerking en ondersteuning al.

loopt af in maart 2027. Het ministerie werkt aan

Bij de overdracht van beschermd wonen van de

met Eigen Haard, zorgaanbieders en GGD.

vervolgscenario.

Awbz naar de Wmo in 2015 is het landelijke beleid

steeds lastig om medewerkers te vinden, blijkt uit

Amstelveen werkt met het COA aan een 3e

Van beschermd wonen naar een beschermd thuis

het rapport Regio in Beeld 2025-2026. In een snel

opvanglocatie in Amstelveen Zuid.

ingezet dat bepaalt dat:

Uitdagingen en risico’s:

• alle gemeenten dak- en thuisloosheid zoveel

• Voor werkgevers in Groot Amsterdam is het nog

veranderende arbeidsmarkt blijft scholing belangrijk voor wie werkzekerheid wil. • Toenemende internationale spanningen en de onzekerheid over economische ontwikkelingen door het ingrijpende handelsbeleid van de Verenigde Staten.

• Doorstroom van alleenstaande statushouders loopt vast omdat er weinig kleine woningen zijn; • Het Rijk verlaagt het budget voor de opvang van

mogelijk voorkomen; • een stabiele woonplek van doorslaggevend belang is voor herstel.

Oekraïners;

33

De middelen van het Rijk zijn nu nog verdeeld over

gedetineerden, enz). Er worden woningmarktregio’s

naar duurzame huisvesting loopt de doorstroming

43 centrumgemeenten. Hierdoor kunnen niet alle

gevormd waarin elke gemeente een “fair share”

in de opvangketen logischerwijs ook vast;

gemeenten beschermd wonen adequaat uitvoeren.

neemt in de huisvesting van aandachtsgroepen;

• Wij bieden in uiterste gevallen noodopvang. Door

• Er is niet bekend wanneer het Wetsvoorstel wijziging

de wooncrisis en het tekort aan plaatsen in de

Wmo ingediend in de Tweede Kamer dat regelt dat

Wmo-invoering woonplaatsbeginsel beschermd

maatschappelijke opvang en beschermd wonen

de gemeente waar de inwoner woont, automatisch

wonen wordt behandeld. Het kabinet heeft in het

neemt het aantal schrijnende situaties toe. Bij het te

verantwoordelijk is voor het verstrekken van

voorjaar van 2025 een reactie op het wetsvoorstel

ontwikkelen beleid willen we omschrijven wanneer

voorzieningen voor beschermd wonen (wetsvoorstel

uit 2023 aangekondigd. Dit is nog niet gebeurd (svz

en aan wie de gemeente noodopvang biedt;

Begin 2023 werd een wijzigingsvoorstel van de

woonplaatsbeginsel). De middelen worden dan

14 jan 2026).

• Als er betaalbare huisvesting voor de OGGZ

verdeeld over alle gemeenten. Door de val van twee

• Tot en met 2026 ontvangt de regio € 1.000.000,- per

kabinetten is dit wetsvoorstel nog niet behandeld.

jaar van het Nationaal Actieplan Dakloosheid via

dit hun perspectief op herstel. Dit zet druk

centrumgemeente Amsterdam. Daarna stopt deze

op gemeentelijk budget, ook op andere

Economische dak- en thuisloosheid Amstelland

rijksbijdrage. Dit maakt de toekomst van de aanpak

beleidsterreinen. Denk hierbij aan dat mensen meer

Door de wooncrisis neemt dakloosheid toe, ook

economische dakloosheid onzeker. Dit onderwerp

gebruik maken van het sociaal team of van een

onder inwoners die voldoende zelfredzaam zijn. Voor

wordt meenomen bij het opstellen van nieuw beleid.

uitkering, omdat werken moeilijk is als je niet stabiel

hen is beschermd wonen niet passend. Doel van de

doelgroep beperkt beschikbaar blijft, beperkt

een dak boven je hoofd hebt;

aanpak is voorkomen dat mensen die dakloos raken

Lokaal:

door bijvoorbeeld verlies van werk, scheiding of

• Verkenning samenwerking van regio Amstelland met

een lobby bij het rijk te adviseren, voor structurele

een faillissement in een neerwaartse spiraal raken.

Amsterdam bij het opstellen van nieuw beleid voor

financiële middelen om de aanpak voort te kunnen

Door kortdurende tijdelijke huisvesting te bieden

dak- en thuisloosheid vindt in Q1 2026 plaats.

zetten.

(voor alleenstaanden max 1 jaar en gezinnen max 2 jaar) worden deze mensen in de gelegenheid gesteld

Uitdagingen en risico’s:

hun leven weer op orde te krijgen. De Amstelland

• Het tekort aan betaalbare sociale huurwoningen

gemeenten voeren dit samen uit met tijdelijke

en passende, betaalbare woonplekken voor

financiering van het rijk.

doelgroepen bemoeilijkt het uitvoeren van dit

Dit komt er op ons af: Landelijk: • De wet Versterking regie volkshuisvesting met

beleid. Zowel bij MOBW als bij economische dakloosheid. Het aantal dak- en thuislozen kan hierdoor toenemen; • Realiseren van voldoende duurzame opvangplekken

als verwachte ingangsdatum1 juli 2026. Deze wet

(volgens huidig beleid beschikbaar voor de inwoners

heeft grote gevolgen voor gemeenten, onder meer

van alle regiogemeenten). Het ontbreekt aan locaties

door het toevoegen van doelgroepen die verplicht

en middelen.

voorrang op een woning krijgen (zoals gezinnen, ex-

• Om de druk op lokale middelen te verminderen is

• Door het gebrek aan doorstroommogelijkheden

34

5. Duurzaamheid en groen

35

Een toekomstbestendige stad is een duurzame

Om onze duurzaamheidsdoelen te halen werken we

worden genoemd als één van de belangrijkste partijen

stad: (zoveel mogelijk) energieneutraal,

daarnaast met de volgende kaders:

om beleid te maken.

klimaatbestendig en circulair. Groen is daar

• Transitie visie warmte 2020

onlosmakelijk mee verbonden. We staan voor grote

• Uitgangspunten Warmteprogramma 2026

In het dossier klimaatadaptie werken we met de

opgaven die invloed hebben op onze leefomgeving

• Visie op zonne-energie

volgende kaders:

en onze organisatie. Klimaatverandering

• Raadsbrief Tussentijdse evaluatie

• Actieplan Klimaatadaptatie Amstelveen (2021–2026)

zoals hittestress en hevige regenval vragen om aanpassingen van de openbare ruimte. Tegelijkertijd is het noodzakelijk volgende

energiearmoede aanpak Amstelveen 2022-2025 • Leidraad Duurzaam bouwen en gebiedsontwikkelen 2021

• Omgevingsvisie “Amstelveen Bloeit” (2024–2040) • Subsidieregeling groen op gebouwen • Leidraad Duurzaam bouwen en

stappen te maken in de energietransitie en de

• Raadsbrief Buurtuitvoeringsplan Zeestratenbuurt:

gebiedsontwikkelen 2021

circulaire economie. De netcongestie en stijgende

• Ontwikkelkader Publiek Integraal warmtebedrijf

• Leidraad Duurzaam Legmeer

energiekosten zijn daarbij een uitdaging.

(PIW) Amstelveen 2025 • Samenwerkingsovereenkomst verduurzamen

5.1 - Duurzaamheid Waar we staan: In het kader van het klimaatakkoord heeft Amstelveen

Diemennet 17jul24 • Samenwerkingsovereenkomst aqua-thermie gemeente WRK-organisatie

Wij koppelen in ons werk groen aan gezondheid en sociale cohesie (groen als middel voor welzijn). Wij stellen biodiversiteit als harde norm (nu vaak ambitieus, maar niet juridisch verankerd) en monitoren dit.

• Overeenkomst gemeente Liander SOK: Raadsbrief uitbreiding infrastructuur

Voor het onderdeel circulair werken we met PLECK, de

elektriciteitsnetwerk

leidraden duurzaam bouwen en met:

de opdracht om de bebouwde omgeving te

• Regionale energie strategie (RES (2.0)

• Grondstoffenplan 2022 - 2026

verduurzamen. Landelijk is afgesproken dat in 2050

• Uitgangspuntennotitie RES herijking RES 2.0

• Inkoop- en aanbestedingsbeleid gemeenten

aardgas vervangen is voor een duurzaam alternatief.

• Raadsbrief Ontwikkeling duurzame

Voor Amstelveen betekent dit dat ruim 42.000

warmtebronnen aardwarmte (geothermie)

Amstelveen en Aalsmeer 2023-2027 (met circulaire criteria en MVOI-referentie)

woningen en de bedrijven geïsoleerd moeten worden en op termijn moeten overstappen op een alternatief

Het rapportageformat van PLECK zal op termijn

In 2026 sluiten wij als gemeente aan bij de Circulaire

voor aardgas. Een deel van deze woningen heeft al

vervangen worden door een format dat aansluit bij

Deal Secundaire Bouwmaterialen (MRA) en het

een goed label en is klaar om over te stappen. Op dit

landelijke standaarden.

Houtbouwconvenant van de MRA.

moment is ongeveer 6% van de woningen aardgas vrij. Klimaatverandering en klimaatgerelateerde risico’s

Dit komt er op ons af:

Het belangrijkste kader van ons duurzaamheidsbeleid,

zijn ontwikkelingen die gemeenten steeds vaker direct

Het verduurzamen van de woningen vraagt veel van de

dat bestaat uit de pijlers energietransitie, circulair

financieel raken. Het Planbureau voor de Leefomgeving

inwoners en bedrijven. Er is veel vraag naar advies over

en klimaatadaptatie, is het jaarlijks door de raad

bracht eerder dit jaar een rapport uit over de

het verduurzamen van de woning/bedrijf en (financiële)

vastgestelde Pleck: PLECK 7.0

belangrijkste klimaatrisico’s in Nederland. Gemeenten

ontzorging. De investeringen kunnen aanzienlijk zijn.

36

Uit de onderzoeken naar alternatieven voor

Voor het realiseren van collectieve warmteoplossingen,

Samenwerkingsagenda Energiesysteem (ISA) vraagt

aardgas, in het kader van het in ontwikkeling

zeker bij ruimtelijke ontwikkelingen van meer dan

om het ontwikkelen van een energiebeeld per

zijnde warmteprogramma, blijkt dat elektriciteit

1500 woningen, is het gezien de nieuwe warmtewet

gemeente. Het energiesysteem houdt zich niet aan

en bodemenergie de belangrijkste bronnen zijn.

noodzakelijk om een publiek warmtebedrijf op te

gemeentegrenzen. Daarom is het belangrijk om niet

Geothermie, aquathermie en riothermie worden

richten. Voor Nieuw Legmeer en omgeving doen we dat

alleen vanuit lokaal schaalniveau te kijken naar de

onderzocht. Het warmtenet van Eneco kan slechts

samen met Firan. Voor Amstelveen-Noord doen we dat

impact, maar ook vanuit regionaal, provinciaal en

beperkt uitgebreid worden. Komende jaren moet

samen met Amsterdam en andere regiogemeenten.

landelijk niveau.

Rioolwaterzuivering installatie Middelpolder ingezet

Samen met de Omgevingsdienst worden

De Energievisie 2.0 en de pMIEK 2.0 Noord-Holland

kan worden voor de warmtetransitie.

bedrijven aangesproken op het voldoen aan de

(provinciaal. Meerjarenprogramma Infrastructuur

energiebesparingswetgeving. Sinds 2023 valt ook de

Energie en Klimaat) geven richting aan de

glastuinbouw hieronder.

ontwikkeling van het energiesysteem. Dit heeft

duidelijk worden hoe de restwarmte van de

Netcongestie is nu al een urgent probleem. Op plekken waar geen warmtenet wordt voorzien, gaat men over op elektrisch verwarmen. Ook verduurzaming op andere vlakken, zoals mobiliteit en bedrijfsprocessen, zijn afhankelijk van elektriciteit. Het is noodzakelijk om het elektriciteitsnet fors uit te bereiden, zowel op hoog- als op laagspanningsniveau. Het duurt naar verwachting nog minimaal 10 jaar voordat er op hoogspanningsniveau ruimte ontstaat. Daarbij zijn wij sterk afhankelijk van Liander en TenneT. De gemeente faciliteert ruimtelijke procedures waar nodig. Voor alle ruimtelijke ontwikkelingen, met name Kronenburg en Nieuw Legmeer, is het noodzakelijk om netbewust te ontwerpen en te bouwen. Om ontwikkeling mogelijk te maken moet de energievraag, warmte én elektra, van een gebied zo laag mogelijk zijn. Netbewuste nieuwbouw zal een nieuwe standaard moeten worden. Vooralsnog neemt het Rijk hierin niet het initiatief.

37

zijn weerslag op de gemeentelijke omgevingsvisies

van nieuwbouwambities. Dit gaat onvermijdelijk ten

Klimaatadaptatie:

en –plannen. Ruimtelijke reserveringen voor het

koste van groen of parkeerruimte.

• Ook andere overheden stellen eisen aan

energiesysteem zijn noodzakelijk.

• Het oprichten van een publiek warmtebedrijf is een

klimaatadaptatie. Beleid van de waterschappen en

voorwaarde voor collectieve warmte- oplossingen.

Provincie-Noord Holland op dit thema moeten tijdig

Het Klimaatakkoord uit 2019 wordt in de nieuwe

Collectieve warmte tempert de netverzwaringen

kabinetsperiode naar verwachting herzien.

voor elektra. Het publieke warmtebedrijf zal hiervoor zowel bij nieuwbouw als in bestaande wijken een

in de planvorming worden meegenomen; • Klimaatadaptatie in bestaande wijken (wateroverlast, hittestress, droogte);

belangrijke partner van en voor de stad worden. Het

• Educatie en bewustwording bij bewoners;

In 2026 zijn actuele resultaten van de hittestresstesten

oprichten van een warmtebedrijf is een complexe

• Schade door wateroverlast als financieel risico,

bekend. Deze informatie vormt de basis voor de visie

opgave, zowel qua governance als financieel.

Klimaatadaptatie, op basis waarvan het Actieplan klimaatadaptatie wordt geactualiseerd.

• Met de groei van decentrale energie-opwek

hogere zorgkosten door hittestress. Circulair:

(in Amstelveen vooral zonnepanelen) en de

• Circulair inkopen: we willen naar 100%;

netcongestie wordt opslag van energie steeds

• Identificatie van circulaire ketens in Amstelveen:

Op het gebied van circulair zal een nieuw college de

relevanter. We moeten ons voorbereiden op

stimuleren van circulaire bedrijvigheid (MKB,

ambities herijken, met een focus op routekaarten

aanvragen naar batterij-opslag, energyhubs en

startups) via subsidies, aanbestedingen en

en meetbare doelen. Wij werken samen met de

nieuwe contractvormen die vraag en aanbod beter

netwerkvorming;

MRA, Cirkelstad, en de G40: deze netwerken dienen als katalysatoren voor kennisdeling en regionale

op elkaar afstemmen. • De structurele financiering van de uitvoeringskosten,

• Afvalscheiding & recycling: We willen het recyclingpercentage huishoudelijk afval verhogen

implementatie. Daarnaast is groeiende bewustwording

de CDOKE-middelen, van het klimaatakkoord is een

bij inwoners van belang.

aandachtpunt. Deze middelen zijn tot 2030, met een

• Circulair bouwen en slopen: versterken van beleid,

korting van 10% toegezegd door de minister. Voor de

verplicht gebruik van secundaire materialen bij

periode daarna bestaat nog geen duidelijkheid;

sloop en nieuwbouw. Integratie van houtbouw

Uitdagingen en risico’s: Energietransitie: • Zonder uitbreiding van elektriciteitstransport-

• Om de woningen en bedrijven voor te bereiden op de energietransitie is het voortzetten van de

capaciteit kunnen wij onze ambities niet realiseren.

wijkaanpak en het ondersteunen van de VvE’s en

Het elektriciteitsnet moet verzwaard worden.

andere doelgroepen noodzakelijk;

TenneT heeft aangegeven dat de netcongestie waarschijnlijk tot 2036 aanhoudt. • Maar het uitbreiden van het elektriciteitssysteem

• De komende periode willen wij woningen met een EFG label naar een groener label helpen. Alle doelgroepen in Amstelveen moeten daarvoor

gaat ook in de wijken veel openbare ruimte

stappen zetten, zowel eigenaren als verhuurders,

vragen, zowel bovengronds als ondergronds. In

VvE’s en corporaties.

bestaande wijken moeten 150 tot 200 midden- en laagspanningstrafo’s bijgeplaatst worden. Dit is los

naar 60% in 2030;

en biobased materialen in gemeentelijke bouwprojecten. Materialenpaspoort en MPG/MKIeisen aanscherpen; • Realiseren Circulair Ambachtscentrum op nieuwe gemeentewerf: combineert functies van milieustraat met kringloop, reparatie, onderwijs en sociale werkplaats; • MRA Green Deal Circulair Textiel: 70% circulair textiel vóór 2030; • Opnemen van circulaire criteria in aanbestedingen voor groenbeheer en infrastructuur.

38

5.2 Groen Waar we staan: Amstelveen is een ‘Groene stad tussen de bomen’. Naast de heemparken zijn we trots op de Amstelscheg, de polders, het Amsterdamse Bos en het vele wijkgroen. Juist omdat de stad groeit, verdient groen bescherming. Naast de Omgevingsvisie zijn dit de kaders voor groen: • Groenvisie 2024 • Amstelveen Bomenstad. Bomenplan 2025 Het grootste groengebied in Amstelveen is het Amsterdamse Bos. Het bos is een NNN-gebied (Natuurnetwerk Nederland, de opvolger van de Ecologische Hoofdstructuur) en daarbij een drukbezocht recreatiebos. Dit levert een spanningsveld op. Verder is de eigendomsstructuur complex, want hoewel onderdeel van de gemeente Amstelveen, is het bos eigendom van de gemeente Amsterdam. Amstelveen gaat dus over het Omgevingsplan en vergunningen in het bos. Over wat in het bos speelt, hebben we frequent contact met de bosorganisatie (onderdeel van de gemeente Amsterdam). De volgende kaders zijn relevant: • Bosplan 2020-2030 | Amsterdamse Bos • Collegebrief. Participatieaanpak hondenbeleid Amsterdamse Bos 30jun21 • Raadsbrief afdoening motie Eigenaarschap deel Amsterdamse Bos 28nov24 Amstelveen betaalt vanaf 2025 voor in ieder geval vijf jaar jaarlijks 300.000 euro mee aan het

Amsterdamse Bos, als bijdrage aan ecologische oevers,

Dit komt er op ons af:

entreegebieden grenzend aan Amstelveen en het

Maatschappelijke opgaven zorgen voor extra druk

Bloesempark. In ruil daarvoor werkt Amsterdam mee

op groene ruimte in de stad. Ontwikkelingen zoals

met de ontwikkeling van de Noordelijke Poeloever.

woningbouw, infrastructuur en duurzame energie gaan

Amsterdam zal Amstelveen blijven vragen meer bij te

vaak ten koste van de kwantiteit en kwaliteit van groen

dragen aan de kosten voor beheer en onderhoud.

en water. Het handhaven van de groene identiteit van Amstelveen komt hiermee onder druk te staan.

39

Diversiteit neemt wereldwijd af, zowel buiten als

verbeterd. De bomen worden momenteel gekweekt

voorstellen voor herstel of een kwaliteitsimpuls voor

binnen in de stad. Vooral in de stad liggen er kansen

en zijn in 2028 tien jaar oud. Amsterdam is hiervoor

de hoofdgroenstructuur of het openbaar groen;

om, bij keuzes over inrichting en beheer van groen, de

verantwoordelijk en Amstelveen betrokken. Ook de

• Actueel is de urgente behoefte aan kaders voor

soortenrijkdom te handhaven of verder te vergroten.

entreegebieden (zoals Noordelijke Poeloever, entree

behoud en herstel van de hoofdgroenstructuur,

Maatschappelijke opgaven voor groen en water

Bovenkerk) worden aangepakt en moeten goed

lokale randvoorwaarden voor herinrichting van

(zoals waterberging, recreatie, energie-opwek of

bereikbaar en toegankelijk zijn (‘snel naar het bos,

groen (mede ook om het beheer betaalbaar te

natuurontwikkeling) overstijgen beheergrenzen en

langzaam in het bos’).

houden) en verwante thema’s zoals biodiversiteit en

vragen om afstemming met verschillende partijen.

een gezonde leefomgeving;

Om gemeentelijke belangen daarin een plek te geven,

Uitdagingen en risico’s:

met name in de buitengebieden, is integrale, regionale

• Met het Uitvoeringsplan Groen stellen we een

beschermde diersoorten in spouwmuren is een

afstemming bij gebiedsbeheer en in gebiedsprocessen

overkoepelend, thematisch uitvoeringsplan

groot probleem bij het isoleren van woningen.

op bestuurlijk en ambtelijk niveau essentieel.

op om uitvoering te geven aan de doelen in de

Een Soorten managementplan moet hier een

Het is noodzakelijk het Bloesempark te renoveren.

Groenvisie. In de Perspectiefnota 2025 werd dit

oplossing voor bieden. Dit plan dient de komende

In 2028 worden alle bomen vervangen en de grond

al aangekondigd. Hieruit volgen mogelijk extra

collegeperiode vorm krijgen.

• De aanwezigheid van vleermuizen en andere

In het Amsterdamse Bos spelen de volgende zaken in de samenwerking met Amsterdam: • Parkeren in het bos. Amsterdam heeft een verdienopgave opgelegd aan het Bos. Hierdoor is het voornemen meer betaald parkeren in te voeren. Betaald parkeren in het sportpark kan negatieve effecten hebben op aangrenzende Amstelveense wijken zoals Randwijck en Patrimonium; • Drukte en overlast, en conflicten tussen diverse doelgroepen: honden, paarden, fietsers. Amsterdam ziet het bos in eerste instantie als natuurgebied, waar Amstelveen meer recreatief gebruik wenst. Amsterdam wil al jaren in grote delen van het bos een aanlijnplicht voor honden invoeren, iets waar Amstelveen het niet mee eens is; • Eenduidige communicatie voor gebruikers/ bezoekers vanuit de verschillende organisaties vergt continue afstemming.

40

6. Dienstverlening, organisatie en middelen 41

Het thema dienstverlening, organisatie en

toegankelijk en makkelijk vindbaar;

Wij kiezen voor een omni-channel aanpak om te

middelen gaat over ondersteunende processen en

• Inwoners regelen zoveel mogelijk zaken digitaal.

zorgen dat we verschillende doelgroepen bereiken

projecten. Om de kwaliteit van de dienstverlening

Bijvoorbeeld met formulieren die duidelijk en

op een hoog niveau te houden werken we hard

eenvoudig zijn en door alle relevante informatie

aan verdere digitalisering en allerlei andere

op één plek te vinden (Mijn Omgeving). Waar nodig

Beleidsdocumenten

zaken aan de achterkant, terwijl aan de voorkant

bieden we een alternatief of een hulplijn;

• Nederlandse digitaliseringsstrategie

communicatie met doelgroepen cruciaal is.

• We ontwikkelen mee met nieuwe ontwikkelingen

met kanalen die goed op elkaar aansluiten.

• Raadsbrief afdoening motie Verkenning en

en innovaties, zoals het gebruik van een chatbot

inzet van een AI-chatbot voor gemeentelijke

Meer informatie over de gehele AA-organisatie,

en de inzet van AI. Dat doen we door als slimme

dienstverlening

waar ca 1400 medewerkers werken voor

volger te experimenteren met chatfuncties en de

Amstelveen en Aalsmeer, vindt u in het handboek voor de raad en op: Organisatiestructuur | Gemeente Amstelveen

doorontwikkeling van een MijnOmgeving. • Via gebruikersonderzoeken testen we of het goede doen.

Dit komt er op ons af: De verdere digitalisering van de dienstverlening biedt kansen en mogelijkheden die we moeten en willen benutten. Door de wens om zo veel mogelijk producten

6.1 Digitale dienstverlening Waar we staan:

Daarnaast hebben we te maken met nieuwe wet-

en diensten vanuit één herkenbaar inwonerportaal

en regelgeving die de digitale ontwikkelingen

aan te bieden, wordt dienstverlening steeds meer

reguleren. Denk aan privacywetgeving, de Wet

domein-overstijgend en dient als één thema te

Open Overheid (WOO) en de Wet Modernisering

worden benaderd. Dat is complex omdat er met veel

Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (WMEBV). Het

verschillende systemen gewerkt wordt. Daarbij vraagt

Veel inwoners en ondernemers regelen de

voldoen aan wet- en regelgeving is vaak complex

het meer samenwerking en afstemming tussen het

meeste zaken in hun leven digitaal, het liefst

en arbeidsintensief.

Team Digitale Dienstverlening, IT en de vakafdelingen.

op hun telefoon en op een moment dat het hen

Goed leesbare teksten, inhoud, toegankelijkheidseisen

uitkomt. Dienstverlening moet snel, makkelijk en

De veranderende samenstelling van de bevolking

en technische implementatie komen samen in alles wat

toegankelijk zijn. Dat verwachten inwoners ook van

stelt andere eisen aan onze dienstverlening. Naast

we doen. Voor inwoners moet het immers niet uitmaken

de dienstverlening van de overheid. We beseffen

een digitaalvaardige groep hebben we te maken

waarvoor en via welk kanaal ze bij de gemeente komen.

dat inwoners voor veel zaken afhankelijk zijn van

met een grote groep veelal oudere inwoners die

de gemeente. Of dat nu gaat om het ophalen van

digitaal minder vaardig en met name via off-line

Uitdagingen en risico’s:

grofvuil, een nieuw paspoort of hulp bij inkomen of

communicatiekanalen te bereiken is. Ook houden

• We willen mee met innovaties en nieuwe

in het gezin.

we rekening met mensen die minder taalvaardig

ontwikkelingen op het gebied van digitale

zijn of minder goed Nederlands spreken. Vanwege

dienstverlening en een digitale overheid, waar

De gemeente werkt continu aan verdere

het toenemende aantal internationals bieden

mogelijk in samenwerking met andere gemeenten

verbetering van haar digitale dienstverlening:

wij steeds meer informatie tweetalig aan. Onze

en onder coördinatie van de VNG. Op dit moment

Informatie op de website is relevant, accuraat,

website heeft een vertaaltool voor meerdere talen.

is het budget echter gericht op beheer en

42

ontbreekt het aan structureel budget voor nieuwe ontwikkelingen. • In de eerste fase van digitalisering waren

6.2 Communicatie en participatie Waar we staan:

decentraal niveau van kracht. Dit betekent dat we als lokale overheid niet alleen bij de voorbereiding maar ook bij de uitvoering en evaluatie van beleid inwoners

technische verbeteringen leidend. Nu bevinden

Communicatie en participatie bevinden zich in het

meer moeten betrekken. Dat vraagt om een herziening

we ons in een fase waarbij we meer focus willen

hart van de organisatie en verbinden bestuurders en

van onze participatievisie.

op de toegevoegde meerwaarde voor inwoners en

de organisatie met de buitenwereld, op een manier

ondernemers. Het gaat daarbij om een combinatie

die aansluit bij verwachtingen van de verschillende

Beleidsdocumenten

van techniek, inhoud, toon en klantvriendelijkheid.

doelgroepen in onze stad. We betrekken inwoners en

• Participatievisie 2021-2022

Maar ook om duidelijkheid over wat de gemeente

ondernemers actief en in een vroeg stadium bij beleid,

• Samen participeren in de fysieke leefomgeving.

van inwoners verwacht en vice versa. Bijvoorbeeld

ontwikkelingen en projecten die hun leefomgeving

helderheid over rechten en plichten van inwoners

beïnvloeden. Dat betekent transparant en tijdig zijn

• Participatieverordening Amstelveen 2022

en ondernemers en hen helpen het juiste te

in onze communicatie en participatie, complexe

• Raadsbrief evaluatie participatiebeleid fysieke

doen (voorkomen van fouten). Dat vereist meer

boodschappen helder kunnen uitleggen en emoties

samenwerking en afstemming tussen afdelingen.

kunnen adresseren in een wereld die steeds sneller en

• Het is van belang beleid en richtlijnen te ontwikkelen voor digitale dienstverlening voor de

meer eigen nieuws genereert.

Participatiebeleid

leefomgeving 1. Handreiking Omgaan met misinformatie voor medeoverheden

Sinds 1 januari is de Wet versterking participatie op

hele organisatie. Daarmee willen we voorkomen dat iedere afdeling zijn eigen diensten/processen vormgeeft en de techniek leidend is. • Risico van onvoldoende investeren in digitalisering is dat we stil komen te staan en niet meer kunnen voldoen aan verwachtingen van inwoners en wettelijke eisen. Dat betekent op termijn dat we doelgroepen niet meer bereiken, onze dienstverlening niet soepel meer verloopt en de samenhang ontbreekt. Dat kan leiden tot onnodige kosten en klachten en het ondermijnt het vertrouwen in de gemeente (en de Overheid). • Vanuit wet- en regelgeving kunnen er in de toekomst boetes komen voor gemeenten die hun zorgplicht en het toegankelijk maken van hun dienstverlening verzaken.

43

Dit komt er op ons af:

communicatie. Participatie en communicatie zijn

We zien nog steeds wantrouwen in de politiek en

steeds meer verweven met elkaar en vragen om een

overheid en polarisatie in de samenleving. Daarom

integrale benadering.

6.3 Samenwerkingen Samenwerking met Aalsmeer

is het nu meer dan ooit van belang om als gemeente

• De diversiteit aan doelgroepen in onze stad vraagt

Sinds 2013 werken de gemeenten Aalsmeer en

in gesprek met inwoners te blijven. We willen dichtbij

om een passende, toegankelijke benadering als

Amstelveen met elkaar samen. Afgelopen jaar is

inwoners staan. Dat betekent dat we inwoners zo

het gaat om communicatie en participatie. Daarbij

de samenwerking geëvalueerd. Het onafhankelijke

vroeg mogelijk informeren en/of betrekken bij zaken

hebben we speciale aandacht voor internationals.

onderzoeksbureau dat de samenwerking heeft

die in hun omgeving spelen met een transparante,

Een kwart van onze inwoners is internationaal.

geëvalueerd concludeert dat de samenwerking

eenduidige en begrijpelijke boodschap. Dit is ook van

Het is een uitdaging deze groep te bereiken en te

voor beide gemeentebesturen van toegevoegde

belang omdat we een trend zien van toenemende

betrekken met een passende boodschap.

waarde is. Daarnaast heeft de vorming van de

• In de huidige gepolariseerde samenleving is het van

Kernorganisatie Aalsmeer bijgedragen aan stabiliteit

wantrouwen bij onze inwoners. Als gemeente moeten

belang dat besluitvorming transparant, betrouwbaar

en nabijheid van de dienstverlening in Aalsmeer. Een

we hier alert op zijn.

en consistent is. Dat vraagt het nodige van de

aanvullend benchmarkonderzoek laat zien dat de

Geopolitieke ontwikkelingen vragen om meer aandacht

communicatie van bestuurders. Zij dienen duiding

apparaatskosten 3% lager liggen dan het gemiddelde

voor risico- en crisiscommunicatie om de samenleving

te geven aan de afwegingen die de gemeente maakt.

van vergelijkbare gemeenten. De uitkomsten van

weerbaarder te maken. Ook als organisatie bereiden

Inwoners zijn het niet altijd eens met de gemeente,

het onderzoek en de benchmark leiden tot een

we ons voor op langdurige crisissituaties.

maar ze moeten wel uitleg krijgen waarom de

nieuwe Samenwerkingsovereenkomst 2027-2030

In onze stad loopt een aantal grote projecten, zoals de

gemeente bepaalde keuzes maakt. Dat hoort bij een

Aalsmeer Amstelveen en een Ontwikkelagenda om de

ontwikkeling van Nieuw Legmeer, werkzaamheden aan

respectvolle omgang met elkaar, net zoals wij van

samenwerking verder te versterken.

de A9 en daarna de ontwikkeling van het A9 gebied,

inwoners vragen dat zij respectvol met bestuurders,

Raadsbrief uitkomsten evaluatie ambtelijke

ambtenaren en medeburgers omgaan.

samenwerking Aalsmeer-Amstelveen: Raadsbrief

desinformatie. Dit kan leiden tot onzekerheid en

Stadshart, het Oude Dorp en de Noordelijke Poeloever. Het is belangrijk de omgeving daar tijdig over te informeren en actief bij te betrekken.

Uitdagingen en risico’s: • Een omgevingsgerichte organisatie is toegankelijk, betrouwbaar, transparant en inclusief in haar

• Desinformatie is een risico waar wij als organisatie bewustwording en preventieve acties voor moeten ontwikkelen. Als we inwoners niet goed en tijdig

uitkomsten evaluatie ambtelijke samenwerking Aalsmeer-Amstelveen

informeren en betrekken ontstaat er mogelijk meer

Regionale samenwerking

weerstand, polarisatie en wantrouwen in de (lokale)

Onze regio is een gebied waar verstedelijking,

politiek.

internationale economie, een gezonde leefomgeving en

communicatie. Een transparante overheid deelt

grootschalige opgaven in hoog tempo samenkomen.

informatie en betrekt inwoners actief bij zaken

Deze opgaven, zoals woningbouw, bereikbaarheid,

in hun leefomgeving. Participatie wordt steeds

energietransitie en klimaatadaptatie vragen om

belangrijker, mede gestimuleerd door wetgeving

een integrale aanpak en samenwerking op alle

en technologische mogelijkheden. Toenemende

niveaus. In Amstelveen werken we samen in meer

participatie vraagt om meer en continue

dan 70 verbanden, verspreid over alle domeinen,

44

6.5 Internationalisering

zoals de Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD)

Dit komt er op ons af:

Amsterdam-Amstelland en de Veiligheidsregio

In december 2025 presenteerde de Europese

Amsterdam Amstelland (VrAA). De gemeente

commissie een pakket om de woningcrisis aan te

Waar we staan:

Amstelveen is onderdeel van de Metropoolregio

pakken. Zo krijgen overheden door een versoepeling

Bijna een kwart van de inwoners heeft een buitenlands

Amsterdam (MRA) en daarbinnen van de subregio

van de staatssteunregels al vanaf 1 januari 2026 meer

paspoort en er wonen mensen van ongeveer 144

Amstelland Meerlanden (AM). In beide gremia wordt

mogelijkheden om de bouw van middenhuurwoningen

verschillende nationaliteiten in onze stad. Meer dan de

intensief ambtelijk én bestuurlijk samengewerkt

te financieren. Verder wil de Commissie in kaart brengen

helft van de bevolking heeft een migratieachtergrond.

via de platforms: Economie, Ruimte en Mobiliteit.

welke EU-regels versoepeld kunnen worden en de

Een groot deel van deze groep bestaat uit kenniswerkers

Amstelveen is daarnaast aangesloten bij de G40 en

administratieve lasten verminderen om bouwprocedures

en hun gezinnen. Amstelveen kent een hoge mate van

VNG voor gezamenlijke lobby richting Rijk of Europa,

te versnellen en goedkoper te maken. Hiervoor komt

doorstroom: jaarlijks schrijven zich 3.000 tot 4.000

kennisdeling en uitvoeringskracht. En we doen

in 2027 een voorstel. Op het gebied van energie biedt

nieuwe internationals in en vertrekken ongeveer

mee aan diverse regionale gebiedsprogramma’s,

toegang tot het Sociaal Klimaatfonds en investeringen in

evenveel mensen. Tegelijkertijd zien we dat steeds

zoals de Westeinderscheg, om de samenhangende

netwerken kansen voor de energietransitie. Tegelijkertijd

meer internationals zich langdurig of permanent

groen‑blauwe verbindingen, klimaatadaptatie en

vraagt de verplichte invoering van duurzame

vestigen; ongeveer de helft blijft langer dan vijf jaar. De

recreatieve kwaliteit in deze gebieden te versterken.

mobiliteitsplannen (SUMPs) vanaf 2027 om een

internationalisering heeft impact op de samenleving en

De samenwerkingen zijn overwegend effectief: we

proactieve aanpak in stedelijke mobiliteit. Digitalisering

de gemeentelijke dienstverlening. Er is meer druk op

benutten schaalvoordelen, stemmen beleid af en

wordt een speerpunt met de introductie van Europese

voorzieningen zoals internationaal- en regulier onderwijs,

verkrijgen toegang tot (co)financiering.

digitale identiteitsmiddelen eind 2026. Daarnaast

zorg en de woningmarkt. Daarnaast vraagt het om extra

stimuleert Europees beleid een inclusieve arbeidsmarkt

aandacht voor sociale samenhang in de wijken.

6.4 Europa Waar we staan: Europese regelgeving en financiering raken onze

en duurzame inzetbaarheid. Dit biedt kansen voor onderwijs en arbeidsmarktbeleid. Tot slot creëert het

Het internationale beleid dat in 2023 is vastgesteld, richt

nieuwe Meerjarig Financieel Kader (MFK) 2028–2034

zich op het vinden van een balans tussen economische

extra financieringsruimte, waarmee Amstelveen

groei en welzijn. In 2026 wordt het internationale

strategisch kan inspelen op Europese prioriteiten.

beleid geëvalueerd en geactualiseerd. Amstelveen wil een stad blijven waar alle inwoners, internationals én

lokale taken direct. Circa 70% van het Europese beleid

Uitdagingen en risico’s:

raakt het lokale beleid. De Europese Commissie biedt

• Wij zijn ons nog onvoldoende bewust van de impact

voor nieuwkomers is verbeterd, zodat zij sneller hun weg

subsidiemogelijkheden aan overheden en instellingen

van het Europese beleid op onze eigen praktijk en de

vinden en kunnen meedoen in de samenleving. Daarnaast

om haar beleidsdoelstellingen te realiseren. Voor

kansen die Europese subsidies bieden om regionale

worden in de wijken meer laagdrempelige activiteiten

de periode 2024 – 2029 biedt dit mogelijkheden om

en lokale doelstellingen te realiseren. Om beter

georganiseerd om bewoners met elkaar in contact te

Duurzame welvaart en concurrentievermogen, Sociale

aan te sluiten op Europese beleidslijnen en toegang

brengen. Het netwerk Amstelveen Connect@ speelt hierin

rechtvaardigheid, Levenskwaliteit en Democratische

te krijgen tot subsidies, moeten we investeren in

een belangrijke rol. In 2026 wordt het internationale

normen en waarden te stimuleren.

kennisverwerving en regionale samenwerking.

beleid geëvalueerd en geactualiseerd.

Nederlanders, zich thuis voelen. De informatievoorziening

45

Relevante documenten:

partners van internationals biedt kansen om onbenut

internationalisering benoemen. Dit vraagt om een

• Internationaal beleid 2023-2026

arbeidspotentieel te benutten, bijvoorbeeld in sectoren

integrale benadering waarbij economische, sociale

• Programma Internationaal Verbinden 2025-2026

met tekorten.

en maatschappelijke effecten worden meegewogen

• Raadsbrief Stand van zaken uitvoering internationaal beleid en afdoening motie

Uitdagingen en risico’s:

‘Wegwijs – Find your way 28okt25’

• Internationalisering heeft invloed op vrijwel

Dit komt er op ons af:

alle beleidsterreinen van de gemeente: van onderwijs, woningmarkt en arbeidsmarkt tot

in toekomstig beleid.

6.6 ICT en digitalisering

Hoewel de instroom van internationals het afgelopen

sociale cohesie, zorg en integratie. We moeten bij

jaar licht afnam, blijft het aandeel internationale

beleidsontwikkeling op deze terreinen structureel

Waar we staan:

inwoners toenemen. De verwachting is dat de vraag

rekening houden met de groeiende internationale

De digitale transformatie ontwikkelt zich snel

naar internationaal talent groot blijft, mede door de

gemeenschap.

en beïnvloedt alle domeinen van de organisatie.

vergrijzing en de daarmee samenhangende uitdagingen op de arbeidsmarkt. De groep inkomensafhankelijke

• De gemeente moet een realistisch beeld uitdragen en zowel de kansen als de uitdagingen van

Voor Amstelveen en Aalsmeer betekent dit dat digitalisering integraal onderdeel is geworden van de organisatieontwikkeling. Wij kiezen daarbij nadrukkelijk de rol van ‘smart follower’: we zijn gericht op slim gebruik van bewezen technologie en landelijke voorzieningen. Op 18 juni 2025 stemde de VNG in met een voorstel om als één sterke bestuurslaag regie op de digitale samenleving te nemen en als vervolg daarop met voorstel Realisatiekoers Common Ground (delen van kennis, ervaringen en dergelijke op gezamenlijke basis). Aanleiding hiervoor zijn de schaarste en de geopolitieke instabiliteit die de digitalisering onder druk zetten: • Er een grote schaarste aan mensen en middelen bij gemeenten. Zeker in het licht van nieuwe wettelijke verplichtingen vanuit Europa die tot doel hebben gemeentelijke taken beter, verantwoord en veilig uit te voeren maar ook veel extra werk vragen. • De geopolitieke omgeving is onstabiel en bedreigt de veiligheid en continuïteit van onze digitale systemen.