Ambtelijk overdrachtsdossier Amstelveen maart 2026

46

Sterker nog, digitale systemen van gemeenten zijn

kracht, maar doorontwikkeling stopt niet op de

zijn over gemeentelijke activiteiten, openstaan voor

nadrukkelijk doelwitten van kwaadwillende statelijke

invoeringsdatum. Daarnaast dienen we wetten op het

initiatieven uit de samenleving, verantwoording

actoren om ons land te ontregelen.

gebied van AI, data en digitale veiligheid in te voeren

afleggen en nieuwe technologieën gebruiken.

die medebepalend zijn voor verdere digitalisering.

De belangrijkste wetten over open overheid en

Vanwege de urgentie heeft de VNG ervoor gekozen

transparantie zijn de Europese Data Governance Act

is om de principes van Common Ground als eerste

Los van nieuwe wet- en regelgeving, maar soms wel

(DGA), de Wet hergebruik overheidsinformatie (Who)

toe te passen in het domein digitale dienstverlening.

daarmee samenhangend, komen ICT-leveranciers

en de Wet open overheid (Woo).

Wij maken inmiddels ruimschoots gebruik van

voortdurend met nieuwe producten en diensten, al was

Het gemeentelijke Woo-programma is inmiddels

collectieve (ICT-)diensten, zoals het GGI-netwerk,

het maar omdat nieuwe technieken dat mogelijk maken

overgedragen aan de lijnorganisatie. Informatie wordt

Informatiebeveiligingsdienst, rapportage via

en ‘de samenleving’ het verwacht of er om vraagt.

steeds vanzelfsprekender gedeeld en Woo-verzoeken

ENSIA, het Gemeentelijke Gegevens knooppunt, de

Wat er exact gaat komen aan ‘grote updates’ en Cloud

worden tijdig afgehandeld. Informatie wordt beter

Softwarecatalogus, Govroam en de Single Digital

migraties, is nu nog niet precies te voorspellen, maar dat

ontsloten en is in veel gevallen tijdig beschikbaar,

Gateway. Zo liften wij op efficiënte wijze mee op de

er komende jaren behoorlijk wat gaat veranderen op het

al vraagt de borging van werkwijzen nog aandacht.

ontwikkeling van collectieve voorzieningen zonder dat

gebied van ICT en ICT-dienstverlening, staat buiten kijf.

Medewerkers staan positief ten opzichte van het

we daar zelf in hoeven te investeren.

principe “Open en zorgvuldig” werken en het is Toch is er wel degelijk ruimte voor eigen keuzes, als het

onderdeel van ‘onboarding’ en trainingen.

Vanuit de EU loopt “De Digital Decade”, een Europees

gaat om toepassing(en) van ICT. Ambitie ontmoet hier

programma dat de digitale transformatie van

beschikbare middelen. Dat gaat het niet alleen om geld,

Voor een transparante overheid moeten zowel

Europa tot 2030 moet versnellen. Doel is een meer

maar vooral om capaciteit, de juiste competenties en

de informatie als de data voldoende zijn.

mensgerichte, duurzame, inclusieve en welvarende

het verander- en absorbtievermogen. Bij ambities en

Werken aan informatie vindt plaats binnen de

samenleving creëren door middel van digitale

vrije keuzes in de toepassing van ICT moeten we goed

informatiehuishouding. Dit gaat niet alleen over

technologieën. Dit omvat 13 projecten die Nederlandse

kijken naar nut en noodzaak van investeringen alsmede

gebruik en beheer van informatie, maar ook over

gemeenten voor 2030 gerealiseerd moeten hebben.

naar het verwachte rendement.

juistheid, bruikbaarheid, beschikbaarheid en

Zes van die projecten hebben wij in Amstelveen al

toegankelijkheid. Door de toenemende digitale

uitgevoerd.

mogelijkheden neemt de complexiteit van de

Dit komt er op ons af: We verwachten we een flinke groei in het gebruik

6.7 Transparante overheid

informatievraagstukken toe en is het op orde houden een constante uitdaging.

van nieuwe technologieën zoals data, AI, algoritmen

Waar we staan:

Werken aan data vindt plaats binnen datagovernance.

en ethiek in zowel de (digitale) dienstverlening als

Een open overheid is een kernwaarde van de

Datagovernance is het geheel van beleid, processen,

bedrijfsvoering. Daarbij hebben we te maken met

democratische rechtstaat. “Alles is openbaar

rollen en verantwoordelijkheden die ervoor zorgen

nieuwe wet- en regelgeving. Grote wetten zoals de

tenzij”, is ook het gemeentelijk principe wat betreft

dat data in een organisatie betrouwbaar, veilig,

Omgevingswet en de Wet open overheid zijn al van

overheidsinformatie. Dat betekent dat we transparant

consistent en bruikbaar zijn. Hierin is een belangrijke

47

rol weggelegd voor datakwaliteit, beveiliging en

Dit komt er op ons af:

privacy, eigenaarschap en de ethische kanten (inclusief

De verplichte categorieën informatie die actief

algoritmes) van het gebruik van data. Dat doen we

openbaar gemaakt moeten worden, zijn in

onder meer via het project Datagedreven werken.

vier stappen tranches verdeeld. De eerste

6.8 A  rtificial Intelligence (AI) als kans en risico

tranche is in werking getreden, de tranches 2

Kunstmatige Intelligentie (beter bekend onder de

Ethiek

tot en met 4 volgen de komende jaren. Woo-

Engelse afkorting AI) is overal en valt niet te negeren. AI

Ethiek bij data- en informatietechnologie gaat

informatiecategorieën en definities | Open

is zowel een kans als een risico. Het kan ons helpen met

over de vraag of we de technologie die we kunnen

Overheid.

het automatiseren en vereenvoudigen van processen,

en mogen toepassen ook willen toepassen: is het

waardoor het werk efficiënter wordt. Tegelijkertijd is

ethisch verantwoord? In januari 2025 stelde het

Belangrijkste opgave is het volledig digitaliseren

het belangrijk om AI zorgvuldig in te zetten, want het

college het “Ethisch afwegingskader bij data- en

van de informatiehuishouding. Daarnaast moet de

brengt risico’s met zich mee op het gebied van ethiek,

informatietechnologie” vast. Er is een (interne)

verordening en het besluit informatiebeheer worden

transparantie, bias (vooroordelen) en onjuistheden.

ethische commissie ingesteld en veel energie gestoken

vernieuwd als gevolg van de nieuwe Archiefwet (01-

Ook de raad heeft veel belangstelling voor AI,

in bewustwording. Medewerkers kunnen laagdrempelig

01-2027). Deze wet bepaalt dat informatie niet na

getuige de moties waarin het college wordt verzocht

melding maken van ethische vragen en een ethische

20 jaar, maar na 10 jaar openbaar wordt gemaakt.

toepassingsmogelijkheden te onderzoeken (9 juli 2025

check uitvoeren voordat de ethische commissie wordt

Niet alle informatiesystemen zijn geschikt om aan de

AI-chatbot en 25 november 2025 AI-kansen). Dat geldt

ingeschakeld. Deze zomer wordt een eerste jaarverslag

wettelijke verplichtingen te voldoen. Denk aan tijdige

ook voor de rekenkamer die een onderzoek wil doen na

opgeleverd heeft het college in maart 2025 toegezegd.

vernietiging en overbrenging van de informatie in de

de zomer van 2026 of in 2027.

systemen. We zijn afhankelijk van de mogelijkheden die Algoritmes

de leveranciers van de systemen beschikbaar stellen.

Waar we staan:

Een algoritme is gedefinieerd als “software die

Diverse affaires hebben geleid tot (meer) wetgeving en

Er is een programma AI opgezet met drie pijlers:

geautomatiseerd voorspellingen doet, beslissingen

toezicht, zoals de Cyberveiligheidswet, de toekomstige

kaderstelling, werkprocessen en training. Om

neemt of adviezen geeft door gebruik van data-

verplichting om hoogrisico algoritmes te toetsen aan

de basis op orde te krijgen zijn er spelregels

analyse, statistiek of zelflerende logica die

mensenrechten (een IAMA).

opgesteld voor medewerkers om Copilot en andere

impact hebben op burgers, bedrijven of andere

toegestane AI op een juiste manier te gebruiken.

belanghebbenden.” Het mag duidelijk zijn dat ook hier

Kennismakingsworkshops, AI-geletterdheid

ethische kwesties kunnen spelen. Als gemeente willen

trainingen en de eerste onderzoeken naar mogelijke

we grip en overzicht op het gebruik van algoritmes.

werkverbeteringen met Copilot Chat zijn in volle gang.

Daarom werken we op dit moment aan Algoritmebeleid

De volgende stap is het opstellen van beleid, waarbij

dat naar verwachting in de loop van 2026 aan het

visie, doelen en strategie een belangrijk onderdeel

college wordt aangeboden. Een voorgenomen

van zijn. AI valt ook onder het ethisch afwegingskader

Rekenkameronderzoek naar AI en algoritmes is een

(paragraaf 6.7). Er is een Europese wet, de AI Act, waar

half jaar uitgesteld.

ook onze organisatie aan moet voldoen.

48

Dit komt er op ons af: We moeten voldoen aan de AI Act. De handhaving van de AI act wordt komende tijd uitgerold. Naast het invoeren van de Europese AI Act vereist dit investeren

6.9 W  eerbare overheid en cyberveiligheid

in kennis op het gebied van naleving en kennis bij

Waar we staan:

medewerkers en leidinggevenden die verantwoordelijk

Weerbare overheid

zijn voor het juiste gebruik van nieuwe toepassingen in

De Noord-Hollandse Norm Weerbare Overheid

hun werk en de output die het geeft.

is ontwikkeld om gemeenten en de provincie

Uitdagingen en risico’s: • Het aantal AI toepassingen neemt enorm toe.

weerbaarder te maken tegen ondermijnende criminaliteit, agressie en intimidatie tegen ambtenaren en politieke ambtsdragers, en andere

Dat vraagt kennis, niet alleen om ze te gebruiken,

externe dreigingen. Naast het aanpakken van

maar ook om de meest geschikte toepassingen te

criminele ondermijning biedt de norm bescherming

selecteren en te implementeren. Wat werkt, wat

tegen verstoringen van democratische processen

vraagt dat van medewerkers en de organisatie en

en versterkt het de integriteit van het openbaar

binnen welke kaders we dit veilig en verantwoord

bestuur. Hiermee draagt de norm bij aan een

kunnen doen.

veilige werkomgeving, beschermt het politieke

• AI kan bedrieglijk echte beelden, hallucinerende AI

besluitvorming, en zorgt het voor een gezamenlijk sterk

chats en foute antwoorden generen. Risico’s op het

front tegen bedreigingen, waardoor het vertrouwen

gebied van ethiek, transparantie, bias (vooroordelen)

in het openbaar bestuur wordt gewaarborgd. De

en onjuistheden zijn niet gering en groter zonder

gemeentelijke stuurgroep Weerbare Overheid draagt

voldoende kennis van zaken bij medewerkers.

zorg voor de implementatie en borging van deze norm binnen onze organisatie. Eind 2026 zal deze NoordHollandse Norm geïmplementeerd zijn. Beleidsdocumenten Weerbare Overheid • Besluit B&W Noord-Hollandse norm Weerbare Overheid Cyberveiligheid Onder druk van crises, digitale dreigingen, maatschappelijke polarisatie of andere verstoringen moet de overheid blijven functioneren en publieke

49

waarden beschermen. Informatiebeveiliging en privacy

Dit komt er op ons af:

zijn daarbij cruciaal om digitale dreigingen het hoofd te

Voortdurende aandacht voor informatiebeveiliging

bieden.

blijft cruciaal. Onze organisatie werkt actief aan de invoering van de nieuwe Cyberbeveiligingswet

Nieuwe dreigingen, zoals ransomware (gijzeling),

(NIS2), die naar verwachting in Q2/Q3 2026 van

supply chain attacks en misinformatiecampagnes

kracht wordt. Deze wet verplicht gemeenten

kunnen de continuïteit van onze dienstverlening en

tot een risico-gestuurde aanpak en strengere

het vertrouwen van inwoners direct raken. Continue

beveiligingsmaatregelen. De noodzaak hiervan wordt

doorontwikkeling van onze beveiligingsmaatregelen

versterkt door de groeiende afhankelijkheid van

is noodzakelijk om het risico op datalekken,

externe leveranciers en cloud-diensten, waardoor

verstoring van dienstverlening en reputatieschade te

grip op beveiliging en privacy houden steeds

verkleinen. Daarbij dragen gemeenten een belangrijke

complexer wordt. Daarom zijn het versterken van

verantwoordelijkheid voor de continuïteit in lokale

logging (vastleggen wat er gebeurt in een systeem) en

ketens met partners zoals de Omgevingsdienst, de

monitoring, het borgen van bedrijfscontinuïteit en het

Veiligheidsregio en de GGD.

verbeteren van leveranciersmanagement urgent. Ook toegangsbeveiliging en het structureel meten van de

Het doel van informatiebeveiliging en privacy is de

effectiviteit van maatregelen vragen om actie, omdat

weerbaarheid van onze organisatie vergroten en

deze punten direct onze wettelijke verplichtingen

ervoor zorgen dat inwoners kunnen rekenen op

raken onder de Cyberbeveiligingswet. Bewustwording

veilige en betrouwbare digitale dienstverlening en

onder medewerkers is daarnaast een doorlopend

partners in de lokale keten op ons kunnen bouwen. Dit

aandachtspunt.

sluit naadloos aan bij het bredere project Weerbare samenleving, waarin borging van bedrijfscontinuïteit

Uitdagingen en risico’s:

centraal staat.

• De Cyberbeveiligingswet voorziet in stevige sancties

Het geactualiseerde Informatieveiligheid &

en boetes voor organisaties die niet voldoen

Privacybeleid wordt naar verwachting Q1 2026 door

aan de verplichtingen rond risicomanagement

het college B&W vastgesteld.

en beveiligingsmaatregelen. De Autoriteit Persoonsgegevens kan boetes opleggen voor

Beleid vastgelegd: • Privacy verklaringen

datalekken. • Reputatieschade: inwoners en partners verliezen

• Raadsbrief ENSIA-audit, Jaarverslag Functionaris

vertrouwen in de gemeente wanneer dienstverle-

Gegevensbescherming (FG), Cyberbeveiligingswet

ning wordt verstoord of persoonsgegevens onvol-

(NIS2)

doende beschermd blijken.

50

7. Financiën 51

De financiële positie van Amstelveen is al

Beleidskaders en andere relevante

Collegeprogramma /coalitieakkoord

jaren zeer gezond. We voeren een behoedzaam financieel beleid om dit vast te houden. Dit betekent het waarborgen van een structureel sluitende meerjarenbegroting met een toereikende

verwijzingen: • P&C portaal financiële documenten • Financiele verordening gemeente Amstelveen 2025

College Uitvoeringsprogramma

vermogenspositie met als uitgangspunt het in stand houden van het bestaande

• Nota risicobeleid, reservebeleid en activabeleid Amstelveen 2021

Beleidsnota’s

voorzieningenniveau. Wel neemt de druk op de

• Treasurystatuut Amstelveen 2026

structureel beschikbare middelen toe waardoor

• www.waarstaatjegemeente.nl

bezuinigingen de komende jaren onontkoombaar

• www.coelo.nl

lijken. Daarnaast nemen de incidenteel beschikbare

en tie ing ll

Jaarstukk en

G

van nieuwe ontwikkelingen. Als regel via de Perspectiefnota om zo aan de voorkant de kaders te bepalen voor de meerjarenbegroting. In onder meer verkiezingsjaren kan een brede integrale afweging

b u In te dg rne e tt e ri n g

ak

-

e an nn l ep c ti pl a D ir e li n gs afd e

en n

T

jaarlijks moment van brede, integrale afweging

R

Perspectiefnota en Begroting. Centraal staat één

N

2. In de tweede plaats is er de jaarlijkse cyclus van

W

college uitvoeringsprogramma).

v ij d g e et a e d rt T w e appo r

bestuursperiode (coalitieakkoord vertaald naar een

P&C cyclus (kalender)

A

en een beleidskader opgesteld voor de komende

R D I N

Na de verkiezingen wordt een college gevormd

O O

gekoppeld aan de gemeenteraadsverkiezingen.

E

1. In de eerste plaats is er de meerjarige beleidscyclus,

E L L I N G

integrale afweging:

V

de raad (budgetrecht) en betreft de kaderstelling via

S T

Het mandaat voor financiële besluitvorming ligt bij

M ter idd mi e jn lla pl

• www.findo.nl

R

Ev a bij lua st e

op onze begroting verder toeneemt.

K

E magram D Pro groting A be e g ng nin an

pectiefnota Pers

middelen (algemene reserve) af waardoor de druk

U it

vo e

r in g

plaatsvinden bij de meerjarenbegroting.

52

Waar staan we nu:

werking moeten tegengaan en oplopende kosten

Financiële verhouding met het Rijk Gemeenten zijn via de VNG langdurig in gesprek met het Rijk over de financiële verhoudingen. De disbalans

• Kosten Omgevingswet: met de komst van

moeten voorkomen. Daarnaast voert de VNG

de Omgevingswet zijn implementatiekosten

gesprekken met het Rijk over de indexering van de

gemaakt waar vergoedingen vanuit het Rijk

Wmo-kosten. De prijsstijgingen gaan harder dan de

tegenover staan. Het structurele gevolg van de

inflatiecorrectie op het gemeentefonds;

Omgevingswet zou voor gemeente budgettair

tussen taken, middelen en bevoegdheden is nog

• Onzekerheid over het Aanvullende Welzijn en Zorg

neutraal uitpakken. Hier waren in het begin al de

steeds niet opgelost. Wel zijn stappen gezet maar

Akkoord (AWZA); De SPUK GALA (eindigt per 2026)

nodige vraagtekens bij gezet en we zien nu dat de

voornamelijk met incidenteel extra geld. De Raad voor

en de SPUK IZA 2 (eindigt per 2027) krijgen geen apart

kosten oplopen, terwijl er nog geen vergoeding

het Openbaar Bestuur (ROB) heeft hier in 2021 een

vervolg maar de financiering zou via de Aanvullend

vanuit het Rijk komt.

rapport (Rust-Reinheid-Regelmaat) over uitgebracht

Zorg- en Welzijnsakkoord (AWZA) structureel worden

en in maart 2025 een vervolgadvies (Afrekenen met

gemaakt. Er is nog onzekerheid over de vorm, het

Structurele begrotingspositie

Disbalans) over opgesteld. Het structureel oplossen

precieze structurele bedrag en hoeveel ruimte de

De meerjarenbegroting 2026-2029 is ‘sluitend op

van deze disbalans is nodig voor een stabiel meerjarig

gemeentes krijgen voor een integrale afweging en

€ 0’, dat wil zeggen dat alle structurele ltasten gedekt

financieel perspectief.

verdeling van middelen. Dit maakt het onmogelijk

worden door structurele inkomsten. Dit is een

om besluiten te nemen over de structurele financiële

belangrijke vereiste voor onze toezichthouder, de

kaders die volgen uit de AZWA-opdracht;

Provincie. De begroting bevat wel enkele stelposten.

1

• Hervormingsagenda Jeugd: het Rijk heeft toekomstige besparingen ingeboekt waarbij de VNG en anderen vraagtekens hebben gezet of deze haalbaar zijn. Voor Amstelveen gaat het om ongeveer € 3,4 miljoen structureel vanaf 2028;

Structureel begrotingsbeeld 2026-2029 negatief bedrag is tekort; positief bedrag is tekortverlaging/overschot

2026

• Verder ‘ingroeipad’ nieuw verdeelmodel Gemeentefonds: met ingang van 2023 is de nieuwe verdeling van het Gemeentefonds gestart in gematigde vorm. Het Rijk heeft aangegeven

Vertrekpositie: Programmabegroting 2025 Perspectiefnota 2026 en Begroting 2026 (incl. circulaires)

vanaf 2027 een volgende stap te nemen. Mocht het

• Kostendekkendheid afvaltarief

beoogde ‘ingroeipad’ gevolgd worden, betekent dit

• Taakstellingen (realistisch begroten/formatie)

voor Amstelveen een voordeel van maximaal € 2 à € 3 miljoen. Waarschijnlijk valt dit lager uit op basis van onderzoeken die het Rijk nog laat uitvoeren; • Oplopende kosten Wmo: door de val

bedrag x € 1.000

2027

2028

2029

-

4.937

4.937

4.937

-452

-6.958

-7.394

-9.328

1.000

1.000

1.000

1.021

1.021

1.021

436

2.370

0

0

452

• Bezuinigingsopgave 2028 e.v. Stand begroting (nieuwe vertrekpositie voor PN2027)

0

0

Tabel o.b.v. Programmabegroting 2026

van het Kabinet is de invoering van een inkomensafhankelijke bijdrage voor de Wmo vertraagd. Deze bijdrage zou de aanzuigende

1 2

Specifieke Uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord Specifieke Uitkering Integraal Zorg Akkoord

53

• Uitgangspunt van het gemeentelijk beleid zijn kostendekkende tarieven. Voor de rioolheffing geld dit al, maar de afvalstoffenheffing is op dit moment voor

Incidenteel begrotingsbeeld 2026-2029 (algemene reserve) negatief bedrag is tekort; positief bedrag is tekortverlaging/overschot

bedrag x € 1.000

2026

2027

2028

2029

Geraamde stand per 1 januari

51.181

32.621

28.443

25.724

Bestaand verloopt tot PN2026

-16.520

105

-1.435

4.193

Perspectiefnota 2026 en begroting 2026 (incl. circulaires)

-2.040

-4.283

-1.284

-8.979

politiek geschetst, al ligt dit beeld genuanceerder.

Geraamde stand per 31 december

32.621

28.443

25.724

20.938

Toch zien wij op onderdelen dat er weldegelijk sprake

Tabel o.b.v. Programmabegroting 2026

88% kostendekkend. Afgesproken is om dit tarief met ingang van 2027 voor 100% kostendekkend te maken. • Gemeenten zien bij de tussenrapportages en jaarrekening vaak een overschot ontstaan. Het beeld van overschotten wordt ook in de media en landelijke

is van structurele onderbestedingen. Met het aan de voorkant anticiperen op onderbesteding geven wij

Belangrijke maatstaf om de financiële positie

Tegenover een zeer goede begrotings- en

invulling aan het advies uit het accountantsverslag

van Amstelveen op te beoordelen is het

reservepositie staat een toenemend risicoprofiel

2024 om het ‘voorspellend vermogen’ van de

weerstandsvermogen via de weerstandsratio.

van substantiële omvang, met name door een aantal

begroting te verhogen.

Deze wordt bepaald door de omvang van de

grote, meerjarige en complexe grondexploitaties en

• Om tot een sluitende begroting te komen in 2028

weerstandscapaciteit afgezet tegen het risicoprofiel.

overige projecten (Legmeer/BTAZ, mobiliteit, Stadshart,

en 2029 is een bezuinigingsstelpost opgenomen.

De weerstandsratio voor de begroting 2026 exclusief

Kronenburg). Het behouden van een goede financiële

Door alle onzekerheden tussen gemeente en Rijk

de reserve “dekking kapitaallasten” bedraagt 1,14

positie is geen automatisme, maar vraagt een alert

(zie ‘financiële verhoudingen met het Rijk’) staat de

(voldoende). Met inachtneming van de reserve

beleid.

omvang en de timing van het te bezuinigen bedrag

kapitaallasten scoort Amstelveen ver boven de 2,0

niet vast en is deze daarom ook niet ingevuld met

(uitstekend). Ook andere jaarlijkse benchmarks over

Andere belangrijke kengetallen die aangeven hoe

concrete bezuinigingen.

de financiële positie komen tot goede scores voor

de gemeente er financieel voorstaat zijn de Netto

Amstelveen (VNG, BDO).

schuldquote en de solvabiliteitsratio.

Algemene Reserve (incidentele middelen) en weerstandsvermogen De omvang van de algemene reserve was de afgelopen jaren robuust en stelde ons in staat vele investeringen te doen. Met de raad spraken wij af dat de algemene reserve een minimale omvang moet hebben van € 15 miljoen. Voor komende jaren zijn investeringen geraamd in grote projecten zoals de inrichting van de overkappingen over de A9, Legmeer, de noordelijke Poeloever en Stadshart.

Omschrijving

2026 2027 2028 2029 Optimale streefwaarde Toelichting

Netto schuldquote

11% 34% 73% 79%

Hoe lager, hoe beter (<90%)

Heeft de gemeente een hoge schuld exclusief verstrekte leningen?

Netto gecorrigeerde schuldquote

9% 33% 72% 77%

Hoe lager, hoe beter (<90%)

Dit is de netto schuldquote exclusief geleende gelden die zijn doorgeleend.

Solvabiliteitsratio

63%

Hoe hoger, hoe beter (>50%)

Heeft de gemeente voldoende eigen vermogen om aan haar financiële verplichtingen te voldoen?

56% 43%

42%

54

De netto schuldquote zien we de komende jaren

wendbaar. Kapitaallasten liggen immers voor 25 tot

Dit vraagt om scherpere keuzes in wat we als gemeente

stevig oplopen maar blijft nog beneden de eerste

40 jaar vast en soms zelfs langer. Hiervoor moeten

wel of niet kunnen doen.

signaalwaarde van 90% (tweede signaalwaarde

we ruimte vinden op andere onderdelen in de

is >130%) en is als ‘goed’ te beschouwen. De

begroting. Bijkomend effect is dat de omvang van

sterke stijging hangt samen met de voorgenomen

de algemene reserve langzaam afneemt waardoor

specifiek het realiseren van tijdelijke huisvesting

investeringen en financieringsbehoefte voor de

investeringen die we nu ten laste brengen van de

voor kwetsbare personen, economisch daklozen

transformatie van Legmeer. De aflopende solvabiliteit

algemene reserve (bijvoorbeeld investeringen in de

en de doorstroom van diverse doelgroepen zoals

past bij het algemene beeld dat we steeds scherper aan

grote projecten zoals Noordelijke Poeloever) in de

statushouders;

de wind gaan varen de komende jaren.

toekomst rechtstreeks op de structurele begroting

Dit komt er op ons af:

zullen drukken. • De eerder benoemde disbalans tussen taken

We verwachten komende jaren dat de druk op de

en middelen (zoals omgevingswet, jeugdhulp,

structurele begroting toeneemt. Door effecten van

Wmo) blijft een grote onzekerheid die bepalend zal

buitenaf en schaarste nemen de structurele lasten toe,

zijn voor de hoeveelheid beschikbare structurele

terwijl er weinig tot geen ruimte is.

middelen.

• Financiering van de woningbouwopgave en

• Benodigde investeringen om de bereikbaarheid (fiets en deelmobiliteit) te borgen, civiele kunstwerken te vervangen en de financiële inpassing van investeringen rondom klimaatadaptatie en energietransitie; • De aanleg van de woon-werkwijk Nieuw Legmeer vraagt om gemeentelijke investeringen. Voor het oprichten van een publiek warmtebedrijf of de

• Toenemende kosten door schaarste aan personeel

We zien dat de omvang van de algemene reserve

aanleg van parkeeroplossingen kan het zijn dat om

en grondstoffen. De afgelopen jaren werden we

langzaam richting de minimale ondergrens van € 15

voorfinanciering wordt gevraagd. Dit gaat om grote

geconfronteerd met onvoorspelbare en hoge

miljoen beweegt. Via gronduitgifte hebben we in de

bedragen die met de tijd terug worden verdiend

inflatiecijfers. De prijs van grondstoffen en energie

achterliggende jaren inkomsten gerealiseerd die aan

maar tot die tijd wel een beslag leggen op onze

stegen hard door toenemende vraag en afnemend

de algemene reserve werden toegevoegd. Doordat

aanbod. De geopolitieke situatie was en is nog

gronduitgifte zich vaker richt op het realiseren van

steeds onstabiel. Ander component is de schaarste

betaalbare woningen, nemen de inkomsten uit

oplopende kosten voor de jeugdhulp en de Wmo.

aan personeel. De arbeidsmarktproblematiek

gronduitgifte af. Bij een afnemende algemene reserve

Daarnaast kent dit domein structurele opgaven die

bestaat niet alleen uit een disbalans tussen het

neemt de druk op de structurele begroting verder toe

nu gedekt worden vanuit incidentele rijksmiddelen

gevraagde en aangeboden volume maar ook uit

en ook onze financieringsbehoefte zal toenemen. Dit

zoals bij de AWZA en het Sociaal Loket;

een disbalans tussen de gevraagde en aangeboden

maakt onze structurele begroting kwetsbaarder voor

kennis;

rente-schommelingen.

• Toenemende kapitaallasten als een gevolg van een

financieringsruimte en rentelasten; • Binnen het sociaal domein zien we de alsmaar

• We verwachten grote uitgaven voor AI-toepassingen, digitalisering, cyberveiligheid, informatiebeveiliging en de vervanging van grote softwarepakketten/

groeiende behoefte aan passend maatschappelijk

Uitdagingen en risico’s:

vastgoed en investeringen in onderwijshuisvesting.

In andere hoofdstukken in dit overdrachtsdossier zijn

structurele en incidentele financiële middelen maar

Een toenemende omvang van kapitaallasten in de

financiële uitdagingen en risico’s benoemd die met

ook om meer gespecialiseerd personeel.

structurele begroting maakt de begroting minder

elkaar wedijveren om beschikbare financiële ruimte.

cloudoplossingen. Dit vraagt niet alleen meer

55

Bijlage 1.: Ontwikkelingen en trends 1. G  roter, grijzer en diverser: demografische ontwikkelingen in Nederland en Amstelveen De belangrijkste demografische ontwikkelingen in Nederland en Amstelveen zijn: • Groei van de bevolking; • Vergrijzing; • Toenemende diversiteit naar nationaliteit en migratieachtergrond;

Bevolkingsprognose Nederland 2024-2070 2024

2030

2040

2050

17.951.318

18.474.559

19.186.083

19.683.506

% 65 jaar e.o.

20,5%

22,7%

24,9%

24,4%

% 80 jaar eo (van 65+)

24,5%

28,5%

32,7%

40,4%

Grijze druk (65+/20-64 jaar)

34,9%

39,4%

45,1%

44,4%

% geboren buiten Nederland

16,3%

18,7%

21,2%

23,2%

Bevolking totaal

Amstelveen: • De natuurlijke aanwas is al een paar jaar negatief:

• Op dit moment telt Amstelveen 95.000 inwoners,

sterfteoverschot;

1.1 Groei van de bevolking

volgens de laatste prognoses (2025) passeren we

• De huidige bevolkingsgroei komt vrijwel geheel voor

• De vestigingen vanuit het buitenland overtreffen

minus sterfte) en het migratiesaldo (immigratie minus

daarbij ruimschoots de vestigingen vanuit het

emigratie).

binnenland;

• De huidige bevolkingsgroei komt vrijwel geheel voor rekening van immigratie. • Op dit moment telt Nederland 18 miljoen inwoners, volgens de laatste prognoses (2024) zijn dat er rond 2040 19 miljoen.

gebouwd. De gemiddelde woningbezetting stijgt niet noemenswaardig, is 2,19 (exclusief Kronenburg/ Uilenstede).

Bevolkingsprognose Amstelveen 2025-2050

• De natuurlijke aanwas is na een scherpe daling sinds de jaren 70 vrijwel 0.

• Amstelveen groeit omdat er woningen worden

mensen in Amstelveen wonen dan er vertrekken;

De bevolking groeit door natuurlijke aanwas (geboorte

Nederland:

rond 2030 de 100.000 inwoners;

rekening van het vestigingsoverschot: er komen meer

2025

2030

2040

2050

Bevolking totaal

95.844

102.020

107.716

108.198

% 65 jaar e.o.

19,5%

19,8%

21,4%

23,0%

% 80 jaar eo (van 65+)

29,7%

32,9%

36,7%

39,9%

Grijze druk (65+/20-64 jaar)

33,7%

33,8%

36,2%

39,7%

56

1.2 Vergrijzing Vergrijzing is het gevolg van een sterk dalend kindertal

Bevolkingsontwikkeling Nederland 2000-2025

sinds de jaren 70 en een sterke toename van de

2000

2010

2020

2025

15.863.950

16.574.989

17.407.585

18.044.027

38,2

40,1

42,5

42,8

% 65 jaar e.o.

13,6%

14,9%

19,5%

20,8%

% 80 jaar eo (van 65+)

23,2%

25,5%

24,2%

24,8%

Grijze druk (65+/20-64 jaar)

21,9%

25,1%

33,1%

35,5%

levensverwachting.

Nederland: • Het gemiddeld kindertal per vrouw is tussen 2000 en 2025 gedaald van 1,72 naar 1,66; • Het aandeel kinderloze vrouwen is in beide jaren 25%; • De levensverwachting van 0-jarigen in 2024 ligt voor mannen op 80,5 jaar en voor vrouwen op 83,3 jaar. In 2000 was dat nog respectievelijk 75,5 en 80,6 jaar. • De gemiddelde leeftijd van de bevolking steeg van 38,2 in 2000 naar 42,8 in 2025; • Het percentage ouderen (65 jaar en ouder) steeg tussen 2000 en 2005 van 14% naar 21%; • Het aandeel 80-plussers binnen de groep 65 jaar en ouder nam tussen 2000 en 2025 toe van 23% naar

Inwoners Gemiddelde leeftijd

Amstelveen: • De gemiddelde leeftijd van de bevolking steeg van

• Laatste 5 jaren daalde de gemiddelde leeftijd en

40,9 in 2000 naar 41,6 jaar in 2025;

bleef aandeel 65+ gelijk door migratie;

• Het percentage ouderen (65 jaar en ouder) steeg

• Bevolkingsprognose laat toenemende vergrijzing

tussen 2000 en 2005 van 18% naar 20%;

zien (21% 65-plussers in 2040, aandeel 80-plusssers

• Het aandeel 80-plussers binnen de groep 65 jaar en

is 37%).

ouder groeide tussen 2000 en 2025 van 25% naar 30%;

25% (dubbele vergrijzing). • De grijze druk (65+ ten opzichte van 20-64 jaar) liep

Bevolkingsontwikkeling Amstelveen 2000-2025

op van 22% naar 36%;

2000

• Bevolkingsprognose laat toenemende vergrijzing zien (25% 65-plussers in 2040, aandeel 80-plusssers is 33%, grijze druk neemt toe naar 45%).

Inwoners

2010

2020

2025

77.740

80.695

91.675

95.822

40,9

41,9

41,8

41,6

% 65 jaar e.o.

18,2%

18,6%

19,2%

19,5%

% 80 jaar eo (van 65+)

24,5%

32,2%

31,1%

29,7%

Grijze druk (65+/20-64 jaar)

30,2%

31,3%

33,2%

33,7%

Gemiddelde leeftijd

57

1.3 T  oenemende diversiteit naar nationaliteit en migratieachtergrond

Bevolkingsontwikkeling Amstelveen 2000-2025 2000

Diversiteit gaat in demografische termen over inwoners

2010

2020

2025

die ofwel een niet-Nederlands paspoort ofwel een

Inwoners

77.740

80.695

91.675

95.822

migratieachtergrond hebben (in het buitenland

% 1-persoonshuishoudens

42,7%

43,9%

43,0%

43,9%

% niet Nederlandse nationaliteit

7,5%

12,0%

20,5%

24,1%

% geboren buiten Nederland

16,1%

21,6%

30,7%

36,8%

geboren).

Nederland: • Groeiend aandeel inwoners met niet-Nederlandse nationaliteit (4,1% in 2000, 9% in 2025); • Groeiend aandeel inwoners geboren buiten

Amstelveen:

Andere demografische inzichten

• Groeiend aandeel inwoners met niet-Nederlandse

Algemeen

nationaliteit (7% in 2000, 24% in 2025).

Nederland (van 9,8% naar 16,8%);

• In 2022 is bijna de helft van de migranten

• Aandeel geborenen buiten Nederland blijft naar

• Toenemend aandeel 1-persoon huishoudens: van 33% naar 40% tussen 2000 en 2025, vooral

verwachting toenemen (25% in 2040), maar is meest

(48%) arbeidsmigrant, (6%) statushouder of

onder ouderen veel alleenstaanden (zie tabellen

onzekere factor in prognoses.

ontheemde Oekraïner, 4% student en 42% is

hierboven);

inkomensafhankelijke partner of kind. Bevolkingsontwikkeling Nederland 2000-2025

• Afname potentiële mantelzorgers, mantelzorgratio: (niet-werkende 50-75 jarigen/85-plussers); • Kinderloosheid gaat naar verwachting toenemen:

2000

2010

2020

2025

15.863.950

16.574.989

17.407.585

18.044.027

33,4%

36,1%

38,5%

40,1%

• Migranten zijn gemiddeld jonger dan de zittende

% niet Nederlandse nationaliteit

4,1%

4,4%

6,8%

9,0%

bevolking en hebben een dempend effect op de

% geboren buiten Nederland

9,8%

11,1%

13,8%

16,8%

• Immigratie remt weliswaar de vergrijzing maar is

Inwoners % 1-persoonshuishoudens

jongeren settlen steeds later, huurders in dure regio’s krijgen minder vaak kinderen, uitstel wordt afstel;

vergrijzing; geen duurzame oplossing (immigranten worden ook oud, kinderen van migranten nemen demografisch gedrag snel over (kindertal/levensverwachting).

58

Gevolgen demografische ontwikkelingen De demografische ontwikkelingen hebben gevolgen op allerlei terreinen: • Toenemende druk op de (schaarse) ruimte door

2. Schaarste in meervoud Algemeen

Schaarste op de arbeidsmarkt De krapte op de arbeidsmarkt houdt aan door: afnemend aanbod aan arbeid door het dalende aandeel van de beroepsbevolking (15-75 jaar) als gevolg

bevolkingsgroei: woningbouw, infrastructuur, natuur

Schaarste betekent (beperkte) hoeveelheid

van vergrijzing. Dit wordt deels gecompenseerd door

en economische ontwikkeling hebben allemaal

productiemiddelen in relatie tot de (onbeperkte)

de instroom van kenniswerkers en arbeidsmigranten,

ruimte nodig;

behoeften. Beperkte hoeveelheden ruimte, arbeid,

maar niet voldoende.

tijd en geld tegen welhaast onbeperkte behoeften

Vraag en aanbod sluiten niet op elkaar aan: tekorten

• Toenemende druk op publieke voorzieningen,

aan voedsel, kleding, vrije tijd, woonruimte en

in (technische) vaklui, verpleegkundigen en ict-ers en

• Door de vergrijzing arbeidsmarkttekorten;

dergelijke. Schaarste dwingt ons tot afwegen wat we

een overschot aan administratief personeel. Veel (laag)

• Druk op de zorg door vergrijzing. Er zijn niet alleen

zorgen over betaalbaarheid;

het belangrijkste vinden. Het dwingt om prioriteiten

opgeleiden staan aan de kant, soms verdrongen door

personeelstekorten, ook het aantal mantelzorgers

te stellen en keuzes te maken. Onderstaande

hoger opgeleiden, ook omdat werk vervalt, verschuift

neemt af;

ontwikkelingen spelen op landelijk en lokaal niveau.

of veeleisender wordt.

Schaarste aan grondstoffen en producten

De tekorten in de technische beroepen zijn al lange tijd

Beleidsmakers kunnen de demografische ontwikkelingen

Tekort aan grondstoffen beperkt de productie en de

zoals de energietransitie en klimaatadaptatie. Ook

bijsturen door beïnvloeding van de ontwikkeling

prijzen lopen daarmee op. Mineralen zoals nikkel,

de bouwsector heeft last van de tekorten. Projecten

van de oorzaken, migratie, het kindertal of de

lithium en kobalt zijn belangrijke onderdelen in veel

lopen vertraging op of worden duurder omdat duurder

levensverwachting (mitigatie). Maar ze kunnen ook de

schone energietechnologieën, zoals windturbines,

personeel moet worden ingehuurd. De tekorten in

gevolgen van bevolkingsontwikkelingen beïnvloeden

zonnepanelen en elektrische voertuigen. De

maatschappelijke sectoren zoals zorg en onderwijs

(adaptatie). Op lokaal niveau liggen de mogelijkheden

grondstoffen zijn zeldzaam, lastig winbaar en/of vaak in

nemen door vergrijzing alleen maar verder toe.

vooral in adaptatie.

handen van landen die ze politiek inzetten.

Dit betekent dat ziekenhuizen minder zorg kunnen

• Druk op sociale cohesie. Niet alleen door diversiteit, ook door toenemende ongelijkheid.

een probleem en is landelijk een rem op grote opgaven

bieden dan gepland, waardoor druk op gemeentelijke

Bronnen

Ook sommige producten zijn schaars. Dat is onder

voorzieningen kan toenemen. De tekorten in onderwijs

Gematigde groei. Rapport van de staatscommissie

andere te zien bij bouwmaterialen, met als gevolg

en kinderopvang kunnen leiden tot kwaliteitsverlies.

demografische ontwikkelingen 2050, 2024

vertraging in het bouwproces. De oorzaak is niet altijd

Verkenning Bevolking 2050. Eindrapport NIDI/CBS, 2021

gebrek aan grondstof, maar ook grote vraag ernaar en

Schaarste op de woningmarkt

CBS Statline (databank CBS)

het gebrek aan arbeidskrachten. De bouwsector heeft

Aan de vraagkant zien we de toegenomen vraag

Monitor Internationals 2010-2022 gemeente

hier veel last van, evenals hiermee samenhangende

naar woningen door de groei van de bevolking en

Amstelveen. Decisio 2024.

activiteiten.

de dalende woningbezetting (toenemend aantal

Bevolkingsprognose 2025-2060 Amstelveen. Gemeente

alleenwonenden). Voor het achterblijvende aanbod

Amstelveen 2025.

is geen eenduidige oorzaak te noemen. Nieuwbouw

59

stagneert door gebrek aan bouwgrond, wetgeving,

is niet ontworpen voor pieken en dalen. Op sommige

weerstand, belangen in de bouwwereld, maar ook aan

locaties zit het net aan de grens van de capaciteit

bouwmaterialen en vakbekwame arbeidskrachten.

en is een wachtlijst voor nieuwe aansluitingen.

Uit nood worden zomerhuisjes, schuren en andere

Energieopslag (batterijen en dergelijke) en vraagsturing

gebouwen (illegaal) bewoond.

is in ontwikkeling maar biedt nog geen soelaas.

Vraag en aanbod sluiten niet op elkaar aan: ouderen

Schaarse ruimte

die willen verhuizen naar een kleinere woning of

De vraag naar ruimte is in het kleine Nederland bijna

ouderenhuisvesting, kunnen lastig slagen omdat er

oneindig groot:

weinig geschikte woningen zijn en de prijs vaak (te)

• Voor een goed functionerende economie is ruimte

hoog is. Jongeren komen moeilijk aan een woning omdat hun inkomen (nog) te laag is, of de wachttijden

nodig voor werklocaties; • De groeiende bevolking heeft ruimte nodig voor

voor starters zijn eindeloos lang. Ook wordt gewezen

wonen, werken, recreëren en dergelijke;

op de kostendelersnorm die een drempel opwerpt

• Wegen, spoor en luchthaven blijven ruimte

voor uitkeringsgerechtigden om familie of vrienden

vragen maar ook de vraag naar ondergrondse

in huis te nemen of samen te wonen. Dit speelt in ons

infrastructuur voor digitalisering groeit;

hele land en in zeer sterke mate in Amstelveen en onze dichtbevolkte regio.

Energieschaarste en netcongestie

• Energietransitie en klimaatadaptatie hebben ruimte nodig, extra ruimte voor opwekking, transport en opslag; • Natuur en recreatie zoeken ruimte voor

De vraag naar elektriciteit is sterk toegenomen door de

biodiversiteit en voor hun functie als groene longen

elektrificatie van vervoer, verwarming, en dergelijke.

voor de stad.

Ook het aanbod aan elektriciteit is sterk toegenomen door duurzame opwekking met windmolens,

Het aanbod aan ruimte ligt vast: bijna 42.000 km2. Deze

zonneparken en niet in de laatste plaats zonnepanelen

verhouding vraag-aanbod betekent scherpe keuzes

van particulieren. Deze toename van vraag en aanbod

maken en creatief en innovatief opereren.

werden aangemoedigd door de maatregelen in het kader van de energietransitie. Vraag en aanbod sluiten echter niet goed op elkaar aan. Het aanbod piekt op zonnige en/of winderige dagen, de vraag piekt op andere momenten zoals rond etenstijd en in de winter. Het elektriciteitsnet heeft een beperkte capaciteit en

60

Bijlage 2.: Links naar databanken Selectie op: gratis data, gemeentelijke data, geen commerciële doeleinden

Algemeen

Wonen en werken

Mobiliteit en openbare ruimte

Datawonen van Min.VRO:

Vervoerregio Amsterdam

Deze databanken hebben cijfers over een veelheid aan onderwerpen

Databanken | Datawonen

Cijfers, Kennis en Kaarten - Vervoerregio

CBS Statline:

Databank van het Ministerie van Volkshuisvesting en

Amsterdam

StatLine - Datasets via thema

Ruimtelijke Ordening

Data en kaarten over mobiliteit in het algemeen en het

StatLine is de databank van het Centraal Bureau voor

Data over woningen, het woononderzoek (in de

openbaar vervoer in het bijzonder in de vervoerregio

de Statistiek. Het CBS biedt een schat aan cijfers

MRA Wonen in de MRA, WIMRA), huurtoeslag en

Amsterdam.

over de Nederlandse economie en samenleving,

ouderenhuisvesting. Niet alle data op gemeentelijk

gerubriceerd op thema.

niveau beschikbaar.

op gemeentelijk niveau.

Bewonersaanspreekpunt (BAS) Schiphol Home - Bezoek BAS

Onder het thema Nederland regionaal staat veel data Vestigingen en werkzame personen van LISA

Cijfers over baangebruik Schiphol (per baan) en hinder

Gratis data - Lisa

meldingen en melders per baan.

Waarstaatjegemeente.nl:

Een databestand met gegevens over alle vestigingen

Home | Waarstaatjegemeente.nl - cijfers en

in Nederland waar betaald werk wordt verricht:

Wegen en water, Rijkswaterstaat

statistieken van gemeenten

adresgegevens, branche of economische activiteit en

Home | Data Rijkswaterstaat

De databank van de VNG is speciaal ontwikkeld voor

werkzame personen. Beheer is sinds kort in handen

Open datasets en kaartmateriaal over wegen en

gemeenten en is gevuld met onderwerpen die voor

van de provincies. Enkele gegevens zijn gratis, voor

water, niet specifiek over Amstelveen, wel op kaart te

gemeenten interessant zijn. Gebruikers kunnen

gedetailleerde informatie moet worden betaald. De AA

selecteren.

dashboard en rapporten bekijken, maar ook zelf in de

organisatie beschikt over gedetailleerde statistische

database cijfers zoeken en vergelijken, Viewer - Begin

data voor Amstelveen. Onduidelijk of het helemaal

een nieuwe presentatie.

gratis wordt.

Open dataportaal Amstelveen https://data.amstelveen.nl Open dataportaal van gemeente Amstelveen met kaarten en cijfers over diverse onderwerpen. Zwaartepunt ligt bij data over de openbare ruimte.

61

Leefbaarheid

Jeugd, zorg, welzijn, werk en inkomen, opvang ontheemden

Politiecijfers

RIVM

https://data.politie.nl

Kaarten en data over de gezondheid van de

Jeugdmonitor CBS

Cijfers over geregistreerde criminaliteit, overlast

leefomgeving | RIVM

Jeugdmonitor StatLine | Jeugdmonitor

en politieprestaties. Cijfers beschikbaar op

Veel kaartmateriaal over zaken die de gezondheid

CBS data specifiek over jeugd: over onderwijs,

gemeenteniveau, wijk en buurt.

beïnvloeden zoals luchtkwaliteit, geluidsbelasting,

gezondheid, veiligheid, jeugdhulp en jeugdzorg.

hittestress en dergelijke. In de gebiedscheck is staat Veiligheidsmonitor in opdracht van Ministerie van

per gemeente alles op een rij. (Zie ook bij zorg Statline

Gezondheid in beeld van GGD Amsterdam

Justitie en Veiligheid

RIVM)

Swing Viewer - Begin een nieuwe presentatie

Veiligheidsmonitor

Data uit de kindmonitor en gezondheidsmonitor jeugd

Cijfers over veiligheidsbeleving, leefbaarheid,

Cultuurmonitor Culturele sector

in Amsterdam Amstelland, gemeenten zijn apart te

slachtofferschap en dergelijke, op basis van

Gegevens over ontwikkelingen in het culturele

selecteren.

enquêtegegevens, per gemeente.

leven - Cultuurmonitor Ontwikkelingen in de culturele sector. De pagina

Onderwijsdata DUO, Ministerie OCW

Zicht op ondermijning van CBS Statline

cultuur in de regio (ook gemeentelijke) bestaat uit CBS

DUO - Open onderwijsdata

Zicht op Ondermijning

cijfers.

Scholen en leerlingen primair en voortgezet onderwijs, MBO en HBO, bekostigd onderwijs. Databestanden

Overzicht van indicatoren die kunnen wijzen op ondermijnende activiteiten, per gemeente te

Erfgoedmonitor van Rijksdienst voor Cultureel

selecteren.

Erfgoed

downloaden en zelf bewerken.

De Erfgoedmonitor | Erfgoedmonitor Leefbaarometer Ministerie BZK

Cijfers over archeologie, musea en monumenten, per

Statline RIVM Zorg

gemeente te selecteren.

StatLine - Datasets via thema

Leefbaarometer Home

Data over gezondheid en leefstijl, milieu, zorg en

Ontwikkeling van de leefbaarheid in gemeenten,

RIVM sport & bewegen

wijken en buurten. Analyse instrument op basis van

Overzicht kaarten sport en bewegen | Sport en

kenmerken van de woningvoorraad, fysieke omgeving,

bewegen in cijfers

nabijheid voorzieningen en bevolkingssamenstelling.

Cijfers over sport, sportaccommodaties, sportzorg en

Arbeidsmarktinformatie van UWV

Data en uitleg is downloadbaar.

dergelijke. Ook cijfers per gemeente.

Datasets | UWV

dergelijke, ook op gemeentelijke niveau.

Databank van het UWV over geregistreerde werkzoekenden, WW-uitkeringen en vacatures. Regionale cijfers zijn op het niveau van de arbeidsregio. Cijfers op gemeenteniveau zijn alleen in de dashboard

62

WW-uitkeringen en Geregistreerde werkzoekenden te

Duurzaamheid en groen

vinden bij het tabblad gemeente.

Dienstverlening, organisatie en middelen

Klimaatmonitor van RVO onderdeel ministerie EZ. Atlas SV. Regionale informatie sociale

Klimaatmonitor

Databank Financiën decentrale overheden van

voorzieningen van UWV

Monitoren energietransitie. Datasets op gemeentelijk

ministerie BZK

Cijfers - overzicht | UWV

niveau.

Databank Financiën Gemeenten (DFG) - Begin een nieuwe presentatie

Tabellen die per provincie en per gemeente inzicht geven in de ontwikkelingen in WW, Wajong, WIA, WAO

Afvalmonitor van Rijkswaterstaat (ministerie I&M)

Data uit begrotingen en rekeningen tot op

en WAZ in 2024. Downloadbare exel of pdf.

Afvalmonitor

taakveldniveau, per gemeente.

Over afvalinzameling en scheiding. Gemeentelijke data beschikbaar.

Atlas van lokale lasten COELO (onderzoeksbureau RUG)

Klimaateffectatlas van Stichting Climate

Atlas lokale lasten 2025 – COELO

Adaptation Services in opdracht van Ministerie

Vergelijking lokale lasten gemeenten, downloadbare exel.

I&W. Buurtdashboard - Klimaateffectatlas

Dashboard Metropoolregio van gemeente Amsterdam

Dashboard met klimaateffecten (waterstand,

Dashboard Metropoolregio | Website Onderzoek en

gevoelstemperatuur, hoeveelheid groen ed) waarop

Statistiek

Amstelveen is te selecteren.

Diverse data van MRA regio gemeenten verzameld.

63